(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI

)

TAJUK 1 EKOSISTEM
Sinopsis Pelbagai jenis ekosistem boleh ditemui di sesebuah negara bergantung kepada iklim dan kedudukan dari segi latitude dan altitude. Setiap jenis ekosistem tersebut

mempunyai komponen-komponen biotik dan abiotik yang

berbeza-beza tertabur di

lokasi-lokasi yang berbeza. Biodiversiti sesuatu jenis ekosistem berbeza dengan jenis ekosistem yang lain. Setiap jenis ekosistem menunjukkan ciri-ciri fizikal yang berbeza yang merupakan factor penentu kepada jenis-jenis ekosistem tersebut. organism yang menduduki tinggi

Ekosistem yang mempunyai tahap biodiversiti yang

menunjukkan tahap kompleksiti yang juga tinggi. Selain daripada itu, ekosistem yang mempunyai tahap biodiversity yang tinggi juga menunjukkan tahap kestabilan ekosistem yang lebih tinggi. Hasil Pembelajaran

1.Membanding dan membezakan jenis-jenis biom yang berbeza 2.Menerangkan kekompleksian biodiversiti. 3.Mensintesiskan maklumat tentang ecosistem

Kerangka kandungan

ECOSISTEM

Jenis-jenis ecosystem dan lokasi

Kepelbagaian biologi, kekompleksian dan kestabilan

Figure 1.1 Ringkasan Rangka kursus

dimana julat suhunya adalah diantara 20-26 darjah Celsius serta menerima lebih daripada 250 sentimeter padu hujan setahun. ekosistem hutan gambut. i. tumbuhan dan haiwan yang sama. Faktor latitud adalah kawalan iklim utama di hutan hujan tropika. Factor Ini menjadikan kawasan ini sangat sesuai untuk pertumbuhan tumbuh-tumbuhan yang pelbagai. ekosistem kolam dan agroekosistem seperti ekosistem sawah padi dan ekosistem ladang kelapa sawit. Di di Hutan Malaysia kebanyakan kawasan hutan tanah pamah seperti hujan tropika ini . Hutan ini tumbuh di atas lapisan daun-daun yang telah mati dan lapisan bahan daripada tumbuh-tumbuhan setebal 20 meter. .(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Kandungan 1. ekosistem hutan paya bakau. Hutan ini terletak di kawasan sekitar garisan Khatulistiwa. Ia adalah ekosistem yang unik dengan ciriciri terendam air. Di Malaysia terdapat pelbagai jenis ekosistem yang utama diantaranya adalah ekosistem hutan hujan tropika. Kawasan ini juga menunjukkan panjang hari yang hampir sama sepanjang tahun. ii. Ekosistem hutan hujan tropika Hutan hujan tropika meliputi 6% daripada permukaan keseluruhan bumi. iklimnya adalah sangat panas. Ekosistem paya gambut Hutan paya gambut adalah kawasan hutan yang di penuhi dengan air. kandungan nutrient dan oksigen larut pada tahap yang rendah serta kawasan air yang berasid.Jenis-jenis Biome yang berbeza Biome adalah istilah yang digunakan untuk menerangkan kawasan di mukabumi yang mempunyai iklim.

di mana 70% daripadanya terdapat di Sarawak. Kestabilan ekosistem pula dinyatakan dengan beberapa cara yang berbeza. Latihan Senaraikan perbezaan dan persamaan diantara ekosistem Hutan hujan tropika dengan Hutan paya gambut. Dianggarkan terdapat seluas 1.Biodiversiti.2. Bahan Bacaan pembelajaran kendiri Gather information from : http://soils. usda.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Hutan gambut adalah jenis tanah berair yang terbesar iaitu meliputi 75% daripada keseluruhan kawasan tanah berair di negara ini. kurang daripada 20% di Semenanjung Malaysia dan yang selebihnya terletak di Sabah.54 ribu hektar tanah berair jenis ini masih kekal di Malaysia. Satu cara adalah untuk . berapa banyak variasi genetik atau bilangan jenis komuniti yang terdapat di sesuatu ekosistem. Kompleksiti sesuatu ekosistem bergantung kepada biodiversiti sesuatu ekosistem.gov/sqy/concepts/soil_biology Create soil food web Rehat Setelah anda menyiapkan latihan dicadangkan anda boleh rehat sebentar yang 1. Kompleksiti dan Kestabilan Biodiversiti adalah istilah yang digunakan untuk menerangkan bilangan spesies.

D. . granuliferus yang berwarna merah di bahagian atas serta sisi dan kaki pula berwarna hijau.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) mendefinisikan sebagai sesuatu sistem untuk kembali kepada keadaan asal selepas diganggu. Sebagai contoh katak beracun dari species Dendrobates auratus yang berwarna putih dan hitam. Ada haiwan yang hidup dilantai hutan kebanyakan haiwan di hutan hujan tropika hidup pada tumbuh-tumbuhan ini seperti di kanopi hutan ini.Haiwan seperti kupu-kupu dan katak pokok menggunakan kaedah ini. Serangga adalah antara haiwan yang sangat banyak di kawasan ini. leucomelas mempunyai warna kuning terang dan hitam serta D. Kerana kompleksiti ecosystem ini ia juga sangat komplek dan sangat stabil. i) Biodiversiti. Tumbuh-tumbuhan ini juga sering kelihatan berbunga. Satu daripada adaptasi haiwan-haiwan di ekosistem ini adalah kebolehan melakukan penyamaran yang berkesan. Kompleksiti dan Kestabilan Ekosistem hutan hujan tropika Hutan hujan tropika ini adalah biome yang terkaya dari segi biodiversiti dan biojisim total. lebih cepat ia kembali kepada keadaan asal lebih stabil sesuatu ekosistem itu. Lebih daripada separuh spesies daripada tumbuhan daratan hidup di dalam biome ini. Haiwan-haiwan ini kadang kala kelihatan seperti daun mati atau daun hidup. Kepelbagaian tumbuhan yang tinggi serta tiada banyak spesies yang menunjukkan kedominan yang jelas di ekosistem ini. Haiwan-haiwan di kawasan ini juga menggunakan warna-warna untuk memberi amaran kepada pemangsa mereka bahawa mereka sangat beracun. Lantai hutan hujan tropika yang dipenuhi dengan daun-daun mati menyebabkan haiwan-haiwan sebati dengan persekitaran itu serta sukar dilihat daripada atas . Haiwan–haiwan di hutan hujan tropika adalah sangat pelbagai dan ini terhasil daripada adaptasi mereka terhadap persekitaran mereka. Anai-anai adalah sangat penting sebagai pengurai di kawasan ini. Tumbuh-tumbuhan di ekosistem hutan hujan tropika ini mempunyai pucuk atau daun muda yang berwarna merah.

http://soils. Blackwell Science. Soil Biology Primer [online]. Chapter 2 Global patterns of biodiversity and productivity: biomes. Cotgreave. kekompleksian dan kestabilan di Ekosistem hutan paya gambut Kawasan hutan gambut bukan sahaja satu ekosistem yang unik dan tempat tinggal kepada banyak spesies endemik ia juga menyediakan pusat perlindungan bagi lebih daripada 60 spesies haiwan yang disenaraikan sebagai terancam seperti Orangutan. (2002) Introductory Ecology. Layari internet Layari internet dan dapatkan tiga jenis ecosystem lain yang terdapat di Malaysia dan tuliskan apakah cirri-ciri utama ekosistem ini serta bandingkan dengan jenis ekosistem yang telah anda pelajari. (1999) Soil Microbiology: an exploratory approach.gov/sqi/concepts/soil_biology/ Chapter 1 The soil food web online 2.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) ii) Biodiversiti. Soalan Tutorial Banding dan bezakan jenis-jenis ekosistem yang terdapat di Malaysia. M. SENARAI BAHAN RUJUKAN 1. 3. . earthworms and other creatures. Coyne.S. Proboscis Monkey. Delmar Publishers. Sumatran Rhinoceros. Hutan lembab ini juga berfungsi sebagai bank gen semula jadi tumbuhan. harimau. and Forseth. Civet Otter.usda. I. P. Kawasan ini juga mengandungi banyak spesies yang belum diketahui dan diterokai. gajah asia. Chapter 4 The macrofauna.ants. Storm’s Stork and Wrinkled Hornbill.

habitat untuk ikan.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) TAJUK 2 PERKHIDMATAN EKOSISTEM Sinopsis Perkhidmatan ekosistem adalah proses-proses dimana persekitaran menghasilkan sumber-sumber yang tidak ternilai harganya seperti air yang bersih. Membincangkan perkhidmatan ekosistem. Mengkaji ekosistem tanah 3. pendebungan Hasil Pembelajaran 1 Menerangkan jenis-jenis kitaran biogeokimia . balak. Kerangka Kandungan PERKHIDMATAN EKOSISTEM Kajian kes: Air Kajian Kes : kitaran nurien Figure 2. 2.1 Ringkasan kandungan .

Banyak aktiviti manusia yang mengganggu . Walaupun kebanyakan perkhidmatan ini nampak percuma ianya bernilai trillion ringgit Perkhidmatan ekosistem ini amat penting dan mudah diabaikan. ii. Selian daripada itu ia juga boleh diancam oleh kekeliruan tentang keperluan jangka pendek dengan kesejahteraan jangka panjang masyarakat . i. merosakkan.Pengenalan Perkhidmatan ekosistem adalah proses-proses dimana persekitaran menyediakan sumber-sumber seperti air bersih. penggunaan per kapita. Menyahtoksik dan menguraikan bahan buangan. Ia boleh diancam oleh aktiviti manusia seperti Kadar perkembangan manusia (saiz populasi. tumbuhan dan haiwan didalamnya menyediakan perkhidmatan-perkhidmatan kepada manusia yang sukar digantikan. iv. Menyederhanakan cuaca yang keterlaluan. Adalah sukar untuk mengira berapakah nilai dari segi wang ringgit. pendebungaan tumbuhan asli dan pertanian.1. mengubah ekosistem setiap hari diantaranya adalah aktiviti seperti berikut. balak. habitat untuk perikanan. dan kesan teknologi penghasilan barangan kegunaan).(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Kandungan 2. . Menyebarkan biji benih Ekosistem semula jadi . makanan dan kesihatan kita diantara kesanya adalah seperti berikut. Perkhidmatan-perkhidmatan ekosistem yang pelbagai ini memberi kesan kepada tanah. air.Mengitar dan menggerakkan nutrient iii.

3. Pencemaran tanah. . di atas dan dibawah permukaan tanah. wap air dan pepejal di pelbagai tempat dalam kitaran air ini. Kajian Kes: Kitar air Dalam kitar air atau kitaran hidrologi. Air boleh bertukar bentuk daripada cecair.Penangkapan ikan yang berlebihan 5. Pengaliran racun perosak. Semasa prosesproses ini air melalui fasa-fasa berbeza iaitu cecair. kondensasi. Hakisan tanah Memikirkan Cuba anda fikirkan apakah perkhidmatan ekosistem lain yang boleh dimasukkan serta apakah kesanya jika perkhidmatan ini terancam akibat aktiviti manusia Kitaran biogeokimia Kitaran biogeokimia atau kitar nutrient adalah satu laluan dimana unsure-unsur kimia atau molekul bergerak melalui kedua-dua komponen biotic dan abiotik bumi. baja dan bahan buangan haiwan. Air bergerak dari satu takungan kepada takungan yang lain seperti dari sungai ke laut atau dari laut ke atmosfera melalui process-proses fizikal seperti pegwapan. pengaliran permukaan. penurasan. pergerakan air secara berterusan dipermukaan bumi.pemendakan. pepejal dan gas. Unsur-unsur ini dikitarkan walaupun dalam sesetengah kitaran terdapat tempat dimana unsure-unsur ini dikumpulkan untuk jangka masa yang panjang . Memperkenalkan spesies non native 4. Walaupun keseimbangan air di bumi hampir tetap dari masa kesemasa molekul air secara individu boleh datang dan pergi. air dan udara.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) 1. 2.

Rajah kitar air menerangkan kesignifikan dalam menetapkan kehidupan dan ekosistem di bumi. Dengan perpindahan air dari satu kawasan tadahan ke kawasan tadahan yang lain. dan memindahkan garam mineral ke bahagian bumi yang lain. ia juga memberikan kesan kepada iklim sesuatu ekosistem. air menyerap tenaga dari persekitaran dan menyejukkan persekitaran. Sebagai tambahan disebabkan kitar air melibatkan pertukaran haba .2 . Air juga terlibat dalam proses mengubah struktur geologi bumi melalui proses hakisan dan pemendakan. membekalkan tanah dengan air bersih . Bertentangan dengan proses kondensasi dimana air akan membebaskan tenaga ke memanaskan persekitarannya. yang menyebabkan suhu berubah. Satu contoh semasa proses pengwapan. Kitar air ini ditunjukan dengan Rajah 2. kitar air menulenkan air.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Kitar air ini juga melibatkan pertukaran tenaga haba.

Nitrogen diudara telah bertukar menjadi bahan biologi melaui tindakan bakteria dan alga dalam proses pengikatan nitrogen. Nitrogen hanya akan bertindak balas dengan oksigen dengan kehadiran suhu dan tekanan yang tinggi semasa kilat dan dalam tindakbalas pembakaram dalam logi kuasa atau dalam enjin pembakaran internal. Kitar Air. Ion Nitrat ini akan digunakan oleh tumbuhan sebagai nutrien atau baja untuk pertumbuhan. Amonia ini kemudiannya ditukarkan oleh bakteria lain kepada ion nitrat (No2-) . Komponen utama kitar nitrogen bermula dengan unsur nitrogen di udara. Dua nitrogen oksida di temui di dalam udara hasil daripada interaksinya dengan oksigen.2. Nitrogen dioksida boleh bertindak balas dengan air hujan untuk membentuk asid nitrik. Nitrate yang terbentuk boleh digunakan oleh tumbuhan sebagai nutrien. Kedua-dua kitaran ini merupakan bahagian terpenting dalam kitar nutrien dalam tanah. Kajian Kes: Kitar Nutrien Kitar nutrien dikaji dalam bentuk nutrien yang spesifik. mengikatkan nitrogen di udara menukarnya kepada ammonia.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Rajah 2. NO dan nitrogen dioksida NO2 terbentuk dalam keadaan ini. Asid nitrik. NH3. Kitar Nitrogen. Tumbuhan kekacang seperti kacang soya dan kacang tanah membentuk bintil-bintil di akarnya dan dimana bakteria pengikat nitrogen ini . Nitrogen digabungkan dalam banyak asid amino yang akan seterusnya menghasilkan protein. kemudian kepada ion nitral lain (NO3-). dimana setiap nutrien di persekitaran mempunyai corak kitaran yang tertentu. Di antara kitar nutrien yang paling penting adalah kitar karbon dan kitar nitrogen. HNO3. .

Ammonia may be directly applied to farm fields as fertilizer.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Amonia juga boleh dihasilkan melalui proses sintetik yang dinamakan Proses Haber. The reaction of ammonia and nitric acid produces ammonium nitrate which may then be used as a fertilizer. Ammonia may be further processed with oxygen to make nitric acid. Ammonia is also made through a synthetic process called the Haber Process. : Kitar Nitrogen . komponen Input ke tanah Kehilangan dari tanah Kitar Nitrogen Nitrogen atmosfera Atmospheric fixation and deposition Tuaian tanaman pengikatan industri (baja komersial) Najis haiwan& biopepejal Plant residues Pengikatan Biologi oleh kekacang Volatilization Aliran permukaan & hakisan Plant uptake Denitrification Nitrogen organik Ammonium (NH+) 4 Nitrate (NO-) 3 Leaching Rajah 2. also known as "laughing gas" . Nitrous oxide.3. A side product of this reaction is the production of a gas known as nitrous oxide. To complete the cycle other bacteria in the soil carry out a process known as denitrification which converts nitrates back to nitrogen gas. N2O.mild anesthetic. Animal wastes when decomposed also return to the earth as nitrates. is also a greenhouse gas which contributes to global warming. Nitrogen dan Hidrogen bertindak balas di dalam keadaan tekanan dan suhu yang tinggi. Nitrogen and hydrogen are reacted under great pressure and temperature in the presence of a catalyst to make ammonia.

dan menggunakannya untuk membina molekul gula.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Kitar karbon. Rajah : Kitar karbon Kitar nutrient karbon adalah kitar yang paling penting bagi hidupan di bumi. Bila tumbuhan berfotosintesis . ia menggunakan karbon dioksid daripada udara . Ini merupakan bahagian pertama dalam kitar karbon. protein dan makanan lain. Karbon boleh didapati dalam jumlah yang banyak diudara dalam bentuk karbon dioksida. kerana kehidupan di planet bumi ini adalah berasaskan karbon. kanji. Karbon yang terdapat .

Herbivora seperti rusa menggunakan tumbuhan ini untuk membina . Karnivora seperti harimau mungkin akan membunuh rusa tersebut dan memakannya.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) dalam tumbuhan ini boleh digunakan oleh haiwan herbivora. memperbaiki dan menggandakan bilangan sel-selnya. membebaskan karbon dioksida. dan karbod dalam badan mereka dikitarkan kedalam tanah. Bahan karbon dalam tanah ini akan dipecahkan oleh fungi dan bacteria. Apabila akhirnya kedua-dua tumbuhan dan haiwan ini mati. . atom karbon ke dalam tanah dan kembali ke udara sebagai haiwan yang . menggunakan daging rusa ini untuk tumbesaran dan pembiakannya. Ini memindahkan karbon dari kehidupan tumbuhan kepada haiwan. memakan tumbuhan.

AlP) Leaching (usually minor) Soil solution phosphorus •HPO4-2 •H2PO4-1 Kitar fosforus Component Input to soil Loss from soil The Potassium Cycle Crop harvest Plant residues Animal manures and biosolids Mineral fertilizers Runoff and erosion Plant uptake Exchangeable potassium Soil solution potassium (K+) Leaching Mineral potassium Fixed potassium . Fe and Al oxides. carbonates) Secondary compounds (CaP. MnP. FeP.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Component Input to soil Loss from soil The Phosphorus Cycle Animal manures and biosolids Crop harvest Atmospheric deposition Mineral fertilizers Plant residues Organic phosphorus •Microbial •Plant residue •Humus Plant uptake Primary minerals (apatite) Runoff and erosion Mineral surfaces (clays.

(2002) Introductory Ecology.gov/sqi/concepts/soil_biology/ Chapter 1 The soil food web [online] Chapter 2 The food web and soil health 2.) 4 Plant uptake Reduced sulfur Runoff and erosion Leaching Senarai Rujukan 1.S. and Forseth. (1999) Soil Microbiology: an exploratory approach. earthworms and other creatures. Coyne.ants. Chapter 2 Global patterns of biodiversity and productivity: biomes. Blackwell Science. Soil Biology Primer [online]. 3.usda. Chapter 4 The macrofauna. Delmar Publishers. P. M. Cotgreave. I.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Kitar fosforus Component Input to soil Loss from soil The Sulfur Cycle Atmospheric deposition Atmospheric sulfur Crop harvest Volatilization Mineral fertilizers Animal manures and biosolids Plant residues Elemental sulfur Absorbed or mineral sulfur Organic sulfur Sulfate Sulfur (SO. http://soils. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful