You are on page 1of 29

GS.TS.

Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm


1 3/26/2008
M tr v gi cu dm M tr v gi cu dm M tr v gi cu dm M tr v gi cu dm
Chng I:
M, tr cu dm M, tr cu dm M, tr cu dm M, tr cu dm

1. khi nim chung v m tr, cu 1. khi nim chung v m tr, cu 1. khi nim chung v m tr, cu 1. khi nim chung v m tr, cu (1 Tit)
M tr cu l mt b phn quan trng trong cng trnh cu, c chc nng kt cu nhp, truyn
cc ti trng thng ng v ngang xung t nn.
M cu l b phn tip gip gia cu v ng, m bo xe chy m thun. M cu cn c tc
dng nh tng chn t nn ng u cu nn ng khng b ln st, xi l. M cu c
hnh dng khng i xng v chu p lc mt pha.
P
M m
Tng thn
B m
Tng nh Tng cnh
Nn m

Hnh 1.1. Cu to chung m
Tng nh l b phn chn t sau dm ch hoc dm mt cu, c chiu cao tnh t mt cu
n mt k gi
M m l b phn k gi cu, chu p lc trc tip t kt cu nhp truyn xung.
Tng thn l b phn tng nh v m m
Tng cnh l cc tng chn t chng st l ca nn ng theo phng ngang cu
Mng m l b phn tng trc hoc tng thn v tng cnh
Nn m l cng trnh chng si l, ln st ta luy nn ng ta v tr u cu ng thi c tc dng
nh mt cng trnh dn dng chy, tu theo dc taluy, vn tc nc, nn m c th p t gia c
c, gia c hc hoc lm di dng tng chn.
Tr cu c tc dng phn chia nhp, truyn phn lc gi t hai u kt cu nhp, hnh dng tr
cu i xng theo dc v ngang cu v phi m bo cc yu cu v:
+ M quan
+ Thng truyn
+ Va x tu thuyn
+ Tc ng ca dng chy
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
2 3/26/2008
M
Tr
Kt cu nhp
M

Hnh 1.2. B tr chung
V mt knh t, m tr cu chim 1 t l ng k, i khi n 50% vn u t xy dng cng
trnh.
M tr l kt cu phn di, nm trong vng m t, d b xm thc, xi l, bo mn vic xy
dng, thay i, sa cha rt kh khn nn khi thit k cn ch sao cho ph hp vi a hnh, a cht,
cc iu kin k thut khc v d on trc s pht trin ca ti trng.
V vy, m tr cu phi m bo nhng yu cu v kinh t, k thut, xy dng v khai thc. m
bo yu cu v kinh t, k thut ngha l m tr s dng vt liu mt cch hp l, c kch thc c bn
c chn sao cho c tr s nh nht m vn m bo v cng , cng, n nh khng b xi
l, ln, st. m bo v yu cu xy dng ngha l s dng nhng kt cu lp ghp, ch to sn trong
cng xng, c gii ho thi cng. m bo yu cu v khai thc: cho php thot nc m thun di
cu, bo m m quan ca cu, khng cn tr s i li di cu trong cu vt, chng bo mn b mt
m tr.
Phn loi m tr cu
- Theo s tnh hc
+ M tr cu dm ( cu bn, dm gin n, lin tc, mt tha): Di tc dng ca ti trng thng
ng, ch c phn lc gi thng ng V
Tr
M M

Hnh 1.3. M tr cu dm
+ M tr cu khung: M vn ging cu dm nhng tr lin kt ngm vi kt cu nhp. Nh vy tr
chu mmen rt ln B tr c ct thp thng v ct thp d ng lc.

Hnh 1.4. M tr cu khung
+ M tr cu treo: M phi c kch thc ln chu lc V,H cu to phc tp
H
V
L
C

GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
3 3/26/2008
Hnh 1.5. M tr cu treo
+ M tr cu dy vng: M chu lc nh ti m b tr gi chu lc nh v m phi nng
chu lc c nh. M khng chu lc y ngang do dy neo c neo vo u dm cng. Tr thp cu
chu lc ch yu, cc dy neo truyn ti trng vo tr thp truyn xung mng tr thp phi
cng chu c lc tc dng ca cc ti trng

Hnh 1.6. M tr cu dy vng
- Theo cng dc cu
+ M tr cng: Kch thc ln, trong lng ln. Khi chu lc bin dng ca m tr tng i nh
c th b qua. Mi tr c kh nng chu ton b ti trng ngang theo phng dc cu t kt cu nhp
truyn n v ti trng ngang do p lc t gy ra.
Loi m tr ny p dng cho cu nh, cu trung v cu ln
+ M tr do: Kch thc thanh mnh, cng nh gm: X m, cc (ct). Trn m tr ch c gi
c nh hoc khng cn gi. Khi chu lc ngang theo phng dc cu ton b kt cu nhp v tr s lm
vic nh 1 khung v khi lc tc dng ngang s truyn cho cho cc tr theo t l cng ca chng.
Lc ny cu lm vic nh 1 khung nhiu nhp gim lc ngang tc dng ln tr.
Tuy nhin m tr do chu va x km cc sng c thng thuyn, cy tri khng lm c.
Nhng vi loi m tr ny cho php s dng vt liu hp l hn nn gim c kch thc m tr.
p dng cho cu nhp nh v chiu cao khng ln lm
- Theo vt liu
+ B tng, xy
+ BTCT
- Theo phng php xy dng
+ Ton khi ( ti ch)
+ Lp ghp
+ Bn lp ghp
2. cu to m, tr do . cu to m, tr do . cu to m, tr do . cu to m, tr do (4 Tit)
I. Cu to tr do I. Cu to tr do I. Cu to tr do I. Cu to tr do
Tr do thng c hai dng: cc, ct.
1. Tr do dng cc
y l dng chnh ca tr do trong cc cu nhp nh c chiu di nhp L 20m, H 6m. Tuy
nhin dng ny khng p dng c trong trng hp kh ng cc: t rt rn, t ln nhiu tng,
m ci hoc chiu di cc di qu khng thch hp lm tr do.
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
4 3/26/2008
Tr cc thng c p dng cc thung lng kh cn v n l phng n n gin nht.
Thng s dng s 1lin vi s lng nhp t 15 hoc s 2, 3 lin.
Tr neo Tr nhit Tr neo Tr do
Lin bin Lin gia

Hnh 1.7. B tr tr do
Cc lin c phn cch bi nhng tr c bit gi l tr nhit . Tr nhit c 2 cc ring
bit, c 2 x m ring. C 3 phng n phn chia nh sau:
- l
tc
(4045)m lm s 1 lin
- Cu lm 2 lin khi chiu di 1 lin (3540)m
- Cu gm nhiu lin khi chiu di lin bin (3545)m v chiu di lin gia (4045)m
Khi tr c chiu cao ln H = 78m, tng cng cng theo phng dc v ton cu cng
nh gim bt ni lc i vi tr do trong lin ngi ta b tr 1 tr c cng ln hn cc tr khc gi l
tr neo.
V tr tr neo:
- Lin bin t tr s 2 chu lc ngang cho tr b.
- Lin gia, ti tr gia lin, chuyn v do nhit u c 2 pha.
Cu to:
Cc: Tit din cc thng c dng ch nht, c cnh ln song song phng dc cu, ct thp ch b
tr trn 2 cnh ngn, nh vy s tng mmen qun tnh tr theo phng chu lc bt li. Tuy nhin
m bo tnh mm ca tr, chnh lch gia hai kch thc tit din cc khng nn ly ln qu. Tit
din cc thng c kch thc: 2535, 3035, 3540.
Chiu di cc c chn theo chiu cao tr v chiu su ng cc. Theo QT 79, cc ng su
trong tng t chu lc ti thiu 4m. Ct thp s dng trong cc l ct thp thng v ct thp d ng
lc. Cc quy nh v ct thp nh hnh v sau:
d=18-22
3
5
30
d=6

Hnh 1.8. Ct thp cc
X m: X m lm vic nh dm lin tc, kch thc nh hnh v 2.3.
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
5 3/26/2008
<
=
(
1
2
-
1
4
)
c
m
(150-250)cm
(60-70)cm
>=(15-20)cm >
=
4
0
c
m
>
=
4
0
c
m
(120-150)cm
>
=
4
m
70-80

Hnh 1.7. Kch thc x m
Thng thng x m gm hai loi:
- X m lp ghp: trong cc khi lp ghp c cha cc l hnh chp ct ng vi v tr u cc.
- X m ti ch: ct thp ch d=(2024)mm, ct thp ai d=6mm
5cm
>
=
4
0
c
m
BT M300-400
X m
5cm
Cc
(16-20)cm

Hnh 1.9. Cu to x m lp ghp
30cm
30cm 35cm
d=6mm
d=12-14mm
d=18-32cm
I
I
I - I

Hnh 1.10. Ct thp x m ti ch
2. Tr do dng ct
S dng: Khi tr cao n 6m, chiu di nhp l = 3040m, vn tc nc V
nc
> 1m/s.
Cu to:
Tr c th c 1, 2 hay nhiu ct thu thuc vo kh cu v kch thc ct. Ct c th c tit din
vung, ch nht hoc hnh vnh khn. Ct vnh khn hay c s dng do gim c trng lng khi
lp rp.
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
6 3/26/2008
5m
10-12cm
120-140cm
1
m
7
0
c
m
(0.8-1)m
B tng >30cm

Hnh 1.11. Tr do dng ct
Ct c th t trc tip ln mng chung hay ring hoc trc tip ln t nn nu tng t kh
nng chu lc.

II. Cu to m do II. Cu to m do II. Cu to m do II. Cu to m do
Thng c dng cc, ct, tng mng.
1. M do dng cc
S dng: Khi chiu cao t p H 6m, chiu di nhp l < 40m l loi dng ph bin v n gin nht.
Cu to: Cng ging nh tr do n gm cc, x m nhng khc tr l trn x m c tng nh v
tng cnh c nhim v chn t.
Khi chiu cao t p H 2m, l 20m c th ch dng 1 hng cc.
Khi H, l ln b tr thm 1 hng cc xin.
X m c chiu cao h 40 cm, ton b thn cc nm trong t p nn m v c kch thc nh
cc ca tr do.
H

<

6
m
H

<

2
m
>

4
0
c
m
Tng nh
Tng cnh Tng cnh
Tng nh
>

4
0
c
m

Hnh 1.12. Cu to m do dng cc
2. M do dng ct
Ging nh m do dng cc nhng do ng knh ct ln hn nn c th m ch cn 2 ct ng.
Khi l (1215)m dng 2 cc ng 0.8m ng su 8m.
Khi l (1824)m dng 2 cc ng 1.0m ng su 12m.
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
7 3/26/2008
H

<

3
m
Tng nh
Tng cnh
>

4
0
c
m

Hnh 1.13. Cu to m do dng ct
3. M c dng tng chn
Khi chiu cao t p v chiu di nhp khng ln lm, nht l cu vt ng, cu trong thnh
ph c th dng m dng tng mng bng BTCT c sn tng cng tam gic.
u im ca loi ny l t p pha trc khng ln vo phn khng gian di gm cu cc
cu vt ng gim c chiu di nhp.
Khi H, l ln, m c cu to cc tng song song ring r gim p lc t ln tng, nhg
nhc im l nu nn p khng tt t s chui ra pha trc.
b)
Tng chn
Sn tng cng
Tng cnh
(35-40)cm
Tng dc
Tng cnh
a)
Tng nh

Hnh 1.14. Cu to m dng tng chn
a) Tng chn dc
b) Tng chn ngang
3. cu to m, tr cng . cu to m, tr cng . cu to m, tr cng . cu to m, tr cng (4 Tit)
I. Cu to tr cng I. Cu to tr cng I. Cu to tr cng I. Cu to tr cng
Tr cng gm 3 b phn chnh: M, thn v mng tr. Trn nhng sng c dng nc chy xit
hoc c kh nng va p ca tu b, cy tri c th t b phn chng va x cho tr.
1. M tr
M tr chu ti trng trc tip t kt cu nhp v truyn xung thn tr. Kt cu nhp ta trn m
tr thng qua gi cu. Ti ch t gi cu, m tr thng b tr li ct thp chu ng sut cc b c
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
8 3/26/2008
bc (5 5) cm. Mt trn ca m tr phi to dc t nht 1:10 thot nc. B tng m tr thng s
dng M250 hoc M300.
Cu to:
Cu to m tr nh hnh v 2.10.
Hnh 1.15. Mt s dng
tr cng thng gp
a) Tr c thn hp
b) Tr c thn rng
c) Tr thn ct

>

4
0
c
m
(1-3)m
>

4
0
c
m
10-15cm
>

1
m
0.6-1m
a)
b)
c)


Ct thp ca m tr c b tr ph thuc vo cu to thn tr
+ Tr c thn rng: ct thp m tr t theo cu to
N1
N2
d=10
@200-250
N1
@200-250
d=10
N2

Hnh 1.16. Ct thp m tr c thn rng
+ Tr c thn hp: ct thp m tr phn hng phi c t theo tnh ton.
S : Dm ngm mt u
Ti trng: Trng lng bn thn m tr
Trng lng k gi
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
9 3/26/2008
Phn lc gi do tnh ti: R
t

Phn lc gi do hot ti: R
h
(c xt n h s phn b ngang)
d=22-30
d=8-10
d=12-14
d=14-22
N1 ( CT chu ko)
N2 ( CT ai)
N3 ( CT dc ph)
N4 ( CT chu nn)
@120-200
N2
1
1 - 1
1

Hnh 1.17. Ct thp m tr c thn hp
+ Tr thn ct: p dng trong cu dn thp c ng xe chy di, cu dm nhp l = 2030m.
Ct thp chu lc ca x m thng c ng knh d=20mm, c b tr nh sau:
d=18-32cm
I
d=6mm
I - I
d=12-14mm
I
Ct
d=80-200(300)cm

Hnh 1.18. Ct thp m tr thn ct
k gi bng BTCT M300, c li ct thp theo tnh ton. Li ct thp thng c cc kch thc
sau:
d = (812)mm c khi n 14mm
@ = (8080 120120)mm
Khong cch cc li phi tho mn yu cu cu to tc khong cch cc li (5070)mm.
V d: Cu BTCT d ng lc L = 33m k cc gi di ng v c nh cn cu to thm b k
gi k cao gi c nh.
2
0
Gi di ng Gi c nh

Hnh 1.19. B k gi
Kch thc c bn ca m tr:
- Chiu cao m: H
m
40cm m bo cho kt cu nhp truyn phn lc qua m vo thn tr.
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
10 3/26/2008
- Chiu rng m B (dc cu):
b0 b'0
15-20cm
b1 b'1
B

Hnh 1.20. B tr gi trn m tr (dc cu)
Gi: - khe h gia 2 u kt cu nhp
+ Nu trn tr t 2 gi c nh th ly
min
= 5cm
+ Nu trn tr t 1 gi c nh + 1 gi di ng
=5cm + t
o
l
Trong : - t
o
chnh lch nhit ( gia nhit khi t dm ln gi vi nhit nng hoc
lnh nht
- - h s bin dng do nhit ca kt cu nhp
- l chiu di nhp tnh ton
+ Nu trn tr t hai gi di ng:
=5cm +
1
t
o
l
1
+
2
t
o
l
2

Gi: b
1
, b
1
l khong cch t tim gi n u mt kt cu nhp, nhp tri v phi
b
o
, b
o
l kch thc tht di ca gi theo dc cu
a
o
, a
o
l kch thc tht di ca gi theo ngang cu
(1520)cm l khong cch t mp tht gi n mp k gi
a l khong cch mp k n mp m tr
a xc nh theo Quy trnh, a
min
= 1520cm
b0
a 15-20cm
k gi
b0
a
0

Hnh 1.21. B tr gi v k gi
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
11 3/26/2008
B
min
= +b
1
+b
1
+
2
b
o
+
2
' b
o
+2(1520) + 2a
V d dm d ng lc l = 33m c B = 2m
- Chiu di m A (ngang cu)
Gi: a
1
khong cch t mp k n mp m tr
a
1
= (3050)cm tu loi gi cu
a
2
khong cch tim cc dm ch theo ngang cu
n s dm ch theo ngang cu
A
min
= (n - 1) a
2
+ a
o
+ 2( 1520) +2a
1

a0
k gi
a1
a2

Hnh 1.22. B tr gi k v kt cu nhp gi theo ngang cu
2. Thn tr
Thn tr lm nhim v truyn p lc t m tr xung mng v chu cc lc ngang theo phng
dc cu v ngang cu. Mt ct ngang ca tr trong phm vi lng sng phi c dng r nc tt. Thn
tr phi chu c va p do cy tri, cc nhp c tu thuyn qua li cn phi chu c va ca tu.
Hnh dng mt ct ngang thn tr ph thuc vo iu kin dng chy di cu.
- Gim xi l lng sng v h chiu cao nc dng thng lu cu
p dng cho cu cn, tr hai ct
R
b
- Trnh to thnh cc dng soy ngm gn tr
- Dng chy mnh
R = b / 2
D thi cng
Thn tr ch nht p dng cho cu cn

Hnh 1.23. Mt s mt ct ngang thn tr
Sn bn c th nghing
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
12 3/26/2008

1
40
(20)

Hnh 1.24. Sn nghing
Tr cu hin i c sn bn thng. Tit din tr c chn theo tit din trn nh mng
Mt s loi thn tr khc cng c s dng:
+ Tr thn c rng ( B tng, xy hoc BTCT)
3
0
0
c
m
(
7
5
-
1
0
0
)
c
m

Hnh 1.25. Tr rng lng
+ Tr thn hp BTCT
+ Tr thn ct BTCT c d = 80 200 ( 300)cm
3. Mng tr
- Mng tr c nhim v truyn ti trng t thn tr m xung t nn bn di v xung quanh.
Ngoi ra mng tr cn c nhim v phn b lc t thn tr xung 1 din tch rng hn m
bo chu lc cho t nn v n nh cho tr. su t mng cn phi m bo cho tr
khng b mt n nh, nghing lch hoc b ph hoi do xi l gy ra. u trn ca cc phi c
ngm vo trong b hay x m BTCT mt tr s theo tnh ton ng thi phi ngp su vo trong
b mt on khng nh hn 2 ln chiu dy thn cc, vi cc cc ng knh d 60cm th
khng c nh hn 1.2m. Vi cc cc cho ct thp chn vo trong b th cc phi ngm vo b
(1015)cm v ct thp nm trong b t nht l 20 ln ng knh ct thp g v 40 ln ng
knh ct thp trn trn.
- Kch thc: quy nh nh hnh 1.25. m bo s truyn ti trng ng u xung cc cc th
chiu dy b phi 2m.
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
13 3/26/2008
>25cm >25cm
<2d
3d
3
:
1
d
1.5d
a) b)
(
2
-
3
.
5
)
m
>
2
m

Hnh 1.26. Cu to mng tr
a) Mng cc ng
b) Mng cc ng knh ln
- Cao nh mng: Ph thuc vo iu kin a cht, a hnh, kinh nghim ca ngi thit k.
+ Nu mng nng: Cao nh mng phi nm ngang hoc di mt t t nhin khong
(0.51)m.
+ Nu l mng cc: B thp: y mng n ng xi l phi tho mn h h
min
(hnh 1.26a)
( t xung quanh mng chu c lc ngang)
B cao: Cao y b, cao nh mng nm v tr bt k (hnh1.26b)
MNTN MNTN
0
.
5
m
h
m
in
a)
b)

Hnh 1.27. Cao nh mng
- Cao y mng:
+ Nu mng nng: y mong phi nmg di ng xi l 2.5m.
+ Nu l mng cc: Cc phi cm vo tng t chu lc 4m.
4. Mt s dng tr cng
- Tr ton khi: Nh trnh by trn
- Tr lp ghp:
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
14 3/26/2008
L 40X40
(
0
.
5
-
1
)
m
Cho lng ct thp
vo l sau khi lp
xong v b
tng bt kn
0.6-1m
ti ch
ti ch
Lp ghp
3
0

d
>1.1 D
coi l
ngm
a)
b)

Hnh 1.28. Tr lp ghp
D - ng knh ct
d - ng knh ct thp ct

II. Cu to m cng II. Cu to m cng II. Cu to m cng II. Cu to m cng
Trong cng trnh cu, m thuc kt cu phn di c chn trong t, nm trong vng m t
chu xm thc ca xi l. M c cc chc nng c bn:
+ kt cu nhp
+ Chu ti trng thng ng v nm ngang t kt cu nhp truyn xung
+ Chu p lc t y ngang
+ B phn chuyn tip v bo m xe chy m thun t ng vo cu
+ m bo chng xi l b sng
Cu to chung m:
P
M m
Tng thn
B m
Tng nh Tng cnh
Nn m

Hnh 1.29. Cu to chung m
1. Cu to m ch U.
c im: + Nn t ch gii hn trong tng trc thot nc tt hn m vi
+ Chiu cao t p H =46m (c khi n 810m)
+ p dng cho c cu t v cu ng st
+ n nh chng lt, chng trt tt.
a) Cu to m U b tng, xy.
Tng nh:
Chiu dy: Trn: 60cm
Di: b
1
= (0.50.6) h
1

GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
15 3/26/2008
Chiu cao: h
1
= h
d
+ h
gi
+ h
k

h
k
=20cm
Chiu di ( ngang cu) = B
cu

1
b1
Bcu
h
1
20-50
10
>60cm

Hnh 1.30. Cu to tng nh
M m: BTCT
h
m
40cm
h
m
(10-15)cm (10-20)cm
H
b
10
1
Bcu
(10-15)cm (10-15)cm

Hnh 1.31. Mt ct dc, ngang m
Tng thn:
+ Chiu dy ti mt ct nh mng: b = (0.350.4)H. Vi m c chiu cao t p H > 8m tng
trc c th nghing 10:1.
+ Chiu di (ngang cu) = [ B
cu
2(1015)cm ].
Tng cnh:
- Theo phng dc cu:
+ Xc nh chiu di tng cnh cn c vo: dc taluy nn m 1:n
ngp su ca tng cnh m vo nn ng (s)
h
m
1
: n
s
Lc >60cm
8
0
-
1
0
0
c
m
(0.35-0.4)H
a)
b)

Hnh 1.32. Tng cnh dc cu
Theo Quy trnh: H 6m dc 1:1 ( cu t) ; 1:1.25 ( cu ng st)
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
16 3/26/2008
H >(612)m dc 1:1.25 ( cu t) ; 1:1.5 ( cu ng st)
(s) H 6m s =0.65m
H > 6m s = (0.751)m
C th xc nh chiu di tng cnh theo cng thc sau:
L
c
= n H + s
+ on thng tng cnh: Tu ngi thit k. C th ly = h
1
hoc = (80100)cm.
+ on xin: (6:1) (4:1)
- Theo phng ngang cu:
Kch thc tng cnh nh hnh 1.31b
B mng: Ging tr
b) Cu to m U BTCT
Cc kch thc c xc nh tng t nh trn.
Tng mng hn do c b tr ct thp: Tng nh: b
1
=(3050)cm
Tng cnh: b
c
= (4050)cm
Tng cnh c hng ln: (1:1) (1:1.5)
h
1
1
:
1
.
5
(3-4)m
1
:
1
(30-50)cm
P

Hnh 1.33. Cu to m U BTCT
2. Cu to m vi
a) M vi b tng, xy
S dng khi chiu cao t p H = (520)m
Gi A l giao im tng trc v m m. QT 79 quy nh: Taluy nn m phi cch A 1 khong 30cm
B l giao im tng trc v nn m: B phi cao hn MNCN 25cm
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
17 3/26/2008
7
0
-
1
0
0
A
1
70-100
10
1
(0.35-0.4)H
B
3
-
6
75-100 >60

Hnh 1.34. Cu to m vi b tng, xy
b) M vi BTCT
M vi BTCT thng c 2 loi: M vi tng dc
M vi tng ngang
+ Tng nh, tng cnh dy 30cm.
+ Tng thn: . Nhiu tng: b
t
= (3540)cm
. 2 tng: b
t
= (70100)cm.
Tng dc
a)
bt
2.5
1
30
bt
30
b)
a 0.3a

Hnh 1.35. Cu to m vi BTCT
a) Nhiu tng dc
b) Hai tng dc


4. khi nim tnh ton m, tr cu . khi nim tnh ton m, tr cu . khi nim tnh ton m, tr cu . khi nim tnh ton m, tr cu (3 Tit)
1. Khi nim chung
Khi thit k m tr cu trc ht chn chn loi m tr cu, s b xc nh kch thc cc tit
din. Sau tin hnh theo cc trnh t sau:
- Chn s tnh ton.
- Xc nh cc loi ti trng i vi tit din cn tnh ton ca cc b phn m tr.
- Lp cc t hp ti trng nhm xc nh cc tr s ni lc bt li rt c kh nng xut hin
trong qu trnh xy dng v khai thc cng trnh.
- Kim tra li cc tit din theo cc trng thi gii hn.
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
18 3/26/2008
2. Cc ti trng tc dng ln m tr cu
a) Trng lng bn thn
Xc nh theo kch thc hnh bao ca cc bn v k thut. Khi tnh ton nn chia m tr thnh
cc khi hnh hc n gin tnh th tch, trng lng v cnh tay n t trng tm ca cc khi ny
n 1 trc no cn tnh mmen.
Cng thc tnh ton:
Q = V
Trong : - trng lng ring ca vt liu
V - th tch m tr
Khi b phn m tr nm di nc khi tnh n nh phi xt n tc dng ca p lc thu tnh. Khi
trng lng ring l:
= - 1 (T/m
3
)
b) Phn lc gi di tc dng ca trng lng bn thn kt cu nhp
Xc nh da vo thit k c th. V d nhp dm gin n:
R
t
= g L /2
Trong : g trng lng bn thn kt cu nhp trn 1 n v chiu di nhp.
L chiu di nhp tnh ton.
c) Trng lng t p
Trng lng ca t p trn cc b mng v cc thnh nghing ca tr m:
P

H (T/m
2
)
Trong :

- trng lng ring ca t,

= 1.8 T/m
3
.
H - chiu cao t p.
d) p lc ngang ca t
Rt quan trng khi tnh m. i vi tr th tu loi, c th tnh hoc khng tnh tu theo mc
nh hng.
Theo QT 79 p lc y ngang tnh theo cng thc:
e
p
=
tc
H
Trong : H chiu cao tng t tnh ton.


=
2
45 tg
o 2
- h s p lc ngang ca t.
,
tc
gc ma st trong, dung trng th tch ca t.
Khi y mng t cch mt t t nhin 3m coi p lc y ngang ca t phn b theo quy
lut ng thng Hp lc y ngang tnh theo cng thc:
HB e
2
1
E
p
=
Trong : e
p
v H - p lc nm ngang ca t v chiu cao tng t.
B - chiu rng tnh i ca m
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
19 3/26/2008
B xc nh nh sau:
b
1
2b
2
B = b.
b
1
> 2b
2
B =2 b
2
.
Vi m cc (ct) nu chiu rng tng cng cc cc (ct) < 1/2 chiu rng m
tr th B =2 b ( b chiu rng cc hoc ct)
Vi m cc (ct) nu chiu rng tng cng cc cc (ct) 1/2 chiu rng m
tr th B ly bng khong cch mp ngoi ca cc (ct).
E
H
/
3
H
<

3
m
b2 b1 b2
b

Hnh 1.36. p lc ngang ln m
Cnh tay n ca hp lc cch y mng 1 khong:
e = H / 3
e) Phn lc gi do hot ti thng ng gy ra
Xc nh phn lc ny bng cch xp ti trc tip hoc dng ti trng tng ng xp xe ln
ng nh hng phn lc gi.
i vi ti trng t v ngi i b xc nh phn lc gi theo cng thc sau:
R = k
o

o
(1+) +p
n

n

Trong : k
o
- ti trng tng ng ca 1 ln xe t tiu chun

o
- h s phn b ngang ca t xung cc gi cu
- h s ln xe
1+ - h s xung kch
p
n
- trng lng ngi i trn 1m
2
l ng

n
- h s phn b ngang ca ngi
- din tch ng nh hng phn lc gi
f) p lc ngang ca t do hot ti thng ng trn lng th trt
M khng c bn qu :
Khi tnh ton p lc ngang do hot ti tc dng ln m, trng lng ca 1 trc bnh xe t c
coi nh phn b u trn 1 din tch (sb) v c thay th bng trng lng ca ct t tng ng
c chiu cao h
o
.
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
20 3/26/2008

=

. b . s
P
h
o

Trong : - trng lng ring ca t
P tng ti trng trn din tch (sb)
b
s

0.2m

Hnh 1.37. S tc dng 1 trc bnh xe t (2ln xe)
M c bn qu :
Lc ny hot ti s phn b qua bn qu xung nn t. Trong cng thc tnh h
o
:
s kch thc bn theo chiu ngang
b = l
b
/ 2
P tng hot ti ln bn
P
Lb
Bn qu
S

Hnh 1.38. M c bn qu
Tnh p lc t
+ Xc nh chiu di lng th trt gi nh:


=
2
45 Htg l
o
o

+ T l
o
tin hnh xp bnh xe
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
21 3/26/2008
+ Tm c s tnh tra bng (sch M tr Cu ) tnh c p lc t do hot ti gy ra.
g) Lc lc ngang
Coi nh phn b u, tc dng theo phng ngang cu t nh mt ng xe chy.
S = 0.2 T/m - on xe H10, H13.
S = 0.4 T/m - on xe H30.
h) Lc ly tm (Xem li phn ti trng)
i) Lc hm
i vi cu ng t v cu thnh ph vi mt ln xe theo mt hng th ly di dng lc tp
trung, t cao nh mt ng xe chy bng 0.3p, 0.6P, 0.9P khi chiu di t ti tng ng t
25m tr xung, t trn 25m n 50m v ln hn 50m, trong P l trng lng chic t nng trong
on xe. Khi c nhiu ln xe theo mt hng th lc hm tnh vi tt c cc ln.
j) Lc gi (Xem li phn ti trng)
k) Lc va tu b (Xem li phn ti trng)
3. Cc t hp ti trng
a) Cc t hp chnh: bao gm cc ti trong thng xuyn tc dng ln cu nh tnh ti, hot ti, lc li
tm.
b) Cc t hp ph: bao gm cc ti trong thuc t hp ti chnh v mt s ti trng cn li tr i ti
trng ng t v ti trng do thi cng. Khi tnh xt theo c phng dc cu v ngang cu.
c) T hp c bit: bao gm lc ng t hoc ti trng trong thi cng cng xy ra vi cc loi ti trng
khc.
4. Tnh tr cu
- Xc nh kch thc tr.
- Chn s tnh:
P
RT1 RT2
RH2 RH1
Tf2 Tf1
e1 e2
W
Pn
Ph
III
III
I
II II
I

Hnh 1.39. S tnh tr
- Xc nh cc ti trng tc dng ln tr
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
22 3/26/2008
Xp xe 1 nhp
Xp xe 2 nhp qt
qt

Hnh 1.40. S tnh phn lc gi do hot ti trn kt cu nhp
- T hp ti trng tc dng ln mt ct y mng:
+ T hp ti trng chnh
+ T hp ti trng ph: . Dc cu: gm ti trng hm xe 1 nhp, hot ti tc dng ln 1 nhp,
tnh ti.
. Ngang cu: - gi ngang c xe
- trn cu khng xe
- lc ngang
- Tnh duyt mt ct:
+ Duyt cng : dng vi t hp ti trong bt li nht
i vi cu kin chu nn ng tm:
n
R
F .
N


i vi cu kin chu nn lch tm:
n
o
R
h
e . 2
1
F .
N


Trong :
M tng mmen tnh ton
N lc dc trc tnh ton

N
M
e
o
= - lch tm ca lc php tuyn N so vi trng tm mt ct
h chiu cao ca mt ct
- H s trit gim kh nng chu lc khi nn.
Cng thc tnh duyt nn xem k hn trong mn Kt cu cng trnh hc.
Kt cu chu un ( mt ct III-III):
M R
u
F
t
( h
o
a)
+ Duyt n nh chng lt:
m
y
e
P . y
h T e P
M
M
o
i
i i i i
gh
L
=
+
=



Trong :
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
23 3/26/2008
M
L
, M
gh
mmen lt tnh ton, gii hn.
T
i
cc lc ngang
e
i
cnh tay n ca P
i

h
i
cnh tay n ca T
i

y khong cch t trng tm tit din n trc kim ton lt
m h s iu kin lm vic, m = 0.8.
+ Duyt n nh chng trt:
m
T
T
gh
tr
m
P
T
i
i


- h s ma st.
5. Tnh m cu
- Xc nh kch thc tr
- S tnh
III
II
III
II
Ep
Eh
I
G
I
R
Xp xe 1 nhp
qt

Hnh 1.41. S tnh m
- Tnh cc ti trng
- Lp cc t hp ti trng
- Kim ton cc mt ct: Kim ton nh phn tr cu
- Tnh cc b phn m:
+ Tng thn: - Xc nh cc t hp
- Duyt cng theo nn lch tm din tch ct thp F
t

+ Tng cnh: Coi tng cnh ch ngm vo thn tr F
t

+ Tng nh: Xt vi iu kin chu un F
t



Chng II:
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
24 3/26/2008
Gi cu dm Gi cu dm Gi cu dm Gi cu dm
1. khi nim chung v gi 1. khi nim chung v gi 1. khi nim chung v gi 1. khi nim chung v gi cu cu cu cu (0.5 Tit)
Gi cu lm nhim v truyn p lc tp trung t kt cu nhp xung m tr v m bo cho u
kt cu nhp c th quay hoc di ng t do di tc dng ca hot ti v nhit thay i.
Cn c vo tnh cht lm vic, c 2 loi gi cu:
- Gi c nh: l gi ch cho php u kt cu nhp c chuyn v xoay v truyn p lc qua 1
im nht nh.
- Gi di ng: l gi cho php u kt cu nhp va c th chuyn v xoay, va c th chuyn v
theo phng dc hoc theo c phng ngang.
B tr gi:
- Trong cu dm, dn gin n m bo truyn phn lc gi v chuyn v t do ca u kt
cu nhp do ti trng v nhit cn b tr gi nh hnh 2.1 a,b.
Trong cc cu c chiu rng khng ln lm B 1215m, bin dng nhit thay i theo phng
ngang cu tng i nh, c th t gi c 1 u di ng theo phng dc (Hnh 2.2a). Cu c B > 15m
mt u kt cu nhp b tr gi di ng theo 2 phng (Hnh 2.1b).
- Trong cu dm lin tc thng thng t gi c nh trn cc tr gia nhp m bo chuyn
v theo phng dc cu khng qu ln (Hnh 2.1c).
- Cc cu gin n nhiu nhp: Vi cu gin n nhiu nhp c nhiu cch b tr gi cu. Thng
thng trn 1 tr thng b tr 1 gi c nh v 1 gi di ng m b khe co dn khng qu ln. Tuy
nhin, nu tr yu v a cht ti ni t tr yu c th t 2 gi di ng (Hnh 2.1.d).
1 2
3
a)
b)
c)
d)

Hnh.2.1. B tr gi cu
1. Gi c nh: 2. Gi di ng theo 1 phng; 3. Gi di ng theo 2 phng


GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
25 3/26/2008
2. cu to cc loi . cu to cc loi . cu to cc loi . cu to cc loi gi cu gi cu gi cu gi cu (1 Tit)
Cu to gi cu ph thuc vo tr s p lc truyn ln gi, i vi gi di ng cn ph thuc vo
chuyn dch ca u kt cu nhp. Chiu di nhp cng ln, cu to gi cu cng phi hon chnh
m bo chuyn v v xoay t do ca u kt cu nhp.
1. Cu to gi cu dm BTCT
a) Gi tip tuyn
- p dng: Dng cho cu bn, dm c sn c L=(1220)m.
- Cu to: Gm 2 bn thp c chiu dy (3050)mm gi l tht gi. Tht trn l 1 tm thp phng c
hn vo cc thanh thp neo chn sn trong dm BTCT. Tht di c mt tip xc hnh tr c lin kt
vi thanh thp chn sn trong k gi. Cu to gi c nh v gi di ng ch khc nhau ch: Gi c
nh c cht hoc vu ngn cn chuyn v ca tht trn i vi tht di. Gi di ng c t bn np
sn bn ngn khng cho tht trn chuyn v theo phng ngang so vi tht di.
Gi c th chu c phn lc gi n 300T
1
2
4 3
5
1

Hnh.2.2. Gi tip tuyn
1. Thp neo; 2. Tht trn; 3. Tht di; 4. Thp bn; 5. Cht thp (gi c nh)
b) Gi con ln BTCT
- p dng: Dng cho nhp L 20m.
- Cu to: Gm 2 tm thp b mt hnh tr, gia l khi BTCT c M300400, chiu cao gi khong
(6070)cm.
Gi c th chu c phn lc n 80T
BTCT h
g

Hnh 2.3. Gi con ln BTCT
c) Gi con ln thp ct vt
- p dng: Dng cho nhp L = (3033)m.
- Cu to: Ging nh gi con ln BTCT nhng khi BTCT c thay bng con ln thp vt gc.
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
26 3/26/2008
Con ln thp
ct vt
h
g

Hnh 2.4. Gi con ln thp ct vt
d) Gi cao su phng
- p dng: Dng cho nhp L = (3033)m.
- Cu to: C cc bn thp dy 5mm nm gia cc lp cao su. Cc bnthp c tc dng nh cc ct
thp ngn cn v tng cng ca gi khi chu phn lc thng ng. Nh tnh cht n hi ca cao su,
tit din u dm c th chuyn v xoay v chuyn v trt. Gi c dng hnh trn hoc hnh ch nht.
Hin nay loi gi cao su phng ch nht c s dng trong d n ci to nng cp cc cu trn Quc
l 1. Gi c th chu ti trng n 200T.
9
1
0
1110
1
4
7
2
0
1
4
7
2
0
THP
CAO SU
2
0
2
3
2
0
2
2
2
0
2
2
9
3
2
0
2

Hnh 2.5. Gi cao su phng dng trong Cu Non Nc (Hng OVM)
e) Gi bn thp phng
-- p dng: Dng cho cu bn hay cu dm c sn L 12m.
- Cu to: Gi c nh l bn thp phng t (1020)mm c nh bng cht thp 25. Gi di ng gm
2 bn thp, gia m bng Aming hay 1 lp than ch chng r v gim ma st m bo cho chng
c th trt ln nhau. Bn trn hn vo ct thp chn trong dm, bn di hn vo ct thp chn trong
m, tr.
f) Gi cao su hnh chu
- p dng: Dng cho nhp L =(40130)m.
- Cu to: Gm 1 tm cao su hnh trn (1) t trong 1 b phn bng thp hnh chu (2). Trong gi di
ng chuyn v trt ca gi do tm teflon PTFE (polytetra fluoroethylene). Tm trt teflon PTFE c
t trong khc lm ca bn thp. Trn mt tm trt PTFE l 1 l thp hp kim c chiu dy 1mm. Tm
PTFE c chiu dy t (48)mm. gi di ng c theo 1phng ngi ta t thm 1 bn np d
hng. Gi c nh c np y di.
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
27 3/26/2008
Chu c phn lc gi (1002600)T
Giong cao su
Np y
Chu thp
L thp hp kim
Tm cao su
a PTFE
Bn trt thp

Hnh 2.6. Gi cao su hnh chu
2. Gi ca cu thp
a) Gi cu nh, chung
Dng cc gi tip tuyn, gi con ln thp vt gc dng cho gi di ng
b)Cu nhp trung v ln
- p dng: Dng cho nhp L 50m.
- Cu to: (hnh v)
S con ln khng nn qu 4.
a)
Bu lng neo
Tht trn
b)

Hnh 2.7. Gi cu thp nhp ln
a) Gi c nh
b) Gi di ng


3. ni dung tnh gi bn phng v gi tip tuyn . ni dung tnh gi bn phng v gi tip tuyn . ni dung tnh gi bn phng v gi tip tuyn . ni dung tnh gi bn phng v gi tip tuyn (0.5 Tit)
1. Tnh gi bn thp phng
- Ni dung tnh: Xc nh kch thc a, b v chiu dy ca thp gi
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
28 3/26/2008
a
b
I
A
bo
b
b
o
I

I
L
I


Hnh 2.8. S tnh gi bn thp phng
- A l p lc tc dng ln gi ang xt do ti trng tnh ton
- Din tch F ca bn thp phi tho mn iu kin
F = a b
b
R
A

R
b
l cng chu nn cc b ca b tng b k gi ( Thng dng M250)
T s
b
a
thng chn t 11.5 T xc nh c a, b
tnh chiu dy , coi ng sut di y tht di phn b u:
=
b a
A

Tht di coi nh ngm tit din I-I lm vic nh congson di tc dng ca ti trng phn b
u q theo chiu rng a:
q =
b
A

Chiu di congson l: L =
2
b b
o


Tit din tnh ton l tit din ch nht (a ) do ta c s tnh nh hnh 2.8.
T ta c:
M
I-I
= ( )
2
o
b b
b 8
A

W
I-I
=
6
a
2


Bn thp phi tho mn:
t
u
R
W
M
=

t
u
o
R b a
A 3
2
b b

2. Tnh gi tip tuyn
GS.TS.Nguyn vit Trung M tr v gi cu dm
29 3/26/2008
Gi cu c tnh vi phn lc gi A do ti trng tnh ton (c tnh n n, 1+)
Chn kch thc gi:
a
1
b
R
a
A

Hnh 2.9. Kch thc gi
+ Theo phng ngang cu (a) gn bng chiu rng bu dm hoc cnh di dm I
+ Theo phng dc cu (b): b = cm ) 20 18 (
R a
A
em

Bn knh con ln c xc nh theo iu kin nn (quy c) theo tit din i qua ng knh con
ln.
A = R
c
2 R a
1

Trong : R
c
cng tnh ton chu ct ca thp lm gi, R
c
= 0.04 R
o

R
o
cng chu lc dc trc ca thp lm con ln, R
o
= 200kG/cm
2
.
R bn knh con ln
a
1
chiu di ng tip xc
( 2 R a
1
l din tch quy c)
Kim ton tht gi thp theo iu kin chu un: Coi phn lc A phn b u trn din tch,
mmen ti tim tht gi (coi nh ti ngm ca congson).
8
b . A
4
b
.
2
b
.
b
A
M = =
Chn trc chiu dy tht gi, = (3050)mm.
u
R
W
M
=
Trong :
6
. a
W
2