You are on page 1of 161

r ----~~~-----------.--.--.

----isamiyet ncesi Trk Tarihi ilk Trk islam Devletleri ve Beylikleri Osmanl Devleti'nde Kltr ve uygarlk Osmanl Devleti (Siyasi Tarih) Milli Mcadele Hazrlk Dnemi
I. TBMMDnemi

Muharebeler Dnemi Atatrk inklaplar Atatrk Dnemi i Politika Geli$meleri Atatrk ilkeleri Atatrk Dnemi DI$ Politika Geli$meleri ve Atatrk Sonras Dnem Atatrk Dnemi Kronolojisi tkml$ Sorular Deneme Snavlar

TRKLERiN TARiH SAHNESiNE

CIKISI
ORTA ASYA TURK GOLERININ SEBEPLERi

Trk ad g, kuvvet. olgunluk a, treli, mifer anlamlarna gelmektedir .

iklim deiiklii (kuraklik, otlak ve tarm alanlarnn azalmas) Nfusun artmas (yaanlan topraklarn vetmernes artan nfusa

.,. Trk ad ilk olarak in yllklarnda gemitir. .,. Trk adna birok milletin kaynanda rastlanmasnn temel nedeni Trklerin ok geni bir corafyaya yaylmalardr. Trk adn siyasal alanda bir devlet ad olarak ilk kez Gktrkler kullanmtr. Trk ad en ok in yllklarnda gemitir.

Siyasi ve sosyal durum bovtar aras mcadele, d basklar, yeni yurt arama) lstlklat (bamszlk duygusu)

ORTA ASYA TURK GOLERiNIN SONULARI TURKLERiN iLK ANA YURDU

~ Trklerin ilk ana yurdu Orta Asya'dr. Orta Asya douda Kingan Dalar'ndan, batda Hazar Denizi ve iti! boylarna, gneyde Hindiku ve KaranlkDalar'ndan kuzeyde Sibirya'ya kadar uzanr. Trklerin ilk ana yurdunun snrlarnn kesin olarak izilememesinin nedeni Trklerin gebe bir yaam srmeleridir.

Trk kltr geni alanlara yaylmtr. Deiik blgelerde Trk devletleri kurulmutur.

.p

Trk tarihini bir btn halinde incelemek zorlamtr .

.,.

:.. '''. ,,'

Tarihsel srete Turklerin en az deiime askerliktr.

urad alan

iSLAMiYETTEN

NCEKi DNEMDE TRKLERiN YAAM TARZ

Ekonominin temeli hayvanclk ve ticarete dayanr.

Herkes elt saylmtr .

.,.. Klelik ve sosyal snf farkllklar yoktur.

GOCEBE YAAM ve ETKiLERi

Hukuk kurallar vazszdr. rrre Uzun sreli hapis cezalar grlmemitir.

.,.. Orta Asya ikliminin sert ve tarma elverisiz olmas Trklerin tarmsal faaliyetlerde bulunamamasna, bu durumda temel ekonominin hayvanclkve ticarete dayanmasna neden olmutur. Hayvanclk ise Trklerin gebe bir yaam tarzna sahip olmasnda etkili olmutur. .,.. Gebe yaam tarz ekonomi, hukuk, sanat bamszlk duygusu, sosyal yaam ve askerlik zerinde etkili olmutur.

.,.. Herkes asker saylmtr. Toplumdaki herkes her an savaa hazr olduundan en ok gelien zelliktir.

BAGIMSIZLIK

DUYGUSU

sanat tanabilir malzeme zerinde ekillenmitir. Mimari gelimemitir.

.,.. Bir baka toplUluun /: egemenlii altna girmektense zgr yaayabilecek yeriere g edilmitir. ~ En ok gelien duygudur.

iSLAMiYETTEN

NCEKi DNEMDE TRKLERiN YAAM TARZ

"'Tarm Saban

------....
Mezarlarn oda eklinde yaplmas (Kurganl Mezarlara lenin deerli eyalarnn da konulmas .,. Mezarlara baz hayvanlarn gmlmesi da

Tohumluk buday ambar1an Sulama kanallar

Mimari eserler Mimari duvar resmi (Freskl

!==:m~ORTA
I. ASYA NUN DEVLETI

ASYA-DA KURULAN iLK TRK DEVLETLERi


~
-t:>
Orta Asya Trk siyasi birliini ilk kez salamtr. ilk Trk devlet ve idari tekilatlanmasn oluturmutur. - ikili ynetim anlaynn uygulanmas - Boylar birlii federasyonunun oluturulmas - Kurultayadl danma meclisinin toplanmas ilk Trk askerl tekilatlanmasn oluturmutur. - ilk Trk dzenli kara ordusunu kurulmas - Onlu sistemin oluturulmas

-t:>
~ ~

Orta Asya'da kurulan ilk tekilatl Trk devletidir. Bilinen ilk hkmdarlar Teoman'dr. in Seddi bu dnemde Trk saldrlarndan korunmak iin in tarafndan yaptrlmtr. in ile ipek Yolu hakimiyeti iin mcadele edilmitir. Trklerin ipek Yolu'na hakim olmak istemelerinde, - Dier devletler oluturma, nedenleri zerinde siyasi g

\ G,>-~~~A~. -A-S~Y.~A--H=U=N=D=E=V=L=E==T==i =~

-t:>

-t:> -t:>

- Ekonomik adan glen me etkili olmutur.

4. ASYA NUN DEVLETI'NIN

PARCALANMAS

VE KAVIMLER

COC:U

Gebe olarak vaamaror. Merkezleri tken'dir. Yazl dneme gememilerdir. Ouz Kaan Destan bu dneme aittir. Altn Zrhl Prens Heykeli bu dneme aittir.

-t:>

Asya Hun Devleti'nin dalmasndan sonra Kuzey Hunlarnn Karadeniz'in kuzeyine gelmeleri, bu blgede oot. Gepit, Vandal ve Germen kavimlerini """ .'C">-'-"J' hareket ettirmi, yer deitirmeler Kavimler G'ne neden olmutur. Kavimler G sonucunda - Avrupa'nn siyasi yaps deimi - Avrupa'da feodalite ortaya km - Trkler Avrupa'da bir Hun Devleti kurmutur. (Avrupa Hun Devletil

-t:>

-t:>

'MO 1000

soo

400

MO 300

M 200

M 100

100

150

200

250

ORTA ASYA-DA KURULAN iLK TRK DEVLETLERi


,. C:OKTURKLER J. ORHUN ABIDELERI

Tarihte ilk kez "Trk" adn devlet ad olarak kullanmlardr.

.,.

of" ipek YOlu hakimiyeti iin sasaruene


ve Bizans'la ittifak kurmulardr. 582 ylnda ikiye ayrlmtr. DOu Gktrk Devleti 630'da BatGktrk Devleti 6S9'da in egemenliine girmitir.

B. GKTRKLER
~

Bilge Kaan, Kltigin ve Vezir Tonyukuk adna dikilen Trik mir alfabeSiyle yazlm ilk Trik yazl milr kaynaklardr. Abidelerde, - Hkrrdann millete hesap vermesinden - Halkn hkmdara kar sorumluluklarndan - BamSZlin neminden - A halkn tok klnmasndan bahsedilmitir.

of" in egemenliine kar bamszlk


mcadelesi verilmitir. (Krat Ayaklanmas)

of" ii. Gktrk

(kutluk) Devleti zamannda, - ilk Trk milli alfabesi olan Orhun Alfabesi oluturulmutur. - Trk tarihinin ilk yazl kaynaklar olan Orhun Abideleri dikilmitir.

Z. C:OKTURKLERIN

DIGER OZELLIKLERI

.,.

Gebe olarak yaamiardr.

Aasz, susuz geni ova Gebe yaam tarz

~ .,.

Merkezi tken'dlr, Orta Asya'da en geni snrlara ularruarcr. Ergenekon ve Bozkurt nemli destanlardr.

Eski Trklerde devlet meselelerinin grlp karara baand meclis (Toy, Kenge) Topra ve zerinde yaayan kylleri tek bir kiinin mal sayan Orta a devlet sistemi (Derebeylik) Bir kimse veya bir olayn ansn yaatmak bir nesne (ta, kat, paplrs vo. zerine kazlan yaz. iin

.,.

ORTA ASYA-DA KURULAN iLK TRK DEVLETLERi

D. DIGER

DEVLETLERI

~ ~

Manihaizm dinini benimsemilerdir. Manihaizm dininin "Et yeme" ve "Savama" gibi yasaklar Uygurlarn yaam tarznda deiikliklere neden olmutur. ilk kez yerleik yaama geen ve tarmsal faaliyetini gelitiren Trk devletidir.

Avarlar
~ Slav rkarnn kaynamasn salamlardr. kuatmlardr.

~ lstanburu

e, UYGURLAR

~ ~ ~ ~ ~ ~ ~

Manihaizm dininin etkisiyle zamanla

savauk zelliklerini kavbetmllerolr.


Orta oyununun vermilerdir. (tiyatro) ilk rneklerini

Minyatr sanatva ilgili nemli eserler vermilerdir. Kat ve matbaay kullanmlardr. Treleri yazl hale getirmilerdir. etkili olmulardr.

Karluklar
~ lslamlvet'i kabul eden ilk Trk boyudur.

-t'> MOollarn Trklemesinde

Bulgarlar ve Macarlar
~ Hristiyanl benimsedikleri iin milr kimliklerini "F;;Z~"" kaybetmilerdir.

Kendilerine zg alfabe (Uygur Alfanesf) kullanmlardr. Karabalgasun yazl kaynaklar, G ve Trevi ise destanlardr.

400

iSLAMiYETTEN
~

NCEKi DNEMDE DEVLET YNETiMi


KURULTAY/TOY/KENGE$

Devletin ynetimi ve varln salamakla sorumludur. Hkmdan sadece 'tre: snrlandrabilir.

Her trl devlet meselesinin grlp karara baland yerdir. Hkmdar kararlarn tartaolr. sorgulayabilir fakat snrlandramaz. Danma meclisi niteliindedir.

~ Tanr tarafndan hkmdara verildiine inanlan devlet ynetme yetkisidir . kut. kan yoluyla hanedann t erkek bireylerine geer.
IKILI YONETIM ANLAYI$I

Hkmdarn vekilidir.

mutlak

Kurultay yesidir Eli kabul eder.

~ ~ "lke hanedann erkek yelerinin ortak mal saylmtr." (Ou, Yeen, Amca, Karde) Taht kavgalarna ve devletin paralanmasna neden olmutur.

Devlet dOu ve bat eklinde iki koldan ynetilir. Dou asl idare merkezidir. Bat vabqu tarafndan ynetilir Yabgu i ilerinde serbest, dta merkeze baldr. ikili ynetim federal ynetim rnektir. anlayna

Vezir Hkrnet Mezar ta Yazma grevliSi Mezar Atasz At Komutan Din grevlisi Tanra Cenaze treni

'<.'],--1-"'"

(})

iSLAM DEVLETLERi ve BEYLiKLE


Tolunoullar Msr'da kurulan ilk Trk - Islam ""."""",,;,. devletidir.

Bilge Kl Kadir Han tarafndan Bat Trkistan merkez olarak kurulmutur. Karluk, Yama ve iil Trklerinin birlemesinden olumutur. DOu ve Bat eklinde ynetilmilerdir. Ilk Mslman Trk Devletidir. Mslman - Trk eserlerinin ilk rneklerini vermilerdir. Uygur alfabesini kullanmlardr. Resrni dilleri Trkedir. Rlbat adl kervarsaravlar Illmarhaneler ina etmilerdir. ina etmilerdir. '". Resmi posta tekilatn oluturmulardr. nursu renCilik sistemini baatrrularrnr. Alp Tigin tarafndan Afganistan'n Gazne ehrinde kurulmutur. Gazneli Mahmut zamannda Hindistan'a 17 sefer dzenleyerek bu blgede slamiyet'in yaylmasn salamlardr. Devlet, ismini kurulduu almtr. corafyadan

ihitler

i Akiter
hakim olan ilk

Kutsal topraklara Trk devletidir.

Eyybier Kuds' Hallardan geri almlardr.

Memlukler Veraset anlaylar farkl olan tek Trk devletidir. (Her komutann / emirin devletin bana geebilecei bir veraset anlayna sahiptir,) Islam halifesini saraylarnda himaye etmilerdir. Osmanlnn Memluklere son vermesiyle halifelik Abbasi halifesinden Osmanl hkmdarlarna gemitir.

.(,rJUl

,,

mastaneten

IlM \ lrp

Islam halifesinin koruyuculuunu ustlenrntlerdlr. Ordularnda Gulam askerlerini kullanmlardr. (Gulam: Osmanldaki cevrmeere

.. -

benzerclr.l

eitli etnik unsurlardan meydana gelmeleri yklmalarnn en nemli nedenidir.

Anadolu hakimiyeti iin szansa. Pasinler ve Malazgirt savalarn yapmlardr. Turkevl resmi dilolarak kullanmamlardr.

Byk Seluklu Devleti dneminde oluturulmutur .

Siyasetname bu dnemin nemli esenerindendir. Celall takvimini dzenlemilerdir. ina etmilerdir.

Ama hkmdar. ocuklarna devlet ynetimi tecrbesi kazandrmaktr . Sistemin Osmanl Devleti'ndeki karl"Ialalk"tr.

Nizamiye Medreselerini .,.

~===~~~=~-:-".'"':"""----7--:!-:::--. Sistemin

lkta Sistemi'ni oluturmulardr.

olumsuz yan Atabeylerin bazen bamSZlk hareketlerinde bulunmalar ve hkmdar ocuklarn taht iin kkrtrnalardrr.

:.r.',~
r .. Meliklere, emirlere ve komutanlara yaptklar grevlerin karlnda tahsis edilen topraklar ve bu topraklardan toplanan vergi gelirleri ile devlete asker beslenmesi sistemidir . .,. .,. lkta datan kiiye pervaneel. ikta alan grevliye slpahl. slpahlnln yetitirdii atl askere ise cebel denir . Sistemin Osmanldaki karl Tmar Sistemi'dir.

Sistemin Yararlar

..

.,. .,.

Hazineye yk olmadan Hazineye yk olmadan

memur

maalar karlanr.

gl bir ordu beslenir.

~ retimde sreklilik salanr . Eyaletlerde gvenlik salanr.

OLU TARiHi (TRKiVE TARiHi) DNEM TRK BEVLiKLERi

.,.. Erzurum, Kars ve Ardahan evresinde kurulan ilk Trk beyliidir En nemli eserleri, Erzurum Ulu Cami'dir.

DANIMENTlIlER -'"'P. MENGCEKilER

Erzincan ve evresinde kurulmulardr. En nemli eserleri Divrii Ulu Cami'dir.

.....

DANiMENTLILER

Sivas, Kayseri, TOkat, orum, ankr, Yozgat civarnda hakimiyet kurrnutardtr, Anadolu'da ina edilen ilk medrese olan Yabasan Medresesi bu dneme aittir.

Diyarbakr, Mardin, Batman civannda hakimiyet kumnulardr. Malabadi Kprs, Artuklu sarav, Hasankeyf kalntlar nemli eserleridir.

LU (TRKiYE)

SELCUKLU DEVLETi

~
~

Kutalm Bey'in Olu Sleyman ah tarafndan iznik'te kurulmutur.


i. Hal Seferi sonunda iznik kavbedllml ve devletin merkezi

Esnafarn bir araya gelmesiyle oluturulmutur. Mesleki eitim verir. Usta - kalfa - rak ilikisi vardr. i yeri ama ruhsatnamesi olan "Gedik izni" verir. Ahi Tekatrrun islamiyeri yaymak gibi bir amac vardr. (Cihad) Ahi Tekilatna gayrimslimler alnmamtr. ye olarak
!II"",",.,;.i!~

~ ~ ~

Konya'ya tanmtr. ~ Miryokefalon Sava (1176) ile Bizans ar bir yenilgiye uratlarak Anadolu'nun Trk vurdu olduu keslnletlrltmltlr. Yassemen Sava (1230l ile Harzemahlarn malup edilmesi devleti Moollarla snr komusu yapmtr. Baba lsnak ayaklanmasyla sarslar Anadolu Seluklular 1243'te MOoara yenilerek yklma srecine girmitir. Anadolu Seluklu Devleti ticarete nemle bilinmektedir. verdii

Ticareti gelitirmek iin


~ ~ ~ ok sayda kervansaray ina etmilerdir. Gmrk vergilerini drmlerdir. Ticarette sigorta sistemini batatmtaror.

Antalya, Alanya, Sinop ve Krm'n Sudak limanna tersaneler kurmulartnr.

1050

1100

1150

1200

1250

1300

1550

DEVLETLERINDE
~ Devlet hkmdar tarafndan ynetilir. Hkmdarlar erl hukuk ve rfi hukuk (Trel snrlandrabilir.
y

KULTUR ve ME

....

i
Kadl'll Kudal
~ eri hukukun uygulanmasndan sournludor. Kiiler arasndaki anlamazlklar

Sultan, ah, padlah hkmdar unvan olarak kullanlmaya balanmtr.

Kad
~ ~ ~ ~ ~

ozer.
Kazalar ynetir. Resm nikah kyar. Vakflar denetler. Temeli Trk tresi olan rfi hukuktan sorumludur. Karahanil saraynda hkmdar ve vezirden sonra en yksek rtbedir. Seluklularda hkmdar vekilidir.

Emir-I Dad

Hatip
~

Naip
~ ~ ~ ikili ynetim anlay devam etmitir.

Pervaneti
lkta Sistemi'nin bandaki grevlidir.

ReisI Bahri Emiri Sevahil


~ Anadolu Seluklu Devleti'nde donanma komutandr. ar ve pazarlarn denetiminden scrurrucur .

Muhteslp
~ Geleneksel veraset anlay devam etmitir'~""i=iii=-;;'::~===""":;::;::~ (lke hanedann erkek yelerinin ortak mandr.)

~ ~

Trk - islam pozitif bilimlerinin kurucusudur. Aristo'dan sonra mant ikinci kez rettii iin "Muallim-i Sani unvanyla tannr .

Gerek sfr! bulmutur. Cebiri sistemletirmitir. Kitabl Cebr Vel Mukabele en nemli eseridir.

Birlemi Milletler fikrini ortaya atmtr. ~ "Medinetl Fazla" en nemli eseridir.

BN-I SINA

Tp bilginidir. ~ "EI Kanun Fit Tp" ve "ifa" en nemli eserleridir.

zgr dneeve nem vermitir. Enlem ve boylam dairelerini tespit etmitir . - """"~'r .. ~ Dnyann gne etrafnda dnn hesaplamtr . Asarl Bakiye nemli eseridir .

Mzikli tedavi yntemini ve kk kan dolamn kefetmitir. Akl savunmutur.

Tasavvuf bilginidir

Klliye
.,. Ana yaps cami olan binalar topluluudur.

Kervansaray .,. vapi amac ticareti


gelitirmektir . .,. .,. cretsiz konaklama imkan verir. zeri kubbelerle rtl ardr.

Bedesten imarethane
.,. Yoksullara yemek datan aevleridir.

Bitki motifleri Nesih Yazlar (Hat) Hayvan figr ini

Blrun Dsaraydr. Devlet meseleleri burada grlr. Harem Padiah ve ailesinin zel hayatnn getii ksmdr. Enderun idari ve askeri eitim verilen sarayokuludur.

Ynetici Snf (Beraya Divanhmayun'da muaf olan snftr. temsil edilen ve vergiden Sadrazam ~ istanbul'un genel dzeninden sorumludur. Yenieri Aas ~ ehir gvenliinden sorumludur. $ebremini ~ Bayndrlkve belediye ilerinden sorumludur. Taht Hads ~ istanbul'un adalet ilerinden sorumludur. Mimarbas ~ istanbul'un imar ilerinden sorumludur. Mubtesip ~ ar ve pazarlarn dzeninden sorumludur.
SEHZADE EGITIMI

- Seyfiye Snf: idari ve askeri alanla ilgili grevlilerdir. Veziriazam, Vezirler, Beylerbeyi, Sancakbeyi, Kaptanderya bu snftandr. - Kalemiye Snf: Yazma, maliye ve diplomasi alanndaki grevlilerdir; Defterdar, Nianc, Reislkttap, Katip vb. - ilmiye Snf: Din, hukuk ve eitim grevlileridir: eyhlislam, Kazasker, Mderris, Kad vb. ilmiye snfndaki grevliler mslman kkenli ve medrese kl olmak zorundaydlar. Ynetilen Snf (Reaya Mslman ve gayrimslim halktr. Vergi vermekle mkelleftirler.

Osmanl Devleti'nde ehzadelerin, lala denilen eitmenler eliinde sancaklara gnderilerek idari ve askeri alanlarda eitim almalar salanrdi. Mehmet (Fatih) zamannda yasalaan bu sisteme . Mehmet zamannda son verilmitir.

~ .

DivANIHMAYUN YELERi ve ZELLiKLERi


,

Serdarekrem unvanyla sefere katnrrn,

yzyldan itibaren d ileri grevini stlenmitir.


XVIJ.

EYHULISLAM

Eitim ve adalet ilerinden sorumludur . Kad ve mderrislerin atamasn vaparc.

Alnan kararlarn dine uygun olup Olmadn \ denetlerdi.

KAPTANIDERYA

Donanma komutandr.

17

Tmar Sistemi'nin uyguand s'

evaieterdr.
Anata/ia

Geliri ile devlete atl asker beslenir. Geliri hazineye aktarlmaz.


.Amalya

.Konya

---Eyalet Sancak Kaza Ky

Mer1<eze zak eyaleterdir. u (M~r,Trablusgarp,Cezayiz,Fas, Tunus) Geliri hazineye aktarlr ve yneticilerine sauvane adl maa verilirdi. iltizam Sistemi uyguianrdi. Bir blgenin vergi gelirinin ihaleye kanlmas, ihaleyi alan mltezimin de devlete pein deme yapmas usuldr. Sistemin uygulanmasndaki temel ama devletin ihtiya duyduu nakit para ihtiyacn karlamaktr.

i i i i

Beylerbeyi

Sancakbeyi Kad

Ky Kethdas

i i i i

Kad Kad Kad

Kad Naibi

i i i i

suba

Suba

SUbal Yiitba

i i i i

ilUzam Sstem

IMTivAZLI

EVALETLER

i ilerinde serbest, d ilerinde Osmanl Devleti'ne bal alan evaletlerdlr. (Efiak, Badan, Krm, Hicaz, Erde!) Yneticileri boy, han, erif ve vovvoda gibi unvanlar alr ve padiah tarafndan atarurtarc.

18

ANLI DEVLETiiNDE ORDU SiSTEMi


Yardmc Kuvvetler
Acemi Olanlar Oca Yenieriler Cebeciler Topular Top Arabaclar Lamclar Humbaraclar Sipahi - Silahtar Sa ve Sol Garipler Sa ve Sol Ulufeciler Yayalar Msellemler

1
-",!!!!~=n=:::::::::::~"o;.:

EYALET ASKERLERI

ilk Osmanl Donanmas Orhan Bey Dnemi'nde Karesi Beylii'nin alnmasyla oluturulmutur. ., ~ -/.t-,.,. ~

Devletten maa a~n srekliordudur Merkezde padlaha bal olarak bulunurdu, Devirme Sistemi'ne dayal olarak oluturulmutur. Ordu sefere ktnda "sefer bahtr artaro Yeni oeoah tahta ktnda "clus banr alnard

Tmar Sistemi'ne gre Oluturulmutur. Ordunun asl ksmdr" Eyaletlerde bulunurlard.

~j~~
~ ,:~".
IZ'

.5;">1 }/'
;' :'"~_

Devletten maa ya da bahi almazlard. ~

Donanma komutanna 1867'ye ;.. kadar" Kaptanderya" ad verilmitir.~. Donanma askerine "levent" vernmtr. ad

".:;l]. '".:
~,

~1<.->-,,:r. -',

7'

LETilNDE TOPRAK, VERGi SiSTEMI ve BiLiM


MlJlrazi ~ Kiilere ait topraklardr satlabilir, devredilebilir ve miras braklabilirdi. $eri vergi

~ oor

MinArazi ~ Devlete ait topraklardr. Mlkiyeti miras braklamaz fakat kullanm hakk miras braklabilir. DiJiik: Bu araziyi ekip bienler devlete demeleri gereken vergiyi nukurnenn gsterecei memurara ve sipahilere derdi. Has, zeamet ve tmar diye blmlere aynlrdl. Mukataa: Geliri dOrudan devlet hazinesine aktarlan topraktr. Vakf: Geliri ile dinsel, bilimsel kurumlann ve hayr kurumlarnn masraflan karlanr. Yurtluk: Geliri snr boylarndaki askerlere verilirdi. Ocaklk: Geliri kale muhafzlarna ve tersane gideJierine aynIIrdI. ~ Piri Reis: Haritacllk alannda yapt almalarla ve Kitab- sabrve adl eseriyle nldur. Evliya elebi: Seyahatname eseridir. nemli nemli \

IAar: MSlman iftilerden retim zerinden alnan rn vergisidir. Duraklama dneminden itibaren pein alnmaya balanm ve mltezimler araclyla toplanmtr. 1925 'te kaldnlmtr.

~ .,.. Katip elebi: Cihannma eseridir. ~ ~ ~ Naima: Osmanlnn ilk vakanvisidir. (tarih yazar) Hezarfen Ahmet elebi: yapay kanatta ilk uu denemesi yapan kiidir. \< Lagari Hasan elebi: Roketle uu denemesi yapan ilk kiidir.

Hara: Gayrimslimlerden retim zerinden alnan rn vergisidir. 1856'da sahat Ferman'yla kaldrlmtr.
Cizye: Gayrimslim erkeklerden askere gitmeme karlnda ahrurd 1856'da Isahat Ferman'yla kaldrlmtr. rfiVergi

iftbozan: Topran mazeretsiz olarak ekmeyenlerden alrurd. Ama retimde sreklilik salamaktr.

Anam: Kkba hayvanlarn reme zamanlarnda ahrurd. lspen: Gayrimslimlerden alnan toprak vergisidir. .,.. iftresmi: MSlmanlardan alnan toprak vergisidir. .,.. Avanz: Olaanst zamanlarda alnrdI.

OSMANL DEVLETiiNDE MiMARi


KURULUS DONEMI

Sahn- Seman Medresesi Iopka p Saray Rumeli Hisar

Asker ve devlet adam yetitirmek iin uygulanan sistem Toptan yiyecek ve giyecek satlan yer Ynetim birimi tsancak Medrese hocas Kitap resmi Talebe Ssleme sanat Kapkulu Oca askerlerine verilen Tarih yazcs maa

2 DURAKLAMANIN ,. DURAKLAMA DONEMI

NEDENLERI

Osmanl Devleti'nde Sokullu Mehmet Paa'nn lm ile balayp 1699 Karlofa Antiamas'na kadar geen srece Duraklama Dnemi ad verilmitir. ulamtr.

Merkezi idarenin Bozulmas ehzadelerin sancaa kmamasndan dolay, yeterli tecrbeye sahip olamamalan ve bu ekilde devletin bana gemeleri Saray kadnlan ve baz devlet grevlilennin ynetimde etkin hale gelmeleri nemli makamlarn, tecrbeye iltimas yolu ile datlmas baklmadan rvet ve

Osmanl Devleti en geni snrlarna bu dnemde

Bu dnemde Osmanl Devleti'nde sistemsel bozulmalar balamtr. ~ Bozulmalarn yaygnlamas ile beraber ilk kez stanat almalar baaturrutr, Isahatlar kkl olmama, ahslara bal kalma gibi nedenlerle sonu vermemitir. Dzenin bozulmas zerine, tvaet, Merkez ve Celali isyanlar kmtr. Sadece askerlik ve maliye alanlarnda slahat yaplmtr.
4 DONEMIN ISLAHATLAR

Askeri Sistemin Bozulmas ~ KapkulU Oca'nda "OCak, devlet iindir." anlaynn yerine "Devlet. ocak iindir." anlaynn hakim olmas Kapkulu Ocaklarna usulsz eklide asker alnmas Tmar Sistemi'nin bozulmas EkOnominin Bozulmas Saray masraflarnn artmas

~ ~

j .. Savalarn sresinin

Tarmsal retimin

azalmas uzamas

II. Osman ~ DOal Snrlara Ulalmas ~ Okyanus, l ve yksek dalara ulalmas Avrupa'daki Gelimeler ~ Corafi Keifler, Rnesans ve Reform gibi gelimeerle ekonomik, dinsel, bilimsel, teknik alanlarda Avrupallarn yaad deiimlerin Osmanl tarafndan takip edilememesi Hacl ittifaklar Avrupal devletler Hal zihniyeti ile bir araya gelerek Osmanl Devleti'ne kar ittifak oluturmulardr. Bu ittifaklar duraklamann sebepleri arasnda yer almaktadr. Sarayerkannn ve kadnlarn ynetim zerindeki etkilerini azaltmaya almtr.

eyhliSlamn yetkilerini kstlamtr. ~ Yenieri Ocan kaldrmak istedii iin lcrlrntr. i. Ahmet Ekber ve Ered sistemini uygulamtr. iV. Murat istanbul'da SOkaa kma yasa uygulamtr. iki ve ttn . kullanmna yasak getirmitir.

Eitim Sisteminin Bozulmas Medreselerin mfredatndan pozitif bilimlerin kartlarak, medreselerde sadece din bilimlerin eitiminin verilmesi ~ Medrese eitimi almam pek ok kiiye haksz rtbeerm ve makamlarn verilmesi

Yeni doan ocuklara babalarndan dolay mderrislik unvannn verilmesi ve zamanla Beik Ulemal anlaynn ortaya kmas Toplumsal yapnn Bozulmas Tmar Sistemi'nin bozulmasna bal olarak Anadolu'da isyanlarn artmas Halkn, devlete olan gveninin azalmas ehirlerde nfusun hzla artmas ve buna bal olarak sosyoekonomik sorunlarn balamas

Duraklamann nedenlerini belirlemeye ynelik olarak Koi Bey Risalesi bu dnemde hazrlanmtr.

1- GERiLEME DONEMi

GENEL OZELLiKLERi

2- III. AHMET DONEMI (LALE DEVRIl

Avrupa'Ya ilk kez geici eliler gnderilmitir. (jIk geici elilik Pariste almtr. ilk geici eli ise Yirmisekiz Mehmet elebi 'dir.l ilk Trk zel matbaas kurulmutur. .,. Yalova'da kat fabrikas kurulmutur. Yenierilerden Tulumbac Oca adyla itfaiye rgt kurulmutur. Resim ve minyatr sanat gelimitir. nl minyatr sanats Levni de bu dnemde yetimitir. Bu dnemin nl divan edebiyats Nedim'dir. Lale Devri zevk, sefa ve askeri baarszlklara kar kan Patrona Halil isyan ile sona errnitlr.

Bu dnemde Avrupa'nn askeri baarlarnn nedenleri aratrlarak Avrupa'nn bilimsel ve teknolojik ynden stnl kabul edilmi, yaplan sahatlarda Avrupa rnek alnmtr. Bu nedenle .XVIII. yzylda yaplan stanat hareketleri, XVii. yuzyldaki sahat hareketlerinden farkllk gstermitir. Bilim, teknik, kltr, askerlik ve maliye alannda stahatlar yaplmtr .

6- III. SELIM

DONEMI

(NI ZAM-I

CEDIT DEVRII

. Selim planl ve programl olarak sahattar yapmaya almtr. Bu dnemde devlet dzeninde ilk kez radikal deiikliklerin yaplmasnn nemi kavranmtr. Avrupa'da alan elilikler srekli hale getirilmitir . (ilk daimi elilik Londra'da alm; ilk daimi eli olarak da Yusuf Agah Efendi atanmtr. Nizam- Cedit adl yeni bir merkez ordusu kurulmu, bu ordunun masraflarn karlamak amacyla irad-I Cedit adnda bir hazine oluturulmu, Ordunun eitimi iin Levent ve Selimiye klalart yaplmtr.

.,.

J- I. MAHMUT

DONEMI

Bu dnemde ilk kez Bat'nn askeri stnl kabul edilmitir. Avrupai tarzda subay yetitirmek Hendesehane almtr. amacyla

Kara kuvvetlerinin subay ihtiyacn karlamak amacyla Mhendishane-i serr- Hmayun (Kara Mhendlshanesl) kurulmutur. .,. ilk kez devlet matbaas kurulmutur (Matbaa- Amire).

Askeri teknik okullarda Franszca zorunlu dil olarak kabul edilmitir .


4- III. MUSTAFA DONEMI

gidilmitir. Mhendishaneye almtr. bal bir lstlnkarn Okulu

u.senrn Dnemi Kabak Mustafa sona ermitir.

lsvan

ile

ilk kez i borlanmaya i borlanma

karlnda Esham Senetleri dzenlenmitir.

Ulufe alm ve satm yasaklanmtr. Yenieri saym yaplmtr.

Deniz subay yetitirmek zere Mhendishane-i Bahr-i Hmayun adyla Deniz Mhendishanesi (Deniz Harp Okulu) almtr (1773).

"f-

'N, ve 'Ni. yzyllarda Avrupallann yeni yollar arama ve dnyay kefetme giriimlerine Corafi Keifler adverilmitir, ipek ve Baharat Yolu nemini azaltm, buna bal olarak Osmanl Devleti'nin gmrk ve ticaret gelirleri azalmtr. Avrupa'dan Osmanl Devleti'ne bol miktarda gm gibi deerli rnaderler girmitir, altn ve

FRANSIZ IHTILALI 117891

"f"f

Fransa'da kralla ve ekonomik ihtilallerdir.

skntlara kar kan

ihtilaller ile dnyaya, milliyetilik, adalet, eitlik, demokrasi gibi kavramlar yaylmtr, Osmanl Devleti milliyetilik akmn nlemek iin,

Osmanl lkesinde fiyat artlar yaanmtr. Halkn alm gc azalmtr. Osmanl paras deer kaybetmi ve Osmanl lkesinde enflasyon ykselmitir.

- Osmanherlk fikir akmn uygulamtr. - 1839'da Tanzimat Ferman'n ilan ederek Mslmangayrimslim eitliini salamaya almtr. - 18S6'da sanat Fermanl'n ilan ederek aznlklara eitliin yannda ayrcalk tanmtr, - 1876'da Merutlveti ilan ederek aznlklar da dahil olmak zere halk devlet ynetimine katrrutr.

RI!FORM

HAREKETLERI

XVi. yzylda Hristiyanln Katolik Mezhebi'ndeki bozulmalar karsnda dinde yeni dzenlemeler yaplmasna Reform denir, Osmanl Devleti Kanuni Sultan Sleyman zamannda Reform Hareketlerini yakndan takip etmi, Hristiyan birliini bozmak ve Avrupa ynndeki siyasi ilerleyii hzlandrmak iin Reform Hareketlerini desteklemitir. Osmanl lkesindeki Hristiyanlar inan ve ibadet hrriyetine sahip olduklar iin Reform hareketlerinden olumsuz tkllenrnernlerrnr.

"f-

Fransz ihtilali'nin lhtllallerdtr.

devam niteliindeki Avrupa'da insan ve hayvan gcnden gcne geilmesidir. makine ve buhar

Ham madde ve pazar arayna neden olmutur (smrgecilikl, l.Dnva Savama ortam hazrlamtr, Osmanl Devleti zerindeki Etkileri Avrupa'dan Osmanl lkesine bol miktarda ucuz mal girmitir . Avrupa mallaryla ba edemeyen Lonca Tekilat km, el tezgahlar ve kk atlyeler kapanmtr.

'N, ve 'Ni. yzyllarda nce itaiya'da daha sonra dier Avrupa lkelerinde edebiyat. gzel sanatlar alanlannda ve bilimsel alanlarda meydana gelen gelimelere Rnesans ad verilmitir, Osmanl Devleti, Avrupa'da ortaya kan Ak ve Aydnlanma alarnn gerisinde kalm, gelimeleri takip edemediinden bilim, teknik ve ekonomik alanlarda Avrupa ile arasndaki fark giderek artmtr.

"f-

Osmanl lkesinde

isizlik artmtr,

Osmanl lkesinde tarm geimlik dzeyden pazar ekonomisi dzeyine ulamtr,

1950

i- DAGILMA DONEMi

Osmanl Devleti Avrupa devletleri arasndaki kar atmalarndan yararlanarak denge siyaseti izlemi, bylece toprak btnln korumaya almtr. kltr, eitim, hukuk, ynetim alanlarnda Avrupa'YI rnek alan stanattar yaplmtr .

.,.. Divanhmayun

kaldrlmtr. balanmtr.

Devlet meseleleri Babali'de grlmeye kurulmutur.

<j!> Askerlik, maliye, bilim, teknik,

.,.. Sadrazamlk makam savekaete evrilmitir. .,.. Bakanlklar/Nazrlklar Kabine Sistemi'ne geilmitir.

.,.. Youn ekilde ynetim ve hukuk alanlarnda sahatlar yaplmtr.

.,.. Klk Kyafet Kanunnamesi karlarak memura fes, pantolon, . izme, setre giyme zorunluluu getirilmitir. Fes Nizamnamesi yaymanmtr. Tmar ve zeamet sistemi kaldrlmtr. kurulmutur .

2- II. MAHMUT DONEMII1BOB-1B391

-to

.,.. Ky ve mahalle muhtarlklar .,.. ilk nfus saym yaplmtr .

.,..

Hemen hemen her alanda, en geni kapsaml sanat yapan ilk padlahtr. Ayanarn desteini alarak tahta kmtr. "Ben tebaamdan Mslman' camide, Hrtstvam kilisede, Museviyi havrada grmek isterim. Aralarndaki tek fark budur." diyerek ii. Mehmetten sonra halka din ve mezhep zgrl tandn ifade eden ikinci Osmanl padiahdr.
4- ASKERI ALANDAKI ISLAHATLAR

.,..

.,.. ilk resml gazete olan ve Cumhuriyet Dnemine kadar varln devam ettiren Takvim-i Vekavl yaymlanmtr . .,.. Rum takvim oluturulmutur.

3- SENED-I ITTi:AK SOZLEMESII1BOBI <j!> II.Mahmut

.,.. Sekban- Cedit ve Ekinci Oca adyla yeni merkez ordular kurulmu fakat bu birlikler Yenierilerin ayaklanmas sonucu datlmtr.
<j!> 1826'da Vakay Hayriye ile Yenieri Oca kaldrlmtr.

ile ayanlar arasnda yaplan szlemedir.

.,.. ILMahmut szleme ile avanlann resmi varln ilk kez tanm; ayanlar da devlete vergilerin ve askerlerin toplanmasnda yardm edeceklerine dair sz vermilerdir. Szleme ile sadrazam ilk kez dorudan devlet ynetimine katlma hakk elde etmitir. Bylece, - Padiahn yetkileri kstlanmtr. - Demokratikleme ve anayasaclkYOlunda ilk adm atlmtr.

Bylece, - Padiahn devlet ynetimindeki otoritesi artmtr. - Yeniliklerin nndeki en nemli engelortadan kaldrlmtr. - Yenieri Ocann kaldrlmasyla bu ocak ile byyp gelien Bektailik tarikat da kapatlmtr. - Yenieri Ocann yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye adyla yeni bir ordu kurulmutur.

25
1750 1800 1808 1810 1820 1830 1858 1840-

TANZiMAT DNEMi
Sultan Abdlmecit ve Sultan Abdlaziz zamannda yaanan gelimeleri kapsayan dnemdir. Ynetim ve hukuk alanndaki slahatlarn en youn yapld dnemdir. Eitim ve yarg gibi alanlardaki ikiliklerin en youn yaand dnemdir.

ABDwiz ~

DNEliii ISLAHATLAR 11861-18761 ldrlen almtr. ilk Osmanl

Yenilik taraftarlarnca

paotatudr.

Nizamiye Mahkemeleri TANZiMAT FERIIIANI (1839) Ilanndaki temel ama Osmanl Devleti'nin dam sn nlemektir. Msr isyanl'nda Avrupa'nn desteini almak fermann ilann hzlandrmtr. Ilannda Osmanlclk fikir akm etkilidir. Toplumsal alanda eitlii salamaya yneliktir. ItERiili Mslman ve qavrlrnusllrn btn Osmanl tebaasnn can, mal, rz ve namus gvenlii devletin gvencesi altnda olacaktr. Vergiler herkesin gelirine gre olacaktr. Askerlik, vatan greVi olacak gayrimslimler de askerlik yapacak. Mahkemeler ak olacak, kimse yarglanmadan cezalandrlmayacak ve idam edilmeyecektir. nazlnecen geinen bir kimsenin su ilemesi nallnde mallar msadere edilmeyecek. Hibir devlet kurumunda rvet alnmayacak ve Ie almlarda iltimasn nne geilecek. Kanunlar nnde din, dil ve rk stnl Imtiyazlar ortadan kaldrlacak. Herkes mal ve mlk sahlb! olabilecek. ile ~ ~ ~ ~ IsLAHATFERMAN118561 ilanndaki temel ama Osmanl Devleti'nin dalmasn nlemektir.

ilk Osmanl medeni kanunu olan Mecelle, Ahmet Cevdet Paa nclnde hazrlanmaya balanmtr. #if> Devlet kanunlarnn yaynland karlmaya balanmtr. #if> Posta Nezareti kurulmutur. #if> ilk Osmanl Bankas olan Bank- Dersaadet kurulmutur. #if> Yabanc devlet destekli (ingiltere) ilk banka olan Bank- ahane-i Osmanye kurulmutur. ~ Bu banka 1930 ylna kadar kat para basma ayrcalna sahip olmutur. DstOr Dergisi ~ ~ Vilayet Nlzamnamesi yaymlanmtr. Mithat Paa'nn giriimiyle iftiye ucuz kredi verilmesi amacyla Memleket Sandklar kurulmutur.

=~
~

Krm sava'nda Avrupa'nn desteini salamak ilann hzlandrmtr. ~ ilannda Osmanlclk fikir akm etkilidir. #if> Toplumsal alanda eitlii salamaya yneliktir. Bunun yannda ferman, aznlklara ayrcalk da getirmitir. iCERiili Mahkemeler ak olacak, mahkemelerde herkes kendi dinine gre yemin edebilecek, yasalar gayrimslimlerin kendi dillerine evrilebilecektir. (Bu hkm zerine aznlk ve konsolosuk mahkemeleri alm, bu da hukuk da ok balla ortam hazrlamtr!. Gayrimslimler devlet memuru olabilecek, eitli okullarda renim grebileceklerdir. Gayrimslimler nakdi bedel karlnda askere gitmeyebileceklendir. Gayrlmsllmler Clzye ve Hara vergisi demeyeceklerdir. Cavrlrnshmler il genel meclislerine ye seilebileceldendir. !Aznlklaraverilen ilk siyasihakbr.l

#if> Maarif-i Umumiye Nizamnamesi yaymlanarak (Genel Eitim Tz) ilk kez aznlk okullar ve yabanc okullarn programlar denetlenmeye balanmtr. #if> Kz retmen almtr. okulu olan Darl Muallimat

#if> ilk kat para olan kalme- Nakdiye baslmtr. ~ ~ ~ Krm sava srasnda ingiltere'den d bor alnmtr. Kz rtlveler almtr. Erkek retmen almtr. okulu olan Darl Muallim ilk kez

26
1830 1839 1850 1860 1870 1876 1880

1 ii. ABDiiLHAMiT DONEMi ISLAHATLARI1187619091 i. Mesrutiyet

Dnemi e I.Mesrutiyet'inilan (1876 1878)


J.

Temel ama devletin paralanmasn engellemektir. ~ ilannda Gen Osmanllar (Jn Trkler) etkilidir. ~ ilannda Osmanlclk fikir akm etkilidir.

xx.

YUZYILDAKi SiYASi GELiSMELER

Osmanl Deieti'nde Milliyetilik isyanlar


~ Bu akmn etkisiyle isyan eden ilk topluluk Srplardr. ilk kez zerklik hakk elde eden topluluk yine srparor. ilk kez bamszln kazanan topluluk Rumlar tvunanror.

I.Mesrutiyet Dneminin zellikleri


ilk Osmanl anayasas olan Kanunuesasi yrrle girmitir. Trk tarihinde ilk kez parlamentolu dnem balamtr. Padiahn yannda snrl da olsa halk ilk kez ynetime katlmtr. Aznlklarn da lke ynetimine katlmalar salanarak devletten kopmalar engellenmeye allmtr. i. Merutiyet ilan edildikten sonra alan MeCliste siyasipartiler yer almamtr. Hkmet paoana kar sorumlu tutulmutur. Padiaha Meclisi kapatma, sansr uygulama ve srgn etme yetkileri verilmitir. ~ ~ ~

Osmanl Devletl'nde i isyanar


~ XiX. yzyldaki en nemli i isyan Msr isyandr. isyan bir i sorunkon d sorun haline gelmitir.

Hnr iSkelesi Antlasmas (18331


~ Msr isyan srasnda .Rusya'ya, yardm karlnda Boazlardan serbest gei hakk tannm, bylece Boazlar Sorunu ortaya kmtr.

Balta Liman Ticaret AntIasmasl (18381


ii. Abdlhamit'in 1877-1878 Osmanl-Rus Savarn (93 Harbl) bahane ederek anayasay yrrlkten kaldrp merutiyet ynetimine son vermesiyle balayan ve 30 yl sren bask dnemidir. Basna sansr uygulanm; gazete baslmas, ynetime ters den kitaplarn okunrnas. cemiyet kurulmas yasaklanmtr. Devlet Yldz saravrnoan idare edilmeye balanmtr. Hafiyelik Tekilat uurnan kurulmutur. Panislamizm (islamCk) devlet politikas olarak uygulanmtr. Memleket sancnan. Ziraat sankasrna dntrlmtr. Ermeniler ilk kez Erzurum'da isyan etmi, DOu Anadolu'da merkezi otoriteyi artrmak ve Enneni ayaklanmalarna engelolmak iin Hamidiye Alaylar kurulmutur. Osman Hamdi Bey tarafndan Sanayi-i Nefise Mektebi ve istanbul Arkeoloji Mzesi almtr. 20 Aralk 1881'de Muharrem Kararnamesi ile devlet iflas ettiini aklamtr. Bunun zerine Avrupal alacakl devletler Dyun-u urnurnve Tekilatn (Genel Borlar ldaresi kurarak Osmanl gelirlerine el koymulardr. Msr lsvanrnda desteini salamak zere nce ingilizlere, sonra birok Avrupal tccara ticari imtiyaz tannmtr. Bu antlamayla Osmanl Devleti Avrupa'nn ak pazar ve yar srnres haline gelmitir.

Krm Svas.e
~

Paris AntIasmasl (185418561

Osmanl Devleti ilk d borcu bu sava sonunda almtr. Sava sonunda imzalanan Paris Antamasrva Osmanl Devleti Avrupa devleti saylmtr.

187778 Osmanl Rus 5a.asl ve Berlin Antlasmas


~ Antlama ile uluslar aras alanda ilkkez Ermeni sorunu ortaya kmtr. Kars, Ardahan ve Batum Rusya'Ya braklmtr. Srbistan, Karada ve Romanya bamsz olmutur.

1870

1878

1880

1890

1900

1908

1.

2 51 MART OLAY LU NISAN 1909)

ingiltere ve Rusya'nn Reval'de bir araya gelerek Makedonya'nn muhtariyetine karar vermesi ittihat ve Terakki Cemiyeti yneticilerinin Avrupal devletlerin, Osmanlnn i ilerine karmasna engelolmak istemesi Cemiyetin, Osmanlclk fikri etrafnda btn milletleri toplayarak dalmay nlernev dnmesi ilannda Osmanlclk, uygulamasrda Trklk fikir akmlar etkili olmutur.

Trk tarihinde

rejime kar kar ilk isyandr .

lsvan.
-Avc taburran. -Volkan gazetesi, -Ahrar Frkas desteklemitir .

. isyan Selanik'te

duyulunca komutanln Mahmut evket Paa'nn, Kurmay Bakanln Mustafa Kemal'in yapt Harekat Ordusu.Selanik'ten harekete geerek lstanbura ulam ve ayaklanmay bastrmtr.

II.Me$rtiyetin ilan Srasnda Ya$anan Geli$meer


Merutiyet rejimine yeniden geildii dnemde kan iktidar boluu ve kargaadan dolay, - Bulgaristan bamszln ilan etti. imparatorluu, topraklarna katt. - Yunanistan Girit'i ilhak etti.' ortaya

isyann bastrlmasnn ardndan ii. Abdlhamit tahttan indirilerek Selanik'e srgn edilmi, yerine ise Mehmet Reat (V. Mehmet) getirilmitir.

- Avusturva-Macartstan

Bosna- Hersek'i

Merutiyet'in yeniden ilan edilmesiyle birlikte Osmanl Devleti'nde ilk kez ok partili demokratik hayata geilmitir.

1900

_ 1908

1918

1920

1940

Nedenleri
*fo ltavanm
Z-

TRABLUSGARP SAVAS. ve BALKAN


1- LONDRA ANTLAMASI 119151

ham madde ve pazar aray smrqeclltk yeni yurtlar aramas

*fo ltalva'nn artan nfusuna

*fo Osmanl Devleti Midve-Enez Hattnn batsnda kalan topraklarn kaybetmitir.

Savasn Gelisiml
*fo Osmanl Devleti blgeye karadan (Msrn ingiliz igali altnda olmasndan dolay) ve denizden donanrna Halite rmeye terk edildiinden dolay) asker gnderememitir. *fo Blgeye sahte kimliklerle giden Mustafa kemal. Enver Paa, .Nuri Bey ve Feth Bey gb subaylar halk Derne, Iobruk ve Bngaz gibi bolgelerde rgtleyerek baarlar elde etmilerdir. *fo Bu baar zerine italya Osmanl Devleti'ni bana zorlamak ve AkdeniZ'de glenrnek arnacyla Rodos ve Onikiada'YI igal etmitir. Balkan Savalanknca Osmanl Devleti ban istemek zorunda kalm ve Ui Antlamas imzalanmtr.

Kaybedilen Topraklar
DOu Trakya: Edirne ve Krklareli Bat Trakya: lkodra. serez. lskee. Gmlcine, Dedeaa Ege Adalan. Sisam, Sakz, Umni, Midilli, Meis (Gkeada, Bozcaada ve Tavan adalar kavbedmernltlr.l Makedonya: Selanik, Manastr
savataki durumundan faydalanarak

Not: Arnavutluk Osmanl Devleti'nin bamSZln ilan etmitir.

usi Antlasmas (1912)


.,. Trablusgarp ve Bingazi, italyava braklacak. (Osmanl Devleti'nin Kuzey Afrika'daki varl tamarnen sona ermltln. *foRodos ve Onikiada, Balkan Sava sona erince geri vermek artile talya'da kalacak.
4- BABIALI BASKN 119151

*fo Enver Paa komutasndaki bir grup ittihat ve Terakkilinin gerekletirrni Olduu hkmet darbesidir. Baskn, rejimi deitirmeye ynelik deildir. bir padiah deiiklii yaanmamtr. Baskn sonunda herhangi

i. BALKAN SAVAI1191Z-19151

savasn Nedenler
Balkan uluslarnn Osmanl Devleti'nin zayf durumundan yararlanarak topraklarn geniletme istei Rusya'nn politikalarnda baarl olabilrnek iin Balkan Devletleri'ni kkrtmas (Panslavizm ve Panortodoks Politikas) ~ Bulgaristan'n I.Balkan savamda ok fazla toprak almas savan en nemli nedenidir. *fo Srbistan, Karada, Yunanistan ve Romanya Bulgaristan'a sava ilan etmitir. .,. Bulgaristan'n durumundan faydalanan Osrnanl Devleti II.Balkan savamda sadece Bulgaristan ile savaarak DOU Trakyay geri almtr. .,. Sava sonunda Bulgaristan ile Osmanl Devleti arasnda istanbul Antlamas (Bugnk Bulgaristan snrmz izilmitir), Yunanistan ile Atina anttamas.srtstan ile istanbul antamas mzatanmtr. Bu antlamalarn ortak zellii ise Trk aznlklarla ilgili haklar ieriyor olmasdr . Sava sonunda dier devletler ise aralarnda Bkre Antlamasrn imzalamlardr.

savasn Gelisiml
*fo Bulgaristan, Yunanistan, Srbistan ve Karada Osmanl Devleti'ne sava ilan etmi Osmanl Devleti, . Ordunun siyasetle uramas, . Drt cephede birden savalmas - Ordunun bir ksmnn savatan nce terhis ettirilmesi gibi nedenlerle sava kaybetmitir.

.,.

1900

1910

]~~L _:

1913

1914

i. DNYA SAVA, (1914 1918)


SAVAN NEDENLERi

XiX, yzylda sanayilemenin hzla gelimesi sonucu smrgecilik faaliyetlerinin artmas Fransz ihtilali'nin sonucu ortaya kan milliyetilik akm Fransa'nn kmr yataklaryla nl olan Alsace Loren'i Almanlardan geri almak istemesi Devletler aras bloklamalann yaanmas Bu bloklar, - ingiltere, Fra'nsa ve Rusya'nn oluturduu l itilaf (Anlama) - Almanya, Avusturya-Macaristan ve ltalvarun oluturduu l ittifak (8alama)'tr,

OSMANL DEVLETI NEDEN SAVAA GiRDI?

ALMANYA NEDEN OSMANL DEVLETI'Ni SAVAA CEKMEK ISTEDI?

Osmanl Devleti LDnya

savana.
geri almak,

Almanya Osmanl Devleti'ni, ~ Sava geni bir alana yaymak, yararlanmak

Kaybettii topraklarn

Dyun-u umurnve Tekilatndan kurtulmak, Kapitlasyonlara son vermek

ingiltere'nin, smrge yollar ile balantsn kesrnek. Halifenin dinsel gcnden

amacyla girmitir.

amacyla kendi yannda savaa ekmek istemitir.

1914

1915

1916

1917

1918

1920

CEPHELER
1- KAFKASYA CEPH ESI 2- ANAKKALE CEPHESI

.,.

Cephede savalmasnda ve Sarkam raarruzunun dzenlenmesinde, - Rus ilerleyiini durdurmak, - Kars, Ardahan ve satumu Ruslardan geri almak, - Orta Asya Trkleriyle biremek, - Bak petrollerine hakim olmak amalar etkili olmutur. Sarkam Iaarruzu'nun baarsz olmas zerine Ruslar, DOu Anadolu'Ya saldrarak Erzurum, Bitlis, Mu ve trabzonu ele geirmilerdir. anakkale savarnoan sonra Kafkas Cephesi Komutanl'na atanan Mustafa Kemal, Mu ve Bitlis'i 1916'da Ruslardan geri almtr. arlk Rus rejiminin Bolevik ihtilali sonucu yklmas zerine kurulan Sovyet Rusya Brest-litowsk Antamasru lrnzatavarak savatan ekilmi; 1878 Berlin Antiamas'Yla ele geirdii Kars, Ardahan ve Batumu sava yapmadan Osmanl Devleti'ne brakmtr.

.,.

ltilaf Devletleri'nin, - arlk Rusya'ya yardm gtrmek, - istanbul ve BOazlar alarak hem Osmanl Devleti'ne hem de savaa son vermek, amacyla atklar cephedir. Mustafa Kemal ve askerleri Arburnu, Conkbayr, Anafartalar muharebelerinde baarl olmulardr . Bu baar sonunda, - Rusya'Yayardm gtrlememesi nedeniyle Bolevik ihtilali'ne ortam hazrlanmtr. - istanbul ve Boazlarn igali engellenmitir. - Hem Osmanl Devleti'nin hem de savan sresi uzamtr. - Bulgaristan ittifak Devletleri yannda savaa girmitir.

.,. .,.

.,.

.,.

Kanal cephesi (Sven Kana Almanya'nn istei zerine ingilizlerin smrge YOllaryla balantsn kesrnek amacyla alm ancak baarszlkla sonulanmtr. Irak Cephesi Osmanl ordusu Kut'l Arnara'da nemli baarlar gstermise de sava sonunda Musul ve Kerkk hari btn Irak topraklar kaybediimitir.

II
i
1900

Hicaz-Yemen cephesi Hicaz erifi erif Hseyin'in ingilizlerle anlamas sonucu kutsal topraklar kaybedilmitir. Suriye-Filistin cephesi Mustafa Kemal'in savat son cephedir. Halep'in kuzeyinde dman ordusu durdurulmutur.

1914

1915

1916

1917

1918

1919

i. DNYA SAVASI'NIN SONUCLAR


,. WILSON iLKELERI LS OCAK ,g,SI 2 MONDROS ATEKES ANTLAMA51 130 EKiM 19151

ABD Bakan Wilson tarafndan savan bir an nce bitmesi ve sava sonucunda yaplacak antlamalarn belirlenmesi amacyla yaymlanan 14 maddelik bir bildiridir. ABD'nin bu ilkeleri yaymlamaktaki amac kendi gcn Batldevletlere kabul ettirmek ve onlann glenmesini engellemektir. wnsorra gre - Galip devletler, yenilenlerden sava tazminat ve toprak istemeyecektir. - Dnya bann korumak iin uluslararasbir rgt kurulacaktr. - Her millet ounlukta olduu yerde kendi kaderini belirleyecektir. - Smrgecilik yaplmayacaktr. - BOazlar dnya ticaretine ak olacaktr. - Osmanl Devleti'nde Trklerin bulunduu yerlerde Trk egemenlii salanacaktr. Osmanl egemenliinde yaayan dier uluslar kendi geleceklerine karar verme yetkisine sahip olacaklardr.

Osmanl Devleti adna Rauf oroav. Anlama Devletleri adna ingiliz Amiral Caltrophe arasnda imzalanmtr. Anlamaya gre - lstanbu ve anakkale boazlar Anlama Devletleri'nin denetimine braklacak. - Anlama Devletleri gvenliklerini tehdit eden herhangi bir stratejik blevl karklk kmas durumunda igal edebilecek. 17.Madde) - Vilayet-i Sitte denilen 6 ilde karklk karsa bu blgeler de igal edilebilecek. 124.Madde) - Osmanl ordular terhis edilecek, silah ve cephane Anlama Devletleri'ne teslim edilecek.

3 PARIS BARI KONFERANSlltS

OCAK 19191

4IZMIR'IN

IGALIltS

MAYIS ,g,g

~ ~

Anlama Devletleri tarafndan I.Dnya savamos bar grmesi yapmak amacyla toplanmtr. Konferans'a ingiltere, Fransa'Ya brakmtr.

malup olan devletlerle

~ ~

Yunanistan lzrnlre Paris Bar Konferans kararlar gereince 15 Mays 1919'da asker karmtr. Yunan igaline ilk tepki Hukuk-u Beer (insan Haklan) gazetesi bayazar oazeteo Hasan Tahsin'in Yunan askerlerine at atele gsterilmitir. Amiral Bristol Raporu

daha nce igal ettii Urfa, Antep ve Marat

Gizli antlamatarla ltalvava verilmesi kararlatrlan izmir ve evresi konferans'ta ingiltere'nin basksyla Yunanistan'a verilmi, bu da Anlama Devletleri arasnda ilk fikir ayrlklarnn yaanmasna neden olmutur.

Rumiarn Bat Anadolu'da ounluk Olmadn ve lzmrn igalinin haksz Olduunu syleyerek mi mcadeleyi destekleyen ilk d kaynakl aratrma raporudur.

CEMivETLER
MiLLi CEMIYETLER

Rum CemiYetleri Mavri Mira Etnik-i Eterya Pontus Rum Kardos

Trakya Pasaeli Mdma-1 Hukuk .,. Edime ve Lleburgaz kongrelerini toplamtr . DOU Anadolu ($ark vllayetlerj) Mdaba-i Hukuk-I MilIIye .,. Ermeni tehlikesine kar kurulmutur. Erzurum Kongresini toptamtr. izmlr Mdaba-1 Hukuk ve izmlr Redd-I ilhak Alaehir ve Balkesir Kongrelerini toplamtr. Trabzon Muhafaza-I Hukuk-I MilIIye Pontus Rum tehlikesine kar kurulmutur. Kilikyallar ukurova evresinde Ermeni ve Fransz tehlikesine kar kurulmutur. MilliKongre igallere kar basn ve yayn YOlunu semitir. Dr. Esat Ik Raporu'nda ilk kez Kuvaymilliye adn resmi olarak kullanmtr .

Ermeni cemiYetleri Hnak ve Tanak rsutvun Yahudi Cemiyetler EI Jans EI israilit Macabi-Alyans

Sulh ve Selamet-i Osmaniye Wilson Prensipleri

Hrriyet ve itilaf ingiliz Muhipleri

Krt Teali Teali islam

GENELGELER
Mustafa Kemal samsurra. Karadeniz blgesinde gvenlii salamak, Halkn elinden silah ve cephanevi toplayarak Anlama Devletleri'ne teslim etmek, Silah datlan ve halk mcadeleye tevik eden gruplar engellemek amacyla iX. Ordu Mfettii olarak gnderilmitir,

KONGRELER
J. AMASYA GENELGESI 122 HAZIRAN 19'9)

Kararlar Mustafa Kemal tarafndan hazrlanm; Refet Bey, Rauf Bey, ve Ali Fuat Paa tarafndan imzalanm, XV.Kolordu Komutan Kazm Karabekir ve Konya'daki Yldrm Ktalar Mfettii Cemal Paa'nn da onay alnmtr. ilk kez millet egemenliinden bahsedilerek rejimin deiecei vurgulanmtr. Bu ynyle genelge bir ihtilal bildirisi olarak da tanmlanmaktadr. Anadolu'nun her bakmdan en gvenilir yeri olan Sivasta mil bir kongrenin acele toplanmas kararlatrlmtr. Kurtulu savamin nedeni ve program belirlenmitir.

samsun Raporu
Mustafa Kemal, samsurroavken istanbura olduu raporda, Blgedeki karkl Trklerin deil Rum etelerinin kardn, ot'> ingilizlerin Mondros' Atekes Antiamas'nn hkmlerine uymadklarn (iLLegetirmitir.
qncerml

KUrtulu SavaSI'nn Nedenler


Vatann btnl ve milletin bamszl tehlikededir. istanbul Hkmeti zerine ald sorumluluun gereini yerine getirememektedir. Bu durum, rnilletimizi yok olmu gibi gstermektedir.

Kurtulu saval'nn program


Lo HAVZA GENELGESi 128 MAYIS

191

Milletin bamszln yine milletin azim ve karar kurtaracaktr . Milletin haklarn btn dnyaya duyurmak iinher trl etki ve denetimden uzak ulusal bir kurulun varl gereklidir. Genelgenin ardndan Mustafa Kemal, Kazm Karabekirin davetiyle Erzurum'a gelmi ve 8 - 9 Temmuz 1919 gecesi Erzurum'da hem ordu mfettiliinden hem de askerlik mesleinden istifa etmitir.

Mustafa Kemal'in halk auere kar uyard, bilinlendirdii. protesto ve miting gsterileri dzenlenmesini Istedii ilk belgedir. Genelgenin ardndan Mustafa Kemal ilk kez Istanbul Hkmeti tarafndan geri arlm fakat Mustafa Kemal bu arya uymamtr.

GENELGELER
,. ERZURUM KONCREs (23 TEMMUZ 7 ACUSTOS 19191

KONGRElliER
2 SVAS KONCREs (11 -11 EYLUL 19191

DOUAnadolu Mdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Trabzon Muhafazaa-i Hukuk Cemiyeti ve Kars islam uras tarafndan toplanmtr. Dou Anadolu'daki Ermeni ve Karadenitdeki Rum tehlikesine kar toplandndan toplan bakmndan blgesel, ald kararlar bakmndan ulusal br kongredir. Kongreye; Bitlis, Erzurum, Sivas, Trabzon, Van ve Kars ehirlerinden 57 delege katlmtr. Valilerinin engellemesi yznden kongreye Diyarbakr, Elaz ve Mardin'den delege katlamamtr.

Toplan ve ald kararlar bakmndan tek ulusal kongredir. Erzurum Kongresi kararlarndan bazlarrn kesinletlrllml geniletilmi halidir. ve

istanbul Hkmetinin Kongreyi Engelleme alsmalar


istanbul Hkmetinin bandaki Damat Ferit Paa'nn emriyle Elaz Valisi Ali Galip ve Ankara Valisi Muhittin Paa Sivas Kongresi'ni engellemeye alm ancak baarl olamamlardr . Amerikan mandasnn teklifi ve Mustafa Kemal'in kongre bakan seilmesi kongrede tartmalara neden olmutur . Temsilciler Kurulu btn yurdu temsil eder hale getiilerek ye saysartrlmtr. Manda ve himaye kesin olarak reddedilmitir . Tm yurtta ki yararl cemiyetler Anadolu ve Rumeli Mdafaa-i Hukuk Cemiyeti ad altnda birletirilmitir. Alnan kararlar halka duyurmak amacyla lraoernuve gazetesi kartlmaya balanmtr. Kongre srasnda Ali Fuat Cebesoy Kuvaymilliye Komutanlna atayan Temsilciler Kurulu ilk kez yrtme yetkisi kullanmtr.

Sivas KongresI'nde Tartsma Yasanan Konular

Kongre Kararlar
Mill1 snrlar iinde vatan bir btndr Kuvaymilliye'yi paralanamaz. bozacak zel etkin, mill iradeyi egemen klmak esastr.

Sivas Kongres'n Erzurum Kongresi'nden Ayran Kararlar


Aznlklara siyasi hakimiyet ve sosyal dengeyi haklar verilemez. Manda ve himaye kabul edilemez.

Smrge amac olmayan ve ulusumuzun bamszlna saygl olan bir devletten, teknik, sanayi ve mali alanda yardm alnabilir. Mebusan Meclisi derhal toplanmalrdr. istanbul Hkumeti kurulacaktr. grevini yapamaz ise geici bir hkumet birletirilmi

Sivas Kongresi ve KongreSonunda Yasanan Gelismeler


Kongrede ayrca Dou Anadolu'daki cemiyetler ve ternslcner Kurulu oluturulmutur.

Sivas Kongresi'nin ardndan namat Ferit Hkmetinin istifa etmesi, Temsilciler Kurulunun Istanbul Hkmetine kar ilk siyasi zaferi olmutur. Kongre srasnda Mustafa Kemal ile gren General Harbourd, Dou Anadolu'da Ermenilerin ounlUkta Olmadn syleyen raporunu Mustafa Kemal'e de sunmutur.

Erzurum Kongresi'nde oluturulan ternslcner Kurulu sadece dou illerini temsil etmektedir ve kurulun ye says 9'dur.

1910

GENELGELER

- KONGRELER
2 TEMSIL HEYETININ ANKARA'YA CEU$I (27 ARAUK 19191

Damat Ferit Hkmetinin is etmesinin ardndan tifa stanbul'da Ali Rza Paa HkCmetinin kurulmas Amasya Grmelerine ortam hazrlamtr, Grmeler istanbul Hkmeti adna Bahrlve Nazr Salih Paa ve Temsilciler Kurulu adna Mustafa Kemal arasnda yaplmtr, Grmelerde taraflar, M1111 snrlarn korunmas, Aznlklara zel hak verilmemesi, Anlama Devletleri ile yaplacak bar grmelerine Temsilciler Kurulunun da katlmas, Istanbul Hkmeti tarafndan grevlerinden alnan mill1 mcadeleci memurlarm grevlerine geri dnmesi, . Milletvekili seimlerinin zgrce yaplmas, Ali Rza Paa Hkmetinin Temsilciler Kurulunca tannmas, Istanbul Hkmeti aleyhine yaz yazlmamas konularnda fikir birliine varrrulardr,
o o o o o

Amasya Grmeleri'nin yaplmasnn ardndan Temsilciler Kurulu 27 Aralk 1919 tarihinde Ankara'ya gelerek buray Kurtulu savarrun merkezi olarak semitir. Ankara'nn merkez seilmesinde; - Konumu bakmndan - Demiryolu gvenli bir yerde bulunmas, ve ulam olanaklarna sahip olmas,

- Bat Anadolu'da Yunanllara kar yaplacak sava alanna yakn olmas,


o

Haberleme olanaklarna sahip olmas ve istanbul'da alacak meclisin denetlenebilecek olmas

gibi nedenler etkili olmutur.

Crmelerde taraflarn fikir birliine varamad tek konu ise Mebusan Meclisinin toplanaca yerin belirlenmesidir.

i tanbul Hkmeti otoritesini sarsrnarnak adna Mustafa Kemal'in sunduu istekleri kabul etmemitir.
Amasya Grmeleri'nin yaplmasyla istanbul Hkmeti hem i msilciler Kurulunun hem de Anadolu ve Rumeli Mdafaa-i lIukuk Cemiyetinin resmi varln tanmtr.

Jo SON 05MANU (12 OCAK 19201

MEBU5AN

MECUSININ

ALMAS

Mecliste kabul edilen son kararlar Misakmilli kararlardr. Bu kararlarn alnmas zerine Anlama Devletleri 16 Mart 1920'de lstanbulu resmen igal ederek Mebusan Meclisini datm baz milletvekillerini tutuklayarak Malta'ya srgn etmilerdir.

36

.1

1919

1920

1921

MisAKIMi~Li KARARLAR
MiSAKMiLLi KARARLAR 128 OCAK 19201

~ ~

Milli bamszlk yeminidir. Misakmill1 kararlar Kara

Alinan kararlar arasnda milli egemenlikle

ilgili bir madde yer almamtr.

Misakmilli ile blnmez bir Trk lkesinin snrlar izilmitir .

BORSAeklinde kodlanabilir.

MiSAKlMluJ

KARARLAR

Kapitlasyonlar
Siyasi, adli, mali gelimemize engel olan her trl snrlamalar (Kapitlasyonlar) kaknrlacaktr. istanbul ehri ve Marmara'nn gvenlii her trl tehlikeden uzak tutulmaldr. Ticaret gemilerinin anakkale ve istanbul BoazI'ndan geii, ilgili devletlerin oy birlii ile verecekleri karara bal kalacaktr.

Boalar

BOtAZLAR OSMANl BORCLAR

Osmanl Borla"
Osmanl borlarnn ancak paymza deni denebilir.

Referandum (Halk oyamas

REFERANDUM

Kars, Ardahan, Batum, Arap memleketleri halk oyuna mracaat edilebilir. Milli snrlar bir btndr, blnernez.

ve Bat Trakya'da gerekirse

S NRLAR
AZNlKLAR

Snrlar

AlnlUar
Aznlklarn haklar, komu memleketlerdeki Trk ve Mslman haklarnn korunmas art ile kabul edilecek ve salanacaktr.

i. TBMM ve CALISMALAR
,. i. TBMM DONEMI (23 NISAN '920 - n ACUST05 '92
2- I. TBMM'NIN OZELLIKLERI

Kurtulu Saval'n kazanan ve yeni Trk devletini kuran meclistir. Mustafa Kemal 24 Nisan'da TBMM bakanlna seilmi ve Meclise, tarihe 24 Nisan nergesi diye geen kararlarn sunmutur. Bu nergede, - TBMM'nin stnde bir kuvvet yoktur. - Hkmet kurmak zorunludur. - Geici bir padiah vekili karmak ya da bir hkmet bakan tanmak uygun deildir. - Trkiye Byk Millet Meclisi, yasama ve yrtme yetkilerini kendinde toplamtr. - Padiah ve halife, itilaf Devletleri'nin basksndan kurtulduktan sonra, Meclisin dzenleyecei yasaya gre hareket edecektir. hkmleri yer almtr.

-t'> Kurucu meclistir. (1921 Anayasas'n nazmamtr. -t'> Olaanst yetkilidir. (Yasama, yrtme ve yarg yetkilerini
kendine toplamtr.) ~ Ulusudur. olumutur. ~ Meclis Hkmeti Sistemi'ni benimsemitir. Mecliste siyasi partilere yer verilmemi, kurulmutur. halk gruplar (Aznlklara temsil hakk tanmamtr.l

-t'> yeleri, iki dereceli seimle seilmi milletvekillerinden

3 I. TBMM'NIN

KANUNLAR

~ ~ ~

Anam vergisinin artrlmas (TBMM'nin kard ilk kanundur.l

-t'> Hyanet-i Vataniye Kanunu


Firariler Hakknda Kanun Bakomutanlk Kanunu istiklal Mahkemeleri Kanunu Dzenli Ordu Kanunu -t'> Tekilat- EsaSiye Kanunu Men-i israfat Kanunu -t'> istiklal Mar Kanunu

1919

1924

i. TBMMIYE KARSI CKARILAN AYAKLANMALAR

..
Ahmet Anzavur Ayaklanmas ~ Kuvayinzibatiye ayaklanmas

AZINUKLARlN KARDKLAR AYAlQANMALAH

KlNAYlMIWYE YANUS! OLUP SONRADAN AYAlClJlNANI.AR

Rum

ve

Ermeni Ayaklanmalar

erkez Ethem Ayaklanmas Demirci Mehmet Ayaklanmas

_.i~ht';~ ... - ., ... 1!Qici,. d


Bolu, Dzce, Hendek, Adapazar isyan Yozgat

rapanou

Ayaklanmas Ayaklanmas

Afyon (opur Musa) Ayaklanmas Konya (Deliba Mehmet) Urfa (Milli Alretf) Ayaklanmas Mardin (Ali Bati) Ayaklanmas Kokiri Ayaklanmas Bayburt (eyh Eref) isyan Cemil eto Ayaklanmas
AYAlQANMALARA KAR$l1BMMNiN Al.DlGI ONLEMlER SEVR ANTLASMASI

no AGUSTOS

19201

~ ~ ~

Hyanet-i Vataniye Kanunu karlmtr. istiklal Mahkemeleri kurulmutur. kesilmitir.

Kararlar San Remo Konferans'nda belirlenmitir. Mecliste onaylanmad iin imzaland halde yrrle girmemitir . Anlamay imzalayanlar TBMM tarafndan vatan haini saylmtr.

istanbul ile her trl haberleme

...
~

istanbul Fetvasna kar Ankara Fetvas yaymlanmtr.

1919

_1920

1921

DOGU ve GNEY CEPHESi


Ermenistan ve Grcistan ile Grcistan'n Ardahan, Batum ve Artvin evresini igal etmesi zerine dzenlenen Fbsof Harekat sonunda Grcler malup edilmitir.

savanmtr.
Bu cephede Osmanl Devleti'nden kalan son dzenli biliik olan 15. Kalardu savamtr ITBMMye bal fakat TBMM tarafndan kururrarntr).

Batum Antlasmas (23 ubat 19211


Ardahan, Batum ve Artvin, ksasreli Grc igalinin ardndan yeniden Trktopraklanna katlmtr.

[rmenilerin amac, Sevr Anttamasna evresini ele geirmektir. Sava sonunda Ermenistan Anttamas imzalanmtr.

dayanarak

Karsve

malup edilmi ve Gmr

llr Antlasmas (3 Aralk 19201


Kars ve evresi Trkiye'Ye braklmtr. Frmenistan, Sevr Antlamasrru ve Trkiye aleyhine olan hibir antlamay tanmayacan kabul etmitir. DOu snr Aras Nehri ve dr

co

hatt olarak belirlenmitir.

GIImr AntlasmaSI'nn neml


TBMM'nin

askeri

ve siyasi alandaki ilk siyasi zaferidir.

Fransz ve Ermeni kuvvetleriyle savalrrutr.Bu cephede dzenli birlikler yoktur. Mcadele milis kuvvetler, tarafndan verilmitir. Adana, Urfa, Antep ve Mara nemli direni merkezleridir. Cephe Sakarya savarrun ardndan Fransa ile imzalanan Ankara Antiamas'yla kapanmtr.

Antlama ile Dou Cephesi kapanmtr. Antlama ile Ermenistan Trkiye'Yi tanyan ilk devlet olmutur. DOu snr, Gmr Antamas ile ekillenmesine ramen Gmr Antamas. Moskova Antamas ile resmi nitelik kazandndan, cou snrn izen ilk resmi antlama Moskova Anttamas olarak kabul edilir.

BATI CEPHESi
J. LONDRA __
123 $UBAT ~ 12 MAR1' 1921)

Ali Fuat Cebesoy komutasndaki Kuvaymilliye birliklerinin Gediz \ Muharebelerinde Yunan kuvvetlerine malup olmas zerine Kuvaymilliye birlikleri kaldrlarak 8 Kasm 1920 tarihinde dzenli ordu kurulmu, Bat Cephesi komutanlna ismet inn getirilmitir.

itilaf Devletleri'nin Linn savarom Trk kuvvetlerinin zaferiyle sonulanmas zerine, Sevr Antiamas'nda baz deiiklikler yaparak Trk tarafna kabul ettirmek iin topladklar konferanstr.

itilaf Devletleri konferansa hem istanbul Hkmetini hem de TBMM Hkmetini birlikte davet ederek iki hkmet arasnda gr ayrl ortaya kartmak

stemeror.
Konferansta itilaf Devletleri'nin yapt bar teklifine TBMM cevap vermeden Yunan kuvvetleri lnn Ovas'nda ikinci kez saldrya gemitir.

MOSKOVA ANTLASMASI i STiKlAl MARSl'NIN KABULU


lif!"

Bat Cephesi'ndeki dzenli ordunun ilk savunma zaferidir. Savan kazanlmasyla ismet lnnunn' rtbesi albavktan tUgenerallie ykseltilmitir.

Antlama ile arlk Rusyas arasndaki antlamalar geersiz saylmtr. iki taraftan birinin tanmad bir antlamay dierinin de kabul etmeyecei kabul edilmitir. (Kastedilen antlama Sevr Antlamasdr. Sovyet Rusya, Gmr ve Batum antlamalarn saturnun Grcistan'a verilmesi karlnda kabul etmi, bylece dOu snn ilk kez resmen Batum dnda izilmitir. BOazlarn geleceinin, KaradeniZ'e kys olan devletlerin katlaca bir konferansta grlmesi kararlatrlmtr. Sovyet Rusya kapitlasyonlar kaldrmtr .

LONDRA

KONFERANS

Savan sonular MiLAT eklinde kodlanabilir.

FGANiSTAN DOSTLUK ANTLASMASI ESKilAT-I ESASiYE KANUNU

Antlamann imzalanmasyla Sovyet Rusya TBMM'yi tanyan ilk byk ve Avrupal devlet olmutur.

BATICEP
t- II. lNONU SAVASI (23 MART
, NISAN '9211

Esi
- ,
Trk kuvvetlerinin malup ocuu savunma savadr . Trk kuvvetleri Mustafa Kemal'in emriyle Sakarya Nehri'nin dousuna ekilmitir. Eskiehir. Afyon, Ktahya dman eline gemitir. Dman ordusu Ankara yaknndaki Polatl'ya kadar gelmitir . Meclisin Kayseri'ye tanmas gndeme Dzenli ordudan Kuvaymilliyeye tartmalar yaanmtr . gelmitir.

.,. Trk kuvvetlerinin zaferidir. ~

Bat Cephesi'ndeki ikinci savunma

Bu zafer zerine Mustafa Kemal, ismet innuve

"Siz orada yalnz dman deil milletin ma.us talibini de yendiniz."


demitir. ~ Savan sonular

FiFi

eklinde kodlanabilir.

geri dnlmesi

TBMM, Bakomutanlk Kanunu'yla tm yetkilerini 3 ay sreyle Mustafa Kemal'e vermitir . Tekalif-i Milliye Emirleri yaymlanmtr.

F i F i

RANSA,

ZONGULDAK

BLGESiNi

BOSALTMISTIR .

TALYA, ANADOLU'YU

BOSALTMA KARARI ALMISTIR.


Mustafa Kemal tarafndan Bakomutanlk Kanunu'na dayanlarak karlmtr .

RANSA, TBMM'YE

BARIS TEKLiF ETMiSTiR.

NGiLTERE, MALTA'DAKi40 TRK EsiRi

Ama; ordunun asker, silah, giyecek, yiyecek ve tat ihtiyacn karlamaktr .

SERBESTBIRAKMISTIR.

Kanunun uygulanmas iin istiklal Mahkemeleri yeniden kurulmutur

Kanun meclis onayndan gememitir.

BATI CEPHESi
1 SAKARYA SAVA$! (U

AGUSrOS 1J EYWL 19211


J- ANKARA AN11.A$MASII2O EKIM 19211

Trk kuwetlerinin savunmada baladklarve ilk kez taarruza getikleri savatr. bu sava ile savunmaya ekilmilerdir.

*t>- TBMM ile Fransa arasnda imzalanmtr. *t>- Antlama ile Hatay'da Suriye'ye bal, resmi dili Trke
olmak ve Trk bayra kullanmak kouluyla zerk bir ynetim kurulmas karar alnmtr . ~ Suriye'de bulunan Sleyman ah'n mezarnn bulunduu Caber Kalesi'nin Trk topra saylmas karara balanmtr. Antlama ile Hatay dnda Suriye snr izilmi ve Fransa ile olan sava sona erdirilerek Gney Cephesi kapanmtr. .

*t>- Yunan kuvvetleri


.,. Mustafa Kemal

"Hatt mdaba yoktUr.satt mdafaa vardr. sath O btn mandr: szleri ile savan
kaderini belirlemitir. ok sayda subayn ehit olmas nedeniyle tarihe "Subay Sava" olarak gemitir. kodlanabilir.

*t>- Sonular KiMBUAGBi eklinde

2 KARS AN11.A$MASI

(15 EKIM

19211

K ars Antlamas yapmtr: i talya Anadolu'YUtamamen boaltmtr. Meclisin Kayseri'ye tanmasndan vazgeilmitir. B akomutanlk Kanunu'nun sresi uzatlmtr. U krayna ile dostluk antlamas yaplmtr. A nkara Antlamas yaplmtr.

Sovyet Rusya araclyla Azerbaycan, Grcistan ve Ermenistan ile TBMM arasnda yaplmtr.

*t>- Antlama ile cou snr kesin bir nitelik kazanmtr. *t>- Boazlarn gvenliinin salanmasna ynelik ortak
hareket edilmesi karar alnmtr. .,. Nahcvamn zerk bir yapya sahip olmas karara balanmtr.

G azi unvan ve mareal rtbesi Mustafa Kemal'e verilmitir. B ans teklifi gelmltir.litilaf Devletleri tarafndan TBMM'yel
i ngiltere
ile esir deiimi antlamas yaplmtr.

i.,. itilaf

Devletleri TBMM'ye, 22 Mart 1922'de atekes, 26 Mart 1922'de ise bar teklif etmiler ancak TBMM eitlie aykr olduu iin bu teklifleri reddetmitir.

*t>- itilaf Devletleri'nin

asl amac, Yunan kuvvetlerine vakit kazandrmaktr.

1921

1922

'!tU

BATICEP

Esi
, , ::,.. ~i

NiH!i;M\i.;l!l_U!:;W~i:iI!t~.
ot'> Nedenini Trk tarafnn belirledii taarruz savadr. ot'> Mustafa Kemal "Ordular ilk hedefiniz AldenlZ'dlr. ileri!" emrini bu savata vermitir. *t'" Savan kazanlmasyla Anadolu dman igalinden temizlenmi, ingiltere Anadolu polltlkasnda yalnz kalmtr. ot'> itilaf Devletleri yeniden atekes ve bar teklif etmiler, Mudanya Atekes Antlamas ve Lozan Bar Antlamas imzalanmtr.

--.,---

...

ot'> ingiltere, ltalva. Fransa ve TBMM adna ismet inn arasnda yaplan grmelerdir. Atekes Antiamas'nda vunanstarn ingiltere temsil etmitir. Antlamann imzalanmasyla DOu Trakya istanbul ve Boazlar sava yaplmadan TBMM'ye braklmtr. Antlama ile Mandras Atekesi geerliliini yitirmitir. Atekesin ardndan yaplacak bar grmelerine itilaf Devletleri'nin istanbul Hkumetini de davet etmeleri zerine TBMM,

___~ __ --,-_L~;;;;;;;=;i;;z~~~~~~l~..21 1922'de !K~aS~lm

saltanat kaldrmtr.

LOZAN ANTLASMASI (24 TEMMUZ 1923)


~ ~ I.TBMM tarafndan imzalanm, 23 Austos 1923'te ii. TBMM tarafndan kapitlasyonlar onaylanmtr. kesinlikle taviz verilmemesini istemitir. Mustafa Kemal ozarra giden nevetten. ve Ermeni vurdu konusunda

KAPITLASYONLAR

Suriye Snr
. Franszlarla, 20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara Antiamas'na gre belirlenmitir.

Her trl adli, mali, btn kapitlasyonlar kaldrlmtr.

Irak Snr
. Bu konu Lozan'da zme kavuturulamam, ingiltere ve Trkiye arasnda daha sonra yaplacak grmelere braklmtr.
SAVA TAZMiNATI

Bat Snr

':.

. Meri Nehri snr kabul edilmi ve bu snr Mudanya Atekesi'nde belirlenen artlara gre izilmitir.

"-r .:!~
1 :

ot'> Yunanistan, Karaaa istasyonu'nu ve sosnakvu sava tazminat olarak Trkiye'Ye vermitir.

ot'> soazar. bakan Trk olan bir komisyonun ynetimine brakmutr.

ot'> soazam her iki yakasnda asker ve


. Yeni Trk Devleti'nin snrlar ierisinde yaayan tm aznlklar Trk vatanda saylmtr. silahtan anndrlm 20'er km'lik blge oluturulmas karara balanmtr. . Ticaret gemilerinin geii serbest braklm, sava gemilerine tonaj ve gn snrlandrlmas getirilmitir.

LOZAN ANTLASMASI (24 TEMMUZ 1923)


OSMANL BORLAR

istanbul'da bulunan Fener Rum Patrikhanesi tm abalara rame istanbul dna karlamamtr.

Osmanl Devleti'nin 1854ten itibaren \ ald borlarn Osmanl'dan ayrlan devletler arasnda paylatrlmas kararlatrlmtr . Trkiye'nin payna den borlarn ise kat para cinsinden Trk liras ve frank olarak taksitler halinde denmesi kararlatrlmtr.

Bozcaada (faozt. Gkeada (lmroz) ve Tavan Adalar Trkiye'ye, dier Ege Adalar Yunanistan'a braknrrutr.

~~I~~i~~

Yunanistan'n Trkiye'ye yakn adalarda silah bulundurmamas ve Ege Adalarrrun silahszlandrlmas kararlatrlmtr. Kbrs'n denetimi ingiltere'ye, Ise ltalvava braklmtr. Onikiada

LOZAN ANTLASMASI'NOA TAVIZ VERILEN KONULAR

BoaZlar Patrikhane

Adalar Suriye snr

YABANCIOKULLAR

Trk topraklarndaki btn yabanc okullarn Trk kanunlarna uymas kararlatrlmtr.

.~
"

NUFUS MUBAOELESi

Bat Trakya Trkleri ile istanbul, Bozcaada ve Gkeada'daki Rumlar hari dier Trk ve Rum halkn mbadele edilmesi kararlatrlmtr.

Yabanc okullar Irak snr (Musul Meselesi) Osmanl borlar

Nfus Mbadelesi BoaZlar Suriye snr

SiYASi ALANDA YAPILAN iNKILAPLAR

IALTANATIN

KALDRLMAS

it KASIM 19221

CUMHURIYETIN

ILAN (29 EKIM

19231

Nidenleri
Millet egemenliini gerekletirme milletin tek temsilcisi elimesi Lozan Konferans grmelerine olarak gitme Saltanat ile ulusal egemenliin

Nedenler
~ ~
ii/'>

Millet egemenliinin

salanmak istenmesi

Devlet bakanl sorunu Rejim tartmalarnn yaanmas

MillTMcadele Dnemi'nde padiah ve istanbul Hkmeti'nin TBMM'Ye kar tavr alarak itilaf Devletleri Ile bazen i birlii yapmalar lke iindeki iki bal'ynetimin mir karlara ters dmesi

Meclis Hkmeti Sistemi'nden dolay ortaya kan sorunlar giderme istei ( Hkumet Bunalm Sorunu)

sonutlar (1923 Anayasaya Dei$iklikleril


",. ~ Millet egemenlii atlmtr. yolunda nemli bir adm daha

sonutla"
Ulusal egemenlik yolunda nemli bir adm atlmtr. Siyasi g ile dnl g birbirinden YOlunda ilk adm atlmtr. Ynetimdeki ayrlm, laiklik ~
ii/'>

Anayasaya devletin ynetim eklinin cumhuriyet olduu maddesi eklenmi, bylece rejim tartmalarna son verilmitir. Cumhurbakanl makam oluturulmu, bylece devlet bakanl sorunu sona erdrllrnltlr. Meclis Hkumeti Sistemi'nden, Kabine Sistemine geilmi, bylece hkumeti oluturma ekli deitirilerek hkmet bunalm sorunu zlmtr. Anayasaya "Devletin dini islam'dr." maddesi eklenmitir. "Devletin resm dili Trkedir." eklenmitir. maddesi anayasaya

iki ballk sona ermitir. gl bir ekilde gidilmitir.

Lozan Grmeleri'ne

Osmanl Devleti resmen sona ermitir. TBMM'nin Abdlmecit Efendi'yi halife ilan etmesiyle halifelik makam TBMMnin kontrolne girmitir. Devlet bakanl ve rejim sorunu ortaya kmtr. eyhlislamlk makam kaldrlmtr. ",.

"Bakent Ankara'dr.' maddesi anayasaya eklenmitir.

SiYASi ALANDA YAPILAN iNKILAPLAR

HALIFELIGIN

KALDRLMAS

LS MART 19241

Nedenleri
Halife Abdlmecit Efendi'nin d lkelerin desteiyle devlet bakan gibi hareket etmesi Rejim kartlarnn halifelik makamn kullanmalar Halifelik makamnn ulusal egemenlik elimesi ve rejim ile
S MART 1924TE YASALAAN DiG ER KANUNLAR

Laik devlet yapsnn salanmak istenmesi Hintli Mslman liderler Aa Hanile Emir Ali'nin ismet lnnve gnderdikleri mektubun basma yansmas kaldnlmtr.

eriye ve Evkaf Vekaleti kapatlmtr. Yerine Diyanet ileri Bakanl ve Vakflar Genel Mdrl kurulmutur. Tevhid-i Teorisat Kanunu kabul edilmitir. Erkan- Harbiye vekaletl kapatlarak yerine Genelkurmay Bakanl kurulmu, bylece ordu siyasetten avrttnlmrtr.

Sonulan
inklaplann nndeki en byk engelortadan mmet anlayndan millet anlayna geilmitir. Laikliin en nemli aamasdr. Millet egemenlii YOlunda nemli bir adm daha atlmtr. Osmanl hanedan yurt dna karlmtr.

HUKUK ALANINDA YAPILAN INKILAPLAR


1 1924 ANAYASAS'NIN KABUW 120 NISAN 19241

~ ~ ~
t "24
ANAYASAS NDA YAPILAN DEGISIKLIKLER

Egemenlik kaytsz artsz milletindir. Devletin ynetim ekli cumhuriyettir. Devletin cnt islam, bakenti Ankara, dili Trkedir. Yasama, yrtme ve yarg yetkisi Meclisin kontrolndedir.
J. MEDENI KANUN 117 SUBAT 19261

1I2e oel$ikllklerl
"Devletin dini lslam'drt. ibaresi anayasadan karlm, bylece anayasa laikletirilmitir.

TBMM yeeri 4 ylda bir seilir; seme ya 22, seilme ya 30'dur. Seme ve seilme hakk yalnzca erkekler tarafndan kullanlr. Cumhurbakan 4 yllk sre iin Meclis iinden ve meclis tarafndan seilir.

Mahkemeler Medeni Kanun ats altnda toplanm, bylece hukukta birlik salanmtr. Hukukun zerinden dinin etkisi kaldrlm, bylece hukuka laik bir nitelik kazandrlmtr. getirilmitir. getirilmitir.

Cumhurbakan ce(jitirilmitir. ve milletvekillerinin yemin biimi

ot'> Tek ee evlilik zorunluluu ot'> Resmi nikah zorunluluu ~ ~

mo

oel$lklll
Kadnlara belediye seimlerine katlma hakk verilmitir.

Kadna da boanma hakk verilmitir . Mahkeme tanklnda kadn erkek eitlii salanmtr. Miras paylamnda kadn erkek eitlii salanmtr. Anneye de ocuun velayetini alma hakk verilmitir.

1155 oel$lklll
Kadnlara muhtarlk seimlerine katlma hakkverilmitir. 1 ~4 oel$lklll Kadnlara vekil seme ve seilme hakk verilmitir. 1 n oel$iklii ialklik ilkesi anayasaya girmitir.

Kadnlara meslek ve alma hakk verilmitir.

1 45 oei$iklil
Anayasann dili Trkeletirilmitir.

Not:Trk kadn siyasi haklarn, evlilikte edinilen mallara ortaklk hakkn ve kendi soyadn kullanma hakkn 1926 Medeni Kanunu ile almamtr.

1146 Oel$iklii
lek dereceli seim sistemine geilmitir.

1940

'

TOPLUMSAL ALANDA YAPILAN iNKILAPLAR

1- SAPKA KANUNU

125 KASIM

19251

5- TAKVIM

- SAAT - oLu

ve TATILLERDE DEGsiKLIK

apka inklab ile fes ve benzeri balklar yasaklanm, bylece topluma ada bir grnm kazandrumava allmtr.
1934 ylnda yaplan deiiklikle dinliderler dndaki kiilerin dinl kyafet giymeleri yasaklanmtr.

Bu deiikliklerdeki temel ama uygulamalarda birlik salamak. Avrupa ile olan ilikileri kolaylatrmak ve adalamaktr. 1 Ocak 1926'dan itibaren Hicri ve Rum takvimlerin yerine Miladi takvim kullanlmaya balanm . bylece takvimde birlik salanmtr. 1 Ocak 1926'dan itibaren gn 12 saate blen saat sistemi yerine. gn 24 saate blen saat sistemi kabul edilmitir . 1931'den itibaren arn. endaze ve okka yerine; santimetre. metre ve kg gibi l ve tart birimleri kabul edilmi. bylece blgesel farkllklara son verilerek uygulamalarda birlik salanmtr . Atatrk Dneminde hafta tatili 1925'te cuma gnne alnarak birlik salanm 1935'te ise cumadan pazara alnmtr.

2- TEKKE, ZAVIYE 150 KASIM 19251

ve TURBELERIN

KAPATLMAS

4- SOYAD KANUNU

121 HAZIRAN

1954

Atatrk'n, "Bu lke evnlar. derviler ve mritler memleketi olamaz." sz tekke, zaviye ve trbelerin kapatlmasnda etkili olmutur. Bu kanunla falclk, byclk ve turbecartk vasaklanmtr. Toplum, dnce olarak adatatmlrnava allmtr.

Ama. askeri sosyal ve resmi alanlardaki karkl gidermektir. Bu kanunla. toplumda ayrcalk bildiren hac . nafz. bey. efendi. hanm gibi unvanlar yasaklanmtr. Osmanl Devleti'nin verdii rtoe ve ntanlar Soyad kanunuvla kaldrlmtr.

~I~I~I~J~I~I~I~I~I~I
""'*~~,.~ _ _~ _ "'.,."...,.,~~ _
~O-~

1136

EGiTiM ALANINDA YAPILAN iNKILAPLAR

Btn eitim kurumlar Milli Eitim Bakanlna balanmtr. Medreseler kapatlarak. btn birikimleri Milli Eitim Bakanlna aktarlrrutr, Yabanc okullarn ders programlarna Trke dersler konulmutur. Yabanc okullarn Trk mfettiieri tarafndan denetlenmesi kararlatrlmtr. Yabanc okullardaki dlnt ve siyasi amal simgeler kaldrlmtr. Eitim laikletirilerek kaldrlmtr. ikilikler ortadan

Nedenleri
~ ~ Okuma-yazmay kolaylatrmak Okuryazar orann artrmak ve okuma ve yazmay ayrcalk olmaktan karmak Avrupa ile olan kltrel etkileimi artrmak

r.:..:v._

$Onulan
~ ~ ~ ~ ~ Avrupa ile btnleilmesi kolaylamtr. adalama YOlunda nemli bir adm atlmtr. Okuma-yazma oran artmtr. Trkiye'de kitap says artmtr. Teknoloji ve kltr alanlarnda ilerlemeler kaydedilmitir.

/'>

Milli Eitim Bakanlnn izni olmadan okul alamayaca karar alnmtr. ilk ve ortaretimin temel esaslar belirlenerek amz ihtiyalarna cevap vermeyen dersler mfredattan karlmtr.

~923

1924

1925

1926

1927

1928

EGiTiM ALANINDA YAPILAN iNKILAPLAR

Yeni Trk harflerini halka retmek amacyla 24 Kasm 1928'de Millet Mektepleri Talimatnamesi karlarak almtr.

Amalar
~ ~ trkev gereksiz kelimelerden arndrmak

*t'> Mustafa Kemal Paa da bu


talimatname ile Millet Mekteplerrnln Baretmeni saylmtr.

Yaz dili ile konuma dili arasndaki farkllklar gidermek Aydn dili ile halk dili arasndaki farkllklar gidermek Trkeyi yabanc dillerin etkisinden kurtarmak . Trkenin zenginliini ortaya koymak Trkeyi bilim dili haline getirmek

Amalar
*t'> Tarihte yaam Trk
devletlerinin ve topluluklarnn tarihini aydnlatmak Trklerin dnya ve islam tarihine katklarn ortaya koymak Anadolu ve Orta Asya Trktarihini aydnlatmak *t'> Trklerin sar rktan olmadn ortaya koymak mmeti tarih anlay yerine milli tarih anlayn yerletirmek . Trklk uuru oluturmak.

Atatrk ilke ve tnknaplanm halka retmek ve halkn kltr dzeyini artrmak amacyla almtr .

1928

1929

1930

1931

1932

EKONOMi ALANINDA YAPILAN iNKILAPLAR

Kararlar
Aar vergisi kaldrlmaldr. Yabanclarn kurduu tekellerde kanlmaldr. Ulusal bankalar kurulmaldr. Sanayi tevik edilip desteklenmelidir. Demir yollar mill1letirilmelidir. Ham maddesi yurt iinde olan sanayi dallar kurulmaldr. . i erbabna arnele deil ii denilmelidir. Not:izmir iktisat Kongresi'nde Misak iktisadi kararlar alnarak bamsz ekonominin salanmasna ynelik almalar yaplmtr.
2- TARIM ALANINDA YAPILAN ALISMALAR 3- KABOTAJ KANUNU 11 TEMMUZ 1926)

Trk kara sulannda yolcu ve yk tama hakk sadece Trk gemicilerine verilmitir . Bu kanun ile kaotuasvonarm izleri tamamen silinmitir.

Aar (r) Vergisinin kaldrlmas (1925) Tarm Kredi Kooperatiflerinin kurulmas (1928) Toprak Reformunun yaplmas (1929) almas (1932) kurulmas (1933)

Zirai Donatm Kurumunun Yksek Ziraat Enstitsnn

Not:Tarm alannda Kyclk Siyaseti izlenerek retimin artrlmas amalanmtr.

EKONOMi ALANINDA YAPILAN iNKILAPLAR

ot- Ama

zel sermayeyi sanayi alanndaki yatrmlara tevik etmektir. sanayi ile uraanlara ucuz arazi, bina edinme, nakliye indirimleri ve kazan vergisinden muafiyet olanaklar salanmtr.

ot-

ot- Bu amala

Tevik- i Sanayi Kanunu'nun baarsz olmas temel tketim mallarnn devlet eliyle retilmesi zorunluluunu ortaya karm, bu amala devletilik politikas uygulanmtr. 1934'ten itibaren uygulanmaya konulmutur. Bu plan ile devlet sanayileme iini stlenmitir.

ot- Ancak

bu kanundan beklenen baar salanamamtr. baarsz olmasnda, - Anapara eksiklii - Teknik eleman yetersiZlii - Teknoloji eksiklii - Bilgi eksiklii - Dnya Ekonomik Bunalm etkili olmutur.

. Be Yllll sanaYi Plan ot- 1933 ylnda hazrlanm, otot-

ot- Kanunun

ii. Be Yllll Sanayi Plan 1938 ylnda hazrlanm fakat ii. Dnya Sava nedeniyle uygulanamamtr.

ATATRK DNEMiNDE KURULAN BANKALAR


. Ticari alanda kredi olanaklar salamak iin kurulan ilk zel bankadr. . Sanayi alannda kredi Olana salar Halka ucuz ve kaliteli mal satar.

ETIBANK

119351

Osmanl Devleti'nden kalan kurumlar iletmek amacyla kurulmutur.

Madencilik sektrne destek salamak iin kurulmutur.

HALKBANK

119331

Emlak kredisi verir ve yetim ocuklarn bakmn stlenir.

Esnaf kredisi vermek amacyla kurulmutur.

Trk parasnn deerinin Dviz kurlarn ayartar.

korur.

DENIZBANK

119371

Para basar ve parann dolamn salar. Bankalara kredi olanaklar salar.

Sanayi yatrmlarn finanse etmek amacyla kurulmutur.

PARTiLESME DNEMi
s~ Partinin Bakan Mustafa Kemal'dir. 1950 ylna kadar iktidarda kalmtr. 10 Kasm 1924 tarihinde partinin bana Cumhuriyet kelimesi eklenmitir. .., Ekonomide devleti pOlitikaybenimsemitir. gerekletirmektir. Partinin ilk kongresi olarak Sivas Kongresi kabul edilmektedir. Ayrca partinin 2. Kongresi'nde Mustafa Kemal tarafndan Ntuk okunmutur. Nutuk, Mustafa Kemal'in yeni Trk devletinin 1919 ile 1927 yllar aras tarihini anlatan eseridir. ~ ~ ~
SEYH SALI' ISYANI 113 SUBAT 19251

Dini nitelik tayan ve Cumhuriyet rejimine ynelik olarak kan ilk isyandr. isyan en ok laiklik ilkesine tepkidir. isyan ingiltere tarafndan kkrtlmtr. isyan sonunda Musul kaybedilmitir. ok partili hayata gei denemelerine verilmesine neden olmutur. ara

-t. Partinin amac Atatrk ilke ve inklaplarn

isyan itin Alnan nlemler


Ali Fethi Okyar Hkmeti yerine ismet inn Hkmeti kurulmutur. Sulular istiklal Mahkemelerinde yarglanmtr. Takrir-i Skun Kanunu kartlmtr. Bu kanunla hkmete, -Parti kapatma, -Skynetim ilan etme, -Gazete kapatma yetkileri verilmitir.
4 ~.

Parti, Kazm Karabekir, Adnan Advar. Refet Bele, Ali Fuat Cebesoy ve Rauf Orbay tarafndan kurulmutur. Parti zamanla laiklik kart eylemlerin Oda haline gelmi ve eyh Sait Isyanna ortam hazrlamtr. Dinl dnce ve inanlara saygldr. Yerinden Ynetimi benimsemitir. Serbest. ekonomi (Ademimerkeziyeti) (Liberalistl politikas izlemitir

Parti program
~ ~ ~
tt'>

Cumhurbakan olan kiinin milletvekilliinin kaldrlmas gerektiini savunmutur. Milletvekillerinin tek dereceli seim sistemine gre seilmelerini savunmutur.

PARTiLESME DNEMi

.. ZMIR

SUIKAST

CIRiSIMI

US HAZIRAN

1926)

s-

SERBEST CUMHURIYET

RRKASI

112 AGUSTOS 1930)

Eski ittihatlarn dzerlemi suikast giriimidir.

olduklar

Parti, Ali Fethi Okyar tarafndan kurulmutur. Partiye zamanla rejim kartkiilerin dolmas zerine Ali Fethi Okyar 17 kasrn 1930'da partisini feshetrntir.

Sulular son kez kurulan istiklal Mahkemelerinde yarglanmlardr. Mustafa Kemal, "Benim nap vcudum elbet br gn

Parti Program
"'Cumhuriyeti ve milliyeti esaslara bal kalnacaktr. "'Seimler tek dereceli yaplmaldr .

toprak olacaktr fakat Trkiye CUmhuryet ilelebet payidar kalacaktr." szn bu olay zerine sylemitir.
Bu olay sonucunda temizlenmitir. lkeden ittihatlk dncesi

Kadnlarda siyasi hayata katlmaldr . Tevik-i Sanayi Kanunu tam olarak uygulanmaldr. ~Ekonomide liberal politika uygulanmaldr.

Cumhuriyet rejimine ynelik olarak kan ikinci isyandr . isyan en ok laiklik ilkesine tepkidir Sulular Divan- Harpte yarglanmtr . ok partili hayata gei denemelerine ara verilmesine neden olmutur.

1920

1925

umhuriyet, milletin egemenlii kendi ollnde tuttuu ve bunu belirli sreler n setii temsilciler ile kuand devlet eklidir Cumhuriyetilik ise devletin siyasi rejim olarak cumhuriyeti benimsemesidir. Doal sonular halklk v,e milliyetiliktir. .ellmeler Mll egemenlik, ulus iradesi, demokrasi, im, seme-seilme, partresme ksaca halkm devlet ynetimine ortak edilmesi .,.

Atatrk milliyetiliinin temelinde milli birlik ve , beraberlii glendirme esas vardr. Mill1eitim, mill1 kltr, dil, tarih, lk birlii ve Trklk uuru birlik ve beraberlie g veren en nemli deerlerdir. Atatrk milliyetilik anlay, rk ayrmna, rk birliine, kan ve kken birliine deil; tarih, diL,ortak ama ve kltr birliine dayanr. Siire Keimeler Bamszlk, vatanda, Trklk, Trkecilik, mill1 tarih, mil dil, mi ekonomi ve zgrlk

Atatrk'n halklk anlay her trl ayrcala son veren, halkn gcyle oluan devlet anlaydr. .,. Atatrk dncede halklk ilkesinin dayand temel esaslar mill1 egemenlik ve demokrasidir.

Sifre Kelimeler Eitlik, adalet, sosyal devlet, sosyal demokrasi, sosyal adalet ksaca halkn yararna yaplan her ey

Devlet idaresinin dinin etkisinden uzak tutulmasn ' ngren bu ilke akl ve bilimin coruanru esas alarak devlet ynetiminin bu esaslar erevesinde gerekletirmesini amalamtr. Sifre Kelimeler Ak, ilim, bilim, fen ve teknoloji

ii

"

lnklaphk. ilevini kaybetmi eski sosyal kurumlar ortadan kaldrmak ve bunlarn yerine dinamik ve ada kurumlar kurmak eklinde ifade edilebilir. inklapllk, domatara esir olmamak, an gerekli ve zorunlu kld yenilikleri kabule ak bulunmak demektir . Sifre Kelimeler Muasrlama, yenileme, adalama ve lerleme .

Devletilik ilkesi, lkenin sosyal politkasmda izlenecek YOlu ve yntemi ortaya koyan esaslardandr. Bu ilke zel sektrn vetersz kald alanlara veya ulusal karlarn gerekli kld alanlara devletin girmesi gerektii anlamnda yorumlanmaktadr. Devletilik ilkesi zel sermayeye ve bamszla zarar vermedii srece yabanc sermayeye kar deildir.

3- MUSUL SORUNU ve IRAK sNR

~ Bamszlk

.p Gvenlik .p Batck
~ Barlk

'o

Aklclk

'o

Musul Sorunu'nun zm iin 1924'te Hali Konferans toplanm fakat sonu alnamamtr . Lozan Antiamas'nn ilgili hkm gereince konu Milletler Cemiyetine tanmtr. Sait isyan nedeniyle Trkiye konu ne ilgllenememitir.

~ evn
~ ~

Milletler Cemiyeti ingiltere lehine karar almtr. Milletler Cemiyeti kararna gre Hakkari, Trkiye'ye; Musul, ingiliz mandasndaki lrak'a braklmtr.

Lozan Antiamas'ndan sonra yabanc okullar Ingiltere, Almanya, Fransa ve ABD gibi devletlerle sorun olmutur. Fransa yabanc okullar sorununu d \ politikada grmeyi teklif etmi, Trkiye ise yabanc okullar sorununu I meselesi sayarak d politikada grmeyi reddetmitir. Yabanc okullar sorunun i politika saylmas yeni Trk devletinin Lozan'dan sonra d politikadaki ilk siyasi baarsdr.

~ ~ ~

Trkiye, ingiltere ve Irak Hkmeti arasnda imzalanmtr. Musul ingiltere mandasndaki lrak'a: Hakkari ise Trkiye'ye braklmtr. Musul petrol gelirlerinin % 10'nu 25 yl sreyle Trkiye'ye orakurmtr. Ancak daha sonra yaplan bir dzenleme ile Trkiye 500.000 ingiliz Sterlini alarak bu hakkndan vazgemitir.

1922

1923

1924

1925

1926

1928

.j 'fl

$ POLiTiKA
1929 Dnya Ekonomik Bunalm nedeniyle Trkiye Osmanl Devleti'nden kalan borlan demekte sknt yaam. Amerika Bakan Hoover'n borlarla ilgili yaymlad moratorvurncan yararlanarak borlarda ek taksitlendirme istemitir. ~ Ek taksitlendirme yaplmasyla bu sorun alm ve son bor 1954 ylnda denmitir. Trkiye dnya barna katkda bulunmak iin cemiyete ye olmutur. Trkiye'nin cernlvete ye olmas BOazlar ve Hatay Sorunu'nun Trkiye lehine zlmesinde etkili olmutur.

j
-

Sorunun temel nedeni Yunanistan'n stanbul'da daha fazla sayda Rum brakmak istemesidir. Konu Milletler Cemiyetine gitmi ancak kurul bu konuyu zme kavuturamamtr. Sorun Mustafa Kemal ile verizelos arasndaki iyi ilikiler sonucunda zmlenrrutlr,

'---.~--.:c~

""IL.

L.

-...... ii Dnya Sava ncesi italya ve Almanya'nn vavnnao bir potlka izlemesi zerine imzalanan saldrrnazjk anlamasdr. Bu antanta Amavutluk. ltalvarun etkisinde kaldndan. Bulgaistan da Ege Denizi'ne inmek ve Romanya'dan ocorucav almak istemesi nedeniyle katlmamtr. Antant. Trkiye. Yunanistan. Yugoslavya ve Romanya arasnda oluturulmutur.

Yunanistan ile Trkiye arasnda imzalanan 1950 Ahali Mbadele Antla$masl'na gre Bat Trakya'nn Trk' ile istanbul'un Rum'u yerleme ve doum tarihleri ne olursa olsun yerleik saylmtr.

61 1929 1930 1931 1932 1933 1934 1955

II.Dnya Sava ncesi, Almanya'nn Ren Blgesi'ne asker karmas, talya'nn Habeistan'a saldrmas ve Japonya'nn Milletler Cemiyeti yeliinden ayrlarak Manurya'Ya saldrmas zerine Trkiye'nin Milletler Cemiyetine bavurusu sonucunda Imzalanmtr.

ii. Dnya savancesi Fransa'nn Suriye mandasn kaldnp Hatay Suriye'Ye brakmak istemesi zerine sorun kmtr.

Trkiye konuyu Milletler Cemiyetine tam kurul ise plgeye aratrma yapmas iin Isveli Sandleri gndermitir. sancern hazrlad rapor gereince blgede halk oylamasn karar verilmitir. 1938 ylnda yaplan halk oylamas sonucu blgede bamsz Hatay Trk Cumhuriyeti kurulmu bylece sorun Atatrk'n sal zamannda zmlenmitir . Hatay Hatay sonra Suriye MecliSinin ald karar sonucu 1939'da Atatrk'n lmnden ana vatana katlm bylece snr kesinlemitir.

Imzalanan yen szle$meye gre;


BOazlar Komisyonu kaldrlarak tm yetkileri Trkiye'ye brakunutr. . Boazlardaki askersiz alan kaldrlmtr. Yabanc sava gemilerin Boazlardan geii snrlandrlmtr.

ii Dnya Sava ncesi ltalvarun Orta DOu ve Afrika'daki vavurnac politikasna kar imzalanmtr .

Pakt, Afganistan, imzalanmtr .

Trkiye, iran ve Irak arasnda

Pakta Suriye, Trkiye ile olan Hatay Sorunu ve Irak ile olan snr sorunlar nedeniyle katlmamtr.

'i"'Trk gemisi Bozkurt ve Fransz gemisi-o


Lotus'un 2 Austos 1926'da Ege Denizi'nde arpmatan. kaza sonucu Bozkurt gemisinin batmas ve B Trk vatandann hayatn kaybetmesi olaydr.

WACON

un OLAY

119331

,t'i'" istanbul'daki bir Fransz demir yolu


irketinin Trk alanlarnn ilerine, Trke konutuklar gerekesiyle son verilmitir. ~ Bu olay zerine istanbul niversitesi rencileri irketi basmlar ve evreye Trk bayraklar asmlardr.

'i'" Konu, Uluslararas Adalet Divannda


qrtm: 7Eyll1927'de Trk Hkmeti lehine karar kmtr.

'i'" Bu olay, Kabotaj Kanunu'nun karlmasn


hzlandrmtr.

RAZGRAD

OLAY 119331

Bulgaristan'n Razgrad kentindeki Trk ve Mslman mezarlarnn tahrip edilmesi sonucu kan olavardr. dzenlenmi, braklmtr. yabanclarn mezarlarna gl

'i'" Bu olaya tepki olarak istanbul'da mitingler

Milli ef ve deimez genel bakan sfatlaryla anlmtr. II. Dnya Sava (1939 -1945) Dneminde lkeyi savatan uzak tutmaya almtr. 17 Nisan 1940'ta Ky Enstitleri Yasas karlmtr. Varlk vergisi karlarak II. Dnya Sava srasndak ekonomik kayp giderilmeye allmtr .. 18 Ocak 1940'da Milr Korunma Kanunu karlmtr. 1943'te Toprak Mahsulleri Kanunu karlmtr. 15 Haziran 1945'te iftiyi Topraklandrma Kanunu kabul edilm ancak amacna ulaamamtr. Trkiye 1945 ylnda Birlemi Milletlere kurucu ye olmutur. Adana ve Kahire grmeleriyle Trkiye bu dnemde II. Dnya Sava'na ekilmeye allmtr. 1946 ylnda ilk kez ok partili seimler yaplm ve ayn yl tek dereceli seim sistemine geilmitir. ~ ~ ~ Atatrk Aleyhine ilenen Sular Hakknda Kanun karlmtr. 1955 ylnda Trkiye Badat Pakt'na ye olmutur. 1955 ylnda istanbul'da olaylar yaanmtr. 6-7 Eyll

30 Nisan 1919 19 Mays 1919 28 Mays 1919 8 Haziran 1919 22 Haziran 1919 8/9 Temmuz 1919

Mustafa Kemal'in iX.Ordu Mfettii olmas Mustafa Kemal'in

samsun'a

kmas

Havza Genelgesi'nin yaymlanmas Mustafa Kemal'in istanbul Hkmeti tarafndan geri arlmas Amasya Genelgesi'nin yaymlanmas Mustafa Kemal'in

--

resmi

grevinden ve askerlik mesleinden ayrlmas

Erzurum Kongresi'nin toplanmas 26-30 Temmuz 1919 16-25 Austos 1919 4-11 Eyll1919 30 Eyll1919 Balkesir Kongresi'nin toplanmas Alaehir Kongresi'nin toplanmas Sivas Kongresi'nin toplanmas Damat Ferit HkCmetinin istifa etmesi Ali Rza Paa Hkmetinin kurulmas 20-22 Ekim 1919 27 Aralk 1919 Amasya Grmeleri'nin yaplmas Temsilciler Kurulunun Ankara'ya gelmesi

--

- --- ... --

Hakimiyetimilliye gazetesinin karlmaya balanmas 12 Ocak 1920 28 Ocak 1920 Son Osmanl Mebusan Meclisinin toplanmas Misakmilli'nin kabul edilmesi Mustafa Kemal Paa hakkndaki 29 Aralk 1919 tarihli madalya ve nianlarn iadesini ngren Meclis-i Vkela kararnn padiah tarafndan onaylanmas 12 $ubat 1920 Mara'n Franszlar tarafndan boaltlmas Ali Rza Paa Hkmetinin istifa etmesi 8 Mart 1920 16 Mart 1920 2 Nisan 1920 5 Nisan 1920 Salih paa Hkmetinin kurulmas istanbul'un Anlama Devletleri tarafndan resmen igal edilmesi Salih Paa Hkmetinin istifa etmesi Damat Ferit Paa'nn drdnc kez hkmeti kurmas

--

_ ....

,..
.J::;''''''~o-J''

e- . ,

""
..J

J'::
r

'tl'

~1 ~'I

a"f":r~"

6 Nisan 1920 10 Nisan 1920 11 Nisan 1920 ,


o

Anadolu Ajans'nn kurulmas istanbul Fetvas'nn yaymanmas Osmanl Mebusan Meclisinin hukuki varlnn sona ermesi Ankara Fetvas'nn yaymlanmas TBMM'nin almas Hyanet-i Vataniye Kanunu'nun karlmas

16 Nisan 1920 23 Nisan 1920

--

11 Mays 1920 10 Austos 1920 3 Aralk 1920 . 5 Aralk 1920

Mustafa Kemal'in Divan- Harp tarafndan idama mahkum ettirilmesi Sevr Antiamas'nn imzalanmas Gmr Antiamas'nn imzalanmas Bilecik Grmeleri'nin yaplmas

- - ...

..,.,,j'
, .i

'''' ~ ~r.:/

..,(:,..". (:ri

~at(j

.J,/

610 Ocak 1921 20 Ocak 1921 21 Subat 1921 1 Mart 1921 ' '

.lnnu Sava'nn yaplmas Tekilat- Esasiye Kanunu'nun Londra Konferans'nn Afganistan kabul edilmesi

toplanmas imzalanmas

Dostluk Antiamas'nn

istiklal Mar'nn kabul edilmesi ~ 16 Mart 1921 26 Mart 1 Nsan 1921 1025 Temmuz 1921 . Moskova Antiamas'nn imzalanmas

---

ii. inn Sava'nn yaplmas Eskiehir-Ktahya Savalar'nn yaplmas

11'"

5 Austos 1921 7 AUstos 1921 23 AUstos-n Eyll 1921 19 Eyll 1921

Mustafa kemare

bakomutan

yetkisinin verilmesi

Tekalif-i Milliye Emirleri'nin yaymlanmas Sakarya Sava'nn yaplmas Mustafa kernat'e Gazi unvan ve Mareal rtbesinin Kars Antiamas'nn imzalanmas imzalanmas 3 ay daha uzatlmas yaplmas verilmesi

20 Ekim 1921 31 Ekim 1921

Ankara

Antlamasrrun

- ---

Bakomutanlk

Kanunu'nun

1 Kasm 1921

Trk - ingiliz esir deiiminin

,.

Ukrayna ile Dostluk

Antarnasr'run

yaplmas

Bakomutanlk Kanunu'nun sresinin uzatumas Anlama Devletleri'nin TBMM'ye atekes teklifi yapmas Anlama Devletleri'nin TBMM'ye bar teklifi yapmas 26 Austos - 9 Eyll1922 9 Eyll1922 Byk raarruzun yaplmas

Trk ordularnn lzmir'e girmesi Mudanya Atekes Antamas'nn imzalanmas Saltanatn kaldrlmas

18 Kasm 1922

Abdlmecit Efendi'nin halife seilmesi lozan Konferans'nn toplanmas

--- ... _

"

r-

.Jr.,l

.,<ii'"

~
i

Lozan crrneerrnn

kesilmesi

lzrnlr'de Birinci iktisat Kongresi'nin toplanmas TBMM seimlerinin yenilenmesi . 24 Temmuz 1923 11 Austos 1923 Lozan Antamasrnm imzalanmas ii. TBMM'nin almalarna balamas Lozan Antlamas'nn onaylanmas . 9 Eyll 1923 ,,' Halk Frkasnn kurulmas istanbul'un Anlama Devletleri tarafndan boaltlmas Ankara'nn bakent olmas Fethi Okyar Hkmetinin istifa etmesi ve hkmet bunalmnn yaanmas Cumhuriyetin ilan edilmesi 24 Kasm 1923 Hintli liderler Aa Han ve Emir Ali'nin Londra'dan ismet Paa'ya mektup gndermeleri

Halifeliin kaldrlmas eriye Vekaletinin Evkaf vekaletlnln kaldrlmas yerine Diyanet ileri Bakanlnn kurulmas kaldrlmas yerine Vakflar Genel Mdrlnn kurulmas

Erkan- Harbiye Vekaletl'nln Tevhid-i Teorisat Kanunu'nun Medreselerin kapatlmas Ky Kanunu'nun ~ ., 20 Nisan 1924 19 Mays 1924 karlmas

kaldrlmas yerine Genelkurmay Bakanlnn kurulmas karlmas

1924 Anayasas'nn kabul edilmesi Musul Sorunu'nun zm iin Hali Konferans'nn toplanmas

---

Muallimler Kongresi'nin toplanmas 26 Austos 1924 1 Eyll 1924 17 Kasm 1924 i Bankasnn kurulmas MuSikl Muallim Mektebinin Terakkiperver Cumhuriyet almas

--.. - -. -- --

Frkasnn kurulmas

13 Subat 1925 16 Subat 1925 17 Subat 1925 4 Mart 1925 3 Haziran1925 5 Kasm1925 25 Kasm1925 30 Kasm1925

" ~
"

eyh Sait

isvanrrnn

kmas

Trkiye Tayyara Cemiyetinin (Trk Hava Kurumu) kurulmas Aar vergisinin kaldrlmas

Takrir-i skn Kanunu'nun karlmas

---

Terakkiperver Cumhuriyet Frkasnn kapatlmas Ankara Hukuk Mektebinin almas apka inknab'nm yaplmas rekke. zavve ve trbelerin kapatlmas

" -

Yerli kumatan elbise giyimesine dair kanunun karlmas

26 Aralk1925

'

Miladi takvimin kabul edilmesi

Medeni Kanun'un kabul edilmesi .~ 1 Mart 1926 15 Mays 1926' . Trk Ceza Kanunu'nun kabul edilmesi Padiah Vahdettin'in San Remo'da hayatn kaybetmesi

Emlak ve Eytam Bankasnn kurulmas 5 Haziran 1926 15 Haziran 1926 1 Temmuz 1926 2 Austos 1926 Ankara

Antamas'nn

imzalanmas

Mustafa kemare lzrnir'de suikast giriiminde bulunulmas kabota] Kanunu'nun karlmas Bozkurt ve Lotus gemilerinin

--

arpmas

26 Mays 1927 --

Tevik-i Sanayi Kanunu'nun

karlmas

1 Haziran 1927 28 Ekim 1927 -

Devlet Demir Yollar ve Limanlar idaresi'nin kurulmas Birinci nfus saymnn yaplmas

Yeni Trk harflerinin

kabul edilmesi kabul edilmesi

Millet Mektepleri Talimatnamesinin 24 Kasm 1928

Mustafa Kemal'in Baretmen unvan almas

..i,,;;~~ ('",r ( .~ -,
J'J~'-Jlar '/

Anadolu-Badat

ve Mersin-Tarsus-Adana demiryollar ile Haydar Paa limannn satn alnmas yrrlkten kabul edilmesi kabul edilmesi kabul edilmesi ynelik kanun karlmas kaldrlmas

Takrlr-l Skun Kanunu'nun icra ve iflas Kanunu'nun Deniz Ticaret Kanunu'nun Gmrk Tarife Kanunu'nun 2 Haziran 1929 Muhta iftilerin

topraklandrlmasna

--

Okullardan Arapa ve Farsa derslerin karlmas Milli iktisat ve Tasarruf Cemiyetinin kurulmas

---

,..

,. '" -::
...;~f,
OJ

J;' .... ~ ~ r
,.~

..J'11,

J(;rl" ::.'

~'::I;;,r(r .1.;

, ~.

20

Subat

1930

~.

Trk parasnn deerinin

korunmas hakknda kanun karlmas katlma hakk verilmesi

3 Nsan 1930 24 Nisan 1930 10 Haziran 1930 11 Haziran 1930 12 Austos 1930 ~

Trk kadnna belediye seimlerine Umumi Hfzsshha Kanunu'nun Yunanistan ile nfus deiimine

karlmas ynelik antlama imzalanmas

Trkiye Cumhuriyet Serbest Cumhuriyet

Merkez Bankasnn kurulmas Frkasnn kurulmas

--

Menemen Olay'nn kmas

-~-

26 Mart 1931 12 Nisan 1931 1 Haziran 1931

l ve tart birimlerinin Trk Tarih Kurumunun

kabul edilmesi kurulmas kurulmas

Tekel Genel Mdrlnn

Ayasofya Camisinde Trke Kuran okurulmas 19 Subat 1932 12 Temmuz 1932 . 18 Temmuz 1932 . Halkevlerinin almas Trk Dil Kurumunun Trkiye'nin kurulmas

Milletler Cemiyetine ye olmas

- ---

.- --

1 Subat 1955 25 Subat 1935 22 Nisan 1953 27 Nisan 1953 3 Haziran 1953 8 Haziran 1953 31 Temmuz 1933 -

-'

Bursa'da ezann Trke okunmasnn Wagon-lits olavrrun vaanrnas

protesto edilmesi

Osmanl borlarnn denmesi Razgrad Olay'nn yaanmas

ile ilgili antlama imzalanmas

Smerbankn

kurulmas kabul edilmesi kurulmas

Halk Bankas Kanunu'nun --

istanbul Darlfnunu'nun kapatlmas ve istanbul niversitesi'nin Yunanistan ile Dostluk Antamas'nn imzalanmas

14 Eyll 1933
26 Ekim 1933 1 Aralk 1933 ' .

Trk kadnna muhtarlk seimlerine

katlma hakknn verilmesi

Birinci Be Yllk Sanayi Plan'nn hazrlanmas

-9 $ubat 1934 21 Haziran 1934 24 Kasm 1934 24 Kasm 1934 Balkan Antant'nn Soyad Kanunu'nun imzalanmas kabul edilmesi

Mustafa Kemal'in Atatrk soyadn almas Ayasofya Camisinin ant muzeve evrilmesi Kadnlara milletvekili seme ve seilme hakknn verilmesi

Baz kyafetlerin giyilemeyeceine 18 Nisan 1935 27 Nisan 1935 14 Haziran 1935 14 Haziran 1935 Ordudaki yeni rtbelerin

dair kanunun kabul edilmesi

belirlenmesi yaplmas

Ulusal bayram ve tatiller hakknda dzenleme Maden Tetkik Arama Enstitsnn Etibank'n kurulmas kurulmas

--- -- cr

- -

" ..

. ,.,
f

Trk bayra hakknda kanun karlmas 22 Temmuz 1936 3 Kasm 1936 Montr Boazlar Szlemesi'nin imzalanmas

ubuk Baraj'nn almas

Atatrk ilkelerinin anayasaya konulmas . 8 Temmuz 1937 27 Aralk 1957 Sadabat Paktl'nn imzalanmas Denizbankn kurulmas

Hatay Millet Meclisinin almas

, 10 Kasm 1938 Atatrk'n lm

1.
II. Dokuma iii. Mimari Uygurlarn yukardaki sanat dallarndan onlarn yerleik hangilerinde et-

Kurultay ii. Toy iii. Yukardakilerden letlerinde karara baland B)Yalnz ii


D)

6.

slamiyet'ten nlara sahip aadakilerden

nceki Trklerin insanlarla hangisine

kendilerinden

farkl

ina-

bir arada yaamas, bir kanttr?

Trklerde

hangileri,

slamiyet ve kltrel

ncesi Trk devilerin grlp

A) B) C)

lke sorunlarnn grld

meclis kurduklarna

kinlik gstermeleri, bir kant saylabilir? A) Yalnz i i ve iii

hayata getiklerine

siyasi, ekonomik

lkenin iki blm halinde ynetildiine Birden fazla devlet kurduklarna Hogrl olduklarna Yerleik hayata getiklerine

meclislerdir? B) Yalnz II C) Yalnz iii D) E) I, ii ve iii E)

C) Yalnz iii E) i, ii ve iii

A) Yalnz i D) Ivell

4.
ii. iii.

Orhun Kitabeleri Manas Destan Karabalasagun Yaztlar hangileri Gktrklere aittir? C) Yalnz iii
E)

7.

Aadaki A)Sod

alfabelerden

hangisi Trklere zgdr? B) Kiril C)Orhon E) Sanskrit

Yukardakilerden A) Yalnz i D)lvell

D) Latin B) Yalnz ii ii ve iii

2,

Orta Asya Trk devletleri gebe yaanun getirdii zorunluluk nedeniyle yazl hukuk kurallar meydana getirememilerdir. Ancak, devlet ynetiminde ve gnlk ilikilerde hkmbiri de bu kurallar darn ve halkn uymak zorunda olduu kurallar vard. Hatta hakann millete kar sorumluluklarndan uygulamakt. Yazl olmayan bu kurallara A)Toy D)Ota ne ad verilirdi? C) Toygun E)Tr (Tre)

5.

Uygurlar Dneminde, ticari ilikilerin gelimesiyle kiiler arasndaki anlamalar yazl hale getirilmitir. Bu durum, aadaki alanlardan rin oluturulduunu A) Hukuk D) Askerlik gsterir? B) Sanat E) Siyaset C) Edebiyat hangisiyle ilgili belgele-

8.

Aadakilerden tlmasndan

hangisi, Trklerin

Islam toplumuna

ka-

sonra uyguladklar

arasnda deildir? B) Kmbet mimarisi D) Vakf Sistemi

A) Ahilik Tekilat B) Kurultay

c Medrese eitimi

E)Veraset Sistemi

9.

Gktrk hkmdar Bilge Kaan'n Budizm'e zg Pagoda tapna yaptrma isteine Vezir Tonyukuk, Budizm'i benimsemenin Trklerin mcadeleci ruhunu kaybetmelerine olaca dncesiyle kar kmtr. Sadece bu bilgiyle, toplumun dini aray ierisinde olduu, neden

11.

islamiyet

ncesi dnemde Trklerin,

tarmda sulama kanallar yapma,

. .

kilim ve adr dokumacl ile urama, silah, at kou m takmlar, ss eyas imal etme hangileri yerleik hayata getiklerine

14.

Aadakilerden hangisi, Gktrklerle tak zelliklerinden biridir? A) Ayn yzyllarda siyasi varlk gstermeleri

Seluklularn

or-

faaliyetlerinden kant olamaz? A) Yalnz i

B) lkenin, hkmdar ailesinin ortak mal olmas c) Hkmdarlarnn "sultan" unvan tamas B) Yalnz ii C) Yalnz III D) islam dinini kabul etmeleri E) ii ve III

. .

hkmdar kararlarnn sorgulanabildii, din deitirmenin yaam biimini etkiledii ulalabilir? C) Yalnz III E) I, ii ve III

durumlarndan A) Yalnz i

hangilerine

0)1 veli

E) Alfabe birliinin olmas

B) Yalnz ii D) ii ve iii

12.

islamiyet

ncesi Trk tarihini kaynaklarndan

incelemede

aadakiler-

den hangisinin

en ok yararlanlabilir?

15.
A)in D) iran ilk Trk devletlerinde lke dou bat eklinde tekilatlandrlmtr. lkenin batsn yneten yabgu i ilerinde serbest, d ilikilerde doudaki hakana bal kalmtr. Bu durumun vunulabilir? A) B) C) D) E) Hakann i ilerine, d ilerinden daha az nem verdiine Komu devletlerin baskc olduuna Devletin federal bir yapya sahip olduuna Yabgunun devletin merkezinden uzak olduuna Trklerin Gk Tanr inancnn dndaki inanlara da ak olduuna A)Yalnz i D) ii ve III B) Yalnz ii E) i, ii ve III C)Yalnz III aadakilerden hangisine kant olduu sa13. Uygurlarn Maniheizm dinini benimsemelerinin ve yerleB) Msr E) Arap C) Hint

Aadakilerden len kiinin rilen addr?

hangisi

islamiyetten birlikte

nce, Trklerde mezara ve-

eyalaryla

gmld

10.

A)Yu D) Kenge

B)

ad ElTigin

C) Kurgan

ik hayata gemelerinin,

. askerlik, . ekonomi, . mimarlk


alanlarndan savunulabilir? hangilerinde bir deiiklie neden olduu

5.

Trk mimarisindeki, klliye, ii. medrese,

i.

Bitki figrleri ii. Geometrik ekiller III. Hat Dneminde hangileri B)Yalnz ii
D)

3.

Trk-islam

devletlerinde tannan

aklcl bilim

n planda tutarak adam

po-

zitif bilimlerin Sani" unvanyla hangisidir? ssleme sanatnda yukullarulmttr? ()Yalnz iii E) I, ii ve III A) Gazali
D)

geli~mesine

katk salayan

ve "Muallim-i

a~adakilerden iii. kmbet tr yaplardan tadr? hangileri "antmezar" zellii tamak-

Anadolu Seluklular karda sralananlardan A) Yalnz i i ve ii

B) Eari Farabi

C) lbn-i Rt E)lemaheri

Al Yalnz i Dllvelll

B)Yalnz ii E) ii ve III

C) Yalnz iii

6.

Seluklu

mimarisinde

a~adakilerden

hangisi

ssleme

amacyla kullanlmamtr? A) Geometrik ekiller CLinsan tasvirleri Ince Minareli Medrese Karatay Medresesi Sral Medrese Yukarda yer alan Konya'daki n hangi dnemine III ii) ) ii) i) Osmanllar Byk Seluklular Anadolu Seluklular IInadolu Beylikleri Memlkler E) Edirne Muradiye Cami aittir? mimari eserler Trk sanatB) Bitkisel motifier D) Yaz sanatlar El Kabartma ilemeler

4.

Trk-islam devletlerinde ad verilen gnmz ortaya konulmutur.

Anadolu'da

darifa ve ifahane ilevini gren yaptlar biri de Kayse-

hastanelerinin

Bunlarn nemlilerinden

ri'deki Gevher Nesibe ifahanesi'dir.

7.
Bu ifahane hangi Trk-islam trlm~tr? topluluu tarafndan yap-

Aadakilerden

hangisi Anadolu Seluklu Devleti Dne-

mine ait bir eserdir? A) Bursa Yeil Cami Konya Alaaddin Cami Edirne Selimiye Cami Bursa Hdaverdiqar Cami

A) Danimentler C) Anadolu Seluklular

B) Saltuklular D) Osmanllar

Bl C) D)

El Germiyanoullar

8.

Karamanolu Beylii ii. Anadolu Seluklu Devleti


III.

11.
II.

ini Ta Ahap mimari yaplarn hangilerini i ve d sslemelerinde kullanmlardr? Aadakilerden hangisi bu durumun sonularndan biCLYalnz iii El i, ii ve iii Al Bl CL
D)

Byk Seluklu Devleti Trk devletlerinden hangileri Konya'y

iii.

13.
yu-

Trk-islam devletlerinde kez ayn ailede kalrd.

devlet memurluu genellikle babade memurluk ou

dan oula geer, iktidar deimelerinde Yukarda verilen Seluklular merkez olarak kullanmtr? Al Yalnz i Bl Yalnz ii CLi ve II El i, ii ve III kardakilerden Al Yalnz i Dllvell

Bl Yalnz ii

ridir? Devletin iyi ynetilmesi isizliin sona ermesi Diplomatik ilikilerde baarl olunmas Hanedann gcnn zayflamas Brokraside egemen bir snfn ortaya kmas

r ii ve III

El

9.

Klliyeler

genellikle

aadaki

yaplardan

hangisinin

ya-

nnda ina edilmitir? Al Bimarhane CLMektep El Han Bl Medrese DlCami

14.
12. ii. iii. Gazneliler Byk Seluklular Karamanoullar devletlerden hangileri Trkeyi resmi dil ola-

Anadolu

Seluklu Devleti'nde

ina edilen kervansarayla-

rm saysnn artmasnn, sanat, ii. ticaret, iii. Yukardaki 10. Aadakilerden rak ynetimiyle Al ikta Dl Has hangisi, Trk-islam devletlerinde toprak kullanmlardr? Al Yalnz i BlOcakik El Ulak CLZeamet
D)

askerlik hangilerinde grlen gereksinimin bir sonu-

alanlarnn

ilgili deildir? Bl Yalnz ii i ve ii El ii ve iii CLYalnz iii

cu olduu savunulabilir? Al Yalnz i Bl Yalnz ii CLYalnz iii El ii ve iii

r i ve ii

Cengiz

Han'n torunu

Hlag

tarafndan

iran'da Devleti'ne

kurulan son ve-

ve 1258 ylnda ren devlet Aadakilerden mesine A) Hat C) Heykel E) Dokuma hangisi Trklerin islamiyet'i benimsebiridir? A)
B)

Badat'

alarak Abbasi hangisidir?

aadakilerden

bal olarak gelien

sanat dallarndan B) Maden iilii D) Resim

ilhanl Devleti Harzemah Devleti

C) D) E)

Altn Orda Devleti aatay Devleti

Memluk Devleti

TOrk devletlerinde, taht kavgalarnn ii. topraklarn ortaya kmas, gre blmlere olunmas "lkenin sonular hkmdar ailesinin orayrlmas,

19.

Aadakilerden larda fiyatlar, mallarn A) Ulak D) Muhtesip kalitesini

hangisi, tart

Trk islam devletlerinde retilen grevlidir? C) Pervaneci

pazarve satlan

gelirlerine

ve l aletlerini, denetleyen

III. dini alanda hogrl durumlarndan hangileri

B) Silahtar E)Cimedar

Ilik mal olmas"anlaynn

arasndadr?

Al Y,lnz i
ii) i v

B) Yalnz ii. E) , ii ve III

C) Yalnz iii

Hlk

lam mimarisinin

temelleri atlmtr?

aadaki

devletlerden

l "ilisinin zamannda ~ll\klll r

B) Karahanllar

C) EyyObiler

E) Seluklular

1.

Osmanl Devleti'nde, ferman, ii. fetva, iii. berat hangileri padiah tarafndan verilirdi? B) Yalnz ii D) Ivelll C) Yalnz iii E) I, Ilve iii

4.

Osmanl mimarisinin XVi. yzylda en byk ustas kimdir? A) Mimar Sinan C) Mimar Ayaz B) Yakup ah D) Mimar Kemalettin E) Mimar Hayrettin

7.

Osmanllarda yoksul halka yemek datmak amacyla faaliyet gsteren hayr kuruluu aadakilerden hangisidir? A) Klliye D) Medrese B) ifahane E)Trbe c) imaret

belgelerinden A)Yalnz i

5.

Osmanl Devleti'nde, padiahlarn tahta k, ii. padiahlarn bizzat sefere gidii, i isyanlarn bastrlmas hangilerinde, askere clus bahil daIt-

2.

Osmanl Devleti'nin nl sanatlarndan biri olan Levni, aadaki sanat dallarndan daha ok hangisinde yapt almalarla tannmtr? A)Mimari D) Hat B) ini E) Minyatr C) Mzik

iii.

8.

Aadakilerden deildir? A) Kimya D)Tefsir

hangisi Osmanl Devleti'nde okutulan

XVII. yzbiri

durumlarnn

yldan itibaren medreselerde

derslerden

mak bir gelenek haline gelmitir? A)Yalnz i D) i ve ii B)Yalnz ii E) II ve iii C) Yalnz iii

B) Kelam E) Hadis

C) Kur'an

3.

Osmanl Devleti'nde, ynetici, ii. hanedan yesi, iii. aznlk gruplarndan lyd? A)Yalnz i D) Ivell B)Yalnz ii
C)

6.

islamiyet inancnda resmin yasak olmas nedeniyle Osmanllarda el sanatlar ve benzer alanlarda gelimeler olmutur. Osmanl siyasi ve sosyal yaamn konu alan ve resimden farkl bir tarzda yaplan sanat dal aadakilerden hangisidir?

9.

Aadakilerden den biri deildir? A) Kale-i Sultaniye C) Rumeli Hisar

hangisi Osmanl Dnemine ait eseri er-

hangileri cizye vergisi demekle

yk m-

Al Oymachk
Yalnz iii D) ini

B) Minyatr

c) Kakmaclk E) Ebru

B) Anadolu Hisar D) Kilitbahir Kalesi E) Diyarbakr Surlar

E) I, ii ve iii

Padiah

16.

Osmanl Devleti Dneminde eseri ve izdii hangisidir? Al Burak Reis CL Murat Reis haritalarla

yazd Kitab- Bahriye adl nl denizci aadakilerden

10.
ii. iii.

iltizam Devirme Msadere Devleti'nde, srekli ve dzenli olarak devlet

ii. iii.

Sadrazam Beylerbeyi yukardakilerden hangileri doru-

Osmanl Devleti'nde dan ynetimde Al Yalnz i Dl i ve ii

Bl Piri Reis Dl Seydi Ali Reis El aka Reis

Osmanl tr? Al Yalnz i

etkili olmutur? Bl Yalnz ii El I, II ve iii CL Yalnz iii

adam ve ordunun

asker ihtiyac hangileriyle

salanm-

Bl Yalnz ii

CL Yalnz iii El ii ve III 14. Osmanl imparatorluu'nda ilmiye snf ii. iii. kalemiye snf seyfye snf Yukardakilerden arasnda yer alr? gruplarndan hangilerinin bulunduu sylenebilir? Al Yalnz i Al Yalnz LV Bl i ve ii clvelV El 1,11,111 ve IV
D)

i ve ii
Aadakilerden gerekli grlen sahiptir? Al Sadrazam CL eyhlislam El Nianc hangisi

Divanhmayunda,

17.
ii. iii.

Fatih Sultan Mehmet zamannda yaplmas Devletin bakentinde ina edilmi olmas Osmanl Devleti'ne en uzun sre hizmet eden saray ol-

Tanzimat

Dnemine

kadar

Osmanl Devleti'nde,

kadlarn vermi olduu hkmleri yetkisine

hallerde inceleme ve dzeltme

mas
hangileri, Topkap Saray'nn zellikleri

iV. aznlk Bl Kazasker Dl Padiah

Bl Yalnz II i ve ii El I, II ve iii

CL Yalnz III

i, ii ve iii
Gayrimslimlerden alnmas 15. Osmanl Devleti'nde, sralamada zellikAl Nianc c Kazasker Al Yalnz i Bl Yalnz ii CL Yalnz iii El I, ii ve iii El Reislkttap

ii. Her blgeden farkl oranda toplanmas iii. Elde edilen rn zerinden alnmas hangileri aar vergisinin

aadakilerden st sradadr?

hangisi hiyerarik

dierlerinden

Yukarda verilenlerden i rindendir?

18. Bl Beylerbeyi

Aadakilerden Lale Devrinin Al Nef'i

hangisi

Osmanl

Devleti'nde

yaanan

nl divan airidir? Bl Nedim CL Sinan Bey El Levnl

Sadrazam
D) Fuzul1

t ii ve iii

19.

Osmanl Devleti'nde, Duraklama Dneminden itibaren divann sadrazam kapsnda toplanmas,

22.

Osmanllar zamannda Kitab- Bahriye adl eseriyle ve haritaclk almalaryla nl bilim adam aadakilerden hangisidir?

ehzadelerin sancaa gnderilmesi


verilmesi,

uygulamasna son

Al Pir; Reis

Bl Ali Kuu

24.

Osmanl Devleti'nde 19. yzylda gzel sanat dallarnd eitim ve retim yapmak zere alan ve mdrln Osman Hamdi Bey'in getirildii hangisidir? okul aadakilerden

iii. Osmanl ailesinin en yal ve olgun yesinin tahta ge mesi kuralnn getirilmesi durumlarndan hangileri, padiahlarn yetime biimin-

c Seydi Ali Reis

D) t.evnl

El Sabuncuolu erafeddin Al Bl Darlmuallimin Sanayi-i Nefise Mektebi Galatasaray Sultanisi Enderun Darlmaarif

de deiiklik olduunu gsterir? Al Yalnz i Dlllvelll Bl Yalnz ii

CL Yalnz iii
El i, ii ve iii

CL
O)

El

20.

Osmanl

. .

Harzemah Memlk devletlerin hangilerinde saltanat makam

Yukardaki

iinde halifelik anlay uygulanmtr? Al Yalnz i Dllvell Bl Yalnz ii El ii ve iii

CL Yalnz iii
23. Osmanl Dneminde, Fatih Sultan Mehmet'in hangisidir? hocas olmu, din, tasavvufve tp alanlarndaki nen nl bilgin aadakilerden Al Ebussuud almalaryla bili-

21.

Osmal Devleti'nde resmi tarih yazarlarna verilen ad aadakilerden hangisidir? Al Mltezim Bl Mtevell!

Bl Evliya elebi
D)

CL Akemseddin CL Defterdar
El Vakanvis

Kemalpaazade

El Molla Fenari

D) Reislkttap

Yerli tccarlarn %8 orannda i gmrk vergisi vermek

5.

A~adakilerden Devleti zerindeki Al Bl

hangisi,

Corafi

Ke~ifler'in

Osmanl

1.

zorunda olmas ve yabanclarn bu vergiden muaf tuOsmanl Devleti'nde, Tanzimat Ferman'nn ilan edilmesi ii. iii. Islahat Ferman'nn ilan edilmesi 31 Mart Olay'nn bastrlmas hangileri, mevcut anayasal dzene kariii. ii. tulmas Osmanl Devleti'nin paralanmas ve Balkan devletlerinin kurulmas ithalattan %5, ihracattan % 12 orannda vergi alnmas hangileri, Osmanl Devleti'nde ticare-

etkilerinden

biri deildir?

Osmanl ekonomisinin

zarar grmesi

Osmanl parasnn deer kaybetmesi Osmanl Devleti'nin askeri alanda bilimsel ve teknik yenilikler yapmas

CL

geli~melerinden
~i

Yukardakilerden tin yabanclarn

olanlara bir tepkidir? Bl Yalnz III Dlllvelll

eline gemesine zemin hanrlamtn? Bl Yalnz ii

D)

Osmanl lkesinde arz - talep dengesinin bozulmas Osmanl lkesinden kaybetmesi geen ticaret yollarnn nemini

El Al Yalnz i

CL i ve ii
El i, ii ve LLL

Al Yalnz i Dlllvelll

CL i ve III
El i, ii ve iii

Osmanl Devleti XVIIi. yzyldan tarm ii. askerlik iii. teknik iV. ynetim alanlardan hangilerinde

itibaren,

4.

Osmanl Devleti'nde, uzmanlardan

XViii. yzylda Avrupa'dan hangisini gsterir?

getirilen ya-

yararlanlarak

askeri alanda slahatlar

plmas a~adakilerden Al Bl Avrupa'nn faydalanmaya Bl Ive III stnln balarmnr?


D)

ilk kez Avrupa'dan bor para alndn Avrupa ile ekonomik ilikilerin iyi olduunu Avrupa'nn teknik alandaki stnlnn ini Mslman olmayanlara tannan haklarn geniletildiini Saltanat sisteminde deiiklik yapldn kabul edildi-

kabul

CL

6.

Osmanl Devleti'nde kal dei~iklikler kilerden hangisidir?

Bat sistemlerini

rnek alarak radi-

etmi ve Avrupallardan
Al i ve II

yapma eilimi

olan ilk padiah aada-

CL i ve LV
El ii ve LV

El

o ii ve III

AlV.Mehmet DlIII.Ahmet

Bl iii. Selim

CL iii. Mahmut
El ii. Abdlhamid

7.

Avrupa; XVii. yzyl boyunca daha byk boyutlu bir sanayiye gemek ve lonca dzeyindeki retimi amak iin uram, XVIII. yzylda da bunu gerekletirmitir. Avrupa, sanayi toplumuna doru yol alrken tarm retimi azalm Osmanl

8.

Sanayi inklab, Osmanl Devleti'nde

esnaf tekilatn etkile-

mi ve esnafn retimdeki nemi azalmtr. Aadakilerden hangisinin bu durumla ilgili gelimeler-

Devleti'nden tarm rnleri almaya balamtr. Bu durumun ortaya kmasnn Osmanl Devleti'nde aadakilerden hangisine neden olduu sylenemez? Al Elinde bulunan ipek ve Baharat yollarnn nem kazan-

den biri olduu savunulamaz? Al Bl ithalatn azalmas isizliin artmas Parann deerinin dmesi Yerli maln i pazarda srmnn azalmas Loncalarn ilemesi gereken ham maddenin darya k-

CL
D) El

masna
Bl ipekli sanayisinin ham ipee, saf sanayinin yapaya dnmesine

mas

CL
D)

Tarm retiminin

geimlik dzeyden pazar ekonomisi

dzeyine gelmesine Esnaf gruplarnn kendi aralarnda paylamas gereken

ham maddenin yurt dna kmasna El Sanayinin ham maddesi olan pamuk vettn gibi rnlerin retiminin younluk kazanmasna

7.

Osmanl Devleti'nde ilk d borlanma hangi padiah neminde balamtr? A) Abdlaziz C) ii. Abdlhamid B) Abdlmecid D) LV.Murat E) ii. Mahmut

d-

4.
Fatih Sultan Mehmet'ten teminatn sonra halka, Osmanl aa-

Aadakilerden

hangisi, Avrupa devletlerinin

Osmanl konu-

Devleti'nin i ilerine karmak iin yararlandklar lardan biri deildir? A) Kapitlasyonlar C) Aznlk haklar B)V.Murat D) iii. Selim
E)

Devleti'nin vatandalar arasnda din ve mezhep ayrl gzetilmeyecei vermi olan padiah B) Msadere Sistemi D) Borlar E) Taht kavgalar dakilerden hangisidir? A) Abdlaziz
C)

i. Abdlhamit ii. Mahmut

5.
Aadakilerden hangisiyle Osmanl Devleti'ne parla-

Osmanl Devleti'nde, XiX. yzylda yaanan, Sened-i ittifak'n imzalanmas,

8.

Osmanl imparatorluu'nda yarg, ii. eitim, rejim

Tanzimat Dneminde,

mento kavram girmitir? A) B) C) D) C) Divanhmayun

ii. iii.

Kanunuesasi'nin kabul edilmesi, iii. Tanzimat Ferman'nn ilan edilmesi, alanlarndan hangilerinde ikili uygulama balamtr? oluturan bireyler A) Yalnz i D) ii ve III C) iii ve LV E) ii, III ve LV B)Yalnz ii C) i ve ii E) i, ii ve iii

LV. Islahat Ferman'nn ilan edilmesi Kanunname-i Ali Osman Saltanat uras Kanunuesasi Vilayet Nizamnamesi gelimelerinden hangileri, toplumu arasnda eitlik salanmasna yneliktir? A) i ve iii D)I, livelV B) ii ve LV

Aydnlar ii. Yenieriler iii. Ulema snf yukarda sralanan kesimlerden 6. Tanzimat Ferman'nda aadaki hangi alanda slahat yaplmas ngrlmemitir? A) Yarg ileri C) Askerlik ileri A) Yalnz i D) Ive III B)Yalnz ii C) i ve II E) I, II ve III E)Vergi ileri B) Devlet rejimi D) Mlkiyet ileri

9.

Aadakilerden

hangisi II. Mahmut Dneminde yaplan biri deildir?

slahat hareketlerinden A) B) C) D) E)

ilk nfus saymnn yaplmas Anayasa karlmas Yeni bir ordunun kurulmas ilkokul eitiminin zorunlu hale getirilmesi ilk resmi gazetenin karlmas

O manl Devleti'nde

hftngileri i- Merutiyet'in ilan edilmesi iin almtr?

--

. ..,".
'

10.

Tanzimat dakilerden Al Bl CL Dl El

Devrinde

yaanan gelimeler

arasnda

aa-

13.

Aadakilerden zelliklerinden Al Bl CL

hangisi,

Birinci

Merutiyet

Dneminin

hangisi yer almaktadr?

biri deildir?

ilk Osmanl matbaasnn almas Gayrimslimlerin askerlik yapabilmesi

Padiahn Mebusan Meclisini kapatma yetkisinin bulunmas Ayan Meclisi yelerinin padiah tarafndan belirlenmesi Mebusan Meclisinin padiahn izniyle kanun teklifi hazrlamas

15.

Osmanl Devleti olas bir Rus saldrs karsnda ni savunaca ynetimini mtr? Al Msr DlTunus Bl Kbrs El Krm CLRodos dncesiyle aadakilerden 1878 ylnda ingiltere'ye

lkesi-

hangisinin

geici olarak brak-

ilk resmi gazetenin karlmas Yenieri Oca'nn kapatlmas

D) Nizam- Cedit Oca'nn almas El

Mebusan Meclisi yelerinin halk tarafndan seilmi ol-

mas
Birden fazla siyasi parti (frka) kurulmas

11.

Osmanl Devleti'nde, mak amacyla zorunluluu dir? Al ii. Mahmut CLAbdlmecid getiren

devlet padiah

dairelerinde

dzeni

salahangisi-

memurlara

setre, pantolon

ve fes giyme

aadakilerden

Bl iii. Selim

14.

ii. Mahmut, Vakay Hayriye'den sonra, "Bundan byle saltanatn millet iin bir dehet, bir korku kayna deil fakat bir destek olmasn istiyorum. Bunun iin ferdin malna el konulmas geleneini kaldryorum." demitir. Bu bilgiyle Al Bl CL D) aadakilerden hangisine ulalabilir?

i. Abdlhamid
El ii. Osman

Msadere usulne son verildiine Sened-i ittifak'n imzalandna Divanhmayundan Bakanlklar Sistemi'ne geildiine

12.

Osmanl gisidir?

Devleti'nde

eski ve yeni kurumlarn dnem

bir arada han-

ilk kez faaliyet

yrtt

aadakilerden

ilk posta tekilatnn oluturulduuna Kapkulu Sistemi'ne son verildiine

Al Kurulu

Bl Ykselme DlTanzimat

CLDuraklama El Merutiyet El

II. Merutiyet'in olmutur? Anlama Devletleri Anadolu'yu aadakilerden hangisiA) B) A) B) C) D) E) Londra Antlamas Sevr Antlamas Paris Antlamas Berlin Antlamas Mondros Atekes Antlamas C) D) El ne dayanarak igal etmilerdir?

ilannda,

aadakilerden

hangisi etkili

7.

Aadakilerden

hangisinin

Osmanl

Devleti'nin

ve

Almanya'nn, Kafkas Cephesi'nde Sarkam Taarruzu'yla elde etmeyi planladklar kazanmlardan biri olduu savunulamaz? A) B) C) D) Bak petrollerini ele geirmek Kafkaslar zerinden Hindistan'a ulamak Rusya'nn gneye inmesini nlemek Kafkaslardaki bamszlk mcadelesini desteklemek Svey Kanal'n ele geirerek ingilizlerin smrgelerine giden yolu kapatmak kaldrlmas

Hrriyet ve itilaf Cemiyeti Ahali Cumhuriyet Frkas Terakkiperver Cumhuriyet Frkas ittihat ve Terakki Cemiyeti Ahrar Frkas

5.
Aadakilerden hangisi 1876 Anayasas'n daha demokratik hille getirmek iin 1909 ylnda yaplan deiikliklerden biridir? A) B) Halkn seimlere katlabilmesi Padiahn Mebusan Meclisini kapatma yetkisine snrlamalar getirilmesi C)
D)

II.

Abdlhamit'in

tahtan

indirilmesinde

aadaki

olay-

E)

lardan hangisi etkili olmutur? Al B) C)


1876 31

Anayasas'nn yrrlkten

Mart isyan'nn kmas

Duyun-u Umumiye idaresi'nin Osmanl maliyesini denetimine almas ittihat ve Terakki Partisi'nin hkmet darbesi yapmas Osmanl imparatorluu'nun Sava'na girmesi B)
1877 - 1878

D) E)

8.

Aadakilerden A)

hangisi Wilson ilkelerinden

biri deildir?

Padiahn Ayan Meclisi yelerini semesi Mebusan Meclisi yelerinin drt ylda bir seilebilmesi Parlamentonun, olumas Ayan ve Mebusan olarak iki gruptan

Osmanl - Rus

Devletler arasndaki anlamazlklar bar yoluyla zecek bir tekilat kurulmas Yenen devletlerin, yenilen devletlerden toprak almamas

E)

6.
ii.

Girit ve Arnavutluk Makedonya ve Bat Trakya Gkeada ve Bozcaada D) Osmanl imparatorluu yukardaki topraklardan antlaEl Devletler arasnda ak diplomasi yaplmas hangilerini Balkan Savalar sonunda imzalanan Boazlarn her devletin ticaret gemilerine ak olmas C) Yenilen devletlerin, demesi yenen devletlere sava tazminat

Aadakilerin

hangisinde

Trk Milli Mcadelesi'nin

hak-

iii.

ll ilk kez belirtilmitir? 1\) O) C) D) ) Mudanya Konferans General Harbourd Raporu Moskova Antlamas Paris Bar Antlamas Amiral Bristol Raporu

malarla kaybetmitir? A)Yalnz i Bl Yalnz ii C) Yalnz III

D) i ve II

~----~
E) i, ii ve iii

1.

i. ii. iii.

Alaehir Kongresi Sivas Kongresi Afyon Kongresi

4.

Misakmilli'nin

hazrlanmasnda,

aadakilerden

hangi-

sinde yaplan almalarn Al hangilerinde manda ve himayeBl I.TBMM Sivas Kongresi Erzurum Kongresi

etkisi yoktur?

iV. Erzurum Kongresi Yukardaki kongrelerin

6.

Temsilciler

Kurulu,

Amasya

Grmeleri'nde

istanbul

Hkumetinden

Sivas Kongresi'nde d politika ile ilgili alnan

nin reddi karar alnmtr? Al i ve II Bl i ve III

CL OL CL ii ve LV
El ii, III ve LV El

kararlara uymasn istemitir. Bu aklamaya den hangisini Al Bl gre, Temsilciler vurgulad Kurulunun aadakiler-

Son Osmanl Mebusan Meclisi Amasya Grmeleri

sylenebilir?

OL i, IIlvelV

Yabanc sermayeden yararlanlmasn Malta srgnlerinin geri getirilmesini Anlama Devletleri'yle bar iin grmeler yaplmasn Mebuslar Meclisinin istanbul'da toplanmasn Manda ve himayenin reddedilmesini

2.

i. iii.

Anadolu Ajans Hakimiyetimilliye

CL OL
El

II. Yenign LV. Peyamsabah Yukardakilerden hangileri Kurtulu Sava'nda ulusal hareketi destekleyen basn organ veya kurulularndandr? Al Yalnz i Bl Yalnz ii

CL IvelV
El i, iii ve LV

OL 1,11 III ve

5.

Misakmilli'de aznlk haklarnn, komu lkelerdeki Mslmanlarn da ayn haklardan yararlanmalar kouluyla kabul edilecei belirtilmitir. 7. hangisi ynnde kararl bir yol Aadaki kongrelerden hangisi

3.

i. ii. iii.

Milis gleri destekleme istanbul Hkumetine aka kar kma Blgelerin Trkln kantlama

Bu karar aadakilerden izlendiinin Al toplaBl gstergesidir?

Dorudan toplanmas

doruya Mustafa Kemal'in ars zerine

LV. igal glerine kar direnmeyi ama edinme Yukardakilerden nan kongrelerin Al Yalnz i hangileri, Kurtulu Sava'nda biri deildir?

Aznlk haklar konusunda eitlii salama Aznlklar Trk uyruklu sayma Aznlklarla yabanclara eit haklar tanma Aznlk haklarn uluslararas bir platforma tama lkede bulunan aznlk saysn azaltma

Temsilciler Kurulu ye saysnda artrma gidilmesi ikisine de sahiptir? Bl Erzurum Kongresi

zelliklerinden Al Sivas Kongresi

ortak zelliklerinden Bl Yalnz ii

CL OL

CL i ve ii
El III ve LV

CL Alaehir Kongresi

OL Afyon Kongresi

El

OL livelV

El Edirne Kongresi

Son Osmanl Mebuslar Meclisinin toplanmasnda,

12.

Sivas Kongresi'nde, Ali Fuat Cebesoy'un Kuvaymilliye Komutanl'na atanmas,

i.

Amasya Grmeleri'ne rarlarn resmi nitelikte kendisiyle sylemesi,

katlan Salih Paa'nn alnan kaolmadn Temsilciler Kuruluna hanIL ilgili olarak aadakilerden

Sivas Kongresi kararlar, Erzurum Kongresi kararlar,

III. Misakmilli kararlarnn alnmas gelimelerinden hangilerinin hzlandrc etkisi olduu

IL Erzurum

Kongresi'ne

katlan

delegelerin

Sivas

gisini gsterir? A) B) C)
D)

Kongresi'ne de katlmas, III. Manda ynetiminin durumlarndan A) Yalnz i B) Yalnz ii D) Ivell endie E) II ve III C) Yalnz iii tr? kabul edilmesi nerisi ilgili sorunlar kmkorktuunu savunulabilir? hangileriyle

Tutuklanmaktan

Alnan kararlarda etkili olduunu Grmelere hkmetten gizli katldn Anadolu'da yaplacak ulusal harekete katlacan Kararlar, hkmetinin duyduunu kabul etmemesinden

Al Yalruz i
D) Ivell

B)Yalnz ii E) ii ve III

C) Yalnz III

E)

11.

Erzurum Kongresi'nde "Aznlklara, siyasal egemenlii ve sosyal dengeyi bozacak ekilde yeni birtakm zel haklar verilmesi kabul edilmeyecektir:' karar alnmtr.

13.

Amasya Grmeleri'nde ciler Kurulu aadaki vararnamtr? A) B) C) D)

istanbul konularn

Hkumeti hangisinde

ile Temsilanlamaya

Aadakilerden

hangisinin

gerekletirilmesiyle alnmtr?

ilgili

kararlar Sivas Kongresi'nde A) Il) ) D)


i)

Bu karar aadakilerden A) B) C) D) E)

hangisine

bir tepkidir?

Bat Cephesi'nin ikiye ayrlmas Direni cemiyetlerinin birletirilmesi

Aznlklarn istanbul'da kalmasna Ayrcalklara ve igallere Aznlklarn kendi kltrlerini korumalarna Damat Ferit Hkmetinin uygulamalarna

Salih Paa'nn Amasya'ya gnderilmi olmas Mebuslar Meclisinin toplanaca yerin belirlenmesi Temsil Heyetinin tannmas Anadolu ve Rumeli Mdafaa-i Hukuk Cemiyetinin hukuki bir kurulu olarak kabul edilmesi

Temsilciler Kurulu merkezinin Ankara'ya tanmas Mustafa Kemal'in meclis bakan seilmesi Milletvekili seimlerinin iki ylda bir yaplmas

Mebusan Meclisinin kapatlm olmasna E)

Seimlerin en ksa srede yaplmas

14.

Kurtulu Sava'nda, TBMM Hkumetinin yayn organ haline gelen gazete aadakilerden hangisidir?
Al Hakimiyetimilliye CLiradeimilliye El Mimber Bl Peyamsabah DlVenign

16.

Aadakilerden hangisi, Erzurum ve Sivas kongrelerinin ortak kararlarndan biri deildir? 18.
Al Bl CL D) Mustafa Kemal'in sivilolarak katlmas Milli kuvvetlerin etken, milli iradenin hakim klnmas Vatann paralanmaz bir btn olduunun dile getirilmesi Temsilciler Kurulunun ettiinin kabul edilmesi El Aznlklara, siyasi egemenlii ve sosyal dengeyi bozacak imtiyazlar verilmesine kar klmas dou illerinin tamamn temsil Bl CL
D)

istanbul'un Anlama Devletleri tarafndan igal edilm si ve Mebuslar Meclisinin dalmasna aadakilerd n hangisinin neden olduu savunulabilir?
Al istanbul Hkumetiyle yapmas Ali Fuat Paa'nn Kuvaymilliye Komutanlna atanma Hkumet yelerinin Meclis dndan seilmesi Misakmilli'nin ilan edilmesi
i

Temsilciler Kurulunun

qrmo

El

Sivas'ta kongre toplanmas

15.

Aadakilerden dan biridir?


Al Bl CL
D)

hangisi Misakmilli'de yer alan konular-

17.
ii. iii.

islam Teali Cemiyeti ingiliz Muhipleri Cemiyeti Sulh ve Selamet-i Osmaniye Frkas

Dou Cephesi'nin almas iV. Milli Kongre Cemiyeti Dzenli ordunun kurulmas gerei Bat Trakya'nn geleceinin halkoyuyla belirlenmesi Temsilciler Kurulunun oluturulmas Anadolu veTrakya'daki Mdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinin

Yukardakilerden hangileri ulusal mcadeleye kar kmtr?


Aliveli Bl i ve LV CLii ve iii El i, ii ve III

El

ouve v

birletirilmesi

TBMM Hkmetinin, istanbul Hkmetiyle ayn zamanda Lozan

5.

20 Ocak 1921 tarihli Anayasa'da yer alan baz maddeler unlardr: Egemenlik kaytsz artsz milletindir. Trk devleti TBMM tarafndan idare olunur. Kanun yapma ve kanunlar yrtme gc mecliste toplanmtr. Bu maddelere gre aadaki yarglardan hangisi-

i,

Aadakilerden hangisi TBMM'nin varlna ynelik tehditleri nlemek amacyla yaplmamtr? Al Bl Dzenli ordunun oluturulmas Hyanet-i Vataniye Kanunu'nun karlmas Meclis Hkmeti Sistemi'nin benimsenmesi Ayaklanmalarn bastrlmas istiklal Mahkemelerinin kurulmas iii. ii.

Konferans'na arlmas, italya ile sava esirlerinin karlkl geri verilmesi konusunda anlama yapmas, Son Osmanl Mebuslar Meclisinin dalmasndan men sonra kurulmas gelimelerinden kant tekil eder? Al Al Yalnz i Bl Yalnz ii hangileri, hukuki varlnn tanndna he-

CL OL
El

ne ulalamaz? Padiah hukuki ve siyasi yetkilerinden mtr. Bl Veni Trk devletinin siyasi yaps tamamlanmtr. Veni Trk devletinin siyasal yapsnn ilkeleri belirlenmitir. yoksun brakl-

CL Valnz iii
El i, ii ve iii

OL Ivell

CL OL
El

Osmanl Devleti fiilen yok saylmtr. Halk egemenlii nemsenmitir.

4.
Tekalif-i Milliye Emirleri ii. Hyanet-i Vataniye Kanunu iii. Anam Vergisinin Artrlmas Hakknda Kanun Yukardakilerden Al Yalnz i Dlllvelll hangilerini TBMM karmtr?

Aadakilerden ayaklanmalardan Al Bl

hangisi,

Kurtulu

Sava'nda

kan

biri deildir?

Menemen Ayaklanmas Deliba Mehmet Ayaklanmas opur Musa Ayaklanmas eyh Eref Ayaklanmas Ali Bat Ayaklanmas

CL OL
Bl Yalnz II

CL i ve iii
El I, ii ve III

El

;:;;:;r~ ;:;

1.

Trkiye,

aadakilerden

hangisiyle

ilgili

grmelerde kartlmas is-

4.

i.

DouTrakya

Fener Rum Patrikhanesi'nin teini dile getirmitir? A) B) C) D) E) Lozan Antlamas Ankara Antlamas Mudanya Antlamas Atina Antlamas istanbul Antlamas

istanbul'dan

ii. istanbul iii. Boazlar

7.

Suriye Snr ii. Boazlar Sorunu

IV. Bat Trakya Mudanya Grmeleri'nde yukardakilerden hangileriy-

iii. SavaTazminat LV. Bat Snr

le ilgili bir karar alnmamtr? A) Yalnz i D) Ive ii B)Yalnz III C) Yalnz IV E) I, ii ve iii

Konularndan

hangileri

Lozan

Antlamas'ndan

sonra

yeniden gndeme A) Ive ii D) ii ve III

gelmitir? B) i ve iii C) 1,lIvelV E) ii, iii velV

2.

Trk ordusunun aadakilerden A) B) C) D) E)

Sakarya Nehri'nin hangisinin

dousu na ekilmesi,

5.

sonucunda gereklemitir?

Anlama Devletleri Sevr Antlamas'nda yaplan deiiklikleri Londra'da grme gereini, Kurtulu Sava kapsamnda yer alan aadaki savalarn hangisinden sonra duymutur? A) Sakarya Sava C) i. inn Sava B) Ermenilerle sava D) ii. inn Sava

i. nn Sava ii. inn Sava Sakarya Sava erkez Ethem Ayaklanmas Ktahya-Eskiehir Muharebeleri

E) Eskiehir-Ktahya Savalar

6. 3.
Kars, Sarkam, Kazman, Kulp (Tuzluca) ve Idr'n yeniden Trk topraklarna katlmas ii. Batum'un Grcistan'a braklmas iii. Kafkas petrollerinin iletilmesi Gmr Antlamas'nn kap-

Aadakilerden hangisi, Kurtulu Sava'nda Trk ordusunun Sakarya'nn dousu na ekilmesinin sonularndan deildir?

B.

Yabanc irketlere verilen ayrcalklar Lozan Antlamas'yla sonlandrlmtr. Aadakilerden hangisi bu dorultuda ortaya kan bir

A) B)

Mustafa Kemal'in bakomutanlk grevini stlenmesi TBMM'nin, yetkilerini geici bir sre iin Mustafa Kemal'e
vermesi

gelimedir? A) B) C) D) E) Devletin ekonomik hayata olan mdahalesini azaltma Baz demir yollar ile liman iletmelerini ulusallatrma izmir iktisat Kongresi'ni dzenleme Trk Ticaret Birliini kurma Aar vergisini kaldrma

Yukardakilerden samndadr? A) Yalnz i D) Ivell

hangileri,

C) D)

Tekalif-i Milliye Buyruklar'nn karlmas Bat Cephesi'nin gney ve bat olarak ikiye ayrlmas TBMM'de Mustafa Kemal'e kar tepkilerin artmas

B)Yalnz ii
E)

C) Yalnz iii ii ve iii

E)

ingilizler, i. inn Muharebesi'nden saldrs olabileceini duyurmutur. i. Batl devletler zerinde etkili olmak ii. Demokratik lkelerin yannda yer almak iii. Sovyet Rusya'yla ABD arasnda sorun yaratmak Yukardakilerden hangilerinin, Trkiye'nin lozan Grmeleri srasnda ABD ile ikili ilikilere nem vermesinde kili olduu sylenemez? A)Yalnzl
D)

sonra Yunanllara birTrk

14.

Aadakilerden olabilir?

hangisi

Kurtulu

Sava'nda

Sovyet biri

Rusya'nn TBMM'yi desteklemesinin

nedenlerinden

ingilizlerin byle bir dnceye sahip olmalarnn nedeni aadakilerden A) B) C) hangisidir? getirilmesi

A)

Antlama Devletleri arasnda, Trkiye'nin tannmas konusunda gr ayrlklarnn olmas

Mustafa Kemal'in bakomutanla

B)

Mustafa Kemal'in anakkale Savalar'nn kazanlmasnda etkili olmas

Fransa ile Ankara Antlamas'nn imzalanmas Ermenilerin TBMM'yi tanmas Londra Konferans'ndaki reddedilmesi nerilerin TBMM tarafndan D) E) c)

Sovyet Rusya'nn, yeni rejimini glendirmek mak istemesi

ve koru-

B)Yalnz ii i ve ii E) ii ve iii

C) Yalnz iii

D)

Yunanistan'n savata yenilmesi Trkiye'de Sovyet rejimini destekleyenlerin olmas

E)

Dzenli ordunun kurulmas

Kurtulu Sava'nn devam ettii dnemde TBMM siyasi antlumalar yaparakTrk halknn ekonomik ve siyasal karlarn lll r devletlere kabul ettirmeye almtr. Bu dnemde TBMM aadaki devletlerden hangisine ilk olarak kapitlasyonlarn kaldrlmasn kabul ettirmitr? A) ovyet Rusya D) Almanya B) Fransa E) ingiltere C) italya

15.

Sakarya Sava'ndan sonra Fransa'nn TBMM ile Ankara Antlamas'n imzalamas aadakilerden terir? A) B) C) D) Fransa'nn TBMM ile iyi ilikiler kurmak istemesini TBMM'nin uluslararas alanda ilk kez tanndn Fransa ile TBMM arasnda dostluun uzun sreceini ingiltere'nin Yunanistan' desteklediini italyanlarn igal ettii Anadolu'dan geri ekildiini hangisini gs-

~ sre ile devrederek oy

IIIMM,5 Austos 1921 tarihinde Mustafa Kemal'i yetkilerini bakomutanla atad.

13.
ii. iii.

Bakomutanlk Meydan Muhaberesi Ktahya-Eskiehir Muharebeleri ikinci inn Muhaberesi kronolojik sras aa-

E)

i IlMM'nin byle bir karar almasnda aadakilerden


l nglsinin etkisi en fazladr?

Yukarda verilen muharebelerin ii) ii) i) ii) TBMM'nin ayaklanmalar bastramamas ovyet Rusya'nn savatan ayrlmas tilaf Devletleri'nin istanbul'u resmen igal etmesi Mustafa Kemal'in glenmesinin salanmas A)I,II,III D) 111,1,11 B) ii, i, iii

16.'

Kurtulu Sava srasnda Mustafa tanhk yetkisi aadaki kurumlardan verilmitir?

Kemal'e bakomuhangisi tarafndan

dakilerden hangisinde doru verilmitir? c) ii, iii, i E) iii, ii, i

A) iileri Bakanl C) TBMM

B) Mebuslar Meclisi D) Bakanlar Kurulu

i)

Trk ordusunun Sakarya'nn dousu na ekilmesi

E)Temsilciler Kurulu

17.

i. ii. iii.

Bat Anadolu'da yaayan Rumlar Bat Trakya'da yaayan Trkler imroz, Bozcaada ve istanbul'da yaayan Rumlar

20.

TBMM Hkmetinin, istanbul Hkmetiyle ayn zamanda Lozan 22. Kurtulu Sava'nda Atatrk'n me yetkisi hangi sfata dayanr? A) iii. Son Osmanl Mebuslar Meclisinin dalmasndan men sonra kurulmas heB) C) gelimelerinden kant tekil eder? A) Yalnz i
D)

Konferans'na arlmas, ii. nfus itaiya'yla sava esirlerinin karlkl geri verilmesi konusunda anlama yapmas,

kanun gcnde emir v

iV. Teselya ve Makedonya'da yaayan Trkler Yukardakilerden deiimi A) I-II D) II-LLL-IV hangisi Lozan Antlamas'nda

Meclis Bakan Bakomutanlk Temsilciler Kurulu Bakan Mareal iii. Ordu Mfettii

dnda tutulmutur? B) II-III E)I-II-III-IV C) I-IL-III

hangileri,

hukuki varlnn

tanndna
D)

E)

18.

i.

Menemen Olay'nn bastrlmas

B) Yalnz II i ve ii E) I, II ve iii

C) Yalnz iii

ii. Yozgat Ayaklanmas'nn bastrlmas iii. inn Savalar'nn kazanlmas yukardakilerin hangilerinde etkili olmay

Kuvaymilliye baarmtr? A) Yalnz i

B) Yalnz ii D) Ive III

C) Yalnz III E) I, II ve III

19.

Anlama Devletleri'nin, BykTaarruz'dan nce 22 Mart 1922 tarihinde Trkiye ile Yunanistan arasnda mtareke yaplmasn nermesi, ii. iii. Birinci inn Sava'ndan sonra Londra Konferans'n dzenlemesi, istanbul'u resmen igal etmesi hangileri, Sakarya Zaferi ve Ankara ramen bu devletlerin devam ettiklerini B)Yalnz ii D) Ive III Yunan Hkumetini

21.

Moskova Antlamas'nda,

Sovyet Rusya'nn,

Trkiye'ye silah ve para yardm yapmas, ii. iii. Misakmilli'yi tanmas, Osmanl imparatorluu ile arlk Rusyas dneminde 23. Kars Antlamas'nn gisinin etkisi yoktur? A) B) C) i ve ii E) II ve LLL C) D) E) Gmr Antlamas'nn Sakarya Sava'nn Byk Taarruz'un Moskova Antlamas'nn Kafkas Cumhuriyetleri'nin Sovyet Rusya'yabal olmasnn yaplmasnda aadakilerden han-

yaplm olan antlamalarn hepsini geersiz saymas konularndan A) Yalnz i C) Yalnz III E) I, ii ve LLL D) I ve III hangileri yer almtr?

gelimelerinden Antlamas'na desteklemeye A) Yalnz i

gsterir?

B) Yalnz ii

Moskova tanmad 4. Kurtulu Sava'nda italya'nn, Anadolu'dan ekilmeye balamasnda, TBMM Hkumetinin nular almas, ii. Mudanya Antlamas'nn imzalanmas, iii. Trk ordusunun Sakarya'nn dousu na ekilmesi hangilerinin etkili olduu savunulabi27. Mustafa askeri ve siyasi alanda baarl so-

Antlamas'nda uluslararas

yer alan "iki hibir antlamay aadaki

taraftan

birinin han-

29.

Atatrk,

"Bu anlama, Trk ulusuna kar yzyllardan

beri

dieri de tan-

hazrlanm ve Sevr Antlamas ile tamamland

sanim,

mayacaknr," maddesiyle
gisinin kastedildii Al Mudanya D) Gmr

antlamalardan

byk bir suikastn ykln bildirir bir belgedir. Osmanl tarihinde benzeri grlmemi bir siyasal zafer yaptdr." szn aadakilerden hangisi iin kullanmtr?

savunulabilir? Bl Sevr CLKars El Brest-litowsk

A) B) C)

Mudanya Atekes Anlamas Moskova Antlamas Kars Antlamas Lozan Antlamas Montr Boazlar Szlemesi

gelimelerinden lir? A)Yalnz i D) Ivell

Kemal, "Hatt

mdafaa

yoktur;

sath mdafaa D) E) emrini

vardr. O sath btn vatandr. Vatann her kar topra, B)Yalnz ii E) ii ve III C) Yalnz III vatandan kanyla slanmadka terk olunarnaz," vermitir? Bl Sakarya D) Eskiehir ve Ktahya E) Bakomutanlk aadaki savalarn hangisinde Al i. inn C) ii. inn

28.

Aadakilerden kazanmlardan Al

hangisi Gmr Antlamas'yla biri deildir?

salanan

Kurtulu

Sava'nda yaplan

Grcistan hangisidir?

ve

Ermenistan en nemli

Grcistan'la olan anlamazlklarn ortadan kaldrlmasna zemin hazrlamas Dou Cephesi'ndeki silah ve tehizatn bir ksmnn batya tanmasna ortam hazrlamas Halk arasnda orduya ve TBMM'ye duyulan gvenin art-

hkmetleriyle

Kars Antlamas'nn

sonucu aadakilerden A) B) C)

Bl

Sakarya Sava'nn kazanlmas Kafkas snrnn kesinlemesi Tekalif Milliye Emirleri'nin (Ulusal Ykmllkler) rlmas ka-

C)

mas
D) Sovyetlerden alnacak yardmlarn Anadolu'ya gelmesini salayacak yolun almas Afganistan'la dostluk anlamas yaplmas

O) )

TBMM'nin ay iin yetkilerini Mustafa Kemal'e devretmesi Ermenistan'la Gmr Antlamas'nn yaplmas

E)

1.

Cumhuriyet drlmtr? Al Bl CL Dl

Dneminde,

erkein aile kurumu ile ilgili hangisiyle byk lde kal-

4.

Trk mtr? Al Bl CL

denizlerinde

gemi

iletme

hakknn

yalnz

ayrcalklar aadakilerin

Trkiye'ye verilmesi aadakilerden

hangisiyle salan-

7.

Aadaki alanlardan hangisine cumhuriyetin ilk yl r da ekonomik kalknmada ncelik verilmemitir? Al Tarm Dl Ulatrma Bl Ticaret El Turizm CLSanayi

Laiklik ilkesinin anayasa gvencesine alnmas Trkiye'nin Milletler Cemiyetine ye olmas Medeni Kanun'un kabul edilmesi italyan Ceza Kanunu'nun adapte edilerek yrrle girmesi

Tevik-i Sanayi Kanunu Kabotaj Kanunu Lozan Antlamas BeYllk Sanayi Plan izmir iktisat Kongresi

r
El

El

ok partili demokratik hayata geilmesi

8.

1938 ylnda kabul edilen ikinci Be Yllk Sanayi Plan is iii len ekilde uygulanamamtr.

5. 2.
Aadaki seeneklerden al amalarndan biridir? hangisi, Millet Mekteplerinin

Aadakilerden

hangisinin gerekletirilmesi,

eitim ile

ikinci Be Yllk Sanayi Plan'nn hayata geirilememesln de aada~ilerden Al hangisi etkili olmutur? bunalmn yaanmayn

ilgili dier inklaplar da zorunlu hale getirmitir? Al Tekke ve trbelerin kapatlmas Medreselerin kapatlmas Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun kabul edilmesi er'iye ve EvkafVekilletinin kaldrlmas

Al Bl CL O) El

Baslan kitap saysn artrmak Eitimi tamamen Batllatrmak Eitim ve retimi birletirmek Okuma yazma orann artrmak Yksekokul saysn artrmak

Dnyada byk bir ekonomik balamas ii. Dnya Sava'nn kmas zel giriimcilerin

Bl CL
D)

Bl CL
D)

sayca az olmas

Tevik-i Sanayi Kanunu'nun karlmasnn gecikmesi Devletilik ilkesinin uygulanmaya balanmas

El

Yabanc okullarn Trk mfettiierinin denetiminde olmas

El

6. 3.
Arlk ve l birimlerinin deitirilmesi ii. Miladi takvimin kabul edilmesi iii. Medreselerin kapatlmas

Halkevleri

9.
ii. Millet Mektepleri iii. Ky Enstitleri hangileri Atatrk Dneminde kurul-

i.

Aar vergisinin kaldrlmas

ii. Dou Anadolu'da muhta iftilere toprak datlmas iii. Ziraat Bankasnn kurulmas

Yukardakilerden Yukardaki inklaplardan hangileri, uygulamalarda birlik mutur? Al Yalnz i Al Yalnz i Dllvelll Bl Yalnz ii El I, ii ve iii CLYalnz iii Dl Ive ii salama amacyla yaplmtr?

Kyly rahatlatmak ve retimi artrmak amacyla yaplan yukardaki dzenlemelerden hangileri Atatrk Dneminde gerekletirilmitir?

Bl Yalnz ii El i, ii ve III

CLYalnz iii Al Yalnz i Bl Yalnz ii CLYalnz iii El I, II ve iii

r i ve ii

Tekke ve trbelerin kapatlmas 10. ii. iii. Saltanatn kaldrlmas Halifeliin kaldrlmas Yeni Trk Harfleri'nin kabul edilmesi iiklaplarn gerekletirilme sras aadakiAl Yalnz i Bl Yalnz iii Dl i ve iii El i, ii ve iii ii. iii. Medreselerin kapatlmas Patrikhanenin dnyevi yetkilerine son verilmesi hangilerinin temel amac dncede

16.

Trkiye Cumhuriyeti'nde, i. eitim, ii. iii. turizm, hukuk hangilerinde yaplmtr? Bl Yalnz II Dllvelll El ii ve III ikili uygulamalara son verecek

Yukardakilerden adal

gerekletirmektir?

alanlarnn yenilikler

Yukardaki

lerin hangisinde Ali-li-III DlII-III-I

doru olarak verilmitir? Bl III--II El III-IL-I 14.

CL i ve ii
Al Yalnz i

CL Yalnz iii

CL II--III

Aadakilerden

hangisi Trkiye Cumhuriyeti'nde

kadn-

lara tannan ilk haktr? 11. Yabanc irketlere verilen ayrcalklar Lozan Antlamas'yla sonlandrlmtr. Aadakilerden gelimedir? Al Bl Devletin ekonomik hayata olan mdahalesini azaltma Baz demir yollar ile liman iletmelerini ulusallatrma izmir'de iktisat Kongresi dzenleme Trk Ticaret Birliini kurma Aar vergisini kaldrma hangisi bu dorultuda ortaya kan bir Bl Al Evlenme ve boarmada erkekle eit derecede sz sahibi olma Belediye seimlerine katlabilme Milletvekili seilebilme Evlilikte kendi soyadn kullanabilme Evlilikte edinilen mala ortak olma

17.

i. ii. iii.

Trkiye'de mzeciliin balamas Sanayiinefse Mektebinin dntrlmesi tuvarna dntrlmesi Gzel Sanatlar Akademisine Ankara Konserva-

Milli Musiki ve Temsil Akademisinin

Yukardaki

gelimelerden

hangileri

Atatrk

Dneminde

CL
D) El

gereklemitir? Al Yalnz i Bl Yalnz II

CL
D) El

CL Yalnz III
El ii ve iii

o i ve ii

U. ii. iii.

Laiklik Devletilik zerklik kaldrlmas gereidir? Bl Yalnz ii Dllvelll El ii ve III yukardakilerden hangilerinin

15. ii. iii.

Miladi takvimin kabul edilmesi Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi Hafta tatilinin cumadan pazar gnne alnmas hangilerinde, uluslararas ticari iliki-

18.

Tevik-i Sanayi Kanunu aadakilerden

hangisini

kap-

samaz?
Al Bl Trk parasnn korunmas Ekonomiyle ilgili aratrmalarn yaplmas zel giriimcilere kolaylklar salanmas Ekonomik alanda gerekli grlen deiikliklerin yaplmas Dnyadaki deiik ekonomik akmlarn incelenmesi ve bunlarn Trkiye'ye etkilerinin saptanmas

Halifeliin dorudan Al Yalnz i

Yukardakilerden

lerde kolaylk salama amac vardr?

CL
D)

CL Yalnz III

Al Yalnz i

Bl Yalnz ii

CL Yalnz III

El

19.

Cumhuriyet

Dneminde

yaplan inklaplarn

hangisinde,

22.

Sosyal tabakalamann bir iareti olan "aa, hac, halife, molla, efendi, hazret" gibi unvanlar 1934 ylnda kaldrlmtr. Bu yenilik aadakilerden hangisine ulalmak istendi-

"dini siyasete alet olmaktan karma" amac yoktur? Al Bl CL


D)

ok partili hayata geilmesi Tekke, zaviye ve trbelerin kapatlmas Dini kyafetlerin giyilmesinin snrlandrlmas Medreselerin kapatlmas Halifeliin kaldrlmas

25.

Saltanatn

kaldrlmas

ncelikle

aadakilerden

hangI-

inin gstergesidir? Al Bl Tekke ve trbelerin kapatlmasna Saltanatn kaldrlmasna Uluslararas ilikilerin kolaylatrlmasna Cumhuriyetin ilan edilmesine

sinin salanmasna Al Bl CL
D)

yneliktir?

zerkliin Ulusal egemenliin Bamszln Uluslararas ilikilerin Yurtta ve dnyada barn

El

c
D)

20.

Hukuk ii. Eitim iii. Sanayi Trkiye Cumhuriyeti'nde ikili daha ok yukardaki son verecek alanlarn inklaplar

El

Ayrcalklarn kaldrlmasna

El

23.

Atatrk

inklaplarnn,

26.

Menemen Olay ii. Saltanatn 'kaldrlmas iii. Cumhuriyetin Yukarda sralanan ilan gelimelerden hangileri halifeliin

anayasal haklara uygun olma, ii. ksa srede gerekleme, iii. halkn ihtiyalarna cevap verme hangileri laik bir hukuk sistemi oluturamacna ynelik-

hangilerinde yaplmtr? Al Yalnz i

uygulamalara

kaldrlmasnda Bl Yalnz II Dl i ve II El ii ve iii CLYalnz III zelliklerinden tir? Al Yalnz i 21. Aadakilerden deiiklii Al Bl hangisi 1928 ylnda yaplan anayasa Dllvelll Bl Yalnz ii CLYalnz III El I, ii ve III ma veya toplumsal yaam dzenleme Al Yalnz i

etkili olmutur? Bl Yalnz II CLYalnz iii El I, ii ve iii

o ii ve III
27.
ii.

ile ilgilidir?

Gayrimslimlerden

alnmas

Her blgeden farkl oranda toplanmas Elde edilen rn zerinden alnmas hangileri aar vergisinin zellik-

Laikliin anayasaya girmesi "Devlet'in dini lslam'dr" maddesinin anayasadan karlmas

24.

Devlet mtr? Al 1930

eliyle

temel

sanaynn

kurulmasn

amalayan balan-

iii.

"Birinci Be Yllk Plan" hangi ylda uygulanmaya

Yukarda verilenlerden lerindendir?

CL O) El

Atatrk ilkelerinin anayasada yer almas Kadnlarn ve kil seilmesi Kabine Sistemi'ne geilmesi Bl 1931 CL1932 Al Yalnz i Dlllvelll Bl Yalnz ii CLYalnz iii El I, ii ve iii

n.

. .

Sosyal

Ky Enstitleri

33.

Harf inklabyla ilgili kanunun 9. maddesinde. "Btn okullarn Trke yaplan retiminde mektedir. Trk harfleri kullanlr. Eski harflerle yazlm kitaplarla retim yaplmas yasaktr:' den-

II. Siyasi Resmi ilemler yukardaki alanlarn daha ok hangi-

. .

Halkevleri Millet Mektepleri hangileri Atatrk Dneminde kurul-

Soyad Kanunu'yla

Yukardakilerden mutur?

Kanunun bu maddesiyle, gellenmesi

aadakilerden

hangisinin

en-

lerinde kolaylk salanmtr?


ii)

amalanmaktadr? yaplan aratrmalarn retimi

Yalnz i D) Ivelll

B) Yalnz ii

C) Yalnz iii E) i, ii ve iii

A) Yalnz i
D)

B) Yalnz ii Ive iii E) ii ve iii

C) Yalnz iii

A)

retim kurumlarnda aksatmasnn

B) Hafta tatilinin pazar gnne alnmas ii. Miladi takvimin kabul edilmesi C)
D)

retimdeki

uygulama farkllklarnn

Okuryazar olmann ayrcalk olmaktan karlmasnn Yabanclarn arivlerden yararlanmasnn Trkede yabanc kelime kullanmnn artmasnn

Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi gelimelerden uluslararas hangilerinde ilikilere uyum Trkiye salamas

E)

Yukardaki umhuriyeti'nin mac vardr?

Al Yalnz i
D)

B)Yalnz ii Ive ii . E) ii ve iii

C) Yalnz iii 34. Atatrk, "inklap, var olan messeseleri zorla deitirmek demektir. Trk milletini son asrlarda geri brakm olan en yksek medeni salayacak yeni messeseleri messeseleri ykarak yerlerine, milletin gereklere tarih ve dil anlaynn deimesi. ii. llerin ve takvimin yeniden ele alnmas, apka giyilmesinin zorunlu tutulmas hangilerinde dorudan ulusallama gre ilerlemesini koymu olmaktr:' demitir. Atatrk'n bu szleriyle Trk inklab'nn,

fllrklye'de, 1923 ylna kadar semen olabilmek iin uygulanmakta olan vergi verme artnn kaldrlmas, ii. semen olan herkesin oy kullanmak zorunda olmas,

32.

Veni Trk devletinde,

. .
Cl Yalnz iii

adalamaya ynelik olma, gereksinimlerine cevap verme,

kadnlara seme ve seilme hakknn verilmesi hangilerinin milli egemenlii glendir-

ile ilgili inklaplarn

ii. toplumun

" lImelerinden

amac olduu savunulabilir? A) Yalnz i B)Yalnz ii D) Ivell

kamuoyunun

hazrlanmasndan sonra gerekletirilme vurgulad savunulabilir?

'''ilk 8macyla yapld A)Ylnz i D) ii ve iii

savunulabilir? C) Yalnz iii


E)

zelliklerinden E) I, ii ve iii A) Yalnz i


D)

hangilerini

B) Yalnz ii

B)Yalnz ii Ivell

Cl Yalruz iii
E) I, ii ve iii

i, ii ve iii

35.

Trkiye'de, i. ii. iii. semen yann 18'den n'ye karlmas, milletvekili seimlerinin iki ylda bir yerine drt ylda bir yenilenmesi, iki dereceli seim sisteminden tek dereceli seim sistemine geilmesi hangileri, kiilere siyasi haklarn kant olabilir? CLYalnz III El i, ii ve III do-

38.

Trk kadn, milletvekili dakilerden Al Bl CL D) El hangisiyle

seme ve seilme hakkn aaalmtr? 41.

ok partili seim sisteminin kabul edilmesiyle 1876 Anayasas'nn yrrlkten kaldrlmasyla Tek dereceli seim sistemine geilmesiyle Medeni Kanun'un kabul edilmesinden 1934 ylnda karlan yasayla hemen sonra Yeni Trk devletinde ve gerekli kadronun den hangilerini Al Yalnz i zel giriimde yeterli sermaye birikimini yukardakl savunulabilir1 CLYalnz III El i, ii ve III olmamasnn iii. Milletler Cemiyetine ye olunmas

gelimelerinden rudan kullanma Al Yalnz i

olana salandna Bl Yalnz ii

gerekli hale getirdii Bl Yalnz ii

r ii ve III
36. Ekonomik hayatla ilgili,

39.

Misakmilli ii. Mudanya Atekesi iii. Tevhid-i Tedrisat Kanunu Yukardakilerden sz kurumlar hkmler hangilerinde yabanc okullarn nlemeyi bam-

Dllvell

42.

Klk-Kyafet

Kanunu, kadn-erkek eitliini salamak,

i. toplumda

Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi, ii. izmir iktisat Kongresi'nin toplanmas,

gibi hareket etmesini

amalayan

ii. topluma ada grnmkazandrmak, iii. resmi ilemlerin takibini kolaylatrmak

yer almtr? Bl Yalnz II CLYalnz III El I, ii ve III

iii. i. BeYllk Sanayi Plan'nn uygulanmas gelimelerinin hangisidir? Al I-Il-III Dl III--II Bl II--III ElIII-II-I CL11-111-1 40. Batl devletlerle ticaretin kolaylamasnda, 43. Yabanc irketlertarafndan rnn devletletirilmesi, ii. Trk denizlerinde gemi Trkiye'ye ait olmas, iii. Esnaf rgtlenmesinin konularndan hangileriyle ilgili kanunlarn karlmasnn etkili olduu savunulabilir? olaylarndan Al Yalnz i Dlllvelll hangilerini etkiledii savunulabilir? Al Yalnz i Bl Yalnz ii CLIvell El i, ii ve III Dllve ll ~ BlYalnz ii E,lIvelll CLYalnz III AlYalnz i Dllvell Bl Yalnz ii El ii ve III CLYalnz III Yukardaki vardr? gelimelerin altrlan baz demiryollailetme hakknn yalnz kronolojik sralamas aadakilerden Al Yalnz i amalarndan Al Yalnz i Dl i ve II hangilerine yneliktir? CLYalnz III El ii ve III

ove n

Bl Yalnz ii

arn ve endaze yerine metrenin kullanlmas, 37. Halifeliin kaldrlmasnn, ii. hafta tatilinin cumadan pazar gnne alnmas, iii. resmi bir soyad alma zorunluluunun getirilmesi

i. Tekke ve trbelerin kapatlmas, ii. Medreselerin kapatlmas,

yurt apnda yaygnlatrlmas milliletirme amac

iii. Bolu ve Dzce ayaklanmalarnn kmas

hangilerinde

Maden Tetkik ve Arama Genel Mdrlnn ii. Aar vergisinin kaldrlmas Ziraat Bankasnn kredi vermesi hangileri,

kurulmas

49.

Hicri ve Rumi takvimlerin edilmesi ii.

yerine miladi takvimin kabul

44.

Kadnlara seme-seilme hakknn verilmesi ii. Toplumsal ayrcalk ifade eden unvanlarn kaldrlmas iii. Tek ele evlilik esasnn getirilmesi hangileri, 1926 ylnda karlan Mede-

iii.

Arn, endaze ve kula gibi uzunluk llerinin metre sisteminin kabul edilmesi

yerine

Yukardakilerden retimi

tarm kesimini rahatlatma ilgilidir? C) Yalnz iii E) 1,11 ve iii

ve

iii.

iki dereceli seim sisteminden tek dereceli seim sistemine geilmesi

artrma amacyla dorudan B) Yalnz ii D) II ve III

Yukardakilerden ni Kanun'un A) Yalnz i D) Ivell

kapsamndadr? B)Yalnz ii C) Yalnz iii E) 1,11 ve III

A)Yalnz i

Yukardakilerin uygulamalarda lir? A) Yalnz i

hangilerinde,

Trkiye Cumhuriyeti'ndeki

birlik salama amac olduu savunulabi-

B) Yalnz ii D) i ve ii El ii ve iii

C) Yalnz iii

4
ii. iii.

Halkevlerinin almas Ky Enstitlerinin almas Millet Mekteplerinin almas halkn kltrel gelimesini

Yukardakilerden

hangileri

salama amac tar? A) Yalnz i D) ii ve iii B)Yalnz ii E) 1,11 ve iii C) Ive iii 50. 1925 ylnda yerli kumatan elbise giyilmesine karlmtr. Trke'de yaz dili ile konuma dili arasndaki luk, Kabotaj Kanunu, ii. Harf inklabnn yaplmas, iii. medreselerin kapatlmas hangileriyle giderilmitir? C) Yalnz iii El ii ve iii A) B) C) D) filYalnz i D)I veli B) Yalnz ii E) Medreselerin kapatlmas Yabanc okul almasnn izne bal olmas TrkTarih Kurumunun kurulmas Laiklie aykr hkmlerin anayasadan karlmas Harf inklabnn yaplmas durumlarndan bilir? A)Yalnz i Dllvell B)Yalnz ii c) Yalnz iii El i, ii ve III hangilerine katk saland savunulauyumsuz48. Trkiye'de 1928'den sonra okuma yazma orannn nedenlerinden ve kiBu kanunun uygulamaya konulmasyla, dair kanun

tap saysnn artmasnn den hangisidir?

biri aadakilerda bamlln azaltlmas, ii. yerli retimin desteklenmesi, iii. sanayilemenin abuklatrlmas

lImelerinden

51.

Trkiye Cumhuriyeti'nde

yaanan,

54.

i.

Aznlk okullar Atatrk'n 1925 ylnda, "... Artk, hkumet ile millet ,"~ millettr v ifadesinden,

Cumhuriyet Halk Partisinin kurulmas, ii. kadnlara belediye seimlerine katlma hakknn verilmesi, iii. kadnlara milletvekili seme ve seilme hakknn verilmesi kronolojik sras aadakilerden hangi-

ii. Millet Mektepleri iii. Yabanc okullar Yukardakilerden ve kltr dzeyini A) Yalnz i D) Ivell hangileri, artrmak Atatrk Dneminde eitim 57. snda gemiteki millet hkrnettir" ayrlk kalmarrutr.Hkrnet eklindeki

amacyla almtr? C) Yalnz iii E) I, ii ve iii

gelimelerinin sidir? A)I,II,1I1

milletin ynetime katld, B) Yalnz ii ii. millete deerinin verildii, iii. hkmetlerin demokrasinin nemini kavrad ulalabilir? C) Yalnz III E) I, II ve iii

B) ii, i, iii D) 111,1,11 E) iii, ii, i

C) 11,111,1

durumlarndan

hangilerine

55.

Sanayi plannn yaplmas ii. Modern anlamda nfus saymnn yaplmas A) Yalnz i
D)

B) Yalnz II i ve ii

52.

Koruyucu gmrk politikas uygulanmas ii. Trk Parasnn Koruma Kanunu'nun karlmas iii. Aar vergisinin kaldrlarak kylnn rahatlatlmas Yukardakilerden kontrol A) Yalnz i D) Ivell hangileri, lke ticaretinin Trkiye'nin

iii.

Ziraat Bankasnn kurulmas gelimelerden hangileri Atatrk Dneminde

Yukardaki yaanmtr? A) Yalnz i


D)

B) Yalnz ii i ve LI

C) Yalnz iii E) I, ii ve iii

altnda bulundurulmas B) Yalnz ii

amacna yneliktir? C) Yalnz III


E)

58.

Cumhuriyet

Dneminde

kalknmada

sanayilemeye nem mallarn deerine

vermek amacyla Teviki Sanayi Kanunu karlmtr. Bu kanunla sanayi kurulularna da olsa devlet kurumlarna getirilmitir. Budurum, retimin artrlmak istendii, ii. ithalatn kstlanmak istendii, retecekleri gre % 10 prim verilmi ve ithal rnlerden % 10 daha pahal

ii ve iii

56.

Trkiye

Cumhuriyeti

Merkez Bankasnn

Trk ekonomi-

bunlar kullanma zorunluluu

sinde nemli bir yeri olmasnda,

53.

er'iye Vekiiletinin

kapatlmasnn,

iftiye kredi verilmesi, ii. ulusal bankalara destek verilmesi, iii. Osmanl Bankasna verilmi olan kat para karma ayrcalnn giderilmesi

aznlk okullarnn kapatlmas, ii. din ilerinin devlet ilerinden ayrlmas, iii. medreselerin kapatlmas hangilerine katks olmutur? C) Yalnz iii E) ii ve iii

grevlerinden

hangilerini

stlenmi

bir kurulu

olmas-

iii. sermaye birikimine devlet destei saland ifadelerinden hangilerinin gstergesi olabilir? C) Yalnz iii E) I, II ve iii

gelimelerinin A) Yalnz i

nn etkisi vardr? A) Yalnz i D) ii ve I,~II B) Yalnz LI


~E)

B) Yalnz ii D) Ivell

C) Yalnz iii I, ii ve iii

A)YalnlZ i
D)

B)Yalnz ii Ive ii

Soyad Kanunu ile tm vatandalara, aile ismi olarak z adlar yannda soyad kullanma zorunluluu Bu durumun ortaya kmasnda, getirilmitir. -

Halifeliin kaldrlmasyla eriata aykr olduu yolunda fetva vermeye kalkan fetva makamnn ortadan kaldrlmas Siyasal amalarla smrlebilecek Cumhuriyet Partisinin kapatlmas olan Terakkiperver

63.

Aadakilerden (retim A) B)

hangisi,

Tevhid-i

Tedrisat

Kanunu'nun

Birlii) sonularndan

biri deildir?

retim ilkelerinde birlik salanmas Genel eitim kurumlarnn Milli Eitim Bakanlna balanmas

snf farkllklarnn isim olarak kullanlmas, ii. isim benzerliklerinin iii. toplumda aznlk baz karklklara neden olmas, olan Trkiye Cumhuriyeti va-

Yukardaki

gelimeler

aadakilerden

hangisinin

yaanC) seilD) E)

masna ortam hazrlamtr? A) Cumhuriyetin mesi ilan edilmesi ve cumhurbakannn

ilk Maarif Kongresi'nin dzenlenmesi Milli kltr birliinin salanmas iin ortam hazrlanmas Dini esaslara dayal eitim anlaynn terk edilmesi

tandalarnn bulunmas durumlarndan A) Yalnz i


D)

hangilerinin

etkili olduu sylenebilir?


C)

B) C)

Anayasadan laiklie aykr hkmlerin karlmas Ulus egemenliine dayal yeni bir anayasa yaplmas

B) Yalnz ii i ve iii E) ii ve iii

i ve ii

D) E)

Hyanet-i Vataniye Kanunu'nun karlmas Saltanatn kaldrlmas

64.

Atatrk, "En iyi bireyler, kendinden ok, bal olduu toplumu dnen, onun varlnn ve mutluluunun korunmasna yaamn adayan insanlardr:' demitir. Atatrk'n kilerden A) bu szndeki hangisiyle en iyi birey tanmnn aada-

62.

1923 ylnda,

1921 Anayasas'nda

yaplan

deiiklikle

Trkiye Devleti'nin,

TBMM'de

eitim

ve retimin hangisiyle

birletirilmesine beraber

ilikin ii. iii.

siyasi rejimi, hkmetin oluturulma biimi,

eletii savunulabilir?

i
i

neri aadakilerden kanunlatrlmtr? A) ii)

grlerek

Vatandalk bilincine erimi kii Bakalarnn hak ve zgrlklerine deer vermeyen kii

seim sistemi B) hangilerine aklk getirilmitir? C) Belli bir zmrenin yararn gzeten kii Sorumluluklarnn gereini yerine getirmeyen kii C) Ivell E) i, ii ve III D) E)

Halifeliin kaldrlmas konularndan Cumhuriyetin ilan Saltanatn kaldrlmas A)Yalnz i D) Ivelll B) Yalnz ii

1) 1921 Anayasas'nn yaplmas i) Tekke ve trbelerin kapatlmas

nceliklerini kiisel kardan yana kullanan kii

65.

Kurtulu getirecek

Sava'nn anlamn bir marm yazlmas

ve bamszlk iin yarmay

isteini

dile

67.

Trk inklab'nn, belli bir ideolojiye bal olarak ortaya kma, ii. baka uluslara rnek olma, 69. Mustafa Kemal, "Artk, hkumet ile millet arasnda mazidekl ayrlk kalmamtr. Hkumet millettir ve millet hkmettr. Artk hkumet ve hkumet anlamlard':' demitir. Mustafa Kemal'in bu anlatmyla aadaki kavramlarmensuplar kendilerinin millet ten ayr olmadklarn ve milletin efendi olduunu tamamen

aadaki-

lerden hangisi amtr? Al Bl CL Milli Savunma Bakanl Genelkurmay Bakanl Milli Eitim Bakanl iileri Bakanl Salk Bakanl

iii. monariye dayal lke idaresini deitirme durumlarnn, hangileri bakmndan Rus inklab'ndan

farkl olduu savunulabilir? Al Yalnz i Dllvell Bl Yalnz ii El ii ve iii CLYalnz iii

El

dan hangisini Al Bl CL

vurgulad

savunulabilir?

Tam bamszlk Barseverlik Bilimsellik Milli birlik ve beraberlik Yurtseverlik

El 66. Aadakilerden gulamalarndan Al Bl hangisi Tevik-i Sanayi Kanunu'nun biri deildir? uy68. Aadakilerden nlemek eitli sanayi kurulularna devlet arazisi tahsis edilmesi Baz iletmelere tama hizmetlerinde mas CL Milli tasarruf ve mevduatn artmas iin Trkiye i Bankasnn kurulmas D) D) El Gelir vergisinde muafiyet getirilmesi El Devlet daireleri iin yerli rn kullanma zorunluluunun getirilmesi Dini giysilerin mabetler dnda giyilmesinin yasaklanDevlet istatistik Enstitsnn kurulmas indirim salanAl Bl CL Tekke, zaviye ve trbelerin kapatlmas Hac, aa, hafz, molla gibi unvanlarn kaldrlmas Medeni Kanun'un kabul edilmesi hangisinin sosyal hayattaki ayrcalklar

amal olduu savunulamaz?

mas

10.

Aadakilerden hangisi Cumhuriyet Dnemi gelimelerinden biri deildir? A) B) C) Kabotaj Kanunu'nun karlmas Halifeliin kaldrlmas ok partili hayata gei amacyla siyasi partilerin kurulmas D) ro) Balkan Antant'nn imzalanmas Kanunuesasi'nin kabul edilmesi

A,adakilerden

hangisi, Atatrk Dneminde tarm ge-

lI,tlrmek amacyla yaplan almalardan biri deildir?

Al
ii) i) il)

Aar vergisinin kaldrlmas Zraat Bankasnn kurulmas Numune iftliklerinin kurulmas

Yksek Ziraat Enstitsnn kurulmas Iarrn Kredi Kooperatiflerinin kurulmas

ii

1.

Terakkiperver hangisini

Cumhuriyet kullanarak

Frkas a~adaki

ilkelerden

4.

i.

Tek dereceli seim sistemine geilmesi Fethi Okyar Hkumetini

ktye

eyh Sait Ayaklanmas'na

ii. Mecliste oluan muhalefetin, ekilmek zorunda brakmas iii.

ortam hazrrlarmtr? A) Laiklik C) Milliyetilik E) Halklk B) Devletilik D) inklaplk

7.
ilanna ortam

Serbest Cumhuriyet Partisinin kurulmas hangileri, cumhuriyetin

TBMM'de yaanan kabine bunalm aatdakllerin sinden kaynaklanmtr? A) B)

hangi

Yukardakilerden hazrlam~tr? A)Yalnz i D) Ivell

Saltanatn kaldrlmasve padiahn ingilizlere snmasndlil Menemen Olay nedeniyle edilmesinden blgede skynetim llll

B)Yalnz ii E) ii ve iii

C) Yalnz iii C) D) E)

1921 Anayasas'nn hkmetin kurulmasna ilikin m (i desinden Mecelle'nin yrrlkten kaldrlmasndan

2.

A~adakilerden dir?

hangisi

Atatrk'n Frkasnn

istei ile kurulmu kapatlma nedeni-

olan Serbest Cumhuriyet

Anam vergisinin artrlmasndan

5.
A) B) C) D) Partide liberal ekonomi sisteminin benimsenmesi Gerici evrelerin partiye girmeleri Dnyada ekonomik bir bunalmn yaanmas Bursa'da ezann Trke okunmasna kar olaylarn kii. iii.

Menemen Olay Wagon Lits Olay Razgrad Olay hangileri cumhuriyet rejimine kar A) Bl A) Yalnz i B) Yalnz ii D) Ivell
E)

8.

Aadakilerden

hangisi, Atatrk'n biridir?

"Nutuk" adl eserin-

de sz ettii konulardan

Yukardakilerden tepki niteliindedir?

Soyad Kanunu'nun kabul edilmesi Montr Boazlar Szlemesi Milletler Cemiyetine ye olunmas Yeni Trk devletinin kurulmas Millet Mekteplerinin almas

mas
C) Yalnz iii II ve iii E) Laikliin anayasa gvencesine alnmas

C) D) E)

3.

Kuvaymilliye (1919-1920) ii. TBMM Hkmeti (1920-1923) iii. Trkiye Cumhuriyeti (1923-1927) iV. Trkiye Cumhuriyeti (1927-1938) Atatrk'n leri anlatlr? A) Ivell D) 1,11 ve iii B) ii ve iii C) iii ve LV E) I, ii, iii ve LV Sylevi'nde yukardaki dnemlerden hangi-

6.

Aadakilerden partiler A) B)

hangisi,

Atatrk

Dneminde

kurulan

arasnda yer almaz?

9.

i. ii.

Menemen Olay Bursa Olay eyh Sait isyan ilanndan sonra ortaya kan yukardaki hayata gei-

Serbest Cumhuriyet Partisi Ahali Cumhuriyet Partisi Demokrat Parti Terakkiperver Cumhuriyet Partisi Amele ve ifti Partisi

iii.

Cumhuriyetin olaylardan in gecikmesine A) Yalnz i

c
D) E)

hangileri

ok partili

demokratik

neden olmutur? B) Yalnz ii C) Yalnz iii 1) Ivelll

D) Ive ii

Ali Galip Olay ii. eyh Sait Ayaklanmas 10. Fethi Okyar Hkmetinin sorunu yaanmtr. Bu olay a~adakilerden koymutur? A) B) C) D) E) Cumhuriyetin ilan edilmesinin Saltanatn kaldrlmasnn Halifeliin kaldrlmasnn Seim sisteminin deitirilmesinin ok partili sisteme geilmesinin A) Yalnz i D) Ivell B) Yalnz ii E) II ve iii C) Yalnz iii hangisinin gerekliliini ortaya Yukardaki olaylardan hangileri, arasnda Musul'un geleceiyle ilekilmesinden sonra bir hkumet iii. Menemen Olay

15.

Atatrk Nutuk'ta, 'Takrir-i Skn Kanunu ile istiklal Mahkemelerini, istibdat vastas olarak kullanacamz fikrini ortaya atanlarve bu fikri telkine alanlar oldu ... Biz olaanst olarak alnan ve fakat yasalolan nlemleri hibir vakit ve hibir surette, kanunun zerine kmak iin vasta olarak kullanmadk:' demitir. Atatrk'n bu anlatmyla Takrir-i SkCn Kanunu'nun

gili Trkiye-ingiltere suz ynde etkilemitir?

yaplan

grmeleri

olum-

kabul edilmesi aadakilerdan vunulamaz? A)

ve istiklal Mahkemelerinin kurulmasnda hangisini gereke olarak gsterdii sa-

inklaplar koruma ve srekliliini salama Milletin medeni ve sosyal gelimesine ilikin giriimleri koruma

13.

Terakkiperver Cumhuriyet Partisi ii. Serbest Cumhuriyet Partisi iii. Demokrat Parti siyasi partilerden hangileri Atatrk'n ya~a-

B)

C)
D)

lkenin dzen ve gvenliini salama Tehlikelere kar nlem alma zorunluluu Uluslararas ilikileri dzenleme zorunluluu

Yukardaki

d dnemde A) Yalnz i

kurulmutur?
B) Yalnz ii C) Yalnz III E) I, ii ve iii

E)

D) Ivell

11

1924 ylnda, 1921 Anayasas'ndaki baz maddelerde deiiklikler yaplmtr. Aadakilerden biri deildir? A) Il) Cumhurbakannn meclis tarafndan seilmesi "Trkiye Devleti'nin dini lslam'dr" hkmnn dan karlmas Bakanlar Kurulunun babakan tarafndan seilmesi i) i) Babakann cumhurbakan tarafndan seilmesi Cumhurbakannn bir seim dnemi iin seilmesi A) Yalnz i D) Ivell B) Yalnz ii C) Yalnz III
E)

hangisi

sz

edilen

deiikliklerden

14.

Cumhuriyet Halk Partisi ii. Terakkiperver Cumhuriyet Partisi iii. Serbest Cumhuriyet Partisi yukardakilerden hangileri muhale-

anayasa-

Atatrk Dneminde, fet partisi olarak

kurulmutur?

------.-

ii ve iii

1.

Atatrk'n ki ilkelerden A) Halklk

"Hayatta en hakiki mrit ilirndir" sz aadaen ok hangisiyle ilikilidir? B) Laiklik D) inklaplk E) Devletilik

4.
ii.

Belli bir oran zerinden alnmas rnn az olduu yllarda da alnmas bu vergiyi kendi masrafiarn da katarak 7. Trkiye i Bankasnn kurulmas ii. Yabanclarn elindeki iletmelerin satn alnmas kaldrlan aar vergisinin halklk Siii. Demir yollarnn yapmna hz verilmesi Yukardakilerden malar arasndadr? A)Yalnz ii D) Ilvelll B) Yalnz iii C) i ve ii E) I, ii ve iii A) Yalnz i D) Ive ii B) Yalnz ii E) II ve iii C) Yalnz iii hangileri devletilik ilkesinin uygula-

iii. Mltezimlerin toplamalar

C) Cumhuriyetilik

Cumhuriyetin ralanan uyumad

ilk yllarnda sylenebilir?

zelliklerinden

hangilerinin

ilkesiyle

2.

i. ii.

Laiklik Devletilik

iii. zerklik Halifeliin dorudan A)Yalnz i D)lve iii kaldrlmas gereidir? B)Yalnz ii E) ii ve iii C) Yalnz iii yukardakilerden hangilerinin

5.

Cumhuriyetilik dorudan

ilkesi,

aadaki

ilkelerden

hangisiyle

ilikilidir? B) Milliyetilik C) Laiklik E) Devletilik

A) inklaplk D) Halklk

6. ii.

Devletilik Milliyetilik

iii. Laiklik

3.

inklaplarn

temel dayana

olma

Cumhuriyet yollarnn sanayileme lara dayanan ilkelerinin

Dneminde,

yabanclarn

elindeki

demir

8.

Yasalar nnde eit olma ii. Vatandan sosyal ve siyasi alanda etkileimini artrma iii. Ekonomide zel giriimcilie kar kma Yukardakilerden hangilerinin halklk ilkesinin amala-

ii. Akl ve bilime dayanma iii. Birbirini tamamlayc nitelikte olma Yukardaki zelliklerden hangileri, Atatrk

satn alnmas ve yabanc sermayeye dayanan modeli yerine, devlet tarafndan bir sistemin ilgilidir? B) Yalnz ii
D)

z kaynakilke-

uygulanmas

yukardaki

lerden hangileriyle A)Yalnz i

tm iin geerlidir? C) Ive ii E) Ilve iii A) Yalnz i


D)

r arasnda olduu savunulabilir? B) Yalnz II c) Yalnz III E) I, ii ve iii i ve iii A) Yalnz i


D)

B) Yalnz ii i ve iii
. E)

C) Ive ii ii ve iii

i ve II

ismet inn, Lozan Antlamas'n imzaladktan sonra yapt bir konumasnda baarnn srrn; "Yaamaya yetecek gte Devletilik ilkesinin uygulanmas ii. iii. izmir iktisat Kongresi'nin toplanmas Milletler Cemiyetine ye olunmas ismet inn bu aklamasyla, Yeni Trk devletinde zel giriimde sermaye birikiminin ve kadronun yeterli olmamasnn yukardakilerden gilerini gerekli hale getirdii savunulabilir? Al Yalnz i Dllvell Bl Yalnz ii CLYalnz iii El i, ii ve iii ilkelerinden hangilerinin nemini vurgulamtr? Al Yalnz i Dlllvelll BlYalnz ii CLYalnz III El I, ii ve III hanii. iii. laiklik, olduumuzu belirtmeye gitmitik ... kuvvetli durumdaydk. zaman milletin de reddedeceini

13.

Soyad Kanunu'nun kabul edilmesi Medreselerin kapatlmas Medeni Kanun'un kabul edilmesi Bu gelimeler, aada verilen Atatrk ilkelerinden gisiyle ilikilendirilemez? Al Laiklik Bl Devletilik Dl Halklk El inklaplk han-

Reddediyoruz dediimiz

blliyorduk," eklinde aklamtr.

bamszlk, ulus egemenlii CLMilliyetilik

12. tiL Menemen Olay'nn bastrlmas Terakkiperver Cumhuriyet Partisinin kapatlmas Yukardaki gelimeler aadakilerden ~ ilgilidir? Bl Cumhuriyetilik D) Ulusal egemenlik El inklaplk hangisiyle doru-

Atatrk dnce sisteminde, milliyetilik anlay laiktir. Aadakilerden hangisi bu bilgiyi destekler niteliktedir? Al Milleti oluturan unsurlar arasnda rk ve kken birliinin temel alnmas Bl CL D) El Vatandalarn istedikleri dini ve mezhebi semesi Toplumun rk, din ve mezhep izgileriyle blnmesi Devletin resmi bir dininin olmas mmeti dnce yaps

Al Halklk LLaiklik

1.

Trkiye'nin komularyla ve dnya devletleriyle bir politika hangisi Atatrk Dneminde gereklememitir? A) B) Balkan Antant'nn imzalanmas Milletler Cemiyetine ye olunmas

barl

3.

Musul'un lrak'a braklmasna karlk, Musul petrollerinden elde edilen yllk gelirin 0/010'unun 25 yl sreyle Trkiye'ye verilmesi karar alnmtr. 5. Bu karar aadakilerden A) hangisinin kapsamndadr? Balkan Antant'nn yaplmasna neden olan olay aad kilerden hangisidir? A) Hatay Parlamentosunun ald kararla Hatay'n Trk top raklarna katlmas B) C) D) E) Trkiye'nin Sadebat Pakt'na ye olmas Trkiye'nin NATO'ya ye olmas italya ve Almanya'nn saldrgan politika izlemesi ii. Dnya Sava'nn kmas

izlemesine ilikin aadaki gelimelerden

c
D) E)

Lozan Antlamas (1923) Ankara Antlamas (1926) Mudanya Atekes Antlamas (1922) Mondros Atekes Antlamas (1918) Misakmilli (1920)

itaiya'nn Habeistan'a saldrmasna tepki gsterilmesi B) Sadabat Pakt'nn imzalanmas C) Hatay'n Anavatan'a katlmas D) E)

2.

Haziran

1926'da

ingilizlerle

yaplan

Ankara 4. Montr Boazlar Antlamas, aadakilerden son vererek Trkiye Cumhuriyeti'ni rinde daha iyi bir konuma getirmitir? A) B) Ege Adalar'nn silahlandrlmasna Boazlar Komisyonuna Kapitlasyonlara D borlara Trk kara sularnda yabanclarn ticaret yapmasna A) Yalnz i D) i ve iii B) Yalnz II E) II ve iii C) Yalnz III Yukardaki mokratik deiikliklerden yaamn hangileri, Trkiye' de dedorudan gelimekte olduunun hangisine 6. ii. iii. ok partili hayata geilmesi Ak oy, gizli saym usulnn uygulanmas Referandum

Antlamas'nda, Musul ve yresinde yaayan Trklerin bamszl, ii. Musul'un petrollerinden Irak'a kalan gelirin 25 yl srey-

uluslararas ilikile-

le % 1O'unun Trkiye'ye verilmesi, iii. Musul'un Irak'a verilmesi

konularndan hangileriyle ilgili bir madde yoktur? A) Yalnz i D) Ivell B) Yalnz ii E) ii ve III C) Yalnz III

c
D) E)

gstergesidir?

Savan tm dengeleri bozmas

11.

1932 ylnda Trkiye. bara katkda bulunmak iin ila.


dakilerden Al hangisine ye olmutur?

Balkan Antant'nn ayn yrede bulunan devletler arasnda yaplan ittifak antlamas olmas

"

Trkiye'nin NATO'ya girmesi

Lahey Adalet Divan Milletler Cemiyeti Birlemi Milletler Sadebad Pakt

. .

Trkiye'nin Kore Sava'na asker gndermesi ingiltere'nin Ortadou'da karlarnn olmas Trkiye'den hangilerinin

Boazlarn Trk egemenliine hangileri

gemesi Bl Balkan Antant'nn etkili olmutur? CLYalruz III El ii ve III II. CL Dl El

Yukarda sralananlardan

Dnya Sava'nda ilevini yitirmesinde Hatay'la ilgili yaanan sorunda ingiltere'nin yana tavr koymasnda, yukardakilerden etkili olduu sylenebilir? Al Yalnz i Bl Yalnz ii Al Yalnz i Dl i ve III Bl Yalruz ii

Balkan Antant

Cl Yalnz iii
El ii ve III

r i ve ii

12.

Atatrk'n

"Milli snrlarmz iinde her eyden nce kendi kalknmasna almak, geliig uygarlk

gcmze dayanarak varlmz srdrmek, milletin ve lkenin gerek mutluluuna, zel byk hayaller peinde milleti uratrmamak

10.
fransa'nn bamszlk Suriye'deki vermeyi manda ynetimini ngren antlama kaldrp buraya

Nfus deiimi

dnyasndan insanca karlk ve dostluk grmeyi beklemek .," szleriyle ifade ettii hedefler d politikada.

. .

Sava tazminat Patrikhanenin istanbul'da kalmas ile Vunanistan arasnda yukardaki konulardan

yapmas zerine

aadaki sorunlardan Al Bi CL Di El Musul Sorunu Hatay Sorunu Boazlar Sorunu Borlar Sorunu

hangisi ortaya kmtr?

yalnz uygar milletlerle iliki kurma,

Trkiye hangileri

. .

uluslararas ilikilerde saygnl koruma, i ilerine karmama ve kartrmama hangilerini benimsediinin gstergesi

Lozan Antlamas'ndan

sonra da sorun olmaya

devam etmitir? Al Yalnz i Bl Yalnz ii CLYalnz iii El ii ve iii

balklarndan dir? AlValnlZ i Dllvell

Yabanc Okullar Sorunu

i ve iii

Bl Yalnz ii El ii ve iii

ClValnlZ iii

13.

Balkan Pakt'nn kurulmasnda, Trkiye'nin Birlemi MilletlerTekilat'na ye olmas,

15.

itaiya'nn Rodos ve Onikiada'y Yunanistan'a brakmas ii. Trkiye'nin Marshall Plan'n kabul etmesi iii. Irak Hkmetinin petrol zerine konan vergi gelirinin 17. 1926 ylnda aadakilerin Irak'a braklmtr? Al Bl Al Yalnz i Bl Yalnz ii Dlllvelll Ankara Antlamas'yla Lozan Antlamas'yla Mudanya Atekes Antlamas'yla Londra Konferans'yla Sevr Anlamas'yla hangisiyle Musul Sanca i

ii. itaiya'nn Dou Akdeniz'i yaylma alan semesi, iii. Hatay'n Trk topraklarna dahil edilmesi hangileri etkili olmutur? Bl Yalnz ii Dl i ve ii

% 1O'unu 25 yl sreyle Trkiye'ye vermeyi kabul etmesi Yukardaki gelimelerden gereklemitir? hangileri Atatrk Dneminde

gelimelerinden Al Yalnz i

CL Yalnz iii
El I, ii ve III

CL Yalnz iii
El I, ii ve III

CL
D)

El

14.

Montr Szlemesi, Boazlarn Trk egemenliine ii. iii. gemesi, 16. ii. iii. Boazlar Sorunu

18.

Sadabad

Pakt'nn kurulmasnda,

sorunlar bar yollar ile zebilme, Borlar Sorunu ii. Nfus Mbadelesi hangileri Atatrk Dnemi'nde zlen iii. katlmc devletlerin vurgulama, Irak'ta Arap milliyetiliinin glenmesini engelleme bamsz ve egemen olduklarn

Bat Trakya'nn Yunanistan'a braklmas, Anadolu'daki Rumlarla Yunanistan'daki Trklerin mbadele edilmesi

Yukardakilerden

konularndan hangilerini iermektedir? Al Yalnz i Dl i veli Bl Yalnz ii

konular arasndadr? amalarndan hangilerinin etkili olduu savunulabilir? Al Yalnz i Bl Yalnz ii Cl Yalnz iii Al Yalnz i ---_El i, IIve iii Dl Ive ii Bl Yalnz ii

CL Yalnz iii
El I, ii ve iii

t i ve 1I __

CL Yalnz iii
El I, IIve iii

Atatrk

Dneminde, gemesi,

24. ii. iii.

Kuzey Atlantik Pakt Milletler Cemiyeti Balkan Antant bu kurululara hangisidir? B) 11,1,111 D) 111,11,1 E) 111,1,11
C)

Boazlarn Trk egemenliine

e.

Aadaki

devletlerden

hangisinin

II. Dnya Sava nyeni

ii. iii.

italya'nn Onikiada'y Yunanistan'a brakmas. Ege adalarnn silahsz hale getirilmesi hangilerinin gerekletii sylenebilir? C) Yalnz III E) 1,11 ve iii

cesi yaylmac politika bir kararn alnmasnda A) Fransa C) Sovyet Rusya

izlemesi Boazlar konusunda etkili olmutur?

Trkiye Cumhuriyeti'nin mas aadakilerden A)I,II,III

ye olma srala-

durumlarndan B) Almanya D) ingiltere E) ispanya A) Yalnz i D) Ivelll

B) Yalnz ii

11,111,1

0,

Aadakilerden

hangisi,

1926 ylnda

ingilizlerle

yap-

lan Ankara Antlamas'nn A) B) C) D) )

kapsamndadr?

Hatay'n Trk topraklarna katlmas Batum'un Grcistan'a braklmas istanbul ve Dou Trakya'nn TBMM'ye braklmas Kbrs Adas'nn ingilizlere braklmas Musul'un Irak Hkumeti'ne braklmas

23.

Atatrk

Dnemi'nde

Montr saland

Boazlar Boazlarn

Szlemesi stratejik aadakilerden

ile ne-

Trk hakimiyetinin minin gnmzde hangisinin A)

daha da artmasnda,

etkisi olduu savunulamaz? Bat ile ilikilerinin youn-

Eski Dou Bloku lkelerinin lamaya balamas

B) C) Atatrk Dneminde Nfus Mbadelesiyle ilgili konularsorunlar

Varova Pakt'nn dalmas Boazlarn Bat'ya alan en nemli kap olma zelliini korumas

da aadaki

lkelerden

daha ok hangisiyle

D)

Kafkas Cumhuriyetleri

arasnda snr sorunlarnn yaan-

anmtr. E) B)Yunanistan C) Arnavutluk E) Makedonya

mas
Rusya Federasyonu'nun Kafkas devletleri zerinde etkinliini korumaya almas

A) Bulgaristan

D) Yugoslavya

Osmanl tekilat

Devleti'nde,

aadakilerden

hangisi

merkez

7.

Osmanl salamak

Devleti'nde,

eyaletlerde

dzeni

ve gvenlii

dnda grev yapmazd? B) Beylerbeyi D) Kad E) Suba

amacyla "Red if Birlikleri"ni hangisidir?

kuran padiah aa-

1.

Gktrk zlmtr? A) Uygur

Kitabeleri

aadaki

alfabelerin

hangisiyle

yaA) Yenieri aas

dakilerden A) iii. Selim C) Abdlmecit

B)Sogd D) Kiril E) Arap

C) Orhon

C) Sancak beyi

B) ii. Mahmut D) ii. Abdlhamit E) i. Mahmut

5.
Bitki motifleri ii. iii. Hat sanat Ahap oyma ve kakma mimari yaplarn hangilerini i ve d sslemelerinde yu-

Osmanl Devleti'nde, mali alanlarda sini gsterir?

XVii. yzyldan

itibaren

askeri ve hangi-

slahat yaplmas

aadakilerden

8.

Merutiyet dakilerden A)

Dneminde

yaanan gelimeler

arasnda aa-

hangisi yer almaktadr?

ilk Osmanl matbaasnn almas Gayrimslimlere askerlik zorunluluunun Yenieri Ocann kaldrlmas ilk resmi gazetenin karlmas Anayasal dneme geilmesi getirilmesi

A) B)

Saltanat sisteminde deiiklik yapldn B) Devlet kurumlarnda sistemsel bozulmalar yaandn C) Mslman olmayanlara tannan haklarn geniletildiini D) Avrupa ile ekonomik ilikilerin kurulduunu E) ilk kez Avrupa'dan bor para alndn

Seluklular

C) D)

kardakilerden A)Yalnz i D) Ivell

kullanmlardr? C)Yalnz iii E) I, ii ve III E)

B)Yalnz ii

6.

Aadakilerden mikroplarn

hangisi ilgili

Osmanl

Devleti

Dneminde, atan ve

9.

Birinci Dnya Sava'nda Mustafa Kemal'in, 19. Tmen Komutanl, ii. iii. 16. Kolordu Komutanl, 7. Ordu Komutanl hangilerinde gstermi olduu baar is-

varlyla

ilk grleri

ortaya

Fatih Sultan Mehmet'in rzurum, Kars ve Bayburt'ta aadaki beyliklerden hanA) B) B) Germiyanoullar D) Saltukoullar c) D) Altunizade Molla Fenari Akemseddin Kadzade-i Rumi

hocaln yapan bilgindir?

gisine ait eserler bulunmaktadr? ii) Artukoullar ( ) Karamanoullar E) Candaroullar

grevlerinden tanbul'un A)Yalnz i

igalini nlemitir? B) Yalnz ii D) Ivell E) I, ii ve iii C) Yalnz iii

Ebusuud Efe:.:.n;;;d;.:.i _--_~

10.

Aadakilerden

hangisinin

gerekletirilmesiyle

ilgili

12.

Salih Paa'nn Amasya Grmeleri'nde hkmetinin kabul etmemesinden dakilerden hangisinin gstergesidir?

alnan kararlar

kararlar Erzurum Kongresi'nde alnmtr? Al Bl Bat Cephesi'nin ikiye ayrlmas Temsilciler Kurulu merkezinin Ankara'ya tanmas Mustafa Kemal'in meclis bakan seilmesi

endie duymas aa14. Kurtulu Sava'nda, dou snrnn kesin bir nitelik kazanmas, ii. iii. Kafkas cumhuriyetleriyle olan sorunlarn giderilmesi,

Al

Salih Paa'nn Anadolu'daki nn

ulusal harekete katlaca-

c
D) El

Bl Manda ve himayenin reddedilmesi Milletvekili seimlerinin iki ylda bir yaplmas CL

Grmelerde alnan kararlarn resmI nitelikte olmadnn Salih Paa'nn grmelere nn hkumetten gizli katld-

Londra Konferans'nn toplanmas hangileri Kars Antlamas'nn sonular

gelimelerinden arasndadr? Al Yalnz i

D)

Salih Paa'nn alnan kararlarda etkili olmadnn Bl Yalnz ii Dllvell CLYalnz III El I, ii ve iii Grmelerin istanbul Hkumetinden nn izinsiz yapld-

El

11.

TBMM'nin almasnda, Erzurum ve Sivas kongrelerinin ii. iii. kararlar, 13. Aadakilerden hangisi Milli Mcadele Dneminde biri deildir? TBMM aleyhine kartlan ayaklanmalardan Al etkili olduu savunulabiBl Cemil eto Ayaklanmas opur Musa Ayaklanmas eyh Sait Ayaklanmas Ali Bat Ayaklanmas
D)

istanbul'un resmen igal edilmesi, son Osmanl Mebusan Meclisinde 28 Ocak 1920 tarihli kararlarn alnmas

15.

Ankara

Antlamas'nn

yaplmasnda

aadakilerden

hangisinin etkisi yoktur? Al Bl CL Byk Taarruz'un Mara Mdafaas'nn Sakarya Sava'nn TBMM'nin i ve d politikadaki gcnn artmasnn italya'nn Anadolu'dan ekilmesinin

gelimelerinden lir? Al Yalnz i Dllvell

hangilerinin

c
D)

Bl Yalnz ii El i, ii ve iii

CLYalnz iii El eyh Eref Ayaklanmas

El

12

Trk kadn, 16. ii. Tekke ve zaviyelerin kapatlmas iii. Uluslararas l ve tart birimlerinin Yukardaki gelimelerin hangilerinde vardr? A)Yalnz i D)lve II B) Yalnz II C) Yalnz iii E) I, ii ve iii kabul edilmesi ulusallama amac ii. iii. evlilikte edinilen mallara ortak olma, evlilikte kendi soyadn kullanma, evlilik akdini sonlandrabilme hangilerini 1926 Medeni Kanunu'yla alm-

20.

Trkiye'de tarmsal retimin artmasnda, aar vergisinin kaldrlmas, ii. iftiye tohum desteinin salanmas, iii. arn ve endaze yerine metrenin kullanlmas hangileriyle ilgili karlan kanunlarn etki-

haklarndan tr? A)Yalnz i

konularndan

li olduu savunulabilir? B) Yalnz ii D)lvell C) Yalnz iii E) I, ii ve iii A)Yalnz i D)lvell B) Yalnz ii C) Yalnz iii i E) I, ii ve iii

if

apka inklab'yla toplumda kadn - erkek eitliini salamak, ii. topluma ada grnm kazandrmak, iii. toplumdaki mak durumlarndan hangilerinin amaland savunulabilir? /IlYalnz i
D)

19.

eyh Sait Ayaklanmas'ndan dan hangisiyle

sonra aadaki kanunlardzenini salamak

21. ii. iii.

Halkevleri Ky Enstitleri Millet Mektepleri hangileri 1928 ile 1938 yllar arasnda etkili olmu-

hkCmete, devlet

amacyla gerekli yetki verilmitir? A)


B)

mektepli medreseli atmasn sonia ndr-

Nisab- Mzakere Kanunu Men-i israfat Kanunu Tekilat- Esasiye Kanunu Tekalif-i Milliye Emirleri Kanunu Takrir-i Skn Kanunu Al Yalnz i D)lvelll B) Yalnz iii
CL Ive

Yukardakilerden tur?

halkn kltrel geliiminin salanmasnda

C) D)

B) Yalnz II i ve ii

C) Yalnz iii E) E) I, II ve iii

ii

E) I, ii ve iii

22.

Tekilat- Esasiye Kanunu ii. Misakmilli kararlar iii. Tevhid-i Tedrisat Kanunu Yukardakilerin fettiler hangilerinde yabanc okullarn ve bu okullarn esasna ynelik Trk mmfrehkm-

24.
ii. iii.

Tevik-i Sanayi Kanunu Birinci Be Yllk Sanayi Plan Devletilik ilkesinin uygulanmas zel giriimde sermaye birikiminin ve gerekli hangileri netkili olmu26. ii. Trkiye'de kadronun tur? Merkez Bankas i Bankas

tarafndan

denetlenmesi

yeterli olmamas yukardakilerden

iii. Smerbank Yukardakilerden salama ve ticareti hangileri, zel sektre kredi dest

datna Trke dersler konulmas ler yer almtr? A)Yalnz i D) Ivelll B) Yalnz iii

den beklenen baarnn salanamamasnda

canlandrma

amacna ynelik olar

1924 ylnda kurulmutur? C) i ve ii E) I, ii ve III A)Yalnz i


D)

B)Yalnz ii i ve II

C) Yalnz III E) I, ii ve iii A) Yalnz i D)lvell B)Yalnz ii

CL Yalnz III
E) I, ii ve iii

23.

Kabotaj Kanunu'nun karlmas 25. ii. Trk Tarih Kurumunun kurulmas ii. Irak snr lll., Trk Dil Kurumunun kurulmas iii. Trkiye'de un olmutur? A) Yalnz i D) Ivell B) Yalnz ii C) Yalnz iii E) I, ii ve iii aydn dili ile halk dili arasndaki yukardakilerden uyumsuzluetkili Yukardakilerden hangileri Atatrk Dneminde zlen konular arasndadr? A)Yalnz i D) i ve ii ~ B) Yalnz ii C) Yalnz iii giderilmesinde hangileri" Borlar sorunu Aznlk sorunu 27. 1921 ylnda aadakilerin hangisiyle, Hatay Sanca Fransz mandasndaki A) B) C) Suriye'ye braklmtr?

Ankara Antlamas'yla Lozan Antlamas'yla Mudanya Atekes Antlamas'yla Sevr Antlamas'yla Londra Konferans'yla

El

D) i, ii ve iii E)

Aadaki

devletlerden

hangisinin

ii. Dnya Sava nceizlemesi Sadabad

28.

Demokrat Parti ii. Terakkiperver Cumhuriyet Frkas iii. Serbest Cumhuriyet Atatrk Dneminde, Frkas hangileri Cumhuyerel

si Asya ve Afrika'da

yaylmac

politika

Pakt'nn oluturulmasnda A) Fransa

etkili olmutur? C) Almanya E) italya

B) ingiltere D) Sovyet Rusya

yukardakilerden birlikte

riyet Halk Frkasyla seimlere katrlmtr? A)Yalnz i D)lvell

1930 ylnda

yaplan

B)Yalnz II E) ii ve iii

C) Yalnz III

Balkan Antant'nn

oluturulmasnda,

sorunlar bar yollar ile zebilme, ii. katlmc devletlerin vurgulama, iii. Balkanlarda Rum milliyetiliinin leme durumlarndan fI)Yalnzl D) i ve II hangilerinin amaland savunulabilir? C) Yalnz iii E) I, ii ve iii glenmesini engelbamsz ve egemen olduklarn

B)Yalnz II

1.

islamiyet'ten kiilerin

nceki dnemdeki

Trk toplumunda verilen

len

4.

i. ii. iii.

Sinan Bey Nedim Fuzuli hangileri lale Devrinde yaam ve di7. Osmanl Devleti'nde, aadaki padiahlardan hangisinin dneminde Bat tarz mimari slup rnek alnarak ilk

mezarlarnn

bana dikilen

ya da iine konulan isim aa-

insan eklindeki dakilerden Al Kurgan

ta ve aa heykellere

hangisidir? Yukardakilerden Bl Sagu

eserler ina edilmitir? Al iii. Ahmet Bl i. Mahmut

CL Balbal
ElOngun

van airi olarak nlenmitir?

OL Sav

CL ii. Mahmut
El Abdlmecit

Al Yalnz i

Bl Yalnz ii

CL Yalnz iii
El i, ii ve III

OL iii. Selim

t i ve II
2. Trk - islam devletlerinde yoksul halka ve rencilere yiyecek ve barnma hizmeti sunmak amacyla imarethane, ii. bedesten, iii. darifa Yukardakilerden yap ya da kurumlarndan Al Yalnz i Dllvell hangileri oluturulmutur? arasnda yer alr? Al Yalnz i Bl Yalnz ii hangileri

5.

Sultan ii. Abdlhamit zamannda yaplmas ii. Devletin bakentinde ina edilmesi iii. Osmanl Devleti'ne ynetim merkezlii yapmas Yldz Saray'nn zellikleri

Bl Yalnz II

CL Yalnz III
El i, ii ve III

CL Yalnz iii
El I, ii ve iii

OL Ivell

8.

Osmanl Devleti'nde de,

Islahat Ferman'nn

ilan edilmesin-

3.

Gazneliler 6. ii. Byk Seluklular iii. Karahanllar Al Yukardaki devletlerden hangilerinde, baka milletlerve hbir askeri den kk yataki ocuklarn kmdara bal zel birlikler sistem grlmtr?
D)

veraset sistemini deitirerek tahta gemek iin baz Aadakilerden leti zerindeki hangisi Fransz ihtilali'nin etkilerinden biri deildir? ii. Ulusuluk isyanlarnn balamas Demokratikleme admlarnn atlmas geen ticaret yollarnn nemini aznlklarn haklarn genileterek lkenin paralanmasnn engellenmek istenmesi, iii. Avrupa devletleri ile yaknlaarak sorunlarn zmnde destek salanmas durumlarndan Al Yalnz i Dl l ve ll hangilerinin amaland savunulabilir? Osmanl Devkurallarn konulmas,

alnarak devirildii olarak yetitirildii

Bl

CL

Osmanl lkesinden kaybetmesi

Tanzimat Ferman'nn yaymlanmas Anayasal dneme geilmesi Bl Yalnz II El ii ve iii

Al Yalnz i

Bl Yalnz ii

CL Yalnz iii
El I, ii ve iii

i ve ii

El

. CL Yalnz iii

Amalarndan Devleti'nin

biri

ingiltere korumak

himayesinde

Osmanl

13.
ii.

Kuvaymilliye birliklerinin

ihtiyalarnn

Milli Savunma

varln

olan cemiyet aadakiler-

Bakanl tarafndan karlanmas Bat ve Gney cephelerinin balanmas Genelkurmay Bakanlna

8.

Osmanl

imparatorluu

Trablusgarp

Sava sonucunda

den hangisidir? Al ingiliz Muhipleri

aadaki yerlerin Al Bl Msr - Tunus Deme - Tobruk

hangilerini

kaybetmitir? iii. Bl Teali-i islam Mavri Mira KrtTeali Wilson Prensipleri

istanbul Hkmetinin,

Temsilciler Kurulunu kendisine

denk bir siyasi kurulolarak tanmas Yukardaki gelimelerden hangilerinin TBMM'nin al-

CL

CL

Musul - Kerkk Dedeaa - Kavala Hicaz - Yemen

o
El

r
El

masndan sonra yaand savunulamaz? Al Yalnz i Dllvell Bl Yalnz ii

CL Yalnz iii
El I, ii ve III

Sivas Kongresi'nde "Aznlklara, siyasal egemenlii ve sosyal dengeyi bozacak ekilde yeni birtakm zel haklar verilmesi kabul edilmeyecektir:' karar Erzurum Kongresi'ndeki ekliyle kabul edilmitir. Bu karar aadakilerden litika izlendiini ii) III C) i) i) gsterir? hangisi ynnde kararl bir poA) Bl Mebusan Meclisinin almas Damat Ferit Hkumetinin drlmesi Ali Fuat Paa'nn Kuvaymilliye Komutanlna atanmas Damat Ferit Hkumetinin istifa etmesi iii. 12. Aadaki gelimelerden hangisi Sivas Kongresi'nden daha nce gereklemitir?

14.

Anlama Devletleri istanbul Hkumetini dorudan davet etmitir. ii. TBMM Hkumeti, istanbul Hkumeti araclyla davet edilmitir. Anlama Devletleri, Trk tarafnn yalnz TBMM tarafndan temsil edilmesini istememitir. Londra Konferans'yla ilgili olarak yukardakilerden han-

CL
D)

iradeimilliye gazetesinin karlmas Mustafa Kemal'in ordu mfettilii mesi grevinden azIedil-

gileri dorudur? A)Yalnz i Dllvell Bl Yalnz ii C) Yalnz III E) I, ii ve III

Aznlk haklarnn geniletilmesi Ayrcalklarn ve igallerin engellenmesi Aznlklarn istanbul'da yerleik saylmas El

Temsilciler Kurulunun tm yurdu temsil eder hale getirilmesi

15. '\

Kurtulu Sava'nda Fransa'nn Zonguldak ki igalini kaldrmasnda,

ve evresinde-

17.

Aadakilerden

hangisi cumhuriyetin

ilannn

nedenle-

rinden biri olamaz? A) B) C) Ulus egemenliinin salanmak istenmesi

Trk ordusunun Sakarya Nehri'nin dousu na ekilmesi, ii. TBMM Hkmetinin nular almas, iii. Mudanya Antlamas'nn imzalanmas hangilerinin etkili olduu savunulabiaskeri ve siyasi alanda baarl so-

19.

Trkiye'de, yerli kumatan elbise giyilmesine dair kanun karlmas,

Devlet bakanl sorununun yaanmas Lozan Grmeleri'ne edilmesi istanbul Hkmetinin de davet

ii. ham maddesi yurt iinde bulunan sanayi iletmelerinin kurulmas, birlikte rejim tartmalarnn iii. istifasyla yaanan hkmet aar vergisinin kaldrlmas hangileri dorudan da bamlln

gelimelerinden lir? A)YalnlZ i D) Ivell

D)

Saltanatn kaldrlmasyla yaanmas

B) Yalnz ii

C) Yalnz iii E) I, ii ve iii

E)

Fethi Okyar Hkmetinin bunalm

gelimelerinden azaltlmasn A)Yalnz i


D)

amalamtr? B) Yalnz ii i ve ii c) Yalnz iii E) I, ii ve III

16.

TBMM Hkumeti, iran, ii. Grcistan, iii. Azerbaycan hangileriyle Kars Antlamas'n imzala-

18.

Atatrk

Dneminde

Halkevlerinin

almasyla,

halkn kltr dzeyini ykseltmek, ii. iii. retimde birlik salamak, milli bankalara kredi olana salamak hangilerinin amaland savunulabilir? C) Yalnz III A) Halklk D) i ve ii D) Ivell
E)

20.

eyh Sait isyan'nn bastrlmas Serbest Cumhuriyet Frkasnn kendisini feshetmesi gelimeler aadakilerden hangisiyle doru-

devletlerinden mtr?

durumlarndan A)Yalnz i

Yukardaki dan ilgilidir?

B)Yalnz ii

A) Yalnz i

B)Yalnz ii ii ve iii

c) Yalnz iii

B) Laiklik

c) Ulusuluk E) inklaplk

-----130

E) I, ii ve iii D) Devletilik

Tekke, zaviye ve trbelerin

kapatlmasyla engelleme,

25.
ii. iii.

Ademimerkeziyet

esasn savunmas

21.

dinl duygularn smrlmesini Trkiye'de 1925'ten sonra tarmsal retimin hangisidir? artmasnn ii. iii. Al Bl CL
D)

Bakanln Ali Fethi Bey'in yapmas Ekonomide liberalizmi savunmas hangileri Terakkiperver Cumhuriyet

nedenlerinden

biri aadakilerden

bo inan ve adetleri nleme, halk dnce olarak adalatrma hangilerinin amaland savunulabilir? CLYalnz III El i. ii ve iii

Yukardakilerden

Tevik-i Sanayi Kanunu'nun karlmas Birinci BeYllk Sanayi Plan'nn uygulanmas Aar vergisinin kaldrlmas Devletilik politikasnn uygulanmas Merkez Bankasnn kurulmas durumlarndan Al Yalnz i

Frkasyla ilgili deildir? Al Yalnz i Bl Yalnz ii CLYalnz iii El i, ii ve iii

Bl Yalnz ii

onve u

r i ve ii

El

26.

Atatrk

Dneminde

demir yollarnn lkelerden

milIHetirilmesiyle daha ok hangisiy-

ilgili konularda

aadaki

le sorunlar yaanmtr? Al Bulgaristan Dl Fransa Bl ingiltere CLitalya El Yunanistan

ift dereceli seim sisteminden tek dereceli seim sistemine geilmesi

24.
ii.

Birinci izmir iktisat Kongresi'nin toplanmas Cumhuriyet Halk Frkasnn kurulmas Kadnlara belediye seimlerine katlma hakknn verilmesi

ii.

Rumi ve hicri takvimlerin edilmesi

yerine miladi takvimin kabul iii.

27.
ii. l.

Hatay'n Trk topraklarna katlmas Batum'un Grcistan'a braklmas Musul'un Irak Hkmetine braklmas hangileri 1926'da ingilizlerle yaplan

iii.

Arap alfabesi yerine Latin alfabesinin kabul edilmesi Yukardaki gelimelerin kronolojik sras aadakilergelimelerden hangilerinin, uygulamalarda

Yukardaki

den hangisidir? Al 1.11,111 Bl i. iii, ii __ El iii, ii, i CL11,1,111

Yukardakilerden

birlik salamak amacna ynelik olduu savunulamaz? Al Yalnz i Dllvelll Bl Yalnz II El ii ve III CLYalnz iii

Ankara Antlamas'nn Al Yalnz i Dllvell

kapsamndadr? Bl Yalnz ii El i, ii ve iii CLYalnz iii

r ii, 1I1,_I_----

131

28.
ii. iii.

ilahiyat fakltesi ve imam hatip okullarnn almas Medreselerin kapatlmas Eski Eserler (Asar- Atika) Mdrlnn kurulmas ya~an-

30.

1934 ylnda karlan bir kanunla dini kyafet ve iaretlerin ibadethaneler dnda kullanlmas yasaklanmtr. Bu durumun a~adaki Atatrk ilkelerinden hangisinin

Yukardakilerden mtr? Al Yalnz i Dllvell

hangileri Atatrk Dneminde

dorudan bir sonucu olduu savunulabilir? Al Laiklik Bl Halklk


D)

CLDevletilik El Cumhuriyetilik

Bl Yalnz II El i, ii ve iii

CLYalnz III

Ulusuluk

29.
ii. iii.

Ziraat Bankas Emlak ve Eytam Bankas Trk itibar- Milli Bankas hangileri Atatrk Dneminde kurul-

Yukardakilerden

mutur?
Al Yalnz i Bl Yalnz ii

c Yalnz iii
El i, ii ve iii

I ve ii

Karahanllar

Dneminde

ina edilen ribat ve bimarhane-

5.

Tarm retiminin dzeyine gelmesi

geimlik dzeyden pazar ekonomisi

lerin saysnn artmasnn,

1.

islamiyet'ten

nce kurulan Trk devletlerinin

federal bir

askerlik,

Sanayinin ham maddesi olan pamuk ve ttn rnlerin retiminin younluk kazanmas

gibi

yapya sahip olduklarna, devletin dou ve bat eklinde tekilatlandrlmas, ii. devletin boylarn birlemesiyle kurulmas, iii. devletin ynetimiyle ilgili son szn hakanda olmas hangileri kant olarak gsterilebilir?

. .

ticaret, salk hangilerinde grlen gereksinimin bir sonuAl CLi ve ii El ii ve iii Bl CL DI El

Osmanl Devleti'nde dakilerden

yaanan yukardaki sonucudur?

gelimeler

aa-

hangisinin

alanlarnn

cu olduu savunulabilir? durumlarndan Al Yalnz i Dliveli Al Yalnz i Bl Yalnz ii El i, ii ve iii CLYalnz iii DI i ve iii Bl Yalnz iii

Corafi Keifler Sanayi inklab Rnesans hareketleri 1848 ihtilalleri Reform hareketleri

6.
Trk - islam devletlerinde, devlet brokrasisinde egemen olan bir snfn olumasnda,

Osmanl Devleti'nde, Divanhmayundan Bakanlk Sistemi'ne geilmesi,

.
devlet memurluunun ii. iii. babadan oula gemesi, hanedann gcnn artmas, diplomatik ilikilerin gelimesi hangilerinin etkili olduu savunulabilir? CLYalnz iii El I, II ve iii El Ahmet Cevdet Paa

Osmanl ailesinin en yal ve olgun yesinin tahta gemesi kuralnn getirilmesi,

4.

Osmanl

Devleti'nin

ilk resmi tarih

yazcs (vakanvis)

Dolmabahe Saray'nn ina edilmesi hangileri Duraklama Dneminde yaan-

aadakilerden Al Katip elebi CLNaima

hangisidir? gelimelerinden Bl Evliya elebi DlPiri Reis Al Yalnz i DI Ive II BIYalnz ii El i, ii ve iii CLYalnz iii mtr?

durumlarndan Al Yalnz i

Bl Yalnz ii DI Ive II

7.

Osmanl Devleti'nde

hukuk slahatlarnn hangisidir?

en youn yapl-

9.

Mslman olmayanlar memnun edecek eitli dzenlemeler iermesi 11. ii. Sadece askerlik alannda yaplmas Avrupa kltrnn etkisinde hazrlanmas hangileri XVIII. yzylda Osmanl araAl Bl CL Al Yalnz i Dllvell Bl Yalnz ii El i, ii ve iii El istanbul Hkumetinin mest Londra Konferans'na davet ed iiCLYalnz iii D) Amasya Protokolleri'nin imzalanmas Aadaki gelimelerden hangisinin yaanmasnda Sivas Kongresi kararlar etkili olmamtr?

d dnem aadakilerden Al Bl CL D) El Ykselme Dnemi

iii. Duraklama Dnemi Nizam- Cedit Devri Tanzimat Dnemi Lale Devri

Yukardakilerden Devleti'nde snda gsterilebilir?

yaplan slahat hareketlerinin

zellikleri

TBMM'nin toplan ve al gerekesi Lozan Antlamas'nn bamszl savunan ruhu Misakmilli kararlar

12.

Kurtulu Sava'nda Sovyet Rusya ile Moskova Antlamas yaplmtr. Bu antlamann yaplmasnda aadakilerden hangisi-

nin etkili olduu savunulabilir?

8.

Corafi Keiflerin XVii. yzyldan Osmanl, ii. iii. Memluk, Anadolu Seluklu

itibaren,

10.

Osmanl Devleti aadaki rupa devleti saylmtr?

antlamalarn

hangisiyle

AvAl Bl CL D) Rodos ve Onikiada'nn itaiya'ya braklmas Sakarya Sava'nn kazanlmas Musul'un ingiliz mandasndaki Irak'a braklmas Sovyet Rusya'nn snrlarn gvenlik altna almak istemesi

Al Bl

Berlin Antlamas Balta Liman Antlamas Hnkar iskelesi Antlamas Londra Boazlar Szlemesi

devletlerinden etkiledii Al Yalnz i Dllvell

hangilerinin

ekonomisini

olumsuz ynde CL Dl

savunulabilir? Bl Yalnz ii CLYalnz iii El i, ii ve III

El El Paris Antlamas

Anlama Devletleri'nin koullar nermesi

22 Mart

922'de

bar iin yeni

Aznlklarn devlet kurmak istemesi ii. Baz eski Kuvaymilliye eflerinin dzenli orduya katlmaya kar olmas iii. Temsilciler Kurulunun, Amasya'da istanbul Hkumeti

17.

Aadakilerden

hangisi 20 Ocak 1921 tarihli biri deildir?

anayasada

yer alan maddelerden

13.

Pozant yresinde ummadk birdirenile

karlaan Franszlar,

TBMM Hkumetiyle 29/30 Mays 1920 gecesinden balamak zere yirmi gnlk bir atekes antlamas imzalamtr. Bu durumun, Fransz askeri gcnn Anadolu'dan ekilmesi, ii. TBMM Hkumetinin Anlama Devletleri'nin biri tarafndan tannmas,

A) B)

Egemenlik kaytsz artsz milletindir. Trkiye Devleti TBMM tarafndan idare olunur. Yarg hakk, millet adna usul ve kanuna gre bamsz mahkemeler tarafndan kullanlr.

temsilcisiyle protokol imzalamas Yukardakilerden ayaklanmalarn A) Yalnz i


D)

hangileri nedenleri

TBMM'ye

kar

karlan

C)

arasnda gsterilemez? C) Yalnz III E) I, ii ve iii E) D)

B)Yalnz II i ve ii

Kanun yapma ve kanunlar yrtme gc Mecliste toplanmtr. Meclis, iller halk tarafndan seilen yelerden kurulur.

iii.

Bat Cephesi'ndeki atmalarn son bulmas hangilerine neden olduu savunulabi-

gelimelerinden lir? A)Yalnz i D) Ivell

B)Yalnz ii

C) Yalnz iii E) I, ii ve III

18. 16. Mustafa Kemal'in 1921 ylnda, "Silahla olduu gibi kafayla da mcadele zorunda olan ulusumuzun; birincisinde gsterdii stnl ikincisinde de gstereceinden ifadesiyle hi kukum yoktur:' eklindeki

Atatrk, Lozan Antlamas'nn imzalanmasndan Sevr Antlamas ile tamamland

sonra, "Bu

anlama, Trk ulusuna kar yzyllardan beri hazrlanm ve sanim, byk bir suikastin ykln bildirir bir belqedir" demitir. Atatrk bu szleriyle

milli eitimin nemsenmesi, laiklik, 14. Mustafa Kemal'in taarruzu Kocatepe'den balatt ve saii. iii. milli eitimin belli bir plana balanmas, ii. eitim ve retimin tek at altnda toplanmas iii. durumlarndan A) Bakomutanlk C) Sakarya B) Birinci inn D) ikinci inn E) Eskiehir - Ktahya A) Yalnz i D) i ve ii B) Yalnz II C) Yalnz III A) Yalnz i E) I, II ve iii D) i ve ii E) I, ii ve iii B) Yalnz ii C) Yalnz iii hangilerini vurgulad sylenebilir? ilkelerinden hangilerinin nemini vurgulamtr? ulus egemenlii bamszlk, "Ordular! ilk hedefiniz !\kdeniz'dir, ileri!" emrini verdii va aadakilerden hangisidir?

----BS

19.

1931 ylnda kartlan kanunla arn, endaze, okka, dirhem gibi uzunluk ve arlk birimlerinin kullanlmas yasaklanmtr. Bu uY9ulamann, l ve tartda birlik salanmak istenmesi, ii. lke iindeki farkl kullanmlarn nne geilmek istenmesi, 111. toplumda aznlk olan Trkiye Cumhuriyeti vatandalarnn bulunmas durumlarnn lir? hangilerinden kaynakland savunulabi-

21.

TBMM'de eriye Vekilletinin aadakilerden latrlmtr? A) B) C) D) E) hangisiyle

kaldrlmasna

ilikin neri, kanun24. 1924 - 1946 yllar arasnda nemli atlmlar yapld halde ok partili dneme ancak 1946 ylnda geilebilmitir.

beraber grlerek

Tekke ve trbelerin kapatlmas Cumhuriyetin ilan Bu gecikmenin yaanmasnda,

retimin birletirilmesi Saltanatn kaldrlmas

daha nce bu konuda yaplan almalarn sonusuz kalmas, ii. eyh Sait isyan'nn kmas,

apka inklab'nn yaplmas iii. tek partili ynetimin halk tarafndan destek grmesi durumlarndan hangileri etkili olmutur? C) Yalnz 111 E) 1.11 ve 111

22. A) Yalnz i D) Ivell B) Yalnz 11 C) Yalnz 111 E) I, Ilve III

Devletilik

ilkesinin

halklkla

ilgisini, A) Yalnz i D) Ive II B) Yalnz ii

egemenliin

halkn bir kesimine ait olmas, tamamna ynelik yaplmas,

ii. yatrmlarn toplumun iii.

herkesin kanun nnde eit kabul edilmesi hangileri aklar? C) Yalnz 111 E) i. ii ve iii

durumlarndan A)Yalnz i D) Ivell

B) Yalnz ii

20.

Aadakilerden n destekler A) B) C) D)

hangisi Atatrk

milliyetilik

anlay-

niteliktedir?

23.
ii.

retimin artrlmas ithalatn kstlanmas Sermaye birikimine devlet destei salanmas hangileri 1927 ylnda karlan Tevik-i

25.

Dogmalara dayanmas ii. Akla ve bilime uygun olmas iii. Ulusal birlik ve beraberlii temel almas hangileri Atatrkln zellikleri

mmeti dnce yaps Devletin resmi bir dininin olmas

iii.

Yukardakilerden Toplumun rk, din ve mezhep izgileriyle blnmesi Milleti oluturan unsurlar arasnda rk ve kken birliinin temel alnmas E) Vatandalarn istedikleri dini ve mezhebi semesi A)Yalnz i Sanayi Kanunu'nun

amalar arasndadr? B) Yalnz ii C) Yalnz iii E) I, ii ve iii

Yukardakilerden

arasnda yer almaz? A)Yalnz i D) Ivell B) Yalnz ii c) Yalnz iii E) I, ii ve iii

D) i ve II~

Serbest Cumhuriyet Frkas

30.

Ege adalarnn silahszlandrlmas

.
26. Trkiye i~Bankasnn Trk ekonomisinde rinin olmasmda, zel sektre kredi desteinin salanmas, nemli bir ye-

Cumhuriyet Halk Frkas Terakkiperver Cumhuriyet Frkas hangilerinin programnda devletilik

. .

Kbrs Adas'nn denetiminin

ingiltere'ye braklmas

Kardak Kayalklar'yla ilgili sorun yaanmas hangileri Atatrk Dneminde yaan-

Yukardakilerden ilkesi yer almtr? Al Yalnz i Dl Ive ii stlenmi bir kurulu olmas-

Yukardakilerden mtr?

. .

para politikasnn belirlenmesi, Bl Yalnz ii CLYalnz iii El I, ii ve III Al Yalnz i Dl i ve ii Bl Yalnz ii El i, II ve iii CLYalnz III Osmanl Bankasna verilmi olan kat para karma ayrcalnn giderilmesi

grevlerinden

hangilerini

nn etkisi vardr? Al Yalnz i Dllvell Bl Yalnz ii CLYalnz iii El i, ii ve III

29. 27.
1928 ylnda 1924 Anayasas'nda devletin dini, yaplan deiikliklerle,

Onikiada'nn Yunanistan'a verilmesi

. .

Sadabad

Pakt'nn imzalanmas

italya'nn Akdeniz'de yaylrnac politika izlemesi hangileri Boazlarla Trkiye'nin btn ilgili 11 Nisan 1936'da devletlere birer yeniden

. .

milletvekillerin kadn haklar

yemin metni,

Yukardakilerden nota yollayarak

Lozan Antlamas'no ilgili dzenlemeler yaplmgzden geirilmesini Al Yalnz i

imzalayan istemesinde Bl Yalnz ii

maddelerin etkili olmutur?

konularndan tr?

hangileriyle

CLYalnz III
I, II

Al Yalnz i

Bl Yalnz ii

CLYalnz iii El I, ii ve iii Dl i ve i_i _----_El ve III

ve

1.

islamiyet'ten

nceki dnemde

kurulan Trk devletlerinde baz kararlarn

3.

Seluklularda, hkmdarn rf hukuk kurallarna uymak zorunda 01mas, ii. atabeylerin meliklere devlet ynetimi tecrbesi kazandrmas, iii. geleneksel Trk veraset anlaynn uygulanmas hangilerinin taht kavgalarna neden olA) B) C) D) Malabadi Kprs Kubadabad Saray Cacabey Rasathanesi Semerkant Medresesi Kilitbahir Kalesi 5. Aadaki aittir? eserlerden hangisi Osmanl Devleti Dnemin

devlet meseleleri kurultayad sorgulayabilir ve tartabilirdi. Sadece bu bilgiyle toplumun ii. iii.

verilen bir mecliste grlr-

d. Bu mecliste devlet adamlar hkmdarn

demokratik aray ierisinde olduu,

son szn hkmdarda olduu, kurultay yelerinin hkmdar tarafndan atand hangilerine ulalabilir? c) Yalnz iii E) I, ii ve iii

durumlarndan

duu savunulabilir? A)Yalnz i D) i ve ii B) Yalnz II E) I, II ve iii C) Yalnz iii E)

durumlarndan A)Yalnz i D) Ivell

B)Yalnz ii

6.

Osmanl Devleti'nde lerin hangisinde A) Kurulu D) Tanzimat

en geni snrlara aadaki dnem-

ulalmtr? B)Ykselme C) Duraklama E) Merutiyet

4.

i.

Murat Dneminde, Rumeli Beylerbeylii'nin ii. kurulmas,

7.

Avrupa'da retilen ucuz mallarn Osmanl lkesine girmesi ii. Ticaret yollarnn yn deitirmesi iii. Lonca Tekilatnn, ilemesi gereken ham maddeyi yurt dna satmas

Maliye tekilatnn oluturulmas, kazaskerlik makamnn oluturulmas hangileri snrlarn genilediinin do-

iii.

gelimelerinden

2.

Aadakilerden melerinin A) Heykel

hangisi Trklerin da varln B) Fresk

islam dinini

benimse-

rudan kantdr? A) Yalnz i B)Yalnz ii D) i ve ii C) Yalnz III

Yukardakilerden arasnda yer alr? A) Yalnz i D)lvell

hangileri

Corafi

Keiflerin

sonular

ardndan

devam ettirmitir? C) Resim E) Balbal

D) Minyatr

~----~
138

B)Yalnz ii

. C) Yalnz iii E) I, ii ve iii

E) I, ii ve iii

Osmanl Devleti'ni

paralanmaktan

kurtarmak

amacyla kaybetme-

13.

Aadakilerden sakmilli almaz? A) Bat Trakya

hangisi 28 Ocak 1920'de onaylanan belirlenen

Mi-

ortaya atlan islamclk

fikir akmnn nemini

belgesiyle

milli snrlar ierisinde yer

8.

Aadakilerden grldnde konulabilmesi A) Msadere

hangisi herhangi

Osmanl

Devleti'nde

gerekli el

sinde, ingilizlerin baz Arap eyhlerine bamszlk vaadinde bulunmas,

bir yneticinin

mal varlna

usulne verilen isimdir? B) iltizam C) Tmar E) Mukataa ii. iii.

B) Batum

C) Musul E) Gkeada

ulusuluk akmnn Araplar arasnda da yaylmas, Tmar Sistemi'nin kaldrlmas hangilerinin etkili olduu savunulabilir? C)Yalnz iii E) I, II ve III A) B) 14.

D) Bozcaada

D) Pamaklk

durumlarndan A) Yalnz i D) Ivell

Birinci TBMM Hkumeti sine balanmtr?

tarafndan

kurulan

Trk Asar- hangi-

B)Yalnz ii

Atikas (Eski Eserler) Mdrl,

aadakilerden

iileri Bakanlna iktisat Bakanlna Bayndrlk Bakanlna Dileri Bakanlna Milli Eitim Bakanlna

11.

Kurtulu

Sava'nda Temsilciler

Kurulunun

yayn organ C) D) E)

haline gelen gazete aadakilerden A) Peyamsabah C) Yenign E) iradeimilliye

hangisidir?

B) Cerideiresmiye D) Aydede

15.
Osmanl Devleti'nde, Tanzimat Ferman'nn ilan, ii. Islahat Ferman'nn ilan, A) iii. Merutiyetin ilan B) lImelerinden fikirleri n etkisinin hangilerinde 1789 ylnda ortaya kan C) D) olduu savunulabilir? Amasya Grmeleri B)Yalnz ii D) ii ve iii C) i ve II E) E) I, ii ve III Havza Genelgesi Amasya Genelgesi Sivas Kongresi Erzurum Kongresi 12. 30 Eyll 1919'da Damat Ferit'in istifa etmesinde kilerden hangisinin dorudan etkisi olmutur? aada-

Kurtulu arlarn

Sava'nda Trk ordusunca Anlama Devletleri'ni

kazanlan askeri bayap-

TBMM ile antlama

maya zorladna, Londra Konferans'nn toplanmas, ii. iii. Ankara Antlamas'nn imzalanmas, Kars Antlamas'nn imzalanmas hangileri kant olarak gsterilebilir? C) Yalnz iii E) I, ii ve iii

gelimelerinden A) Yalnz i D) Ivell

Al Yalnz i

B) Yalnz ii

16.

Kurtulu Sava'nda savan tm iddetiyle devam ettii dnemde Mecliste gr ayrlklarnn ne ortam hazrlamtr? yaanmas ve hangisiTBMM almalarnn aksamas aadakilerden

18.

TBMM, Hatay'n Misakmilli snrlar iinde olduuna aadakilerden hangisini gereke olarak gstermitir?

Al Bl CL D) El

Fransa'nn gdmnde

olmasn

20.

Mahkeme tanklnda

kadn erkek eitliinin

sala

Al Bl CL
D)

Cemiyeterin birletirilmesine TBMM'ye Mebuslar Meclisinden ye katlmasna Ara seimlere gidilmesine Partilerin kurulmasna ncelik verilmesine TBMM HkCmetiyle istanbul Hkmeti arasnda gr ayrl yaanmasna

Akdeniz'de stratejik bir noktada bulunmasn ii. Trkler dnda baka milletlerin de yaamasn Yer alt kaynaklar bakmndan zengin olmasn Mondros Atekesi'nin imzaland tarihte Osmanl snrlar iinde olmasn

mas
Kadnlara muhtarlk seimlerine katlma hakk verilm iI

iii. Tm vatandalarn z adlar yanna bir soyad alma zo runluluunun getirilmesi yaanan yukardaki gelimelehangisidir? CL11,1,111 El iii, I, ii

Trkiye Cumhuriyeti'nde

rin kronolojik sralamas aadakilerden Al 1,11,111 DlII,III,1 Bl I, 111.11

El

17.

Fransa, ii. inn Sava'ndan sonra D Komisyon Bakan Franklin Bouillon'u 9 Haziran 1921 'de Ankara'ya gndererek TBMM'yle anlama zemini aramak istemitir. Fransa'nn TBMM'yle antlama yapma gerei duymasnda aadakilerden lir? hangisinin etkili olduu savunulabi19. Lozan Antlamas'yla Boazlarn, iki yakasnn askerden arndrlmas, ii. ynetiminin Al Bl CL O) Lozan Konferans'nn yaplmas iii. Kafkas cumhuriyetlerinin kurulmas durumlarndan Mudanya Atekes Antlamas'nn imzalanmas Fransa'nn Almanya ile Versay Antlamas'nn tatbiki konusunda problem yaamas El Aznlklarn Trk vatanda saylmas hangileri Trkiye'nin askeri gvenliini Al Laiklik CLDevletilik Al Yalnz i Bl Yalnz ii CLYalnz iii El i, ii ve iii Bl Halklk
D)

21. -

Okuma yazma seferberliinin rnek iftliklerin kurulmas

balatlmas

uluslararas bir komisyona braklmas,

Verilen gelimelerde, aadaki ilkelerden hangisinin temel alnd savunulabilir?

ticaret gemilerinin geiin serbest olmas

dorudan tehlikeye drmtr? Milli egemenlik

i ve ii

El Milli bamszlk

A~adakilerden hangisi tekke ve zaviyelerin kapatlmasnn sonularndan biridir? 22. Atatrk, "Hrriyet ve istiklal benim karakterimdir. Ben milletimin ve byk ecdadmn en kymetli miras olan ak- istiklal ile yaratlm bir adamm:' demitir. Bl Atatrk'n lidir? Al Laiklik Bl Milliyetilik bu sz a~adaki ilkelerden hangisiyle ilgiDevletin rejiminin belirlenmesi

26.

Siyasi partilerin serbeste ve nceden izin alnmakszn kurulmas ii. iktidar deiikliklerinin yaanmas

Al

Hkmet kurmann yeni ynteme balanmas

iii.

Seimlerin dzenli aralklarla yaplmas hangileri demokratik devletin zellik-

Yukardakilerden

CL OL

Halifeliin kaldrlmas apka inklab'nn yaplmas Dini duygularn smrlmesinin nne geilmesi

leri arasndadr? Al Yalnz i Bl Yalnz ii

CL Halklk
El inklaplk El

CL Yalnz iii
El I, ii ve iii

OL Devletilik

OL Ive II

25. eyhlislamlk ii. Saltanat iii. Halifelik hangileri 3 Mart 1924'te ynetim birli-

Lozan Antlamas'nn onaylanmas ii. Tekalif-i Milliye Emirleri'nin karlmas iii. Gmr Antlamas'nn imzalanmas hangileri Tekilat- Esasiye Kanunu'nun 27.

Yukardakilerden dadr? Al Yalnz i

yrrlkte olduu dnemde ya~anan gelimeler arasnYukardakilerden ini glendirmek amacyla kaldrlmtr? Bl Yalnz ii
D)

A~adaki bankalardan hangisi 1929 Dnya Ekonomik Bunalm'nn ya~anmasndan sonra 1929 ile 1931 yllar aras dnemde kurulmutur?
Al i Bankas Bl Merkez Bankas

CL Yalnz III
El I, ii ve iii

Al Yalnz i

Bl Yalnz II

CL Yalnz III
i ve
11 __ -__

CL Smerbank
El Halk Bankas

r Etibank

r i ve ii

El I, II ve iii

28.

ii. Dnya Sava ncesi Balkan devletleri arasnda Balkan Antant imzalanmtr. Bu oluumun, silahlanma yarnn hzlanmas, ii. Milletler Cemiyetinin bar koruyamamas,

30.

Aadakilerden dan biridir?

hangisi eyh Sait isyan'nn

sonularn-

A) B) C)

Terakkiperver Cumhuriyet Frkasnn kapatlmas Gelir ve servet kazanmnn kstlanmas istiklal Mahkemelerinin Halifeliin kaldrlmas Erkan- Harbiye Vekaletinin kaldrlmas kaldrlmas

iii. Varova Pakt'nn kurulmas D) gelimelerinin lir? A) Yalnz i D) Ive ii B) Yalnz ii C) Yalnz iii E) I, II ve iii hangilerinden kaynakland savunulabiE)

29. ii.

Anayasa Mahkemesinin kurulmas Hatay Millet Meclisinin almas

iii. ok partili genel seimlerin yaplmas Yukardakilerden arasndadr? A)Yalnz i D) Ivell B) Yalnz ii C) Yalnz III E) i, ii ve III hangileri Atatrk Dnemi gelimeleri

Gulam Sistemi'nin gisinin zamannda

temelleri atlmtr?

aadaki devletlerden

han-

5.

Osmanl Devleti'nde

tezhip sanatlarna

verilen ad aa-

daki lerden hangisidir? CLEyyubiler El Babrller Al Mltezim CLMuhtesip El Muhassl Bl Mtevelli Dl Mzehhip

1.

islamiyet'ten de,

nceki dnemde

kurulan Trk devletlerinAl Gazneliler Bl Akitler

taht kavgalarnn ortaya kmas, ii. kurultayn danma niteliinde olmas,

Dl Seluklular

III. dini alanda hogrl olunmas durumlarndan hangileri "Son sz hkmdara aittir:' anla-

ynn sonular arasndadr? Al Yalnz i D) Ivell Bl Yalnz ii CLYalnz iii El i, ii ve III

4.

Hazine gelirlerinin grevli

ve giderlerinin

tasnifinden

sorumlu

Kmbet mimarisi II. Medrese eitimi iii. Kervansaray mimarisi hangileri Karahanllardan itibaren uy

D ilikilerden ve d yazmalardan sorumlu grevli Fethedilen topraklarn kaydedilmesinden revli Kad ve mderrislerin atamasndan sorumlu grevli yukarda aklamas yoktur? ii. iii. sorumlu q-

6.

Osmanl Devleti'nde, devletin teokratik nitelik kazanmas, snrlarn genilemesi, veraset dzeninde deiiklik yaplmas hangileri Duraklama Dneminde yaan-

Aadakilerden Al Reislkttap CLBeylerbeyi

hangisinin

Yukardakilerden

Bl Defterdar D) Nianc El Kazasker

durumlarndan mtr? Al Yalnz i

gulamaya konulmutur? Al Yalnz i Dl i ve ii Bl Yalnz ii El i, ii ve iii CLYalnz iii

Bl Yalnz iii

CLi ve ii El i, ii ve III

r livelli

7.

XiX. yzylda gnll

kutsal yerler sorunu nedeniyle birlikte istanbul'a gelerek

kan ve (LambaSelimiye ortam

9.

Aadakilerden

hangisi Tanzimat Dneminin zellikle-

hasta bakc Florance Nightingale'in tedavisiyle ilgilenmesine hangisidir?

rinden biri deildir? 11. Al Bl Mslman - gayrimslim eitliinin salanmas ii. Kz ve erkek retmen okullarnn almas Hkmdarn yetkilerinin kanunla kstlanmas Finans ve banka sektrnn gelimesi Bakanlklar Sistemi'ne geilmesi iii. Mustafa Kemal'in iX. Ordu Mfettii unvanyla yaym lamas Birden fazla paann onayndan gemesi hangileri Havza ve Amasya genelgeleKararlarnn Mustafa Kemal tarafndan hazrlanmas

l Kadn) ekibiyle

Klas'nda hastalarn

hazrlayan sava aadakilerden

A) Bl CL D) El

Krm Sava 93 Harbi 1806 - 1812 Osmanl - Rus Sava 1828 - 1829 Osmanl - Rus Sava i. Balkan Sava

CL
D)

Yukardakilerden

El

rinin ortak zellikleri arasndadr? AlYalnz i


D)

Bl Yalnz ii i ve"

CLYalnz iii El i, ii ve iii

10. 8. Sanayi inklab'nn Osmanl Devleti'nde, isizliin artmas, ii. ithalatn azalmas, iii. yerli maln i pazarda srmnn azalmas durumlarndan Al Yalnz i Dllvell hangilerine neden olduu savunulamaz?

1912 ylnda italya ile imzalanan Ui Antlamas'nda, Rodos ve Onikiada'nn durumu, ii. Trablusgarp ve Bingazi'nin gelecei, iii. Bat Trakya'nn hukuki yaps hangileri yer almtr?

12.

Aadakilerden dan biridir?

hangisi Misakmilli'de yer alan konular-

Al Bl

Kuvaymilliye birliklerinin glendirilmesi Boazlar Komisyonunun kaldrlmas Adli ve mali snrlamalarn sona erdirilmesi Bat Cephesi'nin glendirilmesi Temsilciler Kurulunun oluturulmas

konularndan Al Yalnz i

CL B)Yalnz iii Dl ii ve iii C) i ve II


D)

Bl Yalnz II

CLYalnz iii El i, ii ve iii

El I, II ve iii El

Mustafa Kemal, "Bu muvaffakiyetin

mukaddes topraklarm-

17.

Bursa Olay

z dman istilasndan kamilen kurtaracak olan kesin zafere

. .

Atatrk'e suikast giriimi Cumhuriyet Halk Frkasnn kurulmas hangileri cumhuriyetin ilanndan son-

13.

Kurtulu

Sava'nda, "Hristiyan ahaliye ve dier aznlklara ve sosyal dengemizi bozucu zel haklar

bir hayrl balang olmasn Allah'tan diler ve bu tebrikatn Umum Bat Ordusu er ve subaylarna iletilmesini rica ederim:' szn aadaki mitir? Al savalarn hangisinin ardndan syle-

siyasi hakirniyetimizi

(imtiyazlar) verilemez. Ancak bu vatandalar, her trl saldrdan korunacaktr" karar, Edirne,

Yukardakilerden ra gereklemitir?

. inn

Bl ii. nn

Al Yalnz i

Bl Yalnz ii

CLYalnz III El i, ii ve iii

. .

Alaehir, Erzurum,

CLSakarya

o Bakomutanlk
El Eskiehir - Ktahya

Ive

ii

iV. Sivas kongrelerinin A)Yalnz iii D) ii ve iii hangilerinde yer almtr? C) IvelV El iii ve LV 18. 16. Kurtulu Sava'nda, Kapitlasyonlarn kaldrlmas, Atatrk Dou snrnn izilmesi kendine zg siyasal bir fikre sahip olduunu aklayagelimeleri sndadr? aadakilerden hangisinin kazanmlar araii. biimesi, cesaretini buhranl dnemlerde
mesi,

B) i ve ii

Atatrk, "Gen fikirli demek doruyu gren, anlayan ve kendini aklayabilen hakiki fikirli demektir:' demitir. bu szyle bireyin,

dahi idarne ettirebil-

14

Al "TBMM Hkmeti tarafndan geersiz saylan Sevr AntlaBl CL mas'n Ermenistan Hkmeti de tamrnayacaknr" Kurtulu Sava'nda alnan bu karar aadaki antlamaI rn hangisinde Al Moskova D) Mudanya yer almtr? Bl Gmr El Ankara CLKars

Gmr Antlamas Moskova Antlamas Ankara Antlamas Mudanya Antlamas Afganistan Dostluk Antlamas

kendi benliine ve milli geleneklerine dman olan unsurtarla mcadele edebilmesi

zelliklerinden gulamtr? Al Yalnz i

hangilerine

sahip olmas gerektiini

vur-

El

Bl Yalnz ii

CLYalnz iii El i, ii ve iii

r Ive

ii

19.

"lnklap, milleti ve sosyal evreyi hazrlayarak yaplr:' Bu yargya gre inklaplarn yaplmasnda,

21. ii. iii.

Devletilik ilkesinin uygulanmas Birinci Be Yllk Sanayi Plan'nn hazrlanmas Takrir-i SkCnKanunu'nun karlmas hangileri Tevik-i Sanayi Kanunu'ndan sonular ara23. Atatrk 1923 ylnda yapt bir konumasnda, "Bugn lln dndm tek ey kkten, ilerlikten kanla kaldrlm olan zere yokluk salamaktr:' demitir. hangisini kasteradli ve mali snrlamalarn bir daha dirilmemek diyarna gmlmesini

cemiyetlerin emellerinin ve fikirlerinin tehis edilmesi, ii. etnik kkene ve dini yapya gre politikalar yrtlmesi, iii. kkl deiikliklerin cinden geirilmesi durumlarndan Al Yalnz i Dllvelll hangilerinin esas alnd savunulabilir? Bl Yalnz ii El i, ii ve iii hazrlk srecinin toplum szgeAl Yalnz i OLi ve II Bl Yalnz ii El i, ii ve III CLYalnz III Yukardakilerden sndadr? beklenen baarnn elde edilememesinin

Atatrk bu szleriyle aadakilerden mitir?

c Yalnz iii

Al Bl CL OL El

Osmanl borlar Aznlk haklar Kapitlasyonlar Milli egemenlik Millisnrlar

20.

Atatrk, "Ben milletin vicdannda ve istikbalinde gzlemlediim

aratrarak uy22. Yeni Trk devletinde aadakilerden hangisiyle ilgili ya24. ii. Cumhurbakannn meclis dndan seilebilmesi

kendine mahsus byk gelime kabiliyetini idim" demitir. hangisini vurguanan sorun d politikada grlmemitir? Al Yabanc okullar Bl Osmanl borlar OlMusul El Hatay Al Yalnz i OLIvell Bl Yalnz ii El ii ve III CLYalnz iii

bir milli sr gibi vicdanmda tayarak btn milletimize gulatmak mecburiyetinde

Semenlerin vekillerini dorudan seebilmesi

Atatrk bu szleriyle aadakilerden lamtr? Al Laiklik CLUlusuluk El Cumhuriyetilik

iii. Bakanlarn babakan tarafndan seilmesi Yukardakilerden hangileri Atatrk Dneminde yaplan

Bl Devletilik OLHalklk

deiiklikler arasndadr? CLBoazlar

Arnavutluk'un i. 25. Atatrk, "Bir ulus bilgelerden oluan bir orduya da sahip olmaldr. Sava meydanlarnda ne denli parlak zaferler elde edilirse edilsin, o zaferlerin ayakta kalan sonular vermesi ancak byle bir orduyla salanabilir. Bu ikinci ordu olmadan birinci ordunun elde ettii kazanlar sner:' demitir. Atatrk'n bu szleriyle i. gemiteki eitim sisteminin srdrlmesi, ii. an kuramlaryla denk, geree etkin gzle bakan bireylerin yetitirilmesi, iii. aznlk okullarnn varlnn devam ettirilmesi 28. durumlarndan Al Yalnz i Dl i ve ii hangilerini vurgulad savunulabilir? Bl Yalnz ii El I, ii ve iii durumlarndan Al Yalnz i Dllvell ii. iii.

Balkan Antant'na katlmamasnda, ekinmesi,

30. ii. iii.

Hafta tatilinin cumadan pazara alnmas Baz kyafetlerin giyilmesinin kstlanmas

itaiya'nn otoritesinden

Romanya'dan Dobruca'y almak istemesi, Trkiye ile snr sorunlar yaamas

Miladi takvimin kabul edilmesi hangileri

Yukardakilerden durumlarndan Al Yalnz i hangilerinin etkili olduu savunulabilir? Bl Yalnz ii

930

ylndan sonra yaanan

gelimeler arasndadr? Al Yalnz i Dllvell Bl Yalnz ii cl Yalnz iii El i, ii ve iii

CL Yalnz iii
El i, ii ve iii

r i veli

Terakkiperver Cumhuriyet frkasnn kapatlmasnda, i. Atatrk'e suikast giriiminde bulunulmas, ii. 1929 Dnya Ekonomik Bunalm'nn ortaya kmas, laiklik kart eylemlerin younlamas hangilerinin etkili olduu savunulabilir? BlYalnz ii

CL Yalnz iii
iii.

CL Yalnzlll
El i, ii ve III

26.
ii. iii.

Rodos ve Onikiada'nn gelecei Kbrs'ta Trk - Yu~an tampon blgesinin oluturulmas Kara sularnn 6 milden 12 mile karlmas 29. Atatrk'n halklk ilkesi, i. laiklik ilkesinin anayasaya eklenmesi, ii. iii. kadnlarn vekil seebilmesi, tek dereceli seim sistemine geilmesi hangileriyle badar? BlYalnz ii iV. Ege adalarnn silahszlandrlmas Yukardakilerden hangileri Atatrk Dneminde Trkiye

ile Yunanistan arasnda sorun olmutur? Al Yalnz i Dlllvelll Bl Yalnz LV cl i ve ii El I, iii ve LV

durumlarnn Al Yalnz i

CL Yalnz iii