SVEUČILIŠTE U ZADRU

ODJEL ZA ARHEOLOGIJU

INSTITUCIJE RISMSKOG SVIJETA
Seminarski rad

Rimske legije

Domagoj Mazarekić Šime Ţgela
Zadar, 2012.

............................................................................................. 6 Nazuvci................................................................................. 6 Sulice ........... zastave i bojne oznake ...................................................................................................................................... 6 Znakovi ................................................................... 3 Zapovjedni vrh rimskih legija .. 5 Oruţje........................ Kacige................................................ 7 ..................................... 6 Štitovi ..................................................................................................................................................................................................... oprema............................................................................ 6 Oklop ................................................................................................... 6 Mač .........................................Contents Uvod ........................................................................................................................ 7 Literatura ...................................... Error! Bookmark not defined.................................................................................................................................................................................................................... 3 Povijest razvoja rimske legije ...................................................................................................................................................................

Uvod K r oz br oj en i zvor e moţe mo pr at i t i r azvoj I ust r oj st vo r i ms ki h l egi j a. . Između ost al og voj ska j e bi l a pogodna i i skor i št avana za br oj ne druge s vr he pr i mj er i ce u bor bi za vl ast I ost al e st var i u koj i ma bi poj edi nci mogl i pr of i t ir at i . Veli ka j e teţnj a za usavr šavanj em i st var an j em j ednog vel i ko g st r oj a koj i će bi ti u mo gućnost i br ani t i rims ki nar od od nepr i j at elj a i st o tako da ši r i ter i t orij i r i msku sl avu. Pr i mj ećuj e se ka ko se voj ska pol agano r azvi j al a od kr alj evsko g vr e mena s ve do car skog.

O d d r u go g p u n s ko g r a t a d oš l o j e do r eo rga n i za c i j e l e gi j e . Tr i ar i i 4 . Pj e š ac i s u bi l i p o dj el j e n i na ko h o r t e ( co h o r t s q ui n ge n a r i ae ) o d 50 0 i l i 1 00 0 vo j ni ka . L e gi j a j e i d a l j e i ma l a 6 0 0 0 l e gi o n ar a . a o n i i za u s t r a ţnj e m r e d u i ma l i s u ma n j e p ot p u ni o kl o p I s vi s u i ma l i ko p l j a . S a st oj a l e s u s e o d 1 00 0 . K o nj a ni št vo j e u t o vr i j e me b i l o u zi ma n o i z t u đi h n ar o da t a ko d a j e u C e za r o voj voj s ci p o s va ko j l e gi j i d ol a zi l o 1 0 0 0 ko n j a ni ka . za vr i j e me kr a l j e va . c a r e va t j e l esn s t r a ţa . š t i t . nazu v ke ko p l j e i ma č . Za vr i j e me K a mi l a u l e gi j i d ol a zi do p r o mj e n a . M ar i j e j e pr o vo d i za vr i j e me s vo j e vl a d a vi n e u p ot p u n os t i p r o vo d i .Povijest razvoja rimske legije U s a mo m p o č e t ku . a po t o m ka o p r i č u va d o 6 0 . za vr i j e me Ti b e r i j e ve vl a d a vi n e bi l o i h j e 25. Ta d a j e vo j s ka p o če t a s h va ć at i ka o i zvo r s t j e c anj a i me t ka . L e gi j a s ad a sa d r ţava 6 0 0 0 l e gi o n ar a koj i s u bi l i p o dj el j e n i u 1 0 ko h o r t i ( c o h or t s ) . B i l e su t o j o š i pr e t or i j a ns ke ko h o r t e ( c o h or t s p r ae t o r i ae ) . o kl o p . B i l i s u i za b i r a n i i z s va ke o p ć i n e po 1 0 0 0 voj ni ka . P o dj el a j e t a ko đ e r ost a l a i s t a n a 1 0 ko h or t i . r i ms ka l e gi j a bi l a j e sa s t a vl j e n a o d 3 0 0 0 pj e ša ka . N a t aj b r oj n a d o ve zi va l o s e j o š 3 c e n t u r i j e ko nj a ni ka . U C e za r o vo vr i j e me l e gi j e s u p o č el e d o b i va t i b r oj e ve i i me n a . B oj n i r e d s a st a vl j a l a j e f a l a n ga . S va ka l e gi j a j e i ma l a s voj b r oj i do b i va l e s u i me n a . G o d i n e ţi vo t a ka o cen t u r i a w i u n i o r u m. a vr h o vn i za p o vj e d n i k j e b i o ca r. U c a r s ko vr i j e me vo j ska j e b i l a st oj e ća i pl a ć e ni č ka . P r vi r e do vi t o č n i j e b o ga di j i s u i ma l i p o t pu n o or u ţj e št o b i zn a č i l o ka c i gu . ma l o ka s n i j e 6 c e nt u r i j a . K ad s u svi It a l i ci d ob i l i gr a đ a n s ko p r a vo b i l i s u o b a ve zn i sl u ţi t i n ep r e ki d n o d va d es e t go d i n a . Nj o me s u za p o vj e da l i č as n i c i koj e j e i s t i i me n o va o . Hastati 2 . a p o t o m. P r i n ci p es 3 . Vel i t e s 5 . L e gi j a koj a se s as t oj a l a o d 42 0 0 vo j ni ka t a d a j e p o dj e l j e n a u o dj e l e p r e ma v r s t i or u ţj a : 1. 3 0 ma n i p ul a i 6 0 c e nt u r i j a . a ko nj a ni ci u a l e ( al a e q u i n ge n a r i a e) . O r u ţj e voj n i ka b i l o j e r as p or e đ en o p o i me t ku vo j ni ka . P o s ve mu s u d e ć u u S er vi j e vo vr j e me vo j ni ci s u bi l i d u ţn i s l u ţi t i vo s j s ku d o 4 5 . U z t o s u b i l e j oš 4 t u r me ko n j a n i ka nj i h 1 20 u s va koj . Ma n i pu l i L e gi j a j e s dr ţa va l a 30 0 ko n j a n i ka koj i s u b i l i p o dj el j e n i u 1 0 t ur ma ( t u r ma e ) p o 3 0 vo j ni ka . go d i n e c e n t ur i a e s e ni o r u m.

N aj o dl i ko va n i j i c en t ur i o n j e bi o on aj p r vo g p i l a t r i j ar i j a ( c e n t ur i o p r i mi p i l i i l i p r i mu s p i l u s) . D a b i c e nt u r i o n mo ga o b i t i p r o ma k n u t n a vi š i p o l o ţaj mo r a o j e pr o ći s ve n i ţe p ol o ţaj e . p o s t a vl j ao ko n zu l . a od A u gu s t a l e gi j o m i p o mo č n i m č e t a ma za p o vj e da o j e l e ga t u s l e gi o n i s . S a ve zn i č ki m l e gi j a ma za p o vj e da l i s u pr a ef ec t i s o ci u m. . J e da n j e b i o c e nt u r i o pr i o r. al i n aj č eš ć e s u t o b i l i ml a d i l j u di b e z voj n o g i s ku s t va t e s u o ba vl j al i r azn e j a vn e s l u ţb e . N a vr h u ma n i p u l a bi l a s u 2 c e nt u r i o n a koj i s u b i l i i me n o va n i i zbo r o m vo j ni č ki h t r i bu n a . Za p o vj e d n i c i d r u gi h j e d i ni c a s u bi l i p r a ef ec t u s e q ui t u m ka o za p o vj e d ni k ko n j i c e. Zapovjedni vrh rimskih legija Vo đ a l e gi j e s u b i l i t r i b u n e mi l i t u m. C e za r j e ul o g u za p o vj e d n i ka o n ad l e gi j o m d a o l e ga t u . U gr a d u s u bi l e s t a ci o ni r a n e i c o ho r t s u r b a na e i c o h or t s vi gi l u m t a ko zva n i vo j n i ci va t r o ga s ci . a d r i gu c e nt u r i o po s t er i or. p r a ef e ct u s f a br u m mj e r n i č ka č e t a i p r ae f e ct u s ca si r or u m ko j i j e b i o za p o vj e d ni k vo j n o g l o go r a . O n i su b i l i i me n o va n i o d s t r a n e ko n zu l a . St u p anj p oj e di ni h c en t ur i on a b i o j e o dl u či va n p o nj i h o voj p r i p ad n o st i h as t at i ma . S va ka d va mj es e ca s u za p o vj e d al a po d voj i ca t e s u s e i zmj e nj i va l i sva ki d r u gi d a n .vo j ni ka ko j i s u bi l i po d za p o vj ed n i š t vo m p r a ef e ct i pr ea t or i o. p r i nc i pi ma i l i p a k t r i j a r i j i ma . B i l i s u voj ni č ki t r i b un e . O n j e p r i r a d a o s e n at o r s ko m s t al e ţu i l i ka o pr e ae t o r i us .

Osi m m ača voj ni ci su i m a l i i bodeţ e (pugi o). ram ena su št i t i l i pokret ni t raci od kovi ne. a na prs i m a z akopčav al i . Na kraj u okl opa bi l o j e vi še poj asni h obruča koj i s u t ekl i oko t i j el a. . Bi l e su kori š t ene i kaci ge o d koţ e (gal ea. a na rubu okovane m j eđu . Nazuvci Naz uvci (ocr eae ) po kri val i su bedro do preko kol j ena. Bi l o j e 2 vrst e okl opa (l ori ca h am a t a ) i l j uskast i okl op (l ori c a squam at a ). Sulice S ul i ce (pi l um ) bi l a j e dugačk a got o vo 2 m et ra i sast avl j ena od drvene drţ al i ce s a ţ el j ez ni m kraj em i od ţ el j eznog ši l j ka na du gom nasadu . posl i j e (od dru go g punsko g r at a) krat ak. Š t i t ovi su bi l i raz l i či ti h obl i ka. Na površi ni su bi l i ukrašeni raz ni m uresi m a od l i m a. zastave i bojne oznake Kacige Kaci ga od kovi ne (c assi s ) bi l a j e naj češ će ukraš ena pr ej ani c om i l i snopom o d konj s ke st rune (c ri st a ) i i m al a nast av ke z a z ašt i t u l i ca i vrat a.Oružje. dvor e z an i špi cast (m ucro ). Oklop Okl op (l ori ca) bi o j e sast avl j en od 2 ko m ada koj i su se na l eđi m a ut ez al i . U carsko vri j em e sm at ra se da s u nos i l i sam o cent uri oni . Nosi o se u kori ca m a (va gi na) o rem enu (b al t eus). š i rok. Mač M ač ( gl adi us) bi o j e pri j e dug i bez ši l j ka. U sr ed i ni s e nal az i l o i spupčenj e od kovi ne (um bo ). k oj i j e t ako od l i j evog r am ena k a desnom boku. oprema. l ovorovi m vj encem i l i m unj om . a nos i l i su se sam o na des noj noz i koj a ni j e bi l a pokri vena št i t om . Štitovi Š t i t (s cut um ) bi o j e sast avl j en od drveni h pl o ča koj e s u bi l e presl oj ene k o ţ o m .

. S vi ra či I z ast avni ci su obi čno nosi l y pr eko kaci ge ţ i vot i njs ku koţ u koja se spušt al a sve p re ko l eđa.Znakovi Za z nakov e (si gnal e ) se upot rebl j avaj u t ube. cornu i buci na kao l ova čki r og. t uba s ravnom ci j evi .

2002. Zagreb . .Literatura AUGUST MUSIĆ . Nacrt grčkih i rimskih starina.