You are on page 1of 6

1

KMYASAL
DEMLER

NTENN BLM BALIKLARI

1. REAKSYON NEDR?
2. REAKSYON TPLER
3. POLMERLEME VE HDROLZ

1. REAKSYON NEDR?

KMYASAL TEPKMELERDE DEMEYEN
ZELLKLER

Toplam atom says ve cinsi
Toplam ktle
Toplam proton says
Toplam ntron says
Toplam elektron says
ekirdek yaps
Toplam yk

KMYASAL TEPKMELERDE DEEBLEN
ZELLKLER
Mol says
Molekl says
2

Tanecik says
Kat say
Madde says (eidi)
Taneciin elektron says
Hacim ve basn (gazlar iin)
Fiziksel ve kimyasal zellikler


DENKLEM KAT SAYILARININ YORUMU

Denklem kat saylar maddelerin tanecik saysn
Moln
Ayrca madde gaz ise hacmini ve basncn oranlamamza
yardmc olur.

BAST DENKLEM DENKLETRME

En kalabalk taneciin bana 1 yazlarak denkletirmeye
balanr. Bileiklerin ve atomal hldeki elementlerin bana
kesirli say yazlamaz.


KMYASAL REAKSYON VE KMYASAL
TEPKME

Kimyasal tepkime ile kimyasal reaksiyon e anlamldr.
Eskiden kimyasal reaksiyon denirdi, bir ara kimyasal tepkime
tabiri kullanld, gnmzde yine kimyasal reaksiyon deniyor.
Trkemizde reaksiyon, tepki gstermek demektir. Bu nedenle
de reaksiyon ile tepki gstermek ayn anlama gelir.
Trkede ayn anlam tayor diye kimyasal reaksiyon
szcnden tepki gstermek, kar koymak gibi anlamlar
karlmamaldr. Anlam bakadr.
Kimyadaki reaksiyon, bat dillerinden Trkemize getiinden
3

bat dillerindeki anlamn tamaktadr. Bu anlam yledir:
Re, yeniden demektir.
Reaksiyon, yeniden aksiyon manasnadr. Reaksiyondan nce
de aksiyon vard. Reaksiyondan sonra da aksiyon var.
demektir.
Kimyasal reaksiyona, kimyasal tepkime dediimizde; btn bu
anlamlar aklmza getirmeliyiz. Sonra syleyebiliriz.

REAKSYON ETLER

KMYASAL REAKSYON
FZKSEL REAKSYON
NKLEER REAKSYON

DOAL KMYASAL REAKSYONLARDA
GEREKL ARTLAR

Tepkimenin ekzotermik olmas
Birleme kabiliyeti olmas
Eik enerjisini aabilecek gerekli aktivasyon enerjisine sahip
olmas
Birleecek maddelerin yeterli olmas
Uygun artlar olmas

BLEKLERN SA ALTINA YAZILAN,
FZKSEL HLDR

NaCl zerinden aklayalm: NaCl
(k)
, NaCl
(s)
, NaCl
(g)
ve NaCl
(suda)
olmak zere drt farkl yazm vardr.
Hller parantez iinde, kk harfle, kk puntoyla, ksaltlarak
yazlr.
NaCl
(k)
, kat yemek tuzu; NaCl
(s)
, erimi yemek tuzu; NaCl
(g)
, gaz
hlindeki yemek tuzu, NaCl
(suda)
ise suda hazrlanm yemek
4

tuzu zeltisi demektir.
NaCl
(suda)
,NaCl
(aq)
eklinde de yazlabilir.
Aqua, Latincede su demektir; (aq), (aqua) kelimesinin
ksaltlmdr.
zc, hangi maddeyse o yazlr. rnein; iyot, suda
znmez. Alkolde znr. Bu nedenle I
2(alkolde)
eklinde yazlr.
Kastedilen hl, oda scaklndaki hl ise malumu ilam
olmamas iin yazlmayabilir. rnein; suyu belirtmek iin H
2
O
yazlabilir; su buhar kastediliyorsa kesinlikle H
2
O
(g)
diye
yazlmaldr.
Bazen de hller yazlmam olsa da, reaksiyon denkleminden
anlayabilmelidir:
AgNO
3
+ NaCl AgCl
(k)
+ NaNO
3
Girenlerdekilerin oda scaklndaki hlleri katdr. Ancak kat
olduklarnda reaksiyona girmeyecekleri malumdur. Bu nedenle
zeltidirler. yonik bileiklerin sv hlleriyle bir tepkime kimyada
zaten yoktur.
AgNO
3(suda)
+NaCl
(suda)
AgCl
(k)
+NaNO
3(suda)

Bununla ilgili bir dier husus daha vardr:
H
2
denilince 1 tane H
2
molekl anlalr.
H
2(g)
denilince ise 1 mol H
2
anlalr.

2. REAKSYON TPLER
1 AST BAZ TEPKMELER
2 METAL AST TEPKMELER
3 AMFOTER METAL BAZ TEPKMELER
4 AKTF METAL SU TEPKMELER
5 ANALZ (AYRIMA) TEPKMELER
6 SENTEZ (BRLEME) TEPKMELER
7 YANMA TEPKMELE
8 EKZOTERMK (ISI VEREN) TEPKMELER
9 ENDOTERMK (ISI ALAN) TEPKMELER
5

10 YER DETRME TEPKMELER
11 REDOKS (YKSELTGENME NDRGENME)
TEPKMELER

TEPKMEDEK REAKSYON ARETNN TEK
YNL OK VEYE FT YNL OK
OLMASINA GRE TEPKMELER KYE
AYRILIR

Kimyasal tepkimelerin bir ksm iki ynl, bir ksm tek ynl
tepkimelerdir.
ki ynl tepkimelere tersinir tepkime, reversibl tepkime, ift
ynl tepkime de denir.
Tek ynl tepkimeler ise geriye dnmeyen tepkime, tersinmez
tepkime, irreversibl tepkime adlaryla bilinir.

3. POLMERLEME VE
HDROLZ
BAZI POLMER ve DOAL RNLERN
KISALTMALARI

PL polyester (polyester)
PA poliamit (naylon)
PE polietilen
SE silk (ipek)
WO wool (yn)
WM moher
WP kei yn
WS kamir
6

L linen (keten)
LY likra

MONOMER KANSER RSK TAIR

Teflon tavalar izilirse scakln etkisiyle polimerden monomer
ayrlr.
PVC fabrikalarnda PVC tozunda monomer bulunur.
Plastik bardaklar iine konan 70 derece santigradn zerindeki
iecekler, iinde bulunduu plastik malzemeyi s etkisiyle zp
monomerine ayrr.
Kpk bardaklarn sya dayankll daha yksektir. Ancak
daha yksek scaklktaki svlar bu materyali de monomerine
ayrr.
Plastik ve kpkten imal edilen bardaklardan uzun sre scak
sv ienler kanser tehlikesiyle kar karya kalabilir.
Monomerler tehlikeli kanserojen maddelerdir.
Plastik bardak yerine kt bardak nerilebilir.