P. 1
Bincangkan Warisan Politik Srivijaya Dan Kesultanan Melaka Dalam Konteks Kerajaan

Bincangkan Warisan Politik Srivijaya Dan Kesultanan Melaka Dalam Konteks Kerajaan

|Views: 268|Likes:
Published by Mohd Zamri Ismail

More info:

Published by: Mohd Zamri Ismail on Jun 11, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/12/2015

pdf

text

original

JMS 211 SEJARAH POLITIK MALAYSIA TRADISIONAL Bincangkan warisan politik Srivijaya dan Kesultanan Melaka dalam konteks

kerajaankerajaan kesultanan.

Pengenalan,

Empayar Srivijaya dianggap oleh segolongan sarjana sebagai empayar melayu yang terulung di Asia Tenggara sebelum Kesultanan Melaka. Para sarjana yang mempercayai tentang persambungan dan perubahan dalam sejarah bangsa melayu, berpendapat bahawa tradisi maritim Srivijaya dan aspek-aspek lain dalam politik, ekonomi serta sosio-budaya Srivijaya telah diwarisi oleh Kesultanan Melaka dan Kesultanan – kesultanan lain. Mengikut Sejarah Melayu, raja-raja Melaka adalah keturunan daripada raja-raja Srivijaya – Palembang.1 Srivijaya juga telah menerima asas politik dan sosio-budaya daripada pengalaman negeri-negeri yang lebih awal wujud di Semananjung Tanah Melayu. Ini dapat dibuktikan apabila terdapat negeri-negeri awal di Semenanjung Tanah Melayu telah mempunyai sistem politik dan sosio-budaya yang teratur2 dan mengamalkan dasar luar yang baik seperti hubungan diplomatik dengan negara – negara yang berpengaruh seperti negeri China3 serta terlibat dalam aktiviti perdagangan diantara negara-negara di timur dan barat.

Dengan berpandukan kepada inskripsi daripada Kedudukan Bukit di Palembang, dapatlah dikatakan bahawa pengasas Empayar Srivijaya adalah Dapunta Hiyam.4 Kerajaan Srivijaya adalah nama kerajaan yang tentu sudah tidak asing, kerana Srivjaya adalah salah satu kerajaan maritim
1

Pandangan ini diketengahkan oleh Profesor O.W. Wolters, dalam The fall of Srivijaya in Malay history, Oxford Univerity Press, Kuala Lumpur, Bab 2 dan 8. 2 Paul Wheatly, The Golden Khersonese, Oxford University Press, Kuala Lumpur, 1961. Chap. I – VII. 3 O.W. Wolters, Early Indonesian Commerce, Cornell University Press, 1967. Bab 4, 5 dan 12. 4 J.G. de Casparis, Prasasti Indonesia II, Bandung, 1956. Hal. 14

1

Bagaimanapun menjelang 1403 Masihi.8 2 . Utusan Melayu. wakil Maharaja Ming. namun warisan bertulis sezaman peribumi seperti hikayat. Kuala Lumpur. Kuasa Srivijaya merosot pada abad ke-11. 1975. tidak terdapat sebarang catatan berhubung kewujudan kerajaan Melaka. Namun ada juga mengatakan pada abad ke-8 kuasa Srivijaya melingkungi hampirhampir seluruh Tanah Melayu dan pada abad ke-11 ia telah menguasai pesisir timur Sumatera.15 M). Sejarah Malaysia 1400-1963. Empayar Srivijaya telah meluas dengan penaklukan negeri-negeri Melayu iaitu hingga ke sepanjang pantai timur Pulau Sumatera dan meluas ke seberang selat hingga ke Semenanjung Tanah Melayu. seolah-olah baru bermula dengan Kesultanan Melaka. Bahkan. Kuala Lumpur. Kesultanan Melaka pula telah lama berlalu tetapi warisan sejarah dan budaya yang ditinggalkannya masih dirasai hingga ke hari ini terutama di rantau kedua-dua belah Selat Melaka. Hukum Kanun Melayu yang digubal oleh Kerajaan Kesultanan Melaka telah menjadi asas dan ikutan bagi beberapa kerajaan Melayu selepasnya. Pengaruhnya amat besar di atas Semenanjung Tanah Melayu dan Filipina. bahagian barat pulau Jawa. zaman sejarah Tanah Melayu sendiri pun. undang-undang dan sebagainya tidak ditemui kecuali yang dihasilkan setelah terdirinya kesultanan Melaka. Beberapa kerajaan telah terdiri di Tanah Melayu sebelum Melaka. Sebelum abad ke 15. Perkembangan Srivijaya hingga mencapai puncak kebesarannya sebagai kerajaan Maritim. Tanah Melayu dan bahagian barat daya pulau Kalimantan5. Beberapa peristiwa politik di 5 Lotfi Ismail. Laksamana Yin Ching mencatatkan lawatannya ke Melaka. sejarah. Kerajaan Srivijaya berpusat di daerah yang sekarang dikenali sebagai Palembang di Sumatera. akibat ketiadaan catatan bertulis sezaman bagi tempoh yang lebih awal.JMS 211 SEJARAH POLITIK MALAYSIA TRADISIONAL terbesar di Indonesia bahkan di Asia Tenggara pada waktu itu (abad 7 . Kesultanan Melayu Melaka merupakan sebuah kerajaan agung yang mewarisi kegemilangan Srivijaya. Hal.

Srivijaya merupakan sebuah kerajaan yang penting dan telah membentuk tradisi politik kerajaan – kerajaan Melayu. Kalimantan dan Semenanjung Tanah Melayu. Manakala pada abad ke 14 dikuasai Majapahit. Srivijaya dianggap mandala yang mewakili satu susunan kedewaan. Selain daripada kerajaan itu terdapat juga kerajaan – kerajaan lain termasuklah Tun Sun. Langkasuka dan Tambarahingga. de Casparis.6 Datu itu terdiri daripada anak raja dan pembesar bukan keturunan raja. raja berada dipuncak hairaki dan diikuti pegawai bawahannya peringkat pusat. Kerajaan – kerajaan kesultanan yang muncul diutara semenanjung Tanah Melayu iaitu Kerajaan Kedah Tua.G. Kelantan. Jawa Timur. Kerajaan – kerajaan ini wujud sejak abad pertama masihi. Terengganu dan Perak. Kadatuan atau empayar Srivijaya dibahagikan kepada beberapa mandala dan tiap-tiap mandala yang tertakluk kepada Srivijaya itu di letak dibawah pemerintahan seorang datu. Jika anak raja yang berkuasa keatas mandala ianya digelar kadatuan tetapi jika sebaliknya 6 J. Begitu juga dengan kerajaan Langkasuka yang telah menerima naungan Funan dan Srivijaya. Kerajaan ini berjaya meluaskan kekuasaannya di Sumatera. Hal. dalam konteks hubungan dengan negeri naugannya.18 3 . Warisan Politik Srivijaya dan Kesultanan Melaka Dalam Konteks Kerajaan-kerajaan Kesultanan. Ini menunjukkan kerajaan ini telah menerima naungan dari kerajaan Srivijiya dan seterusnya mewarisi sistem politik kerajaan Srivijaya antaranya. Dalam konsep mandala. Dari segi politik kerajaan Kedah Tua dikatakan pernah menerima naungan Funan dan kemudiannya Srivijaya.JMS 211 SEJARAH POLITIK MALAYSIA TRADISIONAL majapahit dan Palembang dapat memberi gambaran kewujudan Melaka pada akhir abad ke 14 atau seawal abad ke 15.

pada separuh abad ke-11 Masehi. istilah Srivijaya semacam lenyap dari catatan sejarah. Wolters berpendapat Temasik ( Singapura ) adalah tempat persinggahan pemerintah Srivijaya itu sebelum ke Melaka. Pada masa yang sama. sarjana berpendapat perkembangan sejarah Melayu abad ke-11 Masehi dikaji dalam abad ke-15 Masehi. 18. telah wujud jawatan yang sama dan mempunyai fungsi yang sama dengan datu tetapi jawatan berbeza iaitu mandulika.7 Di zaman Kesultanan Melaka. hal. Ini juga turut diwarisi oleh kerajaan – kerajaan awal. Kenyataan ini dapat dilihat berdasarkan bukti yang dikemukakan pada proses Peralihan Pemerintahan Dari Palembang Ke Melaka. Bukti Melaka sebagai warisan kepada Srivijaya. Pada abad ke-14 Masehi. Edisi Teks Terawal ( 1612 Masehi ) memberikan gambaran awal tanpa keraguan tentang kecemerlangan Palembang dahulu dan proses peralihan yang berlaku. dan beberapa bukti lain. Keadaan ini seolah-olah berlaku sekali lagi 7 Ibid. pemerintah Palembang mengundurkan diri.JMS 211 SEJARAH POLITIK MALAYSIA TRADISIONAL yang berkuasa bukan keturunan raja maka kawasan kawalan di gelar praddatuan. iaitu Parameswara. apabila kita membicarakan tentang Melaka sebagai warisan kepada Srivijaya. Walau bagaimanapun. Bukti terawal yang boleh diperjelaskan ialah berdasarkan Sejarah Melayu yang secara terang-terangan menegaskan pengasas Melaka datang dari Palembang. Bukti seterusnya dapat dilihat berdasarkan pentafsiran Wolters. setelah diserang oleh Jawa.. Maka satu ketetapan telah diperolehi. iaitu pengkaji salasilah raja-raja Melayu memutuskan bahawa pemerintah dan pengasas kerajaan Melaka berasal dari empayar Srivijaya yang mempunyai pusat pentadbiran di Palembang. pemerintah yang melarikan diri itu berasal dari Palembang-Srivijaya. Hanya Palembang sahaja yang disebut sebagai tanah taklukan Malayu-Jambi. kekuasaan Palembang dan Jambi semakin merosot. Setelah mengkaji Raffles SM No. 18 4 .

seorang yang istimewa dan bersedia untuk pergi berperang. Ahli salasilah menyifatkan Raja Iskandar Shah tiba ke Melaka dengan kekuasaan yang sama dengan kekuatan Tri Sri Buana. dan menyifatkannya sebagai. “. Pires menyifatkan bahawa Parameswara ialah raja Palembang.. bukti Melaka sebagai waris kepada Srivijaya dapat dilihat berdasarkan peranan ahli salasilah yang mencorakkan perjalanan penulisan Sejarah Melayu itu sendiri. Setelah berjaya mengasas dan mendirikan kerajaan Melaka sekitar tahun 1399/ 1400 Masehi. Parameswara meninggalkan dua orang pengganti iaitu Megat Iskandar Syah dan Seri Maharaja. Bukti seterusnya dapat dilihat berdasarkan kepada pentafsiran ke atas pendapat Tome Pires.” Parameswara sedar akan kekuatan abang iparnya ( Jawa ) dan berusaha untuk menyerang kembali Jawa.JMS 211 SEJARAH POLITIK MALAYSIA TRADISIONAL dalam dunia Melayu.. Warisan ini juga diwarisi oleh Kerajaan Johor dan Perak 5 . Hal ini mendedahkan kepada kita bahawa apa yang berlaku di Melaka mempunyai perkaitan dengan perkembangan Srivijaya-Palembang ketika zaman kemasyurannya. 18. Selain itu. Dalam Raffles SM No. Ketiga-tiga tokoh tersebut telah menanamkan tradisi berkerajaan dan mengasaskan tunjang pensejarahan Melayu untuk dijadikan warisan bukan sahaja oleh pengganti mereka sehingga tahun 1511 Masehi malah tradisi ini terus diamalkan dalam bentuk semangat dan amalan sistem sosiopolitik serta kerajaan pada institusi kesultanan di beberapa buah negeri di negara ini. kerana apa yang berlaku pernah berlaku di Srivijaya juga.. Pentafsiran Wolters memaparkan satu budaya warisan Melaka yang diasaskan di Srivijaya. iaitu apabila Melaka diserang oleh Portugis. Kedua-duanya mempunyai kebolehan dari segi politik dan pentadbiran untuk menerajui sebuah kerajaan yang baru ditubuhkan itu. kedaulatan raja-raja Melayu akan dizahirkan dengan merujuk kepada keluarga diraja Palembang..

Pada tahun 1525. Pada 1526. Sultan Alauddin Riayat Syah. Sultan Mahmud Shah merupakan sultan terakhir Kesultanan Melayu Melaka. dijemput oleh orang-orang utara untuk menjadi sultan mereka dan beliau mengasaskan Kesultanan Perak. Dengan ibu kotanya di pulau Bentan yang terletaknya berdekatan dengan Temasik (Singapura). Sultan Mahmud Shah menjadi ketua gabungan Melayu dan berkali-kali menyerang Melaka. Laksamana Hang Nadim berjaya mengepung Kota A Famosa sehingga pihak Portugis terpaksa membuat catuan makanan dari Goa. Sultan Muzafar Syah. Sultan Mahmud Shah melarikannya ke Kampar. Tengku Alauddin Shah tinggal dan mengembangkan Johor sebagai sebuah empayar yang berkuasa dan yang mencapai keunggulannya pada abad ke-18 dan ke-19. Jalil. beliau terus menerima ufti dan kesetiaan dari kawasan-kawasan sekeliling yang diberinya sewaktu beliau masih menjadi Sultan Melaka. Tradisi ini terus diamalkan dalam bentuk semangat dan amalan sosial politik serta kerajaan pada institusi 6 . Pada 1528. antara pemerintah di mulai Sulta Mahmud Syah. pihak Portugis membalas dengan seangkatan kapal yang besar di bawah Pedro Mascarenhaas dan memusnahkan ibu kota Bentan. Sultan Mahmud Shah berpindah ke selatan dan mengasaskan Kesultanan Johor sebagai pusat dagangan saingan kepada Melaka. Sumatera tetapi anakandanya. Lagi seorang anakanda Sultan Mahmud Shah.JMS 211 SEJARAH POLITIK MALAYSIA TRADISIONAL selepas kejatuhan Melaka 1511. Tengku Muzaffar Shah. Pemerintahan Kesultanan Melayu Melaka berterusan selama lebih satu abad sehinggalah Melaka tewas di tangan penjajah Portugis pimpinan Alfonso de Albuquerque pada 1511. Sultan ‘Ala Jalla Abdul Jalil Syah dan Sultan Alauddin Riayat Syah 111. seorang putera baginda Sultan Alauddin Riayat Shah II menubuhkan Kesultanan Johor bagi mewarisi Kesultanan Melaka. Zaman Kerajaan Johor 1511 – 1612. Sultan Abd.

Pengalaman berpolitik dan mentadbir yang diperoleh ketika menjadi raja di Palembang dan Singapura itulah yang menjadi landasan kebolehan Parameswara untuk memerintah dan 8 Mohd Dahlan Mansoer. Palembang adalah tempat asal Parameswara dan tempat bakat kepimpinan beliau dipupuk untuk menerajui empayar Melayu-Srivijaya.221 7 . Pengalaman Parameswara semasa menjadi pemerintah untuk beberapa tahun di tanah asalnya..JMS 211 SEJARAH POLITIK MALAYSIA TRADISIONAL kesultanan di beberapa buah negeri di negara ini. Ketiga-tiga orang raja Melaka itu telah memperlihatkan tentang kebulatan tekad dan kebolehan yang luar biasa dalam period sejarah Tanah Melayu yang penuh dengan bahaya.hal. Palembang yang amat praktis. Mohd. Ini sebenarnya bukanlah sesuatu yang aneh kerana pengetahuan itu adalah warisan yang diturunkan dan telah dipusakai oleh Parameswara daripada kalangan kerabatnya sendiri dan keluarga ahli politik Palembang. Pengantar sejarah Nusantara Awal. DBP. Dahlan Mansoer yang bersetuju dengan kenyataan ini menegaskan. 1979. Ia juga memberikan pengetahuan kepada beliau untuk berpolitik. Baginda bukan saja telah Berjaya mendirikan Melaka tetapi Berjaya menghidupkan semula tradisi gemilang orang melayu laut ‘8 Dengan perkataan lain. ‘ Tidak banyak orang melayu yang layak dilihat dengan penuh penghormatan yang lebih besar daripada Iskandar Syah. anak baginda dan cucu baginda. pengalaman politik dan pentadbiran yang dimiliki oleh Parameswara dan para penyokong serta pengikutnya yang terdiri daripada para menteri dan pembesar sejak berada di Singapura dan Palembang dahulu merupakan landasan penting dan sumber pengetahuan yang asas dan berguna untuk membentuk kerajaan di Melaka dan kesultanan melayu yang lain. Iskandar Syah berkelayakkan mendapat pujian yang istimewa dalam sejarah.

Di Melaka. dan Kerajaan Pahang. hierarki pemerintahannya terdiri daripada raja dan kerabatnya. bangsawan. Orang Laut di tepi pantai dan rakyat pula berumahkan atap rumbia di kaki bukit dan di seberang sungai. sistem politiknya didukung oleh satu sistem pentadbiran yang berpaksi kepada raja dan juga satu barisan kepimpinan yang mempunyai fungsi masing-masing dan disokong oleh kesetiaan Orang Laut di Selat Melaka. Dasar dan prinsip berpolitik di Palembang dijadikan model oleh beliau untuk bergerak cergas di Melaka pula. Maka dalam konteks dan proses budaya politik serta fenomena sejarah serantau yang berlegar di Selat Melaka itulah kerajaan Melayu Melaka pada abad ke 15 muncul dan membangun. Pratyaya. Nayaka pula berperanan sebagai Penghulu Bendahari. Gaya politik Srivijaya telah 8 . Tempat tinggal berdasarkan pola demografi iaitu raja dan kerabatnya tinggal di atas bukit yang strategik. pembesar-pembesar di lereng bukit dan kampung-kampung.JMS 211 SEJARAH POLITIK MALAYSIA TRADISIONAL merancang untuk memajukan Melaka. Kemudian. Perak. Di Srivijaya. Tambahan pula tokoh yang mengasaskan Melaka adalah keturunan darah dan kerabat dari Palembang dan berkaitan pula dengan kekerabatan Jawa semenjak tahap-tahap kegemilangan Singosari pada abad ke 13 lagi. Nyaka. rakyat merdeka dan hamba. Ini seterusya di warisi oleh kerajaan – kerajaan Kesultanan lain selepas Melaka mengalami kejatuhan seperti Kerajaan Johor. Malah semangat politik dan tradisi sosiobudaya Srivijaya itulah yang mempengaruhi penubuhan Melaka kepada sebuah empayar seperti pengalaman Palembang-Srivijaya dahulu. Tetapi kali ini penerusan serta kelanjutan ini terjadi di Melaka pula. Senapati. Hajipratyaya dan Dandanayaka. Senapati merupakan ketua kepada hulubalang dan fungsinya sama dengan Laksamana pada zaman Kesultanan Melayu Melaka. Contohnya. Proses dan babak-babak sejarah yang terdahulu terjadi hingga abad ke 14 berterusan lagi. pengganti Parameswara hanya meneruskan sahaja usaha yang telah dirintisnya itu. golongan pembesar.

Semasa kerajaan Funan. Melaka sebenarnya telah mengambil alih peranan politik Palembang-Srivijaya yang telah pudar itu. Sgenting Kera digunakan sebagai jalan perhubungan antarabangsa dalam perdagangan. Cuma faktor asas yang menjadi tunggak perubahan kedua-dua kuasa ’thalassocracy’ Melayu dalam lingkungan kedinamikan budaya serantau dan seperairan ini iaitu faktor agama Islam. Kekuatan Srivijaya terletak pada perdagangannya di Selat Melaka dan Srivijaya telah berjaya menaklok negeri Melayu oleh itu kuasanya dapat diluaskan sepanjang pantai timur. Karisma Parameswara sebagai raja yang berdaulat di Palembang dan Singapura sebelum tahun 1400 Masehi. telah menjadi pendorong utama untuk menggerak dan menggagaskan eksploitasi politik yang lebih besar di Selat Melaka pada awal abad ke 15 atau sekitar penghujung abad ke 14. Malah tradisi pensejarahan Melaka selama seabad lebih itu adalah pengulangan semula tradisi pensejarahan Srivijaya. Pulau Sumatera. Kerajaan Srivijaya merupakan adalah warisan kerajaan Melayu. yang bertitik tolak dari kerajaan Funan yang terletak di tengah-tengah Lembangan Menam dan negeri. Palembang merupakan ibu 9 . Ini bermaksud karisma kepimpinan yang ada pada Parameswara dan pemerintah yang seterusnya telah dilambang dan diberikan unsur sosiopolitik tradisi yang istimewa terhadapnya sebagai tokoh pemerintah yang dianggap berdaulat terhadap rakyat. Pengalaman menyusun sistem pentadbiran untuk menubuhkan sebuah kerajaan dalam suatu institusi politik telah pun dimiliki oleh Parameswara sejak berada di Palembang lagi. Selari dengan corak pentadbiran. Menjelang kurun ketujuh Srivijaya telah bangkit sebagai sebuah kerajaan yang kuat.JMS 211 SEJARAH POLITIK MALAYSIA TRADISIONAL dijadikan model dan ilham cara berpolitik yang amat baik oleh raja-raja Melaka untuk menggiatkan kegiatan diplomatik mereka.negeri di Tanah Melayu dibawah kuasanya. Pada kurun keenam empayar ini mula lemah dan negeri-negeri di bawahnya mula berkembang seperti di Sumatera dan Jawa.

The Malaysia Branch of the Royal Asiatic Society.10 Sehubungan itu kelompok Melayu ada yang mengaitkan Bukit Si Guntang di Srivijaya dengan sistem perajaan Melayu. Pada zaman kerajaan Srivijaya telah dipengaruhi oleh agama Buddha oleh itu raja dianggap sebagai utusan Tuhan. 88.2005. m. Sejarah Melayu.s. seorang raja sepertinya sudah semestinya tinggal ditempat yang penting dan berfungsi sebagai pusat aktiviti perdagangan. Kerajaan Srivijaya adalah penting dalam konteks sejarah Malaysia hari ini kerana waad yang dimeterai itu merupakan asas pembentukan kerajaan Melayu.1998. Kedah adalah merupakan tempat yang penting dalam empayar Srivijaya ini kerana Kedah berkait rapat dengan Funan. Langkasuka dan kemudiannya Srivijaya.19 10 . Kuala Lumpur. Kedah pernah di bawah kuasa Funan namun akhirnya jatuh ke tangan politik Srivijaya. I-ching bertolak dari Kedah menumpang kapal 9 Abdul Rahman Haji Ismail. Namun serangan Chola telah memusnahkan Kedah dan mengalami kemunduran. Dalam konteks sejarah Kesultanan Melayu Melaka berasaskan konsep daulat dan derhaka yang dibuat oleh Demang Lebar Daun dan Seri Teri Buana dimeterai di Palembang. Seri Teri Buana tinggal di Palembang9. Dalam sejarah Kedah. 10 Abdul Rahman Haji Ismail. Dewan Bahasa dan Pustaka. Sehingga sekarang masyarakat masih menghormati raja mereka dengan dalam budaya mereka masih berfikiran sebegitu.JMS 211 SEJARAH POLITIK MALAYSIA TRADISIONAL negeri Srivijaya.s. Di samping itu juga dalam sistem pentadbiran raja diletakan sebagai pemerintahan tertinggi pada zaman Srivijaya seperti diwarisi oleh kerajaan Melaka sehingga zaman kita sekarang dimana raja sebagai lambang kebesaran negara kita. mengikut pendapat seorang tokoh iaitu Wheatley. Dalam catatan I-ching beliau pernah menulis tentang Kedah. Kebesaran Kedah tidak begitu memainkan peranan dalam sejarah Malayisa namun terdapat kisah raja Bersiung yang menjadi cerita rakyat tempatan. Malaysia Sejarah Kenegaraan dan Politik. Warisan Srivijaya diwarisinya daripada kerajaan kecil yang lebih awal dan begitu juga Melaka kemudiannya mewarisi tradisi Srivijaya.m.

Dewan Budaya dan Pustaka.126. namun kita perlu mengakui bahawa peralihan memang berlaku. 11 . 11 Mohd. 1975. dapat dirumuskan bahawa bukti-bukti yang dikemukakan jelas menunjukkan Kerajaan – Kerajaan Kesultanan lain menjadi pewaris kepada kerajaan Srivijaya.11 Dalam Sejarah Melayu juga mengatakan pengasas kerajaan Melayu Melaka berasal dari Palembang iaitu Iskandar Syah. Dahlan Mansoer. namun pengaruh warisan Srivijaya seperti agama Hindu Buddha kelihatan jelas pada sistem perajaan misalnya dalam adat istiadat pelantikan sultan di Perak dan watikah pelantikan pembesar di Brunei.. Sistem pemerintahan Srivijaya diwarisi oleh kerajaan selepas Melaka seperti Johor dan Brunei. Kesimpulan Berdasarkan kepada perbincangan di atas. Walaupun hampir tiada sumber bertulis yang menerangkan secara konkrit berkenaan dengan proses peralihan yang berlaku. Iskandar Syah atau Parameswara merupakan anak daripada perkahwinan Raja Palembang dengan Puteri diraja Majapahit. Walaupun kemasukan agama Islam pada kurun ke-15. Proses peralihan kerajaan ketuanan Melayu berlaku dari Srivijaya ke beberapa kawasan kedaulatan Melayu ketika itu sebelum singgah menetap di Melaka. namun pencapaian Melaka adalah berbeza daripada Srivijaya kerana Melaka merupakan tempat yang menjadi asas kepada pegangan yang menjadi nadi menggerakkan seluruh kegiatan pemerintahan dan rakyatnya sehingga kini. hal.Pengantar Sejarah Nusantara Awal. dan Melaka khususnya dari aspek politik. Walaupun Melaka merupakan warisan Srivijaya.JMS 211 SEJARAH POLITIK MALAYSIA TRADISIONAL raja ( Kedah/ Srivijaya) pada awal tahun 673 setelah setahun lamanya meninggalkan Canton. Kuala Lumpur.

Maka. BIBLIOGRAFI Abdul Rahman Haji Abdullah. pentafsiran ini sedikit sebanyak boleh dirujuk untuk mendedahkan Melaka adalah waris kepada kerajaan Srivijaya. 2005. Malaysia Sejarah Kenegaraan dan Politik. Islam Dalam Sejarah Asia Tenggara Tradisional.JMS 211 SEJARAH POLITIK MALAYSIA TRADISIONAL Hal ini kerana kerajaan kelautan ini banyak bergantung kepada kegiatan perdagangan maritim antarabangsanya demi kelangsungan politiknya. Kuala Lumpur. Abdul Rahman Haji Ismail.l. Andaya.Kuala Lumpur. Dewan Bahasa dan Pustaka. Selari dengan peralihan kerajaan Melayu ke Melaka. Mahu tidak mahu kekuasaan sesebuah kerajaan yang berpusat di lautan maritim perlu menerima hakikat yang mereka juga akan beralih ke tempat lain.a. 1975. Economic And Political 12 . pusat perdagangan juga berubah. Memaparkan kepentingan ekonomi dan motif politik bergerak seiring. 1989.the Kingdom of Johore 1641-1724.Bhd.Terbitan Pena Sdn.

Fajar Bakti Sdn.Siri Sejarah Fajar Bakti.Bhd 13 . 1978.Sejarah Malaysia Dan Singapura. Dewan Bahasa dan Pustaka.Dewan Bahasa Dan Pustaka. Kuala Lumpur Mohd Dahlan Mansoer.G Shellabear.JMS 211 SEJARAH POLITIK MALAYSIA TRADISIONAL Development. Mohd Jamil Bin Mukmin. Sejarah Tanah Melayu 1400-1959.Sejarah Melayu.Oxford University Press.1975. Dewan Bahasa Dan Pustaka. Joginder Singh Jessa. Nurin Enterprise.1979. Pengantar Sejarah Nusantara Awal. Melaka Pusat Penyebaran Islam Dinusantara. Kuala Lumpur.Kajian Beberapa Aspek Tentang Melaka Pada Abad Ke-15 Dan Abad Ke-16 Dalam Sejarah Malaysia. Tan Ding Eng.Selangor. Muhammad Yusoff Hashim.Kuala Lumpur. Kesultanan Melayu Melaka. Kuala Lumpur.Kuala Lumpur.1989. W. 1994.1990.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->