You are on page 1of 16

UNIVERZITET U SARAJEVU ŠUMARSKI FAKULTET

UTJECAJ GUSTOĆE DRVETA NA KVALITET I UPOTREBU

Mentor:

Prezime i ime, br. indexa:

Velid Halilović
Sarajevo, april, 2012

Delić Elvedin, 4542

...........................13 ................8 6.........................5 4..3 Žilavost.............................................................................................................................................................................................................4 3..1 1................................................................................................................................... ........................................1 Voda u drvetu............................................................................................4 Cjepljivost................................5 4....12 PRILOG... Osobine drveta.............7 5......................8 7............... Vlaga drveta..............................................................................................1 Otpornost-čvrstoća drveta.................................................................... Drvo......................... 4 2............ ........6 5...............................................................................................................................................................................................................5 Izbor drveta za duborez...................................................5 4......... Gustoća..................2 srž...................................................................................................................................................12 LITERATURA.............2 Elastičnost drveta..........................................................................................................2 2..1 Struktura drveta-građe......8 6.................2 Za razmišljanje........................................................................................................1 Što je to specifična gustoća drvene mase...........................5 4...........................................................................SADRŽAJ UVOD.............................................. Općenito o gustoći sirove drvne mase..........................................................................................6 4..... Hemijski sastav drveta......................................... ..................................................................................................5 4....11 ZAKLJUČAK.................................................................................................................................................................................................. Specifična gustoća drveta.....4 2..........7 5.........................................................................

fizikalna svojstva (stabilnost dimenzija. Među relevantna svojstva ubrajamo: gustoću. Od nabrojenih relevantnih svojstava. koja je često u najužoj povezanosti sa preostalim svojstvima. raspored. Unatoč dobrom poznavanju drva. lijepljenje. prirodnu trajnost i mogućnost impregniranja. čvrstoću. ljuštenje ili rezanje furnira. tehnološke osobine vrste drva (otpornost na habanje. U najvažnije pritom ubrajamo: mjesto ugradnje (prije svega radi odgovarajuće trajnosti ili čvrsoće vrste drva). Od svih fizikalnih i mehaničkih svojstava drva najprije se i najčešće proučava njegova gustoća. čvrstoća). neka možemo i vidjeti te ih razmjerno brzo ocijeniti. koja je često u najtješnjoj povezanosti sa preostalim svojstvima. elektrostatičnost) i estetska svojstva (dekorativnost. površinsku obradu. za zahtjevnije i brojčanije proizvode ipak treba ispitati manje ili više fizikalnih i mehaničkih svojstava. protezanje uzdužnih elemenata. tvrdoća.1. toplinska i zvučna izolativnost. uvrtanje vijaka. broj i vrsta kvrga. boja. možemo i brzo ocijeniti mogućnost njegove uporabe. Ako dobro poznajemo relevantne (bitne) osobine pojedine vrste drva. zakucavanje čavala. a značajna je i za određivanje upotrebljivosti drva. Iz oblikovanosti debla zaključujemo kakvo je protezanje aksijalnih elemenata. namjenu proizvoda. obradivost. mehanička oštećenja i obojenost (diskoloracija). UVOD Prilkom ovog seminarskog rada pokušat ćemo objasniti važnost i utjecaj gustoće drveta na ostala svojstva drveta i za njegovu upotrebu Od svih fizikalnih i mehaničkih svojstava drva najprije se i najčešće proučava njegova gustoća. Odabir najprikladnijeg drva za određeni konačni proizvod zahtijeva vrednovanje materijala sa više stanovišta. tekstura). dekorativne posebnosti i dobivanje obojenja. nazočnost reakcijskog drva. teškoće pri sušenju i mogućnost pojavljivanja nedostataka. stabilnost dimenzija. . a značajna je i za određivanje uporabljivosti drva.

porozne lističarke manju (slika 3). dok manji utjecaj imaju i udjeli parenhimskog tkiva. te kod vjenčasto . . Za sve vrste drva je gustoća tvari u stijenkama odnosno stanične stijenke rr skoro jednaka (od 1470 do 1530 kg/m3). udio različitih anatomskih tkiva). kao i neka druga fizikalna svojstva. a kod prekoračenja tvrdoće i raslojavanje. te vlažnošću. Velike razlike u gustoći različitog drva postoje radi različitog udjela tvari u stijenkama odnosno njegove poroznosti. dok se gornja kreće između 1200 i 1400 kg/m3 – kod takve gustoće je drvo još sposobno osiguravati dostatni prijenos vode iz sustava korijena u krošnju drva (slika 1). za određenu vrstu drva specifična. na što utječu uvjeti rasta. što uzrokuje nastajanje napetosti na vlak. da u drvnoj tehnologiji razlikujemo više načina izražavanja gustoće. na gustoću drva utječu još i građa drva (recimo . kao i udjelom mikro-raspuklina koje ne premašuju 5 posto. vrsta i količina ekstraktiva te kemijska građa. Ovisnost kako mase. Gustoća se mijenja i u kolebljivim klimatskim uvjetima. Ovdje se možemo susresti sa vrlo velikom varijabilnošću. udio kasnog drva.širina zaštite. dok razlike nastaju radi raznolike kemijske građe – na primjer. Gustoća stanične stijenke je u tijesnoj korelaciji i s indeksom kristaliničnosti.3 kod jelovine do 1 : 4 kod borovine. U praksi se prema drvu odnosimo kao prema poroznom materijalu pa se stoga radi nehomogenosti tkiva umjesto gustoće koristi i izraz 'masa zapremnine' (tabela 1). traheja i smolastih kanala. a vjenčasto . a najteže vrstama Guaiacum. Poznato je da igličarke s užom zaštitom imaju veću gustoću.2. Gustoća drva varira u vrlo širokim rasponima: donja granica apsolutno suhog drva kreće se između 100 i 130 kg/m3 te je uvjetovana mogućnošću davanja još uvijek dostatnog mehaničkog otpora rastućem drvu.GUSTOĆA Gustoća je. tako i u okviru iste vrste drva. kako među samim vrstama.5). posebno kod igličarki. ali zbog biološkog izvora i vrlo varijabilna. Radi razlike u gustoći je i stezanje ranog i kasnog drva različito. najčešće na granici između ranog i kasnog drva. Ochroma i Bombax. traka. RAZRADA TEME 1. kod bukovine 1 : 1. udjelom mineralnih tvari i ekstraktiva. kada se radi higroskopnosti drva mijenja i njegova vlažnost. tako i volumena o vlažnosti drva govori. Kod rastreseno poroznih vrsta je razlika gustoća znatno manja (na primjer. celuloza ima dosta veću gustoću (r = 1580 kg/m3) od polioza (r = 1500 kg/m3) i lignina (r = 1380–1410 kg/m3) (slika 2). vrsta tla. kod kojih se odnos gustoće kreće od 1 : 2. Pored vlažnosti. Dalbergija i Piratinera.poroznih lističarki. Gustoća je u fizici definirana kao masa na jedinicu volumena r = dm/dV (kg/m3). Najlakše drvo pripada vrstama Alstonia.5. gdje taj odnos iznosi približno 1 : 2. Važno je naglasiti i velike razlike u gustoći iste zaštite (to jest. socijalni i cjenovni status te drugo. godišnjeg prirasnog plašta).

Na specifičnu gustoću drveta utiču uslovi pod kojima se stablo razvijalo. izmjerene vlažnosti (ru). Ovaj naziv nije službeno dopušten.gustoće u apsolutno suhom stanju (r0) . Standardizirano je utvrđivanje (SIST ISO 3131) (HRN ISO 3131): . Stezanje i nadimanje te sa time povezana stabilnost dimenzija je neugodna osobina kod gušćih vrsta drva pa zato kod odabira odgovarajuće vrste moramo uzeti u obzir i to. to jest pri vlažnostima iznad točke zasićenja staničnih stijenki U praksi. dok jednaki volumen graba.osnovne gustoće (R). Razlike u širini godova su uočljive i kod stabala sa različitih nadmorskih visina. koja je po definiciji odnos između nominalne gustoće drva i gustoće vode kod 4 stupnja Celziusa. Primjer: Kod 20-postotne vlažnosti kubični metar rijetke topolovine (gustoće u apsolutno suhom stanju 330 kg/m3) sadrži 66 kilograma vode. koja je najčešće korištena nominalna gustoća izražena maksimalnim volumenom. Klimatski uticaji i uticaji sredine se vide po širini godova na poprečnom presjeku stabla iste vrste drveta. Zato otežano sušenje gušćih vrsta drva nije samo posljedica njihove slabije provodnosti i difuzivnosti. Razlike u širini godova se uočavaju i po klimatskim uslovima koji su vladali tokom rasta i razvoja stabla. radi svoje veće tvrdoće i veće otpornosti na habanje. već i većih količina izlučene vode unatoč jednakoj promjeni vlažnosti drva. što zavisi od uslova sredine i klimatskih karakteristika područja. koji ima gustoću u apsolutno suhom stanju 790 kg/m3 i jednaku vlažnost (u = 20 %) . ali za podrobniju ocjenu svojstava i iskoristivosti drva treba poznavati i njegove druge bitne osobine (tabele 2 i 3). Kod stabala sa niže nadmorske visine su širi godovi. kojemu vlažnost iznosi od 12 do 15 posto. Širina godova kod stabala sa područja gdje je vegetativni period kraći je manja. Gustoća drva je i mjerilo za mogućnosti uporabe drva. često nailazimo na izražavanje gustoće specifičnom težinom (specific gravity).Gustoća drva utječe i na količinu vode koju sadrži svježe drvo. Za drvene podne obloge se mogu preporučiti gušće vrste.gustoće drva (kao poroznog materijala) kod stvarne. U »intimnijim« prostorima sa manjim opterećenjem prikladne su i vrste drva niže gustoće. Određena je odnosom između mase drva vlažnosti (u) te njegovog volumena uz istu vlažnost: . kao i na količinu vode koju moramo izlučiti tijekom postupka sušenja. U Sloveniji specifičnu težinu nadomještamo indeksom gustoće ili relativnom gustoćom. a naročito u engleskoj literaturi. Nepovoljnije godine se poznaju po užim godovima .158 kilograma vode. najčešće kod suhoće zraka (gustoća zračno suhog drva). ali se ipak zadržao zbog dugogodišnje uporabe i jednostavne usporedivosti sa gustoćom vode (specifična težina vode je 1 odnosno 1 g/cm3).

istovremeno. liku.2. Ako posmatramo čeoni presek stabla možemo jasno da vidimo slojeve strukture drveta i to: spoljnu koru. . Debljanje drveta nastaje stvaranjem novih ćelija prema unutrašnjosti. Formiranje novih ćelija od kambijuma počinje od maja meseca i traje do prestanka vegetacije u jesen. Oni su u stvari presečne slike drvenih omotača nastalih u toku rašćenja drveta. Presek izveden paralelno sa osom stabla zove se tangencijalni presek. Drvo je oduvek bilo izuzetno cenjen materijal.1 Struktura drveta . Pruža velike mogućnosti za primenu ali.2 SRŽ je centralni tanak sloj stabla i može da bude do 15 mm. odgovarajuću pripremu. Pripremili smo vam kratku priču o osnovnim karakteristikama i mogućnostima primene nekoliko različitih vrsta drveta. One nastaju od kambijuma koji se nalazi spolja ispod like. vrše se preseci u stablu. zahteva veštinu prepoznavanja osobina. kambijum. 2. drvenu masu i srž. stručnu obradu i zaštitu. Oko srži (srca) obrazuju se godišnji prstenovi. šire se i godišnji prstenovi dok razvijanjem ćelija od kambijuma spolja jača kora drveta. Presek izveden na osu i jedan od prečnika stabla zove se radijalni presek (ogledalo).građa Da bi se dobila jasna slika o strukturi stabla drveta. 2. Ovi preseci su upravni jedan na drugi i ima ih ukupno tri: presek koji se izvodi normalno na osu stabla zove se čeoni presek. Kako se od kambijuma stvaraju nove ćelije iznutra.

a to je elastičnost. Drvo namenjeno za seču i obradu najbolje se priprema ako se još u proleće oguli od kore i ostavi do jeseni. Kora drveta sadrži više pepela.2 Elastičnost drveta U vezi sa čvrstoćom je još jedna karakteristika drveta. Otpornost i čvrstoća drveta direktno zavise od vlage . Sa ovim je u direktnoj vezi savitljivost drveta.vlažno drvo manje je otporno od suvog! 4. Sadržaj pepela varira i zavisi od mesta rašćenja drveta. žilavost i cepljivost. 43% kiseonika. Osobine drveta Osnovne osobine drveta. Pri sušenju drveta (gubi se vlaga) vlakna se jako skupljaju u poprečnom pravcu. Drvo se suši na umerenoj temperaturi. po prestanku tih sila vrati u prvobitno stanje.3. promenjen usled dejstva spoljnih sila. od značaja za obradu su: otpornost . Pod elastičnošću se podrazumeva nastojanje drveta da svoj oblik. 4. pa se može reći da prosečno drvo sadrži: 50% ugljenika. mast i vosak. Hemijski sastav drveta Skoro sve vrste drveta klasifikuju se po svom elementarnom sastavu.1 Otpornost . 6% vodonika.čvrstoća drveta Pod ovim pojmom uopšteno podrazumeva se čvrstoća i otpor kojim se drvo suprotstavlja spoljnim silama prilikom razdvajanja njegovih delova. elastičnost. Skupljanje drveta Pod ovim se podrazumeva promena volumena drveta usled uzimanja i ispuštanja vlage. Glavnu masu drveta sačinjavaju još: celuloza. duže vremena i u suvoj prostoriji. . smola.čvrstoća. Drvena masa se odupire i dolazi do pucanja drveta. svako drvo namenjeno duborezu mora pre obrade pažljivo da se osuši. a ostatak sačinjavaju azot i mineralni sastojci. Da bi se izbeglo pucanje drveta usled nepravilnog sušenja. 4. a zatim tek u jesen odseče! Odsečeno stablo treba ostaviti u zaklonjenom vazdušnom prostoru da se osuši.

Zbog toga se vrlo često koristi za duborez. fina vlaknasta struktura i bogatstvo u sržnim zracima povećavaju cepljivost. ima pora ali su nevidljive. a količina odnosno koncentracija vode ponajprije zavisi jeli drvo tek svježe posječeno.4. Uvijeno rašćenje. Tvrdoća je takođe u vezi sa vlažnošću . čak mu se i koren koristi za obradu. koreni grana smanjuju cepljivost drveta. jeli se neko vrijeme sušilo ili je ipak dovoljno umjetno osušeno da se može koristiti u prostorijama stambenih objekata.4 Cepljivost Definiše se kao otpornost drveta protiv cepanja. Vodi poreklo iz Azije. Orah je vrlo trajno drvo. 4.kruška . Zbog pomenutih osobina ne smatra se prvoklasnim drvetom pa se zbog toga koristi uglavnom za jeftinije rezbarske radove. Svako drvo posjeduje različitu količinu vode u sebi. čvorovi. polira i glača.dud .3 Žilavost Još jedna osobina drveta koja se ogleda u otporu drveta protiv naprezanja prouzrokovanih vazduhom. pa se drvo lako seče u svim pravcima. Ovo je vrlo važna osobina bitna za obradivost drveta duborezom. Najveći stepen cepljivosti ima ono drvo čija je vlažnost oko 10%. U ovu grupu spadaju: orah . Seče se u svim pravcima. a nisu im previše istaknuti godišnji prstenovi. odnosno osobina da njegova građa pruža određeni otpor prodiranju nekog klinastog tela koje teži da rastavi drveno tkivo.šimšir itd. šljiva . visoka je oko 30 m. Ovo je lako i meko drvo crvenkastobele boje. Tvrdoća je sila otpora koju ispoljava drvo prilikom prodiranja drugog tela u njega.abonos crni. Vlažnost drveta značajno utiče na cepljivost drveta. . dok pravilan rast. Lipa je evropsko drvo. Za obradu je dobar samo zreo orah koji je kompaktan i dobro se obrađuje nožem.suvo drvo je znatno tvrđe od vlažnog drveta.5 Izbor drveta za duborez Za duborez se upotrebljavaju najviše takve vrste drveta koje imaju ravnomernu i finu strukturu. 4. lipa . Lipa ne spada u trajno drvo i prilično se skuplja pa se zbog toga ne upotrebljava za trajnije radove u duborezu.mahagoni. visok je oko 20 m. koje nisu suviše tvrde.

. bez kore 750-880 520 Bukva.. u svakom pojedinom slučaju prije svega zavisi od sadržaja vode kojeg drvo u sebi ima. Specifična gustoća drveta i drvene građe u ovoj formuli predstavljena je kao odnos mase m i volumena v. U stručnoj literaturi danas u pravilu je moguće pronaći vrijednosti specifične gustoće drveta koje se može koristiti u određenim prostorijama i drveta koje je umjetno isušeno. Pregled specifične mase stabala i koncentracije vlage u njima: Neobrađeno svježa drvena masa.Općenito o gustoći sirove drvene mase Umjetno sušenje ili isušivanje drveta s ciljem potpunog uklanjanja vlaga iz drvene mase znači obradu drveta u posebnim pećima odnosno postrojenjima gdje se drvo isušuje na temperaturi od 103º C kako bi se dostigla količina vlage od 0%.Volumen drveta cm3 m3 Budući da masa drveta zavisi od sadržaja vode u sebi onda znamo i da je specifična gustoća sirove drvene mase vrijednost na koju utječe količina vode u drvetu.... u praksi često spominjana kao specifična masa.. Sljedeća shema donosi nam prikaz okvira specifične gustoće sirove drvene mase koja je umjetno sušena. a ovaj se odnos može i izračunati. Masa drveta g kg Specifična gustoća = -----------------------. To znači da težina (ili bolje reći masa) drveta ponajprije zavisi od sadržaja vodene mase u sebi. bez kore 750-800 480 Jela. U sljedećem dijelu teksta donosimo kratki pregled gustoće sirove drvene mase nekih vrsta drveta. Ovu činjenicu potrebno je uzimati u obzir poglavito u slučajevima kad se drvo kamionima transportira i kad se na ovim transportnim kamionima ne smije prekoračiti dozvoljeno opterećenje! Specifična težina drveta (= gustoća sirovog drveta i drvene građe u zavisnosti od sadržaja odnosno postotka vode u sebi) predstavlja onaj pokazatelj kojeg u planovima transporta i upotrebe velikih transportnih kamiona u prijevozu drveta i drvene građe uvijek treba uzimati u obzir... a suho (isušeno) drvo je lagano. Gustoća drvene mase....= -------.. Tako na primjer smreka i stablo jele imaju najmanju specifičnu gustoću a hrast najveću..= -------. .1 Što je specifična gustoća drvene mase? Specifična gustoća drveta predstavlja odnos supstance stanica drvene materije i šupljina u drvetu..... Na specifičnu gustoće sirove drvene mase utječe nekoliko faktora: porijeklo stabla (njegova provenijencija) i okoliš i uvjeti u kojima se stablo razvijalo.5.... s korom 1080-1160 780 Hrast... Stoga i kažemo da je mokro odnosno vlažno drvo teško. s korom 1180-1270 870 5. bez kore 800-980 460 Bor....Piljena građa na zraku sušeno kg/vm kg/m3 Smreka.

30…. Velike razlike u specifičnoj gustoći pojedinih vrsta stabala temelje se upravo na ukupnom udjelu su stanične supstance drveta i unutarnjih pora (šupljina) u stablu.64 Bor 0.93 Bukva 0. 1.30….5 g/cm3 i predstavljala bi čistu gustoću supstance stanica drveta. Prikaz srednjih i krajnjih vrijednosti za neke vrste stabala (isušena drvena masa): Specifična gustoća (g/cm3) Smreka 0. 0. Od toga na jezgru drveta otpada količina od oko 35 – 50%. 0. Tako je jasno vidljivo da je širina prstena. 0. Njezina vrijednost kretala bi se oko 1.2Za razmišljanje! Kad bismo isušeno drvo tako prešali da u njemu ne ostane niti jedna praznina ili šupljina dogodilo bi se sljedeće: prešana drvena supstanca različitih vrsta stabala imala bi jednaku specifičnu gustoću.95….Razlike specifične gustoće u krugu jedne vrste stabala mogu se raspoznati prema širini unutarnjih prstena (godova). u skandinavskim zemljama u kojima je vegetativni period znatno kraći puno manja od prstena smreke koje su izrasle i razvile se u područjima Srednje Europe gdje period vegetacije ipak vremenski znatno dulje traje i gdje vladaju puno povoljniji klimatski uvjeti. 0. na primjer smreke. Vlaga drveta Vlaga drveta u svakodnevnoj praksi igra vrlo važnu ulogu: Utječe na masu sirovog stabla i piljene građe Utječe na prirodno sušenje drveta na zraku kao i na tehničko (umjetno) sušenje Utječe i na stvaranje uvjeta za pojavu pukotina na drvetu Utječe na promjenu dimenzija s obzirom na činjenicu da li drvo prima ili otpušta vlagu iz sebe Omogućuje izmjenu vlage u kontaktu s okolinom i tako stvara preduvjete za zdravu stambenu klimu 6.88 Bongossi (tropsko drvo) 0. 1. Svježe posječena stabla nekad nazivamo i ''zelenim drvetom'' a to je donekle i opravdano jer takvo stablo sadrži otprilike jednak udio vlage u sebi kao i još ne posječeno stablo.86 Hrast 0.49…. 0. Godine razvoja s povoljnijim klimatskim uvjetima također povoljno utječu na širinu prstena. Pri tome .49…. duži zimski uvjeti od uobičajenih i slično). za razliku od onih godina u kojima vladaju nepovoljniji klimatski uvjeti (na primjer niže temperature tijekom godine.39…. 0. 6.04…. Bjelogorična stabla u prosjeku u sebi sadrže oko 79 – 100% vlage u usporedbi s umjetno osušenim drvetom. 0.43….68…. Slična razlika u širini prstena kod stabala vidljiva je i kad je riječ o područjima s različitom nadmorskom visinom – što je nadmorska visina niža to su prsteni u stablu smreke širi.1Voda u drvetu Svježe posječeno crnogorično stablo – za razliku od bjelogoričnih ili lisnatih stabala – u prosjeku sadrži oko 55 – 70% vode u usporedbi s tehnički (umjetno) osušenim drvetom. 0.14 5.65….

dobro se obrađuje. Dosta se koristi za stolariju. Prvorazredno tehničko drvo za potrebe građevinarstva. Ovu ćemo vrijednost označiti slovom u i izražavamo je u postocima. nameštaj. Vrlo malo se suši. a drvo se koristi za izradu duboreza. Pogodno je za izradu pribora za merenje i crtanje (lenjiri i trouglovi). na slobodnom prostoru. kačarstvu itd. Ovo je teško. pribora za jelo. severnoj Africi i zapadnoj Aziji. teško se cepa i trajan je. a u zatvorenom prostoru i do 800 godina. Crvenkasto mrke boje. Sadržaj vlage odnosno vlaga stabla predstavlja onu vrijednost koju nazivamo vodom u stablu. na otvorenom do 60 godina. nameštaja. Dugo traje: nezaštićeno. elastično i fino vlažno. Dud (Morus sp. Koristi se uglavnom zbog svoje crvenkaste boje i strukture lepih šara.mo) predstavlja masu vode u stablu. Međusobna razlika između ove dvije mase (mu . Upotrebljava se za drvorez. najbolje bačvarsko drvo. Najčešće se koristi u umetničkom stolarstvu. rezbarske radove i strugarske radove. Uspeva u centralnoj i južnoj Evropi. za stubove. čvrsto i elastično drvo. za strugarske i rezbarske radove. prilično tvrda. intarzijske. Zbog svojih osobina se teško cepa i dobro se površinski obrađuje. Teško i tvrdo drvo. ali spada u trajno drvo koje je kompaktno. pod krovom do 200 godina. na otvorenom do 120 godina. Ovo je srednje teško i tvrdo drvo. . Ovo je takođe domaće drvo i koristi se za drvorez. tvrdo. čvrsto. Ovo je tvrdo i teško drvo. pragove. Količinu vode u supstanci drveta moguće je stoga izračunati prema formuli kako slijedi: drvo se mjeri u svježem stanju (kad još uvijek sadrži vlagu u sebi mu) a zatim se mjeri i u (tehnički) osušenom stanju. teško cepljiva. Uspeva u Evropi. čvrsto i elastično. lako se obrađuje. Uspeva u Evropi. Težak je. furnir. a u zatvorenom prostoru i do 800 godina. Ne spada u trajno drvo. a pri sušenju ne menja oblik. zapadnoj Aziji i severozapadnoj Africi. u kolarstvu. na slobodnom prostoru. Ovo je srednje teško i tvrdo drvo. čvrsto i vrlo elastično.treba reći da se ukupni sadržaj vlage mijenja s obzirom na vrstu stabla kao i stanište odnosno uvjete okoliša u kojima se stablo razvija. stolariju. Dobro se polira i obrađuje. Pod uticajem svetlosti dobija tamnocrvenu boju kao mahagoni. lako se obrađuje. gradnju brodova. za izradu sudova. Vlaga drveta =Vlažno drvo (mu) – Masa suhog drveta (mo)/Masa suhog drveta (mo)x 100 Uspeva u Evropi (izuzev severnih i severoistočnih delova) i Zapadnoj Aziji. Vlaga drveta daje nam potrebne podatke o odnosu količine vode mv u stablu i drvene mase bez sadržaja vlage mo(tehnički osušena drvena supstanca mo). Ni šljiva ne spada u trajno drvo jer se teško obrađuje i hoće da puca.) Dud je drvo iz južnih krajeva Evrope. tvrd i sjajan. pod krovom do 100 godina. Koristi se u proizvodnji furnira. parket i podove. Šljiva je domaće drvo čiji se plod koristi za ishranu. Ne traje dugo: nezaštićeno.

teško se cepa i spada u red trajnog drveta. Postoji više vrsta. Zbog svojih prvoklasnih osobina spada u najskupocenije vrste drveta. severnoj Africi i Maloj Aziji. čak izrazito žute boje. železničkih vagona i brodskih salona. u umetničkom stolarstvu. intarzije i drvenog mozaika. ne traje dugo. elastično. Ovo drvo najviše se upotrebljava za proizvodnju intarzija i ukrasa. lenjira. trajnog je i postojanog oblika. Vrlo je teško i tvrdo drvo. podove. lako se obrađuje i vrlo je trajno. Koristi se i za: nameštaj. Ovo drvo je lako. za strugarske i rezbarske radove. Uspeva u Evropi. meko.Pinus nigra Uspeva u južnoj Evropi. Kongu. šimšir se upotrebljava i za izradu instrumenata. a u zatvorenom prostoru do 400 godina. za izradu preciznih sprava (mernih instrumenata i fotoaparata). To je građevinsko i stolarsko drvo. za uređenje enterijera stambenih i radnih prostora. Pored toga. Šimšir je teško drvo. Koristi se za: izradu nameštaja (kao furnir i masivno drvo). za olovke i igračke. Skoro je sasvim necepljivo drvo pa u preseku liči na metal. pod krovom do 120 godina. Gani. na otvorenom do 85 godina. Ugandi. Trajnost: nezaštićeno. Ima istu primenu kao i običan bor. aviona. Najbolji abonos dobija se sa Cejlona. Ovo je lako. kutija za radio i televizore. srednje čvrsto. Dosta je teško drvo. za izradu kutija za cigare. srednje tvrdo. na slobodnom prostoru. Ovo drvo je srednje teško. a u zatvorenom prostoru i do 1000 godina. Lako se obrađuje. koristi se i za izradu etuija. Crni bor . Pravilnog je rasta. . koje uspevaju u tropskim područjima Amerike. odlično se polira i obrađuje u rezbarstvu. Trajnost: nezaštićeno.Pinus sylvestris Uspeva u Evropi i severnoj Aziji. Bor obični . Koristi se za: nameštaj (kao furnir i kao puno drvo). srednje elastično drvo. Kompaktan je. za izradu auto karoserija. za strugarske i rezbarske radove. Mahagoni je žućkasto crvene do tamnocrvene boje. osrednje čvrsto. uglomera. Vrlo je kompaktan. Pored rezbarije. ima vrlo finu strukturu. a preko Urala prodire i duboko u Aziju. elastično. na otvorenom do 40 godina. na slobodnom prostoru. pod krovom do 40 godina.Šimšir (Buxus sempervirens) Ovo je vanredno fino drvo žute. stolariju. Pored crnog postoje plavi i zeleni abonos. meko. srednje čvrsto. lako se obrađuje i vrlo je trajno. ručki. Spada u red trajnog drveta. tvrd je i teško se cepa. zapadnoj Africi. zbijene i jake kompaktne strukture.

= -------. To znači da težina (ili bolje reći masa) drveta ponajprije zavisi od sadržaja vodene mase u sebi. Nepovoljnije godine se poznaju po užim godovima Umjetno sušenje ili isušivanje drveta s ciljem potpunog uklanjanja vlaga iz drvene mase znači obradu drveta u posebnim pećima odnosno postrojenjima gdje se drvo isušuje na temperaturi od 103º C kako bi se dostigla količina vlage od 0%. Klimatski uticaji i uticaji sredine se vide po širini godova na poprečnom presjeku stabla iste vrste drveta. Stoga i kažemo da je mokro odnosno vlažno drvo teško. Razlike u širini godova su uočljive i kod stabala sa različitih nadmorskih visina. a ovaj se odnos može i izračunati. Specifična gustoća drveta i drvene građe u ovoj formuli predstavljena je kao odnos mase m i volumena v. . Razlike u širini godova se uočavaju i po klimatskim uslovima koji su vladali tokom rasta i razvoja stabla.= -------. Kod stabala sa niže nadmorske visine su širi godovi. a suho (isušeno) drvo je lagano. Ovu činjenicu potrebno je uzimati u obzir poglavito u slučajevima kad se drvo kamionima transportira i kad se na ovim transportnim kamionima ne smije prekoračiti dozvoljeno opterećenje Specifična gustoća drveta predstavlja odnos supstance stanica drvene materije i šupljina u drvetu. Širina godova kod stabala sa područja gdje je vegetativni period kraći je manja. U stručnoj literaturi danas u pravilu je moguće pronaći vrijednosti specifične gustoće drveta koje se može koristiti u određenim prostorijama i drveta koje je umjetno isušeno. Masa drveta g kg Specifična gustoća = -----------------------.Volumen drveta cm3 m3 Budući da masa drveta zavisi od sadržaja vode u sebi onda znamo i da je specifična gustoća sirove drvene mase vrijednost na koju utječe količina vode u drvetu. što zavisi od uslova sredine i klimatskih karakteristika područja.Specifična gustoća drveta Na specifičnu gustoću drveta utiču uslovi pod kojima se stablo razvijalo.7. Sljedeća shema donosi nam prikaz okvira specifične gustoće sirove drvene mase koja je umjetno sušena. Na specifičnu gustoće sirove drvene mase utječe nekoliko faktora: porijeklo stabla (njegova provenijencija) i okoliš i uvjeti u kojima se stablo razvijalo.

com .Grabac www. Gustoća drveta ima praktičnu važnost.3. ZAKLJUČAK .Gustoća drveta utječe i na kvalitet drveta.Na osnovu gustoće drveta mogu se procijeniti neka fizička i mehanička svojstva drveta. Od značaje je za iznošenje drveta i transport. Na osnovu gustoce može se kontrolisati sadržaj vode u drvetu i procijeniti trajnost drveta LITERATURA Tehnologija drveta-Safet gurda Drvna industrija-Zupčić.wikipedia.Mijaković.

PRILOZI Varijabilnost gustoće u apsolutno suhom stanju .

Razvrstavanje nekih vrsta drva po razredima gustoće .