- 1

-
GRAMATIKA
GRAMATIKA
E
E
GJUH
GJUH
Ë
Ë
S
S
SHQIPE
SHQIPE
Shkurtimisht Shkurtimisht
Shkurtimisht
dhe dhe
dhe
drejt drejt
drejt
ë
ë
e
e
nn
n
ë
ë
thelb
thelb
madopol@yahoo.com madopol@yahoo.com madopol@yahoo.com
madopol@yahoo.com
- 2 -



¸ ¸ ¸
¸


¸ ¸ ¸
¸

- 3 -










1 .

2 .



- 4 -


„ „ „





„ „ „







- 5 -


- 6 -

- 7 -

. . .
.








- 8 -






- 9 -

- 1 0 -

- 1 1 -




- 1 2 -




- 1 3 -


… … …



… … …

… … …



… … …

… … …



… … …

… … …









… … …







… … …







… … …





… … …





… … …









… … …









… … …







… … …









… … …









… … …





… … …







… … …





- 1 4 -

… … …



… … …





… … …





… … …



… … …



… … …

… … …

- 1 5 -

- 1 6 -




… … …

„ „ „

- 1 7 -




… … …

… … …



- 1 8 -




- 1 9 -


“ “ “



” ” ”

“ “ “



” ” ”



“ “ “



” ” ”







“ “ “



” ” ”



“ “ “



” ” ”





















Numërori Numë 4.1. Foljet kalimtare 5. Pasthirrmat 11. Parafjala 8..0. 5.4. Veta dhe numri i foljes 6. Pjesëza Pjesë 10. Përdorimi i ë-së -së 11.4. Foljet 5.5. Njohuri të përgjithshme 5.2. "se" apo "te"??? -2- . Përemri 5.2..3. Ndajfolja 7. Kohët e foljes Kohë 5. Emri 2.0. Shenjat e pikësimit pikë 11. Foljet veprore . "ç" apo "q"??? 11.1.GRAMATIKA E GJUHËS SHQIPE GJUHË Mënyrat për ta njohur dhe për ta përdorur sa më pastër pastë gjuhë gjuhën që na lanë të parët tanë: lanë parë tanë Hyrje 1.3. Lidhëza Lidhë 9. Rregullat e drejtshkrimit 11. Mbiemri 3. Shkurtime 11. Mënyra e foljes 5.

ball in brum ë . q ë axhë axha. i përkasin gjinis ë mashkullore.lesh in leshi leshin miell .Deda . jan ë emra mashkullor ë femërorë janë mashkullorë të lakimit të tret ë). shtë punë vogë 2. të përveçëm e të përgjithsh ëm. jan ë femërorë tjetë janë emra fem ëror ë.gjalp in gjalpi lesh .drith in dyllë dyll ë .djath i .gega. toskë.i. Lekë. tretë Gjinia gramatikore e emrave të mësip ërm.dyll i . axha im.i (burr ë).t.dhjam in grur ë . nga ana tjetër.u.gjalp i .miell i .Leka .dyll in dyllin dhall ë . Kola është pun ëtor i trajtë shtë punë dalluar.drith i . dajë gegë gega.sh. geg ë.sh.lesh i .i (gjum ë).i . d.th. Emrat n ë fjal ë jan ë: janë ballë balli ballin ball ë . mbaresë plep-i burr. p. Kjo form ë d ëgjohet ende sot nëp ër dialektet e gjalpë në të folurit të brezit të vjetër.1. Emrat fem ëror ë marrin mbares ën -a ose . trajtë emë mbaresë p. e formojn ë trajt ën e shquar të emërores trajtë emë së nj ëjësit me mbares ën -j dhe formojn ë trajt ën e shquar të emërores me një mbaresë trajtë emë mbaresë mbares ën -in .t etj.m.brum in brumi djathë djathi djathin djath ë .u etj.ja (këtu është fjala p ër në radh ë femërorë mbaresë (kë shtë radhë të par ë për emrat e përgjithsh ëm). emra si Nermin -i . Në gjuh ën letrare të sotme këta emra vjetë përdoren si mashkullor ë.dhall in dhjamë dhjami dhjamin dhjam ë .mish i . Ko çorkatë Lekë Dedë Koç Koç Ko çoja jan ë emra mashkullor ë.mjalt in -3- . in.grur in gjalp ë .grur i . megjith ëse shkojn ë pas lakimit të emrave mashkullor ë. daja i vogël etj.mish in mishi mishin mjaltë mjalti mjaltin mjalt ë .: drith ë. sipë rveçë çëm shprehet sintaktikisht : Fjalë Fjal ët përcaktuese edhe fjal ët e tjera që përshtaten me këta emra.brum i . Gjinia e Emrave 1. megjith ëse shkojn ë sipas lakimit të janë mashkullorë emrave femëror ë.: Leka i Madh. Kol ë-Kola . toskë shë shënojn ë frymor ë të seksit mashkullor. zog-u dhè zog. femërorë Po kështu disa emra si axhë. EMRI.toska . dhè..sh. vihen në trajt ën e gjinis ë mashkullore p.dhall i . të cil ët dikur përdoreshin në t ër ë gjuh ën si një numë cilë asnjëanë asnj ëanës dhe e formonin trajt ën e shquar të emërores me mbares ën -t. Ka nj ë num ër emrash.miell in miellin mish . daj ë-daja . parë Gjinia gramatikore e emrave të p ërveçëm të njer ëzve përcaktohen nga rveçë çëm njerë seksi i personit p ërkat ës. Antigoni etj..ball i . gjalp ë. v ëlla.dhjam i . mendim. Ded ë.axha. Gjinia e emrave n ë shumic ën e rasteve mund të dallohet morfologjikisht nga mbaresat që marrin ata në trajt ën e shquar të rasës emërore të rasë emë një nj ëjësit: Emrat mashkullor ë marrin mbares ën -i ose -u : plep.i . megjith ëse shkojn ë pas lakimit të megjithë emrave femëror ë. Emri 1. gjum.mjalt i .djath in drith ë . Nermini ësht ë pun ëtore e dalluar.

përshtatje në num ër : numë mjekët e rinj mjekë mjeket e reja . kan ë kaluar sot përfundimisht në gjinin ë mashkullore. si borxha . qen i vogël.i ..sh. ushtria shqiptare. ligj.përshtatje në rasë : rasë mjeku i ri i mjekut t ë ri mjekun e ri mjekja e re e mjekes së re mjeken e re -4- . t ë cil ët jan ë përdorur më par ë edhe si mashkullor ë.i.i . etj. tretë Nj ë num ër emrash. pyll.i .: kreu i vendit .përshtatje në gjini : mjeku i ri mjekja e re .ujë uji ujin uj ë .i .i.uj i .i . dhjam ët (n ë mjeksi. Emri "furr ë" është i gjinis ë fem ërore: furra (dhe shtë femë jo furri ). komunizm. Mbiemri 2.sh. sarkazma etj. kan ë dal ë jashtë norm ës së sotme kanë dalë jashtë normë letrare dhe nuk duhen përdorur. kur përdoret me kuptimin "kok ë". djep. organizm.i . edhe si numë cilë janë parë femë fem ëror ë ose përdoren ende keshtu nëp ër të folme të ndryshme. program. Trajtat femërore të tyre. reumatizm.i . dhjamë Emri krye . falemnder ës). kokë rasë emë është kurdohe r ë asnjëan ës dhe formon trajt ën e shquar me mbares ën -t. ndera . p. p. turp. ndërsa. 2. ose kur kan ë marr ë nj ë kuptim të mishtë kanë një veçantë veçant ë.sh. i par ë„ ose kryet. ndë parë„ "kapitull" (libri) ësht ë kurdohe r ë mashkullor dhe e formon trajt ën e shquar me shtë trajtë mbaresë mbares ën -u . lot. marksizm.sh. falemnderit dhe jo faleminde r ës.i .i etj. në rasën emërore ose kallzore.i. Ato mund të përdoren gjithashtu edhe në shprehje një frazeologjike. kryq.i . Po kështu edhe: problem.vaji . MBIEMRI Mbiemra quhen fjal ët që sh ënojn ë se çfar ë lloji është ose çfar ë vetie ka emri fjalë shënojnë farë shtë farë (qen i zi. ligja . lodja . p. Mbiemri përshtatet në vogë numë num ër.: ujë (në ujë dhjamë (në operoi dhjam ët).i. qiell.uj in vaj .i . p. problema .i . sarkazm. gjini dhe ras ë me emrin me të cilin lidhet: rasë . djepja .: uj ët (në kuptimin "uj ët e holl ë„ ). kur përdoret me kuptimin "kryeta r.i (p ër kët ë arsye duhet th ënë djep-i lot-i (pë thë faleminde rit. kreu i tret ë e vendit.vajin vaji vajin Ttrajtat asnjëan ëse të këtyre emrave mund të përdoren në vepra letrare për të asnjëanë individualizua r ndonj ë personazh me anë të gjuh ës ose p ër të karakterizuar anë gjuh ën e nj ë epoke të kaluar. qeveria italiane). p. femë komunizma .: m'u ngjeth misht ë. nder. reumatizma .: borxh.sh. p.: shtë rë asnjëanë trajtë mbaresë më dhemb kryet . pyll-i shëndet-i shëndet.sh.

-ik.notat n ë shkoll ë : Cfarë Cfar ë more sot ? .datën. i ftoht ë etj.tar. . i )m. ik. i lodhur. zemërgur. . i zënë. aktiv verior baritor or. Num ërori p ër të mos përsëritur edhe nj ë her ë emrin e dhën ë n ë fjali ose për t ë rsë një herë dhë mos e zënë në goj ë fare. tre. vjetë varfë verbë Mbiemra të panyjsh ëm jan ë : panyjshë janë . . rr ëmb yes. -yes. pesë-gjashta. ist.mbiemrat e formua r me prapashtesat -ar . ushq yes.Dhjet ë. . pesë-gjashta.ata q ë mbarojn ë me -ë : i bardh ë.(ë)m. ftohtë . shë t): mesë shëndetsh shë hekur t. ushqyes yes. ik. largpam ës.mbiemrat e formua r me prapashtesat -( ë)s. bari tor . dhjetat. p ërdoret i emërzuar: gojë emë C'të bënin ata tre kund ër dhjet ëve ? C'të dhjetë Num ërtori p ërdoret i emërzuar edhe në veprime atematike: emë Pesa te dhjeta hyn dy her ë. mirë gjatë .iv . akt iv .5 m. tashmja e foljes: djeg ës. hero ik . -or . ngjit ës. ar.të gjith ë mbiemrat e p ërb ër ë: zemërgjer ë. 50 përqind etj.Mbiemrat e shqipes ndahen n ë dy grupe: mbiemra të nyjsh ëm dhe mbiemra të nyjshë panyjshë panyjsh ëm.Me 28 Nëntor. pjesorja: . nga pjesorja ose e )s. i verbër . -ues .mbiemrat e formua ra nga emrat përgjegj ës me konversion : tiranas. mirë 3. vitin : datë vitin: Me sa jemi sot ? . rbë zemë zemë ekonomiko-shoq ëror. tar. ist. amtar heroik amtar . Kur përdoret me nyjen e përparme "t ë" num ërori ka nj ë kuptim përmbledh ës: "të numë një Erdh ën të dhjetat . kat ër një mijë katë num ër dhe sasi të caktuar qeniesh ose numë burra. djegë vlerë ues. tor.përmasa ose përqindje : 0. shkodra n. iv. . veri or. i dytë. -tor : bankar . numërorë Num ëror ët përdoren p ër të treguar : rorë . : dy fëmij ë tri gra. i shurdh ër . i gjat ë. vler ësues. -(ët) : i mesëm. i shëndet shëm.. kor çar. dy. herë Rr ënja katrore e n ëntës ësht ë treshi .disa mbiemra q ë dalin me -ër : i vjetër . -ist . Numërori Numë 3. yes. katër-treshi. . ntë shtë -5- . or. tor: bankar ar. 20 metra Fjalë Fjal ët që tregojn ë radh ë si: i par ë. -n ë domino : kat ër-treshi .ata të formua r me prapashtesat . i varf ër. i dhjet ë. -shëm. mbyes yes. ues. nuk do të trajtohen si num ëror ë po si mbiemra. tekniko-shkencor.mbiemrat e formua r nga pjesorja: i shkrua r. NUMËRORI NUMË Num ëror ë quajm ë fjal ët që tregojn ë rorë quajmë sendesh: nj ë. tar. i mir ë. femin ist.nj ë periudh ë të caktuar kohe :një Kur ke q ën ë n ë Amerik ë ? Nga 1990 deri më 1997 . të cilat kan ë kategorit ë radhë parë dytë dhjetë kanë kategoritë gramatikore të mbiemrave. vlonjat. . mir ëb ërës etj. Mbiemra të nyjsh ëm janë: nyjshë janë . .

vetvetorë . i till ë. këta. numë por edhe nj ëzet e tre djem dhe nj ëzet e tri vajza. i këtill ë. një një Num ërori e ka kategorin ë e gjinis ë edhe kur ka kuptim përmbledh ës: Sa djem erdh ën ? Të dy(të tre) . tri vajza.dëftor ë: ky. dy. kjo. kat ër vajza. Sa vajza erdh ën ? Të dyja(të trija) .vetorë: un ë. tre. ato. erdhë dy(të tre).e. fjalë një katë .. gjasht ëdhjet ë. tremb ëdhjet ë etj.lokuc ione : tridhjet ë e nj ë. të atilla . ju. strehë shtëpisë dallë jnë folenë Ato fluturojn ë me shpejt ësi para sht ëpis ë. shpejtë shtëpisë Vjollca i do shum ë dall ëndyshet . dymb ëdhjet ë.. të till ë. pesëdhjet ë. ajo. fjalë rbë pesëdhjetë gjashtëdhjetë . i atill ë. të këtilla. ai. anë ntë Numrat nj ë. e till ë. kat ër etj. dyve dyve dy dyve Mashkullore të dy i. atillë -6- . Po vajza sa ishin ? Tri .fjal ë të parme : zero.P ërdoret në ëmërtimin e viteve: A anëtar shoqate i nënt ëdhjetekat ërshit . dysh-i. pesëdhjet ë e kat ër etj. PËREMRI P ëremra quhen fjal ët q ë përdorim n ë ligj ërim në vend t ë emrave ose mbiemrave : Në streh ën e shtëpis ë dall ëndyshet vit për vit bëjn ë folen ë. vetvehtja . ti. e këtill ë. ai. tresh-i.të i. Num ëror ët janë : rorë janë . ne. vetorë unë ato. .fjal ë të p ërb ëra : tridhjet ë. fjalë njëmbëdhjetë dymbëdhjetë trembëdhjetë . shumë dallëndyshet.të dyve të dyve të dy të dyve Femë Femërore të dyja i. Ajo kënaqet kur i shikon ato duke fluturua r. dy. të dyjave të dyjave të dyja të dyjave 4. marrin kategorin ë gramatikore të rorë rasës: rasë RASA Emë Emërore Gjinore Dhanore Kallzore Rrjedhore Numë Num ërori dy i. katë Bën përjashtim num ërori tre i cili e ka kategorin ë e gjinis ë: tre djem. ata. Përemri 4. një emë anë prapashtesë një tresh-i . të tillë tillë tilla. këto. nj ë. ato.e.e. emërzohen me anë të prapashtes ës -sh : nj ësh-i. Num ëror ët kur tregohen si tregues të emrave. ata. ajo.fjal ë të p ërngjitura : nj ëmbëdhjet ë. e atill ë të atill ë.vetvetor ë: vetja. P ëremrat jan ë shtatë llojesh : janë shtatë . dyja(të Ky dallim ruhet edhe kur num ërori tre/tri përdoret pa emrin p ërkat ës: numë Sa djem ishin ? Tre . tre.e. një pesëdhjetë katë Num ëror ët në përgjith ësi nuk e kan ë kategorin ë gramatikore të gjinis ë: kat ër rorë kanë katë djem.

çfar ë. ditë gazetë Foljet q ë pranojn ë nj ë kundrinor të drejt ë jan ë folje kalimta re të drejta: një drejtë janë Blerta çdo dit ë vadit lulet . Kalimta re quhen foljet veprimi i të cilave i kalon nj ë personi ose sendi tjet ër. e saja. i sati. asnjë. gjith çka. tyre.të pacaktuar : dikush. macja fle atëherë prej fjal ës punon mësojmë se motra po kryen poqë atëherë fjalë sojmë një nj ë veprim (punon) . gjithë 5. e III. eci. poq ën). kuptojmë shtë njerë kafshë po nuk dim ë se çfar ë bëjn ë ose çfar ë ndodh me ta. të cilat. e mi. ç. e tija. ç. Veta III . jon ë. cilido. macja. t ë cil ët. e tu. e tij. dhashë Zanë Ia afrova Zan ës tuf ën e luleve. tan ë. çfar ëdo. e tua. . një tjetë d. nj ë. kafsh ë dhe sende. yt. çfar ë. e tyre. sa. të gjith ë etj. disa. çka. Foljet kalimtare 5. sojmë një Fjalë Fjal ët punon.pyetës: kush. . i tij. një ndonj ë. Njohuri të përgjithshme 5. e saj. Foljet 5. i saj. prej fjal ës fle mësojmë se macja ndodhet n ë nj ë gjendje t ë caktuar (fle) . sa. e kuptojm ë se është fjala për njer ëz. ditë Foljet q ë mund të marrin kundrinor të zhdrejt ë pa parafjal ë janë kalimta re të parafjalë janë zhdrejta: Iliri i hipi kalit . tona . jote. kush. juaj. i cili. Zanë tufë Folje jokalimtare jan ë ato që nuk pranojn ë kundrinor: fle . (me. p ër.1. nj ëri. ynë. poqë janë 5. rri . e saj. im.pronor ë: Veta I. e tij. ca. FOLJET KALIMTARE DHE JOKALIMTARE . kurkush. kushdo. -7- . e cila. u poq ën. FOLJA. askush. gjithsecili.th. dal janë eci. ndokush. që pranojn ë nj ë kundrinor: një Beni çdo dit ë lexon gazetën . cilat. prej fjal ës u poq ën mësojm ë se moll ët pësuan diçka (u poqë sojmë diç poqën). një asnjë asnjë diç di çka. ime. e mia. cili. dimë farë jnë mollë moll ët u poq ën. i tyre. asnj ëri. tuaja II.. ndonj ëri. cila. secili. pyetë cilë farë se. gjithkush. pra t ë jëtë nj ëkoh ësisht folje kalimta re e zhdrejtë parafjalë një drejtë drejt ë dhe e zhdrejt ë Ia dhash ë librin Zan ës. Ndodh që nj ë folje të marr ë nj ëkoh ësisht nj ë kundrinor të drejt ë dhe nj ë një marrë një një drejtë një kundrinor të zhdrejt ë pa parafjal ë.lidhor ë: q ë. cil ët. një Kur themi motra.0. cilë farë . juaj. Por kur themi motra punon . nga) se. fle jan ë folje.m. q ëndroj . e tyre. tyre. tuaj.1. Njohuri të p ërgjithshme Folje quhen fjal ët q ë tregojn ë se subjekti vepron ose pëson di çka ose ndodhet diç në nj ë gjendje të caktuar. ynë jonë tanë Veta II .

thaj ) janë foljet që tregojn ë se subjekti vepron ( laj fytyr ën. d. i n ënshtrohet veprimit të nj ë tjetri (lahem nga dikush) ose tregon se subjekti vepron dhe një veprimi i tij kthehet po tek ai ( lahem = laj vetveten ). her ë si jokalimtare.3. Foljet veprore .. erë Kishte fryr ë erë dhe kishte r ënë shi.2. 5. Veprore ( laj . shqetë Dje fjeta gjith ë dit ën. FORMAT VEPRORE DHE JOVEPRORE Foljet kalimta re të drejta kan ë dy forma . janë rbë -8- . laj. 5. erë E shkuara ka pesë n ëndarje: e pakryera . për të gjetur se cilit herë herë grup i p ërkasin duhet par ë se në ç'kuptim jan ë p ërdorur. janë fytyrë fshij dhom ën. fshij .etj. unë P ërveç p ërdorimeve themelore koh ët kan ë edhe përdorime të tjera më të rveç kohë kanë veç veçanta. un ë do t'i kem mbaruar detyrat. fshihem . E ardhmja shpreh nj ë veprim q ë pritet të kryhet pas çastit kur flasim ose që do një të kryhet në të ardhmen: Do të bjer ë shi. ditë Disa folje përdoren her ë si kalimta re. form ën veprore dhe form ën joveprore : kanë formë Forma veprore : laj . e kryera e thjesht ë dhe e kryera q ë pesë thjeshtë shprehin veprime të kryera para çastit kur flasim dhe më se e kryera dhe e kryera e tejshkua r që shprehin veprime para nj ë çasti të caktuar të së shkuar ës: një Frynte erë dhe binte shi.2. thaj rrobat ) kurse joveprore foljet që tregojn ë se subjekti p ëson. diç Fryn erë dhe bie shi. e ardhmja .3.m. Kohët e foljes Kohë 5. E tashmja tregon di çka që bëhet tani. janë tashmja. fryrë erë E ardhmja ka dy koh ë të ardhmen kohë dhe të ardhmen e p ërparme . e shkuara .. Forma joveprore : lahem . parë janë 5. bjerë E ardhmja e p ërparme shpreh nj ë veprim që pritet të kryhet para një veprimi një një tjetë tjetër n ë të ardhmen: Kur do të ktheheni ju. Koh ët e Foljes Koh ët themelore t ë foljes jan ë e tashmja. thaj laj.th.: Agroni ecte i shqet ësuar. fshij . Koh ët e foljeve jan ë: të thjeshta dhe të përb ëra. thahem lahem.

5. diç .e so-j so-n so-j so-je je. e pritshme : Të punojm ë apo të mos punojm ë. më se e kryera ( kisha mësuar ).v. A po mëson Iliri ? M ënyra lidhore paraqet kuptimin e shprehur prej foljes si di çkaq ë dëshirojm ë diçkaqë ose presim të ndodh ë Po t ë punosh do të fitosh. e pakryera .4.si di çka e realizua r : Ne punuam. diç .v -a. Mënyra e foljes 5. e kryera e tejshkua r ( pata mësuar ). shumë mirë M ënyra habitore paraqet kuptimin e shprehur prej foljes si di çka të papritur që diç shkakton habi: Sa qënka rritur ! Ju m ësokeni shum ë ! shumë M ënyra dëshirore paraqet kuptimin e shprehur prej foljes në form ë urimi ose formë mallkimi: Shkofsh e ardhsh sh ëndosh ! shë U b ëfsh nj ëqind vjeç ! një vjeç Të raft ë pika ! -9- . kushtore . Këto formohe n me ndihm ën e foljeve ndihm ëse.Të thjeshta jan ë e tashmja . m ëso. mëso-n . mohim ose pyetje: qoftë Iliri po mëson. mëso. M ënyra dëftore e paraqet kuptimin e shprehur prej foljes si di çka të v ërtetë ose diç rtetë reale. M ënyra kushtore e paraqet kuptimin e shprehur të foljes si di çka t ë mundshme diç që varet (kusht ëzohet) nga nj ë veprim tjetër: një tjetë Po t ë punoje më shum ë.si habi : Punua ka n! habi: Trajtat e ndryshme që merr folja për të shprehur pik ërisht këta kuptime quhen pikë mënyra. habitore . e ardhmja e përparme ( do të kem mësuar ). Ato formohe n kryesisht me mbaresa që i thjeshtë shtohen foljes: m ëso. urdh ërore . Në gjuh ën shqipe folja ka gjasht ë m ënyra: gjuhë gjashtë dëftore .4. Iliri nuk po mëson.si urdh ër: Punoni! . M ënyrat e Foljes Kuptimi i asaj që shprehet nga folja mund të paraqitet prej fol ësit në mënyra të ndryshme: . so-v so-v Koh ët e përb ëra jan ë: rbë janë e kryera ( kam mësuar ). janë e kryera e thjesht ë dhe e ardhmja . mëso-j -a.si di çka e d ëshirueshme . dëshirore .j.je. lidhore . m ëso. do ta mësoje m ë mir ë kompjute rin. qoft ë ky pohim.

ja. ajo. qëllim . vend. qartë saktë . Ndajfolja 6. bler( (rë gjet(ur) thë th ën (ë) . tharë Foljet kan ë edhe nj ë pjesore të shkur tuar e cila gjendet duke i hequr pjesores një prapashtesë prapashtes ën . pa mësuar. mirë M ësoni më shum ë. habitor ja.mohorja : pa punuar.përcjellorja : duke punuar. sasi : nyrë vend. ne. paskajor ja. ato): Veta Veta Veta Veta Veta Veta I nj ëj ës: un ë punoj një unë II nj ëj ës ti punon një III nj ëjës ai punon një I shum ës: ne punojm ë shumë II shum ës: ju punoni shumë III shum ës: ato punojn ë shumë Num ër i foljes quhet forma foljore që tregon se veprimi kryhet nga një ose më një shumë shum ë q ënie apo sende. gjetur.: punua (r) . duke treguar mënyr ë. kohë shak. ajo që shprehet nga folja nuk mund të paraqitet prej fol ësit në folë mënyra të ndryshme. duke marr ë etj. Veta dhe Numri i Foljes Vetë Vetë e foljes quhet forma foljore që tregon se kush e kryen veprimin (unë (un ë. mohorja : . mësuar.. duke mësuar. Veta dhe numri i foljes 5. për të mësuar. ju. marrë Në këto trajta. gjet (ur) .. pa mësuar. Folja ka dy numra. bler ë. kohë Veç Veç këtyre mënyrave ka edhe forma foljore të pashtjelluara të cilat nuk kan ë as kanë koh ë as vetë as num ër. p ërcjellorja dhe janë pjesorja. -ë. nj ëjësin dhe shum ësin : një shumësin: Unë Un ë punoj (Veta I nj ëj ës) një Ne punojm ë (Veta I shum ës) shumë 6.gjet ur. ata. këshill ë: rkesë Punoni m ë mir ë.5. kërkes ë. kushtorja.pjesorja : punuar. koh ë.. shak . . ai. prandaj ato nuk merren si m ënyra.punua.ble (rë) . vetë numë Format e pashtjelluara të foljeve jan ë: pjesorja. pa marr ë etj.paskajor ja: p ër të punuar. -ur . -r ë.M ënyra urdh ërore paraqet kuptimin e shprehur prej foljes në form ë urdh ëri. thar ë etj.thën. për të marr ë etj. thë . dëshiror ja dhe urdh ërorja kan ë forma të veç veçanta p ër koh ë dhe për veta të ndryshme të çdo numri. ti. bler ( ë). lidhorja.10 - .r. shumë Dëftorja. 5.1 Ndajfolje quhen fjal ët e pandryshueshme që plot ësojn ë para së gjithash plotësojnë foljen . ja: marrë .. qart ë dhe saktë. sasi: Blendi shkrua n bukur . NDAJFOLJA 6.5.

2 NDAJFOLJET E MËNYR ËS Ndajfoljet e m ënyr ës luajn ë rolin e grupeve parafjalore rrethanor mënyre: nyrë luajnë Vjollca e Drita ni silleshin natyrsh ëm (=n ë mënyr ë t ë natyrshme) me t ë gjith ë.dje. gjithkund. tani. paradite. sasie . natyrshë (=në nyrë Ndajfoljet kryesore të mënyr ës jan ë: nyrë janë . teorikisht . gjithandej. pritë (në nyrë 6. pastër. tregojn ë koh ën e sakt ë t ë kryerjes së veprimit : saktë veprimit: Erdha sot (=dit ën e sotme) nga Tira na dhe do të nisem nes ër (dit ën e nesërme).menj ëher ë. Ndajfoljet kryesore të koh ës janë : kohë janë . që tregojn ë cil ësin ë e veprimit . shkaku . pasdite. sot. nga : Ku po shkon ? Nga je edhe pse ke ardhur ? Në të v ërtetë ku dhe nga jan ë ndajfolje pyetëse. shkur t. (në anë djathtë . kurrkund . diku. tepë Ata u ngrit ën shum ë her ët atë dit ë. shpesh.nj ëher ë. nyrë mbiemë (në nyrë frë fr ëngjisht. sonte. asgj ëkund. kurdo. natyrsh ëm. rreth.3 NDAJFOLJET E VENDIT Ndajfoljet e vendit luajn ë rolin e grupeve parafjalor ë plot ës vendi. thjesht . që kan ë kuptimin e trimë besnikë kanë togut në m ënyr ë + mbiem ër: bujarisht (n ë mënyrë bujare). qart ë. pran ë. gjer ë. afë pranë gjë anembanë anemban ë. djathtas. q ë njëherë një herë një tregojn ë nj ë koh ë të pap ërcaktuar : një kohë papë Së shpejti do të organizohet në Tira n ë nj ë konfe renc ë p ër gjuh ën shqipe.11 - . artistikisht. po merren edhe si ndajfolje rtetë janë pyetë vendi: 6. kudo. së lashti .cekët.afër. ul ët që tregojn ë përmasa: cekë gjerë gjtë ulë rmasa: Toka duhet punuar thell ë. majtas. pasnesër. tregojnë cilësinë Të tilla janë edhe ndajfoljet g ëzuesh ëm. atje. vazhdimisht. thell ë. në një gjuhë . gj ëkund. ngado. 6. (=ditë nesë (ditë nesë . bukur. pardje. janë zueshë Vjollca flet bukur fr ëngjisht. . anglisht : Në Shqip ëri m ë prit ën dhe më përcoll ën bujarisht (n ë mënyr ë bujare). shumë herë atë ditë Por nga kuptimi ndajfoljet jan ë gjasht ë llojesh: janë mënyre. etj. pak nga pak. aty. furish ëm. vendi . q ë nesë pasnesë vjet.ku. frë . Që tregojn ë menjëherë ecurin ë e veprimit : veprimit: Drita ni u ngrit papritur .mir ë.Ndajfoljet mund të plot ësojn ë edhe nj ë mbiem ër ose ndajfolje tjetër: sojnë një mbiemë tjetë Detyra ishte tepër e v ështir ë. q ë tregojn ë asgjë vendin ku kryhet veprimi : Makina u kthye djathtas (n ë an ën e djatht ë). kohe. gjt ë. etj. së shpejti.bujarisht. keq. gjithmon ë. vjet. .4 NDAJFOLJET E KOH Ë S KOHË Ndajfoljet e koh ës luajn ë rolin e grupeve parafjalore rrethanor kohe. qëllimi . etj. po edhe shqip. trim ërisht. papritur .. plotë Ndajfoljet kryesore të vendit jan ë: janë . larg. besnik ërisht. nesër. nj ë her ë e nj ë koh ë. mirë pastë qartë thjesht.

pak. nyrë mirë qartë lart. që tepë tepë një pak. fort. së tepërmi. dyfish. qart ë. nj ëher ë.6 NDAJFOLJET E SASIS Ë Ndajfoljet e sasis ë luajn ë rolin e grupeve emërore rrethanor sasie. një Ndajfoljet e shkakut jan ë: p ërse. gjomë tepë 6. kaq. krahasore dhe sip ërore . bukur. her ët. sipë . p ër këtë fjalë (=pë arsye. aq. se e kam vizituar tri her ë. afër. mua plakun.12 - . Parafjala 7. ecë shumë 7. poshtë afë poshtë. mirë . tepër. të ruajtur shum ë mir ë. Ka ardhur nj ë ftes ë për ty.7 SHKALL Ë T E NDAJFOLJEVE Ndajfoljet përdoren në shkall ën pohore . sisë ecë . si edhe disa ndajfolje vendi e kohe : lart . shprehin intensitetin ose shkall ën e nj ë veprimi a të nj ë cil ësie . së tepërmi. larg. pse të cilat përdoren për të pyetur për shkakun janë e kryerjes së nj ë veprimi : një Pse (p ër çfar ë arsyeje) nuk punon edhe ti si t ë tjer ët? (pë farë tjerë P ërse (për çfar ë qëllimi) më kërkon? (pë farë Këtu mund të fshihen edhe fjal ët prandaj. për së tep ërmi.fort. p ër kët ë qëllim) të cilat funksionojn ë edhe si lidh ëza. se di më tep ër se ti. kryesisht sipë ndajfoljet e mënyrës: mir ë. një libë shumë vjetë shumë mirë . funksionojnë 6. tepër.shum ë. sasisë emë Ndajfoljet kryesore të sasisë jan ë: sasisë janë . nj ëfish. trefish. ecë e sip ëris ë : Miri ecën më shpejt se Genti. PARAFJALA Parafjal ë jan ë fjal ët e pandryshueshme që q ëndrojn ë p ërpara emrave. janë përemrave. (=p ër këtë shkak. lopatë E njoha nga zëri. etj. vonë herë Shkalla krahasore dhe shkalla sip ërore e ndajfoljeve formohe n me po ato fjal ë sipë me të cilat formohe n shkalla krahasore e shkalla sipërore e mbiemrave. U rreshtua n p ër tre.6. që shumë tepë tepë tepë njëherë dyherë tregojn ë n ë ç`mas ë realizohet veprimi : `masë E njoh mir ë Butrintin.5 NDAJFOLJET E SHKAKUT Ndajfoljet e shkakut luajn ë rolin e nj ë grupi parafjalor rrethanor shkaku. një ftesë Beni ësht ë i dashur me të gjith ë. shtë gjithë E njohin për mir ë.Shkalla pohore Miri ecën shpejt ecë .Shkalla sip ërore sipë Miri ecën shum ë shpejt. vonë. pak. andaj. mirë herë Gjeta një lib ër shum ë të vjetër. etj. një një cilë Dëgjom ë. etj. dyher ë. mjaft.Shkalla Krahasore e barazis ë : Mirri ecën aq shpejt sa Genti. sipërisë ecë e ult ësis ë : Miri ecën jo aq shpejt sa Genti. num ëror ëve dhe ndajfoljeve duke vendosur marr ëdh ënie vartësie numë marrëdhë vartë nd ërmjet fjal ëve : ndë Punoj me lopat ë.

vonë shtë U takua me vëllain në Prishtin ë. jo vetëm (q ë) … por edhe. 8. sajë Ju kemi n ë vend të prind ërve. n ë lidhje me etj. ndaj. te (tek) : parafjalë rasë emë Ësht ë nga Tira na. shtë një ndë . af ër. U shkau dheu n ën këmbë. etj. n ë saj ë. sipas.parafjal ë të ras ës gjinore : me an ë. a. p ërve ç. të përngjitura dhe janë shprehje : . hem…hem …. shtë U rr ëzua nga lodhja.shprehje : ball ë për ball ë. për. grupe janë shërbejnë fjal ësh ose fjali midis tyre: fjalë Kur vdiq Sk ënderbeu. se i humbi shpata dhe mburoja ". morë E kapi për gryke. parafjalë rasë Ishte prej Durr ësi. më. si edhe. me. le që… por(edhe). Sipas kuptimit q ë kan ë.. sipas. as…as…. etj. si … ashtu as…as… hem…hem… si…si… si… edhe. jo vetëm (që)… por. afë . brenda. anë një kapë Ekonomia e vendit mbahet n ë sajë të kontributit që jep populli. edhe.Parafjal ët. lidh ëzat jan ë: kanë janë . jo vetëm (q ë) … porse.shtuese : e. le vetë (që vetë (që (që që… por edhe . Prishtinë Nuk rrihet pa pun ë. rgjysë . me an ën. Ndaj tij u mor ën masa të rrepta. për parafjalë rasë anë anë sajë shkak. nd ër.. jo veç (që) … por edhe.të p ërngjitura : nëpër.: Me anë të nj ë miku arrita ta kap ërcej kufirin. M ë 10 qershor kam dit ëlindje n. etj. për. rreth e qark. p ër arsye. jo që… po(r) edhe.: parafjalë rasë zore: ndë Erdhi vonë n ë sht ëpi. derë avionë . Lidhëza Lidhë 8. mbë Parisi është nj ë nd ër qytetet më të bukura. . punë Mira u nis dje për Brukse l.parafjal ë të ras ës rrjedhore : prej. mbi. ditë Mos u ul mbi divan. le q ë… por as (q ë). Shtë Sht ëpia mbeti përgjys ëm p ër shkak të largimit të vëllait. shtë Shtëpitë ndë Sht ëpit ë u nd ërtuan nga vetë banor ët. para etj. nën. jo që…po. jan ë të thjeshta .parafjal ë të ras ës kall ëzore: n ë. një Rrinte te pragu i der ës dhe vështronte avion ët që fluturonin. Nga darka do të dukemi. dhe.parafjal ë të ras ës emërore : nga. Sullta ni tha: "Tani Evropa dhe Azia jan ë t ë mijat! Mjer ë Skë janë Mjerë Evropa. jo vetëm … por(edhe). në kund ërshtim me. LIDH ËZA LIDHË Lidh ëzat jan ë fjal ët e pandryshueshme që shërbejn ë për të lidhur fjal ë. jo vetëm (që)… veç (që vetë (që vetë (që por as. larg. vetë Në krye doli nj ë nga ish të burgosurit. nga. n ë.të thjeshta : me. në vend. përmbi. pa. Ësht ë i madh nga trupi. si …si…. jo vetëm që … por as.13 - . sipas struktur ës morfologjike. vetë vetë ë…po. Parafjal ët sipas lidhjeve sintaksore klasifikohen n ë : . . etj.

mënyrore : si. kurdoher ë që. lejore . pa.sakt ësuese: mu. nyrë . edhe po. Pjesëza Pjesë 9. që kur.përcaktuese .ftilluese: se. edhe sepse. pik ërisht. tekdo. posa që. nga sa.kushtore : n ë. po. Lidh ëzat mund të grupohe n në dy grupe të mëdha: lidh ëza që bashkojn ë dy bashkojnë gjymtyrë gjymtyr ë ose dy pjes ë q ë kan ë të nj ëjtën vler ë n ë fjali (lidh ëza bashk ërendit ëse) pjesë kanë njëjtë vlerë bashkë dhe lidh ëza q ë bashkojn ë pjes ë më vlera të ndryshme. sa. kurse. se). veçuese. përpara se. mund të grupohe n si vijon: . që. apo. nga meqenë meqë ngaqë qenë arsye se. ose. sikur. tek. për shkak se. dometh ën ë. veç. edhe n ë. edhe pse. kohore . nga ku. meqen ëse. kur. gjersa. nga. daç… da ç. rrjedhimore. aq sa. sapo që. megjith ëqe. etj. duke qen ë se. qoft ë… qoft ë.rrjedhimore : sa. ngado. janë krahasore. .krahasore : sa. sa koh ë (që). . që ku. siç. q ë. shkaku që. siç si(ç etj. ndon ëse. veçuese. veç veç veç vetë vetë . nj ëra kryesore dhe tjetra pjesë një e varur (lidh ëza nënrendit ëse). përmbyll ëse. n ë rast se. që. mir ëpo. janë lidhë shtuese.kund ërshtore : po. ngase. derisa.dëftuese : ja: ja: Ja kush erdhi … . gjer ku.vendore : ku. megjithkë mirë ndë porse. megjithk ëtë. veçse.. . ndo … ndo. por. vetëm. sepse. Bashkë Bashkërendit ëse jan ë lidh ëzat shtuese. etj. kur.. . kund ërshtore .shkakore : se. p ër . sikurse. sesa. kudo. kudo që. nga ç`. o… veçuese: daç… ja… ndo… qoftë… qoftë ose… o. pasi (mbasi). n ë mënyr ë që. vetëm se etj. para se. etj.: saktësuese: pikë Pikë Pik ërisht ai më ka paditur. megjithat ë. kushtore. janë plotësojnë një Pjesë Pjes ëzat. sipas kuptimit. deri ku. meqë.veçuese: a. herë (që kohë (që se. sapo. se. sapo që. po(r) si. po qe se. ashtu si( ç). tamam. se. me q ëllim që. në. sido(q ë). ndaj. q ëllimore. . n ë ësht ë se. PJESËZA PJESË Pjesë Pjes ëzat jan ë fjal ë q ë plot ësojn ë kuptimin e nj ë fjalie. saqë.. ngaq ë. saqë . veçq ë. ose… ose. Nënrendit ëse jan ë lidh ëzat ftilluese . ngado q ë. nëse. mënyrore. se ç`.. . porsa. aq sa. përderisa. sa her ë (q ë).14 - . në qoft ë se. . se: domethë .. si.qëllimore : q ë. vendore . me të vetmin q ëllim që. prandaj. deri etj. sado(q ë). 9. q ë se. nga frika se. sikund ërse.lejore : megjith ëse. nd ërsa. ja… ja. qoftë shtë me kusht që etj. edhe sikur . edhe në sado(që qoftë qoft ë se.përmbyll ëse: andaj. shkakore. se. sapo. qysh se. posa që. teksa. kështu që. nëse.

etj.15 - .O.. s'. pa. madje etj. se. mbase. aty-aty. kushedi. . bile. ja. jo q ë jo.emocionale shpreh ëse: ç`.veçuese ose kufizuese : vetëm. mos. vallë. sa mir ë që erdh ët! Ishim b ërë merak për ju. . . mirë Ato jan ë karakteristike për gjuh ën e filur dhe kuptimi i tyre shpesh qart ësohet janë qartë nga intonacioni. Nuk e kam takuar. veç. posi. ë. për nj ë fjal ë goje u zumë. as q ë etj. A nuk e shihni se kush na ka ardhur. E pse pa . as. Posi. nuk. sapo etj.dyshuese : ndoshta. gati. dot etj. ky që erdhi? jetë vallë 10. le. po se po.: vallë gjë P ërse erdhi vall ë? vallë E keni takuar gj ë Mir ën? gjë Mirë . pra. Pasthirrmat 10. e: pyetëse: A erdhi motra nga Vlora? .përafruese . rreth. veç. një fjalë zumë Pjesë Pjes ëzat jan ë dy llojesh: me vend të ngulitur ose me vend të lir ë. po që po. vall ë.. afro.. Vetë .para : nuk.pohuese : po. pothuaj etj: afë Në stadium ishin rreth 10.pyetëse: a. sidomos. sikur. PASTHIRRMAT Pasthirrmat janë tingujt ose fjal ët e pandryshueshme që sh ërbejn ë për të janë shërbejnë treguar ndjenjat e fol ësit ose përdoren për të tërhequr vemendjen e dëgjues ëve: gjuesë . desh. veçan ërisht.: zbutëse: Pa shihni kush na ka ardhur.: se: seç Ja pra kështu ndodhi. sidomos Mira.përafruese : afërsisht. janë Të parat qëndrojn ë gjithmon ë para apo pas fjal ës ose grupit emëror a foljor të fjalë emë dhë dh ënë: . de. gj ë etj. . seç.mohuese : jo. si urdh ëron etj: A do të shkosh në Prishtin ë? Posi .përforcuese : vetëm.pas: de. mirë frë . n ë mes dhe në fund të fjalë fjal ës: Vallë Vall ë..zbut ëse: pa. vetë veç veçanë Të gjith ë flasin mir ë fr ëngjisht. veçanërisht : veç vetë veç veçanë Vetëm të rinjt ë punonin. dot etj. nja. pas: Pjesë Pjes ëzat me vend të lir ë mund të vendosen n ë fillim . kush erdhi? Kush erdhi vall ë? vallë Kush të jetë.000 vetë. vetë . . para.

thonj ëzat(" „). oj. zat(" se(-) Pika . lutje): pëst.thirri e habitur. pik ëpresja (. N ë shë dallim nga pasthirrmat ato nuk sh ërbejn ë p ër të shprehur ndjenja: shë Ha. ngush ëllime etj: faleminde rit.).frik ë. oho. lutje) : ej (hej).ndjenja të gëzuara : o. mir ë mbe ç. ohu. o burra. pik ëpyetja(?) . të lumt ë. mirnjohje. dhe n ë pasthirrma urdh ërore. e. ua. oi. sa mir ë. o. eh. pa. mirë mirë mbrë mirë mirë mir ë se vjen. u. mori). of. etj. Oh . ONOMATOPETË ONOMATOPET Ë Janë Jan ë fjal ë që shërbejn ë për t ë riprodhuar tingujt.përsh ëndetje. mjau b ënte macja. uh. Pas tyre vihet presje. urdh ër. Ato mund të p ërfshihen edhe tek pasthirrmat.. pik ëçudit ësja . mir ëmëngjes.Pasthirrmat grupohe n në pasthirrma emocionale. 11. mir ëdita. Ua ! Paske ardhur! A! . ha qeshte Linda. tmerr : e zeza. mosp ërfillje.). pik ësimit jan ë : pika (. viza lidh ëse(-) . të keqen etj.mosbesim. .16 - .nxitje (thirrje. britmat. që shprehin ndjenja. mir ë se erdhe. moj (ori. keqardhje. shë . obobo. pikëpyetja(?) pikëç (?). RREGULLAT E DREJTSHKRIMIT: SHENJAT E PIK ËSIMIT PIKË Shenjat kryesore të pikat (…).).0. ah. i. mallkime. kuku. sharje. udha e mbar ë mirë ditë mirë natë mbarë etj. Shenjat e pik ësimit pikë 11. Kur shqiptohet me fuqi të veçantë veçantë pas tyre vihet pikëçuditje: pikëç ëçuditje: Oh. oh. zhurmat. Rregullat e drejteshkrimit 11. ptu. përbuzje : aha.. na. pakënaqë . ëçuditja (!).. dhe tri pikat p ërdoren n ë fund të fjalis ë p ër të pikë pikëç ëçudit shë shënuar pushimin që ndan dy fjali n ë gjuh ën e folur . ah. habi: . (. more). shët. sus. ore (or. hop. m ërzi. rshë etj: lamtumir ë. ububu. mirë . hoho. tungjatjeta.habi : au. bobo. dy pikat (: ). bah. Mjau. ahu.pakënaq ësi.). qyqja. presja (. po gjithsesi dallohen prej tyre. ou. korba. eu. zërat. mirupa fshim. forca. pik ëpyetja . q ë shprehin d ëshir ën ose vullnetin e fol ësit. h ë. natën e mir ë.) . urra. dit ën e mir ë. dhembje : a. por shpesh përdoren edhe në mes edhe në fund të saj. tri pikë janë (. pik ëçuditja (!). shirë Pasthirrma emicionale që shprehin: . ç'na g ëzove. mir ëmbr ëma. y etj. ohoho.). ha. mospë . mor. uf. frikë tmerr: . Pasthirrmat vendosen zakonisht në fillim të fjalis ë. pikë (. ehe.

pikë Presja shënon grafikisht një pushim të shkur tër brenda fjalis ë . Ajo shërben për shë një të shë të v ënë në dukje : .) pasi rregulloi kafsh ët (. gazetave etj .(: ) portoka llat.tha plaku .sh. shë një të shë shquar dhe veçuar nj ë grup fjal ësh q ë shprehin nj ë sqarim ose nj ë mendim të veç një një një nd ërsht ënë : ndërshtë Te fusha e kuqe ---( ajo quhej keshtu .(: asgjë mbë pemë p. zemërim . Fjalë Fjal ët e togjet e fjal ëve të nd ërmjetme : ndë Agimi (. shërbejnë shë instituc ioneve. erdh ën (. mandarinat i pjekin frutat në dim ër . . një ratë drejtë (") Zemra e prindit nuk gënjehet aq kolla j (") .Pika shënon intonacionin zbrit ës që shoqëron zakonisht fundin e fjalis ë d ëftore : shë shoqë Gazmendi erdhi vonë në shtëpi (. Ishte paralizua r. një një zemë gëzim ) : Merre lahut ën dhe na këndo nj ë këng ë trimash (!) një ngë Tri pikat tregojn ë q ë fjalia përmban nj ë n ëntext ose që mbetet e pambaruar : një Komanda nti i urdh ëroi ushtar ët të dilnin roje se shejtani besë s'ka (…) ushtarë besë Presja . lajm ërojn ë nj ë shpjegim .nj ë fjal ë a një grup fjal ësh n ë rolin e nj ë gjymtyre të veçuar : një një një veç Artani (.: Banon në rrug ën (") Naim Frash ëri (") . erdhë s'më erdhë Dy pikat shënojn ë nj ë pushim që zgjat pothuajse sa pik ëpresja . dimë Klla pat sh ënojn ë nj ë pushim të shkur tër si presja e shërbejn ë p ër të dalluar .) djali më i madh (. Disa pemë p.) shkoi aty ku zienin ca copa mishi mbi zjarr .) vonë shtë Pikë Pik ëpyetja shënon gafikisht intonacionin ngjit ës q ë karakterizon pyetjen gjatë të shë gjatë folurit : Nga na vjen o djal ë (?) djalë Pikëç Pik ëçuditja sh ënon grafikisht intonacionin ngjit ës dhe intensitetin e veçantë që ëçuditja shë veçantë karakterizon shprehjen e nj ë emocioni ( nj ë e papritur .1. nuk l ëvizte dot asgjë (: )as duart. kund ërshtim . limonat . pik ëpresja .) tregë Nj ë fjal ë a nj ë grup fjal ësh n ë rolin e një gjymtyre homogjene : një fjalë një Skë Skënderbeu mish ëronte vetit ë më pozititve të popullit : urt ësin ë (.) nuk shkoi larg . 11.sh. nj ë varg shembujsh një vlerë lajmërojnë një një etj .) mençurin ë e mishë vetitë urtësinë menç trimë trim ërin ë . as këmb ët. titujt e librave . (")Naim Frashëri(") ("). Shkurtime .17 - . nuk erdh ën . revistave . kllapat përdoren brenda fjalis ë .) ata që s'më donin . por ndryshe shënojnë një pikë prej saj dy pikat kan ë nj ë vler ë .) p ër çudi (. Pikë Pik ëpresja shënon grafikisht nj ë pushim më t ë gjat ë se presja . se n ë mes të saj nj ë shkëmb i kuq )-----( një shkë Drit ën e priste Agimi .) punonte n ë treg ëti … madh(. Thonj ëzat dhe viza shërbejn ë për t ë rrethua r fjal ët e një ose më shum ë shë një shumë bashkë bashk ëbiseduesve në nj ë ligj ëratë të drejt ë . Thoj ëzat sh ërbejn ë gjithashtu për të shënuar emertimet e rrug ëve . Thoj ëzat dhe vizat . Pjesë Pjes ët e nj ë fjalie t ë përb ër ë një rbë Sanç San çoja (. Ajo ndan n ë shë një gjatë përgjith ësi pjes ë të ndryshme të pavarura të nj ë fjalie të përb ër ë : pjesë një rbë Ata që më donin .

3 m. si Elir ë. shkruhen të shkur tuara sipas një numë një mënyre të caktuar. nd ërsa a lexohet gjat ë. bukëpjek ës. (e fjalë (pë të tjer ë). 56 kv. pikë Fjal ët që shkur tohen lexohen të plota.2. (natyrisht q ë ka edhe p ërjashtime) shumë Kur është fjala për tog ëfjal ësh. : -.ketu ë është pazë.sh. Af ërdit ë. fq. (p ër shembull). gjatë P. 30 m. Në të kund ërt ën anulohet pjekë bashkë rtë shkronja ë apo zanorja. PË RDORIMI I Ë-SË -SË ë-ja pa zë. Përdorimi i ë-së -së 11.RSh -gjatë --RSh (Republika e Shqip ëris ë). Këto fjal ë quhen shkur time. etj.sh. Në këto raste pas shkurtimeve vihet pik ë. p. vëll.th. mir ëpo shkronja o lexohet gjat ë (edhe ketu mollë shtë pazë gjatë v ërej . as pas tyre. shoqatave etj. 70 km. (v ëllimi) etj. e. pra vetëm LIS. ndë emrat e personaliteteve të njohura: N. ë ësht ë pazë. etj. pa vën ë pikë pik ë. ë. pra kur në fund të një fjale qëndron shkronja ë. Emri lis . instituc ioneve.Gj.18 - .PD -. pra me pyetjen.gjat ë.(Agjensia risë --PD PD---ATShTelegra fike Shqipta re). pikë Nj ësitë q ë tregojn ë masë: 10 cm. 2 m. një atëherë atëher ë zanorja q ë qëndron para ë lexohet gjat ë. RREGULLAT E DREJTSHKRIMIT 11. A. OKB (okëbëja). (era e re).tregon gjinin ë fem ërore.. ne ras ën emërore merr prapashtes ën ë. sitë masë Pas shkur timit n ë këto raste nuk vihet pik ë. andaj edhe nuk ka në prapashtes ë ë) prapashtesë ë. Disa femij ë etj.(pa zë) tregon intonacionin.këtu ë atëherë nesë bukëpjekë qëndron.Fishta . as nd ërmjet. F.2. pra nje emer femëror. 20 gr. pikë Disa fjal ë që përdoren shpesh: d. qoft ë emër i veqant apo i femë femë qoftë emë pergjithsh ëm. --ATSh. 40 kg. Shkronja ë ka nje rol shum ë t ë veqantë dhe shum ë dometh ën ës në gjuh ën shumë veqantë shumë domethë shqipe. oganizatave. -. nje moll ë. N ë këtë tjerë (vë rast pas çdo shkur timi vihet pik ë.sh.m.11. (atëshë (okë 11.(Partia Demokratike). apo sigurt-këtu u lexohet gjatë shtë pazë ndë gjatë sigurt-kë shumë shum ë shkur t.r. . Shkurtimet Nj ë num ër fjal ësh t ë gjata që përdoren shpesh. atëher ë ë largohet nga mesi i tog ëfjal ëshit vetëm shtë togë atëherë togë vetë atëher ë nesë fjala bashkangjit ëse fillon me zanore. (faqe). p. Këto shkur time shkruhen me shkronja të mëdha. vetë ë.kush? Lisi.nga prapashtesa v ëren që është emër mashkullor dhe shtë emë shë shënohet pa ë n ë prapavi.sh.kush? P.sh. Disa prej tyre mund të lexohen edhe sipas Fjalë tingujve të shkur tuar: ATSh (at ësh ëja). Shkurtimet më të përdorshme fjalë janë jan ë: emrat e gjatë të shteteve. Në raste rasë emë prapashtesë Afë kur nuk je e sigurt se cil ës gjini i takon nj ë emër atëher ë e b ën një test n ë ras ën cilë një emë atëherë një rasë kallxore. (dometh ën ë).Frash ëri . shek. (shekulli).Konica etj.tregon shum ësin.1. ku perdoret??? Rregullen perkatese. sepse fjala pjek ës fillon me bashkëting ëllore. p.

(v ërej: sytë . se nenes ??? se” te” Kjo rrjedh nga fjala q ë q ëndron para n ënës. shtë çdo => gjdo. "IU" APO "JU" Kur apo ku dhe perse perdoret “se” dhe “te” p. shë P ër këtë problem më së miri të blehet fjalori shqip/shqip. herë herë p. Thjesht ë është e metë e të par ëve tanë kosovar ë. Tani nuk kam ndonje ide për ndonj ë shembull.11. "q" apo "ç". "se" apo "te"??? 11.3.19 - . . Ju lutem. shë Perse "iu" dhe jo "ju" Kjo nuk vlene cdo her ë. "ç" apo "q"??? 11. janë 11. sepse në të v ërtetë nuk ka "ç" të fort ë apo sishtë rtetë "q" t ë but ë. PË RDORIMI I "SE" APO "TE". (form ë e drejt ëpërdrejt ë) Asaj iu err ësuan sytë.sh. janë një tjetrë Pra është problemi që ne kosovar ët nuk i shqiptojm ë si duhet. q ë nuk kan ë ditur butë shtë metë parë tanë kosovarë kanë të i shqiptojn ë fjal ët si duhet.4. dhe si rrjedhim nuk mund të shënohet si duhet.3. "gj" apo "xh" Ku perdoret ç-ja e forte dhe ku ajo e bute. si dhe gj dhe xh jan ë shkronja që dallojn ë nj ëra me tjetr ën sikurse edhe q ë dallon e me ë. te nenes. pra çdo. Pra ç dh q. njashtu edhe “gj ” e “xh ” ??? gj” xh” Këtu fatkeq ësisht ë nuk ka rregulla. gjdo dhe xhdo jan ë shtë vetë shë janë dialekte dhe si të tilla jan ë gabim.ë tregon shum ësin errë sytë (vë sytë shumë Pra iu ësht ë trajt ë/form ë e shkur tër e përemrit vetor të vetës së tretë në rasën shtë trajtë të vetë tretë rasë dhanore. Pra ndonjeh ë p ërdoret iu dhe ndonj ëher ë ju.4. bile edhe ne “xhdo ” kam hasur dikund!!!!!! xhdo” Këtu ësht ë e vetëkuptueshme që shënohet me ç. shqiptojnë fjalë Kjo dukuri ësht ë përcjellur edhe te ne. Kur nuk e shqipton edhe nuk mund të e shtë dëgjon tingullin/shkronj ën. N ëse më kujtohet do të shënoj.sh.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful