KONSEP MASYARAKAT MAJMUK (PLURAL SOCEITY) OLEH J.

S FURNIVALL

KONSEP MASYARAKAT MAJMUK (PLURAL SOCEITY) OLEH J.S FURNIVALL

PENGENALAN Masyarakat (Society) bermaksud sekelompok orang yang membentuk sebuah sistem interaksi sosial dimana sebahagian besar interaksi yang berlaku dalam lingkungan sistem sosial itu adalah lahir dari individu-individu yang berada dalam kelompok tersebut. Masyarakat adalah komuniti yang saling bergantung dan saling perlu memerlukan antara satu sama lain dan secara umumnya istilah masyarakat pada asasnya adalah merujuk kepada sekumpulan manusia yang hidup bersama di suatu tempat tertentu dalam satu komuniti yang teratur serta berkongsi sumber yang ada dalam kawasan tersebut. Masyarakat menurut Kamus Dewan (2005), ialah kumpulan manusia yang hidup bersama-sama di sesuatu tempat dengan aturan dan cara tertentu. Individu, keluarga dan kumpulan-kumpulan kecil merupakan anggota masyarakat. Jaringan erat wujud dalam kalangan anggota tersebut, khususnya melalui hubungan bersemuka. Daripada pergaulan ini, terbina pola hubungan sosial yang berulang sifatnya seperti kegiatan gotong-royong, bersama-sama merayakan sesuatu perayaan, melalui rumah terbuka, berkumpul menyambut pembesar yang datang berkunjung, menghadiri kenduri, majlis perkahwinan, membantu mereka yang ditimpa malapetaka atau menziarahi jiran yang sakit tenat atau yang telah meninggal dunia. Kekerapan pergaulan ini akan terbina satu kesepaduan dalam masyarakat tersebut sebagai satu unit sosial. Dalam konteks Malaysia, hubungan harmonis antara pelbagai kumpulan etnik dapat membina sebuah masyarakat Malaysia yang teguh. Selain itu, masyarakat ialah kumpulan manusia yang menetap bersama-sama di sesuatu tempat dengan mengikut peraturan dan cara tertentu dan masyarakat ini pula terdiri daripada beberapa kaum atau bangsa. Majmuk terbentuk daripada beberapa bahagian yang merupakan kesatuan ataudalam konteks masyarakat ia terdiri dari beberapa kumpulan etnik. Masyarakat majmuk adalah satu kumpulan manusia yang terdiri daripada pelbagai rumpun bangsa telah membentuk satu kesatuan, khususnya dalam aspek politik, ekonomi, dan sosial di sesuatu tempat bagi membentuk satu kumpulan yang bersatu padu.

Beliau mengemukakan pandangan tentang masyarakat majmuk lebih kurang sama degan kedua-dua orang sarjana sebelum ini iaitu. Cina. Menurut sarjana Graham Saunders dalam bukunya bertajuk „‟The Development Of a Plural Society In Malaya’’ beliau menyatakan bahawa masyarakat majmuk terdiri daripada pelbagai bangsa yang membentuk satu kependudukan dari hidup sebagai komuniti-komuniti yang berasingan.Manakala masyarakat majmuk (Plural society) bermaksud masyarakat pelbagai kaum (Multi-racial society) yang merujuk kepada suasana kepelbagaian bangsa yang bersama-sama atau berkongsi hidup dan tinggal dalam sebuah negara yang sama.S Furnivall (1956) dalam bukunya bertajuk Colonial Policy and Practice :A Comparative Study of Burma and Netherlands India (Indonesia) dalam kajiannya di Burma dan Kepulauan Jawa ialah terdapat beberapa jenis manusia seperti Eropah. Mereka bukan sahaja terpisah kerana adat. Masyarakat majmuk di Malaysia dicirikan dari segi kepelbagaian budaya. pemisahan fizikal. makanan dan pakaian tetapi juga daripada segi pekerjaan dan tempat tinggal. India dan penduduk asli (bumiputera). Antara ciri-ciri masyarakat majmuk menurut J. CIRI-CIRI MASYARAKAT MAJMUK Malaysia merupakan sebuah negara majmuk yang aman dan makmur.E.Goldthorpe “The Sociology Of The Thirdworld”. dan India. Cina. pengenalan kaum melalui perkerjaan. Masyarakat ini . Menurut beliau di Tanah Melayu terdapat tiga kaum utama iaitu Melayu. kekurangan kontrak sosial dan wujudnya satu kumpulan etnik yang dominan dari segi politik. Goldthorpe berpendapat kewujudan masyarakat majmuk sejajar dengan penjajah yang datang ke Tanah Melayu pada masa dulu dengan membawa masuk semua kaum-kaum tersebut untuk mamenuhi peluang pekerjaan di sini. Indonesia dan juga Malaysia. Masyarakat majmuk menurut Kamus Dewan membawa maksud masyarakat yang terdiri daripada beberapa kaum. Masyarakat majmuk juga adalah merujuk kepada keadaan masyarakat di tanah jajahan seperti mana yang terdapat di Burma. Keamanan yang dinikmati dan keharmonian hidup pelbagai kaum telah menjadikan Malaysia sebuah negara yang dihormati oleh pelbagai pihak dan dalam kalangan negara-negara lain. Sarjana dalam bidang sosiologi J.

Masyarakat Malaysia menganut agama Islam. Masyarakat Malaysia berkongsi perasaan gembira apabila tiba musim perayaan sesuatu kaum. Malaysia mempunyai pelbagai suku kaum selain daripada tiga komuniti etnik yang terbesar iaitu kaum Serani. Masyarakat majmuk di Malaysia juga bebas untuk mengamalkan agama dan kepercayaan masing-masing walaupun Islam diberi status sebagai agama rasmi negara. Buddha. Di Malaysia. Hindu. Kadazan. agama. aktiviti kebudayaan dan makanan. Bajau. Makanan-makanan tersebut pada . Tidak dinafikan.bercampur antara satu sama lain tetapi tidak bersatu. Walaupun Malaysia mengamalkan konsep akomodasi. Melanau dan Iban (Sarawak). Meskipun pelbagai kumpulan etnik hidup pada umumnya secara berasingan dan mengekalkan kebudayaan masing-masing terdapat semangat persefahaman dan keharmonian kaum yang erat. dengan pelbagai bahasa dan dialeknya. Penerimaan kontrak sosial yang telah disepakati bersama adalah untuk menjaga hubungan etnik di Malaysia. di merata negara di dunia terdapat masyarakat majmuk yang menganuti agama-agama yang berlainan tetapi kebanyakan puak minoriti yang terdapat di negara yang memerintah terdedah kepada kezaliman oleh kerajaan. Contohnya perayaan hari RayaAidilfitri yang disambut oleh orang Islam di Malaysia. Hari ini. Konfusios dan Taois. idea dan kaedah sendiri. Rakyat Malaysia juga terkenal dengan pelbagai jenis makanan dan ini dapat melambangkan jati diri rakyat yang berbilang kaum. Muru (Sabah). Kedayan. Aktiviti rumah terbuka yang diamalkan oleh masyarakat melayu Islam turut dirai bersama oleh etnik yang bukan beragama Islam. masyarakat Malaysia juga berkongsi dari segi perayaan. Masyarakat di Malaysia diberi hak pendidikan dalam bahasa ibunda mereka tetapi tetap mengiktiraf bahasa melayu sebagai Bahasa Kebangsaan. Konsep akomodasi yang diamalkan di Malaysia menyebabkan hubungan antara etnik saling membuat penyesuaian dan bebas mengamalkan budaya masing-masing dalam keadaan harmoni. kebebasan beragama yang dilaksanakan tidak menyebabkan masyarakat di dalamnya hidup di dalam keadaan berpecah-belah seperti negara-negara yang dilanda krisis sekarang. Mereka ini hidup berdekatan tetapi tidak terpisah dalam sistem politik yang sama serta masing-masing berpegang kepada kebudayaan. bahasa. Perayaan sambutan Kemerdekaan juga dapat merapatkan lagi hubungan antara etnik melalui aktiviti yang dijalankan dan dapat melahirkan perasaan patriotism dan saling bekerjasama. Kristian. Hal itu membuatkan Malaysia mempunyai masyarakat majmuk yang unik. Orang Asli (Semenanjung).

SEJARAH KEWUJUDAN MASYARAKAT MAJMUK DI MALAYSIA Tanah Melayu yang merupakan sebuah tempat tumpuan pengembaraan. Di antara makanan tradisi yang terkenal di Malaysia ialah nasi lemak. roti canai dan banyak lagi. Cina dan India yang mana mengamalkan kebudayaan adat resam. Iban. Kebanyakan makanan tradisi ini berasal daripada kaum tertentu contohnya nasi lemak. Cina. Tiga etnik terbesar ialah Melayu. Pakaian baju kurung dan melayu adalah berasal daripada kaum melayu tetapi jika kita perhatikan sekarang kaum lain juga turut menggayakan baju tradisional kaum melayu contohnya baju kurung. Contoh keadaan seperti ini boleh didapati di sekolah mahupun di tempat kerja Masyarakat majmuk di Malaysia dicirikan dari segi kepelbagaian budaya. Selain itu. Cara pemakaian memainkan peranan penting dalam menentukan perbezaan kedudukan atau martabat sesetiap kumpulan dalam kaum Melayu. bahasa serta budayanya membentuk kumpulan majoriti. rakyat Malaysia juga turut mempunyai pakaian tradisi. Pakaian seperti baju kurung. terdapat pelbagai kelompok etnik yang hidup berlainan. India. Ciri-ciri masyarakat majmuk mengiktiraf adanya keunikan dan sifat khas setiap komponen. Tiga etnik ini bersatu di atas satu ikatan kerakyatan dan di bawah sebuah pemerintahan demokrasi beraja berperlembagaan dengan satu cara hidup yang dipersetujui bersama. kumpulan etnik yang lain dengan bahasa dan budaya masing-masing juga mendapat tempat. masyarakat Malaysia boleh menikmati pelbagai makanan yang sebelum ini berasal daripada kaum tertentu. Kini. tetapi di bawah sistem politik yang sama. cheong sam dan sari adalah contoh pakaian tradisi masyarakat majmuk di Malaysia. Pengenalan kaum melalui pekerjaan. Ciri-ciri Malaysia adalah wadah penyatu kumpulan etnik yang sebenar iaitu satu kumpulan etnik. Dalam konteks masyarakat majmuk Malaysia. agama dan bahasa masing-masing. Kadazan dan kaum etnik kecil yang lain di Malaysia. makanan ini bukan hanya digemari oleh kaum melayu sahaja malahan ia turut digemari oleh kaum lain. kekurangan kontrak sosial dan wujudnya satu kumpulan etnik yang dominan dari segi politik. pemisahan fizikal. tetapi kini telah disediakan sebagai hidangan biasa umum di Malaysia. pelayaran dan pusat perdagangan tentunya pernah menjadi satu tempat persinggahan dan penempatan bagi orang- . baju melayu. char koay teow.asalnya berasal dari pelbagai negeri dan suku kaum.

Ongkili. Antara tahun itu. orang Melayu dan kaum bumiputera Sabah dan Sarawak. penduduk di Tanah Melayu dan kepulauan borneo ketika itu didominasi oleh orang Asli. Cina dan India sebagai komponen utamanya. Dalam tahun 1786 hingga 1914 merupakan zaman paling penting dalam menentukan pola-pola etnik. Indonesia. Aspek demografi tidak hanya memperlihatkan betapa uniknya masyarakat Malaysia dari segi komposisi etnik tetapi turut mewarnai wajah sosiobudaya. Malaysia telah diduduki oleh Jepun semasa perang dunia kedua. Aspek demografi merupakan perkara yang penting dalam mencorakkan kemajmukan masyarakat Malaysia. Struktur masyarakat di Malaysia berubah adalah disebabkan migrasi daripada luar dan juga faktor penolak dan penarik.orang daripada pelbagai kebudayaan dan asal usul. Migrasi daripada luar juga berlaku tetapi jumlahnya terhad. menyebabkan kemasukkan migran secara besar-besaran daripada luar. tetapi berleluasa . demografi politik dan proses politik di Malaysia. 1985:4). Dalam jangka masa yang panjang semasa pemerintahan kolonial British di Malaysia iaitu selama lebih satu ratus lima puluh tahun bermula 1786 hingga 1957. Masyarakat homogenis Melayu Tanah Melayu telah mengalami transformasi kepada masyarakat heterogenios Malaysia yang mengandungi etnik-etnik Melayu. Pada awal abad ke-18. Selain itu. terdapat juga kaum pendatang daripada Sumatera. Kebanyakan ahli sejarah dan antropologi sosial bersetuju bahawa struktur susunan ras etnik dan corak penempatan penduduk masa kini telah ditentukan pada zaman perkembangan kolonial dan eksploitasi orang British di Semenanjung Malaysia. Campur tangan Inggeris di Tanah Melayu bermula apabila Francis Light menduduki Pulau Pinang pada Ogos 1786. perubahan dalam struktur masyarakat berlaku di Malaysia disebabkan oleh fenomena migrasi dari luar yang berlaku akibat faktor penarik yang ada di bumi mahupun faktor penolak di negara asal masing-masing yang bertanggungjawab mencernakan perubahan yang berkekalan sehingga ke hari ini. Migrasi ini berlaku sedikit demi sedikit sebelum penjajahan barat. ekonomi dan politik masa kini di Semenanjung Malaysia. jangka masa singkat itu dianggap tidak mempunyai signifikan yang besar kepada komposisi dan mobiliti penduduk.Justeru konsep percampuran populasi bukanlah merupakan satu fenomena baru dan asing di Malaysia. Tetapi tidak menjejaskan corak masyarakat ketika itu kerana kaum pendatang ini adalah daripada rumpun bangsa yang sama (James P. Sebelum abad ke-18. Walau bagaimanapun.

Bilangan buruh Cina yang berhijrah memang ramai dan sentiasa bertambah dari semasa ke semasa. Kemasukan masyarakat Cina ke Tanah Melayu menunjukkan bermulanya proses pembentukan masyarakat majmuk daripada pengaruh masyarakat Cina yang semakin bertambah. Mereka datang dengan jumlah yang agak ramai selepas abad ke-19 berterusan hingga abad ke-20an.setelah penjajahan berlaku. bilangan mereka jauh lebih rendah berbanding dengan buruh daripada China dan India. Selain migran daripada negara China dan India. Kebanyakan mereka berasal daripada India Selatan iaitu dari Negapatam dan Madras. Kedatangan masyarakat Melayu ke Tanah Melayu akhirnya telah membentuk satu masyarakat baru iaitu Baba Nyonya dan Cina Muslim. Minang dan Banjar. Wujudnya golongan baru ini membawa kepelbagaian atau kemajmukkan masyarakat di Malaysia dan mengambarkan keunikannya pada pandangan masyarakat luar. Pendatang daripada Indonesia juga berbilang suku kaum dan etnik antaranya orang Jawa. Pengaruh masyarakat Cina ke Tanah Melayu telah mengubah corak dan sistem sosial Alam Melayu dan juga masyarakat Melayu ketika itu. Kebanyakan pendatang Indonesia berasal daripada Jawa. masyarakat Cina daripada negara China sebenarnya ingin keluar daripada hidup penuh dengan kemiskinan dan penderitaan. mereka terpaksa keluar berhijrah sehingga ke Tanah Melayu. Mereka datang dari kawasan pantai selatan negara tersebut. Oleh itu. Pendatang dari Ceylon kebanyakannya terdiri daripada kaum Sinhalese. Sabah dan Sarawak juga menjadi tumpuan daripada masyarakat luar seperti dari Indonesia dan Ceylon. Hal ini kerana. Aktiviti ekonomi dan perladangan menjadi faktor utama dalam aktiviti migrasi daripada luar terutamanya daripada China dan India. Timor dan Sulawesi serta beberapa bahagain kepulauan yang berhampiran dengan Selat Melaka. Pada waktu itu bilangan mereka masih kecil dan bertambah setelah Inggeris berjaya benguasai negeri-negeri Melayu. . Namun. Tanah Melayu. Celebes.. India juga mengalami masalahnya tersendiri yang menyebabkan penduduknya berhijrah ke luar. Migran kedua terbesar selepas China adalah kelompok daripada India. Namun angka yang tepat sukar ditentukan kerana ketiadaan dokumen yang sah dan kemasukan secara haram ke Tanah Melayu. Kalimantan (Banjarmasin). Migran India datang sejak pembukaan Pulau Pinang oleh Inggeris. Bugis. Kemasukan buruh-buruh Cina ke Tanah Melayu melalui beberapa cara yang dikenalpasti diusahakan oleh orang Cina sendiri yang telah menetap lama di Tanah Melayu. Suasana di negara itu yang dilanda kemiskinan dan kebuluran yang mendorong penduduknya berhijrah keluar ke negara-negara lain termasuk ke Tanah Melayu ketika itu.

Faktor ekomoni adalah bukan faktor utama penghijrahan mereka. yang mana kaum Cina merangkumi 25 peratus populasi. ras dan etnik serta kehidupan seharian. kaum Melayu. konflik berkenaan mengikut garisan pemisah ras. bermulalah proses pembentukan masyarakat majmuk yang berbilang kaum seperti sekarang. . Kaum Cina pula adalah kumpulan etnik kedua terbesar. Melayu-India. Asimilasi bangsa juga turut berlaku apabila perkahwinan antara orang asing dengan penduduk tempatan. maka wujud beberapa sub-kategori penduduk berdarah campuran seperti kelompok Peranakan. Di Malaysia. Melayu-Cina dan lain-lain. Pengambilan pekerja buruh daripada luar di buat secara tetap sudah pasti akan menimbulkan masalah sosio-ekonomi dan politik yang lebih membimbangkan dan bagi mengelak pembentukan masyarakat majmuk pelbagai etnik atau heterogeneous seperti mana yang cuba dielak oleh negara-negara Eropah Barat dan Telok. amalan. sebaliknya mereka ingin mencari rezeki yang lebih berbanding apa yang mereka dapat di negara asal mereka.Mereka terkenal kerana kuat bekerja dan pandai berniaga. kumpulan etnik terbesar di Malaysia iaitu merangkumi lebih 50 peratus penduduk negara ini. Proses pembentukan masyarakat pada mulanya sukar kerana berbeza fahaman. Tiga kumpulan kecil kaum ini yang berbicara dialek Cina berbeza adalah Hokkien yang tinggal di utara Pulau Pinang. jika merujuk kepada orang Melayu menunjukkan orang itu beragama Islam dan mengamalkan kebudayaan Melayu. Hari ini. kelompok Syed dan lain-lain. Apabila konflik berlaku dalam masyarakat majmuk. Kini kebanyakan penduduk Malaysia mempunyai darah kacukan MelayuArab. Setelah kemasukan migran daripada luar. Kebanyakan keturunan kaum Cina hari ini berasal daripada pendatang ke negara ini pada kurun ke-19. Orang Melayu terkenal kerana peramah dan budaya seni mereka yang sangat kaya. Setelah kemasukan migran dari luar akhirnya lahirnya kelompok dari keturunan Cina dan India yang berasimilasi dengan budaya tempatan seperti kelompok Baba-Nyonya yang berketurunan Cina dan kelompok Chitty yang berketurunan India. berbahasa Melayu dan mempunyai keturunan Melayu. Banyak konflik yang berlaku dalam proses pembentukan ini seperti peristiwa 13 mei 1969. Kantonis yang tinggal di Kuala Lumpur dan juga kumpulan bertutur bahasa Mandarin yang tinggal di kawasan selatan tanah air di Johor. bukan garisan kelas.Kedatangan berterusan ini disebabkan penjajahan British di Ceylon.

Dalam hal ini ia dapat menentukan persoalan bagaimana Inggeris membantu mewujudkan masyarakat Malaysia yang majmuk.Kumpulan etnik terkecil antara tiga kumpulan etnik utama di negara ini. Dalam hal ini Inggeris seolah-olah menggalakkan kemasukan orang asing melalui sistem-sistem kemasukan seperti kontrak. kaum India merangkumi 10 peratus populasi. tetapi merangkumi pelbagai aspek dalam politik dan sosial. undang-undang imigrasi pada tahun 1930an juga menghalang kemasukan baru orang asing ke Tanah Melayu. Sistem pembahagian buruh dalam bidang ekonomi pula adalah berasaskan ras di mana setiap ras dalam masyarakat itu mempunyai fungsi-fungsi yang berlainan. Setiap kelompok memegang kuat kepada agama. dan bebas. mereka turut membawa budaya mereka yang unik serta pembinaan kuil. politik dan sosial. Mereka datang ke sini untuk mencari kehidupan yang lebih baik. KONSEP MASYARAKAT MAJMUK Menurut J. Komuniti-komuniti dalam masyarakat majmuk itu hidup secara berdekatan. yang datang ke Malaysia sewaktu zaman penjajahan British dahulu. Hal ini berbeza dengan tindakan Inggeris pada 1930an. Selain itu. Keadaan ini bukan sahaja memberi kesan terhadap kemajumukan ras. dengan Inggeris memperketatkan dan menguatkuasa dasar imigrasi dengan bertindak menghantar pulang orang-orang imigran balik ke negara asal mereka. Ini telah mewujudkan kelompokkelompok yang berbagai ragam dalam satu unit politik. kebudayaan. makanan pedas dan pakaian sari yang mewah.Kebanyakan beragama Hindu. luar daripada sistem kasta yang diamalkan di India. Perbincangan mengenai tajuk ini dapat difahami jika kita melihat beberapa dasar Inggeris seperti huraian berikut: i. tetapi terpisah dalam unit politik yang sama. Politik Sejak tahun 1874 dasar imigrasi Inggeris berbentuk bebas iaitu tidak mempunyai sekatan terhadap kemasukan orang asing. Dasar Inggeris terhadap Tanah Melayu dapat dilihat daripada beberapa tindakan pemerintah Inggeris terhadap kedatangan orang-orang asing ke Tanah Melayu. Seperkara yang menarik .S Furnivall (1939) sebuah masyarakat majmuk merupakan satu masyarakat yang muncul akibat daripada dasar-dasar kolonial di mana penghijrahan penduduk mengikut kehendak-kehendak sistem ekonomi. Kebanyakan berasal daripada pendatang dari Selatan India yang berbahasa Tamil. Furnivall menambah bahawa kelompok-kelompok berbagai ragam dalam sebuah masyarakat majmuk itu “bercampur tetapi tidak bergabung”. idea-idea dan cara-cara kehidupan sendiri. bahasa.

Disebabkan hal ini maka keperluan pemodenan prasarana baru yang memerlukan tenaga buruh di perkenalkan dan berlakulah kemasukan buruh-buruh asing. merujuk dasar-dasar pemerintahan Inggeris ini membuktikan bahawa kewujudan masyarakat majmuk di negara ini adalah hasil pelaksanaan dasar yang berkehendakkan buruh imigran bagi menjana ekonomi dan membolehkan penjajah mendapat keuntungan ekonomi dengan tidak mengambil kira permasalahan yang dihadapi oleh masyarakat pribumi ii. tetapi menggalakkan mereka untuk tidak pulang ke negara asal mereka. Oleh hal ini. iii. kapitalisme dan bebas yang berlaku menyebabkan perubahan sistem daripada sara diri kepada sistem komersial. Dengan keadaan ini ia bukan sahaja menggalakkan kemasukan buruh asing. Ini juga menjelaskan bahawa terdapat tindakan dan dasar kerajaan Inggeris mempastikan mereka tidak kehilangan buruh bagi menjana ekonomi Tanah Melayu. Dengan wujudnya jabatan ini.tiadanya sekatan terhadap kemasukan orang asing ke negara ini sebelum undang-undang imigrasi 1930an disebabkan oleh keperluan Inggeris untuk mendapatkan tenaga buruh bagi menrancakkan ekonomi perlombongan dan peladangan selain buruh bagi melaksanakan pembinaan prasarana baru seperti pembinaan jalan keretapi dan jalan raya Keadaan ini diperkukuhkan lagi dengan kewujudan jabatan Perlindungan Orang Asing bagi melindungi para buruh imigran daripada tindasan dan penganiayaan para kongsi gelap mahupun majikan. Sosial . Oleh itu. pembukaan tanah dan ladang serta peningkatan pelombongan bijih timah telah banyak berlaku mendorong kepada wujudnya sistem ekonomi moden berteraskan industri berasaskan buruh. Hal ini diperkukuhkan lagi dengan kewujudan undangundang buruh yang memerlukan para majikan untuk memberikan kemudahan yang sepatutnya kepada buruh imigran ini. ini bermakna buruh-buruh ini dilindungi oleh pemerintah Inggeris dan ia menunjukkan bahawa seolah-olah kerajaan Inggeris menggalakkan kemasukan buruh asing. Ekonomi Dasar ekonomi komersial. Hal ini terbukti semasa kemelesetan ekonomi 1927-1932 orang-orang asing ini keberatan untuk pulang ke negara asal mereka dan ini menjadi masalah kepada pemerintah Inggeris.

orientasi politik. Keadaan ini menjelaskan bahawa Inggeris tidak mempunyai agenda bagi menghalang ketidakseragaman dalam dasar pendidikan mereka. pola keluarga. tetapi di bawah sistem politik yang sama. bahasa. Sebagai kesan daripada keadaan ini wujud sukatan pendidikan yang berbeza serta keperluan guru berasaskan tindakan komuniti setiap kaum di Malaysia. Konsep masyarakat majmuk juga merujuk kepada etnik iaitu di Malaysia etniknya merupakan sekelompok manusia yang mengamalkan budaya yang hampir seragam. betul dan lebih . 2006). pakaian. kegiatan ekonomi dan hiburan. Kadazan Dusun. dan kegiatan ekonomi. Dalam hal ini. termasuk adat resam. Inggeris menggalakkan lagi perbezaan kaum dan ia juga melebarkan lagi jurang perpaduan di Malaysia. Konsep etnik mempunyai erti yang berkait rapat dengan konsep-konsep ras dan bangsa. Melanau dan pelbagai lagi dianggap sebagai etnik. pakaian. Sebagai contohnya setiap kaum mengambil inisiatif dengan mengikut sukatan pendidikan serta mengambil para guru dari negara asal mereka. pandangan mengenai kecantikan. Melalui dasar ini dapat dijelaskan lagi bagaimana wujudnya masyarakat majmuk di Malaysia. Bagi orang-orang Melayu ia hanya mendapat pendidikan kemahiran bagi mengerjakan kerja-kerja sara diri sahaja dan tidak memberi peluang untuk mendapatkan kemahiran dan ilmu akedemik. Cina. Ras dan bangsa memberikan tekanan pada perbezaan fizikal atau sifat-sifat biologi iaitu keturunan dan pertalian darah yang sama antara sesama manusia (Mansor Abdul Rahman & Mohamad Ainuddin. orang Melayu. Hal ini dapat dilihat melalui tindakan Inggeris yang tidak menyeragamkan sukatan pendidikan dan pendidikan guru. Ini juga menjelaskan lagi bahawa Inggeris sebenarnya menggalakkan kemasukan mereka dan menjaga kebajikan mereka bagi keuntungan ekonomi penjajah. Di Malaysia. keadaan dasar ini sebenarnya menggalakkan lagi kemasukan orang asing kerana mereka tahu bahawa mereka masih lagi memperoleh pendidikan walaupun di negara asing. Etnik pada dasarnya bersikap etnosentrik. iaitu menganggap ciri-ciri budayanya sebagal wajar.Penekanan aspek ini lebih dijuruskan kepada Dasar pendidikan pemerintahan Inggeris. Dalam konteks masyarakat majmuk Malaysia. Melalui dasar pendidikan yang berteraskan negara ibunda. terdapat pelbagai kelompok etnik yang hidup berlainan. Walaupun wujud keadaan ini ia dikhaskan kepada anak-anak para bangsawan Melayu sahaja. Etnik dapat dikelaskan melalui perbezaan budaya. India. Etnik sering berbeza berdasarkan ciri budaya seperti adat resam.

Pada tahap individu. warna rambut dan sebagainya. warna mata. rasisme benlaku dalam bentuk kepercayaan bahawa wujudnya ras tertentu yang berstatus lebih tinggi clan ada ras yang berstatus lebih rendah. Konsep etnik membentuk konsep etnisiti dan etnosentrisme. juga dipanggil ras dalam kehidupan seharian. Etnosentrisme pula merujuk kepada kepercayaan atau rasa bangga yang wujud dalam kalangan anggota sesebuah kelompok etnik bahawa budaya dan etnisiti mereka adalah jauh lebih baik dan hebat daripada kelompok lain. Orang Melayu. Ciri paling ketara yang digunakan untuk membezakan kumpulan manusia ialah warna kulit. nilai. Di Malaysia. ras boleh dikatakan sebagai sebuah kelompok sosial yang mempunyai tanda pengenalan kolektif berasaskan ciri-ciri fizikal biologikal yang nyata seperti warna kulit. Etnisiti merujuk kepada rasa kekitaan sesuatu kumpulan etnik tertentu. Rasisme pada peringkat individu ini wujud dalam bentuk kepercayaan dan sikap individu. Rasisme ditakrifkan sebagai pandangan. atau kepercayaan negatif oleh sesuatu kelompok sosial atau para anggotanya terhadap sesuatu kelompok lain berdasarkan pérbezaan wajah fizikal-biologikal atau ras semata-mata dan mi ditunjukkan secara terbuka melalui perilaku atau tindakan terbuka. seterusnya membentuk ketidaksamaan bagi masyarakat daripada ras yang berbeza. Pada dasarnya. Hal ini bererti wujudnya satu kebudayaan atau sub budaya yang jelas yang menyatukan anggotanya dengan satu sejarah. rasisme melibatkan dasar dan pelaksanaan yang bersifat diskriminasi. Rasisme ialah gabungan prejudis dan kuasa yang diartikulasi melalui diskriminasi berasaskan warna kulit dan ciri-ciri fizikal biologikal yang lain. . Pada tahap institusi. Etnosentrisme juga membawa makna suatu perspektif yang melihat kelompok etnik lain menerusi lensa dan kaca mata etnik sendiri. Cina dan India serta pelbagal etnik lain di Sabah dan Sarawak yang sepatutnya dikenali sebagai etnik. sikap dan tingkah laku yang sama. Rasisme wujud pada dua tahap: tahap individu dan tahap institusi. Rasisme pada tahap institusi ini dapat dilihat secara tersirat dalam struktur sosial.utama daripada budaya etnik lain yang dipandang rendah serta dianggap ganjil ataupun berada pada tahap rendah atau tidak bermoral. pemikiran. konsep-konsep ras dan etnik kerap kali dicampur aduk sehingga maknanya menjadi lebih kurang sama.

Campuran ini dalam erti kata yang sebenar. kemanusiaan. membina imej negara ke arah mewujudkan keperibadian serta identity. sikap. politik. Oleh itu. budaya boleh didefinisikan sebagai suatu cara hidup yang diamalkan oleh kumpulan tertentu dan meliputi sistem sosial. budaya dikatakan sebagai satu himpunan kelengkapan intelektual clan kebendaan yang dapat memenuhi kehendak biologi dan kemasyarakatan serta dapat menyesuaikannya dengan keadaan sekeliling (Mohd Taib Osman.S Furnival (1948) lagi. Terdapat dua peranan utama bagi pembentukan sesuatu budaya: pertama. spiritual dan mental. adat istiadat dan undang-undang. akal budi atau cara berfikir. 1988). kereta. dan nilai. agama. faktor agama penting kerana agama bukan sahaja dianggap sebagai satu sistem kepercayaan semata-mata tetapi juga sebagai satu perlembagaan hidup yang meliputi kepercayaan dan amalan hidup. Tegasnya.Kamus Dewan (2005) pula mendefinisikan budaya sebagai kemajuan fikiran. Menurut J. senjata dan sebagainya. adat resam. Budaya diwarisi daripada satu keturunan kepada satu keturunan. pihak lelaki memberi hantaran kepada pihak perempuan manakala bagi masyarakat India hantaran perkahwinan diberikan oleh pihak perempuan kepada pihak lelaki. Misalnya dalam adat perkahwinan masyarakat Melayu. Contohnya. Setiap masyarakat mempunyal adat istiadat yang tersendiri dalam menjalani kehidupan. Manakala budaya bukan kebendaan ialah kepercayaan. Melayu . konsep Masyarakat majmuk merujuk kepada masyarakat campuran yang berbilang bangsa iaitu terdiri dari berbagai ras atau etnik yang berada di bawah satu pemerintahan. berkelakuan dan sebagainya. i. kepercayaan. susunan organisasi ekonomi. Dalam budaya Melayu. orang Melayu mempunyai rumah yang reka bentuknya berbeza dengan orang lnggeris atau orang Eskimo. Budaya memberikan identiti kepada sesuatu kelompok dalam aspek cara pengendalian hidup. dan kedua ialah memupuk kesedaran kebangsaan dan kenegaraan bercirikan kerohanian. Adat resam juga mustahak sebagai petunjuk jalan bagi seseorang dalam mengendalikan hidup bermasyarakat clan berbudaya. perahu. Budaya boleh dibahagikan kepada dua: budaya kebendaan dan budaya bukan kebendaan. bergaul tetapi tidak bercantum. Budaya kebendaan ialah peralatan dan kelengkapan hidup seperti rumah. Bahasa pula penting sebagai alat komunikasi. Setiap kumpulan mengamalkan agama yang berbeza.

Di Malaysia. kumpulan etnik terbesar di Malaysia iaitu merangkumi lebih 50 peratus penduduk negara ini. Masyarakat mi menganuti pelbagai agama seperti Buddhisme. Taoisme dan Islam. kebanyakannya terlibat dalam aktiviti ekonomi pertanian dan perikanan. Orang Melayu terkenal kerana peramah dan budaya seni mereka yang sangat kaya. sektor swasta. Malayali dan Singhala.Hari ini. Cina Orang Cina merupakan golongan etnik kedua terbesar di Semenanjung. Etnik-entik lain Golongan etnik terkecil di Semenanjung tetapi terkenal dalam kajian antropologi ialah Orang Asli. sebahagian besar orang Melayu di Semenanjung merupakan penduduk luar bandar. khasnya di Lembah Kiang. berbahasa Melayu dan mempunyai keturunan Melayu. India Orang India pula merupakan golongan etnik ketiga terbesar di Semenanjung. Pada masa lalu. sebahagian besar orang Cina tertumpu di bandar-bandar utama. Tamil. Sikhisme dan Islam. Pada masa lalu. kaum Melayu. Bagi yang masih tinggal di luar bandar. jika merujuk kepada orang Melayu menunjukkan orang itu mengamalkan kebudayaan Melayu. ii. Pada masa kini. Umumnya. Dari segi petempatan. Konfusianisme. terdapat golongan subetnik seperti orang Sikh. orang Melayu merupakan penganut agama Islam. Dalam kategori etnik India. keadaan tersebut mula berubah kerana proses penghijrahan ke bandar yang bermula sejak tahun 1970-an sehingga masa kini. Kristian. dan turut terlibat dalam sektor perdagangan dan perniagaan. terdapat kalangan mereka yang berpindah ke bandar-bandar dan menerokai pekerjaan di sektor perdagangan atau perkhidmatan dan menjalani penghidupan bandar. Manakala sebahagian besar etnik Melayu di bandar terlibat dalam pelbagai sektor seperti sektor perkhidmatan awam. iii. Sebahagian besar etnik Cina tertumpu kepada sektor perdagangan dan perkhidmatan. Namun. etnik India di negara ml merupakan penganut pelbagai agama seperti Hindu. Kebanyakan Orang Asli merupakan penduduk di kawasan pedalaman di . iv. Secara umum. sebahagian besar orang India bekerja dan menetap di estet. sama ada dalam skala kecil-kecilan atau secara komersial.

kaum dan etnik dari Perlis hingga ke Sabah. Dalam sektor pekerjaan pula menurut Furnivall. Terdapat lebih 80 kaum di seluruh Malaysia. Aspek pekerjaan ialah berbeza-beza mengikut kaum iaitu setiap kaum menjalankan kegiatan pekerjaan tertentu untuk mencari sumber pendapatan mereka untuk menyara kehidupan seharian mereka berdasarkan keseuaian dan kemahiran mereka sendiri. Orang Melayu mengurus dalam bidang pertanian dan penangkapan ikan. Mereka menganut kepercayaan tradisional. Kristian dan Islam. Kepelbagaian kaum dan etnik inilah maka wujud pula kepelbagaian budaya. KESIMPULAN Pada hari ini. agama dan adat resam. Golongan Melayu tinggal di kampung berhampiran kawasan pertanian dan pinggir laut. pola penempatan. Daripada keseluruhan bangsa tersebut. Selain Orang Asli. animisme. pekerjaan dan pendidikan. orang Cina mengurus perlombongan dan perdagangan. bahasa. Kegiatan ekonomi yang di jalankan ini juga terpisah iaitu tempat kediaman mereka berlainan dan mengikut cara kerja yang dilakukan. India dan Cina dan pelbagai etnik yang lain. terdapat pembahagian tenaga buruh yang ketara mengikut kaum. India tinggal di stetestet dan kelapa sawit. Pada awal abad ke-19. Pembentukan Masyarakat Majmuk Di Malaysia pada hari ini didiami oleh pelbagai bangsa. lebih 90% penduduk di tanah melayu adalah melayu. penghijrahan masuk kaum Cina dan India secara beramai-ramai ekoran dasar liberal Inggeris telah mengubah struktur kependudukan asal Tanah Melayu. taraf kemajuan ketiga-tiga kaum berbeza mengikut jenis pekerjaan. Bagi golongan India pula kegiatan perladang getah dan perladangan lain. terdapat tiga bangsa yang paling utama iaitu Melayu. Kesemua masyarakat minoriti tersebut mempunyai budaya yang unik. dan Thai di beberapa negeri di utara Semenanjung. Cina tinggal di perlombongan dan bandar sebagai pusat untuk menjalankan perniagaan.beberapa negeri di Semenanjung. Namun pada pertengahan abad ke-19. Masyarakat majmuk di Malaysia terdiri dari pelbagai etnik yang dikategorikan mengikut cara hidup. Masyarakat majmuk di malaysia terjadi secara tidak sengaja. Oleh itu. masyarakat Portugis di Melaka. seperti budaya masyarakat Baba-Nyonya. seperti yang . terdapat kelompok-kelompok kecil seperti masyarakat Baba-Nyonya di Melaka dan Pulau Pinang. Corak masyarakat Malaysia seperti ini berlaku disebabkan oleh perubahan masa dan keadaan.

ras. iaitu mewakili lebih kurang 55 peratus. A. Bidayuh. Aziz Deraman (2001). Sebelum abad ke-18 dan ke-19. Oleh kerana itu.Kemajmukan masyarakat Malaysia menjadikan negara ini menjadi tarikan masyarakat luar. adat resam. Malaysia: Sejarah Kenegaraan dan Politik. India 7 peratus dan selebihnya adalah terdiri daripada kelompok peribumi kecil seperti Dayak. Melayu merupakan kelompok etnik majoriti. sama ada kesan positif mahupun kesan negatif. Umumnya. Apabila bermulanya kemasukan migran daripada luar. Masyarakat dan kebudayaan Malaysia (edisi baharu). bahasa dan latar belakang kebudayaan yang berlainan. Sebaliknya boleh dikatakan bahawa. RUJUKAN Abdul Rahman Haji Ismail. Kadazan dusun. Kehadiran kelompok-kelompok ini menjadikan Malaysia sebuah negara yang kaya dengan budaya. melahirkan dimensi baru struktur politik rakyat dan sebagainya. Murut. masyarakat Malaysia tidak begini coraknya. semenanjung Tanah Melayu ketika itu didiami oleh orang Melayu dan Orang Asli bersama sebilangan kecil bangsa atau kaum lain. mempertingkatkan daya saing dalam sektor ekonomi. maka Malaysia merupakan sebuah negara pluralistik yang mempunyai jumlah penduduk lebih kurang 26.6 juta orang pada tahun 2006. etnik dan bangsa di Malaysia. Melanau dan Orang Ulu di Sarawak. Namun kehadiran masyarakat luar ke Tanah Melayu telah mencorakkan perspektif masyarakat Melayu. Ia bergantung kepada cara bagaimana kita melihat dan mentafsir kedatangan mereka. Dari aspek kesinambungan. Kuala . Masyarakat majmuk sangat sinonim dengan Malaysia sebagai sebuah negara yang bercirikan pelbagai kaum serta identiti. Oleh itu. Pembentukan masyarakat majmuk yang berbilang kaum di Malaysia pada abad ke-19 adalah kesan daripada Kolonialisme yang mutlak. Proses ini berterusan sehingga penjajahan British di Tanah Melayu. wujud masyarakat berbilang kaum. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. dan Bajau di Sabah. sementara Cina mewakili lebih kurang 25 peratus. Di sebabkan hal ini. membentuk budaya baru. Malaysia amat terkenal dengan adanya masyarakat majmuk yang berbilang kaum. kemasukan imigran di dunia Melayu meninggalkan banyak kesan.( 2005).berlaku terhadap perubahan struktur politiknya.

(1967). 1990. Smith. Dalam Hans-Dieters Evers (ed.Goldthorpe “The Sociology Of The Thirdworld”. J. Hubungan Ras dan Etnik: Suatu Pengantar.E. (1965). Cambridge: Cambridge University Press. Kuala Lumpur: Oxford University. Budaya dan Keusahawanan Cina di Malaysia. Universiti Sains Malaysia. Modul hubungan etnik . Wan Halim Othman. (1980). Colonial Policy and Practice :A Comparative Study of Burma and Netherlands India (Indonesia).S. J. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. New York: New York University Press. Harris Md. Jadi. Politik dan Pendidikan. (Asalnya diterbit pada tahun 1948).Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 1992. J. Colonial policy and practices. Netherlands India: a study of Plural Economy. J. Kementerian pengajian tinggi. Colonial policy and practice: a comparative study of Burma and Netherlands India (New York: New York University Press.S Furnivall.. 1986. Shamsul Amri Baharuddin 2007. 1948). 2003.S. 1987.S Furnivall. Jurnal hubungan etnik dalam pembentukan jati diri kebangsaan: perspektif tamadun melayu oleh Abdul Latif Samian. Bangi: Penerbit UKM.BlackWell oxford UK &Cambrige USA. Ting Chew Peh. Plural society. Anthony D. 1939 [reprinted 1967]). Furnivall. LAMPIRAN . J. Sociology of SouthEast Asia: Reading on social change and development. Furnivall. Graham Saunders „‟The Development Of a Plural Society In Malaya’’. Kuala Lumpur: Pustaka Dimensi. Pulau Pinang: Pusat Penyelidikan Dasar. Netherlands India: a study of plural economy (Cambridge: at the University Press.S Furnivall (1956). Malaysia.. Chin Yee Wah. J. Furnivall. J. Asas Hubungan Etnik.). Etnik. The Ethnic origins of Nations.S.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful