You are on page 1of 12

Krize Ynelik Politikalar

deme Gl Bulunan Bankalara Ynelik Politikalar

Bankaclk ve Mali Kurumlar


Do.Dr. Do.Dr. Mert URAL (11.(11.-12. Hafta)

deme gl bulunan ve iflas eden bankalarn durumu; lgili lkenin yasal dzenlemelerine, Bankaclk sisteminin yapsna, Mevduat sigortasnn varlna, Sz konusu bankalarn zararlarnn byklne, gre farkllk gstermektedir.

Do.Dr. Mert URAL

Do.Dr. Mert URAL

Krize Ynelik Politikalar


deme Gl Bulunan Bankalara Ynelik Politikalar deme gl yntemler; bulunan bankalara uygulanan

Krize Ynelik Politikalar


deme Gl Bulunan Bankalara Ynelik Politikalar Sermaye artrm (kredilendirme): Sorunlu bankann sermaye tabann glendirmek ve donuk aktiflerin yol at zararlar karlayabilmek iin bankaya dardan likidite salanmas esasna dayanr. Bu likidite, mevduat sigortas fonundan, merkez bankasndan veya kamu finansal kurumlarnn oluturduu zel bir fondan salanabilecei gibi piyasa faiz oranlarndan getiri salayan hazine menkul kymetleri ile de olabilmektedir.
3 Do.Dr. Mert URAL 4

Sermaye artrm (kredilendirme), Yeniden yaplandrma, zelletirme, Sat, Tasfiye, Birleme, eklinde zetlenebilmektedir.
Do.Dr. Mert URAL

Krize Ynelik Politikalar


deme Gl Bulunan Bankalara Ynelik Politikalar Sermaye artrm (Kredilendirme): Devlet, bankalara kamu menkul kymetleri ihra etmek ve bilanolarnn aktif tarafn artrmak suretiyle yeniden sermayelendirebilmektedir (recapitalization). Bu ilem genellikle karlksz yaplmaktadr. Yeniden sermayelendirme iin borlanma aralarnn anaparalar bteden karlmakta, fakat faiz demeleri bteye eklenmektedir. Bylece devlet parasnn kullanlmas, bte ann kontrolnde sorunlar yaratmaktadr.
Do.Dr. Mert URAL 5

Krize Ynelik Politikalar


deme Gl Bulunan Bankalara Ynelik Politikalar Yeniden Yaplandrma: Sistemik banka yeniden yaplandrmas, banka iflaslarnn sistemin %20'sinden fazlasn etkilemesi zerine, bankaclk sektrne olan gvenin tekrar salanarak sektrn iyiletirilmesi amacyla yapsal ve dzenleyici programlarn (denetimin artrlmas, dzenleyici erevenin gelitirilmesi) uygulamaya konulmas eklinde tanmlanmaktadr. Bu yntem, bankann skntya dmesine yol aan sistemin deitirilmesi esasna dayanmaktadr.
Do.Dr. Mert URAL 6

Krize Ynelik Politikalar


deme Gl Bulunan Bankalara Ynelik Politikalar zelletirme: Etkin almayan ve deme gl iinde olan kamu bankalar, sistemik bankaclk sorunlarnn en nemli kaynadr. Sistemik banka krizlerinde kamu bankalar kamuoyunun gznde en gvenli bankalar olarak grldnden, mevduat sahipleri mevduatlarn bu bankalarda deerlendirme eilimindedirler. zelletirme, sorunun zm iin uygun yntemlerden birisidir. Bununla birlikte, zelletirme hemen uygulanabilecek bir yntem deildir.
Do.Dr. Mert URAL 7

Krize Ynelik Politikalar


deme Gl Bulunan Bankalara Ynelik Politikalar zelletirme: Bir ok lkede kamu bankalarnn zelletirilmesinin uzun bir sre gerektirdii gzlemlenmitir. zelletirmelerin hzl bir ekilde yaplmas devlet iin nemli riskler iermektedir. zellikle zelletirme sonras bankann yeni sahiplerinin bankay iyi ynetememeleri durumunda yeniden kamulatrma gndeme gelebilmektedir.

Do.Dr. Mert URAL

Krize Ynelik Politikalar


deme Gl Bulunan Bankalara Ynelik Politikalar Sat: Bu yntemde, sorunlu banka dorudan hazine mlkiyetine geebilecei gibi, merkez bankas veya mevduat sigortas fonu tarafndan devralndktan sonra sat da sz konusu olabilir. Sat srecinde bankay devralacak kuruma, kamu tarafndan uygun koullara sahip kredi destei salanabilmektedir. Hkmet sermaye vererek bankann tm kontroln eline alabilmektedir.

Krize Ynelik Politikalar


deme Gl Bulunan Bankalara Ynelik Politikalar Tasfiye (Likidasyon): Bankann faaliyetine son verilerek iflasna gidilmesi durumunda, sorunlu aktifler (krediler) merkez bankas veya mevduat sigorta fonu tarafndan devralnr, ynetilir ve bankann alacaklar nakde evrilerek borlar denir. Bankann aktifleri tasfiye edilir. Daha sonra, bankann borlarn demeye tahsis edilir. Mevduat sigortas kurumlar da dedikleri sigortal mevduat kadar bankann aktifinden alacakl olur.
Do.Dr. Mert URAL 10

Do.Dr. Mert URAL

Krize Ynelik Politikalar


deme Gl Bulunan Bankalara Ynelik Politikalar Birleme: Kamu otoritesi, sorunlu bankay, mali bnyesinin gc sayesinde sorunlu aktifleri bnyesinde eritebilecek baka bir finansal kurulula veya baka sorunlu bankalarla birletirmeyi tercih edebilir. Bu erevede, kamu otoritesi birlemeyi, vergi ve dzenleyici tevikler verilmesi, merkez bankasndan zel koullu finansman olanaklar salanmas ve danmanlk hizmeti sunulmas gibi uygulamalarla destekler.
Do.Dr. Mert URAL 11

Krize Ynelik Politikalar


deme Gl Bulunan Bankalara Ynelik Politikalar Tm bu yntemler tek tek ya da gerekli durumlarda birlikte uygulanabilmektedir. Gerekte bankaclk sistemindeki sorunlara kar alnmas gereken nlemler, yapsal ve mikroekonomik zelliktedir. Bununla birlikte, son kredi mercii olarak merkez bankalarnn, byk lekli finansal destek salamak ve bankalarn sorunlu aktiflerini ynetmek gibi mdahaleleri ounlukla zorunlu olmaktadr.

Do.Dr. Mert URAL

12

BANKALARIN FON KAYNAKLARI


ZKAYNAKLAR

Ticari Bankalarn Fon Kaynaklar


I- ZKAYNAKLAR : Bankalarn denmi veya Trkiyeye ayrlm sermayeleri ile yedek akeleri ve datlmayan krlar toplam olarak ifade etmektedir. A. denmi Sermaye : Bankalarn fiilen denmi veya Trkiyeye ayrlm sermayelerinden, bilanoda grlen zararn yedek akelerle karlanmayan ksm dldkten sonra kalan tutardr. B. Yedek Ake : Bankalarn bnyesini glendirmek, pay sahipleri ile alacakllarn haklarnn korunmasn salamak ve faaliyet annda zkaynaklarda doabilecek azallar karlamak amacyla datlmayarak net krdan ayrlan ksmdr.
13 Do.Dr. Mert URAL 14

Sermaye Yedek Akeler leride Vukuu Muhtemel Zarar Karlklar tirakler Deer Artlar Datlmayan Krlar Kr
YABANCI KAYNAKLAR

Mevduat TCMB Kaynaklar Interbank D Krediler Dier Kaynaklar


Do.Dr. Mert URAL Kaynak: Yrd.Do.Dr. Adil KORUYAN

Ticari Bankalarn Fon Kaynaklar


II- YABANCI KAYNAK : A. Mevduatlar B. TCMB Kaynaklar C. Interbank (Bankalararas Para Piyasas) D. D Krediler E. Dier Kaynaklar

Ticari Bankalarn Fon Kaynaklar


A. MEVDUATLAR Vadeleri Ynnden : 1- Vadesiz Mevduat ; istenildii anda geri ekilebilmek kouluyla alm olan mevduat hesaplardr. 2- Vadeli Mevduat ; belirli bir sre sonunda geri ekilmek kouluyla alm olan mevduat hesaplardr. Vadeli mevduatlar, dnem sonu ve dnem ii faiz demeli olarak alabilir. Vadeler 1 aylk, 3 aylk, 6 aylk ve bir yllk olabilir. Bunlar haricindeki srelerde yatrlm veya vadesi gelmeden ekilmi mevduatlar, krk vadeli olarak adlandrlr.
15 Do.Dr. Mert URAL 16

Do.Dr. Mert URAL

Ticari Bankalarn Fon Kaynaklar


3- hbarl Mevduat ; artan enflasyon karsnda yllk %10 faiz getirisi olan vadesiz mevduatlarn nemini yitirmesi sonucu, bankalardan yaplan nemli fon ekilerini nlemek zere 5 Nisan 1994 kararlarndan sonra faiz getirisi olduka yksek haftalk ihbarl mevduat hesab gelitirilmitir. rnein, 20 gn ihbarl mevduat demek, 20 gn nce haber vermek kouluya, ekilebilen mevduat demektir. Yani, bu mevduatn en az vadesi 20 gndr. Her ihbarl mevduat, ihbar sresi kadar vadeli saylr.

Ticari Bankalarn Fon Kaynaklar


TCMB Ayrmna Gre Mevduat Trleri : 1- Tasarruf Mevduat ; yalnzca gerek kiiler tarafndan atrlan ve ticari ilemlere konu olmayan mevduattr. 2- Resmi Kurulular Mevduat ; Genel ve katma bteli daire ve kurumlara, yerel ynetimlere, kanunla kurulan dner sermayeli kurululara, mahkeme, savclk, icra ve iflas dairelerine, SSK, Emekli Sand ve Bakur gibi sosyal gvenlik kurulularna ait mevduatlardr. Bu tr mevduatlarn, ubeleri bulunduu yerde merkez bankasna, bulunmayan yerlerde de T.C. Ziraat Bankasna yatrlma zorunluluu vardr.
Do.Dr. Mert URAL 18

Do.Dr. Mert URAL

17

Ticari Bankalarn Fon Kaynaklar


3- Ticari Kurulular Mevduat ; gerek kiilerin ticari iletmelerine, her eit ortaklklara, kooperatif ve birliklerin ticari iletmelerine, iktisadi devlet teekkllerine ve bal ortaklklarna, yerel ynetimlerin ticari iletmelerine ait mevduatlardr. 4- Bankalar Mevduat ; bankalarn ve zel yasalara gre mevduat kabulne yetkili kurulularn dier bankalardaki hesaplardr. 5- Dier Kurulular Mevduat ; vakf, dernek, birlik, sendika vb. tzel kiilere, apartman yneticiliine, elilik vb. tasarruf sandklarna ait mevduatlardr.
Do.Dr. Mert URAL 19

Ticari Bankalarn Fon Kaynaklar


6- Dviz Tevdiat ; mevduat sahiplerinin (mudi) yabanc para cinsinden bankalara yatrdklar mevduatlardr. Temel ama, mevduat sahiplerinin yksek enflasyona kar korunmasdr.

Do.Dr. Mert URAL

20

Ticari Bankalarn Fon Kaynaklar


B. TCMB Kaynaklar Bankalara ksa vadeli fon gereksinimlerini karlamak iin merkez bankas tarafndan reeskont ve avans kredileri alr. Vadesi bir gn ve birka hafta olan bu kaynan maliyeti, reeskont oranlardr. C. Interbank (Bankalararas Para Piyasas) Bankalar ksa vadeli fon gereksinimlerini ayrca Interbank piyasasndan, gecelik (over night O/N) veya haftalk (over week O/W) olarak karlarlar. Interbank piyasasna ynelik fon talebinin artmas bu piyasada faiz oranlarn ykseltir. Bu durum, bankaclk sisteminde likidite yetersizliinin bir iareti olarak kabul edilir.
Do.Dr. Mert URAL 21

Ticari Bankalarn Fon Kaynaklar


D. D Krediler 1- Eurodolar Borlanmalar : Ksa vadeli fon gereksinimi duyan bir ulusal banka, bu gereksinimini lke dndan herhangi bir banka veya kurumdan ya da Eurodolar piyasalardan karlamas halinde, Eurodolar borlanm olur. Eurodolar, ABD dnda bulunan dolarlar ifade etmektedir. Eurodolar piyasasndan bulunan krediye LIBOR + SPREAD kadar faiz denir. LIBOR : London Interbank Offered Rate Londra Bankalararas Para Piyasas Faiz Oran SPREAD : Euro-kredi ilemlerinde riskin byklne bal olarak alnan faiz farkdr.
Do.Dr. Mert URAL 22

Ticari Bankalarn Fon Kaynaklar


2- Sendikasyon Kredileri : ki ya da daha fazla yabanc bankann bir araya gelerek, ba eken bir ortak kurum ya da banka araclyla, fon gereksinimi olan bir bankaya ya da borluya salanan uluslararas kredidir. Bir tek kurumun bor vermekten doan riskini datan bir kredi tekniidir. Dviz kredisi eklinde olan bu kredi, birok bankay ak pozisyonlar nedeniyle ok byk bir riskle kar karya brakmaktadr. Bunun dnda, iki ya da daha fazla ulusal bankann birleerek byk hacimli bir ulusal kredi talebini karlamas Konsorsiyum Kredisi olarak adlandrlr.

Ticari Bankalarn Fon Kaynaklar


E. Dier Kaynaklar 1- Repo (Repurchase Aggrement Geri Satnalma Anlamas) : Taraflardan birinin menkul kymetlerini dierine, belirlenen bir tarihte belirlenen bir fiyattan geri satnalma garantisiyle satma anlamasdr. Bankalar ellerindeki menkul kymetleri, yatrmclara, ok ksa bir sre sonra geri almak kaydyla satarak kaynak gereksinimlerini karlarlar.

Do.Dr. Mert URAL

23

Do.Dr. Mert URAL

24

Ticari Bankalarn Fon Kaynaklar


2- Varla Dayal Menkul Kymetler (VDMK) Bir finansal kurumun, baz alacaklarn teminat gstererek veya devrederek karlnda kard menkul kymetlerdir. Karlndan VDMK karlabilecek alacaklar; Tketici kredileri Konut kredileri Finansal kiralama szlemelerinden doan alacaklar hracat ilemlerinden doan alacaklar

Ticari Bankalarn Fon Kaynaklar


karlacak VDMKlarn nominal deerleri toplam, her bir tertip iin, bu tertibin dayal olduu alacaklar portfynde yer alan alacaklarn ihra tarihindeki toplam tutarnn %90n aamaz. Bunun haricinde; Mteri Havaleleri, Bekletilen Faizler, Vadesi Sona Ermi Mevduatlar dier kaynaklar olarak saylabilir.

Do.Dr. Mert URAL

25

Do.Dr. Mert URAL

26

Ticari Bankalarn Fon Kullanmlar


TCAR BANKALARIN FON KULLANIMLARI 1. Nominal para ekilerini karlamak amacyla kanunlarla ve zel politikalarla belirlenen miktarda likidite bulundurmak (Kasa, TCMBdeki serbest ve bloke hesaplar, yabanc paralar, bankalar hesaplar) 2. Faaliyetlerini srdrmek iin gerekli olan sabit varlklar satn almak 3. eitli alanlardaki iletmelere itirak etmek 4. Bankalar Kanununda belirtilen hkmler dorultusunda kredi vermek.

Ticari Bankalarn Fon Kullanmlar


KREDLER Bankann, kaynaklarn bir bedel karlnda (faiz, komisyon vb.) daha sonra geri almak kaydyla baka bir kimseye devretmesidir. Verilen krediler, bir ekonomide para arzn ve ekonomik faaliyetleri etkilediinden ok nemli bir role sahiptir. Kredinin Unsurlar ise; Vade, Gven, Teminat (Risk) ve Verim olmak zere drt balk altnda belirtilebilir.

Do.Dr. Mert URAL

27

Do.Dr. Mert URAL

28

Ticari Bankalarn Fon Kullanmlar


Bankalarn, salkl kurumlar olabilmeleri iin kredilemede 5C kuralna uymalar gerekir.
1. Karakter (Character) ; borlunun deme ahlk. 2. Kapasite (Capacity) ; borlunun gelir yaratma kapasitesi. 3. Yasal Teminat (Collateral) ; borlunun teminat olarak sunduu varlklar (genellikle ipotek). 4. Sermaye (Capital) ; borlunun sermaye yaps. 5. Ekonomik Koullar (Conditions) ; uzun ve ksa dnem ekonomik gelimelerin olabilecek etkileri. borlunun yer ald sektre

Ticari Bankalarn Fon Kullanmlar


KREDLERN TRLER 1- Niteliklerine Gre: a. Nakdi Krediler : Faiz ya da Faiz + Komisyon karlnda dn para verilmesi biiminde kullandrlan kredilerdir. b. Gayrinakdi Krediler (Teminat Mektubu, Kefalet, Ciro, Kabul, Aval) : Bir iin yaplmas, bir borcun denmesi ya da bir ykmlln yerine getirilmesi konusunda bankann alaca bir cret veya komisyon karlnda ykml adna taahhtte bulunmas, ona kefil olmas biiminde kullandrlan kredilerdir.
Do.Dr. Mert URAL 30

Do.Dr. Mert URAL

29

Ticari Bankalarn Fon Kullanmlar


2- Teminatlarna Gre: a. Teminatl Krediler * ahsi teminatl (kefalet mukabili kredi) * Maddi teminatl (ipotek, mal, senet, nakit, menkul kymet, iletme rehni karl) b. Teminatsz Krediler * Ak kredi (bir gerek kiinin imzasna gvenilerek alan kredi)

Ticari Bankalarn Fon Kullanmlar


3- Vadelerine Gre: a. Ksa Vadeli Krediler (1 yla kadar) b. Orta Vadeli Krediler (1 5 yl aras) c. Uzun Vadeli Krediler (5 yldan fazla) 4- Kullanm Amalarna Gre: a. Yatrm Kredileri (orta ve uzun vadelidir) b. Yenileme ve Modernizasyon Kredileri c. letme Kredileri (ksa vadelidir) d. Tketici Kredileri

Do.Dr. Mert URAL

31

Do.Dr. Mert URAL

32

Ticari Bankalarn Fon Kullanmlar


5- Kullanlan Sektrlere Gre: a. zel Sektr Kredileri b. Kamu Sektr Kredileri 6- Kullanldklar Alanlara Gre: a. Tarm Kredileri b. Sanayi Kredileri c. hracat Kredileri d. Turizm Kredileri e. Ulatrma Kredileri f. Konut Kredileri
Do.Dr. Mert URAL 33

Ticari Bankalarn Fon Kullanmlar


Teminat Mektubu : Bankalarn borluya kefil olarak alacaklya gven salamak zere verdikleri belgedir. Banka, taahhdn yerine getirilmemesi halinde belli miktar paray deyeceini ifade ederek kefil olur. Kabul : Bankann zerine ekilecek polieyi kabul etmesi ile firmann itibar yerine kendi itibarn koymas sonucunda vermi olduu krediye denir. Krediyi alan kimse, vadesinde kredinin karln bankaya deyemezse, banka yapm olduu kabul demek zorundadr. Aval : Polie vb. senetlerde borlunun yannda demeye kefil olmaktr. Avali veren, kefil olduu senedin alacaklsna kar zincirleme olarak sorumludur.
Do.Dr. Mert URAL 34

BANKALARIN RGT YAPISI


YNETM KURULU Kredi Komitesi Tefti Heyeti Genel Mdrlk

Ticari Bankalarn Fon Kullanmlar


BANKALARDA KRED AMA YETKS Bankalarda kredi ama yetkisi ynetim kuruluna aittir. Bir gerek veya tzel kiiye alacak kredi tespitinde ynetim kurulu, kredi komitesine zkaynaklarn en fazla %10u, genel mdrle ise %1i tutarnda kredi ama yetkisini devredebilir. Genel mdrlk, kendisine devredilen kredi ama yetkisini blge mdrl araclyla kullandrabilir. veya ube mdrl

Genel Mdrlk Birimleri


Hazine lemleri Fon Ynetimi tirakler Kambiyo Muhasebe nsan Kaynaklar EHR (1) dari ler Krediler Mali Tahlil stihbarat Ekspertiz Do.Dr. Mert URAL

Tara Tekilat
Blge Bakanl (1) Blge Bakanl (..)

EHR (2)

EHR (..)

Merkez ube ube (1. Derece) ube (2. Derece) ube (3. Derece)

Byk kredilere yalnzca Ynetim Kurulu karar verebilir.

Kaynak: Yrd.Do.Dr. Adil KORUYAN

35

Do.Dr. Mert URAL

36

Ticari Bankalarn Fon Kullanmlar


BANKALARDA KRED AMA YETKS Krediler Mdrl, kredi taleplerini deerlendirirken alanda inceleme yapar:
1. Mali Tahlil irketin bilano yaps analiz edilir. 2. Mali stihbarat irketin kimlii, mali durumu, piyasadaki konumu, sektrn durumu, banka ve dier bankalarla ilikileri, kredinin teminat durumu incelenir. 3. Ekspertiz potek verilecek gayrimenkul veya rehin alnacak tanmaz ve tanr mallar incelenir.

5411 Sayl Bankaclk Kanunu


KNC BLM - Krediler ve Risk Grubu Krediler MADDE 48.- Bankalarca verilen nakd krediler ile teminat mektuplar, kontrgarantiler, kefaletler, aval, ciro, kabul gibi gayrinakd krediler ve bu nitelii haiz taahhtler, satn alnan tahvil ve benzeri sermaye piyasas aralar, tevdiatta bulunmak suretiyle ya da herhangi bir ekil ve surette verilen dnler, varlklarn vadeli satndan doan alacaklar, vadesi gemi nakd krediler, tahakkuk etmekle birlikte tahsil edilmemi faizler, gayrinakd kredilerin nakde tahvil olan bedelleri, ters repo ilemlerinden alacaklar, vadeli ilem ve opsiyon szlemeleri ile benzeri dier szlemeler nedeniyle stlenilen riskler, ortaklk paylar ve Kurulca kredi olarak kabul edilen ilemler izlendikleri hesaba baklmakszn bu Kanun uygulamasnda kredi saylr.
Do.Dr. Mert URAL 38

Do.Dr. Mert URAL

37

5411 Sayl Bankaclk Kanunu


KNC BLM - Krediler ve Risk Grubu Risk Grubu MADDE 49.- Bir gerek kii ile ei ve ocuklar, bunlarn ynetim kurulu yesi veya genel mdr olduklar veya bunlarn ya da bir tzel kiinin birlikte veya tek balarna, dorudan ya da dolayl olarak kontrol ettikleri ya da snrsz sorumlulukla katldklar ortaklklar bir risk grubunu oluturur. Bir banka ile bu bankann nitelikli pay sahipleri, ynetim kurulu yeleri ve genel mdr, bunlarn birlikte veya tek bana, dorudan ya da dolayl olarak kontrol ettikleri ya da bunlarn snrsz sorumlulukla katldklar veya ynetim kurulu yesi ya da genel mdr olduklar ortaklklar bankann dahil olduu risk grubunu oluturur.

5411 Sayl Bankaclk Kanunu


KNC BLM - Krediler ve Risk Grubu
Dhil olunan risk grubu ve mensuplara kredi kullandrma koullar

MADDE 50.- Bankalar; a) Ynetim kurulu yelerine, genel mdre, genel mdr yardmclarna ve kredi amaya yetkili mensuplarna; bunlarn e ve velyet altndaki ocuklarna; tek balarna ya da birlikte sermayesinin yzde yirmibe veya fazlasna sahip olduklar ortaklklara, b) (a) bendinde saylanlar dnda kalan mensuplar ile bunlarn e ve velyeti altndaki ocuklarna, c) Mensuplarnn kurduu veya bunlar iin kurulan sandk, dernek, sendika veya vakflara, Her ne ekil ve surette olursa olsun nakd ve gayrinakd kredi veremez tahvil ya da benzeri menkul kymetlerini veremez, satn alamazlar.
Do.Dr. Mert URAL 40

Do.Dr. Mert URAL

39

10

5411 Sayl Bankaclk Kanunu


NC BLM - Snrlamalar Kredi Snrlar MADDE 54.- Bankalarca bir gerek ya da tzel kiiye veya

5411 Sayl Bankaclk Kanunu


NC BLM - Snrlamalar Kredi Snrlar MADDE 54.- Devam

bir risk grubuna kullandrlabilecek kredilerin toplam zkaynaklarn yzde yirmibeini aamaz. Bu oran, 49 uncu maddenin ikinci fkrasnda tanmlanan risk grubu bakmndan yzde yirmi olarak uygulanr. Kurul, bu oran yzde yirmibee kadar ykseltmeye veya kanun haddine kadar indirmeye yetkilidir. Bankalarca hkim ortak veya nitelikli pay sahibi olup olmadklarna baklmakszn bankalarn sermayesinin yzde bir ve daha fazla payna sahip olup pay defterine kaytl olan tm ortaklarna ve bunlarla risk grubu oluturan kiilere kullandrlacak kredilerin toplam zkaynaklarnn yzde ellisini aamaz.
Do.Dr. Mert URAL 41

Bir gerek ya da tzel kiiye veya bir risk grubuna zkaynaklarn yzde onu veya daha fazlas orannda kullandrlan krediler byk kredi saylr ve bunlarn toplam zkaynaklarn sekiz katn aamaz. Gayrinakd krediler, vadeli ilem ve opsiyon szlemeleri ile benzeri dier szlemeler, kabul edilen aval, garanti ve kefaletler, kredi kurulular ve finansal kurulularla gerekletirilen ilemler, Kurulca kabul edilecek lkelerin merkez ynetimleri, merkez bankalar ve bankalar ile yaplan ilemler veya bunlarca karlan ya da denmesi garanti edilen bono, tahvil ve benzeri sermaye piyasas aralar, verilen dier garantiler karl yaplan ilemler kredi snrlarnn hesabnda Kurulca belirlenen esaslar ve oranlar dhilinde dikkate alnr
Do.Dr. Mert URAL 42

5411 Sayl Bankaclk Kanunu


NC BLM - Snrlamalar Kredi Snrlamalarna tabi olmayan ilemler MADDE 55.- Aadaki kredi ilemleri 54 nc maddedeki

5411 Sayl Bankaclk Kanunu


NC BLM - Snrlamalar Kredi Snrlamalarna tabi olmayan ilemler MADDE 55.- Devam

snrlamalara tbi deildir: a) Karl nakit, nakit benzeri kymet ve hesaplar ile kymetli maden olan ilemler. b) Hazine Mstearl, Merkez Bankas, zelletirme daresi Bakanl ve Toplu Konut daresi Bakanlyla yaplan ilemler ile bu kurumlarca karlan ya da denmesi garanti edilen bono, tahvil ve benzeri menkul kymetler karl yaplan ilemler. c) Merkez Bankas nezdindeki piyasalarda veya kanunla tekilatlanm dier para piyasalarnda yaplan ilemler.
Do.Dr. Mert URAL 43

d) Ayn kiiye ya da ayn risk grubuna yeni kredi tahsisi hlinde daha nce yabanc para cinsinden veya yabanc para ls ile verilen kredilerin, mteakiben tahsis edilen kredinin kullandrlmaya baland tarihteki cari kurdan dikkate alnmas kaydyla ek ve kredi kart kullandrmlar hari, kredilerde kur deiikliklerinin dourduu artlar ile vadesi gemi kredilere tahakkuk ettirilen faiz, kr pay ve dier unsurlar. e) Her trl sermaye artrmlar dolaysyla bedelsiz edinilen ortaklk paylar ile ortaklk paylarnn herhangi bir fon k gerektirmeyen deer artlar.
Do.Dr. Mert URAL 44

11

5411 Sayl Bankaclk Kanunu


NC BLM - Snrlamalar Kredi Snrlamalarna tabi olmayan ilemler MADDE 55.- Devam

5411 Sayl Bankaclk Kanunu


NC BLM - Snrlamalar Ortaklk paylarna ilikin snrlamalar MADDE 56.- Bankalarn; kredi kurulular ve finansal

f) Kurulca belirlenecek esaslar dhilinde bankalarn kendi aralarndaki ilemler. g) Kurulca belirlenecek esas ve sreler erevesinde elden karlmas kaydyla halka arza araclk yklenimleri kapsamnda edinilen ortaklk paylar. h) zkaynak hesabnda indirilecek deer olarak dikkate alnan ilemler. i) Kurulca belirlenecek dier ilemler.

kurulular dndaki bir ortaklktaki pay kendi zkaynaklarnn yzde onbeini, bu ortaklklardaki paylarnn toplam tutar ise kendi zkaynaklarnn yzde altmn aamaz. Bu Kanunun 55 inci maddesinin (e) bendinde belirtilen ilemler, birinci fkrada belirtilen snrlarn hesabnda dikkate alnmaz.

Do.Dr. Mert URAL

45

Do.Dr. Mert URAL

46

Ticari Bankalarn Fon Kullanmlar


Uyar ..! Araclk szlemelerinde, sat gerekletirilen tahvillerin, bedeli denen ksm dikkate alnmaz. Uyar ..! Kredi snrlamasnn hesabnda, gayrinakdi kredilerin %25i dikkate alnr. (BDDK Mevzuat gerei) Bankann zkaynaklar 200 Trilyon TLdir. Bir kiinin talep ettii kredi miktarlar aadaki gibidir. Bu kredi talepleri 5411 Sayl Bankaclk Kanununa gre yasal mdr? potek teminat karl 36 Trilyon TL nakdi kredi, potek teminat karl 16 Trilyon TL teminat mektubu, letme rehni karl 10 Trilyon TL nakdi kredi.
Do.Dr. Mert URAL 47

2002 Yl Final Snav Sorusu


X Bankn kredi mterisi olan AYME A.., bugne kadar X Banktan 18 trilyon TLsi nakdi kredi ve 24 trilyon TLsi teminat mektubu eklinde olmak zere toplam 42 trilyon TL kredi kullanmtr. AYME A.. tarafndan ihra edilen 50 trilyon TLlik 3 yl vadeli tahvilin satna da X Bank araclk etmitir. Aralarndaki araclk szlemesi gerei X Bank, 40 trilyon TL tutarnda satn gerekletirdii tahvilin bedelini demi ve satlmayan 10 trilyon TLlik tahvili de kendisi satn almtr. AYME A.., bu defa yurtdnda bir ihaleye katlma karar alarak, X Bank a bavurmu ve 40 milyon ABD Dolar (1 Dolar = 1.500.000 TL) tutarnda bir teminat mektubu talebinde bulunmutur. X Bank Genel Mdr, bu talebi uygun bularak, AYME A..ye 40 milyon ABD Dolar tutarndaki teminat mektubunu vermitir. X Bankn zkaynaklar toplam 200 trilyon TL olduuna gre, yukarda yaplan ilemlerin, 4743 Sayl Kanun ile deiik 4389 Sayl Bankalar Kanunu asndan uygunluunu gerekeleri ile birlikte aklaynz.
Do.Dr. Mert URAL 48

12