PRIMJENA KINEMATIČKIH METODA

Princip virtualnih pomaka
Virtualni pomak je bilo koji beskonačno mali pomak omogućen vezama u sustavu.
A B

δϕ

y

δy
A

A’ B B’

δϕ

δx x

Disk u ravnini može imati tri virtualna pomaka: δx − virtualni pomak u smjeru osi x δy − virtualni pomak u smjeru osi y δϕ − virtualni kut zaokreta

Rad sile na virtualnom pomaku: r r δW = P ⋅ δ t = P δ t cos α Elementarni virtualni rad komponentama sile i pomaka:
δW = X δ x + Y δ y + Z δ z

t
izražen u

P α δt

Idealne veze – veze kod kojih je suma elementarnih radova reaktivnih sila na bilo kojem virtualnom pomaku jednaka nuli.

Vedrana Kozulić

Građevinska statika 1 – Princip virtualnih pomaka

98

Primjena principa virtualnih pomaka u određivanju sila kod punostjenih i rešetkastih nosača A Pretvaranje statički određenog sustava u mehanizam A A A A A MA t t Tt S S Mt Mt Nt Nt Tt Vedrana Kozulić Građevinska statika 1 – Princip virtualnih pomaka 99 . Riy. Riz Uvjeti ravnoteže čvora: Pix + R ix = 0 Piy + R iy = 0 Piz + R iz = 0 ⋅ δx ⋅ δy ⋅ δz ⎫ ⎪ ⎪ ⎬+ ⎪ ⎪ ⎭ → Pix δ x + Piy δ y + Piz δ z + R ix δ x + R iy δ y + R iz δ z = 0 Suma po svim čvorovima: ∑ (Pix δ x + Piy δ y + Piz δ z ) + ∑ (R ix δ x + R iy δ y + R iz δ z ) = 0 14444 244444 4 3 =0 ⇒ ∑ Pix δ x + Piy δ y + Piz δ z = 0 ( ) Ako je na sustavu s idealnim vezama suma radova aktivnih sila na virtualnim pomacima jednaka nuli. Rix. Ri – rezultanta reaktivnih sila koje djeluju na čvor i. Piy. Dokaz: Pix.Princip virtualnih pomaka glasi: Nužan i dovoljan uvjet ravnoteže krutog sustava s idealnim vezama je da suma radova aktivnih sila na bilo kojem virtualnom pomaku bude jednaka nuli. Piz Pi – rezultanta aktivnih sila koje djeluju na čvor i. onda je sustav u ravnoteži.

2 B’ δB B II’ δ1 δ2 δϕ2 2 I A II C δ3 δW = 0 → B δ B − P1 δ1 − P2 δ 2 + P3 δ3 = 0 δϕ1 ⋅ l1 = δϕ 2 ⋅ (l2 + a ) → δϕ 2 = δϕ1 δ B = δϕ 2 ⋅ l2 = δϕ1 δ1 = δϕ1 l1 l2 + a l1 ⋅ l2 l2 + a l1 2 = l2 + a 2 ⋅ l2 δB .3 l2 B D a B l2 C b P1 P2 C P3 1 δϕ1 I’ D’ δD 1.7 P2 − Inicijalni jedinični pomak: δ B = 1 cos δϕ ≈ 1 . sinδϕ = tgδϕ ≈ δϕ Vedrana Kozulić Građevinska statika 1 – Princip virtualnih pomaka 100 .Primjeri: Određivanje reakcije u ležaju B za Gerberov nosač l1/2 A A l1 0. l2 + a δ 2 = 0.7 δ B . b P l2 3 δ3 = b δ l2 B ⇒ B= 2 ⋅ l2 P1 + 0.

3 l B B P1 P2 t t P3 P4 l b 0.6 l 2 δ3 δϕ2 II’ δ1 A I II B δ4 δW = 0 → M t δlM t + δ d t + P1 δ1 − P2 δ 2 − P3 δ3 + P4 δ 4 − M δϕ1 = 0 M δM t + δM t = δM t = 1 l d ( ) → M t = −0.4 l 0.6 a P1 + 0.4 l 1 I’ δM l t δϕ1 δ2 Mt 1.25 l M A A a xt = 0.15 l P2 + 0.12 l P3 − 0.2 Mt δM d t δMt = 1 0.Određivanje momenta savijanja u presjeku t-t na gredi s prepustima 0.4 b P4 + 0.6 M Vedrana Kozulić Građevinska statika 1 – Princip virtualnih pomaka 101 .

Određivanje horizontalne komponente reakcije u ležaju B za složeni nosač Inicijalni jedinični pomak na mjestu i u smjeru HB δW = 0 → H B = P1 δ1 − P2 δ 2 + P3 δ3 Vedrana Kozulić Građevinska statika 1 – Princip virtualnih pomaka 102 .

Određivanje sile u štapu rešetkastog nosača Inicijalni jedinični pomak na mjestu i u smjeru sile S δW = 0 → S = − P1 δ1 − P2 δ 2 − P3 δ3 Vedrana Kozulić Građevinska statika 1 – Princip virtualnih pomaka 103 .

3 I 1. odrediti silu u označenom štapu nosivog sustava opterećenog prema crtežu. F a/ S=? a 2 a a a a a 1.2 F 1 SV III SH S 3 3" III" δϕ3 = 0 1" I" a/ a 2 S SH II SV δϕ1 δS H a II" δϕ2 SV = SH = S √2 2 2 2" a δF I' δϕ1 1'. 2' a a II' δϕ2 III' 3' a δS V δϕ3 = 0 δSH = δϕ1 ⋅ a δSH = δϕ2 ⋅ 2a ⇒ δϕ2 = 1 δϕ1 2 δSV = δϕ2 ⋅ a = 1 δϕ1 ⋅ a 2 δW = 0 → − F ⋅ δF + SV ⋅ δSV + SH ⋅ δSH = 0 δF = δϕ1 ⋅ 2a − F ⋅ δϕ1 ⋅ 2a + S 2 ⋅ 1 δϕ1 ⋅ a + S 2 ⋅ δϕ1 ⋅ a = 0 2 2 2 3 (142 2423) ⋅ δϕ = 0 ⋅S − F 4 4 4 { =0 1 ≠0 :a ⇒ S = 4 2 ⋅F 3 Vedrana Kozulić Građevinska statika 1 – Princip virtualnih pomaka 104 .Koristeći plan mogućih pomaka i princip virtualnog rada.

4 III 3 4 Vedrana Kozulić Građevinska statika 1 – Princip virtualnih pomaka 105 .3 → ∞ 2 1.4 1.2 I II 1 1.3 IV 3.Konstruiranje apsolutnih i relativnih polova na mehanizmu za određivanje uzdužne sile u odabranom poprečnom presjeku lučnog nosača sa zategom 2.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful