J. of Nuclear Sci. and Tech.

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‬

No. 52, pp. 7-22, 2010

1389 ،7-22 ‫ ﺻﻔﺤﺎت‬،52 ‫ﺷﻤﺎره‬

‫ﻣﺪلﺳﺎزي رﻳﺎﺿﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي ﻋﻤﻠﻜﺮد رآﻛﺘﻮر دوار ﺗﻮﻟﻴﺪ دياﻛﺴﻴﺪ اوراﻧﻴﻢ‬
1

‫ ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﺟﻬﺎﻧﻔﺮﻧﻴﺎ‬،2*‫ اﻣﻴﺮ رﺣﻴﻤﻲ‬،1‫ﺟﻮاد ﻣﺸﻴﺪي‬

‫ اﻳﺮان‬-‫ ﺗﻬﺮان‬،14155-775 :‫ ﺻﻨﺪوق ﭘﺴﺘﻲ‬،‫ داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﻲ‬،‫ واﺣﺪ ﻋﻠﻮم و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت‬،‫ داﻧﺸﻜﺪه ﻓﻨﻲ و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ‬-1
‫ اﺻﻔﻬﺎن ـ اﻳﺮان‬،81746-73441 :‫ ﺻﻨﺪوق ﭘﺴﺘﻲ‬،‫ داﻧﺸﮕﺎه اﺻﻔﻬﺎن‬،‫ داﻧﺸﻜﺪه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ‬-2

‫( ﻣﻮرد ﻣﺪلﺳﺎزي رﻳﺎﺿﻲ‬AUC) ‫( از ﺗﺘﺮاآﻣﻮﻧﻴﻢ اوراﻧﻴﻞ ﻛﺮﺑﻨﺎت‬UO2) ‫ در اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻋﻤﻠﻜﺮد رآﻛﺘﻮر دوار ﺗﻮﻟﻴﺪ دياﻛﺴﻴﺪ اوراﻧﻴﻢ‬:‫ﭼﻜﻴﺪه‬
‫ و‬،‫ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻌﺎدﻻت ﺣﺎﻛﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻌﺎدﻻت ﭘﺎﻳﺴﺘﮕﻲ ﺟﺮم ﺟﺰﻳﻲ و ﻛﻠﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺟﺰاي ﺟﺎﻣﺪ و ﮔﺎزي ﻣﻮﺟﻮد در رآﻛﺘﻮر‬.‫ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‬
‫ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﻮازﻧﻪي اﻧﺮژي ﺑﺮاي ﻓﺎزﻫﺎي ﺟﺎﻣﺪ و ﮔﺎز ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﭘﺎﻳﺴﺘﮕﻲ اﺳﺘﺨﺮاج ﮔﺮدﻳﺪه و اﻳﻦ ﻣﻌﺎدﻻت ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪي‬
‫ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ‬.‫ ﺧﻮاص ﺗﺮﻣﻮﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻣﻮاد ﻣﻮﺟﻮد در رآﻛﺘﻮر و ﻣﺪل ﺳﻴﻨﺘﻴﻜﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ روش ﻋﺪدي ﺣﻞ ﮔﺮدﻳﺪهاﻧﺪ‬،‫ﺷﺮاﻳﻂ ﻫﻴﺪرودﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ رآﻛﺘﻮر‬
‫ ﻳﻚ ﻣﺪل ﺳﻴﻨﺘﻴﻜﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮاي ﻣﺪلﺳﺎزي‬،‫ﻋﺪم ﺗﻄﺒﻴﻖ رواﺑﻂ ﺳﻴﻨﺘﻴﻜﻲ اراﻳﻪ ﺷﺪه در ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﻮرد اﺳﺘﻨﺎد ﺑﺎ ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻣﺪلﺳﺎزي ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ‬
‫ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي اﺻﻮل ﻛﻠﻲ ﻋﻠﻢ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﻴﻤﻲ و‬،‫ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﺪل ﺑﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ و روﻧﺪ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر‬.‫واﻛﻨﺶﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد در رآﻛﺘﻮر اراﻳﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ‬
‫ﻣﺸﺎﻫﺪات و دادهﻫﺎي ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻳﻚ واﺣﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻮرد ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و روﻧﺪ ﺻﺤﻴﺢ ﭘﺎﺳﺦﻫﺎي ﻣﺪل ﻣﻮرد ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ‬
.‫اﺳﺖ‬

‫ ﻣﺪل ﺳﻴﻨﺘﻴﻜﻲ‬،‫ ﻣﺪلﺳﺎزي‬،‫ رآﻛﺘﻮر دوار‬،‫ ﺗﺘﺮاآﻣﻮﻧﻴﻢ اوراﻧﻴﻞ ﻛﺮﺑﻨﺎت‬،‫ دياﻛﺴﻴﺪ اوراﻧﻴﻢ‬:‫واژهﻫﺎي ﻛﻠﻴﺪي‬

Mathematical Modeling and Performance Analysis of a Rotary Reactor
Used for UO2 Production
J. Moshayyedi1, A. Rahimi*2, G.R. Jahanfarnia1
1- Nuclear Engineering Department, Science and Research Branch, Islamic Azad University, P.O. Box: 14155-775, Tehran - Iran
1- Chemical Engineering Department, Faculty of Engineering, University of Isfahan, P.O. Box: 81746-73441, Isfahan - Iran

Abstract: In the present study the rotary reactor used for producing UO2 from AUC is modeled. For
this purpose, the governing equations, including mass and energy balance equations for the existing
species and phases are derived based on the conservation laws and then they were solved numerically.
All other required parameters for solving the governing equations, including the geometrical
characteristics of the solid bed, hydrodynamic conditions of the bed and reactor, thermo-physical
properties of gaseous and solid species and existing reactions were obtained from the literature and were
used. Individual reaction kinetics, presented in the literature for the reactions which are taking place in
this reactor, shows many shortages for condition in which all the reactions are taking into account
simultaneously. Thus, for the first time, a new kinetics model is proposed and is applied successfuly. The
results of using the model are in good agreement with the logical and expected behavior which can be
obtained based on the principles of chemical engineering science.
Keywords: UO2, AUC, Rotary Reactor, Modeling, Kinetics Model

*email: rahimi@eng.ui.ac.ir

89/4/11 :‫ﺗﺎرﻳﺦ ﭘﺬﻳﺮش ﻣﻘﺎﻟﻪ‬

۷

88/10/22 :‫ﺗﺎرﻳﺦ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻘﺎﻟﻪ‬

‫ﻣﺪلﺳﺎزي رﻳﺎﺿﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي ﻋﻤﻠﻜﺮد رآﻛﺘﻮر دوار ‪. . .‬‬

‫ﻫﺮ ﺑﺨﺶ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه‪ ،‬ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﺧﻼﺻـﻪ اﺷـﺎره ﺷـﺪه‬

‫‪ -1‬ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫از ﻛﻮرهﻫﺎي دوار ﺑﺮاي ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺣﺮارتدﻫﻲ‪ ،‬اﻧﺠـﺎم واﻛـﻨﺶ و‬
‫)‪( 1‬‬

‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻳﺎ ﺧﺸﻚ ﻛﺮدن ذرات ﺟﺎﻣﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺑﺮﺧﻲ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎ ﻧﻴـﺰ‬

‫ﺳﻮﻟﻴﻮان ]‪ [1‬اوﻟﻴﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ي آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ در ﻣﻮرد ﻛﻮرهﻫـﺎ را‬

‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﻣﻮارد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﭘﻴﺶﮔﻔﺘـﻪ را ﺷـﺎﻣﻞ ﺷـﻮﻧﺪ‪.‬‬

‫در ﺳﺎل ‪ 1927‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻛﺮد‪ .‬در اﻳﻦ ﻛﺎر راﺑﻄﻪ ﺑﻴﻦ ﺳﺮﻋﺖ ﭼـﺮﺧﺶ‪،‬‬

‫اﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ ﻛﻪ در ﺣﺪ وﺳﻴﻊ و در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ از ﺟﻤﻠـﻪ ﺻـﻨﻌﺖ‬

‫ﺷﻴﺐ ﻛﻮره‪ ،‬ﻋﻤﻖ ﺑﺴﺘﺮ و زﻣﺎن ﻣﺎﻧﺪ ذرات ﺟﺎﻣـﺪ ﺑﺮرﺳـﻲ ﺷـﺪ‪ .‬در‬

‫ﻓﺮآوري اوراﻧﻴﻢ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲﺷـﻮد‪ ،‬ﻫﻨـﻮز ﻳﻜـﻲ از ﻧﺎﺷـﻨﺎﺧﺘﻪﺗـﺮﻳﻦ‬

‫ﺳﺎل ‪ ،1951‬ﺳـﺎﻳﻤﻦ ]‪ [2‬ﻳـﻚ ﻣـﺪل رﻳﺎﺿـﻲ اراﻳـﻪ ﻧﻤـﻮد و در آن‬

‫ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ و ﻋﻤﻠﻜﺮدﻫﺎ را دارا اﺳﺖ و ﭘﺪﻳﺪهﻫﺎي ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ آن ﻧﻴﺰ ﺑﻪ‬

‫ﻓــﺮض ﻛــﺮد ﻛــﻪ در ﻳــﻚ ﻛــﻮره در ﻣﺤــﺪودهي اﻟﮕــﻮي ﺣﺮﻛﺘــﻲ‬

‫ﺧﻮﺑﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻧﺸﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮاي ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﻳـﻚ ﻛـﻮرهي دوار‬

‫ﻏﻠﺘﺸﻲ‪ ،‬ذره ﻳﻚ ﻣﺴﻴﺮ داﻳﺮهاي ﺷﻜﻞ را ﻃﻲ ﻣﻲﻛﻨـﺪ ﺗـﺎ از ﺑـﺎﻻي‬

‫ﭼﻬﺎر ﭘﺪﻳﺪهي ﻣﻬﻢ ﺷـﺎﻣﻞ اﻧﺘﻘـﺎل ﺣـﺮارت‪ ،‬اﻟﮕـﻮي ﺟﺮﻳـﺎن ﻣـﻮاد‪،‬‬

‫ﺑﺴﺘﺮ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻠﻐﺰد‪ .‬در اﻳﻦ ﻣﺪل ﻓﺮض ﺷﺪ ﻛﻪ زﻣﺎن ﺳـﻘﻮط ذره از‬

‫اﻧﺘﻘﺎل ﺟﺮم ﺑﻴﻦ ﺟﺎﻣﺪ‪ -‬ﮔـﺎز و اﻧﺠـﺎم واﻛـﻨﺶ ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗـﺮار‬

‫ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ در ﻣﻘﺎﺑﻞ زﻣﺎن ﺣﺮﻛﺖ ذره از ﻧﻴﻤـﻪي ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﻛـﻮره ﺑـﻪ‬

‫ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬ﭘﺪﻳﺪهي اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﻣﻬﻢﺗـﺮﻳﻦ ﭘﺪﻳـﺪه در ﻛـﻮرهﻫـﺎي‬

‫ﻧﻴﻤﻪ ي ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻧﺎﭼﻴﺰ اﺳـﺖ‪ .‬در ﻛـﺎر ﺑﻌـﺪي‪ ،‬ﻟـﻲﺑـﺎس ]‪ [3‬ﺣﺮﻛـﺖ‬

‫دوار ﻣــﻲﺑﺎﺷــﺪ زﻳــﺮا در ﺑــﻴﺶﺗــﺮ ﻣــﻮارد ﻛﻨﺘــﺮلﻛﻨﻨــﺪهي ﻋﻤﻠﻜــﺮد‬

‫ذرات رﻧﮕﻲ را ﺑﺎ وﻳﺪﻳﻮ ﻓﻮﺗﻮﮔﺮاف دﻧﺒﺎل ﻛﺮد و ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪ ﻛـﻪ‬

‫ﻛﻮرهي دوار اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل ﺑـﺮاي ﺑﺮرﺳـﻲ ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﺣﺮارﺗـﻲ‬

‫زﻣﺎن ﭘﺎﻳﻴﻦ آﻣﺪن ذرات در ﺳﻄﺢ ﺑﺴﺘﺮ ‪ 15‬ﺗﺎ ‪ 30‬درﺻﺪ زﻣـﺎن ﻛـﻞ‬

‫ﻛــﻮرهي دوار اﻃــﻼع از ﭼﮕــﻮﻧﮕﻲ ﺣﺮﻛــﺖ ذرات در ﻛــﻮره ﻻزم‬

‫ﻻزم ﺑﺮاي ﺣﺮﻛﺖ در ﻳﻚ دور ﻛﺎﻣـﻞ اﺳـﺖ‪ .‬ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت ﻧـﺸﺎن داد‬

‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈـﻮر ﺑﺎﻳـﺪ ﻓﻴﺰﻳـﻚ ﻛـﻮرهي دوار‪ ،‬اﻟﮕـﻮي ﺣﺮﻛـﺖ‬

‫ﻛﻪ اﻳـﻦ درﺻـﺪ ﺑـﺎ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﺳـﺮﻋﺖ ﭼـﺮﺧﺶ ﻛـﻮره ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻧﻜـﺮده و‬

‫ذرات در ﻛﻮره‪ ،‬اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت‪ ،‬اﻧﺘﻘﺎل ﺟﺮم و ﺳﻴﻨﺘﻴﻚ واﻛﻨﺶ در‬

‫ﺳﺮﻋﺖ ذره ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ در ﻃﻮل ﺳﻄﺢ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺎ ﺳـﺮﻋﺖ‬

‫ﻛﻮرهﻫﺎي دوار ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻢزﻣﺎن ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ ﺗـﺎ ﺑﺘـﻮان‬

‫ﭼﺮﺧﺶ ﻛﻮره ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺣﺮﻛﺖ ذرات در ﺳﻄﺢ ﺑـﺴﺘﺮ ﺑـﻪ اﻓـﺰاﻳﺶ‬

‫ﻋﻤﻠﻜﺮد آن را ﺑﻪ درﺳﺘﻲ ﻣﺪلﺳﺎزي ﻛﺮد‪ .‬ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛﻪ ﭘﻴﺶﺗﺮ ﻧﻴﺰ‬

‫اﻧﺘﻘﺎل ﺟﺮم و ﺣﺮارت ﻛﻤﻚ ﻣﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت دﻳﮕـﺮ ﻧـﺸﺎن داد‬

‫اﺷﺎره ﺷﺪ از ﺟﻤﻠﻪي ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟـﻪ ﻛـﻮرهﻫـﺎي‬

‫ﻛﻪ ﺿﺨﺎﻣﺖ اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎزك و در ﺣﺪود ﻗﻄﺮ ﭼﻨﺪ ذره اﺳـﺖ‬

‫دوار‪ ،‬ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮد آنﻫﺎ در ﺻـﻨﻌﺖ ﻓـﺮآوري اوراﻧـﻴﻢ ﺑـﺮاي‬

‫ﻣﮕﺮ ﺑﺮاي ﺑﺴﺘﺮﻫﺎي ﻋﻤﻴﻖ ﺑﺎ ذرات رﻳﺰ ﻛـﻪ ﻋﻤـﻖ ﻻﻳـﻪي ﻓﻌـﺎل در‬

‫اﻧﺠــﺎم ﻓﺮاﻳﻨــﺪ ﺗﻮﻟﻴــﺪ ‪ UF4‬و ‪ UO2‬اﺷــﺎره ﻛــﺮد‪ .‬ﺑــﺎ ﺗﻮﺟــﻪ ﺑــﻪ ﻧﺒــﻮد‬

‫اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ‪ %12‬ﻋﻤﻖ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ]‪.[4‬‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪي ﻣــﺸﺎﺑﻪ در ﺧــﺼﻮص ﻣـﺪلﺳــﺎزي رﻳﺎﺿــﻲ ﻛــﻮرهي دوار‬

‫ﺑﻴﺶﺗﺮ ﺣﺠﻢ ﺑﺴﺘﺮ زﻳﺮ ﻻﻳﻪي ﻏﻴﺮﻓﻌﺎل‪ ،‬ﻫـﻢﻣﺮﻛـﺰ ﺑـﺎ دﻳـﻮارهي‬

‫ﺗﻮﻟﻴﺪ دياﻛﺴﻴﺪ اوراﻧـﻴﻢ )‪ ،(UO2‬در اﻳـﻦ ﺗﺤﻘﻴـﻖ ﺑـﻪ ﻣـﺪلﺳـﺎزي‬

‫ﻛﻮره ﻳﻚ ﻣﺴﻴﺮ داﻳﺮهاي ﺷﻜﻞ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑـﺎﻻ را ﻃـﻲ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬در‬

‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻳﻦ ﻣﺎده از ‪ AUC‬در ﻳـﻚ ﻛـﻮرهي )رآﻛﺘـﻮر( دوار‬

‫اﻳﻦ ﺣﺮﻛﺖ ﻫﻴﭻ ﻟﻐﺰﺷﻲ ﺑﻴﻦ ذرات وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬زﻣﺎﻧﻲ ﻛـﻪ ذرات‬

‫ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬وﻳﮋﮔﻲ و ﻧﻮآوري اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﻄﺒﻴﻖ ﻣﻌـﺎدﻻت‬

‫ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺑﺴﺘﺮ رﺳـﻴﺪﻧﺪ در راﺳـﺘﺎي ﺳـﻄﺢ ﻏﻴﺮﻓﻌـﺎل ﺑـﻪ ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺑـﺴﺘﺮ‬

‫ﺳﻴﻨﺘﻴﻚ اراﻳﻪ ﺷﺪه در ﺧﺼﻮص واﻛﻨﺶﻫﺎي درﮔﻴﺮ در اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨـﺪ‬

‫ﻣﻲﻟﻐﺰﻧﺪ‪ .‬واﻗﻌﻴﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ زﻣﺎن‪ ،‬ﺣﺠﻤـﻲ از ﮔﺎزﻫـﺎي‬

‫ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﻮرهي دوار‪ ،‬ﺗﺤﻠﻴﻞ دﻗﻴﻖ ﺳﺎزوﻛﺎرﻫﺎي اﻧﺘﻘـﺎل ﺣـﺮارت‬

‫در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﺑﺴﺘﺮ در ﺑﻴﻦ ذرات ﺟﺎﻣﺪ و در ﻓﻀﺎي ﺧﺎﻟﻲ ﺑـﻴﻦ آنﻫـﺎ‬

‫و اراﻳﻪي ﻳﻚ ﻣﺪل ﺳـﻴﻨﺘﻴﻜﻲ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺑـﺎ واﻗﻌﻴـﺎت ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﺻـﻨﻌﺘﻲ‬

‫ﮔﻴﺮ ﻣﻲاﻓﺘﺪ و ﻳﻚ ﻣﺪل‪ ،‬زﻣﺎﻧﻲ ﻛﺎﻣﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺠـﻢ اﻳـﻦ ﮔـﺎز و‬

‫ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ آنﻫـﺎ ﭘﺮداﺧﺘـﻪ‬

‫ﻣﻴﺰان اﻧﺘﻘﺎل ﺟﺮم ﺑـﻴﻦ اﻳـﻦ ﮔـﺎز و ذرات ﺟﺎﻣـﺪ را در ﻧﻈـﺮ ﺑﮕﻴـﺮد‪.‬‬

‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻳﺎﻧــﮓ و ﻫﻤﻜــﺎراﻧﺶ ]‪ [5‬ﺟﺮﻳــﺎن ﮔــﺎز و ﻋﻤﻠﻜــﺮد اﺧــﺘﻼط درون‬

‫ﻫﻤﺎنﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ اﺷﺎره ﺷﺪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻳﻚ رآﻛﺘﻮر دوار ﻛـﻪ‬

‫ﻛﻮره را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﻲ درﺻﺪ ﺗﺮﻛﻴﺐ و دﻣﺎي ﮔﺎزﻫﺎي ﺳـﻤﻲ و‬

‫در آن اﻧﺠﺎم واﻛﻨﺶ ﻳﺎ واﻛـﻨﺶﻫـﺎي ﺧـﺎص ﻣـﺪﻧﻈﺮ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ ﺑـﻪ‬

‫ﺧﻄﺮﻧﺎك ﻛﻪ از ﻛﻮرهﻫﺎي زﺑﺎﻟﻪﺳﻮز ﺑـﻪ ﻣﺤـﻴﻂ ﻣﻨﺘـﺸﺮ ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ‪،‬‬

‫ﺷﺪت ﻧﻴﺎرﻣﻨﺪ ﻳﻚ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﭘﺪﻳﺪه ﺷـﻨﺎﺧﺘﻲ درﺳـﺖ از ﻧﻈـﺮ اﻟﮕـﻮي‬

‫ﻣﺪل ﻛﺮدﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺟﺮﻳﺎن‪ ،‬اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت و اﻧﺘﻘﺎل ﺟﺮم اﺳـﺖ‪ .‬از اﻳـﻦرو در اداﻣـﻪ ﺑـﻪ‬

‫در ﺳــﺎل ‪ 1952‬ﻛﺮاﻣــﺮ و ﻫﻤﻜــﺎراﻧﺶ ]‪ ،[6‬ﻣــﺪل ﺳــﻮﻟﻴﻮان را‬

‫ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺳﺎﺳﻲ و ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه در اﻳﻦ زﻣﻴﻨـﻪﻫـﺎ ﭘﺮداﺧﺘـﻪ‬

‫اﺻﻼح ﻛﺮدﻧﺪ و در ﻣﺪل اﺻﻼح ﺷﺪه ﺣﺮﻛـﺖ ﻣﺤـﻮري ذرات در‬

‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺿﻤﻨﺎً در ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺑﻌﺪي ﻣﻘﺎﻟﻪ و ﻣﺘﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺎ ﻣﻮﺿـﻮع‬

‫ﻛﻮرهﻫﺎ را ﺑﺮاي ﭘﻮﺷﻴﺪﮔﻲ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺴﺘﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ آوردﻧﺪ‪ .‬در اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﻣﺎن اﻓﺘﺎدن ذرات از ﺑﺎﻻي ﺑﺴﺘﺮ ﺑﻪ ﭘـﺎﻳﻴﻦ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ‬
‫‪٨‬‬

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪1389 ،52‬‬

‫ﺷﺪ‪ .‬در ﻛﺎر ﺑﻌﺪي ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻟﻲﺑﺎس و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ ]‪ [3‬اﻧﺠﺎم ﺷـﺪ‪،‬‬

‫ﻫﻴــﺪروژن و ﻧﻴﺘــﺮوژن ﺗﺒــﺪﻳﻞ ﻣــﻲﺷــﻮد )ﻣﻌﺎدﻟــﻪي ‪ .(2‬ﺑــﺎ ﺣــﻀﻮر‬

‫ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻳـﺪ ﻛـﻪ ﺣﺮﻛـﺖ ذرات از ﺑـﺎﻻي ﻛـﻮره ﺻـﺮﻓﺎً ﻳـﻚ‬

‫ﻫﻴﺪروژن واﻛﻨﺶﻫﺎي ﻛﺎﻫﺶ اول و دوم )ﻣﻌﺎدﻻت ‪ 3‬و ‪ (4‬اﺗﻔـﺎق‬

‫ﺣﺮﻛﺖ ﻣﺤﻮري ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﻫﻨﻴﻦ در ﺳﺎل ‪ [7] 1983‬ﺳـﺮﻋﺖ ﺣﺮﻛـﺖ‬

‫اﻓﺘﺎده و ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ‪ UO2‬اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬

‫ذرات در ﻻﻳﻪي ﻓﻌﺎل و ﺿﺨﺎﻣﺖ آن را اﻧﺪازه ﮔﺮﻓـﺖ و ﻧـﺸﺎن داد‬
‫ﻛﻪ اﻳﻦ ﻻﻳﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻖ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﺎزك اﺳﺖ و اﻧﺪازهاي در ﺣـﺪود‬

‫) ‪(1‬‬

‫‪( NH 4 )4 UO2 ( CO3 )3 → UO3 + 4 NH 3 + 3CO2 + 2 H 2 O‬‬

‫‪ 8‬ﺑﺮاﺑﺮ ﻗﻄﺮ ذره دارد‪ ،‬ﻣﮕﺮ ﺑﺮاي ﻣﻮاردي ﻛﻪ ﺑـﺴﺘﺮ از ذرات ﺑـﺴﻴﺎر‬

‫)‪(2‬‬

‫‪4 NH 3 → 2 N 2 + 6 H 2‬‬

‫رﻳﺰ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ در اﻳـﻦ ﺣﺎﻟـﺖ ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﻻﻳـﻪي ﻓﻌـﺎل‬

‫)‪( 3‬‬

‫ﺣﺪود ‪ %12‬ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺴﺘﺮ اﺳﺖ‪.‬‬

‫‪1‬‬
‫‪1‬‬
‫‪1‬‬
‫‪UO3 + H 2 → U 3O8 + H 2 O‬‬
‫‪3‬‬
‫‪3‬‬
‫‪3‬‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪2‬‬
‫‪U 3O8 + H 2 → UO2 + H 2 O‬‬
‫‪3‬‬
‫‪3‬‬
‫‪3‬‬

‫)‪(4‬‬

‫دﻳﻮﻳﺪ ﻫﻴﺪﻧﺮﻳﺞ ]‪ [4‬در ﻳﻚ روﻳﻜﺮد ﺟﺪﻳﺪ ﺑـﺎ در ﻧﻈـﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ‬
‫ﮔﺎزي ﻛﻪ ﺿـﻤﻦ ﺣﺮﻛـﺖ ﭼﺮﺧـﺸﻲ ذرات‪ ،‬در ﺑـﻴﻦ آنﻫـﺎ ﺑـﻪ دام‬

‫‪ -3‬ﻣﺪلﺳﺎزي رﻳﺎﺿﻲ رآﻛﺘﻮر دوار ﺗﻮﻟﻴﺪ ‪UO2‬‬

‫ﻣﻲاﻓﺘﺪ ﻳﻚ ﻛﻮرهي دوار را ﻣـﺪل ﻛـﺮد‪ .‬وي در اﻳـﻦ ﻣـﺪل ﻓـﺮض‬

‫ﻣﺪل رﻳﺎﺿـﻲ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﻋﻤﻠﻜـﺮد رآﻛﺘـﻮر دوار ﻣـﻮردﻧﻈﺮ ﺷـﺎﻣﻞ‬

‫ﻛﺮد ﻻﻳﻪي ﻓﻌﺎل ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎزك اﺳﺖ و ذرات در ﺳﻄﺢ آن ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ‬

‫ﻣﻌﺎدﻻت ﭘﺎﻳﺴﺘﮕﻲ ﺟﺮم ﻛﻠﻲ و ﺟﺰﻳﻲ ﺑﺮاي اﺟﺰاي ﺟﺎﻣﺪ و ﮔـﺎزي‬

‫ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﻲﻏﻠﺘﻨﺪ و ﺗـﺄﺛﻴﺮي در ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﻛـﻮره ﻧﺪارﻧـﺪ‪.‬‬

‫ﻣﻮﺟﻮد در رآﻛﺘﻮر و ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﻮازﻧﻪي اﻧﺮژي ﺑﺮاي ﻓﺎزﻫـﺎي ﮔـﺎز‬

‫وي ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﻓﺮض ﻛﺮد ﻛﻪ ﮔﺎز در ﻳﻚ ﺟﺮﻳﺎن ﭘﻴـﺴﺘﻮﻧﻲ ﺑـﺎ ﺑـﺴﺘﺮ‬

‫و ﺟﺎﻣﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻌﺎدﻻت اﺻﻠﻲ و ﻣﻌﺎدﻻت و رواﺑﻂ ﻛﻤﻜﻲ ﺑﺮاي‬

‫ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ و زﻣﺎن ﻣﺎﻧﺪ آن در داﺧﻞ ﺑﺴﺘﺮ ﻧـﺼﻒ زﻣـﺎن ﻳـﻚ‬

‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﺑـﺮآورد ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎي ﻣـﻮرد ﻧﻴـﺎز در ﺣـﻞ اﻳـﻦ ﻣﻌـﺎدﻻت‬

‫دور ﭼﺮﺧﺶ ﻛﻮره اﺳـﺖ‪ .‬وي از ﻧﻔـﻮذ و ﭘﺮاﻛﻨـﺪﮔﻲ ﺻـﺮفﻧﻈـﺮ‬

‫ﻣــﻲﺑﺎﺷــﺪ‪ .‬اﻳــﻦ ﻣﻌــﺎدﻻت و رواﺑــﻂ ﻛﻤﻜــﻲ ﺑــﻴﺶﺗــﺮ ﻣﺮﺑــﻮط ﺑــﻪ‬

‫ﻛــﺮد و ﺑــﺎ ﺑـﻪ دﺳــﺖ آوردن زﻣــﺎن ﻣﺎﻧــﺪ و ﺑــﺎ اﺳــﺘﻔﺎده از ﺳــﻴﻨﺘﻴﻚ‬

‫ﻫﻴــﺪرودﻳﻨﺎﻣﻴﻚ رآﻛﺘــﻮر و ﺳــﺎزوﻛﺎرﻫﺎي اﻧﺘﻘــﺎل ﺣــﺮارت در آن‬

‫واﻛﻨﺶ‪ ،‬ﻏﻠﻈﺖ ﮔﺎز در ﺧﺮوج از ﺑﺴﺘﺮ را ﺑﻪ دﺳﺖ آورد‪ .‬ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد ﻓﻮق‪ ،‬در ﻣﺪلﺳﺎزي اﻳﻦ رآﻛﺘﻮر اﻧﺘﺨـﺎب‬

‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻧﻔﻮذ‪ ،‬در اﻳﻦ ﻣﺪل در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬اﻳـﻦ ﻣـﺪل‬

‫ﻳﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪي ﻳﻚ ﻣﺪل ﺳﻴﻨﺘﻴﻜﻲ ﻗﺎﺑﻞﻗﺒﻮل ﺑـﺮاي واﻛـﻨﺶ از اﻫﻤﻴـﺖ‬

‫ﺑﺮاي ﺳﺮﻋﺖﻫﺎي ﻛﻢ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ واﻛـﻨﺶ ﻛـﻪ ﺑﺘـﻮان از ﻧﻘـﺶ ﻧﻔـﻮذ‬

‫ﺑﺴﻴﺎري ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺻﺮفﻧﻈﺮ ﻛﺮد‪ ،‬ﻣﻌﺘﺒﺮ اﺳـﺖ‪ .‬ﻫﻴـﺪﻧﺮﻳﭻ در ﻛـﺎر ﺑﻌـﺪي ﺑـﺎ در ﻧﻈـﺮ‬

‫ﻓﺮﺿﻴﺎت ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﺪلﺳﺎزي ﻋﺒﺎرتاﻧﺪ از‪:‬‬

‫ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﺪﻳﺪهي ﻧﻔـﻮذ ﺑـﻴﻦ ﮔـﺎز و ذرات درون ﺑـﺴﺘﺮ اﻳـﻦ ﻣـﺪل را‬

‫‪-‬‬

‫اﺻﻼح ﻛﺮد‪ .‬ﻣﺪل اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﺮاي ﺣـﺎﻟﺘﻲ ﻛـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ واﻛـﻨﺶ‬

‫ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺳﺮﻋﺖ در راﺳﺘﺎي ﻣﺤﻮر اﺻﻠﻲ ﺑﺮاي ﻫﺮ دو ﻓﺎز ﮔﺎز‬
‫و ﺟﺎﻣﺪ ﻧﺎدﻳﺪه اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫زﻳﺎد و ﻧﻔﻮذ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎﺷﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬

‫‪-‬‬

‫ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﭘﻴﺶﺗـﺮ اﺷـﺎره ﺷـﺪ ﺗـﺎﻛﻨﻮن ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪي ﻣﺠﺰاﻳـﻲ‬

‫ﺑــﻪ دﻟﻴــﻞ اﻏﺘــﺸﺎش ﻛــﺎﻓﻲ ﺟﺮﻳــﺎن ﮔــﺎز و ﺟﺎﻣــﺪ در راﺳــﺘﺎي‬
‫ﺷﻌﺎﻋﻲ‪ ،‬از ﺗﻮزﻳﻊ ﺷﻌﺎﻋﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﻮرد ﺟﺴﺘﺠﻮ ﺻﺮفﻧﻈـﺮ‬

‫ﺑــﺮاي ﻣــﺪلﺳــﺎزي ﻋﻤﻠﻜ ـﺮد رآﻛﺘﻮرﻫــﺎي دوار ﻣــﻮرد اﺳــﺘﻔﺎده در‬

‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺻﻨﻌﺖ ﻓﺮآوري اوراﻧﻴﻢ اراﻳﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻟﺬا ﻫـﺪف از اﻧﺠـﺎم اﻳـﻦ‬

‫‪-‬‬

‫ﺑﺮاي ﻓﺎزﻫﺎي ﮔﺎز و ﺟﺎﻣﺪ اﺧﺘﻼﻃﻲ در راﺳﺘﺎي ﻣﺤـﻮر وﺟـﻮد‬

‫ﺗﺤﻘﻴﻖ اراﻳﻪي ﻳﻚ ﻣﺪل رﻳﺎﺿﻲ ﻛﺎرآﻣـﺪ ﺑـﺮاي ﺑﺮرﺳـﻲ ﻋﻤﻠﻜـﺮد‬

‫ﻧﺪارد‪ .‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻫـﺮ دو ﻓـﺎز ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺟﺮﻳـﺎن ﭘﻴـﺴﺘﻮﻧﻲ ﻣـﺪل‬

‫رآﻛﺘﻮر دوار ﺗﻮﻟﻴﺪ دياﻛﺴﻴﺪ اوراﻧﻴﻢ ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻃـﻲ آن ﻳـﻚ‬

‫ﺷﺪهاﻧﺪ ]‪ 9 ،8‬و ‪.[10‬‬

‫ﻣﺪل ﺳﻴﻨﺘﻴﻜﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻴﺰ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻠﻜـﺮدي اﻳـﻦ رآﻛﺘـﻮر‬

‫‪-‬‬

‫ﻓﺸﺎر درون ﻛﻮره ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺮض ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫‪-‬‬

‫از ﺗﻮزﻳﻊ دﻣﺎ در درون ذرات ﺟﺎﻣﺪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻧﺪازهي ﻛﻮﭼﻚ‬

‫‪ -2‬ﺷﺮح ﻓﺮاﻳﻨﺪ‬
‫در رآﻛﺘﻮر )ﻛﻮرهي( دوار ﻣﻮردﻧﻈﺮ اﺑﺘـﺪا ‪ AUC‬ﺟﺎﻣـﺪ در دﻣـﺎي‬

‫‪-‬‬

‫ﺿﺮﻳﺐ اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت در دﻳﻮارهي ﻛﻮره‪ ،‬ﺛﺎﺑـﺖ و ﻣـﺴﺘﻘﻞ از‬

‫ﺣﺪود ‪ 400‬ﻛﻠﻮﻳﻦ و ﻃﻲ واﻛﻨﺶ )‪ (1‬ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺷﺪه و ‪،CO2 ،UO3‬‬

‫دﻣﺎ ﻓﺮض ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬

‫آنﻫﺎ ﺻﺮفﻧﻈﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫‪ NH3‬و ﺑﺨــﺎر آب ﺗﻮﻟﻴــﺪ ﻣــﻲﺷــﻮد‪ .‬ﺳــﭙﺲ در دﻣــﺎي ﺣــﺪود‬
‫‪ 800‬ﻛﻠــﻮﻳﻦ آﻣﻮﻧﻴــﺎك ﻣﻮﺟــﻮد از ﻃﺮﻳــﻖ ﺷﻜــﺴﺖ ﺣﺮارﺗــﻲ ﺑــﻪ‬
‫‪٩‬‬

‫ﻇﺮﻓﻴــﺖ ﮔﺮﻣــﺎﻳﻲ وﻳــﮋه‪ ،‬ﺿــﺮﻳﺐ ﺟــﺬب و ﻧــﺸﺮ و ﻫــﻢﭼﻨــﻴﻦ‬

‫ﻣﺪلﺳﺎزي رﻳﺎﺿﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي ﻋﻤﻠﻜﺮد رآﻛﺘﻮر دوار ‪. . .‬‬

‫‪-‬‬

‫‪-‬‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﺷـﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﺣـﺎﻛﻢ ﺑـﺮ رآﻛﺘـﻮر دوار ﻣـﻮرد‬

‫ﺻﺮﻓﺎً روﻧﺪ اﺳﺘﺨﺮاج دو ﻧﻤﻮﻧـﻪ از اﻳـﻦ ﻣﻌـﺎدﻻت‪ ،‬ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﻌﺎدﻟـﻪي‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‪ ،‬و از آن ﺟﺎ ﻛﻪ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺗـﺄﻣﻴﻦ دﻣـﺎي ﻻزم از ﻳـﻚ‬

‫ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ‪) U3O8‬ﻣـﺎدهي ﺟﺎﻣـﺪ( و ﻣﻮازﻧـﻪي ﺟـﺮم‬

‫ﻛﻨﺘﺮلﻛﻨﻨﺪهي دﻣﺎﻳﻲ در دﻣﺎي ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺘﻔﺎده ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪،‬‬

‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ‪) H2‬ﻣـﺎدهي ﮔـﺎزي( و در ﺧـﺼﻮص ﺳـﺎﻳﺮ اﺟـﺰا ﺻـﺮﻓﺎً‬

‫ﻟﺬا دﻣﺎي دﻳﻮارهي ﻛﻮره ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺮض ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﻌﺎدﻻت ﻧﻬـﺎﻳﻲ اراﻳـﻪ ﻣـﻲﺷـﻮد‪ .‬اﻳـﻦ ﻣﻌـﺎدﻻت در ﺟـﺪول ‪ 1‬داده‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﺎﻳﻖﺑﻨﺪي ﺑﺪﻧﻪي ﺑﻴﺮوﻧﻲ ﻛـﻮره از ﺗﺒـﺎدل ﺣـﺮارت‬

‫ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻛﻮره ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف ﺻﺮفﻧﻈﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ 1-3‬ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم اﺟـﺰاي ﮔـﺎزي و ﺟﺎﻣـﺪ ﻣﻮﺟـﻮد در‬
‫رآﻛﺘﻮر‬

‫ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﺪ ﺑﻪ واﺳـﻄﻪي ﺷـﻴﺐ ﻛـﻮره و ﻫـﻢﭼﻨـﻴﻦ ﭼـﺮﺧﺶ آن ﺑـﺎ‬
‫ﺳﺮﻋﺖ ﺛﺎﺑﺖ‪ ،‬در ﻃﻮل ﻛﻮره ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ در ﻧﻈـﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ‬
‫ﻳﻚ ﺟﺰء ﻃﻮﻟﻲ از رآﻛﺘﻮر ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ‪ ،‬ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ آن ﭼﻪ در ﺷﻜﻞ ‪1‬‬
‫ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻲﺗﻮان ﺑﺮاي ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﭘﺎﻳﺎ‪ ،‬ﻣﻌﺎدﻻت‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -1‬ﺟﺰء ﻃﻮﻟﻲ ﻣﻔـﺮوض ﺟﻬـﺖ ﻣـﺪلﺳـﺎزي رآﻛﺘـﻮر دوار و اﻃﻼﻋـﺎت‬

‫ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم را ﺑﺮاي ﻛﻠﻴﻪي اﺟﺰاي ﺟﺎﻣﺪ ﻣﻮﺟـﻮد در رآﻛﺘـﻮر و‬

‫ﻫﻨﺪﺳﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رآﻛﺘﻮر‪.‬‬

‫ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ اﺟﺰاي ﮔﺎزي ﺑﻪ دﺳﺖ آورد‪ .‬ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻌﺪد اﻳﻦ ﻣﻌـﺎدﻻت‬
‫ﺟﺪول ‪ -1‬ﺷﻜﻞ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رآﻛﺘﻮر دوار ﺗﻮﻟﻴﺪ ‪.UO2‬‬
‫ﺷﻜﻞ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻣﻌﺎدﻟﻪي ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم‬

‫ﺷﻤﺎرهي ﻣﻌﺎدﻟﻪ‬

‫ﻋﻨﻮان ﻣﻌﺎدﻟﻪ‬

‫)‪(7‬‬

‫ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺎدهي ﺟﺎﻣﺪ ‪AUC‬‬

‫)‪(8‬‬

‫ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺎدهي ﺟﺎﻣﺪ ‪UO3‬‬

‫)‪(9‬‬

‫ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺎدهي ﺟﺎﻣﺪ ‪U3O8‬‬

‫‪dYU 3O8‬‬
‫‪r‬‬
‫‪1‬‬
‫‪1 r‬‬
‫=‬
‫) ‪( ⋅ red1 YUO3 − red 2 ⋅ YU 3O8‬‬
‫‪dz‬‬
‫∗ ‪ubed 3 ρ‬‬
‫‪ρU∗ 3O8‬‬
‫‪UO3‬‬

‫)‪(10‬‬

‫ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺎدهي ﺟﺎﻣﺪ ‪UO2‬‬

‫‪YUO2 = 1 − YAUC − YUO3 − YU 3O8‬‬

‫)‪(11‬‬

‫ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮔﺎز ‪CO2‬‬

‫)‪(12‬‬

‫ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮔﺎز ‪NH3‬‬

‫)‪(13‬‬

‫ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮔﺎز ‪H2O‬‬

‫)‪(14‬‬

‫ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮔﺎز ‪H2‬‬

‫)‪(15‬‬

‫ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮔﺎز ‪N2‬‬

‫‪dY AUC‬‬
‫‪r ⋅Y‬‬
‫‪= − t .d AUC‬‬
‫‪dz‬‬
‫‪ρ ∗AUC ⋅ ubed‬‬
‫‪r‬‬
‫] ‪⋅ Y AUC − red1 ⋅ YUO3‬‬
‫∗‬

‫‪ρUO3‬‬

‫‪dYUO3‬‬
‫‪r‬‬
‫‪1‬‬
‫=‬
‫‪[ t .d‬‬
‫‪dz‬‬
‫∗ ‪u bed ρ‬‬

‫‪AUC‬‬

‫‪o‬‬

‫‪o‬‬

‫‪d n CO 2‬‬
‫‪n AUCi‬‬
‫⋅ ‪= 3rt .d‬‬
‫‪⋅ Y AUC‬‬
‫‪dz‬‬
‫‪ρ ∗AUC ⋅ u bed‬‬
‫‪o‬‬

‫‪o‬‬

‫‪r‬‬
‫‪πd 2‬‬
‫‪d n NH 3‬‬
‫‪n‬‬
‫]) ‪= 4 t .d ⋅ Y AUC ⋅ AUCi − 2rcr ⋅ [ wi − S bed ( 1 − ε b‬‬
‫∗‬
‫‪dz‬‬
‫‪ubed‬‬
‫‪4‬‬
‫‪ρ AUC‬‬
‫] ‪⋅ YU 3O8‬‬

‫‪rred 2‬‬

‫‪ρU∗ 3O8‬‬

‫‪o‬‬

‫‪o‬‬

‫‪r‬‬
‫‪d n H 2O n AUCi‬‬
‫‪1 r‬‬
‫=‬
‫‪[ 2 t .d ⋅ Y AUC + ⋅ red1 ⋅ YUO3 + 2‬‬
‫∗‬
‫‪dz‬‬
‫‪u bed‬‬
‫∗‪3 ρ‬‬
‫‪ρ AUC‬‬
‫‪UO3‬‬
‫‪o‬‬

‫‪o‬‬

‫‪r‬‬
‫‪πd 2‬‬
‫‪d nH2‬‬
‫‪n‬‬
‫‪1 r‬‬
‫]) ‪= − AUCi ( ⋅ red1 ⋅ YUO3 + 2 red 2 ⋅ YU 3O8 ) + 3rcr ⋅ [ wi − S bed ( 1 − ε b‬‬
‫∗‬
‫‪dz‬‬
‫‪u bed 3 ρUO‬‬
‫‪4‬‬
‫‪ρU∗ 3O8‬‬
‫‪3‬‬
‫‪o‬‬

‫‪πd 2‬‬
‫‪d nN2‬‬
‫]) ‪= rcr [ wi − S bed ( 1 − ε b‬‬
‫‪dz‬‬
‫‪4‬‬

‫‪١٠‬‬

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪1389 ،52‬‬
‫‪ 1-1-3‬ﻣﻌﺎدﻟﻪي ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم ﺟﺰﻳﻲ ﺑﺮاي ﻣﺎدهي ﺟﺎﻣﺪ ‪U3 O8‬‬

‫ﺷﻜﻞ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﻮازﻧﻪ ﺟﺮم در ﺟـﺪول ‪ 1‬داده ﺷـﺪه‬

‫‪ U3O8‬ﺟﺎﻣﺪ ﻃﻲ واﻛﻨﺶﻫﺎي )‪ (3‬و )‪ (4‬ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻣﺼﺮف‬

‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺑﺪﻳﻦﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎ ﺑﺮﻗﺮاري ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم )ﻣﻮل( ﺟﺰﻳﻲ دارﻳﻢ‬
‫‪o‬‬
‫‪1 r 1‬‬
‫‪r‬‬
‫‪Δz‬‬
‫‪+ ( ⋅ red‬‬
‫‪YUO3 − ∗red 2 ⋅ YU 3O8 ). n AUCi.‬‬
‫‪=0‬‬
‫∗‬
‫‪3‬‬
‫‪ρ‬‬
‫‪ρ‬‬
‫‪u‬‬
‫‪z + Δz‬‬
‫‪UO3‬‬
‫‪U 3O 8‬‬
‫‪bed‬‬

‫‪o‬‬

‫‪ 2-3‬ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﻮازﻧﻪي اﻧﺮژي ﻓﺎزﻫﺎي ﺟﺎﻣﺪ و ﮔﺎز‬

‫‪o‬‬

‫‪n U 3O 8 − n U 3O 8‬‬

‫ﻣﻮازﻧﻪي اﻧﺮژي در ﻓﺎز ﮔﺎز ﺷﺎﻣﻞ ﻋﺒﺎرات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت‬

‫‪z‬‬

‫ﺑﺮ اﺛﺮ ﺣﺮﻛﺖ ﺗﻮدهي ﮔـﺎز‪ ،‬از ﻃﺮﻳـﻖ ﻫﻤﺮﻓـﺖ و ﺗـﺎﺑﺶ ﺑـﻴﻦ ﮔـﺎز‪،‬‬
‫در اﻳﻦ ﻣﻌﺎدﻟﻪ‪ ،‬ﺟﻤﻠﻪي ﺳﻮم ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ ﺧـﺎﻟﺺ ﺗﻮﻟﻴـﺪ‬

‫دﻳﻮاره و ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﺪ و ﮔﺮﻣﺎي واﻛﻨﺶﻫﺎي ﻣﻮﺟـﻮد در ﻫﻤـﻴﻦ ﻓـﺎز‬

‫‪ U3O8‬ﻣﺎده ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪن اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﺑﻪ ﺷﺪت‬

‫اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤـﺎن ﻃـﻮر ﻛـﻪ از ﻣﻌـﺎدﻻت اراﻳـﻪ ﺷـﺪه ﺑـﺮاي واﻛـﻨﺶﻫـﺎ‬

‫ﺗﺎﺑﻊ ﻧﻮع ﻣﺪل ﺳﻴﻨﺘﻴﻜﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ‬

‫ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﺗﻨﻬﺎ واﻛﻨﺸﻲ ﻛﻪ در ﻓﺎز ﮔﺎز اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘـﺪ ﺷﻜـﺴﺖ‬

‫و ﺗﺎزﮔﻲ آن ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺶﺗﺮ در ﺑﺨﺶ ﻣﺪل ﺳﻴﻨﺘﻴﻜﻲ اراﻳﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺣﺮارﺗﻲ آﻣﻮﻧﻴﺎك ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﻛـﻪ ﻳـﻚ واﻛـﻨﺶ ﮔﺮﻣـﺎﮔﻴﺮ ﺑـﻮده و‬

‫ﺑﺎزﻧﻮﻳﺴﻲ ﻣﻌﺎدﻟﻪي ﻓﻮق ﺑﻪ ﺷﻜﻞ دﻳﻔﺮاﻧﺴﻴﻠﻲ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺎﺑﻌﻲ‬

‫ﺳﺮﻋﺖ آن ﺑﺮﺣﺴﺐ ﺗﻌﺪاد ﻣﻮل ‪ N2‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه ﺑﺮ واﺣﺪ ﺣﺠـﻢ ﻓـﺎز‬

‫از درﺻﺪ ﺗﺒﺪﻳﻞ اﻳﻦ ﻣﺎده ﺑﻪ راﺑﻄﻪي )‪ (5‬ﻣﻨﺘﻬﻲ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻣﻌﺎدﻟﻪ‬

‫ﮔﺎز و ﺑﺮ واﺣﺪ زﻣﺎن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺗﻐﻴﻴﺮات دﻣﺎي ﻓﺎزﻫﺎي ﺟﺎﻣﺪ و ﮔـﺎز‬

‫ﻧــﺸﺎندﻫﻨــﺪهي ﺗﻐﻴﻴــﺮات درﺻــﺪ ﺗﺒــﺪﻳﻞ ﻣــﺎدهي ‪ U3O8‬در ﻃــﻮل‬

‫ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻣﻌﺎدﻟﻪي ﻣﻮازﻧﻪي اﻧﺮژي ﻫﺮ ﻓﺎز ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﺨﺮاج اﺳﺖ‪ .‬ﻟﺬا‬

‫رآﻛﺘﻮر ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻟﺰوﻣﺎً ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻣﻌﺎدﻻت دﻳﮕﺮ ﺣﻞ ﻣﻲﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺟﺰء ﻃﻮﻟﻲ ﻣﻔﺮوض در ﺷـﻜﻞ ‪ ،1‬ﻣﻌﺎدﻟـﻪي دﻳﻔﺮاﻧـﺴﻴﻠﻲ‬
‫ﺗﻐﻴﻴﺮات دﻣﺎي ﻓﺎز ﮔﺎز ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ‬

‫‪o‬‬

‫‪o‬‬

‫‪o‬‬
‫‪d n U 308‬‬
‫‪1 r 1‬‬
‫‪r‬‬
‫‪n‬‬
‫‪dY‬‬
‫‪= ( ⋅ red‬‬
‫‪YUO3 − ∗red 2 ⋅ YU 3O8 ) ⋅ AUCi = n AUCi U 3O8‬‬
‫∗‬
‫‪ρ U 3O8‬‬
‫‪dz‬‬
‫‪3 ρUO3‬‬
‫‪u bed‬‬
‫‪dz‬‬

‫⋅ ‪{ (ϕcsg + ϕrsg + ϕcwg + ϕrwg ) − rcr ⋅ ΔH cr‬‬

‫‪dYU 3O8‬‬
‫‪r 2‬‬
‫‪1 1 rred1‬‬
‫‪( ⋅ ∗ YUO3 − red‬‬
‫=‬
‫) ‪⋅ YU 3O8‬‬
‫∗‬
‫‪dz‬‬
‫‪ubed 3 ρUO‬‬
‫‪ρ‬‬
‫‪3‬‬
‫‪U 3O8‬‬

‫‪o‬‬

‫‪o‬‬

‫‪o‬‬

‫‪o‬‬

‫‪1‬‬
‫‪o‬‬

‫‪CPg ⋅ n g‬‬

‫=‬

‫‪dTg‬‬
‫‪dz‬‬

‫‪o‬‬

‫‪T dn‬‬
‫‪d 2wi‬‬
‫‪d n NH 3 d n H 2O d n H 2 d n N 2‬‬
‫‪− Sbed (1 − ε b )]} − o g ( CO 2 +‬‬
‫‪+‬‬
‫‪+‬‬
‫‪+‬‬
‫)‬
‫‪4‬‬
‫‪dz‬‬
‫‪dz‬‬
‫‪dz‬‬
‫‪dz‬‬
‫‪dz‬‬
‫‪ng‬‬

‫)‪(5‬‬

‫‪[π‬‬

‫)‪(16‬‬
‫دﻣﺎي ﻓﺎز ﺟﺎﻣﺪ ﺑﻪ ﮔﺮﻣﺎﻫﺎي آزاد ﻳﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در واﻛﻨﺶﻫﺎي‬

‫‪ 2-1-3‬ﻣﻌﺎدﻟﻪي ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم ﺟﺰﻳﻲ ﺑﺮاي ﻣﺎده ﮔﺎزي ﺷﻜﻞ ‪H2‬‬

‫ﻫﻴﺪروژن ﻃﻲ واﻛـﻨﺶ )‪ (2‬ﺗﻮﻟﻴـﺪ و ﻃـﻲ واﻛـﻨﺶﻫـﺎي )‪ (3‬و )‪(4‬‬

‫ﻣﺨﺘﻠــﻒ ﻣﻮﺟــﻮد در رآﻛﺘــﻮر‪ ،‬اﻧﺘﻘــﺎل ﺣــﺮارت از ﻃﺮﻳــﻖ ﺗــﺎﺑﺶ و‬

‫ﻣﺼﺮف ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺑﺎ ﺑﺮﻗﺮاري ﻣﻮازﻧﻪ ﻣﻮﻟﻲ ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻣﺎده دارﻳﻢ‪:‬‬

‫ﻫﻤﺮﻓﺖ ﺑﻴﻦ دﻳﻮاره‪ ،‬ﮔﺎز و ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣـﺪ ﺑـﺴﺘﮕﻲ دارد‪ .‬ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ‬
‫ﺟﺰء ﻃﻮﻟﻲ ﻣﻔﺮوض در ﺷﻜﻞ ‪ ،1‬ﻣﻌﺎدﻟـﻪي ﻣﻮازﻧـﻪي اﻧـﺮژي ﺑـﺮاي‬

‫‪o‬‬

‫ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﺪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺗﻐﻴﻴـﺮات دﻣـﺎﻳﻲ ﻓـﺎز ﺟﺎﻣـﺪ ﺑـﻪ‬

‫‪1‬‬
‫‪n‬‬
‫‪Δz‬‬
‫‪n H2 − n H2‬‬
‫‪+ 3rcr ⋅ V − rred1 ⋅ AUCi‬‬
‫⋅ ‪⋅ YUO3‬‬
‫∗‬
‫‪3‬‬
‫‪ρ‬‬
‫‪u‬‬
‫‪z‬‬
‫‪z + Δz‬‬
‫‪UO3‬‬
‫‪bed‬‬
‫‪o‬‬

‫‪ΔZ‬‬
‫‪g‬‬

‫‪o‬‬

‫ﺻﻮرت ﻣﻌﺎدﻟﻪي دﻳﻔﺮاﻧﺴﻴﻠﻲ زﻳﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ‬

‫‪o‬‬

‫‪n‬‬
‫‪Δz‬‬
‫⋅ ‪− 2rred 2 ∗AUCi ⋅ YU 3O8‬‬
‫‪=0‬‬
‫‪ρ U 3O 8‬‬
‫‪u bed‬‬

‫‪o‬‬

‫‪n‬‬
‫‪dTs‬‬
‫‪1‬‬
‫‪Y‬‬
‫⋅ ‪{(ϕcws + ϕrws − ϕcsg − ϕrsg ) + AUCi [rred1 ⋅ ∗UO3‬‬
‫=‬
‫‪dz C ⋅ no s‬‬
‫‪u bed‬‬
‫‪ρ UO 3‬‬
‫‪Ps‬‬

‫در اﻳــﻦ ﻣﻌﺎدﻟــﻪ ﺟﻤﻠــﻪي ﺳــﻮم ﻣﺮﺑــﻮط ﺑــﻪ واﻛــﻨﺶ ﺗﻮﻟﻴــﺪ ‪H2‬‬

‫‪o‬‬

‫‪YU 3O8‬‬
‫‪Y‬‬
‫‪T d ns‬‬
‫‪⋅ ΔH oT ) red 2 − rt.d ⋅ ∗AUC ⋅ (ΔH oT ) t.d ]} − o s‬‬
‫‪ρ ∗U 3O8‬‬
‫‪ρ AUC‬‬
‫‪n s dz‬‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و ﺟﻤﻠﻪﻫﺎي ﭼﻬﺎرم و ﭘﻨﺠﻢ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي درﺻﺪ ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﻣـﻮاد‬

‫)‪(17‬‬

‫ﺟﺎﻣﺪ درﮔﻴﺮ در واﻛﻨﺶﻫﺎي )‪ (3‬و )‪ (4‬ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻣﻌﺎدﻟـﻪ‬
‫در ﺷﻜﻞ دﻳﻔﺮاﻧﺴﻴﻠﻲ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺎزﻧﻮﻳﺴﻲ اﺳﺖ‬
‫‪o‬‬

‫⋅ ‪(ΔH oT ) red1 + rred 2‬‬

‫‪ -4‬ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي ﺣﻞ ﻣﺪل رﻳﺎﺿﻲ‬
‫ﻧﮕﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻣﻌﺎدﻻت ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد رآﻛﺘﻮر دوار ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻌﺎدﻻت‬

‫‪o‬‬

‫‪n‬‬
‫‪r‬‬
‫‪d n H2‬‬
‫‪1 r 1‬‬
‫‪= − AUCi ( ⋅ red‬‬
‫) ‪⋅ YUO3 + 2 ∗red 2 ⋅ YU3O8‬‬
‫∗‬
‫‪dz‬‬
‫‪u bed 3 ρ UO3‬‬
‫‪ρ U 3O8‬‬
‫‪πd 2‬‬
‫]) ‪+ 3rcr ⋅ [ wi − Sbed (1 − ε b‬‬
‫‪4‬‬

‫ﻣﻮازﻧﻪي ﺟﺮم و اﻧﺮژي )ﻣﻌﺎدﻻت ‪ 5‬ﺗﺎ ‪ (17‬ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫـﺪ ﻛـﻪ اﻳـﻦ‬
‫ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﻳﻚدﻳﮕﺮ ﻧﺒـﻮده و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎي ﻣﺘﻌـﺪدي ﺑـﺮاي‬

‫)‪(6‬‬
‫‪١١‬‬

‫ﻣﺪلﺳﺎزي رﻳﺎﺿﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي ﻋﻤﻠﻜﺮد رآﻛﺘﻮر دوار ‪. . .‬‬

‫ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﻌﺎدﻻت ﺿﺮوري اﺳﺖ‪ .‬اﻳـﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ ﺷـﺎﻣﻞ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي‬

‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪي ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻋﻤﻖ ﺑﺴﺘﺮ در راﺳﺘﺎي ﻣﺤـﻮر ﻛـﻮره اراﻳـﻪ ﺷـﺪه‬

‫ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﻫﻴــﺪرودﻳﻨﺎﻣﻴﻚ رآﻛﺘـﻮر‪ ،‬ﻣﺘﻐﻴﺮﻫــﺎ و رواﺑـﻂ ﺳــﻴﻨﺘﻴﻜﻲ‬

‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻐﻴﻴﺮات ارﺗﻔﺎع ﺑﺴﺘﺮ را ﺑﻪ دﺳﺖ آورد‪ .‬ﺷﻜﻞ ‪ 4‬ﻃﺮحوارهاي‬

‫)ﻣــﺪل ﺳــﻴﻨﺘﻴﻜﻲ( و ﺧــﺼﻮﺻﻴﺎت ﺗﺮﻣــﻮﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و رواﺑــﻂ درﺳــﺖ‬

‫از ﻛــﻮرهي دوار و ﻣﺸﺨــﺼﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃــﻪ را ﻧــﺸﺎن ﻣــﻲدﻫــﺪ ]‪.[11‬‬

‫اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﻓﺎزﻫﺎ و ﻗﺴﻤﺖﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ در رآﻛﺘـﻮر اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬

‫ﻣﺠﺪداً ﻳﺎدآوري ﻣﻲﺷﻮد ﻛـﻪ زﻣـﺎن ﻣﺎﻧـﺪ ﻣـﻮاد ﺟﺎﻣـﺪ در رآﻛﺘـﻮر‬

‫در اداﻣﻪ ﺑﻪ روﻧﺪ ﺑﺮآورد ﻳـﺎ ﻧﺤـﻮهي ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪي ﻫـﺮ ﻳـﻚ ﺑـﺎ ذﻛـﺮ‬

‫ﻳﻜﻲ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي اﺻﻠﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در ﺣﻞ ﻣﺪل اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺟﺰﻳﻴﺎت ﻻزم ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪−3‬‬
‫‪2‬‬

‫‪ 1-4‬ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﻴﺪرودﻳﻨﺎﻣﻴﻚ و اﻟﮕﻮي ﺟﺮﻳـﺎن ﻣـﻮاد‬
‫ﺟﺎﻣﺪ در درون ﻛﻮره‬

‫•‬

‫‪2 H(z) 2‬‬
‫)‪Tan θ 12 V S tan β 4 H(z‬‬
‫‪d‬‬
‫‪−‬‬
‫(‪−‬‬
‫) )‬
‫(‬
‫= )‪H(Z‬‬
‫‪3‬‬
‫‪d wi‬‬
‫‪d wi‬‬
‫‪Cos β‬‬
‫‪dZ‬‬
‫‪ω d wi‬‬

‫)‪(18‬‬

‫ﻫﻤﺎنﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﭘﻴﺶﺗـﺮ ذﻛـﺮ ﺷـﺪ ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت زﻳـﺎدي ﺑـﺮاي ﺑﺮرﺳـﻲ‬
‫ﻧﺤﻮهي اﻧﺘﻘﺎل ﺟﺮم و ﺣﺮارت در اﺳﺘﻮاﻧﻪﻫﺎي دوار اﻋﻢ از ﻛـﻮرهي‬
‫دوار ﻳﺎ ﺧﺸﻚﻛﻦ دوار اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻛﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﻨﺪ اﻧﺘﻘـﺎل‬
‫ﺣﺮارت و ﺟﺮم در ﺑﺴﺘﺮ ﺑـﻪ ﻧـﻮع ﺣﺮﻛـﺖ ﺟﺎﻣـﺪات ﺑـﺴﺘﮕﻲ دارد‪.‬‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌــﺎت ﻧــﺸﺎن ﻣــﻲدﻫــﺪ ﻛــﻪ ﺣﺮﻛــﺖ ذرات در ﻳــﻚ اﺳــﺘﻮاﻧﻪي‬
‫ﭼﺮﺧﺎن داراي دو ﻣﺆﻟﻔﻪ‪ -‬ﻳﻜﻲ در راﺳﺘﺎي ﻣﺤﻮر اﺳﺘﻮاﻧﻪ ﻛـﻪ ﻧﺎﺷـﻲ‬
‫از ﺷﻴﺐ اﺳﺘﻮاﻧﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﻂ اﻓﻖ اﺳﺖ و دﻳﮕﺮي در راﺳـﺘﺎي ﻣﺤـﻴﻂ‬
‫ﻛﻮره و ﻫﻢﻣﺮﻛﺰ ﺑﺎ ﺟﺪارهي ﻛﻮره ﻛﻪ ﻣﻨﺘﺞ از ﺣﺮﻛـﺖ دوار اﺳـﺘﻮاﻧﻪ‬

‫ﺣﻮل ﻣﺤﻮر ﻣﺮﻛﺰياش اﺳﺖ ]‪.[11‬‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -2‬ﻃﺮح وارهاي از اﻟﮕﻮي ﺟﺮﻳﺎن ﺟﺎﻣﺪ در رآﻛﺘﻮرﻫﺎي دوار‪.‬‬

‫اﻟﮕﻮﻫﺎي ﺗﻌﺮﻳـﻒ و ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪه ﺑـﺮاي ﺣﺮﻛـﺖ ﺟﺎﻣـﺪات در‬
‫ﻛﻮرهﻫﺎي دوار ﺷـﺎﻣﻞ اﻟﮕﻮﻫـﺎي ﻟﻐﺰﺷـﻲ)‪ (2‬ﻧﺸـﺴﺘﻲ)‪ ،(3‬ﻏﻠﺘـﺸﻲ)‪،(4‬‬
‫آﺑﺸﺎري ﻛﻮﭼﻚ)‪ ،(5‬آﺑﺸﺎري ﺑﺰرگ)‪ (6‬ﻳﺎ ﻣﺮﻛﺰ ﮔﺮﻳﺰ)‪ (7‬ﻣـﻲﺑﺎﺷـﻨﺪ‬
‫‪Filling degree‬‬

‫ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪاﻧـﺪ )ﺷـﻜﻞ ‪ .(2‬ﺑـﺮاي‬
‫ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻮع اﻟﮕﻮي ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻳﻚ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺎﻳـﺪ ﻋـﺪد ﺑـﺪون‬
‫ﺑﻌﺪ ﻓﺮود ‪ Fr =ω2 R/g‬و ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺪون ﺑﻌﺪ ﻋﻤﻖ ﺑـﺴﺘﺮ ﺑـﻪ‬
‫ﺷﻌﺎع ﻛـﻮره ‪) H/R‬ﻣﻴـﺰان ﭘﺮﺑـﻮدن)‪ ((8‬ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﺷـﻮد و ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ﺑـﻪ‬
‫دﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﺎ دﻳﺎﮔﺮامﻫـﺎي رﻓﺘـﺎري اﻳـﻦ ﻧـﻮع رآﻛﺘﻮرﻫـﺎ ﻣﻘﺎﻳـﺴﻪ‬
‫‪2‬‬

‫ﺷﻮد‪ ω .‬ﺳﺮﻋﺖ زاوﻳﻪاي و ‪ R‬ﺷﻌﺎع ﻛﻮره و ‪ H‬ﻋﻤـﻖ ﺑـﺴﺘﺮ اﺳـﺖ‪.‬‬

‫‪Froude Number, ω R/g‬‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -3‬راﺑﻄﻪ ﺑﻴﻦ روﻧﺪ ﺟﺮﻳﺎن و ﺳﺮﻋﺖ ﭼﺮﺧﺶ ﻛﻮره‪ ،‬و ﻣﻴﺰان ﭘﺮﺑﻮدن آن‪.‬‬

‫ﻧﻤﻮﻧﻪاي از ﻧﻤﻮدارﻫﺎي رﻓﺘﺎري ﻛﻮرهي دوار در ﺷﻜﻞ ‪ 3‬داده ﺷﺪه‬
‫اﺳﺖ ]‪ .[12‬در اﻛﺜﺮ ﻋﻤﻠﻴـﺎت‪ ،‬ﺣﺮﻛـﺖ ﻏﻠﺘـﺸﻲ‪ ،‬ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺳـﺎﻳﺮ‬
‫ﻣﻮارد ﺑﻴﺎن ﺷﺪه‪ ،‬ﺗﺮﺟﻴﺢ داده ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﻋﻠﺖ اﻳﻦ اﻣـﺮ آن اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬
‫اﻳﻦ ﻧـﻮع ﺣﺮﻛـﺖ اﺧـﺘﻼط ﺑﻬﺘـﺮ ذرات ﺟﺎﻣـﺪ را ﻓـﺮاﻫﻢ ﻣـﻲآورد‪.‬‬
‫واﺿﺢ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺧﺘﻼط ﺑﻬﺘﺮ‪ ،‬ﺷﺎرﻫﺎي اﻧﺘﻘﺎل ﺟﺮم و ﺣـﺮارت ﺑـﻴﻦ‬
‫ﻓﺎز ﺟﺎﻣﺪ و ﮔﺎز را ﺑﻬﺒﻮد ﻣﻲﺑﺨﺸﺪ‪.‬‬
‫ﭘﺎﺗﻴﺴﻮن و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ در ﺳﺎل ‪ [11] 2000‬ﺑﻪ ﻛﻤـﻚ ﻣﻌﺎدﻟـﻪي‬
‫‪ 18‬ﻛــﻪ ﺗﻮﺳــﻂ ﻛﺮاﻣــﺮ و ﻫﻤﻜــﺎراﻧﺶ در ﺳــﺎل ‪ [6] 1952‬ﺑــﺮاي‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -4‬ﻃﺮحوارهي ﻛﻮرهي دوار و ﻣﺸﺨﺼﺎت آن‪.‬‬

‫‪١٢‬‬

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪1389 ،52‬‬

‫در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ زاوﻳـﻪي آرﻣﻴـﺪن دﻳﻨـﺎﻣﻴﻜﻲ ﻛـﻮرهي‬

‫)‪(26‬‬

‫دوار )‪ (β‬از رواﺑــﻂ اراﻳ ـﻪ ﺷــﺪه ﺗﻮﺳــﻂ ﻣﻴﻠــﺮ در ﺳــﺎل ‪[13] 2005‬‬

‫اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫)‪(19‬‬

‫‪π‬‬
‫‪180‬‬

‫‪βL‬‬
‫‪N ⋅ dwi ⋅ tan θ‬‬

‫⋅ ‪τ[ min ] = 0.977‬‬

‫‪ 2-4‬رواﺑﻂ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﺣـﺮارت ﺑـﻴﻦ ﻓﺎزﻫـﺎ و ﻗـﺴﻤﺖﻫـﺎي‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﻮرهي دوار‬

‫‪7.41‬‬

‫⋅)‬
‫‪0.447‬‬

‫‪1‬‬
‫) ‪( −1‬‬
‫‪f‬‬

‫)‪(20‬‬

‫ﻳﻜﻲ از اﻫﺪاف ﻣﻬﻢ در ﻛـﻮرهﻫـﺎي دوار اﻧﺠـﺎم واﻛـﻨﺶ در ﻃـﻮل‬

‫‪β ' [rad] = (34 +‬‬

‫ﺑﺴﺘﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻻزﻣﻪي آن ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن دﻣﺎي ﺑﺴﺘﺮ ﺗﺎ رﺳﻴﺪن ﺑﻪ دﻣـﺎي‬
‫‪42.3‬‬
‫‪d wi‬‬

‫= ] ‪N c [ rpm‬‬

‫] ‪N[ rpm‬‬
‫] ‪N c [ rpm‬‬

‫)‪(21‬‬

‫واﻛﻨﺶ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﮔﺮﻣﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ )ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ( از‬
‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺷﻮد‪ .‬در اﻛﺜﺮ ﻛﻮرهﻫـﺎي دوار اﻧﺘﻘـﺎل ﺣـﺮارت‬
‫ﻫـــﻢ در ﺑﺨـــﺶ ﮔﺮﻣـــﺎﻳﻲ و ﻫـــﻢ در ﻧﺎﺣﻴـــﻪي واﻛـــﻨﺶ ﻋﺎﻣـــﻞ‬

‫=‪f‬‬

‫ﻣﺤﺪودﻛﻨﻨﺪه ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺳـﺎزوﻛﺎرﻫﺎي اﻧﺘﻘـﺎل ﺣـﺮارت در‬
‫ﻛﻮرهﻫﺎي دوار ﻧﻘﺶ اﺳﺎﺳﻲ اﻳﻔﺎ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﺑﻴﻦ ﮔﺎز‪،‬‬

‫در رواﺑــﻂ ﺑــﺎﻻ ‪ f‬ﻧــﺴﺒﺖ ﺳــﺮﻋﺖ دوراﻧــﻲ ﻛــﻮره )‪ (N‬ﺑــﻪ ﺳــﺮﻋﺖ‬

‫ﺟﺎﻣﺪ‪ ،‬ﺑﺪﻧﻪي ﻛﻮره و ﻣﺤﻴﻂ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ از ﻃﺮﻳـﻖ ﺗـﺎﺑﺶ‪ ،‬ﻫﻤﺮﻓـﺖ و‬

‫دوراﻧـــﻲ ﺑﺤﺮاﻧـــﻲ )‪ (Nc‬آن و ﻫـــﺮ دو ﺑﺮﺣـــﺴﺐ دور در دﻗﻴﻘـــﻪ‬

‫ﻫــﺪاﻳﺖ ﺻــﻮرت ﮔﻴــﺮد‪ .‬ﺷــﻜﻞ ‪ 5‬وﺿــﻌﻴﺖﻫــﺎي ﻣﺨﺘﻠــﻒ اﻧﺘﻘــﺎل‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮﻋﺖ دوراﻧﻲ ﺑﺤﺮاﻧﻲ‪ ،‬ﺳـﺮﻋﺘﻲ از ﻛـﻮره اﺳـﺖ ﻛـﻪ در‬

‫ﺣﺮارت را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻃﺮحوار ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣـﻮارد زﻳـﺮ‬

‫آن ﺣﺮﻛﺖ ﺟﺎﻣﺪ در ﺑﺴﺘﺮ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﺮﻛﺰ ﮔﺮﻳﺰ درﻣﻲآﻳﺪ و ﺑﺎ ﺟﺬر‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ :‬ﺗـﺎﺑﺶ ﺑـﻴﻦ ﮔـﺎز و ﺑـﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣـﺪ )‪ ،(φrsg‬ﮔـﺎز و دﻳـﻮارهي‬

‫ﻗﻄﺮ ﻛﻮره ﻧﺴﺒﺖ ﻋﻜﺲ دارد ]‪.[13‬‬

‫ﻛﻮره )‪ ،(φrwg‬دﻳﻮاره و ﺑـﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣـﺪ )‪(φrws‬؛ ﻫﻤﺮﻓـﺖ ﺑـﻴﻦ ﮔـﺎز و‬

‫زاوﻳﻪ ي ﭘﺮﺑﻮدن)‪) (9‬اﻧﺒﺎﺷـﺘﮕﻲ( ‪ ،α‬ﻛـﻮره و ﺳـﻄﺢ ﻣﻘﻄـﻊ ﺑـﺴﺘﺮ‬

‫دﻳﻮاره )‪ ،(φcwg‬ﮔﺎز و ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﺪ )‪ (φcsg‬و ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺑﺎززاﻳﺶ ﺷـﺎﻣﻞ‬

‫‪ ،Sbed‬ﺑــﺎ ﺗﻮﺟــﻪ ﺑــﻪ ﻣﺘﻐﻴــﺮ ﺑــﻮدن ارﺗﻔــﺎع ﻛــﻮره ﻧــﺴﺒﺖ ﺑــﻪ ‪ z‬ﺗﻐﻴﻴــﺮ‬

‫اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺎﺑﺶ و ﻫﺪاﻳﺖ ﺑـﻴﻦ ﺑﺪﻧـﻪي ﻛـﻮره و ﺑـﺴﺘﺮ‬

‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬رواﺑﻂ )‪ (22‬و )‪ (23‬ﺑﻴﺎنﮔﺮ اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ ]‪.[11‬‬

‫ﺟﺎﻣﺪ در ﺗﻤﺎس ﺑﺎ آن )‪ ،(φcws‬ﮔﺮﻣﺎي ﺣﺎﺻﻞ از ﺟﺰءﻫﺎي ﺣﺮارﺗﻲ‬

‫)‪2H(z‬‬
‫)‬
‫‪dwi‬‬

‫)‪(22‬‬

‫اﻃﺮاف ﻛﻮره )‪ (φelect‬و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺣﺮارﺗﻲ ﻛﻪ از دﻳـﻮارهي ﻛـﻮره‬

‫‪α(z) = 2 cos-1 (1-‬‬

‫‪d 2wi‬‬
‫=‬
‫)‪(α − sin α‬‬
‫‪8‬‬

‫)‪(23‬‬

‫از ﻃﺮﻳﻖ ﻫﺪاﻳﺖ و ﻫﻤﺮﻓﺖ )‪ (φcwa‬و ﺗﺎﺑﺶ )‪ (φrwa‬ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ ﻣﻨﺘﻘﻞ‬
‫ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺗﻤﺎﻣﻲ اﻳﻦ ﺗﺒﺎدلﻫﺎي ﺣﺮارﺗﻲ در ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊﻫـﺎي ﻋﻤـﻮد‬

‫‪Sbed‬‬

‫ﺑﺮ ﻣﺤﻮر ﻛﻮره و ﺑﻪ ازاي واﺣﺪ ﻃﻮل ﻛﻮره ﺑﻴﺎن ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ]‪.[11‬‬
‫ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪي ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺒﺎدلﻫﺎي ﺣﺮارﺗﻲ ﭘﻴﺶﮔﻔﺘﻪ‪،‬‬

‫ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﺪ در اﻣﺘـﺪاد ﻃـﻮل ﻛـﻮره از راﺑﻄـﻪي‬

‫ﺑﺎﻳﺪ ﺿﺮاﻳﺐ اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﻫﺮ ﻳـﻚ از اﻳـﻦ ﺳـﺎزوﻛﺎرﻫـﺎ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ‬

‫زﻳﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ‬

‫ﺷﻮد‪ .‬ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر رواﺑﻂ ﻣﺮﺑﻮط از ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳـﺘﺨﺮاج و‬
‫•‬

‫)‪(24‬‬

‫در ﺟﺪول ‪ 2‬ﺟﻤﻊآوري ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫‪8 mS‬‬
‫= )‪u(z‬‬
‫‪( α (z) - sin α (z) ) d 2wiρ a‬‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ رواﺑﻂ ﭘﻴﺶﮔﻔﺘﻪ و ﺑﺎ ﻟﺤﺎظ ﻧﻤﻮدن ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺑﻮدن‬
‫ﺳﺮﻋﺖ ﻣﻮاد ﺟﺎﻣﺪ در ﺑﺴﺘﺮ‪ ،‬زﻣـﺎن ﻣﺎﻧـﺪ ﻣﺘﻮﺳـﻂ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت زﻳـﺮ‬
‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮد‬

‫‪dz‬‬
‫)‪0 u(z‬‬

‫‪L‬‬

‫)‪(25‬‬

‫∫ = ‪τ‬‬

‫ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻌﺎدﻟﻪي )‪ (25‬و ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻣﻴﻠﺮ ]‪ [13‬زﻣﺎن ﻣﺎﻧﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣـﻮاد‬
‫ﺷﻜﻞ ‪ -5‬ﻃﺮحوارهاي از اﻧﻮاع ﺳﺎزوﻛﺎرﻫﺎي اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت در رآﻛﺘﻮرﻫﺎي دوار‪.‬‬

‫ﺟﺎﻣﺪ در ﻳﻚ رآﻛﺘﻮر دوار ﺑﺪون ﻣﺎﻧﻊ در ورودي ﻳـﺎ ﺧﺮوﺟـﻲ ﺑـﻪ‬
‫ﺻﻮرت راﺑﻄﻪ )‪ (26‬ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ‬
‫‪١٣‬‬

‫ﻣﺪلﺳﺎزي رﻳﺎﺿﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي ﻋﻤﻠﻜﺮد رآﻛﺘﻮر دوار ‪. . .‬‬

‫ﺟﺪول ‪ -2‬رواﺑﻂ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺿﺮاﻳﺐ و ﺳﻄﻮح اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت و ﻣﻴﺰان ﮔﺮﻣﺎي ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺷﺪه در ﻛﻮرهي دوار‪.‬‬
‫ﺿﺮﻳﺐ اﻧﺘﻘﺎل ﻫﻤﺮﻓﺘﻲ ﺣﺮارت‬

‫ﺳﻄﺢ اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت در واﺣﺪ ﻃﻮل ﻛﻮره‬

‫‪o‬‬

‫‪m g 0.067‬‬
‫(‪hcwg = 10.87‬‬
‫)‬
‫‪F0‬‬

‫)‬

‫‪o‬‬

‫‪m 0.067‬‬
‫)‬
‫‪F0‬‬

‫‪α‬‬
‫‪2‬‬

‫) ‪E rws = ε w ⋅ ε s ( 1 − ε g‬‬

‫‪As = d wi Sin‬‬

‫) ‪ϕ csg = hcsg A s ( Ts − Tg‬‬

‫]‪[14‬‬

‫) ‪ϕcws = hcws A wc ( Tw − Ts‬‬

‫]‪[14‬‬

‫‪Awu = d wi ( π −‬‬

‫) ‪ϕ rwg = Awu E rwgσ (Tw 4 − T g 4‬‬

‫]‪[11‬‬

‫‪As = d w i Sin‬‬

‫) ‪ϕ rsg = As E rsg σ ( Ts4 − Tg4‬‬

‫]‪[11‬‬

‫‪As = d w i Sin‬‬

‫) ‪ϕ rws = As E rwsσ ( Tw4 − Ts4‬‬

‫]‪[11‬‬

‫‪2‬‬

‫‪α dwi‬‬

‫‪hcws = 5hcgs‬‬

‫‪E rsg = ε s ⋅ ε g‬‬

‫‪Awu = d w i ( π −‬‬

‫) ‪ϕ cwg = hcwg Awu ( Tw − Tg‬‬

‫]‪[14‬‬

‫‪α‬‬

‫(‪hcsg = 10.87‬‬

‫‪E rwg = ε g ε w‬‬

‫ﮔﺮﻣﺎي ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺷﺪه در واﺣﺪ ﻃﻮل‬

‫ﻣﺮﺟﻊ‬

‫‪2‬‬
‫)‬

‫‪α‬‬
‫‪2‬‬

‫‪α‬‬
‫‪2‬‬

‫‪α‬‬
‫‪2‬‬

‫= ‪Awc‬‬

‫‪o‬‬

‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪي ﺷﺎر ﺣﺮارﺗﻲ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ ﺷـﺪه از ﻃﺮﻳـﻖ ﺗـﺎﺑﺶ در داﺧـﻞ‬
‫ﻛﻮره ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ داﻧﺴﺘﻦ ﺧﻮاص ﺗﺎﺑﺸﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺿﺮﻳﺐﻫـﺎي ﻧـﺸﺮ ﺟﺎﻣـﺪ‪،‬‬
‫دﻳﻮارهي ﻛﻮره و ﮔﺎز ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﻘﺪار ﺿﺮﻳﺐ ﻧﺸﺮ ﮔﺎزﻫـﺎ ﺗـﺎﺑﻌﻲ از‬
‫ﺟﻨﺲ ﮔﺎز‪ ،‬دﻣﺎ و ﻃﻮل ﻣﻮج اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻓﺸﺎر ﮔﺎز و ﺷـﻜﻞ ﻫﻨﺪﺳـﻲ‬
‫ﺗﻮدهي ﮔﺎز ﻧﻴﺰ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد‪.‬‬

‫)‪(30‬‬

‫ﺟﺎﻣﺪ‪ ،‬دﻳﻮارهي ﻛﻮره و ﮔﺎز را از رواﺑﻂ زﻳﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ آورد ]‪.[11‬‬
‫)‪(27‬‬
‫)‪(28‬‬

‫‪Erwg = ε g ε w‬‬

‫)‪(29‬‬

‫) ‪Erws = ε w ⋅ ε s (1 − ε g‬‬

‫‪o‬‬

‫‪n Si‬‬

‫= ‪XS‬‬

‫از آنﺟﺎ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺑـﻪ دﺳـﺖ آوردن ﺳـﻴﻨﺘﻴﻚﻫـﺎي ﻓـﻮق ﺑـﻪ روش‬
‫آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ‪ ،‬ﻫﺮ واﻛﻨﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠﺰا در رآﻛﺘﻮري ﺟﺪاﮔﺎﻧـﻪ‬
‫ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬اﺳﺘﻔﺎده از راﺑﻄﻪي ﻓﻮق در ﺷـﺮاﻳﻂ‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌــﻪ ﺷــﺪه ﺑــﺪون اﺷــﻜﺎل ﺑــﻮده اﺳــﺖ‪ ،‬وﻟــﻲ در رآﻛﺘــﻮر ﻣــﻮرد‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌــﻪ‪ ،‬ﭼــﻮن ﻣﻘــﺎدﻳﺮ ‪ U3O8 ،UO3‬و ‪ UO2‬در ورودي رآﻛﺘــﻮر‬
‫ﺻﻔﺮ ﺑﻮده‪ ،‬اﺳﺘﻔﺎده از راﺑﻄﻪي ‪ 30‬ﻣﻴﺴﺮ ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﺘﻔﺎده‬
‫از رواﺑﻂ ﺳﻴﻨﺘﻴﻜﻲ ﻣﻮﺟﻮد اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳـﺪ اﺻـﻼﺣﺎﺗﻲ ﺻـﻮرت ﮔﻴـﺮد و‬
‫ﺳﭙﺲ ﻳﻜﺎﻫﺎي ﻣﻌﺎدﻻت ﺳﺮﻋﺖ‪ ،‬ﻫﻤﮕﻮن ﺷﻮد‪ .‬ﺑـﺪﻳﻦﻣﻨﻈـﻮر اﺑﺘـﺪا‬
‫ﻣﺪل ﺳﺎزي ﺳﻴﻨﺘﻴﻜﻲ واﻛﻨﺶﻫﺎي ﻣﻮﺟـﻮد در رآﻛﺘـﻮر دوار اﻧﺠـﺎم‬
‫ﺷﺪ و ﺳﭙﺲ ﻣﻌﺎدﻻت ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻮﻟﻲ واﻛﻨﺶﮔﺮ‬

‫ﻧﺤــــﻮهي ﻣﺤﺎﺳــــﺒﻪ ﺿــــﺮﻳﺐ ﻧــــﺸﺮ ﺑﺨــــﺎر آب ) ‪ (ε H O‬و‬
‫‪2‬‬
‫دياﻛﺴﻴﺪﻛﺮﺑﻦ ) ‪ (ε CO‬و ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﺿـﺮﻳﺐ ﻧـﺸﺮ ﺟﺎﻣـﺪ و دﻳـﻮاره‬
‫‪2‬‬
‫ﺑﺮﺣﺴﺐ ﺟﻨﺲ آنﻫﺎ در ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ آورده ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﭘـﺲ از‬
‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و اﺳﺘﺨﺮاج اﻳﻦ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﻲﺗـﻮان ﺗﻮاﺑـﻊ ﺿـﺮاﻳﺐ ﻧـﺸﺮ )‪(Er‬‬

‫‪Ersg = ε s ⋅ ε g‬‬

‫‪o‬‬

‫‪n Si − n S‬‬

‫ﺟﺎﻣﺪ در واﺣﺪ ﺣﺠﻢ ﺟﺎﻣﺪ و در واﺣﺪ زﻣﺎن ‪solid‬‬
‫‪ ( mol‬اﺳﺘﺨﺮاج‬
‫)‬
‫‪3‬‬

‫‪m solid .s‬‬

‫ﮔﺮدﻳﺪ‪ .‬در ﻣﻮرد واﻛـﻨﺶ ﺷﻜـﺴﺖ ﺣﺮارﺗـﻲ آﻣﻮﻧﻴـﺎك‪ ،‬ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ‬
‫اﻳﻦﻛﻪ اﻳﻦ واﻛﻨﺶ ﺻﺮﻓﺎً در ﺟﺮﻳﺎن ﮔﺎزي اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘـﺪ ﻣﻌﺎدﻟـﻪي‬
‫ﺳﺮﻋﺖ آن ﺑﺪون ﺗﻐﻴﻴﺮ و ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﮔـﺰارش ﺷـﺪه در ﺟـﺪول ‪3‬‬
‫ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛﻪ از واﻛﻨﺶﻫﺎي ﻣﺘﻨﻮع‬
‫ﻣﻮﺟﻮد در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ دياﻛﺴﻴﺪ اوراﻧﻴﻢ ﻣﺸﺨﺺ اﺳـﺖ‪ ،‬اراﻳـﻪي‬
‫ﻣﺪل رﻳﺎﺿـﻲ ﺟـﺎﻣﻊ و ﻛﺎرآﻣـﺪ در ﺧـﺼﻮص ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﻛﻠـﻲ اﻳـﻦ‬
‫رآﻛﺘﻮر ﺑﻪ ﻣﻴﺰان زﻳﺎدي ﺑﻪ ﻣﺪلﺳﺎزي ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺳﻴﻨﺘﻴﻚ واﻛـﻨﺶﻫـﺎ‬
‫واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮاﺳـﺎس ﺷـﻮاﻫﺪ ﺗﺠﺮﺑـﻲ ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪه در واﺣـﺪ‬
‫ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﻛﺸﻮر‪ ،‬ﻓﺮﺿﻴﺎت زﻳﺮ در ﻣﺪلﺳـﺎزي ﺳـﻴﻨﺘﻴﻜﻲ‬
‫واﻛﻨﺶﻫﺎ ﻗﺮار ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ 3-4‬ﺳﻴﻨﺘﻴﻚ واﻛﻨﺶﻫﺎي ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛـﻪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﺻـﺤﻴﺢ رﻓﺘـﺎر ﻫـﺮ واﻛـﻨﺶ و ﺷـﺮاﻳﻂ‬
‫ﺧﺎص ﺳـﻴﻨﺘﻴﻜﻲ آن ﻧﻘـﺶ ﺑـﺴﻴﺎر ﻣﻬﻤـﻲ در ﻣـﺪلﺳـﺎزي ﻋﻤﻠﻜـﺮد‬
‫رآﻛﺘﻮر دوار دارد‪ ،‬در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﻪ ذﻛﺮ ﺳـﻴﻨﺘﻴﻚﻫـﺎي ﮔـﺰارش‬
‫ﺷﺪه در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮد در ﺧﺼﻮص واﻛﻨﺶﻫـﺎي ﻣـﻮردﻧﻈﺮ در اﻳـﻦ‬
‫ﺗﺤﻘﻴــﻖ ﭘﺮداﺧﺘــﻪ ﻣــﻲﺷــﻮد‪ .‬در ﺟــﺪول ‪ 3‬ﻣﻌــﺎدﻻت ﺳــﺮﻋﺖ اﻳــﻦ‬
‫واﻛﻨﺶﻫﺎ ﺑﺎ ذﻛﺮ ﺟﺰﻳﻴﺎت و ﻣﺮاﺟﻊ آنﻫﺎ آورده ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛﻪ در ﺟﺪول ‪ 3‬ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬رواﺑﻂ ﺳـﻴﻨﺘﻴﻜﻲ اراﻳـﻪ‬
‫ﺷﺪه‪ ،‬ﺑﻴﺶﺗﺮ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﺴﺮ ﺗﺒﺪﻳﻞ واﻛﻨﺶﮔﺮ ﺟﺎﻣﺪ )‪(XS‬‬
‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﺒﻖ ﺗﻌـﺮﻳﻒ از راﺑﻄـﻪي )‪ (30‬ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ‪.‬‬
‫‪o‬‬

‫ﻛﻪ در آن‪ n si ،‬آﻫﻨﮓ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻮﻟﻲ ﺟﺎﻣـﺪ ورودي ﺑـﻪ رآﻛﺘـﻮر و‬
‫‪o‬‬
‫‪ n s‬آﻫﻨﮓ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻮﻟﻲ در ﻫﺮ ﻟﺤﻈﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪١٤‬‬

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪1389 ،52‬‬

‫ﺟﺪول ‪ -3‬ﻣﻌﺎدﻻت ﺳﺮﻋﺖ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ واﻛﻨﺶﻫﺎي اﻧﺠﺎم ﺷﻮﻧﺪه در ﻛﻮرهي دوار ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‪.‬‬
‫‪298 K‬‬
‫‪ΔH rxn‬‬

‫‪j‬‬
‫)‬
‫‪mol‬‬

‫ﺷﻤﺎرهي راﺑﻄﻪي واﻛﻨﺶ‬

‫ﻣﻌﺎدﻟﻪي ﺳﺮﻋﺖ‬

‫‪1‬‬

‫‪1‬‬
‫‪dX AUC 1‬‬
‫‪3‬‬
‫‪( ) = (1 − X AUC )[ − ln(1 − X AUC )] 3‬‬
‫‪dt‬‬
‫‪s‬‬
‫‪2‬‬
‫‪− Etd‬‬
‫(‪× Z td exp‬‬
‫)‬
‫‪RT‬‬

‫‪E‬‬
‫‪) = K cr exp(− cr )C NH 3‬‬
‫‪RT‬‬

‫‪2‬‬

‫‪-‬‬

‫‪-‬‬

‫‪mol N 2‬‬
‫‪m 3 .s‬‬

‫(‬

‫‪526957‬‬

‫ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ﻣﻌﺎدﻟﻪي ﺳﺮﻋﺖ‬

‫‪Z td = 2.7 × 10 10 s −1‬‬

‫‪K cr = 8.4 × 10 8 s −1‬‬

‫]‪[16‬‬

‫‪Ecr = 1.611 × 10 5 J / mol‬‬

‫‪3‬‬

‫‪− Ered1‬‬
‫‪dX UO3 1‬‬
‫(‪( ) = K red1(y H 2 )M exp‬‬
‫)‬
‫‪dt‬‬
‫‪s‬‬
‫‪RT‬‬

‫‪4‬‬

‫‪dX U 3O8 1‬‬
‫‪( ) = K red 2 ( y H 2 ) M (1 − X U 3O8 ) N‬‬
‫‪dt‬‬
‫‪s‬‬
‫‪− Ered 2‬‬
‫)‬
‫(‪× exp‬‬
‫‪RT‬‬

‫‪K red 1 = 14.9 s −1‬‬

‫‪-64306‬‬

‫]‪[17‬‬

‫‪M = 0.90 ± 0.04‬‬
‫‪Ered 1 = 44.0 ± 2.9 kJ / mol‬‬
‫‪K red 2 = 7.8 × 10 3 s −1‬‬

‫‪-54612‬‬

‫‪M = 0.88 ± 0.5‬‬
‫‪E red 2 = 88.4 ± 1.7 kJ / mol‬‬

‫]‪[17‬‬

‫) ‪ 5‬ﺷﮑﻞ ( ‪N = N ( T , y H 2 ) :‬‬

‫ﭼﻮن اﻧﺪازهي ذرات ﺧﺮوﺟـﻲ از رآﻛﺘـﻮر ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ورودي‬

‫ﺣﺎل ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻓﺮﺿـﻴﺎت ﻓـﻮق و ﺑـﺎ در ﻧﻈـﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ ﺣـﻀﻮر‬

‫ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻜﺮده و ﺛﺎﺑﺖ ﻣـﻲﻣﺎﻧـﺪ‪ ،‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣـﻲﺗـﻮان از ﭘﺪﻳـﺪهي‬

‫ﻫﻢزﻣﺎن ﻫﻤﻪي ﺟﺎﻣﺪات در ﻫﺮ ﻟﺤﻈﻪ‪ ،‬ﺗﻌﺎرﻳﻒ زﻳﺮ اراﻳﻪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪:‬‬

‫ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﺳﺎﺧﺘﺎر ذرهي ﺟﺎﻣﺪ )ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ ﺑﺎ ﺣﺠﻢ ﻣـﻮﻟﻲ‬

‫در ﻣﻮرد ﺟﺎﻣﺪ ‪ AUC‬درﺻﺪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻫﻤﺎن درﺻـﺪ ﺗﺒـﺪﻳﻞ ﻣﺘـﺪاول‬

‫ﻣﺘﻔﺎوت از ﻣﺎدهي اوﻟﻴﻪ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﻧﻘﺒﺎض ﻳﺎ اﻧﺒﺴﺎط داﻧﻪﻫﺎي‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺮاي ﺳﺎﻳﺮ ﺟﺎﻣﺪات ﭼﻮن ﻣﻮل اوﻟﻴـﻪ در ورودي ﺻـﻔﺮ‬

‫ﺗﺸﻜﻴﻞدﻫﻨﺪهي ذرهي ﺟﺎﻣﺪ و ﻳﺎ ذوب ﺷﺪن ذرهي ﺟﺎﻣـﺪ ﺑـﺮ‬

‫اﺳــﺖ ﺟﻤﻠــﻪي )‪ Y(Yield‬ﻳــﺎ ﺑﻬــﺮه ﺗﻌﺮﻳــﻒ ﻣــﻲﺷــﻮد‪ .‬ﻫــﻢﭼﻨــﻴﻦ‬

‫اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮات دﻣﺎﻳﻲ آن ﻣﻲﺷﻮد( ﺻﺮفﻧﻈﺮ ﻛﺮد‪.‬‬

‫ﺳﺮﻋﺖ ﻫﺮ واﻛﻨﺶ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ رواﺑﻂ زﻳﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ‬

‫در ﺧﺮوﺟﻲ رآﻛﺘﻮر اﺣﺘﻤﺎل وﺟﻮد ﺗﻤـﺎﻣﻲ ﺟﺎﻣـﺪات ﺣﺎﺿـﺮ‬
‫در واﻛــﻨﺶﻫــﺎ وﺟــﻮد دارد‪ .‬ﺑﻨــﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻓــﺮض اﻧﺠــﺎم ﻣﺘــﻮاﻟﻲ‬

‫)‪(31‬‬

‫واﻛﻨﺶﻫﺎ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي وﺟﻮد ﺻـﺮﻓﺎً دو ﺟﺎﻣـﺪ در‬
‫)‪(32‬‬

‫ﻫﺮ ﻟﺤﻈﻪ ﻣﻲﺷﻮد ﺻﺤﻴﺢ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬
‫ﻻزم ﺑﻪ ﻳﺎدآوري اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻛﺜﺮ ﻛﺎرﻫﺎي اﻧﺠﺎم ﺷﺪه از ﺟﻤﻠﻪ‬

‫‪dX‬‬
‫‪mol AUC‬‬
‫) ‪) = ρ ∗AUC( AUC‬‬
‫‪dt‬‬
‫‪m 3AUC.s‬‬

‫‪o‬‬

‫( ‪rt.d‬‬

‫در ﻛــﺎر دوﺳــﻮﺑﺲ ]‪ [16‬اﻳــﻦ ﻓــﺮض اﺳــﺘﻔﺎده ﺷــﺪه و ﻣــﺪلﺳــﺎزي‬
‫ﻏﻴﺮﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺘﻲ( اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ در اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ واﻛـﻨﺶﻫـﺎ ﺑـﻪ‬

‫)‪(34‬‬

‫ﺑﺮﻣﺒﻨــﺎي ﻣــﺪل ﻫــﺴﺘﻪي واﻛــﻨﺶ ﻧــﺪاده )واﻛــﻨﺶ ﮔــﺎز‪ -‬ﺟﺎﻣــﺪ‬

‫‪o‬‬

‫‪n AUCi − n AUC‬‬

‫;‬

‫‪o‬‬

‫‪n AUCi‬‬

‫= ‪X AUC‬‬

‫‪o‬‬

‫‪mol‬‬
‫‪dY‬‬
‫) ‪rred1 ( 3 UO3 ) = ρ∗UO3( UO3‬‬
‫‪mUO3.s‬‬
‫‪dt‬‬

‫‪molU3O8‬‬
‫‪dY‬‬
‫)‪) = ρ∗U3O8( U3O8 ) (33‬‬
‫‪3‬‬
‫‪mU3O8.s‬‬
‫‪dt‬‬

‫‪n UO3‬‬

‫;‬

‫‪o‬‬

‫‪n AUCi‬‬

‫= ‪YUO3‬‬

‫‪o‬‬

‫( ‪rred2‬‬

‫‪nU3O8‬‬

‫;‬

‫‪o‬‬

‫‪nAUCi‬‬

‫= ‪YU3O8‬‬

‫‪o‬‬

‫‪nUO2‬‬
‫‪o‬‬

‫= ‪YUO2‬‬

‫‪n AUCi‬‬

‫ﺻــﻮرت ﺳــﺮي‪ -‬ﻣــﻮازي درﻧﻈــﺮ ﮔﺮﻓﺘــﻪ ﺷــﺪه و ﺗﻐﻴﻴــﺮات ﻻزم در‬

‫ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻳﻜﺴﺎنﺳﺎزي ﻣﻌﺎدﻻت‪ ،‬ﺗﻐﻴﻴﺮات ‪ AUC‬ﻧﻴـﺰ ﺑﺮﺣـﺴﺐ‬

‫رواﺑــﻂ ﺳــﻴﻨﺘﻴﻜﻲ ﺣﺎﺻــﻞ از ﻛﺎرﻫــﺎي ﻗﺒﻠــﻲ ﺑــﺎ ﻓﺮﺿــﻴﺎت ﺟﺪﻳــﺪ و‬

‫‪ YAUC‬ﺑﻴﺎن ﻣﻲﺷﻮد‬

‫ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻓﻴﺰﻳﻚ رآﻛﺘـﻮر دوار ﺗﻮﻟﻴـﺪ دياﻛـﺴﻴﺪ اوراﻧـﻴﻢ اﻋﻤـﺎل‬

‫‪o‬‬

‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪-‬‬

‫]‪[15‬‬

‫‪Etd = 1.055 × 10 5 J / mol‬‬

‫‪184440‬‬

‫( ‪rcr‬‬

‫ﻣﺮﺟﻊ‬

‫‪= 1-Y AUC‬‬

‫ذرات‪ ،‬ﺑﺴﻴﺎر رﻳﺰ و اﻧﺪازهي آنﻫﺎ در ﻣﻘﻴﺎس ﻣﻴﻜﺮوﻧﻲ اﺳـﺖ‪.‬‬

‫‪− n AUC‬‬

‫‪o‬‬

‫‪n AUCi‬‬
‫‪o‬‬

‫‪n AUCi‬‬

‫= ‪X AUC‬‬

‫‪dX AUC‬‬
‫‪dY AUC‬‬
‫‪=−‬‬
‫‪dz‬‬
‫‪dz‬‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﻣﻲﺗﻮان از ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﻴﻠﻢ ﮔـﺎز و ﻣﻘﺎوﻣـﺖ‬
‫ﻧﻔــﻮذ ﮔــﺎز در ذرهي ﺟﺎﻣــﺪ ﺻــﺮفﻧﻈــﺮ ﻛــﺮده و ﻣﻘﺎوﻣــﺖ‬

‫)‪(35‬‬

‫ﻛﻨﺘﺮلﻛﻨﻨﺪه در اﻧﺠﺎم واﻛﻨﺶ را ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺳـﻴﻨﺘﻴﻜﻲ واﻛـﻨﺶ‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻓﻮق و ﭘﺲ از اﺻﻼح ﻣﻌﺎدﻻت ﺳﺮﻋﺖ‪ ،‬اﻳـﻦ‬

‫درﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬

‫ﻣﻌﺎدﻻت ﺑﻪ ﺷﻜﻞ داده ﺷﺪه در ﺟﺪول ‪ 4‬درﻣﻲآﻳﻨﺪ‪.‬‬
‫‪١٥‬‬

‫ﻣﺪلﺳﺎزي رﻳﺎﺿﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي ﻋﻤﻠﻜﺮد رآﻛﺘﻮر دوار ‪. . .‬‬

‫ﺟﺪول ‪ -4‬ﻣﻌﺎدﻻت ﺳﺮﻋﺖ اﺻﻼح ﺷﺪهي واﻛﻨﺶﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد در رآﻛﺘﻮر دوار ﺗﻮﻟﻴﺪ دياﻛﺴﻴﺪ اوراﻧﻴﻢ‪.‬‬
‫ﺷﻤﺎرهي واﻛﻨﺶ‬
‫‪1‬‬

‫ﻣﻌﺎدﻟﻪي ﺳﺮﻋﺖ‬
‫‪1‬‬
‫‪− E t .d‬‬
‫‪3‬‬
‫‪mol AUC‬‬
‫)‬
‫( ‪) = ρ ∗AUC YAUC ( − ln YAUC ) 3 Z t .d exp‬‬
‫‪RT‬‬
‫‪2‬‬
‫‪m 3 AUC s‬‬

‫( ‪rt .d‬‬

‫‪2‬‬

‫‪E‬‬
‫‪mol N 2‬‬
‫‪) = K cr exp ( − cr )C NH 3‬‬
‫‪3‬‬
‫‪RT‬‬
‫‪m reactor s‬‬

‫‪3‬‬

‫‪mol UO 3‬‬
‫‪− E red1‬‬
‫(‪) = − ρ ∗UO 3 K red1 ( y H 2 ) M exp‬‬
‫)‬
‫‪3‬‬
‫‪RT‬‬
‫‪m UO 3 s‬‬

‫( ‪rred1‬‬

‫‪4‬‬

‫‪− E red1‬‬
‫‪mol UO 3‬‬
‫(‪) = − ρ ∗UO 3 K red1 ( y H 2 ) M exp‬‬
‫)‬
‫‪3‬‬
‫‪RT‬‬
‫‪m UO 3 s‬‬

‫( ‪rred1‬‬

‫( ‪rcr‬‬

‫‪ -5‬روش ﺣﻞ ﻣﻌﺎدﻻت‬

‫آن ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺳﺎﺧﺘﺎري و ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜـﺮد رآﻛﺘـﻮر ﻗﺎﺑـﻞ‬

‫از آن ﺟــﺎ ﻛــﻪ ﻛﻠﻴــﻪي ﻣﻌــﺎدﻻت دﻳﻔﺮاﻧــﺴﻴﻠﻲ ﺣــﺎﻛﻢ ﺑــﺮ ﻋﻤﻠﻜــﺮد‬

‫ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺖ‪.‬‬

‫رآﻛﺘﻮر دوار ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ از ﻧـﻮع ﻣﻌـﺎدﻻت دﻳﻔﺮاﻧـﺴﻴﻠﻲ ﻣﻌﻤـﻮﻟﻲ‬
‫ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻲﺗﻮان آنﻫﺎ را ﺑﻪ روش راﻧﮓ‪ -‬ﻛﻮﺗﺎ ﻣﺮﺗﺒـﻪي ﭼﻬـﺎر و‬

‫ﺟﺪول ‪ -5‬دادهﻫﺎي ورودي و ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﭘﻴﺶﻓﺮض آنﻫﺎ‪.‬‬

‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻢزﻣﺎن ﺣﻞ ﻛﺮد‪ .‬در روش راﻧﮓ‪-‬ﻛﻮﺗﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ اوﻟﻴﻪ ﺑﺮاي‬

‫دادهﻫﺎي ورودي‬

‫ﻣﻘﺪار ﭘﻴﺶﻓﺮض‬

‫ﻳﻜﺎﻫﺎ‬

‫ﻫﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻌﻠﻮم ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ رآﻛﺘـﻮر ﻣـﻮرد‬

‫آﻫﻨﮓ ﺟﺮﻳﺎن ﺟﺮﻣﻲ ‪AUC‬‬

‫‪100‬‬

‫]‪[kg/h‬‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮاي ﺗﺒﺪﻳﻞ ‪ AUC‬ﺑﻪ ‪ UO2‬در ﻣﺤـﻴﻂ ﻧﻴﺘـﺮوژن ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ‪،‬‬

‫ورودي ﺑﻪ رآﻛﺘﻮر‬

‫ﺗﻨﻬــﺎ ﻣــﺎدهي ﺟﺎﻣــﺪ در ورودي‪ AUC ،‬و ﺗﻨﻬــﺎ ﮔــﺎز در ورودي‪،‬‬
‫ﻧﻴﺘﺮوژن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﻬﺮهي اوﻟﻴﻪي ‪ AUC‬ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﻚ‪ ،‬ﺑﻬـﺮهي‬
‫اوﻟﻴﻪي ﺳﺎﻳﺮ ﺟﺎﻣﺪات و ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ آﻫﻨﮓ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻮﻟﻲ اوﻟﻴﻪي ﺳﺎﻳﺮ‬
‫ﮔﺎزﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﺰ ﻧﻴﺘﺮوژن ﺻـﻔﺮ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﻫـﻢﭼﻨـﻴﻦ ﺑـﺮاي ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪي‬

‫ﻓﺸﺎر رآﻛﺘﻮر‬

‫‪101525‬‬

‫]‪[Pa‬‬

‫دﻣﺎي ﺑﺪﻧﻪي رآﻛﺘﻮر‬

‫‪1140‬‬

‫]‪[K‬‬

‫دﻣﺎي ﺟﺎﻣﺪ ورودي ﺑﻪ‬

‫‪300‬‬

‫]‪[K‬‬

‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫــﺎي ﻫﻴــﺪرودﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ ﻛــﻮره ﻻزم اﺳــﺖ ﻣﻘــﺪار اوﻟﻴــﻪي ‪H‬‬

‫رآﻛﺘﻮر‬

‫)ارﺗﻔﺎع ﺑـﺴﺘﺮ( ﻧﻴـﺰ ﻣﻌﻠـﻮم ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺑـﺪﻳﻦﻣﻨﻈـﻮر ﺑـﺎ ﺻـﻔﺮ ﻗـﺮار دادن‬

‫دﻣﺎي ﮔﺎز ورودي ﺑﻪ‬

‫راﺑﻄﻪي )‪ ،(18‬ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻴﺸﻴﻨﻪي ارﺗﻔﺎع ﺑﺴﺘﺮ را ﺑﻪ دﺳـﺖ آورد ﻛـﻪ‬

‫رآﻛﺘﻮر‬

‫‪300‬‬

‫]‪[K‬‬

‫ﺑ ـﻪ ﻋﻨــﻮان ﻣﻘــﺪار اوﻟﻴــﻪ در ورودي ﻛــﻮره‪ ،‬ﻣــﻮرد اﺳــﺘﻔﺎده ﻗــﺮار‬

‫ﻃﻮل رآﻛﺘﻮر‬

‫‪6‬‬

‫]‪[m‬‬

‫ﻣﻲﮔﻴﺮد‪ .‬اﻃﻼﻋﺎت دﻳﮕﺮي ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻛﻮره )ﻗﻄﺮ داﺧﻠـﻲ و‬

‫ﻗﻄﺮ داﺧﻠﻲ رآﻛﺘﻮر‬

‫‪0/417‬‬

‫]‪[m‬‬

‫ﻃﻮل ﻛـﻮره‪ ،‬ﺷـﻴﺐ آن ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ اﻓـﻖ‪ ،‬ﺳـﺮﻋﺖ دوراﻧـﻲ ﻛـﻮره و‬

‫زاوﻳﻪي ﺷﻴﺐ رآﻛﺘﻮر ﻧﺴﺒﺖ‬

‫‪2‬‬

‫]‪[deg‬‬

‫ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺑﺴﺘﺮ( و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ )آﻫﻨﮓ ﺟﺮﻳﺎن ﺟﺮﻣﻲ ﺟﺎﻣـﺪ‬

‫ﺑﻪ اﻓﻖ‬

‫و آﻫﻨﮓ ﺟﺮﻳﺎن ﺣﺠﻤـﻲ ﮔـﺎز ورودي ﺑـﻪ ﻛـﻮره‪ ،‬دﻣﺎﻫـﺎي ﮔـﺎز و‬
‫ﺟﺎﻣﺪ ورودي و دﻣﺎي ﺑﺪﻧﻪي ﻛﻮره( ﺑﺮاي ﺣﻞ ﻣﻌـﺎدﻻت ﺿـﺮوري‬
‫اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت در ﺟﺪول ‪ 5‬داده ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺗﻤﺎﻣﻲ‬

‫ﺳﺮﻋﺖ دوراﻧﻲ رآﻛﺘﻮر‬

‫‪3‬‬

‫]‪[rpm‬‬

‫آﻫﻨﮓ ﺟﺮﻳﺎن ﺣﺠﻤﻲ‬

‫‪0/0136‬‬

‫]‪[m3/s‬‬

‫ﻧﻴﺘﺮوژن ورودي ﺑﻪ رآﻛﺘﻮر‬

‫ﻣﻌﺎدﻻت ﻗﺎﺑﻞ ﺣﻞ ﺑﻮده و ﻣﻲﺗﻮان ﺗﻮزﻳﻊ ﻏﻠﻈﺖ و دﻣﺎ در ﻓﺎز ﮔـﺎز‬

‫ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﺪ‬

‫و ﺟﺎﻣﺪ را ﺑﻪ دﺳﺖ آورد‪ .‬ﭘﺲ از ﺣﻞ ﻣﻌﺎدﻻت ﻳﻚ ﺑﺴﺘﻪ ﻧﺮماﻓـﺰار‬
‫ﻛﺎرﺑﺮدي در ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻧﻮﻳﺴﻲ دﻟﻔﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺮدﻳﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻛﻤـﻚ‬
‫‪١٦‬‬

‫‪0/86‬‬

‫‪...‬‬

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪1389 ،52‬‬

‫ﻧﻴﺰ ﺗﻮﻟﻴﺪ ‪ CO2 ،UO3‬و ‪ NH3‬آﻏﺎز ﺷـﺪه و اﻓـﺰاﻳﺶ ﻣـﻲﻳﺎﺑـﺪ‪ .‬در‬

‫‪ 1-5‬اﻟﮕﻮرﻳﺘﻢ ﺣﻞ ﻣﻌﺎدﻻت‬

‫‪-‬‬

‫ﻣﻌﺎدﻻت ‪ 7‬ﺗﺎ ‪ 18‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻮاﺑﻊ ‪ F1‬ﺗﺎ ‪ F12‬ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬

‫اﻳﻦ ﻓﺎﺻـﻠﻪ دﻣـﺎي ﻓـﺎز ﮔـﺎز ﻧﻴـﺰ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘـﻪ و در دﻣـﺎي ‪780K‬‬

‫‪-‬‬

‫از ﺑﺮاﺑــﺮ ﺻــﻔﺮ ﻗــﺮار دادن ﻣﻌﺎدﻟــﻪي ‪) H ،18‬ﺑﻴــﺸﻴﻨﻪي ارﺗﻔــﺎع‬

‫ﺗﺠﺰﻳﻪ ي ‪ NH3‬و ﺗﻮﻟﻴـﺪ ‪ H2‬آﻏـﺎز ﻣـﻲﺷـﻮد‪ .‬ﺑـﺎ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻫﻴـﺪروژن‪،‬‬

‫ﺑﺴﺘﺮ( ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ‪.‬‬

‫واﻛﻨﺶﻫﺎي ﻛﺎﻫﺶ اول و دوم ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﭘﻴﺶ ﻣﻲروﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎنﻃﻮر‬

‫ﻣﻘﺎدﻳﺮ اوﻟﻴﻪي ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﻳﻜـﻲ از دو ﺻـﻮرت زﻳـﺮ وارد‬

‫ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ ‪ 6‬ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲﺷﻮد ﺗﻮﻟﻴﺪ ‪ U3O8‬و ﺗﺒﺪﻳﻞ آن ﺑـﻪ ‪UO2‬‬

‫ﻣﻲﺷﻮد‪:‬‬

‫آن ﻗﺪر ﺳﺮﻳﻊ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻫـﻢزﻣـﺎن‪ ،‬ﺗﻮﻟﻴـﺪ ‪UO2‬‬

‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻘﺪار اوﻟﻴﻪي آنﻫـﺎ در ﻣـﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ وارد ﺷـﺪه‬

‫آﻏﺎز ﺷﺪه و ﺳﺮﻋﺖ ﺗﻮﻟﻴـﺪ آن اﻓـﺰاﻳﺶ ﻣـﻲﻳﺎﺑـﺪ و ﺗـﺎ اﺗﻤـﺎم ‪UO3‬‬

‫اﺳﺖ ﻋﺒﺎرتاﻧﺪ از‪:‬‬

‫اداﻣﻪ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬

‫‬‫‪-‬‬

‫‪YAUC = 1, YUO3 = YU3O8 = YUO2 = 0‬‬
‫‪n CO2 = n H2O = n NH3 = n CO2H2 = 0‬‬
‫‪Solid Yield‬‬

‫‪-‬‬

‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻘـﺪار اوﻟﻴـﻪي آنﻫـﺎ در زﻣـﺎن اﺟـﺮاي ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ‬
‫ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرﺑﺮ وارد ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﻋﺒﺎرتاﻧﺪ از‪:‬‬

‫‪-‬‬

‫آﻫﻨــﮓ ﺟﺮﻳــﺎن ﺣﺠﻤــﻲ ﻧﻴﺘــﺮوژن ورودي‪ ،‬آﻫﻨــﮓ ﺟﺮﻳــﺎن‬
‫ﺟﺮﻣــﻲ ‪ AUC‬ورودي ﺑــﻪ رآﻛﺘــﻮر‪ ،‬ﻓــﺸﺎر رآﻛﺘــﻮر‪ ،‬دﻣــﺎي‬
‫ﺑﺪﻧﻪي رآﻛﺘﻮر‪ ،‬دﻣﺎي ﺟﺎﻣﺪ ورودي ﺑﻪ رآﻛﺘﻮر‪ ،‬دﻣـﺎي ﮔـﺎز‬
‫ورودي ﺑــﻪ رآﻛﺘــﻮر‪ ،‬ﻃــﻮل رآﻛﺘــﻮر‪ ،‬ﺗﺨﻠﺨــﻞ ﺑــﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣــﺪ‪،‬‬

‫)‪Reactor Length (m‬‬

‫زاوﻳﻪي ﺷﻴﺐ رآﻛﺘﻮر ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻓﻖ‪ ،‬ﺳﺮﻋﺖ دوراﻧﻲ رآﻛﺘﻮر‪،‬‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -6‬ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﻬﺮهي ﺟﺎﻣﺪات ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻃﻮل رآﻛﺘﻮر‪.‬‬

‫ﻗﻄﺮ داﺧﻠﻲ رآﻛﺘﻮر‪.‬‬
‫‪-‬‬

‫دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﺬﻛﻮر ﺑﻪ روش راﻧﮓ‪ -‬ﻛﻮﺗﺎ ﻣﺮﺗﺒـﻪ ﭼﻬـﺎر‬
‫‪Gas Molar Fraction‬‬

‫ﺣﻞ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪ -6‬ﻧﺘﺎﻳﺞ و ﺑﺤﺚ‬
‫در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺣﻞ ﻣﺪل رﻳﺎﺿـﻲ ﺗﺒﻴـﻴﻦ ﺷـﺪه اراﻳـﻪ‬
‫ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﻳـﺎدآوري ﻣـﻲﺷـﻮد ﻛـﻪ ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﻣﻨﺤـﺼﺮ ﺑـﻪ ﻓـﺮد ﺑـﻮدن‬
‫ﻧﻤﻮﻧــﻪي ﻧﻴﻤــﻪﺻــﻨﻌﺘﻲ ﻣﻮﺟــﻮد در ﻛــﺸﻮر اﻣﻜــﺎن اﺧــﺬ دادهﻫــﺎي‬
‫)‪Reactor Length (m‬‬

‫ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ دﻗﺖ ﻣﺪل در ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻴـﺴﺮ‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -7‬ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﺴﺮ ﻣﻮﻟﻲ ﮔﺎز ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻃﻮل رآﻛﺘﻮر‪.‬‬

‫ﻧﺒﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﻟﺬا در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ و ﻋﻠـﻲرﻏـﻢ ﻧﺰدﻳـﻚ ﺑـﻮدن ﺷـﺮاﻳﻂ‬

‫)‪Temperature Distribution (K‬‬

‫ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ واﺣﺪ ﻣﻮﺟﻮد در ﻛﺸﻮر‬
‫ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺻﺤﺖ و دﻗﺖ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺻﺮﻓﺎً ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي اﻧﺘﻈﺎرات ﻋﻠﻤﻲ ﻣﻨﺘﺞ از‬
‫اﺻﻮل ﻋﻠﻢ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﻴﻤﻲ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ 1-6‬ﺗﻮزﻳﻊ ﻏﻠﻈﺖ اﺟﺰاي ﺟﺎﻣﺪ در ﻃﻮل رآﻛﺘﻮر‬

‫ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﻬـﺮهي اﺟـﺰاي ﺟﺎﻣـﺪ درﮔﻴـﺮ در واﻛـﻨﺶﻫـﺎي رآﻛﺘـﻮر‬
‫ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻃﻮل آن در ﺷﻜﻞﻫـﺎي ‪ 7 ،6‬و ‪ 8‬ﻧـﺸﺎن داده ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎنﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻧﻤﻮدارﻫﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲﺷﻮد دﻣﺎي ﻓﺎزﻫﺎي ﮔﺎز‬
‫)‪Reactor Length (m‬‬

‫و ﺟﺎﻣﺪ‪ ،‬ﭘﺲ از ورود ﺑﻪ ﻛﻮره و ﺗﺒﺎدل ﮔﺮﻣﺎﻳﻲ ﺑﺎ آن اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -8‬ﺗﻐﻴﻴﺮات دﻣﺎي ﮔﺎز و ﺟﺎﻣﺪ و ﺑﺪﻧﻪ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻃﻮل رآﻛﺘﻮر‪.‬‬

‫و در دﻣﺎي ﺣﺪود ‪ 400K‬ﺗﺠﺰﻳﻪي ‪ AUC‬ﺷﺮوع ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﻫﻢزﻣﺎن‬
‫‪١٧‬‬

‫ﻣﺪلﺳﺎزي رﻳﺎﺿﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي ﻋﻤﻠﻜﺮد رآﻛﺘﻮر دوار ‪. . .‬‬

‫ﻟﺬا ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲﺷـﻮد ﻛـﻪ ادﻋـﺎي ﭘـﻴﺞ و ﻓـﺎن ]‪ [17‬و ﻫـﻢﭼﻨـﻴﻦ‬

‫ﻛﺴﺮ ﻣﻮﻟﻲ ﮔﺎز ‪ CO2‬ﻛﻪ ﻓﻘـﻂ در واﻛـﻨﺶ ﺗﺠﺰﻳـﻪي ﺣﺮارﺗـﻲ‬

‫دوﺳﻮﺑﺲ ]‪ [16‬ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﻦ ﻛـﻪ واﻛـﻨﺶ ﻛـﺎﻫﺶ ‪ U3O8‬ﺑـﻪ ‪UO2‬‬

‫‪ AUC‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲﺷﻮد و در ﺟﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﻧﻤﻲرﺳﺪ‪ ،‬ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن اﻳـﻦ‬

‫ﺗﻨﻬﺎ زﻣﺎﻧﻲ آﻏﺎز ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ‪ UO3‬اوﻟﻴﻪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﺎﻣـﻞ ﺑـﻪ ‪U3O8‬‬

‫واﻛﻨﺶ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮔﺎزﻫـﺎي ﻧﻴﺘـﺮوژن‪،‬‬

‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﺻﺮﻓﺎً ﺑﻌﺪ از اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ‪ U3O8‬ﺑـﻪ ‪ UO2‬ﺗﺒـﺪﻳﻞ‬

‫ﻫﻴﺪروژن و ﺑﺨﺎرات آب ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﺟﺰﻳـﻲ ﻛـﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘـﻪ و ﭘـﺲ از‬

‫ﻣــﻲﺷــﻮد و در دورهي ﻛــﺎﻫﺶ‪ UO3 ،‬و ‪ UO2‬ﻫﺮﮔــﺰ ﺑــﻪ ﻃــﻮر‬

‫اﺗﻤﺎم ﺗﺠﺰﻳﻪي آﻣﻮﻧﻴﺎك ﺛﺎﺑﺖ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬در ﺧﺼﻮص ﺑﺨـﺎرات آب‬

‫ﻫﻢزﻣﺎن ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﻤﻲﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺪان ﺻﺤﻴﺢ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣـﻲرﺳـﺪ‬

‫ﻧﻴـﺰ ﺗﻐﻴﻴــﺮات ﺑـﻪ ﻫﻤــﻴﻦ ﻣﻨــﻮال اﺳـﺖ‪ ،‬ﺑــﺎ اﻳــﻦ ﺗﻔـﺎوت ﻛــﻪ ﭘــﺲ از‬

‫اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﺎدهﺳﺎزيﻫﺎ در ﺳﻴﻨﺘﻴﻚ واﻛﻨﺶﻫﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﺮوز ﺧﻄﺎ در‬

‫ﺗﺠﺰﻳﻪي ﻛﺎﻣﻞ ‪ ،AUC‬آب ﻣﺠﺪداً در واﻛﻨﺶﻫﺎي ﻛـﺎﻫﺶ اول و‬

‫اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ﻫـﺴﺘﻪي واﻛـﻨﺶ ﻧـﺪادهي ﻛﻮﭼـﻚ ﺷـﻮﻧﺪه ﺑـﺮاي‬

‫دوم ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻛـﺴﺮ ﻣـﻮﻟﻲ آن ﺗـﺎ اﻧـﺪازهاي اﻓـﺰاﻳﺶ‬

‫ﻣﺪلﺳـﺎزي واﻛـﻨﺶﻫـﺎي ﻛـﺎﻫﺶ اول و دوم ﺗﻮﺳـﻂ دوﺳـﻮﺑﺲ و‬

‫ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ ﺑﺮآﻳﻨﺪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺣﺎﺻـﻞ از ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺑﺨـﺎر آب و ﻛـﺎﻫﺶ‬

‫ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮔﺎزﻫﺎي دﻳﮕﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺑﺮآﻳﻨﺪ در ﻳـﻚ ﻧﻘﻄـﻪ‬

‫ﻫﻤﺎنﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﭘﻴﺶﺗﺮ و در ﺑﺨﺶ ﻣﺪلﺳـﺎزي ﺳـﻴﻨﺘﻴﻜﻲ اﺷـﺎره‬

‫ﺑــﻪ ﺑــﻴﺶﺗــﺮﻳﻦ ﻣﻘــﺪار ﺧــﻮد رﺳــﻴﺪه و ﺳــﭙﺲ ﺗــﺎ ﺗﺠﺰﻳــﻪي ﻛﺎﻣــﻞ‬

‫ﺷﺪ در اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻓﺮض ﻓﻮق ﻗﺮار ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳـﺖ و ﻓﻘـﻂ ﺑـﻪ‬

‫آﻣﻮﻧﻴﺎك ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ و ﭘﺲ از آن ﺛﺎﺑﺖ ﻣﻲﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺧﺎﻃﺮ اﻧﺪازهي ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻮﭼـﻚ ذرات ﺟﺎﻣـﺪ )در ﺣـﺪ ﻣﻴﻜـﺮون( از‬
‫ﻣﻘﺎوﻣــﺖ ﻓــﻴﻠﻢ ﮔــﺎز و ﻣﻘﺎوﻣــﺖ ﻧﻔــﻮذ ﮔــﺎز در درون ذرات ﺟﺎﻣــﺪ‬

‫‪ 3-6‬ﺗﻮزﻳﻊ دﻣﺎي ﻓﺎز ﺟﺎﻣﺪ در ﻃﻮل رآﻛﺘﻮر دوار‬

‫ﺻﺮفﻧﻈﺮ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻓﺮﺿﻲ ﻣﻨﻄﻘﻲ ﺑﻪ ﺷـﻤﺎر ﻣـﻲآﻳـﺪ‪ .‬ﺑـﺪﻳﻦﺗﺮﺗﻴـﺐ‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ‪ 8‬دﻣﺎي ﺟﺎﻣﺪ ورودي ﺑﻪ رآﻛﺘﻮر ﺑﻪ ﻣﺤـﺾ ورود‬

‫اﻣﻜﺎن ﭘﻴﺶﺑﻴﻨـﻲ ﻏﻠﻈـﺖ ﺗﻤـﺎﻣﻲ اﺟـﺰاي ﺟﺎﻣـﺪ در ﻃـﻮل رآﻛﺘـﻮر‬

‫ﺑﻪ رآﻛﺘﻮر ﺳﺮﻳﻌﺎً اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘـﻪ و در ﻓﺎﺻـﻠﻪي ﻛﻮﺗـﺎﻫﻲ ﺑـﻪ ﺣـﺪود‬

‫ﻓﺮاﻫﻢ آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫‪ 400K‬ﻣﻲرﺳﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛﻪ اﺷـﺎره ﺷـﺪ در اﻳـﻦ ﻧﻘﻄـﻪ ﺗﺠﺰﻳـﻪي‬
‫‪ AUC‬و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮔﺎزﻫﺎي ‪ CO2 ،NH3‬و ﺑﺨﺎر آب آﻏﺎز ﻣﻲﮔـﺮدد‪.‬‬

‫‪ 2-6‬ﺗﻮزﻳﻊ ﻏﻠﻈﺖ ﮔﺎزﻫﺎ در ﻃﻮل رآﻛﺘﻮر دوار‬

‫در اﻳﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ دﻣﺎي ﮔﺎز و ﺟﺎﻣﺪ ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺛﺎﺑﺖ اﻓـﺰاﻳﺶ ﭘﻴـﺪا‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻧﺘـﺎﻳﺞ داده ﺷـﺪه در ﺷـﻜﻞ ‪ 7‬ﺧـﻮراك ﺟﺎﻣـﺪ و ﮔـﺎز‬

‫ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ از اﻳﻦ ﻛﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪي ‪ AUC‬آﻏﺎز ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻓﺰاﻳﺶ‬

‫ﻧﻴﺘﺮوژن ورودي ﺑﻪ ﻛﻮره ﺑﺮ اﺛﺮ ﻣﺒﺎدﻟﻪي ﺣـﺮارت ﺑـﺎ ﺑﺪﻧـﻪي ﻛـﻮره‬

‫ﺣﺠﻢ ﮔﺎز و ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﮔﺮﻣﺎﮔﻴﺮ ﺑـﻮدن اﻳـﻦ واﻛـﻨﺶ‪ ،‬روﻧـﺪ‬

‫ﮔﺮم ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ و در دﻣﺎي ﺣﺪود ‪ 400K‬ﺑﺎ ﺷﺮوع ﺗﺠﺰﻳـﻪي ‪،AUC‬‬

‫اﻓﺰاﻳﺶ دﻣﺎي ﮔﺎز ﻛﻨﺪﺗﺮ ﺷﺪه و اﻓﺰاﻳﺶ دﻣﺎي ﻓﺎز ﺟﺎﻣﺪ ﻧﻴﺰ ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎً‬

‫ﮔﺎزﻫﺎي ‪ CO2 ،NH3‬و ﺑﺨﺎر آب ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬از آن ﺟـﺎ ﻛـﻪ‬

‫ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ روﻧﺪ ﺗﺎ اﺗﻤﺎم واﻛـﻨﺶ اداﻣـﻪ داﺷـﺘﻪ و ﭘـﺲ از‬

‫ﻧﻤﻮدار ﺷﻜﻞ ‪ 7‬ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻛﺴﺮ ﻣـﻮﻟﻲ ﮔـﺎز رﺳـﻢ ﺷـﺪه و ﺗﻨﻬـﺎ ﮔـﺎز‬

‫آن دﻣﺎي ﺟﺎﻣـﺪ در ﻓﺎﺻـﻠﻪي ﻛﻮﺗـﺎﻫﻲ ﺑـﻪ ﺷـﺪت اﻓـﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘـﻪ و‬

‫ورودي ﻧﻴﺘﺮوژن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻟﺬا ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﮔﺎزﻫـﺎي ﭘـﻴﺶﮔﻔﺘـﻪ‪ ،‬ﻛـﺴﺮ‬

‫ﺷﻴﺐ اﻓﺰاﻳﺶ دﻣﺎي ﮔﺎز ﻧﻴﺰ ﺑﻴﺶﺗﺮ از ﻗﺒﻞ ﻣـﻲﺷـﻮد‪ .‬ﺑـﺮاي ﺷـﺮوع‬

‫ﻣﻮﻟﻲ ﻧﻴﺘﺮوژن ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ و ﭘﺲ از رﺳﻴﺪن دﻣﺎي ﮔﺎز ﺑﻪ ﺣﺪود‬

‫واﻛﻨﺶﻫﺎي ﻛﺎﻫﺶ‪ ،‬دﻣﺎي ﻓﺎز ﺟﺎﻣﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺣﺪود ‪ 600K‬رﺳـﻴﺪه‬

‫‪ 780K‬و ﺷﺮوع ﺷﻜﺴﺖ ﺣﺮارﺗﻲ آﻣﻮﻧﻴﺎك‪ ،‬ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮔﺎز ﻧﻴﺘﺮوژن‪،‬‬

‫و ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﻫﻴﺪروژن ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫اﻳﻦ ﻛﺎﻫﺶ ﺟﺒﺮان ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺑﺎ ﺷﺮوع ﺗﺠﺰﻳﻪي آﻣﻮﻧﻴﺎك‪ ،‬ﻫﻴﺪروژن‬

‫در اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ از ﻛﻮره ﻛﻪ دﻣﺎي ﻓﺎز ﺟﺎﻣـﺪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺟﻬـﺸﻲ‬

‫ﺗﻮﻟﻴﺪي‪ ،‬در واﻛﻨﺶﻫﺎي ﻛﺎﻫﺶ اول و دوم ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﻣﻲرﺳﺪ‪ .‬اﻣﺎ‬

‫اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ‪ 600K‬ﻣﻲرﺳﺪ‪ ،‬دﻣـﺎي ﻓـﺎز ﮔـﺎز ﻧﻴـﺰ ﺑـﻪ ﺣـﺪود‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺳﺘﻮﻛﻴﻮﻣﺘﺮي واﻛﻨﺶﻫﺎ‪ ،‬ﻧـﺴﺒﺖ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻫﻴـﺪروژن ﭘـﻨﺞ‬

‫‪ 780K‬رﺳﻴﺪه و ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻫﻴـﺪروژن آﻏـﺎز ﻣـﻲﺷـﻮد‪ .‬ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‬

‫ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﺼﺮف آن اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻛـﺴﺮ ﻣـﻮﻟﻲ آن اﻓـﺰاﻳﺶ ﻣـﻲﻳﺎﺑـﺪ‪.‬‬

‫واﻛﻨﺶﻫﺎي ﻛـﺎﻫﺶ اول و دوم ﺑـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ آﻏـﺎز ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬اﻳـﻦ‬

‫ﻗﺎﺑﻞ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ‪ 6‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ‪ UO2‬ﻗﺒﻞ از ﺗﺠﺰﻳـﻪي‬

‫واﻛﻨﺶﻫﺎ ﮔﺮﻣﺎزا ﺑﻮده و ﮔﺮﻣﺎي ﺣﺎﺻﻞ از آنﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﮔﺮﻣـﺎي‬

‫ﻛﺎﻣﻞ ‪ NH3‬ﺑﻪ اﺗﻤﺎم ﻣﻲرﺳﺪ‪ ،‬ﻟﺬا‪ ،‬ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛـﺴﺮ ﻣـﻮﻟﻲ ﻫﻴـﺪروژن‬

‫اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎﻓﺘﻪ از ﺑﺪﻧﻪي ﻛﻮره ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﺷﺪﻳﺪ دﻣـﺎ در ﻓـﺎز ﺟﺎﻣـﺪ‬

‫ﺗﺎ ﺗﺠﺰﻳﻪي ﻛﺎﻣﻞ آﻣﻮﻧﻴﺎك ﻫﻢﭼﻨﺎن اﻓﺰاﻳﺶ ﻣـﻲﻳﺎﺑـﺪ و ﺑﻌـﺪ از آن‬

‫ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛﻪ در ﻧﻘﻄﻪي ﺑﻴﺸﻴﻨﻪي ﺧﻮد اﻳـﻦ دﻣـﺎ از دﻣـﺎي‬

‫ﺛﺎﺑﺖ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺑـﺪﻧـﻪي ﻛـﻮره ﻓـﺮاﺗﺮ ﻣﻲرود‪ .‬در اﻳﻦ ﻧﻘﻄﻪ ‪ U3O8‬ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺑﻴﺶﺗﺮﻳﻦ‬
‫‪١٨‬‬

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪1389 ،52‬‬

‫)‪Temperature Distribution (K‬‬

‫ﻣﻘﺪار ﺧﻮد رﺳﻴﺪه‪ ،‬ﺗﻮﻟﻴﺪ آن ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺷﺪه و ﮔﺮﻣﺎي ﺣﺎﺻـﻞ از آن‬
‫ﻧﻴﺰ ﻗﻄﻊ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬در اداﻣﻪي ﻣﺴﻴﺮ در ﻓﺎز ﮔﺎز آﻣﻮﻧﻴـﺎك ﻫـﻢﭼﻨـﺎن‬
‫در ﺣﺎل ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺑﻮده و ﻣﻴﺰان ﻧﻴﺘﺮوژن و ﻫﻴﺪروژن اﻓﺰاﻳﺶ ﻣـﻲﻳﺎﺑـﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﺧﺘﻼف دﻣﺎي ﻧﺴﺒﺘﺎً زﻳﺎد ﺑﻴﻦ ﻓـﺎز ﺟﺎﻣـﺪ و ﮔـﺎز‪،‬‬
‫ﻫﺮ دو ﻋﺎﻣﻞ اﻓﺰاﻳﺶ آﻫﻨﮓ ﺟﺮﻳـﺎن ﮔـﺎز و اﺧـﺘﻼف دﻣـﺎ ﻣﻮﺟـﺐ‬
‫اﻓﺰاﻳﺶ اﻧﺘﻘﺎل ﮔﺮﻣﺎ از ﻓﺎز ﺟﺎﻣﺪ ﺑﻪ ﻓﺎز ﮔﺎز ﻣﻲﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ دﻣـﺎ‬
‫در ﻓﺎز ﺟﺎﻣﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻣﺠﺪداً ﻛﻢﺗﺮ از دﻣـﺎي ﺑﺪﻧـﻪ ﻣـﻲﺷـﻮد‪.‬‬
‫)‪Reactor Length (m‬‬

‫ﭘﺲ از ﻗﻄﻊ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﮔﺎزﻫﺎ در ﻛﻮره و ﺛﺎﺑﺖ ﻣﺎﻧﺪن ﻣﻴﺰان ﮔﺎز‪،‬‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -9‬ﺗﺄﺛﻴﺮ اﻓﺰاﻳﺶ دﻣﺎي ﺑﺪﻧﻪي ﻛﻮره ﺑﺮ روي دﻣﺎي ﻓﺎز ﺟﺎﻣﺪ‪.‬‬

‫دوﺑﺎره دﻣﺎي ﻓﺎز ﺟﺎﻣﺪ و ﮔﺎز اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ‪ .‬ﺣﺎل ﻫﺮ اﻧﺪازه دﻣﺎي‬

‫)‪Temperature Distribution (K‬‬

‫ﺑﺪﻧﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬اﻓـﺰاﻳﺶ دﻣـﺎي ﻓـﺎز ﺟﺎﻣـﺪ ﻧﻴـﺰ ﺑـﻪ ﻫﻤـﺎن اﻧـﺪازه‬
‫ﺷﺪﻳﺪﺗﺮ ﺑﻮده و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﻪ دﻣﺎي ﺑﺪﻧﻪي ﻛﻮره ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﻴﺪ‪.‬‬
‫‪ 4-6‬ﺗﻮزﻳﻊ دﻣﺎي ﻓﺎز ﮔﺎز در ﻃﻮل رآﻛﺘﻮر دوار‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ‪ 8‬و آن ﭼﻪ در ﻗﺒﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ‪ ،‬دﻣﺎي ﮔـﺎز ﻧﻴﺘـﺮوژن‬
‫ورودي ﺑﻪ ﻛﻮره ﺑﻪ ﻋﻠﺖ اﺧﺘﻼف زﻳﺎدي ﻛﻪ ﺑـﺎ دﻣـﺎي ﺑﺪﻧـﻪ ﻛـﻮره‬
‫دارد‪ ،‬ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﻧﺴﺒﺘﺎً زﻳﺎدي ﺗﺎ دﻣﺎي ﺣﺪود ‪) 400K‬ﺷﺮوع ﺗﺠﺰﻳـﻪي‬
‫‪ (AUC‬اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ‪ .‬از اﻳﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﺷـﻴﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ دﻣـﺎ ﺑـﻪ‬

‫)‪Reactor Length (m‬‬

‫ﺗﺪرﻳﺞ ﻛﻨﺪ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ دﻟﻴﻞ آن ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺗـﺪرﻳﺠﻲ ﮔﺎزﻫـﺎي ‪،NH3‬‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -10‬ﺗﺄﺛﻴﺮ اﻓﺰاﻳﺶ دﻣﺎي ﻛﻮره ﺑﺮ روي دﻣﺎي ﻓﺎز ﮔﺎز‪.‬‬

‫‪ CO2‬و ﺑﺨﺎر آب و اﻓﺰاﻳﺶ دﺑﻲ ﮔﺎز ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫﻢﭼﻨـﻴﻦ ﻣـﻲﺗـﻮان‬
‫اﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮد‪ ،‬ﭼﺮا ﻛﻪ دﻣﺎي ﻓﺎز ﺟﺎﻣﺪ ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﮔﺮﻣـﺎﮔﻴﺮ‬

‫‪ -7‬ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي ﻛﻠﻲ‬
‫در اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ‪ ،‬رآﻛﺘﻮر دوار ﺗﻮﻟﻴﺪ دياﻛﺴﻴﺪ اوراﻧﻴﻢ از ﺗﺘﺮاآﻣﻮﻧﻴﻢ‬

‫ﺑﻮدن واﻛﻨﺶ ﺗﺠﺰﻳﻪي ‪ AUC‬ﺑﻪ آﻫﺴﺘﮕﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛـﺮده و اﺧـﺘﻼف‬

‫اوراﻧﻴﻞ ﻛﺮﺑﻨﺎت ﻣﺪلﺳﺎزي ﺷﺪ‪ .‬ﻳﻚ ﻣﺪل ﺳﻴﻨﺘﻴﻜﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ‬

‫دﻣﺎي ﮔﺎز و ﺟﺎﻣﺪ زﻳـﺎد ﻣـﻲﺷـﻮد‪ .‬اﻳـﻦ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺗـﺎ دﻣـﺎي ﺣـﺪود‬

‫ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻠﻜﺮدي رآﻛﺘﻮر و ﺑﺎ ﻟﺤـﺎظ ﻧﻤـﻮدن ﻫـﻢزﻣـﺎن ﻛﻠﻴـﻪي‬

‫‪ 780K‬اداﻣﻪ ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﺪ ﺗﺎ اﻳﻦ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﺷﻜـﺴﺖ ﺣﺮارﺗـﻲ‬

‫واﻛﻨﺶﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد در رآﻛﺘـﻮر اراﻳـﻪ ﮔﺮدﻳـﺪ‪ .‬ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻـﻞ در‬

‫آﻣﻮﻧﻴﺎك اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘﺪ‪ .‬اﻳﻦ واﻛـﻨﺶ ﺑـﻪ ﺷـﺪت ﮔﺮﻣـﺎﮔﻴﺮ ﺑـﻮده و‬

‫ﺧﺼﻮص ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﻃﺮاﺣـﻲ ﻳـﻚ واﺣـﺪ ﻧﻤﻮﻧـﻪ‪ ،‬ﺑﺮاﺳـﺎس‬

‫ﺑﺎﻋﺚ ﻛﻨﺪ ﺷﺪن ﺷﻴﺐ اﻓﺰاﻳﺶ دﻣﺎي ﮔﺎز ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬از ﻃـﺮف دﻳﮕـﺮ‬

‫اﺻﻮل ﻋﻠﻤﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﺷﺎﻣﻞ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﭘﺎﻳﺴﺘﮕﻲ ﻣﻮرد ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ‬

‫ﭘﺲ از ﺷﺮوع واﻛـﻨﺶ ﻓـﻮق‪ H2 ،‬ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻣـﻲﺷـﻮد و واﻛـﻨﺶﻫـﺎي‬

‫ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫـﺪ ﻛـﻪ ﻣـﺪل اراﻳـﻪ ﺷـﺪه ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ ﺑـﻪ‬

‫ﻛﺎﻫﺶ اول و دوم ﻛﻪ ﻫﺮ دو ﮔﺮﻣـﺎزا ﻫـﺴﺘﻨﺪ آﻏـﺎز ﺷـﺪه و ﺑﺎﻋـﺚ‬

‫ﻛﺎرﮔﻴﺮي ﺑﺮاي ﺑﻬﻴﻨﻪﺳﺎزي ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﺮاﻳﻨﺪي و ﻃﺮاﺣـﻲ رآﻛﺘـﻮر را‬

‫اﻓﺰاﻳﺶ ﺷﺪﻳﺪ دﻣﺎي ﻓﺎز ﺟﺎﻣﺪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ دﻣﺎي ﺟﺎﻣـﺪ‬

‫دارا اﺳﺖ و در ﺻﻮرت وﺟﻮد دادهﻫﺎي ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻛﺎﻓﻲ ﻣﻲﺗﻮان ﺑـﻪ‬

‫ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮔﺎز رﻓﺘﻪ و اﻧﺘﻘﺎل ﮔﺮﻣﺎ از ﻓﺎز ﺟﺎﻣﺪ ﺑﻪ ﻓﺎز ﮔﺎز‬

‫راﺣﺘﻲ و ﺑﺎ اﻃﻤﻴﻨـﺎن از ﻧﺘـﺎﻳﺞ آن در ﻃﺮاﺣـﻲﻫـﺎي ﺑﻌـﺪي اﺳـﺘﻔﺎده‬

‫اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ‪ ،‬ﻛﻪ اﻳﻦ اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﺑﺨﺶ ﻋﻤـﺪهاي از ﮔﺮﻣـﺎي‬

‫ﻧﻤﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺒﺎدﻟﻪي ﺣﺮارت ﺑﻴﻦ ﮔﺎز و ﺟﺎﻣﺪ را ﻧﻴﺰ دﻟﻴﻞ دﻳﮕﺮ ﻛﺎﻫﺶ دﻣـﺎ در‬

‫ﻻزم ﺑﺮاي واﻛﻨﺶ ﺷﻜﺴﺖ آﻣﻮﻧﻴـﺎك را ﺗـﺄﻣﻴﻦ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬ﭘـﺲ از‬
‫دﻟﻴﻞ ﺗﺒﺎدل ﮔﺮﻣﺎ ﺑﺎ ﺑﺪﻧﻪي ﻛﻮره و ﻓـﺎز ﺟﺎﻣـﺪ‪ ،‬ﻣﺠـﺪداً دﻣـﺎي ﮔـﺎز‬

‫ﺗﺸﻜﺮ و ﻗﺪرداﻧﻲ‬
‫ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﮔﺎن ﻣﻘﺎﻟﻪ در ﭘﺎﻳﺎن اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﺗﺸﻜﺮ و ﻗﺪرداﻧﻲ ﺧـﻮد‬

‫اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ‪ .‬اﻳﻨﻚ ﻫﺮ ﭼﻪ دﻣﺎي ﺑﺪﻧﻪي ﻛﻮره ﺑﻴﺶﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻓﺎز‬

‫را از زﺣﻤﺎت و ﺣﻤﺎﻳﺖﻫﺎي ﺑﻲدرﻳﻎ ﻋﻠﻤﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﺟﻨﺎب آﻗﺎي‬

‫ﺟﺎﻣـﺪ و ﮔــﺎز ﻧﻴـﺰ ﺳــﺮﻳﻊﺗـﺮ ﺑــﻪ ﺗﻌــﺎدل دﻣـﺎﻳﻲ ﺑــﺎ ﻛـﻮره ﻣــﻲرﺳــﻨﺪ‬

‫ﻣﻬﻨﺪس ﺣﻤﻴﺪرﺿﺎ ﻣﻬﺎﺟﺮاﻧﻲ‪ ،‬ﻣﺪﻳﺮ ﻋﺎﻣﻞ وﻗﺖ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﻓﺮآوري‬

‫)ﺷﻜﻞﻫﺎي ‪ 9‬و ‪.(10‬‬

‫اوراﻧﻴﻢ اﻳﺮان )‪ (UCF‬اﺑﺮاز ﻣـﻲدارﻧـﺪ‪ .‬ﻫـﻢﭼﻨـﻴﻦ از ﺟﻨـﺎب آﻗـﺎي‬

‫ﺗﺠﺰﻳﻪي ﻛﺎﻣﻞ آﻣﻮﻧﻴﺎك و ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪن آﻫﻨﮓ ﺟﺮﻳﺎن ﻓـﺎز ﮔـﺎز ﺑـﻪ‬

‫‪١٩‬‬

‫ﻣﺪلﺳﺎزي رﻳﺎﺿﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي ﻋﻤﻠﻜﺮد رآﻛﺘﻮر دوار ‪. . .‬‬
‫‪o‬‬
‫‪mol‬‬
‫‪ n‬آﻫﻨﮓ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﺪﻟﻲ ]‬
‫‪s‬‬
‫‪ R‬ﺷﻌﺎع ﻛﻮرهي دوار ]‪[m‬‬

‫ﻣﻬﻨﺪس اﺑﻮاﻟﻔﻀﻞ ﻓﺮاﻫﺎﻧﻲ‪ ،‬ﻛﺎرﺷـﻨﺎس ارﺷـﺪ ﻛﻨﺘـﺮل و اﺗﻮﻣﺎﺳـﻴﻮن‬
‫آب ﺳﻨﮕﻴﻦ اراك ﻛﻪ در ﺗﻬﻴﻪي ﻧﺴﺨﻪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻧﺮماﻓﺰار ﻣـﺪلﺳـﺎزي‬
‫رآﻛﺘﻮر ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﻤﻴﺎر ﻣﺎ ﺑﻮدﻧﺪ ﺳﭙﺎﺳﮕﺰاري ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪.‬‬

‫[‬

‫‪mol‬‬
‫‪ r‬ﺳﺮﻋﺖ واﻛﻨﺶ ] ‪[ 3‬‬
‫‪m .s‬‬
‫‪2‬‬
‫‪ Sbed‬ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ ﻋﺒﻮر ﻣﻮاد ﺟﺎﻣﺪ در ﻛﻮرهي دوار ] ‪[m‬‬

‫ﻋﻼﻳﻢ و ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎ‬
‫‪ A‬ﺳﻄﺢ ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺗﻮدهي ﮔﺎز ]‪[m2‬‬

‫‪ T‬دﻣﺎي ﻣﻮﺿﻌﻲ ]‪[K‬‬

‫‪ A‬ﺳﻄﺢ ﺑﺴﺘﺮ در واﺣﺪ ﻃﻮل ﺑﺴﺘﺮ ﻛﻪ ﺑﺎ ﮔﺎز در ﺗﻤﺎس اﺳﺖ ‪m2‬‬
‫]‬
‫‪s‬‬
‫‪m‬‬
‫‪ Awc‬ﺳﻄﺢ داﺧﻠﻲ دﻳﻮارهي ﻛﻮره در واﺣﺪ ﻃﻮل ﻛـﻮره ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﺑـﺴﺘﺮ در‬

‫‪m‬‬
‫‪ ubed‬ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺴﺘﺮ در ﻃﻮل ﻛﻮره ] [‬
‫‪s‬‬
‫‪ v‬ﺣﺠﻢ ]‪[m3‬‬

‫‪m2‬‬
‫ﺗﻤﺎس اﺳﺖ‪] ،‬‬
‫‪m‬‬
‫‪ Awu‬ﺳﻄﺢ داﺧﻠﻲ دﻳﻮارهي ﻛﻮره در واﺣﺪ ﻃﻮل ﻛـﻮره ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﮔـﺎز در‬

‫‪o‬‬
‫‪m3‬‬
‫‪ v‬آﻫﻨﮓ ﺟﺮﻳﺎن ﺣﺠﻤﻲ ]‬
‫‪s‬‬
‫‪ x‬درﺻﺪ ﺗﺒﺪﻳﻞ‬

‫[‬

‫[‬

‫ﺗﻤﺎس اﺳﺖ‪m2 ،‬‬
‫]‬
‫‪m‬‬

‫[‬

‫‪ Y‬ﺑﻬﺮهي ﺟﺎﻣﺪ‬

‫[‬

‫‪mol‬‬
‫‪ CNH3‬ﻏﻠﻈﺖ ﻣﻮﻟﻲ ‪ NH3‬در ﺗﻮدهي ﮔﺎز ]‬
‫‪m3‬‬
‫‪J‬‬
‫[‬
‫‪ CPs‬ﻇﺮﻓﻴﺖ ﮔﺮﻣﺎﻳﻲ ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﺪ ]‬
‫‪kg.K‬‬
‫‪J‬‬
‫[‬
‫‪ CPg‬ﻇﺮﻓﻴﺖ ﮔﺮﻣﺎﻳﻲ ﮔﺎزﻫﺎ ]‬
‫‪kg.K‬‬
‫‪ dwi‬ﻗﻄﺮ دروﻧﻲ ﻛﻮرهي دوار ]‪[m‬‬
‫‪J‬‬
‫‪ E‬اﻧﺮژي ﻓﻌﺎلﺳﺎزي واﻛﻨﺶ ]‬
‫‪mol‬‬
‫‪ Er‬ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻧﺸﺮ ﺗﺎﺑﺸﻲ‬

‫‪ z‬ﻣﺤﻮر ﻃﻮﻟﻲ در ﻣﺨﺘﺼﺎت ﻛﺎرﺗﺰﻳﻦ‬

‫[‬

‫ﺣﺮوف ﻳﻮﻧﺎﻧﻲ‬
‫‪ α‬زاوﻳﻪي اﻧﺒﺎﺷﺘﮕﻲ ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﺪ در ﻛﻮره ]‪[rad‬‬
‫‪ β‬زاوﻳﻪي آرﻣﻴﺪن دﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ ﻛﻮره ]‪[rad‬‬

‫‪ cwa‬اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﻫﻤﺮﻓﺖ ﺑﻴﻦ دﻳﻮارهي ﻛﻮره و ﻣﺤﻴﻂ‬

‫[‬

‫‪ rwg‬اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﺗﺎﺑﺸﻲ ﺑﻴﻦ دﻳﻮارهي ﻛﻮره و ﮔﺎز‬
‫‪ ε H O‬ﺿﺮﻳﺐ ﻧﺸﺮ ﺑﺨﺎر آب‬
‫‪2‬‬

‫‪ F0‬ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ ﻛﻮرهي دوار ]‪[m2‬‬

‫‪ ε CO‬ﺿﺮﻳﺐ ﻧﺸﺮ ‪CO2‬‬
‫‪2‬‬

‫‪ f‬ﻧﺴﺒﺖ ﺳﺮﻋﺖ دوراﻧﻲ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ دوراﻧﻲ ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﻛﻮرهي دوار‬
‫‪m‬‬
‫‪ g‬ﺷﺘﺎب ﮔﺮاﻧﺸﻲ زﻣﻴﻦ ] ‪[ 2‬‬
‫‪s‬‬
‫‪ h‬ﺿﺮﻳﺐ اﻧﺘﻘﺎل ﻫﻤﺮﻓﺘﻲ ﺣﺮارت ]‬

‫‪ ε s‬ﺿﺮﻳﺐ ﻧﺸﺮ ﺟﺎﻣﺪات در ﺑﺴﺘﺮ‬
‫‪ ε w‬ﺿﺮﻳﺐ ﻧﺸﺮ دﻳﻮارهي ﻛﻮره‬

‫‪J‬‬
‫‪m2 .s.K‬‬

‫‪ ε g‬ﺿﺮﻳﺐ ﻧﺸﺮ ﮔﺎز‬

‫[‬

‫‪ τ‬زﻣﺎن ﻣﺎﻧﺪ ﺟﺎﻣﺪ در درون ﻛﻮره ]‪[s‬‬

‫‪ H‬ﻋﻤﻖ ﺑﺴﺘﺮ ]‪[m‬‬

‫‪kg‬‬
‫‪ ρa‬ﭼﮕﺎﻟﻲ ﻇﺎﻫﺮي ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﺪ ]‬
‫‪m3‬‬
‫‪kg‬‬
‫‪ ρgar‬ﭼﮕﺎﻟﻲ واﻗﻌﻲ ذرات ﺟﺎﻣﺪ ] ‪[ 3‬‬
‫‪m‬‬
‫‪mol‬‬
‫*‬
‫‪ ρ A‬ﭼﮕﺎﻟﻲ ﻣﻮﻟﻲ ‪[ 3 ] ،A‬‬
‫‪m‬‬
‫‪J‬‬
‫‪ σ‬ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻮﻟﺘﺰﻣﻦ ] ‪5/669×10-8 [ 2 4‬‬
‫‪m .K .s‬‬
‫‪J‬‬
‫‪ φ‬ﺟﺮﻳﺎن ﮔﺮﻣﺎ در واﺣﺪ ﻃﻮل ﻛﻮره‪] ،‬‬
‫[‬
‫‪m.s‬‬
‫‪J‬‬
‫‪o‬‬
‫[‬
‫‪ ΔH T‬ﮔﺮﻣﺎي اﺳﺘﺎﻧﺪارد واﻛﻨﺶ ]‬
‫‪mol‬‬

‫‪1‬‬
‫‪ K‬ﺛﺎﺑﺖ ﺳﺮﻋﺖ واﻛﻨﺶ‬
‫‪s‬‬

‫[‬

‫‪ L‬ﻃﻮل ﻛﻮرهي دوار ]‪[m‬‬

‫‪ θ‬زاوﻳﻪي ﺷﻴﺐ ﻛﻮره ﻧﺴﺒﺘﻪ ﺑﻪ اﻓﻖ‬
‫‪rad‬‬
‫‪ ω‬ﺳﺮﻋﺖ زاوﻳﻪاي ﻛﻮره ]‬
‫‪s‬‬
‫‪ εB‬ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺑﺴﺘﺮ ‪ρA‬‬
‫‪1−‬‬
‫‪ρgr‬‬
‫‪o‬‬
‫‪kg‬‬
‫‪ m‬آﻫﻨﮓ ﺟﺮﻳﺎن ﺟﺮﻣﻲ ] [‬
‫‪s‬‬
‫‪ N‬ﺳﺮﻋﺖ دوراﻧﻲ ﻛﻮره ]‪[rpm‬‬
‫[‬

‫‪ Nc‬ﺳﺮﻋﺖ دوراﻧﻲ ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﻛﻮره )‪(rpm‬‬

‫‪٢٠‬‬

1389 ،52 ‫ ﺷﻤﺎره‬،‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‬

References:

‫ﮔﺮوهﻫﺎي ﺑﺪون ﺑﻌﺪ‬
‫ ﻋﺪد ﻓﺮود‬Fr

1. J.D. Sullivan, C.G. Maier, O.C. Ralston,
“Passage of solid particles through rotary
cylindrical kilns,” US Bureau of Mines,
Technical Papers 384, 1-42 (1927).

‫زﻳﺮﻧﻮﻳﺲﻫﺎ‬
‫ اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﻫﻤﺮﻓﺖ دﻳﻮارهي ﻛﻮره ﺑﺎ ﮔﺎز‬cwg

2. W.C. Saeman, “Passage of solids through
rotary kilns,” Chem. Eng. Prog, 47, 508-514
(1951).

‫ اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﻫﻤﺮﻓﺖ ﺑﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﺪ و ﮔﺎز‬cgs
‫ اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﺗﺎﺑﺸﻲ ﺑﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﺪ و دﻳﻮاره‬cws

3. E.F. Lebas, F. Hanrot, D. Ablitzer, J.L.
Houzelot, “Experimental study of residence
time, particle movement and bed depth profile
in rotary kilns,” Can. J. Chem. Eng, 73, 173179 (1995).

‫ اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﺗﺎﺑﺸﻲ ﺑﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﺪ و ﮔﺎز‬rgs
‫ اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﺗﺎﺑﺸﻲ ﺑﻴﻦ ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﺪ و دﻳﻮاره‬rws
‫ اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﺗﺎﺑﺸﻲ ﺑﻴﻦ دﻳﻮارهي ﻛﻮره و ﻣﺤﻴﻂ‬rwa
‫ ﮔﺮﻣﺎي ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻛﻮره ﺗﻮﺳﻂ ﻫﻴﺘﺮ اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ‬elect

4. M.D. Heydenrych, P. Gree, A.B.M. Heesink,
G.F. Versteeg, “Mass transfer in rolling rotary
kilns: a novel approach,” Chem. Eng. Sci, 57,
3851–3859 (2002).

‫ ﺟﺎﻣﺪ‬s
‫ ﮔﺎز‬g
‫ واﻛﻨﺶ ﺷﻜﺴﺖ ﺣﺮارﺗﻲ آﻣﻮﻧﻴﺎك‬cr

5. L. Yang and B. Farouk, J & AWM A, 47, 118996 (1997).

AUS ‫ واﻛﻨﺶ ﺷﻜﺴﺖ ﺣﺮارﺗﻲ‬t.d
U3O8 ‫ ﺑﻪ‬UO3 ‫ واﻛﻨﺶ ﻛﺎﻫﺶ‬Red 1

6. H. Kramers and P. Crookewit, “The passage of
granular solids through inclined rotary kilns,”
Chem. Eng. Sci, 1, 259 (1952).

UO2 ‫ ﺑﻪ‬U3O8 ‫ واﻛﻨﺶ ﻛﺎﻫﺶ‬Red 2

7. H. Heinen, J.K. Brimacombe, A.P. Watkinson,
“Experimental study of transverse bed motion
in rotary kilns,” Metall. Trans, 14B, 191-205
(1983).

‫ﺑﺎﻻﻧﻮﻳﺲﻫﺎ‬
Δz ‫ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺟﺰء‬Δz

8. A. Sass, “Simulation of the heat transfer
phenomena in a rotary kiln,” P.D & D, 6(4),
532-535 (1967).

:‫ﭘﻲﻧﻮﺷﺖﻫﺎ‬
1- Rotary Kiln
2- Slipping

9. F. Marias, H. Roustanb, Pichat, “A. Modelling
of a rotary kiln for the pyrolysis of Aluminium
waste,” Chem. Eng. Sci, 60, 4609-4622 (2005).

3- Slumping
4- Rolling
5- Cascading

10. Ortiz, Su´arez, Nelson, “Dynamic simulation of
a pilot rotary kiln for charcoal activation,”
Comput. Chem. Eng, 29, 1837–1848 (2005).

6- Cataracting
٧- Centrifuging
٨- Filling Degree

11. F. Patisson, E. Lebas, F. Hanrot, D. Ablitzer,
J.L. Houzelot, “Coal pyrolysis in a rotary kiln:
Part II. Overall Model Of The Furnace,”
MMTB, 31B, 391-402 (2000).

٩- Filling Angle

12. F. Marias, “A model of a rotary kiln incinerator
including processes occurring within the solid
and the gaseous phases,” Comput. Chem. Eng,
27, 813-825 (2003).
13. G.M. Miller, “Agglomeration drum selection
and design process,” Agglo. P. A. (2005).

٢١

. . . ‫ﻣﺪلﺳﺎزي رﻳﺎﺿﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي ﻋﻤﻠﻜﺮد رآﻛﺘﻮر دوار‬

14. V. Ramakrishnan, P.S.T. Sia, “Mathematical
modeling of pneumatic char injection in a direct
reduction rotary kiln,” MMTB, 30B, 969-977
(1999).

16. B. Dussoubs, J. Jourde, F. Patisson, J.L.
Houzelot, D. Ablitzer, “Modeling of a moving
bed furnace for the production of uranium
tetrafluoride, Part 1: formulation of the model,”
Chem. Eng. Sci, 58, 2617-2627 (2003).

15. Ge. Qingren, K. Shifang, K, “Study of AUC
thermal decomposition kinetics in nitrogen by a
non-isothermal method,” Thermochimica Acta,
116, 71-77 (1987).

17. L.A.H. Page, A.G. Fane, “The kinetics of
hydrogen reduction of UO3 and U3O8 drived
from ammonium diuranate,” Inorg. Nucl.
Chem, 36, 87-92 (1974).

٢٢

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful