You are on page 1of 2
O p het kerkhof van myDeathSpace.com Op het internet ligt een kerkhof: MyDeathSpace. Jongeren wandelen er
O p het kerkhof van myDeathSpace.com Op het internet ligt een kerkhof: MyDeathSpace. Jongeren wandelen er
O p het kerkhof van myDeathSpace.com Op het internet ligt een kerkhof: MyDeathSpace. Jongeren wandelen er

Op het kerkhof van

myDeathSpace.com

Op het internet ligt een kerkhof: MyDeathSpace. Jongeren wandelen er met tienduizenden tegelijk in stilte rond. Ze rouwen om profielen die ze nooit ontmoet hebben. “Online rouwen is voor jongeren een extra manier om verdriet te tonen, naast het echte leven”, verklaart specialist en klinisch psycholoog Manu Keirse. Is er dan geen plaats voor verdriet in het échte leven?

O p het kerkhof van myDeathSpace.com Op het internet ligt een kerkhof: MyDeathSpace. Jongeren wandelen er
O p het kerkhof van myDeathSpace.com Op het internet ligt een kerkhof: MyDeathSpace. Jongeren wandelen er

De Amerikaanse Taylor (14) is ontzettend po- pulair. Duizenden (overwegend jonge) surfers lezen haar profiel op MySpace, dé community- website voor jongeren. Maar Tay Tay, zo noemen haar vrienden haar, is dood. Ze heeft haar plaats op MySpace ingeruild voor een plekje op My- DeathSpace. Taylor was biseksueel. Op school werd ze uitgelachen. Thuis was ze niet meer welkom. Op 8 maart 2007 schoot ze zichzelf een kogel door het hoofd. “You have to know when to give up”, schreef ze nog op haar profiel. Je moet weten wanneer je moet opgeven.

in de BAn vAn de dOOd

“Dat opgeven in het woordenboek van een veertienjarige staat, is verontrustend”, schrijft een vriendin van Taylor in een weblog op haar profiel. Nochtans komt zelfmoord op My- DeathSpace het meeste voor, na ongevallen. De Universiteit van Zuid-Florida onderzoekt nu of online rouwregisters vooral troost bieden aan familie en vrienden of net zelfdoding aan- moedigen. “Dat is overdreven”, zegt professor Manu Keirse, klinisch psycholoog en auteur van ‘Kinderen helpen bij verlies’. “Jongeren zijn in de ban van zelfdoding, hoe je het ook draait of keert. Leraren moeten in de lessen inspelen op die nieuwsgierigheid en jongeren de kans

geven om hun gevoelens daarover te uiten. ‘Pas op! Je brengt hen op ideeën’, klinkt het ook op scholen. Maar jongeren hebben nu eenmaal die ideeën. Een op vier jongeren vindt af en toe dat ze beter dood zouden zijn. Je leert hen ermee omgaan door erover te praten.”

messen kl AAr?

Dagelijks bezoeken gemiddeld tienduizend mensen MyDeathSpace. Meer dan dertiendui- zend leden hebben de weg naar het rouwforum al gevonden. Ze discussiëren over de doden alsof het over filmpersonages gaat of surfen langs de vele ‘stille’ profielen. Die profielen met personalia, hobby’s, favoriete citaten enzovoort zijn nu ingetogen bidprentjes geworden. Het zijn er ondertussen al meer dan drieduizend. “Hoe dom ben je als je zelfmoord pleegt omdat je bi bent”, schrijft een anoniem lid over Taylor. “Jezelf neerschieten? Als je dood wil, zijn er toch betere manieren?”, Schrijft een andere bezoe- ker. Hebben die rouwregisters geen behoefte aan een moderator? Manu Keirse: “Een sociale online rouwplaats heeft inderdaad potentieel, op voorwaarde dat de informatie die ze jonge- ren geeft juist en professioneel is. Elke jongere heeft al eens met zelfmoordideeën geworsteld. Het liefst praten ze er met elkaar over. Maar

KLASSE •

Nr. 180

nu duikt een meisje van zestien dat de bons krijgt van haar lief, achter de computer en leest er alles over hoe ze zelfmoord kan plegen. Leggen we dan de messen klaar? Beter bieden we hen warmte en genegenheid, al dan niet in een professionele context.”

jOe vAn hOlsBeeCk

Ook de schietpartij in Virginia, waarbij de dolgedraaide Cho Seung-hui op 16 april 2007 tweeëndertig van zijn me- deleerlingen dood schoot, staat in de virtuele herdenkingsplaats gegrift. Bij de doden: Erin Peterson (18), “student aan Virginia Tech, afstudeerklas van 2010!” schreef ze nog trots op haar pro- fiel. Of Matthew Gwaltney (24), bassist van The Assassins, de moordenaars. Zijn quote op MySpace: “Wie had ooit gedacht dat we zo lang zouden leven?” Profetisch en triest. April 2007 blijft voor altijd hun laatste login. Hun pro- fielen staan vol rouwbetuigingen van vrienden, maar ook van onbekenden. Vreemd? Manu Keirse: “Slachtoffers van verschrikkelijke misdaden krijgen media-aandacht en worden zo pu- blieke figuren. Wanneer een publieke figuur sterft, ontstaat er een sociale beweging waarin het toegestaan is je gevoelens te laten zien. Dat zagen we bij de moord op Joe Van Holsbeeck. De mensen rouwen wel om hem, maar vinden tegelijkertijd een weg om hun opgekropte persoonlijke verdriet te uiten.”

puBlieke fiGuur

Elk ‘dood’ profiel is een bedevaartsoord waar vrienden van de overledene hun diepste zielsroerselen neerschrijven. Alsof jongeren zeker zijn dat MySpace ook bestaat in het hiernamaals. Ook onbekenden laten hun emoties de vrije loop. “Ik heb je nooit gekend, maar ik bid voor jou en de andere slachtoffers.” Hoe komt het dat iemand die nooit media-aandacht kreeg, toch zoveel geladen berichtjes krijgt? Manu Keirse:

“Heb je een blog of een online profiel, dan ben je voor de lezers ook een pu- blieke figuur. Surf je naar iemands per- soonlijke website dan heb je het gevoel dat je die ook echt kent. Je leest zijn verhalen en kijkt binnen in zijn leven. Zijn vreugde of verdriet raakt je per- soonlijk.” Hoe spectaculairder je dood, hoe populairder je profiel. Taylor, die thuis en op school niet aanvaard werd, heeft al bijna tweeduizend berichtjes.

Op de videosite YouTube circuleren fotofilmpjes. Een ervan werd al bijna zestigduizend maal bekeken.

Geef ruimte aan de dood

   

de Be Tere vriendin

 

“Ik haat het om op je profiel te zien hoe mensen die je vroeger haatten nu doen alsof ze om je geven”, schrijft een vriendin van Taylor. Een anonieme persoon schuift openlijk haar ouders en vriendinnen de zelfmoord in de schoenen. Ruzies over wie nu een be- tere vriendin was, ontsieren het profiel. “Competitie in rouw heeft altijd be- staan, maar het uitdrukkelijk uiten van die gevoelens is nieuw”, aldus Manu Keirse. “Als je op een dag iemand moet missen van wie je houdt, hoop

De school kan het verdriet bij leerlin- gen niet wegnemen. Ze kan haar leer- lingen er wel mee helpen en er leren mee omgaan. Kinderen en jongeren met verdriet hebben vooral aandacht nodig. Ze willen ook begrip voelen en de kans krijgen om op school hun verdriet te uiten en zo te verwerken. Ook in de klas kan je ruimte geven aan de dood. “Zo is rouwen online voor jongeren niet de enige uitweg”, weet Manu Keirse. Zijn zes tips:

  • 1. Wees niet bang om te zeggen:

 

je dat je tijdens jullie leven samen de perfectie hebt nagestreefd. Die wens is onmenselijk. Niemand is perfect. Tus- sen perfectie en werkelijkheid ligt een ruimte open voor schuldgevoelens. Die geeft aanleiding tot rivaliteit. Wie zag haar het liefst? Wie heeft er het meest

“ik weet het niet”. Leerlingen worstelen op twee niveaus met de dood. Ze proberen te begrij- pen wat de dood is en proberen om te gaan met hun gevoelens. Antwoord op al hun vragen.

voor gedaan?”

  • 2. Creëer

een

sfeer

in

de

klas

waarin het niet raar of stom is

 

Tay Tay is populair. Op MySpace. Door haar zelfmoord. Maanden na haar dood krijgt ze nog elke dag berichtjes.

om emoties (blij, bang, boos) te tonen, maar waar emoties tot het dagelijkse leven behoren.

Luguber, voyeuristisch en ziek, zo omschrijven de Amerikaanse media online rouwen. Moeten we ons zor- gen maken? “Voorlopig niet”, volgens Manu Keirse.“Internet is een jongeren-

  • 3. Ga het onderwerp ‘dood’ niet uit de weg in je lessen. Zo is het makkelijker erover te praten als er echt iemand sterft.

wereld, heel open en rechtuit. Online herdenkingsplaatsen horen erbij. In de puberteit is de dood een geliefkoosd onderwerp, in de volwassenenwereld een taboe. Mensen in rouw die hun

  • 4. voorzie in een stille hoek in de klas of in een stille ruimte op school. Leerlingen kunnen daar naartoe als ze dat wensen.

partner verliezen mogen daar een paar weken over praten, en dan moeten ze voort. Je mag op veel begraafplaatsen zelfs geen afscheid meer nemen bij het open graf. Je neemt nu afscheid aan de ingang van de begraafplaats, anders wordt het te emotioneel. Huilen mag

  • 5. Verdriet vraagt tijd. Zorg voor een ritueel in de klas waarnaar je kan teruggrijpen in een cri- sismoment. Betrek je leerlingen erbij. Wat willen zij? (een kring- gesprek, een rouwboek van te-

niet meer. Het is dus begrijpelijk dat

keningen, een lied zingen

)

volwassenen schrikken als ze die web- site zien.”

  • 6. Geef het signaal: dood is niet

 

Is rouwen op internet dan een goede evolutie? Professor Keirse: “Rouwen in cyberspace is niet meer of minder dan een kaarsje aansteken in huis of praten tegen een foto. Voor veel jongeren is online rouwen een extra manier om hun gevoelens te uiten, naast het echte

vergeten. Hou de herinnering aan de leerling levend. Verwijder zijn bank niet uit de klas, hang een foto op, durf zijn naam noe- men bij speciale gelegenheden op school.

leven. Pas wanneer ze zich afsluiten van de realiteit, wordt het gevaarlijk en geraken jongeren in een isolement.”

KLASSE

Nr. 180

leven. Pas wanneer ze zich afsluiten van de realiteit, wordt het gevaarlijk en geraken jongeren in

Related Interests