You are on page 1of 256

∏ National Geographic Society, Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ÌË ÎÂÚ‰ÔÛÎÔÈÎfi˜ ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎfi˜

Î·È ÂÎ·È‰Â˘ÙÈÎfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ, ȉڇıËΠÙÔ 1888 Ì ÛÙfi¯Ô «ÙËÓ ÚÔ·ÁˆÁ‹
Î·È ÙË ‰È¿‰ÔÛË Ù˘ ÁˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ÁÓÒÛ˘». ∞fi ÙËÓ ›‰Ú˘Û‹ Ù˘ ¤¯ÂÈ ˘ÔÛÙËÚ›ÍÂÈ ¿Óˆ ·fi
7.000 ÂÍÂÚ¢ÓËÙÈΤ˜ ·ÔÛÙÔϤ˜ Î·È ÂÚ¢ÓËÙÈο ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù·, Û˘Ì‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ ÛÙË ÁÓÒÛË Ù˘ °Ë˜,
Ù˘ ı¿Ï·ÛÛ·˜ Î·È ÙÔ˘ Ô˘Ú·ÓÔ‡, ·ÏÏ¿ Î·È Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Î·È ÙÔ˘ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡. ∏ NGS ÂÎ·È‰Â‡ÂÈ
Î·È ÂÌÓ¤ÂÈ Î·ıËÌÂÚÈÓ¿ ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ì ÂÚÈÔ‰Èο, ‚È‚Ï›·, ÙËÏÂÔÙÈο ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù·
‚›ÓÙÂÔ, ¯¿ÚÙ˜ Î·È ¿ÙÏ·ÓÙ˜, Ì ˘ÔÙÚÔʛ˜ ÁÈ· ¤Ú¢ӷ, Ì ÙÔ ‰È·ÁˆÓÈÛÌfi National Geographic
Bee, Ì ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· ÁÈ· ‰·ÛοÏÔ˘˜ Î·È Ì ÚˆÙÔÔÚÈ·Îfi ÂÔÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ‰È‰·Ûηϛ·˜.
∏ NGS ÛÙËÚ›˙ÂÙ·È ÛÙȘ ÂÈÛÊÔÚ¤˜ ÙˆÓ ÌÂÏÒÓ Ù˘ Î·È ÛÙ· ¤ÛÔ‰· ·fi ÙËÓ ÒÏËÛË ÙˆÓ
ÂÎ·È‰Â˘ÙÈÎÒÓ Ù˘ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ. Δ· ̤ÏË Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÙÔ National Geographic, ÙÔ Â›ÛËÌÔ
ÂÚÈÔ‰ÈÎfi Ù˘ NGS, Î·È ·ÔÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ‰È¿ÊÔÚ· ÚÔÓfiÌÈ·, fiˆ˜ ÂÎÙÒÛÂȘ ÛÙ· ÚÔ˚fiÓÙ·
Ù˘ NGS Î.¿.

∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À

π™Δ√ƒπ∞
Δ√À ∂§§∏¡π∫√À
∂£¡√À™
™Δ∏¡ ∫√π¡∏ ¡∂√∂§§∏¡π∫∏ °§ø™™∞
™Àª¶§∏ƒøª∂¡∏ ∫∞π ∂¶π∫∞πƒ√¶√π∏ª∂¡∏ ª∂Ãπ Δ√ 2004

Δ√ª√™ 14
976 - 1081

∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À

π™Δ√ƒπ∞
Δ√À ∂§§∏¡π∫√À
∂£¡√À™
ŒÎ‰ÔÛË Ù˘ National Geographic Society
∂∫¢√Δ∏™

°ÈÒÚÁÔ˜ ∫ÔÂÏÈ¿‰Ë˜
¢π∂À£À¡™∏ ∂∫¢√™∏™

™¿‚‚·˜ ∫·Ú¤Ï˘
™Àªμ√À§√™ ∂∫¢√™∏™

¡›ÎÔ˜ ª¿ÚÁ·Ú˘
¢π∂À£À¡™∏ ¢∏ªπ√Àƒ°π∫√À

¶ÂÏ·Á›· °È·ÎÔ˘Ì¿ÎË
∂¶π™Δ∏ª√¡π∫√π ™Àªμ√À§√π - KEIMENA

μ·ÁÁ¤Ï˘ ¢Ú·ÎfiÔ˘ÏÔ˜
ª. ∞ÙÌ·Ù˙›‰Ô˘, μ. ∞Ó·ÁÓˆÛÙÔÔ‡ÏÔ˘, M. °ÂˆÚÁÔ˘‰¿Î˘,
¶. °˘ÊÙÔÔ‡ÏÔ˘, A. ∏ÏÈ¿‰Ë,, ª. £ÂÔ‰ˆÚ·Î¿Î˘,
¡. §È‚·Ófi˜, ¡. ∫·ÛÙÚÈÓ¿Î˘, N. MÂÏ‚¿ÓÈ,
¡. ¶··‰ËÌËÙÚ›Ô˘, μ. ΔÚÈ¿ÓÙË
∂¶πª∂§∂π∞ ∫∂πª∂¡ø¡ - ª∂Δ∞°§øΔΔπ™∏

ª·Ú›· ∞ÏÂ͛Ԣ
∞. μÏ·¯Ô‰‹ÌÔ˘, ∂. °ÏÂ˙¤ÏÏË, μ. ∫ÂÚÂÛÙÂÙ˙‹,
™. ∫ÚÔΛ‰Ë, ∞. ∫ÒÙÛË, ∂. ¶··ÓÈÎÔÏ¿Ô˘, ∏. ™ÈÓÈÁ¿ÏÈ·,
ª. ΔÈÎÔÔ‡ÏÔ˘, ∞. ºˆÙÂÈÓÔ‡, ∞. ÷ÌÂ˙ÔÔ‡ÏÔ˘

NATIONAL GEOGRAPHIC
SOCIETY
«For the increase and diffusion of
geographic knowledge»
John M. Fahey, Jr.
President and Chief Executive Officer
Gilbert M. Grosvenor
Chairman of the Board
Tim T. Kelly
President, Global Media Group
John Q. Griffin
Executive Vice President; President, Publishing
Nina D. Hoffman
Executive Vice President; President, Book
Publishing Group

∫∞§§πΔ∂áπ∫∏ ∂¶πª∂§∂π∞

∂˘ÚÈ›‰Ë˜ ¢ÂÛÔÙ›‰Ë˜
∞. ∫·ÙÛ¿, °. ª·ÚÙ˙Ô‡ÎÔ˜, ∂. ∫Ô‡ÛÎÔ˘ÚË,
°. ∫Ô˘Ú¿Û˘, ™. ∫·ÓÛÔ‡
∂¶πª∂§∂π∞ ¶∞ƒ∞°ø°∏™

ª·ÓfiÏ˘ ∫·ÛÙÚÈÓ¿Î˘
ª. ª˘ÏˆÓ¿˜, μ. ªÈÚÌÈÏfiÔ˘ÏÔ˜
∞¡∞¶ΔÀ•∏ §√°π™ªπ∫√À

¡›ÎÔ˜ ∫fiÓÙ˘
°. ¶·¯fi˜, ∫. °ÂÚÔÓÙ‹˜, ª. ¶ÂÊ¿Ó˘
∂¶∂•∂ƒ°∞™π∞ ∂π∫√¡∞™
ª. Δ˙ÒÚÙ˙˘
3D DESIGN
Δ. ∫·Ùۛη˜

TE™™∂ƒ∞ ¶π ∞.∂.
www.4pi.gr
∞ÔÎÏÂÈÛÙÈÎfi˜ ÂΉfiÙ˘ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·
Ù˘ National Geographic Society ÁÈ· Ù· μÈ‚Ï›·
Î·È Ù· ¶ÂÚÈÔ‰Èο National Geographic Magazine
Î·È NG KIDS.

∂π∫√¡√°ƒ∞º∏™∂π™
°. ¶ÈÛÎÔ¿Ó˘, K. ºÔ˘ÙÛ›‰Ë˜

£fi‰ˆÚÔ˜ ™›ÓÔ˘Ï·˜, ¢ËÌ‹ÙÚ˘ ÷Ù˙‹˜
¢È¢ı‡ÓÔÓÙ˜ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔÈ

∂¶πª∂§∂π∞ ∂π∫√¡√°ƒ∞º∏™∏™
Δ. μÂÓÂÙÛ·ÓfiÔ˘ÏÔ˜, ª. ∫·ÏÂÒ‰Ë, ∫. ∫·ÏÔÁÈ¿ÓÓË,
™. ∫Ô˙·Ó›‰Ô˘

∏ÓÈfi¯Ô˘ 26, ÷ϿӉÚÈ 152 38
ΔËÏ. 210 6070100 Fax: 210 6070199
™˘Ó‰ÚÔ̤˜: 210 6070060, e-mail: syndromes@4pi.gr

¶∞ƒ∞°ø°∏
∂ÎÙ‡ˆÛË: 3∂ ∂ÎÙ˘ˆÙÈ΋ ∞.∂.
∫·ÏÏÈÙ¯ÓÈ΋ μÈ‚ÏÈÔ‰ÂÛ›·: μ·Û›Ï˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘,
°ÂÒÚÁÈÔ˜ ™Ù¿ÌÔ˘, General Pack A.E.

©2009-2010 National Geographic Society - Δ¤ÛÛÂÚ· ¶È ∂ȉÈΤ˜ ∂ΉfiÛÂȘ ∞.∂.

¶∂ƒπ∂Ã√ª∂¡∞

[5]

8 μ·Û›ÏÂÈÔ˜ B′ Ô μÔ˘ÏÁ·ÚÔÎÙfiÓÔ˜

∂·Ó¿ÛÙ·ÛË Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ ● ¶ÚÒÙË

ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μã ηٿ ÙˆÓ
μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ ● √ μÔ˘ÏÁ·ÚÈÎfi˜ ¶fiÏÂÌÔ˜
·fi ÙÔ 997 ¤ˆ˜ ÙÔ 1002 ● ™˘Ó¤¯ÂÈ· ÙÔ˘
μÔ˘ÏÁ·ÚÈÎÔ‡ ¶ÔϤÌÔ˘ - ∫·ÙÔÚıÒÌ·Ù·
ÙÔ˘ 1014 ● μÔ˘ÏÁ·ÚÈÎfi˜ ¶fiÏÂÌÔ˜ ÙÔ˘
1015-1017 ● √È μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ËÙÙÒÓÙ·È ÙÔ
1018 - £ÚÈ·Ì‚È΋ ÔÚ›· ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ

£¿Ó·ÙÔ˜ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′

48 ¶·Ú·ÎÌ‹ Î·È Î·Ù¿Ï˘ÛË Ù˘
‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ÙˆÓ ª·Î‰fiÓˆÓ

∑ˆ‹ Î·È ƒˆÌ·Ófi˜ °′ ● ∑ˆ‹ Î·È ªÈ¯·‹Ï ¢′

∫·ı·›ÚÂÛË ª·ÓÈ¿ÎË - ∞ÒÏÂÈ· Ù˘

∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·˜ Î·È Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ● ™Ù¿ÛË
™ÂÚ‚›·˜ Î·È μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ ● ™Ù¿ÛË ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ

£¿Ó·ÙÔ˜ ªÈ¯·‹Ï ¢′ - ∫·ı·›ÚÂÛË ÙÔ˘

ªÈ¯·‹Ï ∂′ ● ∑ˆ‹ Î·È ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ £′

ΔÂÏÂ˘Ù·›· ÂȉÚÔÌ‹ ÙˆÓ ƒÒÛˆÓ Î·Ù¿ ÙÔ

ªÂÛ·›ˆÓ· ● ∞Ú¯ÈÎÔ› fiÏÂÌÔÈ ΔÔ‡ÚÎˆÓ Î·È
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ● ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔÈ ÛÙË ™·Ú‰È΋

£ÂÔ‰ÒÚ·, Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·fiÁÔÓÔ˜ Ù˘

̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜

88

¶ÚÒÙÔ˜ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi˜
Ô˘Ì·ÓÈÛÌfi˜

[6] π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

118 Δ· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ˙ËÙ‹Ì·Ù·

∞Ó¿ÚÚËÛË πÁÓ·Ù›Ô˘ - ∂ÍÔÚ›· ºˆÙ›Ô˘

∂ÈÛÙÔϤ˜ πÁÓ·Ù›Ô˘ Î·È μ·ÛÈÏ›Ԣ ÚÔ˜

ÙÔÓ ¿· ● ∏ Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÙÔ˘ 869 Ô˘
ηıȤڈÛ ÙËÓ ÂÓÙ·Ú¯›· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜

∫·Ù·‰›ÎË ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ Î·È ÙˆÓ ÊˆÙÈ·ÓÒÓ

∏ ͯˆÚÈÛÙ‹ Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÙˆÓ ¤ÓÙ ·-

ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ ÁÈ· ÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›· ● £¿Ó·ÙÔ˜
πÁÓ·Ù›Ô˘ - ™‡ÓÔ‰Ô˜ 879-880 ● £Ú›·Ì‚Ô˜
ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ ● πÛÙÔÚÈ΋ ÂÍ‹ÁËÛË ÁÈ· ÙË
‰È¿ÛÙ·ÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ ● ¢Â‡ÙÂÚË
ÙÒÛË ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ - ΔÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ÎÚ›ÛÂȘ
ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ● ¶ÚÔ·Ó·ÁÁÂϛ˜ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘
ڋ͢ ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ ● √ ·ÙÚȿگ˘
ªÈ¯·‹Ï ∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ˜ ● ∏ ·ÏÏËÏÔÁÚ·Ê›·
ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï Î·È ÙÔ˘ ¿·

102

∏ Ù¤¯ÓË Ù˘
̷ΉÔÓÈ΋˜
«∞Ó·Á¤ÓÓËÛ˘»

∏ ‰ÔÁÌ·ÙÈ΋ ¤ÓˆÛË Â›Ó·È ·‰‡Ó·ÙË

¶∂ƒπ∂Ã√ª∂¡∞

[7]

182 ÀÏÈ΋, ËıÈ΋ Î·È ÂıÓÔÏÔÁÈ΋
ηٿÛÙ·ÛË Â› Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜
‰˘Ó·ÛÙ›·˜

ªˆ·ÌÂı·ÓÔ› - ™Ï¿‚ÔÈ - μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ

μÏ¿¯ÔÈ ● ∞Ï‚·ÓÔ› ● ÕÏÏÔÈ Í¤ÓÔÈ ● ∏ ªÈÎÚ¿

∞Û›· Î·È Ô ÂΛ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ● ∏ ÂıÓÈ΋ ηÈ
ËıÈ΋ ·ÏÏÔ›ˆÛË ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ ● ™ÙÚ·Ùfi˜

ºÔÚÔÏÔÁ›·

210 Δ· ÌÂٷ͇ πÛ··Î›Ô˘ ∫ÔÌÓËÓÔ‡
Î·È ∞ÏÂ͛Ԣ

μ·ÛÈÏ›· Î·È ·Ú·›ÙËÛË ÙÔ˘ πÛ··Î›Ô˘

∫ÔÌÓËÓÔ‡ ● ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¢Ô‡Î·˜ √ϤıÚÈ· Â›‰Ú·ÛË ÙˆÓ ÏÔÁ›ˆÓ ● √ ƒˆÌ·Ófi˜
¢ÈÔÁ¤Ó˘ ● √ ƒˆÌ·Ófi˜ ·Ó·¯·ÈÙ›˙ÂÈ ÙÔ˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ● ∏ÚˆÈÛÌfi˜ ƒˆÌ·ÓÔ‡, ·È¯Ì·ÏˆÛ›·,
χÙÚˆÛË ● £¿Ó·ÙÔ˜ ƒˆÌ·ÓÔ‡ Î·È ∞Ï
∞ÚÛÏ¿Ó ● ªÈ¯·‹Ï ∑′ ¢Ô‡Î·˜ - √È Û˘ÌÊÔÚ¤˜
ÛÙËÓ ∞Û›· ● ¶ÙÒÛË ªÈ¯·‹Ï ∑′ - ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜
μÔÙ·ÓÂÈ¿Ù˘ ● ΔÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÛÒ˙ÂÙ·È ·fi ÙÔÓ
∞ϤÍÈÔ ∫ÔÌÓËÓfi

160

ΔÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜

[8]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

μ∞™π§∂π√™ μ′
√ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

Ë Û˘ÓÙÚÈ‚‹

ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ
Î·È Ë Â¤ÎÙ·ÛË
Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
Δ· ÚÒÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘
‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛ˘ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′
μÔ˘ÏÁ·ÚÔÎÙfiÓÔ˘ ÛËÌ·‰Â‡ÙËηÓ
·fi ÙȘ ÂÍÂÁ¤ÚÛÂȘ ‰‡Ô
ÛÔ˘‰·›ˆÓ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ˆÓ ÛÙË
ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, ÙÔ˘ μ¿Ú‰· ™ÎÏËÚÔ‡
Î·È ÙÔ˘ μ¿Ú‰· ºˆÎ¿. ªÂÙ¿ ÙËÓ
·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙˆÓ ÚÒÙˆÓ
ÚÔ‚ÏËÌ¿ÙˆÓ, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜
Û˘Ó¤ÙÚÈ„Â ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜
Î·È Ô‰‹ÁËÛ ÙË μ˘˙·ÓÙÈÓ‹
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÛÙÔ ·fiÁÂÈÔ
Ù˘ ‰‡Ó·Ì‹˜ Ù˘. ΔÔ ÎÚ¿ÙÔ˜
ÂÂÎÙ¿ıËΠ̠ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË
‰·ÊÒÓ ÛÙ· μ·ÏοÓÈ·, ̤¯ÚÈ
ÙÔ ¢Ô‡Ó·‚Ë, Î·È ÛÙÔÓ ∫·‡Î·ÛÔ.

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

√È ÙÚÂȘ Ì¿ÁÔÈ Ì ٷ ‰ÒÚ·, ·fi ÙȘ ÙÔȯÔÁڷʛ˜ ÙÔ˘ Ó·Ô‡ ÙÔ˘ San Vitale ÛÙË ƒ·‚¤Ó·.

[9]

MOUNTAINPIX/SHUTTERSTOCK

[10]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′
Ô μÔ˘ÏÁ·ÚÔÎÙfiÓÔ˜

Ô ¤Ó·˜ ÓfiÌÈÌÔ˜
‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ , ‹Ù·Ó 20 ÂÙÒÓ Î·È Ô ¿ÏÏÔ˜,
Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, 17. √ ÚÒÙÔ˜ ÏÔÈfiÓ ÌÔÚÔ‡Û ‚¤‚·È·, ÏfiÁˆ Ù˘ ËÏÈΛ·˜ ÙÔ˘, Ó· ·Ó·Ï¿‚ÂÈ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο
ÙËÓ ¿ÛÎËÛË Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜, ·ÏÏ¿ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌ· ¿ÂÈÚÔ˜
Î·È Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ˜ ·Ó¤Î·ıÂÓ Ó· Û¤‚ÂÙ·È ÙÔÓ Â˘ÓÔ‡¯Ô
μ·Û›ÏÂÈÔ2 ˆ˜ ÚÔÛÙ¿ÙË Î·È Ô‰ËÁfi. ∂ˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔ˜
·fi ·˘Ùfi Ô ÔÏ˘Ì‹¯·ÓÔ˜ ÂΛÓÔ˜ ¿ÓıÚˆÔ˜, Ô
ÔÔ›Ô˜, ·ÊÔ‡ ‰ÈÂÙ¤ÏÂÛ ‰È·‰Ô¯Èο Úfi‰ÚÔ˜ Ù˘ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˘ ºˆÎ¿ Î·È ÙÔ˘
πˆ¿ÓÓË, ¤‚Á·ÏÂ Î·È ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ·fi ÙË Ì¤ÛË, ηÙfiÚıˆÛÂ
-·Ó
·Ó fi¯È ‚¤‚·È· Ó· ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ Î·È ÙÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi fiÓÔÌ·,
fiˆ˜ ÂΛÓÔÈ ÔÈ ‰‡Ô ÛÙÚ·ÙËÁÔ›- Ó· ‰È·¯ÂÈÚ›˙ÂÙ·È ·fiÏ˘Ù· ÁÈ· ·ÚÎÂÙ¿ ¯ÚfiÓÈ· ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ù˘. °È· Ó· ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙË ı¤ÛË ÙÔ˘, Î·Ù¤Ê˘Á Û ‰È¿ÊÔÚ· Ù¯ӿÛÌ·Ù·, ÌÂÚÈο ·fi Ù· ÔÔ›· ‹Ù·Ó ÔϤıÚÈ·. ∫˘Ú›ˆ˜
·Ó·Î¿ÏÂÛ ·fi ÙËÓ ÂÍÔÚ›· ÙË £ÂÔÊ·ÓÒ3, ÙË ÌËÙ¤Ú·
ˆ˜
ÙˆÓ ‰‡Ô ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ, ÁÈ· Ó· Û˘Ì‚¿ÏÂÈ Ì¿ÏÏÔÓ -ˆ˜
·ÓÙ·ÌÔÈ‚‹ ÁÈ’ ·˘Ù‹ ÙËÓ Â˘ÂÚÁÂÛ›·- ÛÙËÓ Â‰Ú·›ˆÛË
Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜ ÙÔ˘ Ì ÙËÓ ÂÈÚÚÔ‹ Ô˘ ›¯Â ÛÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜
Ù˘4. ¢È·ÊÔÚÂÙÈο, ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ÂÍËÁ‹ÛÔ˘Ì ÙËÓ
·Ó¿ÎÏËÛË Ù˘ £ÂÔÊ·ÓÒ˜, Ù˘ ÔÔ›·˜ fï˜ ÙÔ fiÓÔÌ·
‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ·ÎÔ˘ÛÙ› ·fi ÙfiÙ ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·.
√ Úfi‰ÚÔ˜ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ÚÔ¤‚Ë fï˜ Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·
Î·È Û ÌÈ· ¿ÏÏË Ú¿ÍË, Ù˘ ÔÔ›·˜ Ù· ·›ÙÈ· Î·È Ù·
·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Â›Ó·È ÈÔ ÁÓˆÛÙ¿. ™ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË, ÙÔ ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi ÚfiÛˆÔ ÌÂÙ¿ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÛÙÔ
ÎÚ¿ÙÔ˜ ‹Ù·Ó Ô μ¿Ú‰·˜ Ô ™ÎÏËÚfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜ -ˆ˜
ÛÙÚ·ÙËÏ¿Ù˘ fiÏ˘ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È ÏfiÁˆ ÙˆÓ ÔÏÏÒÓ ÔÏÂÌÈÎÒÓ Î·ÙÔÚıˆÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘- ›¯Â ÌÂÁ¿ÏË ‰‡Ó·ÌË ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi Î·È ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi Ó· ÌËÓ ·Ó¤¯ÂÙ·È Î·Ì›· ¿ÏÏË Î˘ÚÈ·Ú¯È΋ ·ÚÔ˘Û›·. ŒÙÛÈ, Ô Â˘ÓÔ‡¯Ô˜ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ıÂÒÚËÛ ۈÛÙfi Ó· ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·
ÙÔ˘, Ó· ÎÚ·Ù‹ÛÂÈ Â˘ÓÔ˚΋ ÛÙ¿ÛË Î·È Ó· ·ÓÙÈÙ¿ÍÂÈ ÛÂ
√Δ∞¡ ¶∂£∞¡∂ √ μ∞™π§π∞™ πø∞¡¡∏™,
1

·˘ÙfiÓ ÙÔ˘˜ ÁÓˆÛÙÔ‡˜ Û ÂÌ¿˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ¶¤ÙÚÔ Î·È
ªÈ¯·‹Ï μÔ‡ÚÙ˙Ë. °È’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÎÔfi, ÙÔÓ μ¿Ú‰· ÙÔ
™ÎÏËÚfi, ·ÊÔ‡ ÙÔ˘ ·Ê·›ÚÂÛ ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÏ¿ÙË, ÙÔÓ ¤ÛÙÂÈÏ ӷ ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙË ÏÈÁfiÙÂÚÔ ÛËÌ·ÓÙÈ΋
·Ú¯ËÁ›· ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÛÙË ªÂÛÔÔÙ·Ì›·, ÂÓÒ ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi ¶¤ÙÚÔ ÙÔÓ ‰ÈfiÚÈÛ ÛÙÚ·ÙËÏ¿ÙË Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ηÈ
ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï μÔ‡ÚÙ˙Ë Ì¿ÁÈÛÙÚÔ Î·È ÛÙÚ·ÙËÁfi Ù˘
∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·˜.
√ ™ÎÏËÚfi˜ ·Á·Ó¿ÎÙËÛÂ Î·È ‹Á ÁÚ‹ÁÔÚ· ÛÙËÓ
Â·Ú¯›· Ô˘ ÙÔ˘ ·Ó·Ù¤ıËÎÂ, fi¯È ÁÈ· Ó· ˘·ÎÔ‡ÛÂÈ
ÛÙȘ ‰È·Ù·Á¤˜ ÙÔ˘ ¢ÓÔ‡¯Ô˘, ·ÏÏ¿ ÁÈ· Ó· ÙÔÓ ÂΉÈÎËı›. √ ÛÙÚ·Ùfi˜ Ô˘ ‚ڋΠÂΛ, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔÓ Ï¿ÙÚ¢Â,
ÙÔÓ ·Ó·ÁfiÚ¢Û ·Ì¤Ûˆ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿ «Î·È ÔÈ ∞Ṳ́ÓÈÔÈ ¿Ú¯ÈÛ·Ó ÚÒÙÔÈ ÙȘ Â¢ÊË̛˜». √È ÕÚ·‚˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
‹Ù·Ó ¿ÓÙ· Úfiı˘ÌÔÈ Ó· ˘Ôı¿ÏÔ˘Ó Î¿ı ‰È΋ Ì·˜
ÂͤÁÂÚÛË, Û˘ÌÌ¿¯ËÛ·Ó Ì·˙› ÙÔ˘. ∫¿ÔÈÔÈ ·fi ÙÔ˘˜
·ÍȈ̷ÙÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ·˘ÙÔÌfiÏËÛ·Ó
ÙfiÙ ÚÔ˜ ÙÔÓ ™ÎÏËÚfi. ÕÏÏÔÈ, fiˆ˜ Ô ªÈ¯·‹Ï μÔ‡ÚÙ˙˘, ‹Úı·Ó ÛÂ Û˘ÓÂÓÓfiËÛË Ì·˙› ÙÔ˘. ™ÙË Ì¿¯Ë Ô˘
¤ÁÈÓ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 976 ÛÙË §¿·Ú· Ù˘ ∫··‰ÔΛ·˜
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ™ÎÏËÚfi Î·È ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi ¶¤ÙÚÔ, ÔÈ ‚·ÛÈÏÈÎÔ› ÙÚ¿ËÎ·Ó ÛÂ Ê˘Á‹, ÂÓÒ fiÏÔ˜ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘˜
Ì·˙› Ì ÙÔÓ ÂÍÔÏÈÛÌfi ÙÔ˘ Î·È ¿ÂÈÚÔ ÏÔ‡ÙÔ ¤ÂÛÂ
ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ ÓÈÎËÙÒÓ. √È ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·
ÂÓÈÛ¯‡ıËÎ·Ó ·ÎfiÌ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ì ÙËÓ ÚÔÛ¯ÒÚËÛË
Û ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï μÔ‡ÚÙ˙Ë, ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ ÙÔ˘ §˘‰Ô‡ Î·È ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘ ÙˆÓ ∞ÙٷϤˆÓ5.

™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·, ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÙÔ›Ô Ù˘
∫··‰ÔΛ·˜. ΔÔ 976 ÛÙË §¿·Ú· Ù˘ ∫··‰ÔΛ·˜
¤ÁÈÓ ÌÈ· Ì¿¯Ë ÛÙËÓ ÔÔ›· ÔÈ ‚·ÛÈÏÈÎÔ› ˘Ô¯ÒÚËÛ·Ó
ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘ μ¿Ú‰· ™ÎÏËÚÔ‡.
RICHARD HAMILTON SMITH/CORBIS/APEIRON

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

[11]

[12]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ºˆÙÔÁÚ·Ê›·
·fi ÂÚ›È·
Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
ÂÚÈfi‰Ô˘ ÛÙËÓ
·Ú¯·›· ∫·ÈÛ¿ÚÂÈ·.
√ ºˆÎ¿˜
Û˘ÁΤÓÙÚˆÛÂ
Ù· ˘ÔÏ›ÌÌ·Ù·
ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÙÔ˘
ÛÙËÓ ∫·ÈÛ¿ÚÂÈ·,
fiÔ˘ ÙÔÓ
Û˘Ó¿ÓÙËÛÂ
Î·È ÂÓÒıËΠ̷˙›
ÙÔ˘ Î·È Ô ÛÙÚ·Ùfi˜
ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
μÔ‡ÚÙ˙Ë.
HANAN ISACHAR/
CORBIS/APEIRON

ŸÙ·Ó ÔÈ Âȉ‹ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ Ù·Ú¿¯ıËΠ‚¤‚·È·, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ·ÂÏ›ÛÙËΠÒÛÙ ӷ ÎÈÓËÙÔÔÈËı› ÁÈ· Ó· ÓÈ΋ÛÂÈ ÙÔÓ
·ÓÙ›·Ïfi ÙÔ˘ Ì ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Î·È ÙȘ
Û˘ÓËıÈṲ̂Ó˜ ÙÔ˘ Ì˯·ÓÔÚڷʛ˜. ŒÂÈÛ ÏÔÈfiÓ ÙÔ
‚·ÛÈÏÈ¿ Ó· ÛÙ›ÏÔ˘Ó ÛÙËÓ ∞Û›· ÙÔÓ ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ
§¤ÔÓÙ·, Ô ÔÔ›Ô˜ ı· ›¯Â ˆ˜ Û‡Ì‚Ô˘Ïfi ÙÔ˘ ÙÔÓ Í·ÎÔ˘ÛÙfi ÁÈ· ÙËÓ Â˘ÁψÙÙ›· ÙÔ˘ ·ÙÚ›ÎÈÔ πˆ¿ÓÓË Î·È ÂÈϤÔÓ fiÏË ÙË ‚·ÛÈÏÈ΋ ÂÍÔ˘Û›· Ó· ‰ˆÚ›˙ÂÈ, Ó· ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ
Î·È Ó· οÓÂÈ ÚÔ·ÁˆÁ¤˜, ¢ÂÏÈÛÙÒÓÙ·˜ fiÙÈ Ô §¤ÔÓÙ·˜,
¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ¯ˆÚ›˜ ÊÂÈ‰Ò ·˘Ùfi ÙÔ ‰Èη›ˆÌ·, ı·
ÚÔÛ¤Ï΢ ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÔÛٿ٘.
√ §¤ÔÓÙ·˜, ·ÊÔ‡ ‹Á ÛÙÔ ∫ÔÙ˘¿ÂÈÔ Ù˘ ºÚ˘Á›·˜
Î·È ¤ÛÙËÛ ÂΛ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi‰fi ÙÔ˘, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ·Ú¯ËÁfi˜ ‹Ù·Ó ¿ÓÙ· Ô ·ÙÚ›ÎÈÔ˜ ¶¤ÙÚÔ˜, ¿Ú¯ÈÛ ÙË ‰Ú¿ÛË
ÙÔ˘, Ô˘ fï˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Î·È ıˆڋıËÎÂ
¤Ó‰ÂÈÍË ·‰˘Ó·Ì›·˜. ΔfiÙ ·ÔÊ¿ÛÈÛ οÙÈ Û˘ÓÂÙfi ηÈ
Û˘Ó¿Ì· ÙÔÏÌËÚfi. ∞ÊÔ‡ ¤Ê˘Á ·fi ÙÔ ∫ÔÙ˘¿ÂÈÔ Î·È
·ÁÓfiËÛ ÙÔ ™ÎÏËÚfi Ô˘ ›¯Â ·Ú·Ù·¯ı› ÛÙÔ ¢ÈfiÙ·ÌÔ, fiÚÌËÛ ÚÔ˜ Ù· ·Ó·ÙÔÏÈο, ÁÈ· Ó· ·ÂÈÏ‹ÛÂÈ Ù·
ÓÒÙ· ÙˆÓ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙÒÓ. ∏ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ·˘Ù‹ ηٷÙÚfiÌ·ÍÂ
ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ ÙÔ˘ ™ÎÏËÚÔ‡ Î·È ÔÏÏÔ› ·fi ·˘ÙÔ‡˜,
ıˆÚÒÓÙ·˜ fiÙÈ Ë ÂͤÁÂÚÛË ÎÈÓ‰‡Ó¢ ӷ ‰È·Ï˘ı›,
ÚÔÛ¯ÒÚËÛ·Ó ÛÙÔÓ ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ. μϤÔÓÙ·˜ ·˘Ù¿
Ô ™ÎÏËÚfi˜, ·¤Û·Û ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï μÔ‡ÚÙ˙Ë Ì ÙÔÓ
ÂÏ·ÊÚ¿ ÔÏÈṲ̂ÓÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘, ·ÊÔ‡ ÙÔÓ ‰È¤Ù·Í ӷ
·ÓÙÈÙ·¯ı› fiÛÔ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Û οı ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘

§¤ÔÓÙ· Î·È Ó· ·ÔʇÁÂÈ Ì οı ÙÚfiÔ ÌÈ· ÁÂÓÈ΋ Û˘ÌÏÔ΋ Ì·˙› ÙÔ˘. øÛÙfiÛÔ, ÂÓÒ Ô ªÈ¯·‹Ï μÔ‡ÚÙ˙˘
·Ó¤Ï·‚ ÙÔ ¤ÚÁÔ ·˘Ùfi, ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠfiÙÈ ÔÈ ÕÚ·‚˜
ÛÙ· ·Ó·ÙÔÏÈο Ù˘ μ¤ÚÔÈ·˜ ¤ÛÙÂÈÏ·Ó ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜
ÙÔ Û˘ÌʈÓË̤ÓÔ ÂÙ‹ÛÈÔ ÊfiÚÔ Î·È fiÙÈ ·˘ÙÔ› Ô˘ ı·
ÌÂÙ¤ÊÂÚ·Ó Ù· ¯Ú‹Ì·Ù· ÙˆÓ ÊfiÚˆÓ ı· ÂÚÓÔ‡Û·Ó ÌÈ·
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË Ì¤Ú· ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ‰‡Ô ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ.
∞˘Ùfi ÙÔ ‹ÍÂÚ·Ó Î·È ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ·, ηÈ
¤ÙÛÈ ÔÈ ‰‡Ô ·ÓÙ›·ÏÔÈ fiÚÌËÛ·Ó Ô ¤Ó·˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘
¿ÏÏÔ˘ ÛÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ √͇ÏÈıÔ, ÁÈ· Ó· ¿ÚÔ˘Ó Ù· ¯Ú‹Ì·Ù·. ™ÙË Ì¿¯Ë Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘
μÔ‡ÚÙ˙Ë ÙÚ¿ËΠÛÂ Ê˘Á‹, ¯¿ıËÎ·Ó ÔÏÏÔ› Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ∞Ṳ́ÓÈÔÈ, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô ‚·ÛÈÏÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ η٤ÛÊ·Í ·ÓÂϤËÙ·, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó ÔÈ ÚÒÙÔÈ Ô˘ ›¯·Ó
ÚÔÛ¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙÔÓ ·ÔÛÙ¿ÙË. ªÂÙ¿ ÙËÓ ‹ÙÙ· ·˘Ù‹, Ô
™ÎÏËÚfi˜ ηٿϷ‚ fiÙÈ Ë Ù‡¯Ë ÙÔ˘ ÂÍ·ÚÙÈfiÙ·Ó ·fi ÌÈ·
ÎÚ›ÛÈÌË Ì¿¯Ë Î·È ÂÈÙ¤ıËΠ¯ˆÚ›˜ ·Ó·‚ÔÏ‹ Ì fiÏÔ
ÙÔ˘ ÙÔ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·, ÙÔ Ì¤ÛÔ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Ô‰ËÁÔ‡Û Ô
›‰ÈÔ˜, ÙË ‰ÂÍÈ¿ Ù¤Ú˘Á· Ô ÁÂÓÓ·›Ô˜ ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊfi˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Î·È ÙËÓ ·ÚÈÛÙÂÚ‹ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ °·‚Ú¿˜.
∂ÈÙ¤ıËΠÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ· ÛÙË ƒ·Á¤·, ÛÎfiÙˆÛÂ
ÔÏÏÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜ ÙÔ‡˜ ¤ÙÚ„ ÛÂ Ê˘Á‹.
∂Λ ¤ÂÛÂ Ô ·ÙÚ›ÎÈÔ˜ πˆ¿ÓÓ˘, ÂΛ Ô ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ¶¤ÙÚÔ˜, ÂΛ ¤ÂÛ·Ó Î·È ¿ÏÏÔÈ ÔÓÔÌ·ÛÙÔ› ¿Ó‰Ú˜, ÂÓÒ Ô
ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˜ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËΠ̷˙› Ì ÔÏÏÔ‡˜
¿ÏÏÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜. ∏ Ì¿¯Ë ·˘Ù‹ ¤ÁÈÓ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘
977 Î·È Ô ™ÎÏËÚfi˜ ¤ÁÈÓ ·ÚÈÔ˜ fiÏ˘ ۯ‰fiÓ Ù˘

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜, ÂÓÒ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÂÈÛ¯ÒÚËÛ ÛÙË ¡›Î·È·.
™Â ·˘Ù‹ ÙËÓ È‰È·›ÙÂÚ· ‰‡ÛÎÔÏË ÛÙÈÁÌ‹ Ô Â˘ÓÔ‡¯Ô˜
μ·Û›ÏÂÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜, fiˆ˜ ͤÚÔ˘ÌÂ, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ˜ ¿ÓıÚˆÔ˜, ·ԉ›¯ıËΠÈηÓfi˜ Î·È Â¤‰ÂÈÍ Û¿ÓÈ· ÙfiÏÌË. ∫˘Ú›ˆ˜ ÂÈΤÓÙÚˆÛ ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹
ÙÔ˘ ÛÙÔ Ó·˘ÙÈÎfi, ÁÈ·Ù› Ô Ó·‡·Ú¯Ô˜ ÙÔ˘ ™ÎÏËÚÔ‡ ªÈ¯·‹Ï ∫Ô˘ÚÙ›ÎÈÔ˜ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ· - Î·È ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ÌfiÓÔ Î‡ÚÈÔ˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÓËÛÈÒÓ, ·ÏÏ¿ ÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó
Ó· ¤ÚıÂÈ Î·È ÛÙÔÓ ∂ÏÏ‹ÛÔÓÙÔ. ŒÙÛÈ, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ Û˘ÁÎÚfiÙËÛ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Ó·˘ÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔÓ
˘ÔÓ·‡·Ú¯Ô £Âfi‰ˆÚÔ ∫·Ú·ÓÙËÓfi ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ
¯ıÚÒÓ. ™ÙË ÛÊÔ‰Ú‹ Ó·˘Ì·¯›· Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙË ºÒηȷ
ÔÈ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘ ∫Ô˘ÚÙÈΛԢ ÙÚ¿ËÎ·Ó ÛÂ Ê˘Á‹ Î·È ‰È·ÛÎÔÚ›ÛÙËηÓ. ∞ÊÔ‡ ÏÔÈfiÓ ·Ó·ı¿ÚÚËÛ ÚÔÛˆÚÈÓ¿
·fi ÙËÓ ÂÈÙ˘¯›· ÙÔ˘ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·, ·ÓÙÈ·Ú¤Ù·Í ηÈ
ÛÙËÓ ÍËÚ¿ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ™ÎÏËÚÔ‡ fi¯È È· ηÙÒÙÂÚÔ˘˜
ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜, ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˘˜ Î·È ·ÙÚ›ÎÈÔ˘˜ Ô˘
‰ÂÓ Â›¯·Ó ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ ÔÙ¤, ·ÏÏ¿ ¤Ó·Ó ÈÛ¿ÍÈÔ Ú¿ÁÌ·ÙÈ
·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÙ‹ ÙÔ˘. √ ¿Ó‰Ú·˜ ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ÛÙÚ¿ÊËΠ‹Ù·Ó
Ô μ¿Ú‰·˜ ºˆÎ¿˜, Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ÎÔ˘ÚÔ·Ï¿ÙË §¤ÔÓÙ·, Ô
ÔÔ›Ô˜ ÛÙ·Û›·Û fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ô πˆ¿ÓÓ˘, ηÙfiÈÓ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ηٷı¤ÛÂÈ Ù· fiÏ·, ¤ÁÈÓ ÎÏËÚÈÎfi˜
Î·È ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠӷ ˙ÂÈ ÛÙË Ã›Ô Ì·˙› Ì ÙË Á˘Ó·›Î· ηÈ
Ù· ·È‰È¿ ÙÔ˘. √ μ¿Ú‰·˜ ºˆÎ¿˜ ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜
ÈÔ ¤ÌÂÈÚÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ. ∂›¯Â ‚¤‚·È· ÏfiÁÔ˘˜ Ó· Â›Ó·È ‰˘Û·ÚÂÛÙË̤ÓÔ˜ Ì ÙÔÓ Úfi‰ÚÔ
μ·Û›ÏÂÈÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔÓ Â›¯Â ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ ÛÎÏËÚ¿ ÌÂ

ÔÏÏÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜ ·ÏÈfiÙÂÚ·, ·ÏÏ¿ Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ
ÌÈÛÔ‡Û ·˘ÙfiÓ Ô˘ ›¯Â ηٷÛÙ›ÏÂÈ ÙËÓ ÂͤÁÂÚÛ‹ ÙÔ˘,
ÙÔÓ μ¿Ú‰· ™ÎÏËÚfi. ∂›¯Â Á›ÓÂÈ ÎÏËÚÈÎfi˜, ·ÏÏ¿ Ë ‚È·ÛÙÈ΋ ·Ó¿ÏË„Ë ÙÔ˘ ÈÂÚ·ÙÈÎÔ‡ ·ÍÈÒÌ·ÙÔ˜ ‰ÂÓ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÛËÌ·ÓÙÈ΋, ÂÓÒ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜, Ô˘ ¤ÚÂ ӷ ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ¿ÌÂÛ· ÙËÓ ÎÚ›ÛÈÌË Û˘Á΢ڛ·, Î·È Ô È‰È·›ÙÂÚ·
ÊÈÏfi‰ÔÍÔ˜ ºˆÎ¿˜ Û˘ÌÌ¿¯ËÛ·Ó, ͤ¯·Û·Ó ÙȘ ·ÏȤ˜
‰È·Ì¿¯Â˜ Î·È Î·Ù·¿ÙËÛ·Ó ÙÔ˘˜ ÈÔ ÈÂÚÔ‡˜ fiÚÎÔ˘˜.
√ μ¿Ú‰·˜ ºˆÎ¿˜ ·Ó·ÎÏ‹ıËΠÏÔÈfiÓ ·fi ÙËÓ ÂÍÔÚ›·,
‰ÈÔÚ›ÛÙËΠ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ˜ ÙˆÓ Û¯ÔÏÒÓ Î·È ÛÙ¿ÏıËΠÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ™ÎÏËÚÔ‡. ŒÙÛÈ Û˘Ó¤‚Ë ÙÔ ÂÍ‹˜ ·Ú¿‰ÔÍÔ: Ô
ºˆÎ¿˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÛÙ·ÛÈ¿ÛÂÈ ·ÏÈfiÙÂÚ· ηٿ Ù˘
‚·ÛÈÏ›·˜ Î·È Â›¯Â ÓÈÎËı› ·fi ÙÔÓ ™ÎÏËÚfi, Âȯ›ÚËÛÂ
Ó· ÓÈ΋ÛÂÈ ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ¿Ó‰Ú·, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÛÙ·ÛÈ¿ÛÂÈ
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ÙfiÙ ‚·ÛÈÏ›·˜. √ ºˆÎ¿˜, Ô˘ Ì ·˘ÙfiÓ
ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ Â˘ı‡ÓË fiÏÔ˘ ÙÔ˘ ·ÁÒÓ·, ¤Ú·Û ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘ ̤ۈ ÙÔ˘ ∂ÏÏËÛfiÓÙÔ˘ ÛÙË ªÈÎÚ¿
∞Û›· ηÈ, ÚÔ¯ˆÚÒÓÙ·˜ ̤۷ ÛÙË Ó‡¯Ù·, ¤ÊÙ·Û ÛÙËÓ
∫·ÈÛ¿ÚÂÈ·. ∂Λ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÙÔ˘˜ ÂÓ·ÔÌ›ӷÓÙ˜
ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡ Ô˘ ›¯Â ÓÈÎËı›
ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ƒ·Á¤· ηÈ, ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ¿ÏψÓ, ‹Úı Û ·˘ÙfiÓ
Ô ªÈ¯·‹Ï μÔ‡ÚÙ˙˘, Ô ÔÔ›Ô˜, ÌÂÙ¿ ÙËÓ ‹ÙÙ· Ô˘ ›¯Â
˘ÔÛÙ› ‰ÂÓ ÁÓÒÚÈÛÂ, Ê·›ÓÂÙ·È, ¢¯¿ÚÈÛÙË ˘Ô‰Ô¯‹
·fi ÙÔÓ ™ÎÏËÚfi.
∞fi ÙËÓ ∫·ÈÛ¿ÚÂÈ· Ô ºˆÎ¿˜ ‹Á ÛÙÔ ∞ÌfiÚÈÔ Î·È
ÂΛ ‰¤¯ÙËΠÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÙËÓ Â›ıÂÛË ÙÔ˘ ™ÎÏËÚÔ‡, Ô˘ ÎÈÓ‹ıËΠÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ·fi ÙË ¡›Î·È·. √
ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ºˆÎ¿6 ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ ·ÓÙÈÛÙ·ı›, ·ÏÏ¿
˘Ô¯ÒÚËÛ Ì ٿÍË, ¯¿ÚË ÛÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· Î·È ÛÙËÓ ·Ó‰Ú›· ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡, Ô ÔÔ›Ô˜, ·ÊÔ‡ ΢ڛ¢Û ÌÈ·
·ÛÊ·Ï‹ ÂÚÈÔ¯‹, Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ÂÓı·ÚÚ‡ÓÂÈ Î·È Ó· ·˘Í¿ÓÂÈ ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÙÔ˘ ‰‡Ó·ÌË. ∂Λ ÙÔÓ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ Ô
™ÎÏËÚfi˜ Î·È ¤ÁÈÓ ‰Â‡ÙÂÚË Ì¿¯Ë ÛÙ· ÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓ· μ·ÛÈÏÈο £¤ÚÌ·, Ô˘ ‹Ù·Ó Ôχ ÈÔ ÛÊÔ‰Ú‹ ·fi ÙËÓ
ÚÒÙË Î·È ÛÙËÓ ÔÔ›·, Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ºˆÎ¿ ÙÚ¿ËÎÂ
¿ÏÈ ÛÂ Ê˘Á‹. ΔfiÙ ·˘Ùfi˜, Û˘ÓÂȉËÙÔÔÈÒÓÙ·˜ fiÙÈ
¯ÚÂÈ·˙fiÙ·Ó Î¿ÔÈ· ÈÛ¯˘Ú‹ ‚Ô‹ıÂÈ·, ÛÙÚ¿ÊËΠÚÔ˜
ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ π‚ËÚ›·˜ ¢·‚›‰, Ô˘ ‹Ù·Ó Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘,
Î·È Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÂΛ Ôχ ÛÙÚ·Ùfi Î·È ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ›¯·Ó ‰È·ÛÎÔÚÈÛÙ› ÛÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ˘Ô¯ÒÚËÛË.
ŒÙÛÈ, ÙËÓ ÂfiÌÂÓË ¯ÚÔÓÈ¿, ÙÔ 979, η٤‚ËΠÛÙËÓ ¶·ÁοÏÂÈ·, ÌÈ· ‰ȿ‰· Ô˘ ·ψÓfiÙ·Ó ‰›Ï· ÛÙÔÓ ÔÙ·Ìfi ÕÏ˘, fiÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Â˘Â Ô ™ÎÏËÚfi˜. ∂Λ ¤ÁÈÓÂ
ÌÈ· ÙÚ›ÙË ÛÊÔ‰Ú‹ Ì¿¯Ë. √ ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ºˆÎ¿ ¿Ú¯ÈÛÂ
¿ÏÈ Ó· ˘Ô¯ˆÚ›, ·ÏÏ¿ ·˘Ùfi˜, «ÎÚ›ÓÔÓÙ·˜ fiÙÈ Â›Ó·È
ηχÙÂÚÔ˜ Ô ¤Ó‰ÔÍÔ˜ ı¿Ó·ÙÔ˜ ·fi ÌÈ· ¿Ó·Ó‰ÚË Î·È
Â·›Û¯˘ÓÙË ˙ˆ‹», fiÚÌËÛ ÛÙÔ Ì¤ÛÔ ÙˆÓ ·ÓÙÈ¿ÏˆÓ
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ™ÎÏËÚÔ‡, ÌÔÓÔÌ¿¯ËÛ ̷˙› ÙÔ˘ ηÈ,

[13]

[14]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÚÔηÏÒÓÙ·˜ ÙÔ˘ ¤Ó·Ó Ôχ ÛÔ‚·Úfi ÙÚ·˘Ì·ÙÈÛÌfi,
ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈÛÂ, ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ú¯È΋ ˘Ô¯ÒÚËÛË, ÌÈ· Ï·ÌÚ‹
Î·È ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Ó›ÎË. √ ™ÎÏËÚfi˜ Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙË ª·ÚÙ˘ÚfiÔÏË Î·È ·fi ÂΛ ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ÛÙÔ ¯·Ï›ÊË Ù˘ μ·Á‰¿Ù˘, ÁÈ· Ó· ˙ËÙ‹ÛÂÈ Û˘ÌÌ·¯È΋ ‚Ô‹ıÂÈ·. ∂Âȉ‹ Ô ¯·Ï›Ê˘ ‰ÂÓ ¤‰ˆÛ ÔÚÈÛÙÈ΋
·¿ÓÙËÛË, ·Ó·ÁοÛÙËÎÂ Ô ™ÎÏËÚfi˜ Ó· ¿ÂÈ Ô ›‰ÈÔ˜
ÛÙË μ·Á‰¿ÙË. √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜, ÌfiÏȘ ¤Ì·ı ٷ ÁÂÁÔÓfiÙ·,
Ù›ÌËÛ fiˆ˜ ¿ÚÌÔ˙ ÙÔÓ ºˆÎ¿ Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙË μ·Á‰¿ÙË ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ √˘Ú·Ófi Ì ‰ÈÏ‹
ÂÓÙÔÏ‹: Ó· ·ÔÙÚ¤„ÂÈ ÙÔ ¯·Ï›ÊË ·fi οı ‚Ô‹ıÂÈ·
ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜ Î·È Ó· ˘ÔÛ¯Âı› ·ÌÓËÛÙ›·
ÛÙÔÓ ™ÎÏËÚfi Î·È ÛÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÙÔ˘ ·Ó ÌÂÙ·ÓÔÔ‡Û·Ó Î·È Â¤ÛÙÚÂÊ·Ó ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰·. √ ¯·Ï›Ê˘ fï˜,
ÂÂȉ‹ ·ÓËÛ‡¯ËÛ ·fi ÙË Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË ÙfiÛÔ ÔÏÏÒÓ
ÂÈÊ·ÓÒÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û¿ ÙÔ˘, ‰È¤Ù·ÍÂ
Ó· Ê˘Ï·ÎÈÛÙÔ‡Ó fiÏÔÈ - Î·È Ô ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ Î·È Ô ™ÎÏËÚfi˜ Î·È ÔÈ ¿ÓıÚˆÔ› ÙÔ˘. ™Â Ï›ÁÔ ı· ¤¯Ô˘Ì ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘Ì ÙȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ ÙÔ˘
™ÎÏËÚÔ‡. øÛÙfiÛÔ, ÌÂÚÈÎÔ› ·fi ÙÔ˘˜ Ô·‰Ô‡˜ ÙÔ˘ ηÈ,
΢ڛˆ˜ Ù· ·È‰È¿ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˘ §˘‰Ô‡, Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó
Ó· ·ÓÙÈÛÙ¤ÎÔÓÙ·È ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· Î·È Ó· ηٷÛÙÚ¤ÊÔ˘Ó ÙË ¯ÒÚ·, ÒÛÔ˘ ÙÔ 980 ‹Ú·Ó ·ÌÓËÛÙ›· ηÈ
˘ÔÙ¿¯ıËÎ·Ó ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿.
∏ Âȯ›ÚËÛË ÏÔÈfiÓ ÙÔ˘ ™ÎÏËÚÔ‡ ·¤Ù˘¯Â Î·È Ô
¢ÓÔ‡¯Ô˜ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ··ÏÏ¿¯ıËΠÚÔ˜ ÙÔ ·ÚfiÓ ·fi
ÙÔÓ ÂÈΛӉ˘ÓÔ ÂΛÓÔ ·ÓÙ›·ÏÔ, ·ÏÏ¿ ·˘Ùfi ÙÔ ¤Ù˘¯Â
Ì ηٷÛÙÚÔÊÈΤ˜ ı˘Û›Â˜. °È· Ó· Û˘ÓÙËÚ‹ÛÂÈ ÙËÓ ›ÛÙË ÙˆÓ ‚·ÛÈÏÈÎÒÓ Î·È Ó· ·˘Í‹ÛÂÈ ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙÔ˘˜,
ηٷÛ·Ù¿ÏËÛ ٷ ‰ËÌfiÛÈ· ¯Ú‹Ì·Ù· Î·È ·Ú·¯ÒÚËÛÂ
·ÍÈÒÌ·Ù·. ¢ÂÓ ¤Ù˘¯Â ÔÚÈÛÙÈ΋ Ó›ÎË, ·ÏÏ¿ Î·Ù¤Ê˘ÁÂ
Û ‰È·‰Ô¯ÈΤ˜ ·ÌÓËÛٛ˜, ÔÈ Ôԛ˜, fiÙ·Ó ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÓÙ·È Û ÓÈÎË̤ÓÔ˘˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡˜ ¯ıÚÔ‡˜, Â›Ó·È ÛˆÙ‹ÚȘ, ·ÏÏ¿, fiÙ·Ó ‰›ÓÔÓÙ·È Û ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜ Ô˘ Û˘Ó¯›˙Ô˘Ó Ó· ·ÓÙÈÛÙ¤ÎÔÓÙ·È, ‰ÂÓ Â›Ó·È Ù›ÔÙ· ¿ÏÏÔ ·Ú¿
Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛË Ô˘ ÂÓı·ÚÚ‡ÓÂÈ ÙËÓ Î·Îfi‚Ô˘ÏË ÊÈÏÔ‰ÔÍ›· Î·È ÚÔÂÙÔÈÌ¿˙ÂÈ Î·ÈÓÔ‡ÚÁȘ ÂÍÂÁ¤ÚÛÂȘ. ∂ÎÙfi˜
·fi ·˘Ùfi, ÁÈ· ÙÚ›· Î·È ϤÔÓ ¯ÚfiÓÈ· Ë ªÈÎÚ¿ ∞Û›·
ÂÎÙ¤ıËΠ۠ηٷȤÛÂȘ Î·È ÏÂËϷۛ˜ Î·È ·fi ÙȘ
‰‡Ô ·ÓÙÈÌ·¯fiÌÂÓ˜ Ï¢ڤ˜. ∏ ›ÛÚ·ÍË ÙˆÓ ÏÔ‡ÛÈˆÓ ÊfiÚˆÓ Ù˘ ηٿÓÙËÛ ‰‡ÛÎÔÏË ‹ ·‰‡Ó·ÙË.

¶ÔÏÏÔ› ÔÓÔÌ·ÛÙÔ› ÛÙÚ·ÙËÁÔ› Î·È ·ÎfiÌ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ
ηÙÒÙÂÚÔÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› Î·È ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÛÎÔÙÒıËηÓ
ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ·Ó›ÂÚÔ˘ ·ÁÒÓ·. √È Ìˆ·ÌÂı·ÓÔ›, ·ÓÙ› Ó· ‰Â¯ÙÔ‡Ó ÙËÓ Â›ıÂÛË ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜, ¤ÁÈÓ·Ó ·ÓÙ›ÛÙÚÔÊ· ‰È·ÈÙËÙ¤˜ Ù˘ Ù‡¯Ë˜ ÙÔ˘˜. ∫·È ÙÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ, Ë μÔ˘ÏÁ·Ú›· ÂˆÊÂÏ‹ıËΠ·fi ·˘Ùfi ÙÔÓ
·ÓÙÈÂÚÈÛ·ÛÌfi Î·È Â·Ó·ÛÙ¿ÙËÛÂ.

∂·Ó¿ÛÙ·ÛË Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘ ›¯Â ‚¤‚·È· ˘ÔÙ¿ÍÂÈ ÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·, ·ÏÏ¿, ÁÈ· Ó· ‰ڷȈı› Ë ¤ÓˆÛ‹ Ù˘ Ì ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜,
¤ÚÂ ӷ ÔÏÔÎÏËÚˆı› ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ÂÍÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
Î·È Ù˘ ·ÊÔÌÔ›ˆÛ‹˜ Ù˘, Ô˘ ›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ Ô ›‰ÈÔ˜, ÂÓÒ
··ÈÙÔ‡ÓÙ·Ó Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓȘ, Û˘ÛÙËÌ·ÙÈΤ˜ Î·È ·ÓÂÌfi‰ÈÛÙ˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ. √È ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ ›¯·Ó ·ÔÌ›ÓÂÈ ÛÙËÓ Â˘Ú›· ÂÚÈÔ¯‹ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ∞›ÌÔ Î·È ÛÙÔÓ
ÿÛÙÚÔ ‹Ù·Ó Ï›ÁÔÈ. √È Î‡ÚÈÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔ› Ù˘, ™Ï¿‚ÔÈ Î·È
ÂÎÛÏ·‚ÈṲ̂ÓÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ͯ¿ÛÔ˘Ó Â‡ÎÔÏ· fiÙÈ ÁÈ· 300 ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ· ‹Ù·Ó Ï›ÁÔ
Ôχ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔÈ Î·È, Ì¿ÏÈÛÙ·, ηٿ ηÈÚÔ‡˜ Â¤ÎÙÂÈÓ·Ó ÙȘ ΢ÚÈ·Ú¯ÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ·ÍÈÒÛÂȘ ÛÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ £Ú¿Î˘ Î·È Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜. √ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ÙÔ˘˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, μfiÚȘ μ
μ′7, ›¯Â ··¯ı› ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È, ¯¿ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ ·ÏÈfi ÙÔ˘
·Í›ˆÌ·, ¤ÁÈÓ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ Ì·Á›ÛÙÚÔ˘˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.
∞ÏÏ¿, ÂÎÙfi˜ ÙÔ˘ fiÙÈ, fiˆ˜ ·ԉ›¯ıËΠϛÁÔ ÌÂÙ¿, ηÈ
Ô ›‰ÈÔ˜ Ô μfiÚȘ ‰ÂÓ ıÂÒÚËÛ ÔÚÈÛÙÈ΋ ÙËÓ ·ÏÏ·Á‹ Ù˘
Ù‡¯Ë˜ ÙÔ˘, ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›· ˘‹Ú¯·Ó ÔÏÏÔ› ‚Ô‚fi‰Â˜
·ÓÙ¿ÍÈÔÈ ÙÔ˘ ·Ï·ÈÔ‡ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙËÓ
ÂÈÚÚÔ‹ Ô˘ ·ÛÎÔ‡Û·Ó ÛÙÔ Ï·fi, ‰È·ÙËÚÒÓÙ·˜ ·ÎfiÌ·
ÈÔ ·ÎÌ·›Ô ÙÔ ÂıÓÈÎfi ÊÚfiÓËÌ· Î·È Î·Ù¿ ‚¿ÛË ·Ó·ÏÏÔ›ˆÙ· Ù· ·ÙÚÔ·Ú¿‰ÔÙ· ¤ıÈÌ·. ŒÙÛÈ, ‹Ù·Ó Ôχ
Ê˘ÛÈÎfi ÛÙËÓ ÚÒÙË Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ·Ó·ÙÂÚˆı› ÙÔ
ÂıÓÈÎfi ÊÚfiÓËÌ· ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ÙfiÛÔ
ÈÔ Ôχ, fiÛÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ‹Ù·Ó Ë Ù·›ӈÛË Ô˘
˘¤ÛÙËÛ·Ó Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ·. ∏ ¢ηÈÚ›· ·˘Ù‹ ‰fiıËΠ̠ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ πˆ¿ÓÓË Î·È Ì ÙËÓ ÂͤÁÂÚÛË ÙÔ˘ ™ÎÏËÚÔ‡.
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ Ì‹Ó˜ ÙÔ˘ 976, Ô μfiÚȘ
‰Ú·¤Ù¢Û ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ì·˙› Ì ÙÔÓ
·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ƒˆÌ·Ófi8. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ÂÍÂÁ¤ÚıËÎ·Ó ÛÙË

ΔÔ 977 Ô ™ÎÏËÚfi˜ ¤ÁÈÓ ·ÚÈÔ˜ fiÏ˘
Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜ Î·È Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·
ÂÈÛ¤‚·Ï ÛÙË ¡›Î·È·.

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

μÔ˘ÏÁ·Ú›· ÔÈ Ù¤ÛÛÂÚȘ ÁÈÔÈ ÙÔ˘ ‚Ô‚fi‰· ™›ÛÌ·Ó9 ·fi
ÙÔ ΔÔ‡ÚÓÔ‚Ô. √ Ô›ÎÔ˜ ·˘Ùfi˜, Ô˘ ·Ó¤Î·ıÂÓ ‹Ù·Ó ¿Ú·
Ôχ ÈÛ¯˘Úfi˜, ÙÂÏÂ˘Ù·›· ›¯Â Á›ÓÂÈ Ôχ ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi˜
Î·È ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi, Î·È ÙË ‰‡Ó·ÌË ·˘Ù‹ ÎÏËÚÔÓfiÌËÛ·Ó Î·È ÂÓ›Û¯˘Û·Ó ÔÈ Ù¤ÛÛÂÚȘ ÁÈÔÈ ÙÔ˘ ™›ÛÌ·Ó, ÔÈ ¢·‚›‰, ªˆ˘Û‹˜, ∞·ÚÒÓ Î·È ™·ÌÔ˘‹Ï. ¡· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ
Â‰Ò fiÙÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÔÓfiÌ·˙·Ó ÙÔ˘˜ ‚Ô‚fi‰Â˜ ÎfiÌËÙ˜ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ Î·È fiÙÈ, Û‡Ìʈӷ ÌÂ
ÙÔÓ ∫‰ÚËÓfi, ÔÈ Ù¤ÛÛÂÚȘ ·˘ÙÔ› ÁÈÔÈ ÙÔ˘ ™›ÛÌ·Ó ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ÁÈ’ ·˘Ùfi ÎÔÌËÙfiÔ˘ÏÔÈ. ∞˘Ù‹ ÙËÓ Î·Ù¿ÏËÍË ÙË
Û˘Ó·ÓÙ¿Ì ÁÈ· ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿ ÛÙË ÌÂ۷ȈÓÈ΋ Ì·˜ ÈÛÙÔÚ›·. ¶ÔÏÏ¿ ÁÂÁÔÓfiÙ· Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙÔ˘
ÎÈÓ‹Ì·ÙÔ˜. ∂ÎÙfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛ·ÛÌÔ‡˜ Ù˘ Â·Ó¿ÛÙ·Û˘ ÙÔ˘ ™ÎÏËÚÔ‡, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ë Î˘‚¤ÚÓËÛË ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ ÂÈÙÂı› Ì ÙËÓ ÚÒÙË ·ÊÔÚÌ‹
Ì fiϘ Ù˘ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ ηÈ
Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÂÈ Û ÚÈ˙È΋ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙÔ˘ ηÎÔ‡, Ë
‰È¤ÓÂÍË Ô˘ ˘‹Ú¯Â ‹‰Ë ·fi ·ÏÈ¿ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ ‚Ô‰ÈÎfi ÂΛÓÔ Ô›ÎÔ Î·È ÛÙË ‚·ÛÈÏÈ΋ ÁÂÓÈ¿ ÂͤÏÂÈ„Â. ∞˘Ùfi
Û˘Ó¤‚Ë ÁÈ·Ù› Ô μfiÚȘ ı·Ó·ÙÒıËΠÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ, ÌfiÏȘ
·Ó·¯ÒÚËÛ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ·fi οÔÈÔ
μÔ‡ÏÁ·ÚÔ, Ô˘ ‰ÂÓ ÙÔÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ÏfiÁˆ Ù˘ ÂÓ‰˘Ì·Û›·˜ ÙÔ˘, ÂÓÒ Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ƒˆÌ·Ófi˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ¢ÓÔ‡¯Ô˜ Î·È Â›¯Â ÈÔ ‹ÈÔ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·, ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ÙËÓ
˘ÂÚÔ¯‹ ÙÔ˘ ·ÓÙ›·ÏÔ˘ Ô›ÎÔ˘ Î·È ‰¤¯ÙËΠӷ ÙÔÓ ˘ËÚÂÙ‹ÛÂÈ. ∂ÎÙfi˜ ·˘ÙÔ‡, ·fi Ù· Ù¤ÛÛÂÚ· ·‰¤ÏÊÈ· Ô ¢·‚›‰ ‰ÔÏÔÊÔÓ‹ıËΠ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ·fi οÔÈÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜ Ô‰ÔÈfiÚÔ˘˜, Ô ªˆ˘Û‹˜ ¤ÂÛ ÔÏÈÔÚÎÒÓÙ·˜
ÙȘ ™¤ÚÚ˜, Î·È Ô ∞·ÚÒÓ ı·Ó·ÙÒıËΠ·fi ÙÔÓ ™·ÌÔ˘‹Ï
Ì·˙› Ì fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÙÔ˘, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÌfiÓÔ ÙÔ
ÁÈÔ ÙÔ˘ μÏ·‰ÈÛÏ¿‚Ô ‹ πˆ¿ÓÓË, Ô˘ ÙÔÓ ¤ÛˆÛÂ Ô ÁÈÔ˜
ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï ƒ·‰ÔÌ‹Ú ‹ °·‚ÚÈ‹Ï ‹ ƒˆÌ·Ófi˜.
ŒÙÛÈ, Ô ™·ÌÔ˘‹Ï ¤ÁÈÓ ÌÔӿگ˘ fiÏ˘ Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ (Ô˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó Â›Û˘ Î·È ™Ù¤Ê·ÓÔ˜), Ô ÔÔ›Ô˜,
ηıÒ˜ ‹Ù·Ó ÔÏÂÌÈÛÙ‹˜, ÙÔÏÌËÚfi˜ Î·È ·‰˘ÛÒËÙÔ˜,
ÌfiÏȘ ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÛ ÙËÓ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜,
ÛÙÚ¿ÊËΠÚÔ˜ ÙË ‰‡ÛË Î·È ÙÔ ÓfiÙÔ. ∂ȯ›ÚËÛ ̿ÏÈÛÙ· ̤۷ Û ‰È¿ÛÙËÌ· ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ, ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ë ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ‹Ù·Ó
··Û¯ÔÏË̤ÓË ÛÙËÓ ∞Û›·, Ó· ·Ê·ÈÚ¤ÛÂÈ ·fi ·˘Ù‹ ÙȘ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ Â˘Úˆ·˚Τ˜ Â·Ú¯›Â˜10. ∫·Ù’ ·Ú¯¿˜,
ÛÙÚ¿ÊËΠ‰˘ÙÈο Î·È ÂÁη٤ÛÙËÛ ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÛÙËÓ
¶Ú¤Û·, ÎÔÓÙ¿ ÛÙË Ï›ÌÓË Ÿ¯Úȉ· ‹ ∞¯Ú›‰·. ∞fi ÂΛ,
ÂÍÔÚÌÒÓÙ·˜, Â¤ÎÙÂÈÓ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›· Î·È ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, fiÔ˘ ‚ڋΠÎÔÓÙ¿ ÛÙË ¡ÈÎfiÔÏË ·ÔÈ˘ ÔÌÔÁÂÓÒÓ, ÂÁηÙÂÛÙËÌ¤ÓˆÓ ÂΛ ·fi Ù·
¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡ ÙÔ˘ §ÂηËÓÔ‡. ¢ÂÓ ·ÚΤÛÙËÎÂ
fï˜ Û ·˘Ù¿, ·ÏÏ¿, ·ÊÔ‡ ÂÚÈfiÚÈÛ ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋

ÂÍÔ˘Û›· -ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›·- ÌfiÓÔ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ÂÈÛ¤‚·Ï ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›· Î·È Î˘Ú›Â˘Û ÙË §¿ÚÈÛ·, ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ Ì ÙȘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȤ˜ ÙÔ˘˜ ÛÙ·
ÂÓ‰fiÙÂÚ· Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ Î·È Î·Ù¤Ù·Í ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜
ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘. ªÂÙ¤ÊÂÚ ̿ÏÈÛÙ· Î·È ÙÔ Ï›„·ÓÔ ÙÔ˘
·Á›Ô˘ ∞¯ÈÏÏ›Ԣ, ÂÈÛÎfiÔ˘ §·Ú›Û˘ (›¯Â ·Ú¢ÚÂı›
ÛÙËÓ ∞′ √ÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋ ™‡ÓÔ‰Ô Ì·˙› Ì ÙÔÓ ƒ‹ÁÈÓÔ ÙˆÓ
™ÎÔ¤ÏˆÓ Î·È ÙÔÓ ¢Èfi‰ˆÚÔ ΔÚ›Î΢), ÙÔ ÔÔ›Ô ÙÔÔı¤ÙËÛ ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û¿ ÙÔ˘, ÙËÓ ¶Ú¤Û·11. ∞fi ÙË
£ÂÛÛ·Ï›· Ì‹Î ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ·›ÏËÛÂ
ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. √ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ∞fiη˘ÎÔ˜, ÚfiÁÔÓÔ˜ ÂÓfi˜ Ô›ÎÔ˘ Ô˘
‰È·ÎÚ›ıËΠ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ ÛÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙˆÓ
¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ, ·ÁˆÓ›ÛÙËΠӷ ‰È·ÛÒÛÂÈ ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ
ηÈ, ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó ‚·ÚÈ¿ ¿ÚÚˆÛÙÔ˜, ˙‹ÙËÛ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ·

[15]

™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
ÙÔ›Ô ·fi ÙË
ªÂÁ¿ÏË ¶Ú¤Û·.
√ ™·ÌÔ˘‹Ï
ÙÔÔı¤ÙËÛÂ
ÙËÓ ¤‰Ú· Ù˘
ËÁÂÌÔÓ›·˜ ÙÔ˘
Î·È ÙË ‚¿ÛË
ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÒÓ
ÙÔ˘ ÂȯÂÈÚ‹ÛˆÓ
ÛÙË Ï›ÌÓË
¶Ú¤Û·.
PAUL A. SOUDERS/
CORBIS/APEIRON

[16]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÙÔ˘ ÔÛ›Ô˘ ¡›ÎˆÓ·, Ô˘ ÙfiÙ ˙Ô‡Û ÛÙË ™¿ÚÙË. ∂ΛÓÔ˜ fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔÓ ıÂÚ¿¢ÛÂ, ·ÏÏ¿ ÙÔ˘ ¤ÊÂÚÂ Î·È ÙËÓ
¢¯¿ÚÈÛÙË Â›‰ËÛË fiÙÈ ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ÌÂÙ·ÎÈÓ‹ıËÎ·Ó Î·È
˘Ô¯ÒÚËÛ·Ó Í·ÊÓÈο ÚÔ˜ ÙÔ ‚ÔÚÚ¿. ΔËÓ ˘Ô¯ÒÚËÛË
·˘Ù‹, Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 981, ÚÔοÏÂÛÂ Ë Â›‰ËÛË fiÙÈ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ÂÈÛ¤‚·Ï ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·. ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ‹Ù·Ó Û›ÁÔ˘ÚÔ Î·È ·¤‚Ë ÎÚ›ÛÈÌÔ,
ÏfiÁˆ fiÛˆÓ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó, ÁÈ· ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ·˘Ù‹ Ù˘
ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ Ì·˜ ÈÛÙÔÚ›·˜. §›ÁÔ˘˜ Ì‹Ó˜ ÓˆÚ›ÙÂÚ· Ù·
Ú¿ÁÌ·Ù· ›¯·Ó ËÚÂÌ‹ÛÂÈ ÛÙËÓ ∞Û›·. √ Úfi‰ÚÔ˜ μ·ºˆÙÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘
Û›ÏÂÈÔ˜ ÓfiÌÈ˙ fiÙÈ Â›¯Â ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ÌÂ
ηı‰ÚÈÎÔ‡ Ó·Ô‡
ÙËÓ ‹ÙÙ· ÙÔ˘ ™ÎÏËÚÔ‡. ¢ÂÓ Í¤ÚÔ˘Ì ÙÈ Û¯Â‰›·˙ ӷ
∞ÏÂÍ¿ÓÙÂÚ ¡¤‚ÛÎÈ
οÓÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ¿ÏÏÔ˘, Ôχ ÈÔ ÊÔ‚ÂÚÔ‡ ¯ıÚÔ‡
ÛÙË ™fiÊÈ·, Ô˘
ÙÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ›¯Â Á›ÓÂÈ Î‡ÚÈÔ˜ fiÏ˘ Ù˘
¤¯ÂÈ ¯ÙÈÛÙ› ÛÂ
ÂÚÈÔ¯‹˜ ·fi ÙÔÓ ÿÛÙÚÔ Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ,
ÓÂÔ‚˘˙·ÓÙÈÓfi
Ú˘ıÌfi.
·ÏÏ¿ Í·ÊÓÈο ·ÈÛı¿ÓıËΠfiÙÈ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Í¤Ê¢ÁÂ
∏ ÚÒÙË ÛΤ„Ë
·fi ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯fi ÙÔ˘. ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ πˆÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ ÌÂÙ¿
¿ÓÓË ‹Ù·Ó ·ÓÙÔ‰‡Ó·ÌÔ˜. ∫·Ù’ fiÓÔÌ· Ë ‚·ÛÈÏÈ΋
ÙËÓ ÂÈÛ‚ÔÏ‹ ÙÔ˘
ÂÍÔ˘Û›· ·ÛÎÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ‰‡Ô ·ÔÁfiÓÔ˘˜ Ù˘ ̷ΉÔÓÈÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·
΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜, ÙÔÓ μ·ÛÈÏÂ›Ô μ′ Î·È ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ
ÙÔ 981 ‹Ù·Ó
Ë ÔÏÈÔÚΛ·
∏′,, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·Ú¢ڛÛÎÔÓÙ·Ó Û fiÏ· Ù· Û˘Ì‚Ô‡ÏÈ·
Ù˘ ΔÚÈ·‰›ÙÛ·˜,
Ù˘ ΢‚¤ÚÓËÛ˘, ÛÙËÓ ¤ÁÎÚÈÛË ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ˘Ô‚¿ÏÏÔÛËÌÂÚÈÓ‹˜ ™fiÊÈ·˜.
ÓÙ·Ó Ù· ¿ÓÙ·. ™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· fï˜ fiÏ· ·ÔSTEPAN JEZEK/
Ê·Û›˙ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔÓ Úfi‰ÚÔ μ·Û›ÏÂÈÔ, fiÙ·Ó Í·ÊÓÈο
SHUTTERSTOCK

·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËΠ¤Ó· Ó¤Ô ·›ÙËÌ·. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ μ·Û›ÏÂÈÔ˜
μ′ ‹Ù·Ó ÙfiÙ ‹‰Ë 25 ÂÙÒÓ. ™ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÙˆÓ ¤ÓÙÂ
ÂÙÒÓ, ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ, ·Ó Î·È Â›¯Â ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ fiÏË ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË ÛÙÔÓ Úfi‰ÚÔ μ·Û›ÏÂÈÔ, ·Ú·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ˆÛÙfiÛÔ ·fi ÎÔÓÙ¿ ÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙˆÓ
‰È·ÊfiÚˆÓ ÁÂÁÔÓfiÙˆÓ, ·¤ÎÙËÛ ۯÂÙÈ΋ ›ڷ Î·È ¿Ú¯ÈÛÂ, Ê·›ÓÂÙ·È, Ó· ·ÓÙÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È fiÙÈ, fiÛÔ ÈηÓfi˜ ηÈ
Ó· ‹Ù·Ó ÂΛÓÔ˜ Ô ¿Ó‰Ú·˜, ¤ıÂÙ Û ΛӉ˘ÓÔ ÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜ ÙËÓ Ù‡¯Ë ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÏfiÁˆ ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ ÙÔ˘
Û˘ÌÊÂÚfiÓÙˆÓ Î·È ·ıÒÓ.
ŒÙÛÈ, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ‚¤‚·È· Ó· ÌËÓ ÙÔÓ Î·ı·ÈÚ¤ÛÂÈ,
·ÏÏ¿ Ó· ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙË ‰ÈÂÍ·ÁˆÁ‹ ÙˆÓ ÔÏÂÌÈÎÒÓ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÂȯÂÈÚ‹ÛˆÓ, ·ÓÙÈÏ·Ì‚·ÓfiÌÂÓÔ˜ fiÙÈ ·fi
·˘Ù¤˜ ΢ڛˆ˜ ÂÍ·ÚÙÈfiÙ·Ó Ë Ù‡¯Ë ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÂÓÒ fiÛÔ
Ô ›‰ÈÔ˜ ¤ÌÂÓ ·Ì¤ÙÔ¯Ô˜, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ·Ú¿ Ó· ›ӷÈ
·Ïfi ·È¯Ó›‰È ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙËÁÒÓ. ¶Ò˜ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′, Ô ÔÔ›Ô˜ fi¯È ÌfiÓÔ ·ÓÙÈÏ‹ÊıËΠÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ·
·˘Ù‹, ·ÏÏ¿ Î·È ·ԉ›¯ıËΠ¿ÍÈÔ˜ Ó· ˘ÏÔÔÈ‹ÛÂÈ fiÛ·
›¯Â ÛÎÂÊÙ›, ¿ÚÁËÛ ÙfiÛÔ Ôχ Ó· Û˘ÓÂȉËÙÔÔÈ‹ÛÂÈ
ÙÈ ¤ÚÂ ӷ οÓÂÈ, Â›Ó·È ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó· ÂÍËÁËı›.
ΔÔ ‚¤‚·ÈÔ fï˜ Â›Ó·È fiÙÈ ÙÔ 981 ·ÔÊ¿ÛÈÛÂ Ô ›‰ÈÔ˜
Ó· ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, ¯ˆÚ›˜ Ó·
·ÎÔ‡ÛÂÈ ÙËÓ ·ÓÙ›ıÂÙË ¿Ô„Ë ÙÔ˘ ÚÔ¤‰ÚÔ˘, Ô˘
›¯Â ‰˘Û·ÚÂÛÙËı› ·fi ÙËÓ ÂÓ›Û¯˘ÛË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

ÊÚÔÓ‹Ì·ÙÔ˜, Î·È ¯ˆÚ›˜ Ó· ˙ËÙ‹ÛÂÈ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ ÈÔ
ÔÓÔÌ·ÛÙÒÓ ÛÙÚ·ÙËÁÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â›¯·Ó
·Á·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ, ÂÂȉ‹ ÙÔ˘˜ ›¯Â ·ÁÓÔ‹ÛÂÈ. ÕÚ¯ÈÛ ¤ÙÛÈ Ô
μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ÙËÓ ¤Ó‰ÔÍË ÔÚ›· ÙÔ˘, Ô˘ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ÙË
‰È·Ó‡ÛÂÈ ·Ó¢ÛÙ› ÁÈ· 40 Î·È ϤÔÓ ¯ÚfiÓÈ·, Î·È ·Ó·‰Â›¯ıËΠÈÛ¿ÍÈÔ˜ -Â›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ·- ÙˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÎˉÂÌfiÓˆÓ ÙÔ˘, ÙÔ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË.

∏ ÚÒÙË ÂÎÛÙÚ·Ù›·
ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′
ηٿ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ
∏ ÚÒÙË ˆÛÙfiÛÔ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÙÔ˘ ‰ÂÓ Â›¯Â ·›ÛÈÔ Ù¤ÏÔ˜.
√ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′,, ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙ÔÓÙ·˜ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙˆÓ Â˘Úˆ·˚ÎÒÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ, Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ Ù˘ ¢‡Û˘ ∫ÔÓÙÔÛ٤ʷÓÔ, ÂÈÛ¤‚·Ï ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›· ÙÔ 981
·fi ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ƒÔ‰fiË Î·È ÙÔÓ ÔÙ·Ìfi
Œ‚ÚÔ. ∞ÊÔ‡ ¤Ú·Û ٷ ÛÙÂÓ¿, ÙË Ê‡Ï·ÍË ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ
·Ó¤ıÂÛ ÛÙÔ Ì¿ÁÈÛÙÚÔ §¤ÔÓÙ· ÙÔ ªÂÏÈÛÛËÓfi, ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÙËΠÁÈ· ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ ™·Ú‰È΋˜ (Ù˘ ÛËÌÂÚÈÓ‹˜ ™fiÊÈ·˜, Ô˘ ÙfiÙ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ΔÚÈ·‰›ÙÛ·). ∂ÓÒ ÏÔÈfiÓ ¤Î·ÓÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȘ, Ô ™·ÌÔ˘‹Ï,
Á˘ÚÓÒÓÙ·˜ ·fi ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·, ηÙ›¯Â ÙȘ ÎÔÚ˘Ê¤˜ ÙˆÓ
Á‡Úˆ ‚Ô˘ÓÒÓ, ÂÓÒ Ô ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ˜ ∫ÔÓÙÔÛ٤ʷÓÔ˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ¿ÛÔÓ‰Ô˜ ¯ıÚfi˜ ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ· ªÂÏÈÛÛËÓÔ‡, ıÂÒÚËÛ fiÙÈ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÙÔÓ Î·Ù·ÛÙÚ¤„ÂÈ, ÂˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔ˜ ·fi ÙËÓ ·ÂÈÚ›· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿. ™˘Ó¿ÓÙËÛÂ
ÏÔÈfiÓ ÙË Ó‡¯Ù· ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ μ′ Î·È ÙÔ˘ › fiÙÈ Ô ªÂÏÈÛÛËÓfi˜, ·ÓÙ› Ó· Ê˘Ï¿ÂÈ Ù· ÛÙÂÓ¿, ‹Á ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÁÈ· Ó· ÛÊÂÙÂÚÈÛÙ› ÙÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi ·Í›ˆÌ· ηÈ
fiÙÈ ‹Ù·Ó ·Ó¿ÁÎË Ó· ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ó ·Ì¤Ûˆ˜ ÔÚ›·, ıˆÚÒÓÙ·˜ Ù· ˘fiÏÔÈ· ‰Â˘ÙÂÚ‡ÔÓÙ·. √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′ Ê˘ÛÈο Ù·Ú¿¯ıËÎÂ, ¿ÎÔ˘Û ÙË Û˘Ì‚Ô˘Ï‹ Î·È ‰È¤Ù·Í ӷ
·Ó·¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó ÂÛ¢Ṳ̂ӷ. ªfiÏȘ ÙÔ ·ÓÙÈÏ‹ÊıËÎÂ
·˘Ùfi Ô ™·ÌÔ˘‹Ï, ÂÈÙ¤ıËΠÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜
ηÈ, ·ÈÊÓȉȿ˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ¤ÙÚ„ ÛÂ Ê˘Á‹, η٤Ϸ‚ ÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô Î·È fiÏÔ ÙÔÓ ÂÍÔÏÈÛÌfi ÙÔ˘˜, ηıÒ˜ Î·È ÙËÓ ›‰È· ÙË ‚·ÛÈÏÈ΋ ÛÎËÓ‹ Ì·˙› Ì ٷ ‚·ÛÈÏÈο ۇ̂ÔÏ·.
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ¤Ú·Û ٷ ÛÙÂÓ¿ Î·È Ì ‰˘ÛÎÔÏ›· ηٿÊÂÚ ӷ ‰È·Ê‡ÁÂÈ ÛÙË ºÈÏÈÔ‡ÔÏË Î·È Ó· Ûˆı›.
ªfiÏȘ fï˜ ¤ÊÙ·Û ÂΛ, ‚ڋΠÙÔÓ ªÂÏÈÛÛËÓfi Ó·
ÊÚÔÓÙ›˙ÂÈ ÙË ÊÚÔ˘Ú¿ Ô˘ ÙÔ˘ ›¯Â ·Ó·ÙÂı›. ŒÙÛÈ,
οÏÂÛ ÙÔÓ ∫ÔÓÙÔÛ٤ʷÓÔ Î·È ÙÔÓ Î·ÙËÁfiÚËÛ ˆ˜
„‡ÙË Î·È ˘·›ÙÈÔ Ù˘ ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿Ï˘ Û˘ÌÊÔÚ¿˜.
∂ΛÓÔ˜, ÂÂȉ‹ ÓfiÌÈÛ fiÙÈ Â›¯Â ·ÎfiÌ· ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘
¤Ó·Ó Ó¤Ô Ô˘ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÙÔÓ ÂÍ··Ù‹ÛÂÈ Î·È Ó· ÙÔÓ
·ÔÁÔËÙ‡ÛÂÈ, ÈÛ¯˘Ú›ÛÙËΠ̠·˘ı¿‰ÂÈ· fiÙÈ ÙÔÓ Â›¯Â

Û˘Ì‚Ô˘Ï‡ÛÂÈ ‰›Î·È·. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔÓ ¤È·Û ·fi ÙȘ
ÙÚ›¯Â˜ Î·È Ù· Á¤ÓÈ· Î·È ÙÔÓ ¤ÚÈÍ ηٷÁ‹˜, ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ Û fiÏÔ˘˜ fiÙÈ ‰ÂÓ Â›¯Â ÛÎÔfi ÛÙÔ ÂÍ‹˜ Ó· ¿ÁÂÙ·È Î·È Ó· ʤÚÂÙ·È ·fi ηӤӷÓ.
¢ÂÓ Â·Ó¤Ï·‚ fï˜ ·Ì¤Ûˆ˜ ÙËÓ Âȯ›ÚËÛË ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, ·fi ÙË ÌÈ· ÁÈ·Ù› ¤ÚÂ ӷ ηٷÓ›ÍÂÈ ÌÈ· Ó¤· ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ÂͤÁÂÚÛË Î·È ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË
ÁÈ·Ù› ›¯Â ÂÚÈÛ·ÛÙ› ·fi οÔÈÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜.
ŒÙÛÈ ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ÌfiÚÂÛ·Ó ÁÈ· 15 ·ÎfiÌ· ¯ÚfiÓÈ· Ó·
΢ÚÈ·Ú¯‹ÛÔ˘Ó ·ÓÂÌfi‰ÈÛÙ· ÛÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ¯ÒÚ˜. √ ŸıˆÓ·˜ μ′, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰È·‰¤¯ıËΠˆ˜
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜ ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ·fi ÙÔ
973, Âȯ›ÚËÛ ÙÔ 980 Ó· ΢ÚȇÛÂÈ ÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·,
˘ÔÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·˜ fiÙÈ Â›¯Â ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· ÙÔ Î¿ÓÂÈ ·˘Ùfi
ÏfiÁˆ ÙÔ˘ Á¿ÌÔ˘ ÙÔ˘ Ì ÙË £ÂÔÊ·ÓÒ. √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ
μ′
›¯Â ÚÔÛ·ı‹ÛÂÈ Ó· ÙÔÓ ·ÔÙÚ¤„ÂÈ ·fi ÙËÓ ˘ÏÔÔ›ËÛË ÂΛÓÔ˘ ÙÔ˘ ۯ‰›Ô˘ ÙÔ˘ Î·È Â›¯Â ÂÈÛ‚¿ÏÂÈ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·. ∂Âȉ‹ fï˜ ÔÈ ˘ԉ›ÍÂȘ ÙÔ˘
ÚÔ˜ ÙÔÓ ŸıˆÓ· μ′ ·¤‚ËÛ·Ó ¿Î·Ú˜, ıÂÒÚËÛ ۈÛÙfi Ó· ÌËÓ ÂÈÌ›ÓÂÈ ÛÙÔ ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈÎfi fiÏÂÌÔ ÚÈÓ Ú˘ıÌÈÛÙÔ‡Ó Ù· ÈÙ·ÏÈο Ú¿ÁÌ·Ù·. ŒÙÛÈ, ηÙfiÚıˆÛ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ÙÔ 982 Ó· ηٷÙÚÔÒÛÂÈ Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜
ÙÔ˘ ÙËÓ ÈÛ¯˘Ú‹ ‰‡Ó·ÌË ÙÔ˘ ŸıˆÓ· μ′ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ Δ¿Ú·ÓÙ·. ∞fi ÙfiÙÂ Ë ÌÔÓ·Ú¯›· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
·Ó¤ÎÙËÛ fiÏ· fiÛ· ›¯Â ¯¿ÛÂÈ ÛÙËÓ ∞Ô˘Ï›· Î·È ÛÙËÓ
∫·Ï·‚Ú›· Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· 100 ¯ÚfiÓÈ·. ∞ÊÔ‡ Ô¯‡ÚˆÛ·Ó Ù·
ÊÚÔ‡ÚÈ·, ·Ó¤ıÂÛ·Ó ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ Î·È ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ Ì·ÎÚÈÓ‹˜ ÂΛӢ Â·Ú¯›·˜ Û ¤Ó·Ó ·ÓÒÙ·ÙÔ
¿Ú¯ÔÓÙ·, Ô˘ ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó Î·ÙÂ¿Óˆ12, fiˆ˜ ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó Î·È Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ¶·ÊÏ·ÁÔÓ›·˜ Î·È Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙˆÓ ª·Ú‰·˚ÙÒÓ13 ∞ÙÙ·Ï›·˜.
√ ηÙÂ¿Óˆ Ù˘ πÙ·Ï›·˜ ›¯Â ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÛÙË μ¿ÚË.
∞fi ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ·˘Ùfi Ì¿ÏÈÛÙ· ÚԤ΢„Â, fiˆ˜ ÂÈο˙ÂÙ·È, Ë ∫·ÈÙ·Ó¿Ù·, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ Ûˆ˙fiÌÂÓÔ Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·
fiÓÔÌ· ÌÈ·˜ Â·Ú¯›·˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÂΛӢ. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÂÈÎÂÓÙÚˆı› ÛÙ· ÚˆÛÈο Ú¿ÁÌ·Ù·. √ ÁÈÔ˜ Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ™‚È·ÙÔÛÏ¿‚Ô˘
μÏ·‰›ÌËÚÔ˜ ›¯Â ·ÔÊ·Û›ÛÂÈ Ó· ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÂÈ Ù· ÛÏ·‚Èο ¤ıÓË ·fi ÙËÓ ·Ú¯·›· ÂȉˆÏÔÏ·ÙÚ›· ηÈ, ·Ó ÈÛÙ¤„Ô˘Ì ÙÔ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ ¡¤ÛÙÔÚ·, ̈·ÌÂı·ÓÔ›, πÔ˘‰·›ÔÈ,
¢˘ÙÈÎÔ› ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Î·È ∞Ó·ÙÔÏÈÎÔ› ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ·ÁˆÓ›ÛÙËÎ·Ó Ì ÚÂۂ›˜ Ó· ÚÔÛËÏ˘Ù›ÛÔ˘Ó ÛÙË ‰È΋ ÙÔ˘˜
ıÚËÛΛ· ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÂΛÓÔ ÙÔ˘ ‚ÔÚÚ¿. ΔÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ ·˘Ùfi˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ·Û·Ûı› ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi
Î·È Ó· ‰Â¯Ù› ÙË Ó¤· ıÚËÛΛ· ·fi ÂΛÓÔ˘˜ Ô˘ ÙËÓ
›¯Â ‰Â¯Ù› Î·È Ë ÌËÙ¤Ú· Ù˘ ÌËÙ¤Ú·˜ ÙÔ˘, Ë ŸÏÁ·.
∂›¯Â fï˜ ÙfiÛÔ Û˘Áί˘Ì¤Ó˜ ·fi„ÂȘ ÁÈ· ÙÔ ‰fiÁÌ·
Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜ ›ÛÙ˘, Ô˘ ÓfiÌÈÛ fiÙÈ ı· ÂÍ¢ÙÂÏÈ˙fiÙ·Ó

[17]

[18]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·Ó ÙË ‰Â¯fiÙ·Ó Ì ÂÈÚËÓÈÎfi ÙÚfiÔ Î·È fiÙÈ Ë ·ÍÈÔÚ¤ÂÈ¿ ÙÔ˘ ··ÈÙÔ‡Û ӷ ÙËÓ Î·Ù·ÎÙ‹ÛÂÈ Ì ÔÏÂÌÈο
ηÙÔÚıÒÌ·Ù·. ŒÙÛÈ, ÙÔ 988 ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ΢ÚȇÛÂÈ
Ì ÈÛ¯˘Ú‹ ‰‡Ó·ÌË ÙË ÃÂÚÛÒÓ·. ∏ fiÏË ·˘Ù‹, ÁÈ· ÙËÓ
ÂÌÔÚÈ΋ ·ÎÌ‹ Ù˘ ÔÔ›·˜ ›¯·Ì ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙËÓ
¢ηÈÚ›· Ó· ÌÈÏ‹ÛÔ˘ÌÂ, ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ·ÎÌ¿˙ÂÈ
¯¿ÚË ÛÙÔ ÂÌfiÚÈÔ Î·È Ó· ‰È·ÙËÚ› ̤¯ÚÈ Î¿ÔÈÔ ‚·ıÌfi
ÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÎfi Ù˘ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·. ΔÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜
Ù˘ ˘·›ıÚÔ˘ Ù˘ fï˜ ηÙ¯fiÙ·Ó ·fi ‚·Ú‚¿ÚÔ˘˜, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÌÂÓ ˘‹ÎÔÔÈ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ηıfiÏÔ˘ Úfiı˘ÌÔÈ Ó· ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡Ó ÁÈ· ÙËÓ ˘ÂÚ¿ÛÈÛ‹ ÙÔ˘. ∞Ó ·ÔÛÙÂÏÏfiÙ·Ó Ó·˘ÙÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ·, Ë ÃÂÚÛÒÓ· ı· Ûˆ˙fiÙ·Ó
Ê˘ÛÈο, ·ÏÏ¿ ·fi ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ¯ÚÔÓÈ¿ ͤÛ·ÛÂ
ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÌÈ· Ó¤· ÌÂÁ¿ÏË ÂͤÁÂÚÛË, Î·È ¤ÙÛÈ Ë fiÏË
ÂÁηٷÏ›ÊıËΠÛÙȘ ‰ÈΤ˜ Ù˘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ. √ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜
Ù˘, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÛÒıËÎÂ Ë ¤ÎıÂÛË ÁÈ’ ·˘Ù¿ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ·, Û˘ÁοÏÂÛ ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ ÙˆÓ ÁÂÈÙÔÓÈÎÒÓ Ê˘ÏÒÓ ÁÈ· Ó· ·ÔÊ·Û›ÛÔ˘Ó Ì·˙› ÙÈ ¤ÚÂ ӷ οÓÔ˘Ó.
∞ÏÏ¿ ·˘ÙÔ› «Î·ıÒ˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ·ÔÏ·‡ÛÂÈ ÔÙ¤ ÙË ‚·ÛÈÏÈ΋ ‡ÓÔÈ·, Ô‡Ù ›¯·Ó ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÎfi
ÙÚfiÔ ÂÚÈÔ›ËÛ˘» (Â›Ó·È ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ fiÙÈ ÌÈÏ¿ÂÈ
ÁÈ· ÂÏÏËÓÈÎfi ÙÚfiÔ Î·È fi¯È ÁÈ· ڈ̷˚Îfi, fiˆ˜ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÏÂÁfiÙ·Ó ÙfiÙÂ) «·¿ÓÙËÛ·Ó fiÙÈ ¤Ù˘¯·Ó Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi Ì ÙÔÓ º›ÏÈÔ Î·È Ì ÚÔ¤ÙÚ„·Ó Ó· οӈ ÙÔ
›‰ÈÔ».
ŒÙÛÈ, Ë fiÏË ·Ú·‰fiıËÎÂ, Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ ƒÒÛˆÓ
‚·ÊÙ›ÛÙËΠÛÙËÓ fiÏË Ô˘ ›¯Â ηٷÎÙ‹ÛÂÈ Ô ›‰ÈÔ˜
Î·È ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′, ÙËÓ
ÕÓÓ·. ⁄ÛÙÂÚ· ·fi ·˘Ùfi fi¯È ÌfiÓÔ ¤‰ˆÛ ›Ûˆ ÙË ÃÂÚÛÒÓ·, ·ÏÏ¿ ¤ÛÙÂÈÏÂ Î·È ‚Ô‹ıÂÈ· ÛÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ μ′ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ÂͤÁÂÚÛ˘ Ô˘ ›¯Â ÍÂÛ¿ÛÂÈ.

∫·ı·›ÚÂÛË ÙÔ˘ ÚÔ¤‰ÚÔ˘
μ·ÛÈÏ›Ԣ ∏ ÛÙ¿ÛË ÛÙËÓ ∞Û›·
ΔËÓ ÂͤÁÂÚÛË ·˘Ù‹ ›¯·Ó ÚÔηϤÛÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ ÔÈ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› Ù˘ ∞Û›·˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·Á·Ó¿ÎÙËÛ·Ó ÂÂȉ‹ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔ‡˜ ›¯Â ·ÁÓÔ‹ÛÂÈ ÂÓÙÂÏÒ˜ ÛÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›·
ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·. ¶‹Ú·Ó ̤ÚÔ˜ fï˜ Û ·˘Ù‹ Î·È ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ, ·ÓÒÙÂÚÔÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ›, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·ÚfiÛÌÂÓ˘ ·˘ÛÙËÚfiÙËÙ·˜ Ì ÙËÓ ÔÔ›· ‰È·¯ÂÈÚÈ˙fiÙ·Ó
ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′. ∞fi ·˘ÙÔ‡˜ ͯÒÚÈÛÂ
Ô Ì¿ÁÈÛÙÚÔ˜ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ˜ ª·Ï½ÓÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó
·fi ÂΛÓÔ˘˜ Ô˘ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ¤‰ÈˆÍ Ì ·ÙÈ̈ÙÈÎfi
ÙÚfiÔ ·fi ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›·. ª¿ÏÈÛÙ·, ÛÙÔ Û›ÙÈ
ÙÔ˘ ª·Ï½ÓÔ˘ ÛÙÔ Ã·ÚÛÈ·Ófi Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó ÛÙȘ

15 ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘ ÙÔ˘ 987 ÔÈ Û˘ÓˆÌfiÙ˜ Î·È ·Ó·ÁfiÚÂ˘Û·Ó
‚·ÛÈÏÈ¿ ÙÔÓ μ¿Ú‰· ºˆÎ¿, ÊÔÚÒÓÙ·˜ ÙÔ˘ ÙÔ ‰È¿‰ËÌ·
Î·È Ù· ¿ÏÏ· ۇ̂ÔÏ· Ù˘ ‚·ÛÈÏÈ΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜. ¢ÂÓ Í¤ÚÔ˘Ì ̤¯ÚÈ ÔÈÔ ÛËÌÂ›Ô Ô Úfi‰ÚÔ˜ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ·Ó·Ì›¯ıËΠÛÙË Û΢ˆÚ›· ·˘Ù‹. √ ∫‰ÚËÓfi˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ
fiÙÈ, ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ Ô ™ÎÏËÚfi˜ ˘Ô¯ÒÚËÛ ÛÙË ™˘Ú›· Î·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·Ó¤Ï·‚ ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ì ÈÔ ‰˘Ó·ÌÈÎfi ÙÚfiÔ, Ô Úfi‰ÚÔ˜ ‰ÂÓ ÂÓ¤ÎÚÈÓ fiÛ· Á›ÓÔÓÙ·Ó Î·È
Ù· η٤ÎÚÈÓ ÌÔ˘ÚÌÔ˘Ú›˙ÔÓÙ·˜, ÂÓÒ Ê·ÈÓfiÙ·Ó fiÙÈ Â›¯Â
¿Û¯ËÌ· Û¯¤‰È·. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔ ·ÓÙÈÏ‹ÊıËΠ·˘Ùfi ηÈ
ÙÔÓ Î·ı·›ÚÂÛ ·fi ÙÔ ·Í›ˆÌ¿ ÙÔ˘, ÂÚÈÔÚ›˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ
·ÏÒ˜ ÛÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ¤ÌÂÓÂ
‹Û˘¯Ô˜ Î·È Â¤ÌÂÓ ӷ ηٷʇÁÂÈ Û ÂÚ›ÂÚÁ˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÁÈ· Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙË ¯·Ì¤ÓË ÙÔ˘ ÂÍÔ˘Û›·, ÙÔÓ ÂÍfiÚÈÛ ÛÙÔ ™ÙÂÓfi Î·È ÙÔ˘ ·Ê·›ÚÂÛ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜
Ù˘ ÂÚÈÔ˘Û›·˜ ÙÔ˘, ÒÛÙ ӷ ÌËÓ ¤¯ÂÈ fiÚÔ˘˜ ÁÈ· Ó·
˘ÏÔÔÈ‹ÛÂÈ Ù· ÔϤıÚÈ· ÂΛӷ Û¯¤‰È¿ ÙÔ˘. ŒÙÛÈ, Á‡Úˆ
ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 987 Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‚Ú¤ıËΠӷ Â›Ó·È ÌfiÓÔ˜,
¯ˆÚ›˜ Û‡Ì‚Ô˘ÏÔ -Î·È ÂÓÒ ·ÎfiÌ· ‰ÂÓ Â›¯·Ó Ú˘ıÌÈÛÙ›
ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜ ƒÒÛÔ˘˜-, ·¤Ó·ÓÙÈ Û ÌÈ· ÊÔ‚ÂÚ‹
ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ÔÏÈÙÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ì¿ÏÈÛÙ· Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ¤ÁÈÓ·Ó ·ÎfiÌ· ÈÔ ÂÚ›ÏÔη.
√ ™ÎÏËÚfi˜ ‹Ù·Ó Ê˘Ï·ÎÈṲ̂ÓÔ˜ ÛÙË μ·Á‰¿ÙË, ·ÏÏ¿
Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ô ¯·Ï›Ê˘, ·‰˘Ó·ÙÒÓÙ·˜ Ó· ηٷÛÙ›ÏÂÈ
Ì ÙȘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÌÈ· ÌÂÁ¿ÏË ÂͤÁÂÚÛË ÛÙËÓ
¶ÂÚÛ›·, ·Ó¤ıÂÛ ÙËÓ ·ÔÛÙÔÏ‹ ÛÙÔÓ ÂÚ›ÊËÌÔ ÂΛÓÔ
ÛÙÚ·ÙËÁfi ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹ÚÂ Ì·˙› ÙÔ˘
ÌfiÓÔ ÙÔ˘˜ ÔÌÔÁÂÓ›˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜, Û˘ÓÔÏÈο 3.000 ¯ÈÏÈ¿‰Â˜, Î·È Ó›ÎËÛ Ì ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ¶¤ÚÛ˜. ŒÂÈÙ·,
·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ· ·fi ÙË ı¤ÏËÛË ÙÔ˘ ¯·Ï›ÊË, Ì‹Î ÛÙË
ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, fiÔ˘ ‚ڋΠÙÔÓ ºˆÎ¿ Ó· ÙÔÓ Â¢ÊËÌÔ‡Ó ˆ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÂÓÒ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Â¢ÊËÌÔ‡ÓÙ·Ó ÌÂ
ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÚfiÔ ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘. ∂Âȉ‹ ¤ÙÛÈ ‹Ù·Ó
Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË, Ô ™ÎÏËÚfi˜ ·ÓÙÈÏ‹ÊıËΠfiÙÈ ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘
‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÓÈ΋ÛÂÈ ÙÔÓ ºˆÎ¿ Î·È ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿.
ŒÙÛÈ, ÁÈ· οı ÂӉ¯fiÌÂÓÔ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ Û˘ÓÂÓÓÔËı›
Î·È Ì ÙÔ˘˜ ‰‡Ô. °È· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ÛÙÔÓ ºˆÎ¿ ÚfiÙÂÈÓÂ Û˘ÓÂÚÁ·Û›· Î·È ‰È·ÓÔÌ‹ Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜, ÂÓÒ
ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ƒˆÌ·Ófi, ‰›ÓÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘
ÙËÓ ÂÓÙ‡ˆÛË fiÙÈ ·˘Ùfi˜ ·˘ÙÔÌfiÏËÛÂ. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜,
Ô˘ ›¯Â ·Ó¿ÁÎË ·fi Û˘ÓÂÚÁÔ‡˜ Î·È Û˘Ì‚Ô‡ÏÔ˘˜,

ΔÔ ÌÓËÌÂ›Ô ÙÔ˘ μÏ·‰›ÌËÚÔ˘ ÛÙÔ ∫›Â‚Ô. √ μÏ·‰›ÌËÚÔ˜,
ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ™‚È·ÙÔÛÏ¿‚Ô˘, Ô ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˜
Î·È «‚·ÙÈÛÙ‹˜», ‚·Ù›ÛÙËΠ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜.
SERGEY KAMSHYLIN/SHUTTERSTOCK

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

[19]

[20]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

˘Ô‰¤¯ÙËΠÙÔÓ ƒˆÌ·Ófi Ì ¢¯·Ú›ÛÙËÛË, ÁÈ·Ù› ‹ÍÂÚÂ
fiÙÈ ‹Ù·Ó ¿Ó‰Ú·˜ ¤ÌÂÈÚÔ˜, ‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔ˜ Î·È ÈηÓfiÙ·ÙÔ˜
ÛÙ· ÔÏÂÌÈο. √ ºˆÎ¿˜ ‰¤¯ÙËΠӷ Û˘ÓÂÚÁ·ÛÙ› ηÈ
˘ÔÛ¯¤ıËΠ۠ÂÚ›ÙˆÛË ÂÈÙ˘¯›·˜ Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ
ÛÙÔÓ ÚÒËÓ ·ÓÙ›·ÏÔ ÔÏfiÎÏËÚË ÙË ™˘Ú›· Î·È ÙË ªÂÛÔÔÙ·Ì›·. ŸÙ·Ó fï˜ Ô ™ÎÏËÚfi˜, ·ÊÔ‡ ›ÛÙ„ ÛÙȘ
˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ Î·È ÛÙÔ˘˜ Û¯ÂÙÈÎÔ‡˜ fiÚÎÔ˘˜, ‹ÚıÂ
ÛÙÔÓ ºˆÎ¿ ÛÙËÓ ∫··‰ÔΛ·, ·˘Ùfi˜ ‰È¤Ù·Í ·Ì¤Ûˆ˜
Ó· Û˘ÏÏËÊı› Î·È Ó· Ê˘Ï·ÎÈÛÙ› ÛÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Ô˘
ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó Δ˘ÚÔÔÈfi, ·ÊÔ‡ ÙÔ˘ ·Ê·›ÚÂÛ ٷ ‚·ÛÈÏÈο ۇ̂ÔÏ·.
™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ·ÊÔ‡ ‰È·›ÚÂÛ ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË ÛÙ· ‰‡Ô, ÙÔÓ ·ÙÚ›ÎÈÔ ∫·ÏÔ΢Úfi ¢ÂÏÊÈÓ¿ ÙÔÓ
¤ÛÙÂÈÏ ÛÙË ÃÚ˘ÛfiÔÏË, ÂÓÒ Ô ›‰ÈÔ˜ ‹Á ӷ ÔÏÈÔÚ΋ÛÂÈ ÙËÓ Õ‚˘‰Ô. ªÂ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi, η٤¯ÔÓÙ·˜ Ù·

ÛÙÂÓ¿, ı· ¤ÊÂÚÓ Û ‰‡ÛÎÔÏË ı¤ÛË ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜
Ù˘ ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·˜ ÛÙÂÚÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ Ù· ·Ó·Áη›·. ∞˘Ù¿
¤ÁÈÓ·Ó ÛÙ· ̤۷ ÂÚ›Ô˘ ÙÔ˘ 988, ÂÓÒ ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È
ÛÙÔ ÌÂٷ͇ η̛· ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÂΠ̤ÚÔ˘˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÁÈ·
ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÔÏ‹ Ù˘ ÂͤÁÂÚÛ˘. ΔfiÙ ÏÔÈfiÓ, Ú˘ıÌ›˙ÔÓÙ·˜ ÔÚÈÛÙÈο ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜ ƒÒÛÔ˘˜ Î·È ·›ÚÓÔÓÙ·˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ·ÚÎÂÙ‹ Ó·˘ÙÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ·, ·ÔÊ¿ÛÈÛÂ
Ó· ÂÈÙÂı›. ∞Ú¯Èο ˙‹ÙËÛ ӷ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù¢ı› ÌÂ
ÙÔÓ ¢ÂÏÊÈÓ¿, Ô ÔÔ›Ô˜ ηÙ›¯Â ÙË ÃÚ˘ÛfiÔÏË. ŸÙ·Ó
·˘Ùfi˜ ·ÚÓ‹ıËÎÂ, ·Ô‚È‚¿ÛÙËΠÙË Ó‡¯Ù· ·¤Ó·ÓÙÈ Î·È
ÂÈÙ¤ıËΠ·ÈÊÓȉȷÛÙÈο, ΢ڛ¢Û ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi‰fi ÙÔ˘
Î·È ÙÔÓ Îڤ̷Û ¿Óˆ Û ͇ÏÔ ÛÙÔ ›‰ÈÔ ÛËÌÂ›Ô fiÔ˘
ÂΛÓÔ˜ ›¯Â ÛÙ‹ÛÂÈ ÙË ÛÎËÓ‹ ÙÔ˘. ΔÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘
ºˆÎ¿, ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ -·Ó Î·È Ù˘ÊÏfi˜- Û˘ÓÂÚÁ¿ÛÙËΠ̠ÙÔÓ ¢ÂÏÊÈÓ¿, ÙÔÓ Ê˘Ï¿ÎÈÛ ηÈ, ·ÊÔ‡

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

Â¤‚·Ï ÛÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜ ÙȘ ·ÚÌfi˙Ô˘Û˜
ÙÈ̈ڛ˜, Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·.
™ÙÔ ÌÂٷ͇, Ë Õ‚˘‰Ô˜, Ô˘ ÔÏÈÔÚÎÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙÂÓ¿
·fi ÙÔÓ ºˆÎ¿, ·ÓÙÈÛÙÂÎfiÙ·Ó. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ›¯Â ÛÙ›ÏÂÈ
Û ·˘Ù‹ ÙÔ ÁÂÓÓ·›Ô Ó·‡·Ú¯Ô ∫˘ÚÈ·Îfi. ™Â Ï›ÁÔ Î·Ù¤ÊÙ·ÛÂ Î·È Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜,
Î·È ‡ÛÙÂÚ· Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ì·˙› Ì fiÏË ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË. ∂ÓÒ ÔÈ ‰‡Ô ·ÓÙ›·ÏÔÈ ÂÙÔÈÌ¿˙ÔÓÙ·Ó Ó·
Û˘ÁÎÚÔ˘ÛÙÔ‡Ó ÂÎ ÙÔ˘ Û˘ÛÙ¿‰ËÓ ÙÔÓ ∞Ú›ÏÈÔ ÙÔ˘ 989,
Í·ÊÓÈο Ô ºˆÎ¿˜ ¤ı·ÓÂ, ·ÊÔ‡ ‰ËÏËÙËÚÈ¿ÛÙËÎÂ,
fiˆ˜ ÊËÌÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·Ó. ΔfiÙ ÔÈ ·ÔÛٿ٘ ÙÚ¿ËηÓ
·Ì¤Ûˆ˜ ÛÂ Ê˘Á‹, ÂÓÒ ÔÈ ‚·ÛÈÏÈÎÔ› ÙÔ‡˜ ηٷ‰›ˆÍ·Ó
ÔÏÏ‹ ÒÚ· Î·È Û˘Ó¤Ï·‚·Ó ÙÔ˘˜ ªÂÏÈÛÛËÓÔ‡˜ §¤ÔÓÙ·
Î·È £ÂfiÁÓˆÛÙÔ, ÙÔÓ £ÂÔ‰fiÛÈÔ ÙÔ ªÂÛ·Ó‡ÎÙË Î·È ÔÏÏÔ‡˜ ¿ÏÏÔ˘˜, Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ¤Î·Ó ÙÔ
Á‡ÚÔ ÙÔ˘ ıÚÈ¿Ì‚Ô˘ ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·, ‚¿˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜
Ó· οıÔÓÙ·È ¿Óˆ Û Á·˚‰Ô‡ÚÈ·. ∞fi ÙËÓ Ù·›ӈÛË
·˘Ù‹ ÂÍ·›ÚÂÛ ÌfiÓÔ ÙÔÓ §¤ÔÓÙ· ÙÔ ªÂÏÈÛÛËÓfi, ÁÈ·Ù›
·˘Ùfi˜, fiÙ·Ó ÔÈ ‰‡Ô ÛÙÚ·ÙËÁÔ› ›¯·Ó ·ÓÙÈ·Ú·Ù·¯ı›,
·ÎÔ‡ÁÔÓÙ·˜ ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ £ÂfiÁÓˆÛÙÔ Ó· ‚Ú›˙ÂÈ ÌÂ
·ÚÂ‹ ÏfiÁÈ· ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÙÔÓ ÚÔ¤ÙÚ„ ӷ ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ Î·È, ÂÂȉ‹ ÂΛÓÔ˜ ‰ÂÓ ˘¿ÎÔ˘ÛÂ, ÙÔÓ Ì·ÛÙ›ÁˆÛÂ.
μϤÔÓÙ·˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙËÓ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ·˘Ù‹, › ÛÙÔ˘˜
·Ú¢ÚÈÛÎÔ̤ÓÔ˘˜: «μϤÂÙÂ, ·fi ¤Ó· ͇ÏÔ Â›Ó·È Î·È Ô
ÛÙ·˘Úfi˜ Î·È ÙÔ ÊÙ˘¿ÚÈ Ì ÙÔ ÔÔ›Ô Ïȯӛ˙ÂÙ·È ÙÔ ÛÈÙ¿ÚÈ». ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ºˆÎ¿ Ô ™ÎÏËÚfi˜ ÂÏ¢ıÂÚÒıËÎÂ Î·È ·Ú¯Èο ı¤ÏËÛ ӷ Û˘Ó¯›ÛÂÈ ÙËÓ ·ÔÛÙ·Û›·, ·ÏÏ¿ Ì ÚÔÙÚÔ‹ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ -‹ Èı·Ófiٷٷ
ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡- η٤ıÂÛ ٷ fiÏ·, ·›ÚÓÔÓÙ·˜
ˆ˜ ·ÓÙ·ÌÔÈ‚‹ ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ÎÔ˘ÚÔ·Ï¿ÙË. ¢ÂÓ Â›¯Â
fï˜ ÙËÓ Ù‡¯Ë Ó· ‰ÂÈ ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ μ′, ÁÈ·Ù› ηı’ Ô‰fiÓ
Ù˘ÊÏÒıËΠ·fi ÌÈ· ·Ûı¤ÓÂÈ· ÙˆÓ Ì·ÙÈÒÓ. ªÂٷʤÚıËÎÂ Ù˘ÊÏfi˜ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ô ÔÔ›Ô˜, ÌfiÏȘ ÙÔÓ Â›‰Â Ó·
ÙÔÓ ÌÂٷʤÚÔ˘Ó, › ÛÙÔ˘˜ ·ÚfiÓÙ˜: «∞˘ÙfiÓ Ô˘
ÊÔ‚fiÌÔ˘Ó Î·È ¤ÙÚÂÌ· ÙÔÓ ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ¿ÏÏÔÈ».

ƒ‡ıÌÈÛË ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ
ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›·, ÛÙËÓ π‚ËÚ›·
Î·È ÛÙËÓ ∞ÚÌÂÓ›·
ΔÔ 990, ÏÔÈfiÓ, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′ ›¯Â ··ÏÏ·¯ı› ·fi
fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜, Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÓÔÓÙ·˜ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ fiÏË ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·14.
¶¿ÏÈ fï˜ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙÔÓ ·ÁÒÓ· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ. ¶ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÛÙÔ Ó· ÂÚÈԉ‡ÛÂÈ ÛÙË £Ú¿ÎË Î·È ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›·, Ô¯‡ÚˆÛ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ‰ÂÓ ÙȘ ηÙ›¯·Ó ÔÈ Â¯ıÚÔ› Î·È Î·Ù¤‚ËΠÛÙË
£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. ∂Λ ·¤‰ˆÛ ٷ ¢¯·ÚÈÛÙ‹ÚÈ· ÛÙÔ

ÌÂÁ·ÏÔÌ¿ÚÙ˘Ú· ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ Î·È ¿ÊËÛ ˆ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘
fiÏ˘ ÙÔ Ì¿ÁÈÛÙÚÔ °ÚËÁfiÚÈÔ Δ·ÚˆÓ›ÙË, ·fiÁÔÓÔ ÙÔ˘
∞Ṳ́ÓÈÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· ∫ÚÈÎÔÚÈΛԢ (‰ËÏ·‰‹ °ÚËÁÔÚ›Ô˘), Ô
ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ˘ÔÙ·¯ı› ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ fiÙ·Ó ‚·Û›ÏÂ˘Â Ô §¤ÔÓÙ·˜, Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ ÙÔ˘ ª·Î‰fiÓ·. ∞ÊÔ‡
¤‰ˆÛ ÛÙÔÓ °ÚËÁfiÚÈÔ Δ·ÚˆÓ›ÙË ·ÍÈfiÌ·¯Ô ÛÙÚ·Ùfi, ÁÈ·
Ó· ÂÌÔ‰›ÛÂÈ Î·È Ó· ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ ÙȘ ÂȉÚÔ̤˜ ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï, ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ Á˘Ú›ÛÂÈ ¿ÏÈ ›Ûˆ, ÁÈ· Ó· Ú˘ıÌ›ÛÂÈ Î¿ÔȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜.
∏ π‚ËÚ›· ÚÔ˜ Ù· ‚fiÚÂÈ· Ù˘ ∞ÚÌÂÓ›·˜ ‹Ù·Ó ·˘ÙfiÓÔÌË Î·È Â›¯Â ‰ÈÎÔ‡˜ Ù˘, ÓÙfiÈÔ˘˜ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜, ·ÏÏ¿
·fi ηÈÚfi ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙ ϛÁÔ Ôχ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙˆÓ
‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÂÓÒ ·fi ÙÔÓ §¤ÔÓÙ·, ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ ÙÔ˘ ª·Î‰fiÓ·, ÔÈ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Ù˘ π‚ËÚ›·˜ ·ÔÎÙÔ‡Û·Ó ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ÎÔ˘ÚÔ·Ï¿ÙË Ù˘ ‚·ÛÈÏÈ΋˜ ·˘Ï‹˜. ΔÔ 991 fï˜, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜
Ù˘ π‚ËÚ›·˜ ¢·‚›‰, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ÁÈÔ, ¿ÊËÛ ÌÂ
‰È·ı‹ÎË ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÛÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ μ′. ∞˘Ùfi˜ ıÂÒÚËÛÂ Û˘ÓÂÙfi Ó· ηٷϿ‚ÂÈ Ô ›‰ÈÔ˜ ÙË ¯ÒÚ· ·˘Ù‹, Ô˘
‹Ù·Ó fi¯È ÌfiÓÔ ÏÔ‡ÛÈ· ·ÏÏ¿ Î·È ¿Ú· Ôχ ηٿÏÏËÏË
ÁÈ· ÙËÓ ·ÛÊ¿ÏÂÈ· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ·ÊÔ‡ ÎÚ·ÙÔ‡Û ٷ
ÎÏÂȉȿ ÙˆÓ ÏÂÁfiÌÂÓˆÓ ∫·Û›ˆÓ ‹ ∫·˘Î·Û›ˆÓ ˘ÏÒÓ.
°È’ ·˘Ùfi Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‹Úı ÛÙË ¯ÒÚ· ·˘Ù‹, ÂÁηٷÛÙ¿ıËΠÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ÙÔ˘ ‰fiıËΠˆ˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿ ηÈ
·Ú·¯ÒÚËÛ ÌfiÓÔ ÙÔ ‚fiÚÂÈÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ π‚ËÚ›·˜ ÛÙÔÓ
·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ¢·‚›‰ °ÂÒÚÁÈÔ, ·ÊÂÓfi˜ ›ıÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ Ó·
ÌËÓ ··ÈÙ‹ÛÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Î·È ·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ ·›ÚÓÔÓÙ·˜
ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ˆ˜ fiÌËÚÔ ÁÈ’ ·˘Ù¿ Ô˘ Û˘ÌʈӋıËηÓ. ∂ÓÒ
ÏÔÈfiÓ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ô˘ ‹Ù·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ΢ÚȇÔÓÙ·Ó
·fi ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜, ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ·ÔÎÙÔ‡Û Ӥ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ Û Ôχ ·ÔÌ·ÎÚ˘Ṳ̂Ó˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜.
™·Ó Ó· ÌËÓ ¤ÊÙ·Ó ·˘Ùfi, ·ÊÔ‡ ·Ó·ÎÙ‹ıËÎÂ, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, fiÏË Ë ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·, Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Ë ‹‰Ë ÙfiÛÔ
ÈÛ¯˘Ú‹ ∂ÓÂÙ›· ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ‰È·ÙËÚ› Ì ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ô˘ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÂÈÊ·ÓÂȷο ›¯·Ó ÙÔ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· Ù˘ ˘ÔÙ¤ÏÂÈ·˜. √ ‰fiÁ˘ ΔÚÈ‚Ô‡ÓÔ˜ ª¤ÌÌÔ˜
¤ÛÙÂÈÏ ÂΛӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ª·˘Ú›ÎÈÔ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÁÈ· Ó· ¿ÚÂÈ Î¿ÔÈÔ ·Í›ˆÌ· ÛÙËÓ
·˘Ï‹ ÂΛ, Î·È Ó· ‰È¢ÎÔÏ˘Óı› ¤ÙÛÈ Ë ÂÎÏÔÁ‹ ÙÔ˘ ˆ˜
·ÓÒÙ·ÙÔ˘ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ÔÏÈÙ›·˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘
·Ù¤Ú· ÙÔ˘. √ ÚfiˆÚÔ˜ ı¿Ó·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ΔÚÈ‚Ô˘Ó›Ô˘ Ì·Ù·›ˆÛ ·˘Ùfi ÙÔ Û¯¤‰ÈÔ. ∞ÏÏ¿ Ô ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˜
√˘ÚÛ¤ÔÏÔ˜ ¤ÛÙÂÈÏ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÎÔfi ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. √ Ó¤Ô˜ ·˘Ùfi˜ Ú¿ÁÌ·ÙÈ
·ÓÙÚ‡ÙËΠÂΛ ÙË ª·Ú›·, ÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡
∞ÚÁ˘ÚÔ‡, Ô ÔÔ›Ô˜ ‚·Û›Ï¢Û ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·. √ ·ÙÚȿگ˘ ÛÙÂÊ¿ÓˆÛ ÙÔ˘˜ ‰‡Ô Û˘˙‡ÁÔ˘˜ Ì ¯Ú˘Ûfi

[21]

Δ· ‚˘˙·ÓÙÈÓ¿
Ù›¯Ë Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢.
√ μ·Û›ÏÂÈÔ˜
ÙÔ 990, ‹Û˘¯Ô˜
·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜
¯ıÚÔ‡˜ ÛÙÔ
ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÂÓ›Û¯˘ÛÂ
ÙËÓ ¿Ì˘Ó·
ÛÂ £Ú¿ÎË
Î·È ª·Î‰ÔÓ›·
Î·È ÂÁη٤ÛÙËÛÂ
·ÍÈfiÌ·¯Ô ÛÙÚ·Ùfi
ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË
˘fi ÙÔÓ °ÚËÁfiÚÈÔ
Δ·ÚˆÓ›ÙË ÁÈ·
Ó· ·ÓÙÈÛÙ¤ÎÂÙ·È
ÛÙÔ˘˜
μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜
ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï.
PANOS KARAPANAGIOTIS/
SHUTTERSTOCK

[22]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÛÙÂÊ¿ÓÈ Î·È Ô ÌÂÏÏÔÓÙÈÎfi˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ∂ÓÂÙ›·˜ ıÂÒÚËÛ fiÙÈ ¤Ù˘¯Â ÂÍ·ÈÚÂÙÈ΋˜ ÙÈÌ‹˜ ·›ÚÓÔÓÙ·˜ ÙÔ
·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ·ÙÚÈΛԢ. ¶ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ· ·Ú¿ÍÂÓ· ÁÂÁÔÓfiÙ·, Ù· ÔÔ›· fï˜ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡Ô˘Ó fiÙÈ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Ô˘ ‰ÔÍ·˙fiÙ·Ó ÛÙËÓ ÂÚÈʤÚÂÈ· ·ÏÏ¿ ‰ÔÎÈÌ·˙fiÙ·Ó
ÛÙÔ Î¤ÓÙÚÔ- ›¯Â ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÂÈÊ·ÓÂȷ΋ ·Ú¿ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË.
∞fi ÙËÓ π‚ËÚ›· Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′ ‹Á ÛÙËÓ ∞ÚÌÂÓ›·
Î·È ÛÙË ™˘Ú›·, ÁÈ· Ó· ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ Ì οÔÈÔÓ ÙÚfiÔ
ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ÂΛ, Ô˘ ›¯Â ÎÈÓ‰˘Ó‡ÛÂÈ ·fi ÙȘ
ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ·Ó·Ù·Ú·¯¤˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ô ‰ÈÔÈÎËÙ‹˜
∞ÚÌÂÓ›·˜ ∞‚Ô‡ ∞Ï‹ Ã·Û¿Ó Â·Ó¤Ï·‚ ÙȘ ÂȉÚÔ̤˜
ÙÔ˘, ÂÓÒ ÔÈ ÂÌ›Úˉ˜ Ù˘ ΔÚ›ÔÏ˘, Ù˘ ¢·Ì·ÛÎÔ‡,
Ù˘ Δ‡ÚÔ˘ Î·È Ù˘ μËÚ˘ÙÔ‡ ›¯·Ó ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·˜ ηÈ, ·ÊÔ‡ ÛÎfiÙˆÛ·Ó ÙÔÓ ¿Ú¯ÔÓÙ¿
Ù˘ ¢·ÌÈ·Ófi, ¤ıÂÛ·Ó Û ÌÂÁ¿ÏÔ Î›Ó‰˘ÓÔ ÂΛÓË ÙËÓ
fiÏË. º·›ÓÂÙ·È fiÙÈ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′ ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ÂΛÓÔ
ÙÔ ¯ÚfiÓÔ ‰‡Ô ÊÔÚ¤˜ ÁÈ· Ó· ηٷÛÙ›ÏÂÈ Ù· ̈·ÌÂı·ÓÈο ·˘Ù¿ ÎÈÓ‹Ì·Ù·. ΔÔ 992 ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ·fi ÙËÓ π‚ËÚ›· ÛÙËÓ ∞ÚÌÂÓ›· Î·È ·Ó¿ÁηÛ ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ Ó·
˘ÔÁÚ¿„ÂÈ ÂÈÎÔÛ·ÂÙ›˜ ·Ó·Îˆ¯¤˜, ÂÓÒ ÙÔ 994 ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·Ù¿ ÙˆÓ ÂÌ›ÚˉˆÓ
Ù˘ ™˘Ú›·˜, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ·Ó¿ÁηÛ ӷ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó
Í·Ó¿ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ Î·È Ó· ‰ÒÛÔ˘Ó ÔÌ‹ÚÔ˘˜. ΔfiÙÂ,
Á˘ÚÓÒÓÙ·˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÂÚÓÒÓÙ·˜
·fi ÙËÓ ∫··‰ÔΛ·, ÙÔÓ ˘Ô‰¤¯ÙËÎÂ Î·È ÙÔÓ ÊÈÏÔͤÓËÛ ÏÔ˘ÛÈÔ¿ÚÔ¯· -Î·È ÙÔÓ ›‰ÈÔ Î·È fiÏÔ ÙÔ˘ ÙÔ
ÛÙÚ·Ùfi- ÛÙȘ ·¯·Ó›˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ Ô Ì¿ÁÈÛÙÚÔ˜ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ˜ ª·Ï½ÓÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÓˆÌfiÙ˜ ÙÔ˘ 987 Ô˘ ›¯·Ó Û˘Á¯ˆÚÂı›.
¶fiÛÔ ÌÂÁ¿ÏË ¿Ú·Á Ú¤ÂÈ Ó· ‹Ù·Ó Ë ÂÚÈÔ˘Û›·
ÂÓfi˜ ¿Ó‰Ú· Ô˘ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ηٷ‚¿ÏÂÈ ÙfiÛ˜ ¯ÔÚËÁ›Â˜; ¶fiÛ˜ ÂχıÂÚ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ η٤ÏËÍ·Ó Ó· ›ӷÈ
˘ÔÙÂÏ›˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÂÚÈÔ˘Û›·˜ Î·È fiÛÔ
ÂÈΛӉ˘ÓÔ˜ ‹Ù·Ó Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ Ô˘ ηÚˆÓfiÙ·Ó ÙfiÛÔ˘˜ fiÚÔ˘˜; √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′ ÙÔÓ Â˘¯·Ú›ÛÙËÛ ̿ÏÈÛÙ· Î·È ÙÔÓ ÚÔÛοÏÂÛ ӷ ÙÔÓ Û˘Óԉ‡ÛÂÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ‰ÂÓ ÙÔ˘ Â¤ÙÚ„ ӷ
Í·Ó·Á˘Ú›ÛÂÈ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘. √ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ˜ ª·Ï½ÓÔ˜
¤˙ËÛ ÂΛ Ì fiϘ ÙȘ ·Ó¤ÛÂȘ ÁÈ· ÙÔ ˘fiÏÔÈÔ Ù˘

˙ˆ‹˜ ÙÔ˘, ÂÓÒ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘ fiÏË Ë ÂÚÈÔ˘Û›·
ÙÔ˘ ‰Ë̇ıËÎÂ. ∂ÈϤÔÓ, Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ Âͤ‰ˆÛ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ·fi ÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜ ÙÔ˘, Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜, ·ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜ Ù· ‚‹Ì·Ù· ÙˆÓ ÚÔηÙfi¯ˆÓ ÙÔ˘
Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜, ··ÁfiÚ¢ ÛÙÔ˘˜ ‰˘Ó·ÙÔ‡˜ Ó· ÔÈÎÂÈÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Î¿ÔÈÔ ¯ˆÚÈfi ‹ οÔÈÔÓ ·ÁÚfi
ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο ‹ ηٿ ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ÙÔ˘15.

ªÂÁ¿ÏÔ˜ fiÏÂÌÔ˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ ◊ÙÙ· ÙÔ˘˜ ÛÙÔ ™ÂÚ¯ÂÈfi
∞fi ÙfiÙ ¿Ú¯ÈÛÂ Ô Û˘Ó¯‹˜, Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔ˜ Î·È ÂÚÈ‚fiËÙÔ˜ fiÏÂÌÔ˜ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ. √ ·ÁÒÓ·˜ ·˘Ùfi˜ ¤ÁÈÓ ·Ó·fiÊ¢ÎÙÔ˜ ÏfiÁˆ ÙÔ˘
ۯ‰›Ô˘ ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï, ÙÔ ÔÔ›Ô ·ÔÎ·Ï˘ÙfiÙ·Ó ÛÙ·-fiˆ˜ Û˘Ó¤‚Ë ¿ÏÏÔÙ‰ȷο Î·È ‰ÂÓ ı· ·Ê·ÈÚÔ‡Û οÔȘ Â·Ú¯›Â˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ı· Î·Ù¤Ï˘Â ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο ÙÔ ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ ÛÙÔ Â˘Úˆ·˚Îfi ¤‰·ÊÔ˜ ηÈ
ı· ·Ú·¯ˆÚÔ‡Û ÛÙË ‚Ô˘ÏÁ·ÚÔÛÏ·‚È΋ Ê˘Ï‹ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. °È’ ·˘Ùfi Î·È ÙÔ 995 Âȯ›ÚËÛ ӷ ΢ÚȇÛÂÈ Î·È ÙËÓ ›‰È· ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË.
∫·ıÒ˜ Ô Â¯ıÚfi˜ ÏËÛ›·˙Â, Ô °ÚËÁfiÚÈÔ˜ Δ·ÚˆÓ›Ù˘
·Ú·Ù¿¯ıËΠ·¤Ó·ÓÙ› ÙÔ˘ Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘
∞ÛÒÙË ÁÈ· Ó· ηٷÛÎÔ‡ÛÂÈ. ∂ΛÓÔ˜ Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÙËÎÂ
Ì ÙËÓ ÚÔÊ˘Ï·Î‹ Î·È ÙËÓ ¤ÙÚ„ ÛÂ Ê˘Á‹. ∞ÏÏ¿
¤ÂÛ Û ÂÓ¤‰Ú· ·fi ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Î·È ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎÂ. ªfiÏȘ ÙÔ ¤Ì·ı ·˘Ùfi Ô °ÚËÁfiÚÈÔ˜,
¤ÙÚÂÍ ӷ ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÙÔ ·È‰› ÙÔ˘, Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· Ó· ÙÔ
ÂÏ¢ıÂÚÒÛÂÈ, ·ÏÏ¿ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ ÂÚÈ΢ÎÏÒıËΠ·fi
ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜ Î·È ¤ÂÛ ÔÏÂÌÒÓÙ·˜ ËÚˆÈο.
ªÂÙ¿ ÙÔ Î·ÙfiÚıˆÌ· ·˘Ùfi Ô ™·ÌÔ˘‹Ï ‰ÂÓ ¤¯·Û ηÈÚfi
Ì ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Î·È ˆÊÂÏ‹ıËÎÂ
·fi ÙËÓ ¤ÓÙ·ÛË Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËΠÛÙȘ ÓÔÙÈfiÙÂÚ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜, ·fi ÙȘ Ôԛ˜ ÌÂÚÈΤ˜, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜, η٤¯ÔÓÙ·Ó ·fi Ù· ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈο ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ. ŒÙÛÈ, ¤Ú·Û ٷ ıÂÛÛ·ÏÈο Δ¤ÌË, ‡ÛÙÂÚ·
ÙÔÓ ¶ËÓÂÈfi ÔÙ·Ìfi Î·È ÂÈÛ¤‚·Ï ¯ˆÚ›˜ ÂÌfi‰È· ÛÙË
£ÂÛÛ·Ï›·, ÛÙË μÔȈٛ·, ÛÙËÓ ∞ÙÙÈ΋ Î·È ÛÙËÓ ›‰È·
ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Ì¤Ûˆ ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡ Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘,

ΔÔ 981 Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μã, ·ÊÔ‡ ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈÛÂ
ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙˆÓ Â˘Úˆ·˚ÎÒÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ
ÂÈÛ¤‚·Ï ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·.

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

ηٷÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ Ù· ¿ÓÙ· Î·È ·›ÚÓÔÓÙ·˜ Ï¿Ê˘Ú·.
√ÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ Â˘Úˆ·˚Îfi ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ê·ÈÓfiÙ·Ó
fiÙÈ ‹Ù·Ó ÚÔÔÚÈṲ̂ÓÔ Ó· ˘Ô·„ÂÈ ÛÙË ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋
΢ÚÈ·Ú¯›·, ηıÒ˜ Ôχ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔÈ ¿Ó‰Ú˜ ÛÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È ·ÏÏÔ‡ ›¯·Ó Û˘ÓÂÓÓÔËı› Ï›ÁÔ Ôχ Ì ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜. √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′
fï˜ ‰ÂÓ ¤ÌÂÈÓ ·‰Ú·Ó‹˜. √È ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ı˘ÌÔ‡ÓÙ·È
ÙÔ Ì¿ÁÈÛÙÚÔ ¡ÈÎËÊfiÚÔ √˘Ú·Ófi, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÛÙ·Ï›
ÙÔ 980 ÛÙË μ·Á‰¿ÙË ÁÈ· Ó· Â·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÙÔÓ ™ÎÏËÚfi ηÈ
›¯Â Ê˘Ï·ÎÈÛÙ› ÂΛ Ì·˙› ÙÔ˘. √ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ √˘Ú·Ófi˜
›¯Â ηÙÔÚıÒÛÂÈ Ó· ‰È·Ê‡ÁÂÈ ·fi ÂΛ -›Ù ̷˙› ÌÂ
ÙÔÓ ™ÎÏËÚfi ›Ù Ì ¿ÏÏÔÓ ÙÚfiÔ- Î·È ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ·˘Ù‹
ÙËÓ ÎÚ›ÛÈÌË ÛÙÈÁÌ‹ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ™Â ·˘ÙfiÓ,
Ô˘ ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÈÛÙÔ‡˜ Î·È ÈηÓÔ‡˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜, ·Ó¤ıÂÛÂ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′ ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙˆÓ Â˘Úˆ·˚ÎÒÓ Â·Ú¯ÈÒÓ, ‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ «¿Û˘ ¢‡Ûˆ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·». √ √˘Ú·Ófi˜, fiÙ·Ó ¤ÊÙ·Û ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË,
‹Á ̷˙› Ì ٷ ÛÙÚ·Ù‡̷ٿ ÙÔ˘ Ó· Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ ÙÔÓ
™·ÌÔ˘‹Ï, Ô ÔÔ›Ô˜, ÌfiÏȘ ¤Ì·ı fiÙÈ Ó¤Ô˜ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜
Î·È Ó¤Ô˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ·Ó¤‚ËÎÂ
·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· ÛÙË
£ÂÛÛ·Ï›·.
™ÙÔ ÌÂٷ͇, Ô √˘Ú·Ófi˜ ¤Ú·Û ÙÔ˘˜ Úfiԉ˜ ÙÔ˘
√χÌÔ˘, ¿ÊËÛ ÛÙË §¿ÚÈÛ· ÙÔÓ ÂÍÔÏÈÛÌfi ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ηÈ, Ô‰ÔÈÔÚÒÓÙ·˜ Û˘Ó¯Ҙ ̤ۈ Ù˘ οو £ÂÛÛ·Ï›·˜, ¤ÛÙËÛ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi‰fi ÙÔ˘ ÛÙȘ fi¯ı˜ ÙÔ˘
™ÂÚ¯ÂÈÔ‡ ÔÙ·ÌÔ‡, ÂÓÒ Ô ™·ÌÔ˘‹Ï ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Â˘ÛÂ
ÛÙËÓ ·¤Ó·ÓÙÈ fi¯ıË. √ ÔÙ·Ìfi˜ Ô˘ ¯ÒÚÈ˙ ÙÔ˘˜ ‰‡Ô
·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ›¯Â ÏËÌÌ˘Ú›ÛÂÈ Ï›ÁÔ ÚÈÓ ·fi ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋ ‚ÚÔ¯‹, Î·È ¤ÙÛÈ Ë Û˘ÌÏÔ΋ Ê·ÈÓfiÙ·Ó ÚÔ˜ ÙÔ
·ÚfiÓ ·‰‡Ó·ÙË. √È μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ, ÌfiÏȘ ¤ÂÛÂ Ë Ó‡¯Ù·,
ÎÔÈÌÔ‡ÓÙ·Ó ·Ì¤ÚÈÌÓÔÈ, fiÙ·Ó Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ √˘Ú·Ófi˜,
ÂÍÂÙ¿˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ ÔÙ¿ÌÈ ¿Óˆ οو, ‚ڋΠ‰È¿‚·ÛË,
¤Ú·Û ·¤Ó·ÓÙÈ Î·È ÙÔ˘˜ ÂÈÙ¤ıËÎÂ. √È Â¯ıÚÔ›, ·ÚÔÂÙԛ̷ÛÙÔÈ fiˆ˜ ‹Ù·Ó, ÓÈ΋ıËÎ·Ó Î·Ù¿ ÎÚ¿ÙÔ˜. ™Ê¿¯ÙËÎ·Ó ·Ó·Ú›ıÌËÙÔÈ, ÂÓÒ Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ™·ÌÔ˘‹Ï Î·È Ô ÁÈÔ˜
ÙÔ˘ ÏËÁÒıËηÓ. ª¿ÏÈÛÙ· ı· ·È¯Ì·ÏˆÙ›˙ÔÓÙ·Ó ·Ó ‰ÂÓ
·Ú›ÛÙ·Ó·Ó ÙÔ˘˜ ÓÂÎÚÔ‡˜, ̤¯ÚÈ Ô˘ ¤ÂÛÂ Ë Ó‡¯Ù·
Î·È ‰È¤Ê˘Á·Ó ··Ú·Ù‹ÚËÙÔÈ ÛÙ· ‚Ô˘Ó¿ ÙˆÓ ∞ÈÙˆÏÒÓ
Î·È ·fi ÂΛ ̤ۈ Ù˘ ¶›Ó‰Ô˘ ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÒÔÈ ÛÙË
μÔ˘ÏÁ·Ú›·. ŸÏÔ ÙÔ˘˜ fï˜ ÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô Ì·˙› Ì ÙËÓ
·Ó·Ú›ıÌËÙË Ï›· ΢ÚȇıËΠ·fi ÙÔ ÓÈÎËÙ‹, ÂÓÒ fiÏÔÈ
ÔÈ ·È¯Ì¿ÏˆÙÔÈ ÂÏ¢ıÂÚÒıËηÓ. ∏ Ì¿¯Ë ·˘Ù‹, Ì ÙËÓ
ÔÔ›· Ë Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· Î·È Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ··ÏÏ¿¯ıËÎ·Ó ·fi ÙË ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·, ÌÔÚ› Ó· ıˆÚËı› ¤Ó· ·fi Ù· ÈÔ ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓÂ˘Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ù˘
ÈÛÙÔÚ›·˜ Ì·˜ Î·È Ô ÂÚ›ÊËÌÔ˜ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜, ¤Ó·˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ÛˆÙ‹Ú˜ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡.

√ μÔ˘ÏÁ·ÚÈÎfi˜ ¶fiÏÂÌÔ˜
·fi ÙÔ 997 ¤ˆ˜ ÙÔ 1002
√ ·ÁÒÓ·˜ ·fi ÙfiÙ ‰ÈÂÍ·ÁfiÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜
‚fiÚÂÈ· Î·È ‰˘ÙÈο Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ
997, ·Ó·ÎÙ‹ıËΠÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ, ¯¿ÚË Û ÌÈ· ·Ú¿ÍÂÓË
Û‡ÌÙˆÛË. ΔÔÓ ·È¯Ì¿ÏˆÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ Δ·ÚˆÓ›ÙË ∞ÛÒÙË
›¯Â ÂÚˆÙ¢ı› ·Ú¿ÊÔÚ· Ì›· ·fi ÙȘ ÎfiÚ˜ ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï, Ô ÔÔ›Ô˜, Á˘ÚÓÒÓÙ·˜ ·fi ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÛÙÔ
™ÂÚ¯ÂÈfi, ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÙËÓ ·ÓÙÚ¤„ÂÈ Ì ÂΛÓÔÓ
ÙÔ Ó¤Ô, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ‰ÈfiÚÈÛ ÛÙÚ·ÙËÁfi ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘,
ÂÂȉ‹ ›ÛÙ¢ fiÙÈ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ú·ÁÌ·ÙÈο ·ÊÔÛȈ̤ÓÔ˜.
∞˘Ùfi˜ fï˜, ·ÊÔ‡ ¤ÂÈÛ ÙË Û‡˙˘Áfi ÙÔ˘, fi¯È ÌfiÓÔ
¤Ê˘Á ÁÈ· ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fiÔ˘ ÙÈÌ‹ıËÎÂ
Ô ›‰ÈÔ˜ ˆ˜ Ì¿ÁÈÛÙÚÔ˜ Î·È Ë Û‡˙˘Áfi˜ ÙÔ˘ ˆ˜ ˙ˆÛÙ‹16,
·ÏÏ¿ Ì ÙË ÌÂÛÔÏ¿‚ËÛË Î¿ÔÈÔ˘ ‰˘Ó¿ÛÙË ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘, Ô˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ÃÚ˘Û‹ÏÈÔ˜, Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›¯Â

[23]

ºˆÙÔÁÚ·Ê›·
·fi ÙËÓ ÔÚÔÛÂÈÚ¿
Ù˘ ¶›Ó‰Ô˘.
√ ™·ÌÔ˘‹Ï
Î·È Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘,
ÙÚ·˘Ì·ÙÈṲ̂ÓÔÈ
Î·È ·ÚÈÛÙ¿ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜
ÓÂÎÚÔ‡˜,
‰È·ÛÒıËηÓ
·fi ÙË ÛÊ·Á‹,
Î·È ÙË Ó‡¯Ù·,
̤ۈ Ù˘ ¶›Ó‰Ô˘,
ηٿÊÂÚ·Ó
Ó· ÊÙ¿ÛÔ˘Ó
ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·.
GABRIELA GIANINA/
SHUTTERSTOCK

[24]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

Û˘ÓÂÓÓÔËı› ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜, ¤Ù˘¯Â Ó· ·Ú·‰Ôı› ÙÔ
ÌÂÁ¿ÏÔ ÂΛÓÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÛÙÔÓ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ ¢·ÊÓÔÌ‹ÏË.
¶·ÚfiÙÈ fï˜ ÔÏÏÔ› ¤ÌÂÓ·Ó ÈÛÙÔ› ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ηÈ
·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·Ó Ó· ˘ËÚÂÙ‹ÛÔ˘Ó Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ¿ ÙÔ˘,
ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ Â›Ù fiÓÙˆ˜ ‰È·Ó‡ÔÓÙ·Ó ·fi ÊÈÏÔ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈο ·ÈÛı‹Ì·Ù· ›Ù ÙÔ˘˜ Û˘ÎÔÊ·ÓÙÔ‡Û·Ó ÁÈ’ ·˘Ùfi,
‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓÙ·˜ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿. ™ÙËÓ ›‰È·
ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÚÔ‡¯ÔÓÙ˜ Ù˘ §·Î‰·›ÌÔÓ·˜, Ô ÚˆÙÔÛ·ı¿ÚÈÔ˜ πˆ¿ÓÓ˘ ª·Ï·ÎËÓfi˜,
Ô ÔÔ›Ô˜ ıˆÚÂ›Ù·È ÚfiÁÔÓÔ˜ ÙˆÓ ÌÂÙ¤ÂÈÙ· Á·ÈÔÎÙËÌfiÓˆÓ ªÂÏÈÛÛËÓÒÓ, ηÙËÁÔÚ‹ıËΠ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ fiÙÈ
Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠÎÚ˘Ê¿ Ì ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜. √ ª·Ï·ÎËÓfi˜, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ì ϛÁ· ÏfiÁÈ· Î·È Ô ∫‰ÚËÓfi˜, ‹Ù·Ó Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ‚ÈÔÁÚ¿ÊÔ ÙÔ˘ ÔÛ›Ô˘ ¡›ÎˆÓ·,
Ô ÔÔ›Ô˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ, ¿Ó‰Ú·˜ Í·ÎÔ˘ÛÙfi˜ ÁÈ· ÙËÓ Â˘Á¤ÓÂÈ· Î·È ÙË Û‡ÓÂÛ‹ ÙÔ˘ fi¯È ÌfiÓÔ
ÛÙË §·Î‰·›ÌÔÓ·, ·ÏÏ¿ Î·È Û ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÛÙËÓ ˘fiÏÔÈË ∂ÏÏ¿‰·.
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ÏÔÈfiÓ, ¤ÛÙÂÈÏ ‰‡Ô ÙÔ˘Ì¿Ú¯Â˜ ÛÙË §·Î‰·›ÌÔÓ· Î·È ¤ÊÂÚ·Ó ÙÔÓ ª·Ï·ÎËÓfi ‰¤ÛÌÈÔ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∂ΛÓÔ˜ ηÙfiÚıˆÛ ӷ ·ԉ›ÍÂÈ
ÙËÓ ·ıˆfiÙËÙ¿ ÙÔ˘ Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ÂÎϤ¯ıËÎÂ Û˘ÁÎÏËÙÈÎfi˜, ·Ó ÈÛÙ¤„Ô˘Ì ÙÔ ‚ÈÔÁÚ¿ÊÔ ÙÔ˘ ¡›ÎˆÓ·. ∞fi ÙÔÓ
∫‰ÚËÓfi fï˜ Û˘ÌÂÚ·›ÓÂÙ·È Ì¿ÏÏÔÓ fiÙÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜
ıÂÒÚËÛ ÛÎfiÈÌÔ Ó· ÙÔÓ ÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ÛÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ. ∫¿ÙÈ
·Ó¿ÏÔÁÔ ¤Î·ÓÂ Î·È ÁÈ· ÙÔ Ì¿ÁÈÛÙÚÔ μˆ‚fi, ÂÈÊ·Ó‹ οÙÔÈÎÔ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, Ô˘ ηÙËÁÔÚ‹ıËΠÂ›Û˘
fiÙÈ ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙ ٷ Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, ÙÔÓ
ÔÔ›Ô ÌÂÙ¤ıÂÛ ÛÙËÓ ‰ȿ‰· Ù˘ £Ú¿Î˘. ªÂÚÈÎÔ›
Ì¿ÏÈÛÙ· ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÂÈÊ·Ó›˜ Ôϛ٘ Ù˘ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏ˘, ÂÂȉ‹ ÊÔ‚‹ıËÎ·Ó Ì‹ˆ˜ ˘ÔÛÙÔ‡Ó ÙȘ
›‰È˜ Ù·Ï·ÈˆÚ›Â˜, ηıÒ˜ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ‡ÔÙÔÈ, Î·Ù¤Ê˘Á·Ó ÛÙÔÓ ™·ÌÔ˘‹Ï.
◊Ù·Ó ÏÔÈfiÓ ÔÏÔÊ¿ÓÂÚÔ fiÙÈ ¤ÚÂ ÔˆÛ‰‹ÔÙ ӷ
ηٷÔÏÂÌËı› ·˘Ùfi˜ ¿ÛË ı˘Û›· Î·È Û ·˘Ù¤˜ ÙȘ ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜, ÁÈ· Ó· ÌË ‰È·‰Ôı› ÙÔ Î·Îfi Ù˘
·ÔÛÙ·Û›·˜ Î·È ¯·ıÔ‡Ó ·˘Ù¤˜ ÁÈ· ¿ÓÙ·. ŒÙÛÈ, ·fi ÙÔ
999 ¤ˆ˜ ÙÔ 1019 Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÂÈ Î¿ı ¯ÚfiÓÔ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, ¿ÏÏÔÙ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ¿ÏÏÔÙ ·fi ÙË
£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ‰ÈÂÍ¿ÁÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ
ÛÊÔ‰ÚÔ‡˜ ÔϤÌÔ˘˜ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ë ÈÛÙÔÚ›·.
ΔÔ 999 Âȯ›ÚËÛ ӷ ÂÈÛ‚¿ÏÂÈ ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›· ̤ۈ
Ù˘ ºÈÏÈÔ‡ÔÏ˘. ∞ÊÔ‡ ‰ÈfiÚÈÛ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯fi Ù˘ ÙÔÓ
·ÙÚ›ÎÈÔ £ÂÔ‰ˆÚÔοÓÔ, η٤ÛÙÚ„ ÔÏÏ¿ ÊÚÔ‡ÚÈ·
Á‡Úˆ ·fi ÙËÓ ΔÚÈ·‰›ÙÛ· (™fiÊÈ·) Î·È Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË
ªÔÛ˘ÓÔ‡ÔÏË (ÛËÌÂÚÈÓfi ∫ÔÌÔ˘ÏÙ˙ÈÓ¿). ΔÔ 1000
¤ÛÙÂÈÏ ‰‡Ó·ÌË ‚·ÚÈ¿ ÔÏÈṲ̂ÓË, Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ

£ÂÔ‰ˆÚÔοÓÔ Î·È ÙÔÓ ÚˆÙÔÛ·ı¿ÚÈÔ ¡ÈÎËÊfiÚÔ
•ÈÊ›·, ηٿ ÙˆÓ ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈÎÒÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ ¤Ú· ·fi
ÙÔÓ ∞›ÌÔ, ΢ÚȇÔÓÙ·˜ ÙË ªÂÁ¿ÏË Î·È ÙË ªÈÎÚ‹
¶Ú·ÈÛÙÏ¿‚· Î·È ÙËÓ ¶Ï›ÛÎÔ˘‚·. ΔÔ 1001 Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜
·˘Ùfi˜ ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ·fi ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È Î·Ù¤Ï·‚Â
ÚÒÙ· ÙË μ¤ÚÔÈ·, Ô˘ ÙÔ˘ ÙËÓ ·Ú¤‰ˆÛÂ Ô ÊÚÔ‡Ú·Ú¯fi˜ Ù˘ ¢Ô‚ÚÔÌ‹Ú, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ù›ÌËÛ Ì ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘
·Óı˘¿ÙÔ˘. ∫·ÙfiÈÓ, ¤ÂÈÙ· ·fi Â›ÌÔÓË ÔÏÈÔÚΛ·,
΢ڛ¢Û ٷ ™¤Ú‚È·, ÌÂÙ¤ÊÂÚ ·fi ÂΛ ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜, ÂÁη٤ÛÙËÛ ÙË ‰È΋ ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú¿ Î·È Â¤ÛÙÚ„Â
ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·, ·›ÚÓÔÓÙ·˜ Ì·˙› ÙÔ˘ ÙÔÓ ¡ÈÎÔÏÈÙÛ¿,
ÙÔ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô ÙˆÓ ™ÂÚ‚›ˆÓ, ÙÔÓ ÔÔ›Ô, ·Ó Î·È ·ÓÙÈÛÙ¿ıËΠÁÂÓÓ·›·, ‰ÈfiÚÈÛ ·ÙÚ›ÎÈÔ. ∞˘Ùfi ÙÔ ¤Î·Ó ÁÈ·Ù› Ë
Ù·ÎÙÈ΋ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ó· ‰Â›¯ÓÂÈ Â‡ÓÔÈ· -fiÛÔ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ- ÛÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÙÔ˘˜ ¿ÚÂÈ
Ì ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘.
¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, fï˜, ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ·˘ÙÔ› ‹Ù·Ó ·ÓÂϤËÙÔÈ
Î·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ì Â·ÓÂÈÏËÌ̤Ó˜ ÚÔ‰Ôۛ˜ ·Ó¿ÁÎ·Û·Ó ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ó· ·ÏÏ¿ÍÂÈ ÙË ÛÙ¿ÛË ÙÔ˘ ·¤Ó·ÓÙ›
ÙÔ˘˜. ¶ÚÒÙÔ˜ Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ¡ÈÎÔÏÈÙÛ¿˜ ‰ÂÓ ¿ÚÁËÛ ӷ ‰Ú·ÂÙ‡ÛÂÈ, ÂÓÒıËΠ̠ÙÔÓ ™·ÌÔ˘‹Ï Î·È ÔÏÈfiÚÎËÛ ٷ
™¤Ú‚È·. ŸÌˆ˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠͷÊÓÈο, ÙÂÚÌ¿ÙÈÛ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Î·È ¤ÙÚ„ ÛÂ Ê˘Á‹ ÙÔÓ ™·ÌÔ˘‹Ï
Î·È ÙÔÓ ¡ÈÎÔÏÈÙÛ¿, Ô ÔÔ›Ô˜ Û˘ÓÂÏ‹ÊıË Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·.
ΔÂÏÈο, ÙÔÓ ¤ÊÂÚ·Ó ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔÓ
¤ÛÙÂÈÏ ‰¤ÛÌÈÔ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∫·ÙfiÈÓ Ô
μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′ Â¤ÛÙÚ„ ÁÈ· Ï›ÁÔ ›Ûˆ, ÂÈÛ··Û ٷ
ÊÚÔ‡ÚÈ· Ô˘ ›¯Â ηٷÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›· Ô ™·ÌÔ˘‹Ï Î·È Î˘Ú›Â˘Û fiÛ· ›¯·Ó ·ÎfiÌË ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙÔ˘˜
ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÌÂÙ¤ÊÂÚÂ Î·È ÂÁη٤ÛÙËÛÂ
ÛÙÔ μÔÏÂÚfi Ù˘ £Ú·ÎÈ΋˜ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘. ∞Ê‹ÓÔÓÙ·˜ ÛÂ
fiÏ· ·˘Ù¿ Ù· Ô¯˘Ú¿ ·ÍÈfiÌ·¯Â˜ ÊÚÔ˘Ú¤˜, ÎÈÓ‹ıËΠÚÔ˜
ÙÔ ‚ÔÚÚ¿, η٤Ϸ‚ ٷ μÔ‰ÂÓ¿ Î·È Ù· ‰È·ÛÊ¿ÏÈÛ ÌÂ
·ÍÈfiÏÔÁË ÊÚÔ˘Ú¿. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Â›Û˘ ÛÙÔ μÔÏÂÚfi Î·È Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. ∂Âȉ‹ Ô μÔ‡ÏÁ·ÚÔ˜ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˜ ÙˆÓ μÔ‰ÂÓÒÓ, Ô ¢Ú·Í¿Ó, ˙‹ÙËÛ ӷ ηÙÔÈ΋ÛÂÈ
ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ ¤ÊÂÚÂ
·ÓÙ›ÚÚËÛË, ·ÏÏ¿ ÙÔ˘ ¤‰ˆÛ ÁÈ· Û‡˙˘ÁÔ ÙË ı˘Á·Ù¤Ú·
ÂÓfi˜ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘ ηÙÔ›ÎÔ˘ Ù˘ fiÏ˘. ŸÌˆ˜ ÂΛÓÔ˜, ·ÊÔ‡ ·¤ÎÙËÛ ‰‡Ô ·È‰È¿ Ì·˙› Ù˘, ‰Ú·¤Ù¢ÛÂ,
Û˘ÓÂÏ‹ÊıË, ·ÏÏ¿ ¤Ï·‚Â Û˘Á¯ÒÚËÛË Ì ÙË ÌÂÛÔÏ¿‚ËÛË
ÙÔ˘ ÂıÂÚÔ‡ ÙÔ˘. ¢Ú·¤Ù¢Û fï˜ ÁÈ· ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿,
Î·È ¿ÏÈ Û˘ÓÂÏ‹ÊıË, Î·È ¿ÏÈ Û˘Á¯ˆÚ‹ıËÎÂ. ∞ÊÔ‡
·¤ÎÙËÛ ¿ÏÏ· ‰‡Ô ·È‰È¿, ‰Ú·¤Ù¢Û ÁÈ· ÙÚ›ÙË
ÊÔÚ¿, ·ÏÏ¿ ÙfiÙ ÙÔÓ Û˘Ó¤Ï·‚·Ó Î·È ÙÔÓ ·Ó·ÛÎÔÏfiÈÛ·Ó. ∞ӷʤÚÔ˘Ì ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ÁÈ· Ó· ·ԉ›ÍÔ˘ÌÂ
fiÛÔ ·‰È¿ÏÏ·ÎÙ· ‹Ù·Ó Ù· ¿ıË ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ.

[25]

™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·
Ô ÔÙ·Ìfi˜ ∞ÍÈfi˜
Ô˘ ‰È·Û¯›˙ÂÈ ÙË
ÛËÌÂÚÈÓ‹ ¶°¢ª.
√ μ·Û›ÏÂÈÔ˜,
¤¯ÔÓÙ·˜ ÛÙfi¯Ô Ó·
‚ÚÂÈ ÙÔÓ ™·ÌÔ˘‹Ï,
ÙÔÓ ·Ó·Î¿Ï˘„Â
ÛÙËÓ fi¯ıË ÙÔ˘
∞ÍÈÔ‡, Ô˘ ÙËÓ
ÂÔ¯‹ ÂΛÓË
‹Ù·Ó ÁÓˆÛÙfi˜
ˆ˜ μ·Ú‰¿Ú˘.
1236997115/
SHUTTERSTOCK

[26]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∂ÈÎfiÓ· ·fi Ù·
ÛËÌÂÚÈÓ¿ ™ÎfiÈ·.
ŸÙ·Ó Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜
ÙˆÓ ™ÎÔ›ˆÓ
ƒˆÌ·Ófi˜
·Ú¤‰ˆÛÂ
ÙËÓ fiÏË
ÛÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ,
Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜
ÙÔ‡ ¤‰ÂÈÍ ÌÂÁ¿ÏË
ÂÌÈÛÙÔÛ‡ÓË Î·È,
·ÊÔ‡ ÙÔÓ
ÔÓfiÌ·Û ·ÙÚ›ÎÈÔ,
ÙÔÓ ‰ÈfiÚÈÛÂ
ÛÙÚ·ÙËÁfi
Ù˘ ∞‚‡‰Ô˘.
LJUPCO SMOKOVSKI/
SHUTTERSTOCK

ΔÔ 1001 ÛËÌÂÈÒıËηÓ, ÌÂٷ͇ ¿ÏψÓ, ÔÚÈṲ̂Ó˜ ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ·ÏÏ·Á¤˜ ÛÙËÓ ·Ó¿ıÂÛË Ù˘ ·Ú¯ËÁ›·˜ ÙˆÓ
ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÒÓ ÛˆÌ¿ÙˆÓ ÛÙË ¢‡ÛË. ∂Âȉ‹ ‰È¿ÊÔÚ˜
·Ú·‚ÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜ Âȯ›ÚËÛ·Ó ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ÂȉÚÔ̤˜ ÛÙËÓ
∫Ô›ÏË ™˘Ú›· Î·È Á‡Úˆ ·fi ÙËÓ ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜
ÊÔ‚‹ıËΠ̋ˆ˜ ÔÈ Ù·Ú·¯¤˜ ·˘Ù¤˜, ·Ó Û˘Ó¯›˙ÔÓÙ·Ó,
ÚÔηÏÔ‡Û·Ó ÂÓÔ¯ÏËÙÈÎfi ·ÓÙÈÂÚÈÛ·ÛÌfi ÛÙÔ ‚·ÛÈÎfi
ÙÔ˘ Û¯¤‰ÈÔ. ŒÎÚÈÓÂ, ÏÔÈfiÓ, ··Ú·›ÙËÙÔ Ó· ÛÙ›ÏÂÈ
ÛÙËÓ ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·, ÒÛÙ ӷ ‰È·ÛÊ·ÏÈÛÙ› ·fi ·˘Ù‹ ÙËÓ
ÏÂ˘Ú¿, ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ √˘Ú·Ófi, Ô ÔÔ›Ô˜
Ú¿ÁÌ·ÙÈ Â›¯Â Û˘ÓÙÚ›„ÂÈ Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ ÙÔ˘˜ ÕÚ·‚˜
Î·È Â›¯Â ʤÚÂÈ Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈ· ÂÈÚ‹ÓË ÛÙȘ ·Ó·ÙÔÏÈΤ˜ ¯ÒÚ˜. ¢È¿‰Ô¯Ô ÙÔ˘ √˘Ú·ÓÔ‡ ‰ÈfiÚÈÛ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË
ÙÔÓ ·ÙÚ›ÎÈÔ ¢·‚›‰ ∞ÚÈ·Ó›ÙË, ÂÓÒ Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ‰¤¯ÙËÎÂ
ÙËÓ ·Ú·›ÙËÛË ÙÔ˘ £ÂÔ‰ˆÚÔοÓÔ˘ ÏfiÁˆ ÁËÚ·ÙÂÈÒÓ.
∂ÈϤÔÓ, ·Ó¤ıÂÛ ÙËÓ ·Ú¯ËÁ›· ÙÔ˘ ÛÙÚ·Ù‡̷ÙÔ˜ Ù˘
ºÈÏÈÔ‡ÔÏ˘ ÛÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ •ÈÊ›·. ∞ÊÔ‡ Ú‡ıÌÈÛÂ
Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÙȘ ÛÙÚ·ÙȈÙÈΤ˜ ËÁÂۛ˜, ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ÙÔ 1002 ÛÙÔ μȉ›ÓÈÔ, ‰›Ï· ÛÙÔÓ ÿÛÙÚÔ, Î·È ÙÔ
η٤Ϸ‚ ¤ÂÈÙ· ·fi ÔÎÙ¿ÌËÓË ÔÏÈÔÚΛ·.
√ ™·ÌÔ˘‹Ï, ηıÒ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ·¤Ê¢Á ӷ Û˘ÁÎÚÔ˘ÛÙ› ·fi ÎÔÓÙ¿ Ì ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ. ∂ÈÙ¤ıËÎÂ, ÏÔÈfiÓ,
ÂÓÒ ‰È·ÚÎÔ‡ÛÂ Ë ÔÏÈÔÚΛ· ηٿ Ù˘ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏ˘,
ÛÙȘ 15 ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘, Î·È ¿Ú·Í ͷÊÓÈο ÔÏÏ¿ Ï¿Ê˘Ú· ·fi ÙÔ ·ÓËÁ‡ÚÈ Ô˘ ÁÈÓfiÙ·Ó ÂΛ ÙË Ì¤Ú· Ù˘
∫ÔÈÌ‹Ûˆ˜ Ù˘ £ÂÔÙfiÎÔ˘ Î·È ·fi ·ÏÏÔ‡, Î·È Á‡ÚÈÛÂ
ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰·. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ fï˜, ·ÊÔ‡ η٤Ϸ‚ ÙÔ μȉ›ÓÈÔ Î·È ÙÔ Ô¯‡ÚˆÛ Ì ·ÛÊ¿ÏÂÈ·, ¿Ú¯ÈÛ ӷ ·Ó·˙ËÙ›
ÙÔÓ ™·ÌÔ˘‹Ï, ÏÂËÏ·ÙÒÓÙ·˜ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ Î·È Î·Ù·ÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ fiÏ· Ù· ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈο ÊÚÔ‡ÚÈ· Ô˘ ¤‚ÚÈÛΠÛÙÔ
‰ÚfiÌÔ ÙÔ˘. ¶ÏËÛÈ¿˙ÔÓÙ·˜ ÛÙ· ™ÎfiÈ·, ÂÓÙfiÈÛ ÙÔÓ
™·ÌÔ˘‹Ï Ó· ¤¯ÂÈ Î·Ù·ÛÎËÓÒÛÂÈ ·fi ÙËÓ ·¤Ó·ÓÙÈ
ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ ∞ÍÈÔ‡ ÔÙ·ÌÔ‡, Ô˘ ·fi ÂΛÓË ÙËÓ
ÂÔ¯‹ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó μ·Ú‰¿Ú˘.
√ ™·ÌÔ˘‹Ï ¤·ıÂ Â‰Ò ÙÔ ›‰ÈÔ Ô˘ ›¯Â ¿ıÂÈ Î·È
ÚÈÓ ·fi ÂÙ¿ ¯ÚfiÓÈ· ÛÙÔ ™ÂÚ¯ÂÈfi: ¶·›ÚÓÔÓÙ·˜ ı¿ÚÚÔ˜ ·fi ÙËÓ ÏËÌ̇ڷ ÙÔ˘ ÔÙ·ÌÔ‡ Î·È ıˆÚÒÓÙ·˜
ÙÔÓ ·‰È¿‚·ÙÔ, ¤ÌÂÓ ·Ì¤ÚÈÌÓÔ˜, fiÙ·Ó ¤Ó·˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˘
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ‚ڋΠÌÈ· ‰È¿‚·ÛË, ̤ۈ Ù˘ ÔÔ›·˜ Ô
‚·ÛÈÏÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ¤Ú·Û ÛÙËÓ ·ÓÙ›ÂÚ· fi¯ıË, ÂÈÙ¤ıËΠͷÊÓÈο ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, ÙÔ˘˜ ¤ÙÚ„Â
ÛÂ Ê˘Á‹ Î·È Î˘Ú›Â˘Û ÙË ÛÎËÓ‹ ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï Î·È fiÏÔ
ÙÔ˘ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi‰Ô. ∞̤ۈ˜ ÌÂÙ¿ ·Ú¤‰ˆÛ ٷ ™ÎfiÈ· Ô ¿Ú¯ÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜ ƒˆÌ·Ófi˜, Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· μfiÚȉԘ. ª¿ÏÈÛÙ·, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜
¤‰ÂÈÍ ÙfiÛË ÂÌÈÛÙÔÛ‡ÓË ÛÙËÓ ÂÈÏÈÎÚÈÓ‹ ˘ÔÙ·Á‹ ÙÔ˘
ƒˆÌ·ÓÔ‡, ÒÛÙ ‰ÂÓ ·ÚΤÛÙËΠӷ ÙÔÓ ÙÈÌ‹ÛÂÈ Ì ÙÔ
·Ïfi ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ·ÙÚÈΛԢ, ·ÏÏ¿ ÙÔÓ ‰ÈfiÚÈÛ ηÈ

ÛÙÚ·ÙËÁfi Ù˘ ∞‚‡‰Ô˘. ŸÌˆ˜, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ˘‹ÚÍ ÏÈÁfiÙÂÚÔ Ù˘¯ÂÚfi˜ ÛÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· ÙÔ˘ ¶ÂÚÓ›ÎÔ˘, ÙËÓ
ÔÔ›· Âȯ›ÚËÛ ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿. ΔÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ·˘Ùfi
‹Ù·Ó, Ê·›ÓÂÙ·È, ‰˘ÛfiÚıËÙÔ Î·È Ô ÊÚÔ‡Ú·Ú¯fi˜ ÙÔ˘ Ô
∫Ú·ÎÚ¿˜ ¿ÚÈÛÙÔ˜ ÛÙ· ÔÏÂÌÈο Î·È Ôχ ÈÛÙfi˜ ÛÙÔÓ
™·ÌÔ˘‹Ï. ŒÙÛÈ, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′, ·ÊÔ‡ ¤¯·Û ·ÓÒÊÂÏ·
Ôχ ÛÙÚ·Ùfi Î·È Ì¿Ù·È· ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ÚÔÛÂÙ·ÈÚÈÛÙ› ÙÔÓ ∫Ú·ÎÚ¿, ÂÁη٤ÏÂÈ„Â ÙÔ Û¯¤‰Èfi ÙÔ˘, ηıÒ˜
Ì¿ÏÈÛÙ· ÏËÛ›·˙Â Î·È Ô ¯ÂÈÌÒÓ·˜, Î·È Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ì¤Ûˆ Ù˘ ºÈÏÈÔ‡ÔÏ˘.

∞Ó·Ó¤ˆÛË Ù˘ ÂÈ‚ÔÏ‹˜
Ô˘ ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËÎÂ
Û ·ÏÏËϤÁÁ˘Ô
√È ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó Ì ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ Ù·
ÁÂÁÔÓfiÙ· ÙÔ˘ ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈÎÔ‡ ÔϤÌÔ˘ ÁÈ· Ù· ÂfiÌÂÓ·
11 ¯ÚfiÓÈ·. √ ∫‰ÚËÓfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂͤıÂÛ fiÏ· fiÛ· ÂÍÈÛÙÔÚ‹Û·Ì ̤¯ÚÈ ÙÒÚ·, ‰ÂÓ ·ÎÚÈ‚ÔÏÔÁ› ¿ÏÈ ·Ú¿
ÌfiÓÔ ·fi ÙÔ 1014 Î·È ÂÍ‹˜. ŸÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙ· ÂӉȿÌÂÛ· ÁÂÁÔÓfiÙ·, ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ·ÏÒ˜: «√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰ÂÓ ·Ú¤ÏÂÈ ӷ ÂÊÔÚÌ¿ οı ¯ÚfiÓÔ ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·, Ó· ηٷÛÙÚ¤ÊÂÈ Î·È Ó· ÏÂËÏ·Ù› fi,ÙÈ Û˘Ó·ÓÙÔ‡Û ÛÙÔ ‰È¿‚·
ÙÔ˘». ™˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘ÌÂ, ÏÔÈfiÓ, fiÙÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰ÂÓ
¤·„ ӷ ‰ÈÂÍ¿ÁÂÈ Ì ›ÛÌ· ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÊÔ‰Úfi fiÏÂÌÔ. ¢ÂÓ ·Ú·ÈÙ‹ıËΠ·ÎfiÌË Î·È fiÙ·Ó Ù· ¯ÚfiÓÈ·
·˘Ù¿ ͤÛ·Û ÂͤÁÂÚÛË ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·, Ô˘ ηÙÂÛÙ¿ÏË ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ôχ ÎfiÔ, Ô‡Ù fiÙ·Ó ÂÈÛ¤‚·Ï·Ó ÔÈ
ÕÚ·‚˜ Ù˘ ∞ÈÁ‡ÙÔ˘ ÛÙ· πÂÚÔÛfiÏ˘Ì· Î·È Î·Ù¤ÛÙÚ„·Ó ÙÔ Ó·fi, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Ë ·ÓÔÈÎÔ‰fiÌËÛË ¿Ú¯ÈÛ ϛÁÔ
·ÚÁfiÙÂÚ·. ªÂٷ͇ ¿ÏψÓ, ÂÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜
›¯Â Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ Î·È ¿ÏϘ ‰˘ÛÎÔϛ˜.
√ Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔ˜ ÂΛÓÔ˜ fiÏÂÌÔ˜ ··ÈÙÔ‡Û ÌÂÁ¿Ï·
¤ÍÔ‰· Î·È ¤Î·Ó ·Ó·fiÊ¢ÎÙË ÙËÓ Ôχ ·˘ÛÙËÚ‹ ›ÛÚ·ÍË ÙˆÓ ÊfiÚˆÓ. øÛÙfiÛÔ, ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, ÏfiÁˆ ÙÔ˘
ÔϤÌÔ˘ ·˘ÙÔ‡, Î·È ÛÙËÓ ∞Û›·, ÏfiÁˆ ÙˆÓ Â·ÓÂÈÏËÌÌ¤ÓˆÓ ÂÍÂÁ¤ÚÛˆÓ, ÔÏÏÔ› Á·ÈÔÎÙ‹ÌÔÓ˜ ÂÁη٤ÏÂÈ·Ó
ÙË ÁË ÙÔ˘˜, Î·È ¤ÙÛÈ ÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ Ù·ÌÂ›Ô ÛÙÂÚÔ‡ÓÙ·Ó ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ ·fi ÙȘ ÂÈÛÚ¿ÍÂȘ ÙÔ˘, ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘
¯ÚÂÈ·˙fiÙ·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÔÙ¤ ¿ÏÏÔÙ ¿ÊıÔÓÔ˘˜
fiÚÔ˘˜. ø˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ
˘Ô¯ÚÂÒÛÂÈ Í·Ó¿ ̤¯ÚÈ ÂÓfi˜ ÛËÌ›Ԣ ÙÔ˘˜ Á›ÙÔÓ¤˜
ÙÔ˘˜ Ó· ηٷ‚¿ÏÏÔ˘Ó, fiˆ˜ ¿ÏÏÔÙÂ, ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜ ÙˆÓ
ÂÁηٷÏÂÈÌÌ¤ÓˆÓ ÎÙËÌ¿ÙˆÓ. ∏ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË ·˘Ù‹, Ô˘
ÚˆÙ‡ÙÂÚ· ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ÂÈ‚ÔÏ‹ Î·È ‹Ù·Ó ÙfiÙ ÁÂÓÈ΋,
‰ËÏ·‰‹ ÂÈ‚·ÏÏfiÙ·Ó Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Á›ÙÔÓ˜ ˆ˜ ÚÔ˜
fiÏ· Ù· ÎÔÓÙÈÓ¿ ÂÁηٷÏÂÈÌ̤ӷ ÎÙ‹Ì·Ù·, ÂÚÈÔÚ›ÛÙËÎÂ
ÙÒÚ· ÌfiÓÔ ÛÙÔ˘˜ ‰˘Ó·ÙÔ‡˜, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙÔ˘˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

Á·ÈÔÎÙ‹ÌÔÓ˜, Î·È ·˘Ùfi ÌfiÓÔ ˆ˜ ÚÔ˜ Ù· ÂÁηٷÏÂÈÌ̤ӷ ÎÙ‹Ì·Ù· ÙˆÓ Ù·ÂÈÓÒÓ, ‰ËÏ·‰‹ ÙˆÓ ÌÈÎÚÒÓ Á·ÈÔÎÙËÌfiÓˆÓ. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘ÙfiÓ ·¤ÎÙËÛ ¿ÏÏÔ fiÓÔÌ· ηÈ,
·ÓÙ› ÁÈ· ÂÈ‚ÔÏ‹, ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ·ÏÏËϤÁÁ˘Ô. ¢ÂÓ ÂÓÓÔÔ‡ÌÂ
fiÙÈ ÙÔ ÊÔÚÔÏÔÁÈÎfi ·˘Ùfi ̤ÙÚÔ ¤·„ ӷ ¤¯ÂÈ fiϘ ÙȘ
·‰˘Ó·Ì›Â˜ Ô˘ ÂÎı¤Û·Ì fiÙ·Ó ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ οӷÌÂ
ÏfiÁÔ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈ‚ÔÏ‹, ·ÏÏ¿ ıˆÚԇ̠fiÙÈ ÙÔ ·ÏÏËϤÁÁ˘Ô
‹Ù·Ó Ôχ ÏÈÁfiÙÂÚÔ Î·Ù·ÈÂÛÙÈÎfi Î·È ¿‰ÈÎÔ ·fi ÙËÓ
ÂÈ‚ÔÏ‹, ÁÈ·Ù›, fiˆ˜ ÚÔ›·ÌÂ, ÂÈ‚¿Ú˘Ó ÌfiÓÔ ÙÔ˘˜
ÏÔ˘ÛÈfiÙÂÚÔ˘˜ Á·ÈÔÎÙ‹ÌÔÓ˜ ηÈ, Ì¿ÏÈÛÙ·, ÌfiÓÔ ˆ˜
ÚÔ˜ ÙËÓ ÂÁηٷÏÂÈÌ̤ÓË ÁË ÙˆÓ ÊÙˆ¯ÒÓ. ∂Ӊ¯Ô̤ӈ˜ ˘‹ÚÍ·Ó Î¿ÔÈÔÈ ‰˘Ó·ÙÔ› ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ë ˘Ô¯Ú¤ˆÛË ·˘Ù‹ ηٿÓÙËÛ ‰˘Û‚¿ÛÙ·ÎÙË. °ÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ
fï˜ fiÙÈ, fiÛÔ Î·È ·Ó ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó ÔÏÏÔ› ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜
Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ Ó· ÙÔ˘˜ ÂÌÔ‰›ÛÔ˘Ó Ó· ÂÂÎÙ›ÓÔ˘Ó Ù· ÎÙ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜ Ì ÙËÓ ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ·fiÎÙËÛË
ÌÈÎÚfiÙÂÚˆÓ ÎÙËÌ¿ÙˆÓ, ÔÏÏÔ› ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó Ó· ÂȉÈÒÎÔ˘Ó ÙȘ ÚÔÛÎÙ‹ÛÂȘ, fiˆ˜ Û˘ÌÂÚ·›ÓÂÙ·È ·fi ÙËÓ
Â·Ó¿ÏË„Ë ÙˆÓ ··ÁÔÚ¢ÙÈÎÒÓ ÂÎÂ›ÓˆÓ ‰È·Ù¿ÍˆÓ.
ŒÙÛÈ, Û¯ÂÙÈο Ì ·˘ÙÔ‡˜, ÙÔ ·ÏÏËϤÁÁ˘Ô ÙÔ˘˜ ‚ÔËıÔ‡ÛÂ
ηٿ ‚¿ÛË Ó· ÈηÓÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÏÂÔÓÂÍ›· ÙÔ˘˜.
ªÔÚ› Ì¿ÏÈÛÙ· Ó· ıˆÚËı› ÙÂÏÈο ˆ˜ ¤ÌÌÂÛË Î·Ù¿ÚÁËÛË ÙˆÓ ÓfiÌˆÓ Ô˘ ÂΉfiıËÎ·Ó ÁÈ· Ó· ÂÚÈÛÙ›ÏÔ˘Ó
ÙËÓ ·ÂÚÈfiÚÈÛÙË Â¤ÎÙ·ÛË ÙˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÎÙËÌ¿ÙˆÓ.

∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ÚÔοÏÂÛ Â›Û˘ ÙËÓ Î·Ù·ÎÚ·˘Á‹
ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘. ÀÔ„È·˙fiÌ·ÛÙ fï˜ fiÙÈ ÙÔ ıfiÚ˘‚Ô ·˘ÙfiÓ
ÚÔοÏÂÛ·Ó fi¯È ÙfiÛÔ ÔÈ ‰˘Ó·ÙÔ› fiÛÔ Ô ·ÙÚȿگ˘ ™¤ÚÁÈÔ˜ Î·È ÔÏÏÔ› ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Î·È ·ÛÎËÙ¤˜, Ô˘ ı¤ÏËÛ·Ó Ó·
ÂÎÌÂÙ·ÏÏ¢ÙÔ‡Ó ÙËÓ ÂÚ›ÛÙ·ÛË ·˘Ù‹ Î·È Ó· ÂÙ‡¯Ô˘Ó
ÙËÓ Î·Ù¿ÚÁËÛË Ù˘ ¡Â·Ú¿˜, Ì ÙËÓ ÔÔ›· Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜
ºˆÎ¿˜ ›¯Â ··ÁÔÚ‡ÛÂÈ ÙËÓ ·ÊȤڈÛË Á˘ Û ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· Î·È ÂÎÎÏËۛ˜. ΔÔ Î›ÌÂÓÔ Ù˘ ¡Â·Ú¿˜ ·˘Ù‹˜, ÌÂ
ÙËÓ ÔÔ›· ηٷÚÁ‹ıËÎÂ Ë ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË, ‰È·ÛÒıËΠηÈ
Ì·ÚÙ˘Ú› fiÙÈ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′ ›¯Â ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ·ÓÙÈÏ‹„ÂȘ ÂÚ› ıÚËÛΛ·˜ ·fi ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ Î·È Ì¿ÏÏÔÓ fiÙÈ,
ÂÂȉ‹ ·Ú¢ÚÈÛÎfiÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙȘ ÔÏÂÌÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ, ˘¤ÁÚ·ÊÂ, fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË,
fi,ÙÈ ÙÔ˘ ˘¤‚·ÏÏ·Ó, ¯ˆÚ›˜ Ó· ÂÍÂÙ¿˙ÂÈ Ôχ ÙÔÓ ÙÚfiÔ
Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·˘Ùfi ›¯Â Û˘ÓÙ·¯ı›. ¶·Ú·ı¤ÙÔ˘ÌÂ, ÏÔÈfiÓ, ÙÔ Î›ÌÂÓÔ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ¡Â·Ú¿˜ ÁÈ· Ó· ÌÔÚ¤ÛÔ˘Ó ÔÈ
·Ó·ÁÓÒÛÙ˜, Ô˘ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó ‹‰Ë ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË, Ó·
ÂÎÙÈÌ‹ÛÔ˘Ó ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜ ÙËÓ ·ÎÚ›‚ÂÈ· Ù˘ ·Ú·¿Óˆ ·Ú·Ù‹ÚËÛ˘: «∏ ‰ÔṲ̂ÓË ·fi ÙÔ £Âfi ‚·ÛÈÏ›· Ì·˜
ÂÚ‡ÓËÛÂ, Ì·˙› Ì ÌÔÓ·¯Ô‡˜ Ô˘ ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È ÁÈ· ÙËÓ
Â˘Ï¿‚ÂÈ· Î·È ÙËÓ ·ÚÂÙ‹ ÙÔ˘˜ Î·È ÔÏÏÔ‡˜ ¿ÏÏÔ˘˜, ÙË
ÓÔÌÔıÂÛ›· Ô˘ ·ÊÔÚ¿ ÛÙȘ ÂÎÎÏËۛ˜ ÙÔ˘ £ÂÔ‡ Î·È ÛÙ·
ÎÔÈÓˆÊÂÏ‹ ȉڇ̷ٷ Î·È Ë ÔÔ›· ÔÚ›ÛÙËΠ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ¡ÈÎËÊfiÚÔ Î·È Â›Ó·È ·ÈÙ›· Î·È Ú›˙· ÙˆÓ ÛËÌÂÚÈÓÒÓ

[27]

[28]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ηÎÒÓ Î·È Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ ·˘Ù‹˜ ·Ó·ÙÚÔ‹˜ Î·È Û‡Á¯˘Û˘,
ÂÓÒ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ·‰ÈΛ Î·È ˘‚Ú›˙ÂÈ fi¯È ÌfiÓÔ ÙȘ ÂÎÎÏËۛ˜ Î·È Ù· ÎÔÈÓˆÊÂÏ‹ ȉڇ̷ٷ, ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔ
£Âfi, οÙÈ Ô˘ ‚‚·ÈÒÓÂÙ·È ¿ÏψÛÙ ·fi Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·
(ÁÈ·Ù› ·fi ÙfiÙ Ô˘ ›Û¯˘Û ·˘Ù‹ Ë ÓÔÌÔıÂÛ›·, ‰ÂÓ Â›¯Â
η̛· ËıÈ΋ ¯ÚËÛÈÌfiÙËÙ· ÛÙË ˙ˆ‹ Ì·˜, ·ÏÏ¿ Ì¿ÏÏÔÓ
¤ÊÂÚÂ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ οı ›‰Ô˘˜). °È’ ·˘Ùfi ıÂÛ›˙ÂÈ Ì ÙÔ
·ÚfiÓ Â˘Û‚¤˜ ¯Ú˘Ûfi‚Ô˘ÏÔ Ó· ·˘ı› ·fi Û‹ÌÂÚ·
·˘Ù‹ Ë ÓÔÌÔıÂÛ›· Î·È ÛÙÔ ÂÍ‹˜ Ó· Â›Ó·È ¿Î˘ÚË Î·È Ó·
¤ÛÂÈ Û ·Ú·Í›·Ø Ó· ÈÛ¯‡ÛÔ˘Ó ‰Â ÔÈ ÓfiÌÔÈ Ô˘ ˘‹Ú¯·Ó ·ÏÈfiÙÂÚ· Û¯ÂÙÈο Ì ÙȘ ÂÎÎÏËۛ˜ ÙÔ˘ £ÂÔ‡ ηÈ
Ù· ÎÔÈÓˆÊÂÏ‹ ȉڇ̷ٷ, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ı¤ÛÈÛ·Ó ¿ÚÈÛÙ· Î·È ıÂÔÊÈϤÛٷٷ Ô ·Â›ÌÓËÛÙÔ˜ ·Ô‡˜ Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ Ì·˜ Î·È Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ Î·È Ô ÚÔÚÔ¿Ô˜ ÙÔ˘.
∫·È ÁÈ· Ó· Â›Ó·È ·ÛÊ·Ï‹˜ Î·È ·ÌÂٷΛÓËÙË Ë ‰È¿Ù·ÍË
·˘Ù‹, ÙËÓ ˘ÔÁÚ¿ÊÔ˘Ì Ì ÙÔ ›‰ÈÔ Ì·˜ ÙÔ ¯¤ÚÈ Î·È
‰È·Ù¿ÛÛÔ˘Ì ӷ ÛÊÚ·ÁÈÛÙ› Ì ¯Ú˘Û‹ ÛÊÚ·Á›‰·».
ΔÔ ·ÏÏËϤÁÁ˘Ô ›Û¯˘Û ÁÈ· 25 ¯ÚfiÓÈ· Î·È ÙÔ Î·Ù¿ÚÁËÛÂ
Ô ƒˆÌ·Ófi˜ °′ Ô ∞ÚÁ˘Úfi˜.

™˘Ó¤¯ÂÈ· ÙÔ˘ μÔ˘ÏÁ·ÚÈÎÔ‡
¶ÔϤÌÔ˘ - ∫·ÙÔÚıÒÌ·Ù·
ÙÔ˘ 1014
™ÙÔ ÌÂٷ͇, Û˘Ó¯È˙fiÙ·Ó Ô fiÏÂÌÔ˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘
μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜, ÁÈ· 11 ¯ÚfiÓÈ·, ·ÏÏ¿ ¯ˆÚ›˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·.
∫·È ·˘Ùfi ÁÈ·Ù›, ·fi ÙË ÌÈ·, Ô ™·ÌÔ˘‹Ï ‰ÂÓ ÙÔÏÌÔ‡ÛÂ
Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ ÂÎ ·Ú·Ù¿Íˆ˜ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ηÈ, ·fi ÙËÓ
¿ÏÏË, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ‰ÂÓ ÂȯÂÈÚÔ‡Û ӷ ΢ÚȇÛÂÈ Ù·
ÊÚÔ‡ÚÈ· Ì ÔÏÈÔÚΛ·, Ô˘ ÛÙËÓ ·ÚÔ‡Û· ηٿÛÙ·ÛË
‹Ù·Ó Ô ÌfiÓÔ˜ ÙÚfiÔ˜ Ô˘ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ
ÛÙËÓ ÔÚÈÛÙÈ΋ ηٿÏË„Ë Ù˘ ¯ÒÚ·˜, Î·È ÂÚÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó
Û ·Ϥ˜ ÂȉÚÔ̤˜ Î·È ÏÂËϷۛ˜. ΔÂÏÈο, fï˜, ÔÈ
Û˘ÌÊÔÚ¤˜ Ô˘ ÚÔηÏÔ‡Û·Ó ÔÈ ÂȉÚÔ̤˜ ·˘Ù¤˜ ·ԉ›¯ıËÎ·Ó ÙfiÛÔ ÊÔ‚ÂÚ¤˜, ÒÛÙÂ Ô ™·ÌÔ˘‹Ï ·ÔÊ¿ÛÈÛÂ
ÙÔ 1014 Ó· οÓÂÈ ÈÔ ÁÂÓÓ·›Â˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ¿Ì˘Ó·
Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÙÔ˘. °È· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi, ·fi ÙË ÌÈ· ÂÂȉ‹
Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ¤Î·Ó ¿ÓÙ· Â›ıÂÛË Ì¤Ûˆ Ù˘ ÎÏÂÈÛÔ‡Ú·˜
Ô˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ∫ÏÂȉ›, Ù›¯ÈÛ ÙË ÛÙÂÓˆfi ηÈ, Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÓÔÓÙ·˜ ›Ûˆ ·fi ÙÔ Ù›¯Ô˜ ÌÂÁ¿ÏË ‰‡Ó·ÌË,

ΔÔ ·Ú¯·›Ô ı¤·ÙÚÔ Ù˘ ∏Ú¿ÎÏÂÈ·˜ ÛÙ· μÈÙÒÏÈ·
(ªÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ) Ù˘ ¶°¢ª. √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜, fiÙ·Ó ¤Ì·ıÂ
fiÙÈ Ô ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï, Ô °·‚ÚÈ‹Ï,
‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÓÙ¿ÍÈÔ˜ ÙÔ˘ ÚÔηÙfi¯Ô˘ ÙÔ˘,
˘ÚfiÏËÛ ٷ ·Ó¿ÎÙÔÚ¿ ÙÔ˘ ÛÙ· μÈÙÒÏÈ·.
VLAS2000/SHUTTERSTOCK

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

ÂÚ›ÌÂÓ ÙÔÓ Â¯ıÚfi ÂΛ. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ¤ÛÙÂÈÏ ÁÈ·
·ÓÙÈÂÚÈÛ·ÛÌfi ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ‰È·ÚÂ¤ÛÙÂÚÔ˘˜
ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ÙÔ˘, ÙÔÓ ¢·‚›‰ ¡ÂÛÙˆÚ›ÙÛË, ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Ì ÌÂÁ¿ÏË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË. ∏ ΛÓËÛË ·˘Ù‹ ‰ÂÓ ÂÌfi‰ÈÛ ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ Ó· ÂÈÙÂı› ÛÙÔ
∫ÏÂȉ›. ΔfiÙ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Â›¯Â, ÛÙË
ı¤ÛË ÙÔ˘ ∞ÚÈ·Ó›ÙË, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›· ÌÈ·˜ ÌÔ›Ú·˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡, Ô £ÂÔʇϷÎÙÔ˜ μÔÙ·ÓÂÈ¿Ù˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Úı ӷ Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ, Ì·˙› Ì ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘,
ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï, ÙÔÓ ¡ÂÛÙˆÚ›ÙÛË, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·Ó¿ÁηÛ ӷ
ÙÚ·› Û ¿Ù·ÎÙË Ê˘Á‹. ¶‹Ú ÔÏÏ¿ Ï¿Ê˘Ú· Î·È ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜ Î·È ÍÂΛÓËÛ ӷ Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ô˘
ÔÏÈÔÚÎÔ‡Û ÙÔ Ô¯˘Úfi ÛÙËÓ ÎÏÂÈÛÔ‡Ú· ÛÙÔ ∫ÏÂȉ›.
øÛÙfiÛÔ, Ë ÔÏÈÔÚΛ· ·Ú·ÙÂÈÓfiÙ·Ó. √È ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜
ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó Ì ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ· ηÈ, ηıÒ˜
¯Ù˘Ô‡Û·Ó ·fi „ËÏ¿, ÙÚ·˘Ì¿ÙÈ˙·Ó ÔÏÏÔ‡˜ ÂÈÙÈı¤ÌÂÓÔ˘˜. √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ¯¿ÓÂÈ Î¿ı ÂÏ›‰· fiÙÈ
ı· ηٿÊÂÚÓ ӷ ‰È·‚› ÙË ÛÙÂÓˆfi, fiÙ·Ó Ô ÛÙÚ·ÙËÁfi˜
¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ •ÈÊ›·˜ ÛΤÊÙËΠӷ ηٷϿ‚ÂÈ ÙÔ ∫ÏÂȉ›,
ÂÚÓÒÓÙ·˜ Ì·˙› ÌÂ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ ÛÙÔ ÓfiÙÈÔ ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘,
Û ¤Ó· „ËÏfi ‚Ô˘Ófi Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÂΛ, ÛÙË μ·Ï·ı›ÛÙ·,
Î·È Ó· ·Ó¤‚ÂÈ ÙȘ ·fiÙÔ̘ Ï·ÁȤ˜ ÙÔ˘. ∫¿ÓÔÓÙ·˜ ·˘Ù‹
ÙËÓ Î›ÓËÛË, ¤ÏËÍ ͷÊÓÈο ÛÙȘ 29 πÔ˘Ï›Ô˘ Ù· ÓÒÙ·
ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, Í·ÊÓÈ·Ṳ̂ÓÔÈ ·fi ÙÔ ·ÚÔÛ‰fiÎËÙÔ Ï‹ÁÌ· ÙÔ˘ ¯ıÚÔ‡, ÙÚ¿ËÎ·Ó ÛÂ Ê˘Á‹ ÂÁηٷÏ›ÔÓÙ·˜ ÙÔ Ù›¯Ô˜. ∞̤ۈ˜ fï˜ Ô •ÈÊ›·˜ Î·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‚¿ÏıËÎ·Ó Ó· ÙÔ˘˜ ηٷ‰ÈÒÎÔ˘Ó ·ÛÙ·Ì¿ÙËÙ·. ΔË
̤ڷ ÂΛÓË ¤¯·Û·Ó ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘˜ ÔÏÏÔ› ¯ıÚÔ›, ÂÓÒ
·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎ·Ó Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ.
√ ›‰ÈÔ˜ Ô ™·ÌÔ˘‹Ï ÌfiÏȘ Î·È ÌÂÙ¿ ‚›·˜ ‰È¤Ê˘Á ÙÔÓ
ΛӉ˘ÓÔ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘, Ô˘ ·ÁˆÓ›ÛÙËÎÂ
ÁÂÓÓ·›· ÁÈ· Ó· ÛÒÛÂÈ ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘, ·Ó‚¿˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ
Û ¤Ó· ¿ÏÔÁÔ Î·È ÌÂٷʤÚÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ ÛÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ¶Ú›Ï·Ô (ÙÔ ÛËÌÂÚÈÓfi ¶ÂÚÏÂ¤, ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ ∫ÈÔ˘ÙÛÔ‡Î∫·Ú¿-™Ô˘, ‰˘ÙÈο ÙÔ˘ μ·Ú‰¿ÚË). ŒÂÈÙ· Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ı¤ÏËÛÂ, fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È, Ó· ¿ÚÂÈ ÊÔ‚ÂÚ‹ ÂΉ›ÎËÛË. ¶·Ú¤Ù·Í ÙÔ˘˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜, Ô˘ Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ʋ̘
‹Ù·Ó 15.000, Û Ïfi¯Ô˘˜ ÙˆÓ 100 ·Ó‰ÚÒÓ, Î·È ‰È¤Ù·Í ӷ
Ù˘ÊψıÔ‡Ó 99 ·fi οı Ïfi¯Ô, ÂÓÒ ·fi ÙÔÓ ÂηÙÔÛÙfi
Ó· ·Ê·ÈÚÂı› ÌfiÓÔ ÙÔ ¤Ó· Ì¿ÙÈ, ÁÈ· Ó· ¯ÚËÛÈ̇ÛÂÈ ˆ˜
ÌÔÓfiÊı·ÏÌÔ˜ Ô‰ËÁfi˜ ÙˆÓ ˘ÔÏÔ›ˆÓ. ŒÙÛÈ, ÏÔÈfiÓ,
ÙÔ˘˜ ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙÔ ¶Ú›Ï·Ô, ÛÙÔÓ ™·ÌÔ˘‹Ï. ªfiÏȘ ÂΛÓÔ˜ ·ÓÙ›ÎÚÈÛ ÙÔ ÔÈÎÙÚfi ·˘Ùfi ı¤·Ì·, ÏÈÔı‡ÌËÛ ηÈ
ÙÂÏÈο ¤ı·Ó ·fi ÙËÓ Î·Ú‰È¿ ÙÔ˘ ̤۷ Û ‰‡Ô ̤Ú˜,
ÛÙȘ 15 ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘. ∞ӷʤÚÔ˘Ì ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi
fiˆ˜ ÙÔ ·ÊËÁÔ‡ÓÙ·È ÔÈ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ, ·Ó Î·È Ô ∫‰ÚËÓfi˜ ÂÎÊÚ¿˙ÂÈ Î¿ÔȘ ·ÌÊÈ‚Ôϛ˜ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ
·ÚÈıÌfi ÙˆÓ ·È¯Ì·ÏÒÙˆÓ Ô˘ Ù˘ÊÏÒıËηÓ. √ ™ÏfiÛÂÚ

Ì¿ÏÈÛÙ· ÂÈÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ fiÏË ·˘Ù‹ Ë ÈÛÙÔÚ›· Ê·›ÓÂÙ·È
·›ı·ÓË, ·ÏÏ¿ Ù· ¿ıË ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ‰‡Ô ¤ıÓË ‹Ù·Ó Ù¤ÙÔÈ·, ÒÛÙ ÂӉ¯Ô̤ӈ˜ Ó· ÂÈÓfiËÛ·Ó ·ÚÁfiÙÂÚ· -‹ Ó·
ÌÂÁ·ÏÔÔ›ËÛ·Ó ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ- ·˘Ùfi ÙÔÓ ¿ÁÚÈÔ Î·È ˘ÂÚ‚ÔÏÈÎfi ÙÚfiÔ ÂΉ›ÎËÛ˘. ¶Ú¤ÂÈ ÂÈϤÔÓ Ó· ÛËÌÂȈı› fiÙÈ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ∂˘ÊÚ·›ÌÈÔ, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ÏfiÁˆ
·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÁÂÁÔÓfiÙÔ˜ ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠμÔ˘ÏÁ·ÚÔÎÙfiÓÔ˜,
·ÏÏ¿ ·˘Ùfi ÙÔ ÂÒÓ˘ÌÔ ÚÔ¸Ôı¤ÙÂÈ fiÙÈ ı·Ó¿ÙˆÛ ̿ÏÏÔÓ ·Ú¿ fiÙÈ Ù‡ÊψÛ ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ ÙÔ˘. ∞ÎfiÌË Î·È ·Ó
˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ ‰ÂÓ Ù˘ÊÏÒıËÎ·Ó ÙfiÛ· ¿ÙÔÌ·, ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ, fiˆ˜ ¤¯Ô˘Ì ÂÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜, Ó· ÎÚ›ÓÔ˘Ì ٷ
Ú¿ÁÌ·Ù· Ì ‚¿ÛË ÙȘ ÛËÌÂÚÈÓ¤˜ ·ÓÙÈÏ‹„ÂȘ, Ô‡Ù ӷ
ηÙËÁÔÚ‹ÛÔ˘Ì ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ fiÙÈ ‹Ù·Ó ıËÚ›Ô ·Ó‹ÌÂÚÔ.
∏ Ù‡ÊψÛË ‹Ù·Ó Ú·ÁÌ·ÙÈο ÌÈ· ÙÚÔÌÂÚ‹ ÔÈÓ‹, fï˜
ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹ ‹Ù·Ó ·Ó·ÁÓˆÚÈṲ̂ÓË ·fi ÙÔ ÔÈÓÈÎfi
‰›Î·ÈÔ, fiˆ˜ Ô ı¿Ó·ÙÔ˜ ÛÙËÓ ˘Ú¿ ‹ Ô ı¿Ó·ÙÔ˜ ·fi ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ¿ÏÏ· ‚·Û·ÓÈÛÙ‹ÚÈ· ‹Ù·Ó ÔÈÓ‹ ·Ó·ÁÓˆÚÈṲ̂ÓË
ÁÈ· ÌÂÚÈΤ˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÛÙȘ ÓÔÌÔıÂۛ˜ ÔÏÏÒÓ ‰˘ÙÈÎÒÓ ÎÚ·ÙÒÓ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ̤¯ÚÈ ÙÔÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ ·ÈÒÓ·, ÂÓ Ì¤ÚÂÈ Ì¿ÏÈÛÙ· ̤¯ÚÈ ÚfiÛÊ·Ù·.
줂·È·, Ù¤ÙÔȘ ÔÈÓ¤˜ ÚÔηÏÔ‡Ó ·ÎfiÌË ÈÔ ÊÔ‚ÂÚ‹ ÂÓÙ‡ˆÛË fiÙ·Ó ÂÊ·ÚÌfi˙ÔÓÙ·È Û ÔÏÏÔ‡˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ì·˙›. ∞ÏÏ¿ ·ÎfiÌË Î·È ·Ó ˘ÔÙÂı› fiÙÈ Ù˘ÊÏÒıËÎ·Ó ÙfiÛÔÈ, ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÂÚÈÙÒÛÂȘ Ô˘ Î·È Ù· ÈÔ ÊÈÏ¿ÓıÚˆ· ¤ıÓË ¯¿ÓÔ˘Ó, Ó· ÙÔ ԇ̠¤ÙÛÈ, Ù· ÏÔÁÈο
ÙÔ˘˜ Î·È ·ÚÂÎÙÚ¤ÔÓÙ·È Û ·ÓÔÛÈÔ˘ÚÁ‹Ì·Ù· Ô˘ Û˘ÓËı›˙Ô˘Ó ÔÈ ¿ÁÚÈÔÈ Ï·Ô›17. ∏ ÈÛÙÔÚ›· ÙˆÓ ‰‡Ô ·ÓÒÙÂÚˆÓ
ÂıÓÒÓ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘, ÙÔ˘ ·Ú¯·›Ô˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ÓÂfiÙÂÚÔ˘ ·ÁÁÏÈÎÔ‡, Â›Ó·È ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ ÁÂÌ¿ÙË ·fi Ù¤ÙÔÈ·
ÁÂÁÔÓfiÙ·. ∞ÚΛ Ó· ı˘ÌËıÔ‡ÌÂ, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÙȘ ÁÂÓÈÎÂ˘Ì¤Ó˜ ÛÊ·Á¤˜ Ô˘ ·ÔÊ·Û›ÛÙËÎ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ
ª˘ÙÈÏËÓ·›ˆÓ, ÙˆÓ ªËÏ›ˆÓ Î·È ÙˆÓ Î·ıÔÏÈÎÒÓ πÚÏ·Ó‰ÒÓ. ∞˜ ÌËÓ Í¯ӿÌ ¿ÏψÛÙ fiÙÈ Â‰Ò ‰ÂÓ ÚfiÎÂÈÙ·È
ÁÈ· ‰ÈηÛÙÈ΋ ‹ ÓÔÌÔıÂÙÈ΋ Ú¿ÍË Ô˘ ·ÔÊ·Û›ÛÙËÎÂ
¤ÂÈÙ· ·fi Ì·ÎÚ¿ Î·È ‰ÈÂÍÔ‰È΋ Û˘˙‹ÙËÛË, fiˆ˜ Û˘Ó¤‚·ÈÓ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÛÙËÓ ·Ú¯·›· ∂ÏÏ¿‰· Î·È ÛÙËÓ ∞ÁÁÏ›·, ·ÏÏ¿ ÁÈ· Ú¿ÍË Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙËÓ ·ÔÎÔڇʈÛË
ÂÓfi˜ Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔ˘, ÛÊÔ‰ÚÔ‡ Î·È Î·Ù·ÛÙÚÔÊÈÎÔ‡ ÔϤÌÔ˘, ˘fi ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÂÓfi˜ ¿ıÔ˘˜ ·ÈÊÓ›‰ÈÔ˘ Î·È ·Û˘ÁÎÚ¿ÙËÙÔ˘, Ô˘ ηٷϷ̂¿ÓÂÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Î·È ÙÔ˘˜
›‰ÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜, ¯ˆÚ›˜ Ó· ÂÍ·ÈÚÔ‡ÓÙ·È ÔÈ Û‡Á¯ÚÔÓÔ› Ì·˜ Û ·Ó¿ÏÔÁ˜ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ (ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·,
ÔÈ °¿ÏÏÔÈ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› ÛÙËÓ ∞ÊÚÈ΋). √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ·ÚÂÎÙÚ¿ËΠÔχ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ¿ıÔ˘˜, ηıÒ˜ Ô
fiÏÂÌÔ˜ ·˘Ùfi˜, Ô˘ ›¯Â ‰È·ÚΤÛÂÈ Ì ‰È·Ï›ÌÌ·Ù· ÂÚ›Ô˘ 40 ¯ÚfiÓÈ·, ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ Â›Ó·È ÙfiÛÔ ÛÊÔ‰Úfi˜, ÒÛÙ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· Û˘Ó¯ÈÛÙ› ÁÈ· ·ÚÎÂÙfi ‰È¿ÛÙËÌ· ·ÎfiÌË, Ôχ ÈÔ Â›ÌÔÓÔ˜ ·fi ÔÙ¤.

[29]

[30]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ·ÊÔ‡ η٤Ϸ‚ Ì ÔÏÈÔÚΛ·
ÙÔ ∫ÏÂȉ›, ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔÓ £ÂÔʇϷÎÙÔ μÔÙ·ÓÂÈ¿ÙË ÚÔ˜
Ù· ‚Ô˘Ó¿ Á‡Úˆ ·fi ÙË ™ÙÚÔ‡ÌÈÙ˙· (ÙË ÛËÌÂÚÈÓ‹
™ÙÚÔ‡ÌÓÈÙ˙·, ·Ó·ÙÔÏÈο ÙÔ˘ μ·Ú‰¿ÚË), ÁÈ· Ó· ηٷÛÙÚ¤„ÂÈ Ù· Ô¯˘Ú¿ ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ Î·È Ó· ÙÔ˘ ·ÓÔ›ÍÂÈ ÙÔ
‰ÚfiÌÔ ÚÔ˜ ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. √È μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ÙÔÓ ¿ÊËÛ·Ó Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÂÈ ·ÓÂÌfi‰ÈÛÙ·, fiÙ·Ó fï˜ ÂΛÓÔ˜
ı¤ÏËÛ ӷ ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÙÔ˘ ÂÈÙ¤ıËηÓ
̤۷ Û ÌÈ· Ì·ÎÚÈ¿ ÛÙÂÓˆfi, η٤ÛÙÚ„·Ó ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ Î·È Î·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ·˘Ù‹˜ Ù˘
·ÓˆÏÂıÚ›·˜ ÛÎfiÙˆÛ·Ó Î·È ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ μÔÙ·ÓÂÈ¿ÙË.
ΔfiÙÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÛÙÂÓÔ¯ˆÚ‹ıËΠÔχ Î·È Ì¿ÏÈÛÙ·
‰ÂÓ ¤ÎÚÈÓ ÏÔÁÈÎfi Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ, ·ÏÏ¿
Â¤ÛÙÚ„ ÛÙ· ∑·ÁfiÚÈ·, fiÔ˘ ÌÂ Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛË
¤ÁÈÓ ·ÚÈÔ˜ ÂÓfi˜ Ô¯˘ÚˆÌ¤ÓÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘, ÙÔ˘ ªÂϤÓÈÎÔ˘, Î·È ·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ ÂΛ ·ÚÎÂÙ‹ ÊÚÔ˘Ú¿ ‹Á ÛÙË
ªÔÛ˘ÓÔ‡ÔÏË. ∂Λ ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠÛÙȘ 24 √ÎÙˆ‚Ú›Ô˘ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï Î·È ÙËÓ ·Ó¿ÚÚËÛË ÛÙÔ
ıÚfiÓÔ ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ °·‚ÚÈ‹Ï ‹ ƒˆÌ·ÓÔ‡, Ô˘ ÍÂÂÚÓÔ‡Û ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ÛÙË ÛˆÌ·ÙÈ΋ ÚÒÌË, ·ÏÏ¿ ‹Ù·Ó
Ôχ ηÙÒÙÂÚÔ˜ ÛÙË ÊÚfiÓËÛË Î·È ÛÙÔ ÓÔ˘. ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ÂÌ„‡¯ˆÛ ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ, Ô ÔÔ›Ô˜, ηÙ‚·›ÓÔÓÙ·˜ ÁÈ· Ï›ÁÔ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ÛÙË
̤ÛË ÙÔ˘ ¯ÂÈÌÒÓ· Ó· οÓÂÈ Ó¤· ÂÎÛÙÚ·Ù›·. ∂ÈÙ¤ıËÎÂ, ÏÔÈfiÓ, ÛÙËÓ ¶ÂÏ·ÁÔÓ›·, ˘ÚfiÏËÛ ٷ ·Ó¿ÎÙÔÚ· ÙÔ˘ °·‚ÚÈ‹Ï ÛÙÔ μÔ˘Ù¤ÏÈÔ (Û‹ÌÂÚ· μÈÙÒÏÈ·),
η٤Ϸ‚ ٷ ÊÚÔ‡ÚÈ· ÙÔ˘ ¶ÚÈÏ¿Ô˘ Î·È ÙÔ˘ ™Ù˘›Ԣ
Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ̤ۈ ÙÔ˘ ÔÙ·ÌÔ‡ ΔÛÂÚÓ¿, ‰ËÏ·‰‹
ÙÔ˘ ·Ú¯·›Ô˘ ∂ÚÈÁÒÓ·, Î·È ÙˆÓ μÔ‰ÂÓÒÓ, Â¤ÛÙÚ„Â
Í·Ó¿ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË ÛÙȘ 9 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1015.

μÔ˘ÏÁ·ÚÈÎfi˜ ¶fiÏÂÌÔ˜
ÙÔ˘ 1015
ªÂ ÙÔÓ ÂÚ¯ÔÌfi Ù˘ ¿ÓÔÈ͢ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÂȉfiıËΠÛÂ
Ó¤Ô˘˜ ·ÁÒÓ˜. ™ÙÔÓ fiÏÂÌÔ ·˘Ùfi Ù· ¿ıË Î·È Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· Û˘ÁÎÚÔ‡ÔÓÙ·Ó ÙfiÛÔ Ôχ, ÒÛÙ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ
Ô˘ ΢ÚÈ¢fiÙ·Ó ÙË ÌÈ· ̤ڷ ÂÏ¢ıÂÚˆÓfiÙ·Ó ÙËÓ ÂÔ̤ÓË, Î·È fiÔÈÔ˜ ÙË ÌÈ· ̤ڷ ÔÚÎÈ˙fiÙ·Ó ›ÛÙË ÂÌÊ·ÓÈ˙fiÙ·Ó ˆ˜ ÚÔ‰fiÙ˘ ÙËÓ ÂfiÌÂÓË. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ¤Ì·ıÂ
fiÙÈ Ë ÊÚÔ˘Ú¿ Ô˘ ›¯Â ÂÁηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÛÙ· μÔ‰ÂÓ¿,
fiÙ·Ó ÚÈÓ ·fi 14 ¯ÚfiÓÈ· ›¯Â ΢ÚȇÛÂÈ ÙËÓ Ô¯˘ÚˆÌ¤ÓË ·˘Ù‹ fiÏË, ‡„ˆÛ ͷÊÓÈο ÙË ÛËÌ·›· Ù˘ ÂͤÁÂÚÛ˘. ŒÙÛÈ, η٤Êı·Û ·Ì¤Ûˆ˜ ÂΛ Î·È ÙËÓ ·Ó¿ÁηÛ ӷ ·Ú·‰Ôı› ÌÂ Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛË. ΔË ÌÂÙ¤ÊÂÚÂ
ÛÙÔ μÔÏÂÚfi, fiˆ˜ Î·È ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË, Î·È ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈÛ ÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙˆÓ ÂΛ ıÚ·ÎÈÎÒÓ ÛÙÂÓÒÓ, ·ÓÂÁ›ÚÔÓÙ·˜ ÛÙË Ì¤ÛË Ù˘ ÛÙÂÓˆÔ‡ ‰‡Ô ¿ÏÏ· ÊÚÔ‡ÚÈ·, ÙËÓ

∫·Ú‰È¿ Î·È ÙÔÓ ÕÁÈÔ ∏Ï›·.
™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Â¤ÛÙÚ„ ÁÈ· Ï›ÁÔ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË,
fiÔ˘ ¤Ï·‚ ÂÈÛÙÔÏ‹ ·fi ÙÔ Ó¤Ô ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, ÙÔÓ °·‚ÚÈ‹Ï, Ì ÙËÓ ÔÔ›· ˘ÔÛ¯fiÙ·Ó ˘ÔÙ·Á‹
Î·È ˘ԉԇψÛË. ¢˘ÛÈÛÙÒÓÙ·˜ fï˜ ‰ÈηÈÔÏÔÁË̤ӷ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÛÙȘ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ ·˘Ù¤˜, ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔÓ
¡ÈÎËÊfiÚÔ •ÈÊ›· Î·È ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ¢ÈÔÁ¤ÓË (ÙÔ
ÛÙÚ·ÙËÁfi £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Ô˘ ‰ÈÔÚ›ÛÙËΠÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ μÔÙ·ÓÂÈ¿ÙË) ÛÙË ¯ÒÚ· ÙˆÓ ªÔÁϤӈÓ. §›ÁÔ
·ÚÁfiÙÂÚ· ¤ÊÙ·ÛÂ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ ÂΛ, ÔÏÈfiÚÎËÛ ÙÔ
ÊÚÔ‡ÚÈÔ Î·È, ¤ÂÈÙ· ·fi ·‰È¿ÎÔ˜ ÚÔÛ¿ıÂȘ,
¤Ûη„ ·fi οو ÙÔ Ù›¯Ô˜ Î·È ÙÔ Î·Ù¤ÛÙÚ„Â, ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·˜ fiÛÔ˘˜ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Ì¤Û· Ó· ·Ú·‰ÔıÔ‡Ó.
∂Λ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎ·Ó ÔÏÏÔ› ÂÈÊ·Ó›˜ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ, Ô
¢ÔÌÂÙÈ·Ófi˜ ∫·ÛοÓÔ˜, Û‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜ ÙÔ˘ °·‚ÚÈ‹Ï, Ô
ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˜ ÙˆÓ ªÔÁÏ¤ÓˆÓ ∏Ï›Ù˙˘, ¿ÏÏÔÈ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ÔÈ Î·È ÔÏÏÔ› ·ÏÔ› ÔÏÂÌÈÛÙ¤˜. ∏ ÊÚÔ˘Ú¿ ÂÍÔÚ›ÛÙËΠÛÙËÓ ÕÓˆ ªË‰›· Ù˘ ∞Û›·˜ (ÙfiÙ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó
∞Ûڷηӛ·, μ·ÛÔ˘Ú·Î¿Ó) Î·È Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ì ÙËÓ ¿‰ÂÈ¿ ÙÔ˘, ÏÂËÏ¿ÙËÛ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ηÈ
˘ÚfiÏËÛ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ. √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ΢ڛ¢ÛÂ Î·È ¤Ó·
¿ÏÏÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ, ÁÂÈÙÔÓÈÎfi ÙˆÓ ªÔÁϤӈÓ, Ù· ∂ÓÒÙÈ·,
ηÈ, ÂÓÒ ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó Ì ·˘Ù¿ ÙÔÓ ∞‡ÁÔ˘ÛÙÔ, ‹ÚÂ
¿ÏÈ ·fi ÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›· οÔÈ· ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ›‰ËÛË.
√ °·‚ÚÈ‹Ï ‰ÂÓ ÚfiÏ·‚ ӷ ΢‚ÂÚÓ‹ÛÂÈ Ì›· ÔÏfiÎÏËÚË ¯ÚÔÓÈ¿ Î·È ‰ÔÏÔÊÔÓ‹ıËΠ·fi ÙÔÓ ÂÍ¿‰ÂÏÊfi
ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ‹ μÏ·‰›ÛÏ·‚Ô, ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ›¯Â
ÛÒÛÂÈ ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ, fiÙ·Ó ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ÙÔÓ ı·Ó·ÙÒÛÂÈ Ô ™·ÌÔ˘‹Ï. √ Ó¤Ô˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿
ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ Î·È ÂÈÛÙÔϤ˜ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ Î·È ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ
Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜, Ì ÙȘ Ôԛ˜ Û˘ÌʈÓÔ‡Û·Ó fiÏÔÈ Ó·
Â›Ó·È ÛÙÔ ÂÍ‹˜ ˘‹ÎÔÔÈ ÈÛÙÔ› Î·È ˘ÔÙÂÏ›˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËΠϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ô ∫·ÛοÓÔ˜, Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ¢ÔÌÂÙÈ·ÓÔ‡ Ô˘ ›¯Â ·È¯Ì·ÏˆÙÈÛÙ› ÛÙ· ªfiÁÏÂÓ·, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ÊÚfiÓÙÈÛÂ
Î·È Ù›ÌËÛ Ì ÔÏÏÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜.
ŸÌˆ˜, Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠfiÙÈ Ô πˆ¿ÓÓ˘ Â͇ʷÈÓ ‰fiÏÈ· Û¯¤‰È· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Î·È ÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó Ó· Û˘Ó¯›ÛÂÈ ÙËÓ ÂͤÁÂÚÛË. ∞Á·Ó·ÎÙÈṲ̂ÓÔ˜, ÏÔÈfiÓ, ÁÈ· ÙË Ó¤· ·˘Ù‹ ÚÔ‰ÔÛ›·, ÏÂËÏ¿ÙËÛ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘ √ÛÙÚÔ‚Ô‡ Î·È ÙÔ˘ ™ˆÛÎÔ‡, ηıÒ˜ Î·È ÙËÓ ‰ȿ‰· Ù˘ ¶ÂÏ·ÁÔÓ›·˜, Ù˘ÊÏÒÓÔÓÙ·˜ ̤۷ ÛÙËÓ ÔÚÁ‹

√ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′ Ô μÔ˘ÏÁ·ÚÔÎÙfiÓÔ˜ Û „·ÏÙ‹ÚÈ
ÙÔ˘ 1017-1025.
WERNER FORMAN/CORBIS/APEIRON

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

[31]

[32]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ 990 Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μã ›¯Â ··Ï·¯ı›
·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜,
Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ fiÏË ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·.
ÙÔ˘, fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È, fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·È¯Ì¿ÏˆÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜. ∞fi ÂΛ ¤ÊÙ·Û ¤ˆ˜ ÙËÓ ∞¯Ú›‰·, fiÔ˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Ù· ·Ó¿ÎÙÔÚ· ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, ΢ڛ„ ÙËÓ fiÏË
ηÈ, ·ÊÔ‡ Ù·ÎÙÔÔ›ËÛ fiÏ· fiÛ· ¤ÚÂ ӷ Á›ÓÔ˘Ó,
·ÔÊ¿ÛÈÛÂ, ·Ó Î·È ÏËÛ›·˙Â Ô ¯ÂÈÌÒÓ·˜, Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÚÔ˜ ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ. ∞˘Ùfi ÙÔ ¤Î·Ó ÁÈ·Ù› ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠfiÙÈ ÙËÓ fiÏË ·ÂÈÏÔ‡ÛÂ Ô πˆ¿ÓÓ˘, Ô˘ ›¯Â
·ÂÏÈÛÙ› ·fi ÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙˆÓ ÔÏÂÌÈÎÒÓ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂˆÓ ÛÙȘ ·Ó·ÙÔÏÈΤ˜ Â·Ú¯›Â˜ Î·È ‹ıÂÏ ӷ ÌÂٷʤÚÂÈ ÙÔÓ fiÏÂÌÔ ÛÙȘ ‰˘ÙÈΤ˜. ∂ÓÒ fï˜ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜
‹Ù·Ó ¤ÙÔÈÌÔ˜ Ó· Û˘Ó¯›ÛÂÈ ÙËÓ ÔÚ›· ÙÔ˘ ÚÔ˜ Ù·
ÂÌÚfi˜, ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠͷÊÓÈο fiÙÈ ‰‡Ô ÛÙÚ·ÙËÁÔ›
ÙÔ˘, Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ °ÔÓÈÙÛÈ¿Ù˘ Î·È Ô √Ú¤ÛÙ˘, Ô˘ ÙÔ˘˜
›¯Â ·Ê‹ÛÂÈ ›Ûˆ ÙÔ˘ ÁÈ· Ó· ÂÈÙËÚÔ‡Ó ÙËÓ ¶ÂÏ·ÁÔÓ›·, ¤ÂÛ·Ó Û ÂÓ¤‰Ú· Ô˘ ÙÔ˘˜ ›¯Â ÛÙ‹ÛÂÈ ¤Ó·˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ÈÔ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ Î·È ÂÂÈڷ̤ÓÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜, Ô π‚¿Ù˙˘, Î·È fiÙÈ ÂÍÔÏÔıÚ‡ıËÎ·Ó Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜ ÙÔ˘˜. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ï˘‹ıËÎÂ
Ôχ, Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ¶ÂÏ·ÁÔÓ›·, ηٷ‰›ˆÍ ÙÔÓ π‚¿Ù˙Ë Î·È ¤ÊÙ·Û ̤¯ÚÈ ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. ∞fi ÂΛ ·Ó¤‚ËΠ¿ÏÈ ÛÙË ªÔÛ˘ÓÔ‡ÔÏË Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔÓ ¢·‚›‰
∞ÚÈ·Ó›ÙË ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ™ÙÚÔ‡ÌÈÙ˙·˜ Î·È ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ •ÈÊ›· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ ÛÙËÓ ΔÚÈ·‰›ÙÛ·.
√ ∞ÚÈ·Ó›Ù˘ ΢ڛ¢Û ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ £ÂÚÌ›ÙÛ·, ÂÓÒ Ô •ÈÊ›·˜ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ μÔ˚ÒÓ. Δ¤ÏÔ˜, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Á‡ÚÈÛ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔÓ π·ÓÔ˘¿ÚÈÔ ÙÔ˘ 1016.

μÔ˘ÏÁ·ÚÈÎfi˜ ¶fiÏÂÌÔ˜
1016 Î·È 1017 ¡¤· ηÙÔÚıÒÌ·Ù·
ΔË ¯ÚÔÓÈ¿ ·˘Ù‹ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ··Û¯fiÏËÛ·Ó ·Ú¯Èο ¿ÏϘ
ÛÔ˘‰·›Â˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ. °È· Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙËÓ Δ·˘ÚÈ΋ ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ, ¤ÛÙÂÈÏ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ Ã·˙¿ÚˆÓ18 Ó·˘ÙÈΤ˜ Î·È ¯ÂÚÛ·›Â˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔÓ ªÔÁÁfi, ÙÔ
ÁÈÔ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˘ ÙÔ˘ §˘‰Ô‡, Î·È ˘¤Ù·Í ÙË ¯ÒÚ·
Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ ƒÒÛˆÓ μÏ·‰›ÌËÚÔ˘.
™˘Á¯ÚfiÓˆ˜, ÂÂȉ‹ Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ÕÓˆ ªË‰›·˜, ™ÂÓ·¯ËÚ›Ì, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÙȘ ÁÂÈÙÔÓÈΤ˜ ÙÔ˘ÚÎÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜, ·Ú¤‰ˆÛ ÙË ¯ÒÚ· ÙÔ˘ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿. ∂ΛÓÔ˜ ÙÔÓ ‰ÈfiÚÈÛ ·ÙÚ›ÎÈÔ Î·È ÛÙÚ·ÙËÁfi Ù˘

∫··‰ÔΛ·˜, ‰›ÓÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ Â›Û˘ ˆ˜ ȉÈÔÎÙËÛ›· ÙȘ
fiÏÂȘ ™Â‚¿ÛÙÂÈ·, §¿ÚÈÛ·, Õ‚·Ú· Î·È ¿ÏϘ ÔÏϤ˜
ÎÙ‹ÛÂȘ. ™ÙÚ·ÙËÁfi Ù˘ ªË‰›·˜ ‰ÈfiÚÈÛ ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ
∞ÚÁ˘Úfi, ·ÏÏ¿ ÂÂȉ‹ ·˘Ùfi˜ ·¤Ù˘¯Â, ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙË
ı¤ÛË ÙÔ˘ ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ ∫ÔÌÓËÓfi, Ô ÔÔ›Ô˜ ¿ÏÏÔÙÂ ÌÂ
ÙËÓ ÂÈıÒ Î·È ¿ÏÏÔÙ Ì ÙË ‚›· ¤Î·Ó ÙË ¯ÒÚ· ˘‹ÎÔÔ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿. ΔÔ˘˜ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘˜ Ì‹Ó˜ ·˘Ù‹˜ Ù˘
¯ÚÔÓÈ¿˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ÛÙËÓ ΔÚÈ·‰›ÙÛ· ηÈ
Âȯ›ÚËÛ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· ÙÔ˘ ÈÛ¯˘ÚÔ‡ ¶ÂÚÓ›ÎÔ˘. ∞Ó
Î·È ÚÔÛ·ıÔ‡Û Â›ÌÔÓ· ÁÈ· 88 ̤Ú˜, ‰ÂÓ ¤Ù˘¯Â ÙÔ
ÛÙfi¯Ô ÙÔ˘ Î·È ˘Ô¯ÒÚËÛ ¿Ú·ÎÙÔ˜ ÛÙË ªÔÛ˘ÓÔ‡ÔÏË. •ÂÎÔ‡Ú·Û ÂΛ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ¿ÓÔÈÍË
Ù˘ ÂfiÌÂÓ˘ ¯ÚÔÓÈ¿˜, ÙÔ˘ 1017, Î·È ÂÈÙ¤ıËΠ¿ÏÈ
ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·, ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ·˜ ÙÔÓ ¢·‚›‰ ∞ÚÈ·Ó›ÙË Î·È
ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ¢ÈÔÁ¤ÓË Ó· ÏÂËÏ·Ù‹ÛÔ˘Ó ÙȘ ‰ȿ‰Â˜ Ù˘ ¶ÂÏ·ÁÔÓ›·˜.
√ ›‰ÈÔ˜ ÂÎfiÚıËÛ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ §ÔÁÁfi, ÌÔÈÚ¿˙ÔÓÙ·˜
ÛÙ· ÙÚ›· ÙÔ˘˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜: Ì›· ÌÂÚ›‰· ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙÔ˘˜
Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ÙÔ˘ ƒÒÛÔ˘˜, Ì›· ÛÙÔÓ ÓÙfiÈÔ ÛÙÚ·Ùfi ηÈ
Ì›· ʇϷÍ ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘. ⁄ÛÙÂÚ· ‹Á ÛÙËÓ ∫·ÛÙÔÚÈ¿ ÁÈ· Ó· ÔÏÈÔÚ΋ÛÂÈ ÙÔ ·fiÚıËÙÔ ·˘Ùfi ÊÚÔ‡ÚÈÔ. ¢È·ÈÛÙÒÓÔÓÙ·˜ fiÛÔ ‰‡ÛÎÔÏÔ ‹Ù·Ó ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ÂÁ¯Â›ÚËÌ·, ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠٷ˘Ùfi¯ÚÔÓ·, Ì ÂÈÛÙÔÏ‹ Ô˘ ÙÔ˘ ¤ÛÙÂÈÏÂ Ô ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÛÙÔ ¢ÔÚ‡ÛÙÔÏÔ,
fiÙÈ Ô πˆ¿ÓÓ˘ Î·È Ô ∫Ú·ÎÚ¿˜, ¤¯ÔÓÙ·˜ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ
ÌÂÁ¿ÏË ‰‡Ó·ÌË, Ë ÔÔ›· ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ÂÓÈÛ¯˘ı› ·fi
¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔ˘˜, ÂÙÔÈÌ¿˙ÔÓÙ·Ó Ó· Ï‹ÍÔ˘Ó Ù· ÓÒÙ· ÙÔ˘.
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ·fi ηÈÚfi ‹ıÂÏ ӷ ·ÁˆÓÈÛÙ› ÂÎ
ÙÔ˘ Û˘ÛÙ¿‰ËÓ Ì ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜, ÙÔ˘˜ ¤‚ÏÂ ӷ ·ÔʇÁÔ˘Ó Î¿ı ÎÚ›ÛÈÌË Û˘ÌÏÔ΋, Î·È ÁÈ’ ·˘Ùfi ·Ó·ÏˆÓfiÙ·Ó Û ÏÂËϷۛ˜ Î·È ÔÏÈÔÚ˘. ∂¤ÛÙÚ„Â, ÏÔÈfiÓ, Ì ÌÂÁ¿ÏË ÚÔı˘Ì›· ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ, ·fi
ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ì¿ÏÈÛÙ· Ô˘ ‰È·›ÛÙˆÓ fiÙÈ Ë ∫·ÛÙÔÚÈ¿ ‰‡ÛÎÔÏ· ı· ΢ÚÈ¢fiÙ·Ó. μ·‰›˙ÔÓÙ·˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘˜, η٤Ϸ‚Â Î·È ˘ÚfiÏËÛ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ μÔÛÈÁÚ¿‰, Ô¯‡ÚˆÛÂ
ÙË μ¤ÚÔÈ· Î·È ÏÂËÏ¿ÙËÛ ÙȘ Á‡Úˆ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘
√ÛÙÚÔ‚Ô‡ Î·È ÙÔ˘ ªÔÏÈÛÎÔ‡. °È· Ì›· ·ÎfiÌË ÊÔÚ¿
¤¯·Û οı ÂÏ›‰· Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ ÂÎ ·Ú·Ù¿Íˆ˜, ÁÈ·Ù›
ÔÈ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔÈ ·ÚÓ‹ıËÎ·Ó Ó· Û˘ÌÌ·¯‹ÛÔ˘Ó Ì ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË Î·È ÙÔÓ ∫Ú·ÎÚ¿, Î·È ¤ÙÛÈ ·˘ÙÔ› ‰ÂÓ ÙfiÏÌËÛ·Ó Ó·
ÂȯÂÈÚ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ ¤ÚÁÔ ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜. ΔfiÙÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

ÛÙÚ¿ÊËΠ¿ÏÈ ÛÙȘ ÔÏÈÔÚ˘, ÎÚ›ÓÔÓÙ·˜ fiÙÈ ·ÚÎÔ‡ÛÂ
Ó· ÛÙ›ÏÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ¢ÈÔÁ¤ÓË Ì ·ÚÎÂÙ‹ ‰‡Ó·ÌË. √ ›‰ÈÔ˜ ÂÎfiÚıËÛÂ Î·È ˘ÚfiÏËÛ ÙË ™¤Ù·ÈÓ·, fiÔ˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Ù· ·Ó¿ÎÙÔÚ· ÙÔ˘
™·ÌÔ˘‹Ï, Î·È Â¤ÙÚ„ ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ Ó· ·Ú¿ÍÂÈ ÙË
ÌÂÁ¿ÏË ÔÛfiÙËÙ· ÛÈÙ·ÚÈÔ‡ Ô˘ ‹Ù·Ó ·ÔıËÎÂ˘Ì¤ÓÔ
ÂΛ. ∞̤ۈ˜ ÌÂÙ¿ ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠfiÙÈ Ô πˆ¿ÓÓ˘,
¤Ì·ı fiÙÈ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¢ÈÔÁ¤Ó˘ ÎÈÓÔ‡ÓÙ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ¤ÛÙËÛ ηÚÙ¤ÚÈ. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÊÔ‚‹ıËΠ‰ÈηÈÔÏÔÁË̤ӷ Ì‹ˆ˜ Ô ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÙÔ˘ ¤ÛÂÈ
ÛÙËÓ ·Á›‰·, fiˆ˜ ÙfiÛÔÈ ¿ÏÏÔÈ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ - Ô °ÔÓÈÙÛÈ¿Ù˘, Ô √Ú¤ÛÙ˘, Ô μÔÙ·ÓÂÈ¿Ù˘ Î·È Ô Δ·ÚˆÓ›Ù˘.
°È’ ·˘Ùfi, ¯ˆÚ›˜ Ó· ·Ó·ÎÔÈÓÒÛÂÈ ÛÂ Î·Ó¤Ó·Ó Ù›ÔÙ·, ¤Ú·Û ¤ÊÈÔ˜ ÌÚÔÛÙ¿ ·fi ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘, ϤÁÔÓÙ·˜
ÌfiÓÔ «fiÔÈÔ˜ ÔÏÂÌÈÛÙ‹˜ ı¤ÏÂÈ ·˜ Ì ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÂÈ»,
Î·È ÎÈÓ‹ıËΠÂÛ¢Ṳ̂ӷ ÚÔ˜ ÙÔ ÛËÌÂ›Ô Ù˘ ÂÓ¤‰Ú·˜.
∏ ÂÓÙ‡ˆÛË Ô˘ ÚÔοÏÂÛÂ Ë ·ÚÔÛ‰fiÎËÙË ÂÌÊ¿ÓÈÛ‹
ÙÔ˘ Ê·ÓÂÚÒÓÂÈ ÙÔÓ ÙÚfiÌÔ Ô˘ ›¯Â ÚÔηϤÛÂÈ ÛÙÔ˘˜
μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜. ŸÙ·Ó ÔÈ ÊÚÔ˘ÚÔ› ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË Â›‰·Ó ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ó· ηٷÊı¿ÓÂÈ, ¤ÙÚÂÍ·Ó ·Ì¤Ûˆ˜ ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi‰Ô
ʈӿ˙ÔÓÙ·˜ «‚Â˙‹ÙÂ, Ù˙·›Û·Ú», ‰ËÏ·‰‹ «Ê‡ÁÂÙÂ, Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜». √È μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ Â›¯·Ó ʤÚÂÈ ÎÈfiÏ·˜ Û ‰‡-

[33]

ÛÎÔÏË ı¤ÛË ÙÔÓ ¢ÈÔÁ¤ÓË, ·ÏÏ¿ ÌfiÏȘ ¿ÎÔ˘Û·Ó ÙË ÊÔ‚ÂÚ‹ ÂΛÓË ÎÚ·˘Á‹, ÙÚ¿ËÎ·Ó ·Ì¤Ûˆ˜ ÛÂ Ê˘Á‹ Ì·˙›
Ì ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË. ŒÙÛÈ, ÔÈ ¿Ó‰Ú˜ ÙÔ˘ ¢ÈÔÁ¤ÓË, ·Ó·ÎÙÒÓÙ·˜ ÙÔ ı¿ÚÚÔ˜ ÙÔ˘˜, ηٷ‰›ˆÍ·Ó ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜, ÛÎfiÙˆÛ·Ó ÔÏÏÔ‡˜ Î·È Û˘Ó¤Ï·‚·Ó 200 ¿ÓÔÏÔ˘˜ ÔÏÂÌÈÛÙ¤˜, ηıÒ˜ Î·È ÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË, ·›ÚÓÔÓÙ·˜ Ù·
¿ÏÔÁ· Î·È ÙÔÓ ÂÍÔÏÈÛÌfi ÙÔ˘. ªÂÙ¿ ÙËÓ ÂÈÙ˘¯›· ÙÔ˘ Ô
‚·ÛÈÏÈ¿˜ Â¤ÛÙÚ„ ÛÙ· μÔ‰ÂÓ¿, ¤‰ˆÛ ÙȘ ··Ú·›ÙËÙ˜ ‰È·Ù·Á¤˜ Î·È ·Ó·¯ÒÚËÛ ÁÈ· ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÛÙȘ
9 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ 1018.

√È μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ËÙÙÒÓÙ·È
ÙÔ 1018 - £ÚÈ·Ì‚È΋
ÔÚ›· ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ
ΔË ¯ÚÔÓÈ¿ ·˘Ù‹ ÎÚ›ıËΠÙÂÏÈο Ô Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔ˜
·˘Ùfi˜ fiÏÂÌÔ˜. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ πˆ¿ÓÓ˘,
Ô ÔÔ›Ô˜ Î·È ÚˆÙ‡ÙÂÚ· -›Ù ·fi ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘ ›ÙÂ
̤ۈ ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙËÁÒÓ ÙÔ˘- ›¯Â ÂÈÙÂı› ÛÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ,
·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÙÔ ÔÏÈÔÚ΋ÛÂÈ Ì fiÏË ÙÔ˘ ÙË ‰‡Ó·ÌË.
ŸÌˆ˜, ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÌÈ·˜ ¿ÁÚÈ·˜ Ì¿¯Ë˜ Ô˘ ¤ÁÈÓ Á‡Úˆ
·fi Ù· Ù›¯Ë Ù˘ fiÏ˘, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ÛÎÔÙÒıËÎÂ.

™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
ÂÚ›È· ·fi ÙËÓ
fiÏË ÃÂÚÛfiÓËÛÔ,
ÌÂÙ¤ÂÈÙ·
™Â‚·ÛÙÔ‡ÔÏË.
ΔÔ 1016-1017
Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜
η٤Ϸ‚Â
ÙËÓ Ù·˘ÚÈ΋
¯ÂÚÛfiÓËÛÔ, ÙË
ÛËÌÂÚÈÓ‹ ∫ÚÈÌ·›·.
APTYP_KOK/
SHUTTERSTOCK

[34]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi, ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ °·‚ÚÈ‹Ï Î·È ÙÔ˘
™·ÌÔ˘‹Ï, Î·È ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙfiÛ˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ Î·È ‹ÙÙ˜,
΢ڛˆ˜ Ù· Ù¤ÛÛÂÚ· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ·, ¤ÂÈÛ ÙÔ˘˜
μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜ fiÙÈ ¤ÚÂ ӷ ˘Ô·„Ô˘Ó ÛÙË ÌÔ›Ú· ÙÔ˘˜.
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, fiÙ·Ó ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠٷ ÁÂÁÔÓfiÙ·, ‚È¿ÛÙËΠӷ ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ ÁÈ· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÊÔÚ¿ ·fi ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÙËÓ ¿ÓÔÈÍË ÙÔ˘ 1018, ÁÈ· Ó· ·ÓÙ·ÌÂÈÊı› ÁÈ· ÙËÓ Î·ÚÙÂÚÈÎfiÙËÙ· Î·È ÙËÓ ÂȉÂÍÈfiÙËÙ¿
ÙÔ˘. ªfiÏȘ ¤ÊÙ·Û ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË, ‹Úı·Ó ÂΠ̤ÚÔ˘˜ ÙÔ˘ ÂÚ›ÊËÌÔ˘ ∫Ú·ÎÚ¿ Ô ·‰ÂÏÊfi˜ Î·È Ô ÁÈÔ˜
ÙÔ˘, ÁÈ· Ó· ·Ó·ÁÁ›ÏÔ˘Ó ÙËÓ ˘ÔÙ·Á‹ ÙÔ˘ ηÈ, ‚¤‚·È·,
ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÛË ÙÔ˘ ¶ÂÚÓ›ÎÔ˘, Ô˘ ÔÏÈÔÚ΋ıËΠ̿ٷȷ ‰‡Ô ÊÔÚ¤˜, ηıÒ˜ Î·È ÙˆÓ ˘fiÏÔÈˆÓ 35 ÊÚÔ˘-

Ú›ˆÓ. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ·ÊÔ‡ ÙÔ˘˜ Ù›ÌËÛ Â¿ÍÈ· Î·È ‰ÈfiÚÈÛ ÙÔÓ ∫Ú·ÎÚ¿ ·ÙÚ›ÎÈÔ, ‹Á ÛÙË ªÔÛ˘ÓÔ‡ÔÏË.
∂Λ ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËÎ·Ó ¿ÏÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ Ù˘ ¶ÂÏ·ÁÔÓ›·˜, ÙÔ˘ ªˆÚÔ‚›Û‰Ô˘ Î·È ÙÔ˘ §ÈÂÓ›Ô˘ Î·È ·Ú¤‰ˆÛ·Ó ÙȘ fiÏÂȘ ÙˆÓ ¯ˆÚÒÓ ÙÔ˘˜. ºÂ‡ÁÔÓÙ·˜ ·fi ÙË
ªÔÛ˘ÓÔ‡ÔÏË ‹Á ÛÙȘ ™¤ÚÚ˜, fiÔ˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Î·È
Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ∫Ú·ÎÚ¿˜ Ì ÙÔ˘˜ 35 ÊÚÔ˘Ú¿Ú¯Ô˘˜ ÙÔ˘, ηÈ
¤Ù˘¯Â ȉȷ›ÙÂÚ˘ ˘Ô‰Ô¯‹˜. ∂Λ Î·Ù¤Ê˘ÁÂ Î·È Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ™ÙÚÔ‡ÌÈÙ˙·˜ ¢Ú·ÁfiÌÔ˘˙, ÚÔÛʤÚÔÓÙ·˜
ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈfi ÙÔ˘ Î·È ÙȘ Á‡Úˆ ÂÚÈÔ¯¤˜ Î·È Ê¤ÚÓÔÓÙ·˜
Ì·˙› ÙÔ˘ ÙÔÓ ·ÙÚ›ÎÈÔ πˆ¿ÓÓË Ù˘ ÷ω·›·˜, Ô ÔÔ›Ô˜
›¯Â ·È¯Ì·ÏˆÙÈÛÙ› οÔÙ ·fi ÙÔÓ ™·ÌÔ˘‹Ï Î·È Â›¯Â
ÂÚ¿ÛÂÈ ÛÙË Ê˘Ï·Î‹ 22 ÔÏfiÎÏËÚ· ¯ÚfiÓÈ·. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

Ù›ÌËÛ ÙÔÓ ¢Ú·ÁfiÌÔ˘˙ Ì ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ·ÙÚÈΛԢ ηÈ
ÚÔ¯ÒÚËÛ ÚÔ˜ ÙË ™ÙÚÔ‡ÌÈÙ˙·. ¶ÏËÛÈ¿˙ÔÓÙ·˜ ÙËÓ
fiÏË, ›‰Â Ó· ¤Ú¯ÂÙ·È ÚÔ˜ ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ Ô ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ Ì ÂÈÛÙÔϤ˜ Ù˘ ª·Ú›·˜, Ù˘ ¯‹Ú·˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË, Ô˘ ˘ÔÛ¯fiÙ·Ó Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙË
μÔ˘ÏÁ·Ú›· ·Ó Û˘ÌʈÓÔ‡Û Û ·˘Ù¿ Ô˘ ÙÔ˘ ˙ËÙÔ‡ÛÂ.
ΔÈ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙÔ˘ ˙ËÙÔ‡Û ‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, ·ÏÏ¿ Û‡ÓÙÔÌ· Ë ª·Ú›· ›ÛÙËΠfiÙÈ Î¿ıÂ Û˘˙‹ÙËÛË ÁÈ· Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛË ‹Ù·Ó ¿Î·ÈÚË, ÁÈ·Ù›, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜
fiÙÈ ÙfiÛÔÈ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› ›¯·Ó ·Ú·‰Ôı› ¯ˆÚ›˜ fiÚÔ˘˜, ÙËÓ
›‰È· ÛÙÈÁÌ‹ ›¯Â ¿ÂÈ Ó· Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È Ô
μfiÁ‰·ÓÔ˜, ÙÔ¿Ú¯Ë˜ ÙˆÓ ÂÛˆÙÂÚÈÎÒÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ, Ô
ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ¤ÚıÂÈ ÛÂ Û˘ÓÂÓÓfiËÛË ÚÈÓ ·fi ηÈÚfi Ì·˙›

ÙÔ˘, Î·È ‹Ù·Ó ‹‰Ë ‰ÈÔÚÈṲ̂ÓÔ˜ ˆ˜ ·ÙÚ›ÎÈÔ˜. ∞fi ÙË
™ÙÚÔ‡ÌÈÙ˙· Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ¤ÊÙ·Û ÛÙ· ™ÎfiÈ· ηÈ,
·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ ÂΛ ÛÙÚ·ÙËÁfi ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÙÔÓ ¢·‚›‰
∞ÚÈ·Ó›ÙË, Á‡ÚÈÛ ¿ÏÈ ÚÔ˜ Ù· ›Ûˆ ̤ۈ ÙˆÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ ™Ù˘›Ԣ (πÛÙ›‚) Î·È ¶ÚÔÛ¿ÎÔ˘, Â¢ÊËÌÔ‡ÌÂÓÔ˜ Î·È ÙÈÌÒÌÂÓÔ˜ Ì ÏÈÙ·Ó›˜ Î·È ‡ÌÓÔ˘˜.
∫·ÙfiÈÓ ÛÙÚ¿ÊËΠ¿ÏÈ ÚÔ˜ Ù· ‰ÂÍÈ¿ Î·È ¤ÊÙ·ÛÂ
ÛÙËÓ ∞¯Ú›‰·, fiÔ˘ Î·È ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Â˘ÛÂ. ™‡ÛÛˆÌÔ˜ Ô
Ï·fi˜ Ù˘ fiÏ˘ ÙÔÓ ÚÔ¸¿ÓÙËÛ «Ì ·È¿Ó˜, Ù˘Ì·ÓÔÎÚÔ˘Û›Â˜ Î·È Â¢ÊË̛˜». ∏ ∞¯Ú›‰·, Ë ·ÏÈ¿
§˘¯Ó›‰·, ‹Ù·Ó ¯ÙÈṲ̂ÓË ¿Óˆ Û ¤Ó·Ó „ËÏfi Î·È Ô¯˘ÚˆÌ¤ÓÔ ÏfiÊÔ, ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ‚fiÚÂÈ· fi¯ıË Ù˘ ÔÌÒÓ˘Ì˘
Ï›ÌÓ˘, ÛÙ· Û‡ÓÔÚ· Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜ Î·È Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜.
◊Ù·Ó ÌËÙÚfiÔÏË fiÏ˘ Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ Î·È ÂΛ ›¯·Ó
¯ÙÈÛÙ› Ù· ·Ó¿ÎÙÔÚ· ÙˆÓ ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ Ù˘ Î·È Â›¯·Ó Û˘ÁÎÂÓÙÚˆı› ÔÈ ıËÛ·˘ÚÔ›. ∫¿ÓÔÓÙ·˜ ıÚÈ·Ì‚Â˘ÙÈ΋ ›ÛÔ‰Ô, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ‚ڋΠÔχ ¯Ú˘Ûfi, Ì·ÚÁ·ÚÈÙ·Ú¤ÓÈ·
ÛÙ¤ÌÌ·Ù·, ¯Ú˘ÛÔ˛Ê·ÓÙ˜ ÊÔÚÂÛȤ˜ Î·È 100 ÎÂÓÙËÓ¿ÚÈ·, ‰ËÏ·‰‹ 10.800.000 ‰Ú·¯Ì¤˜, Ô˘ Ù· ÌÔ›Ú·Û ÛÙÔ
ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘. ∞ÊÔ‡ ‰ÈfiÚÈÛ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ fiÏ˘ ÙÔÓ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ ¢·ÊÓÔÌ‹ÏË Î·È ¿ÊËÛ ·ÍÈfiÏÔÁË ÊÚÔ˘Ú¿, ‚Á‹ÎÂ
Ó· ˘ԉ¯Ù› ÙË ¯‹Ú· ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ
ÁÈÔ˘˜ Î·È ÙȘ ¤ÍÈ ı˘Á·Ù¤Ú˜ Ù˘ Î·È ÔÏÏÔ‡˜ ·fi ÙÔ˘˜
˘fiÏÔÈÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï. √È ¿ÏÏÔÈ ÙÚÂȘ
ÁÈÔÈ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË Â›¯·Ó ηٷʇÁÂÈ ÛÙÔ fiÚÔ˜ ΔÌÒÚÔ ÛÙËÓ
ÎÂÓÙÚÈ΋ ∞Ï‚·Ó›· (ΔÔÌfiÚ, ÓÔÙÈÔ·Ó·ÙÔÏÈο ÙÔ˘ μÂÚ·Ù›Ô˘). ∂Λ fï˜ ÂÚÈ΢ÎÏÒıËÎ·Ó ·ÛÊ˘ÎÙÈο Î·È ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ·Ú·‰ÔıÔ‡Ó. ™ÙÔ ÌÂٷ͇, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰¤¯ÙËΠ̠¢ÁÂÓÈÎfi Î·È ‹ÚÂÌÔ ÙÚfiÔ ÙË ª·Ú›· ηÈ
fiÛÔ˘˜ ÙË Û˘Ófi‰Â˘·Ó, ·ÏÏ¿ ‰È¤Ù·Í ӷ ÎÚ·ÙËıÔ‡Ó Ì¤¯ÚÈ ÓÂÔÙ¤Ú·˜ ‰È·Ù·Á‹˜.
ΔfiÙ ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËÎ·Ó ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È ¿ÏÏÔÈ Â˘ÁÂÓ›˜ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, Ô ¡ÂÛÙˆÚ›ÙÛ˘, Ô ∑·Ú›ÙÛ˘ Î·È Ô
Ó·Úfi˜ ¢Ô‚ÚÔÌ‹Ú, Ô Î·ı¤Ó·˜ Ì ٷ ‰Èο ÙÔ˘ ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ. ŸÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ˘Ô‰¤¯ÙËΠÊÈÏÈο Î·È ÙÔ˘˜ Ù›ÌËÛÂ
‚·ÛÈÏÈο. ŒÙÛÈ, ·ÊÔ‡ ¤Ú·Û ·ÚÎÂÙfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÛÙËÓ
∞¯Ú›‰·, ¤Ê˘Á ·fi ÂΛ ÁÈ· ÙËÓ ¶Ú¤Û·, ÙËÓ ·Á·Ë̤ÓË Î·ÙÔÈΛ· ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï, fiÔ˘ ηٷÛ··Û ‰‡Ô
ÊÚÔ‡ÚÈ·, ÙÔ ¤Ó· ¿Óˆ ÛÙÔ ‚Ô˘Ófi, Ô˘ ÙÔ ÔÓfiÌ·Û μ·ÛÈÏ›‰·, Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ ÛÙË Ï›ÌÓË Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÂΛ ‰›Ï·. ∞fi ÙËÓ ¶Ú¤Û· ‹Á ÛÙË ¢È¿‚ÔÏË (ÙÔ ÛËÌÂÚÈÓfi
¢Â‚fiÏ ·Ó·ÙÔÏÈο Ù˘ ∫ÔÚ˘ÙÛ¿˜), fiÔ˘, ·Ó‚·›ÓÔÓÙ·˜
Û „ËÏ‹ Âͤ‰Ú· Ô˘ ηٷÛ΢¿ÛÙËΠÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ
ÛÎÔfi, ‰¤¯ÙËΠÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË Ô˘ ˘ÔÙ¿¯ıËÎ·Ó ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ. ∞ÊÔ‡ ÙÔ˘˜ ·ÚËÁfiÚËÛ Ì ÏfiÁÈ· ‹ÚÂÌ· Î·È ÊÈÏ¿ÓıÚˆ·, ÙÔ˘˜ Ù›ÌËÛ ·Ó¿ÏÔÁ·, ‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¿ÁÈÛÙÚÔ Î·È ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ¿ÏÏÔ˘˜ ·ÙÚÈΛԢ˜.

[35]

™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·
Ë ‚·ÛÈÏÈ΋ ÙÔ˘
∞Á›Ô˘ ∞¯ÈÏÏ›Ԣ
ÛÙÔ ÔÌÒÓ˘ÌÔ
ÓËÛ¿ÎÈ Ù˘
¶Ú¤Û·˜,
ÙËÓ ÔÔ›· ¤¯ÙÈÛÂ
ÙÔ 10Ô ·ÈÒÓ·
Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ™·ÌÔ˘‹Ï.
∞ÊÔ‡ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜
¤ÌÂÈÓ ·ÚÎÂÙ¿
ÛÙËÓ ∞¯Ú›‰·,
ηÙ¢ı‡ÓıËÎÂ
ÚÔ˜ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹
ÙˆÓ ¶ÚÂÛÒÓ
fiÔ˘ Û˘Ó‹ıÈ˙Â
Ó· ‰È·Ì¤ÓÂÈ
Ô ™·ÌÔ˘‹Ï.
VLAS2000/SHUTTERSTOCK

[36]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ μÀ∑∞¡Δπ¡∏ ∞ÀΔ√∫ƒ∞Δ√ƒπ∞ Δ√¡ 11√ ∞πø¡∞

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

[37]

Ã∞ƒΔ∂™/4

[38]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ
ÙÔ˘ μÔ˘ÏÁ·ÚÈÎÔ‡ ¶ÔϤÌÔ˘

ºˆÙÔÁÚ·Ê›·
·fi ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ
ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï
ÛÙËÓ √¯Ú›‰· Ù˘
ÛËÌÂÚÈÓ‹˜ ¶°¢ª.
∞˘Ùfi˜ Ô˘
·¿ÏÏ·ÍÂ
ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ ·fi
ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ÙÔ˘
μÔ‡ÏÁ·ÚÔ Â¯ıÚfi,
ÙÔÓ π‚¿Ù˙Ë, ‹Ù·Ó
Ô ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ˜
¢·ÊÓÔÌ‹Ï˘,
ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˜
Ù˘ ∞¯Ú›‰·˜.
ARTHUR THEVENART/
CORBIS/APEIRON

∂Λ, ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ô‰ËÁ‹ıËÎÂ Ô ‹Úˆ·˜ ÙˆÓ
‰ȿ‰ˆÓ Ù˘ ¶ÂÏ·ÁÔÓ›·˜ π‚¿Ù˙˘. ŸÌˆ˜, fiÛÔ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi˜ ‹Ù·Ó ÙÒÚ·! √ π‚¿Ù˙˘ ‰ÂÓ ‰¤¯ÙËΠӷ Û·„ÂÈ ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ Ô‡Ù ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË Ô‡ÙÂ
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ˘ÔÙ·Á‹ Ù˘ ª·Ú›·˜, ÙˆÓ ·È‰ÈÒÓ Ù˘ ηÈ
ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜, ·ÏÏ¿ Î·Ù¤Ê˘ÁÂ
ÛÙÔ ‰‡Û‚·ÙÔ ‚Ô˘Ófi μÚÔ¯ˆÙfi, fiÔ˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Ù·
Ï·ÌÚ¿ ·Ó¿ÎÙÔÚ· Ù˘ ¶ÚÔÓ›ÛÙ·˜, ¯ÒÚÔÈ ÁÈ· ·Ó·„˘¯‹
Î·È ÁÈ· ‰È¿ÊÔÚ˜ ¿ÏϘ ·ÔÏ·‡ÛÂȘ. ™˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÌÈ·
·ÚÎÂÙ¿ ÌÂÁ¿ÏË ‰‡Ó·ÌË Î·È ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ Û˘Ó¯›ÛÂÈ
ÙÔÓ ·ÁÒÓ·. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÂÁη٤ÏÂÈ„Â
ÙËÓ ÔÚ›· ÙÔ˘ ÚÔ˜ Ù· ÂÌÚfi˜, ÛÙÚ¿ÊËΠÚÔ˜ Ù·
ÓfiÙÈ· Î·È ‹Á ÛÙË ¢È¿‚ÔÏË, ÁÈ· Ó· ··ÏÏ·Á› ηÈ
·fi ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ·ÓÙ›·Ïfi ÙÔ˘ ›Ù Ì ÓÔ˘ıÂۛ˜
›Ù Ì fiÏÂÌÔ.
√ π‚¿Ù˙˘, ·Ú·Ù›ÓÔÓÙ·˜ Ì ‰È¿ÊÔÚ˜ ÚÔÊ¿ÛÂȘ
ÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ, ·Ó¿ÁηÛ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ô˘ ›¯Â
‰ÂÏ·ÛÙ› ·fi ÙȘ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘, Ó· ¯ÚÔÓÔÙÚÈ‚‹ÛÂÈ
ÂΛ ÁÈ· 55 Ë̤Ú˜. ŸÙ·Ó ÙÔ ¤Ì·ı ·˘Ùfi Ô ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ˜
¢·ÊÓÔÌ‹Ï˘, Ô ÔÔ›Ô˜, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ›¯Â ‰ÈÔÚÈÛı›
ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˜ Ù˘ ∞¯Ú›‰·˜, ı¤ÏÔÓÙ·˜ Ó· ··ÏÏ¿ÍÂÈ ÙÔ
‚·ÛÈÏÈ¿ ·fi ·˘Ù‹ ÙËÓ ¤ÁÓÔÈ·, Âȯ›ÚËÛ ÌÈ· ÙÔÏÌËÚ‹
Ú¿ÍË, Ô˘ Ê·ÓÂÚÒÓÂÈ fiÛÔ ·ÊÔÛȈ̤ÓÔÈ Î·È ·Ú¿ÙÔÏÌÔÈ ‹Ù·Ó οÔÈÔÈ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ. ™ÙȘ 15
∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘, ÛÙË ÁÈÔÚÙ‹ Ù˘ ∫ÔÈÌ‹Ûˆ˜ Ù˘ £ÂÔÙfiÎÔ˘, ÛÙËÓ ÔÔ›· Û˘ÌÌÂÙ›¯Â fiÏÔ˜ Ô Ï·fi˜, Ô π‚¿Ù˙˘
›¯Â ηϤÛÂÈ Û ÏÔ‡ÛÈÔ Á‡̷ ÔÏÏÔ‡˜ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ Á›ÙÔÓ˜. ∂›Ó·È ¢ÓfiËÙÔ fiÙÈ Ô ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ˜ ‰ÂÓ
ÚÔÛηϤÛÙËÎÂ, ‹Á fï˜ ·ÚfiÛÎÏËÙÔ˜ Ì ‰‡Ô
ÌfiÓÔ ÈÛÙÔ‡˜ ˘ËÚ¤Ù˜ ÙÔ˘. √ π‚¿Ù˙˘, ·Ó Î·È ·fiÚËÛ Ô˘ ¤Ó·˜ ·ÓÙ›·Ïfi˜ ÙÔ˘ ·Ú¤‰È‰Â Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο
ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ ÙÔ˘, ÙÔÓ ˘Ô‰¤¯ıËΠ̠ÌÂÁ¿ÏË ¯·Ú¿ Î·È ÙÔÓ ·Û¿ÛÙËÎÂ. ªÂÙ¿ ÙË
ı›· ·ÎÔÏÔ˘ı›·, ·ÊÔ‡ fiÏÔÈ ÔÈ Û˘ÁÎÂÓÙڈ̤ÓÔÈ ‹Á·Ó
ÛÙ· ηٷχ̷ٿ ÙÔ˘˜, Ô ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ˜ ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËÎÂ
ÛÙÔÓ π‚¿Ù˙Ë Î·È ÙÔ˘ › fiÙÈ ÂÈı˘ÌÔ‡Û ӷ ÙÔÓ Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ È‰È·ÈÙ¤Úˆ˜ Î·È Ó· ÌÈÏ‹ÛÂÈ Ì·˙› ÙÔ˘ ÁÈ· οÙÈ
Ôχ ·Ó·Áη›Ô Î·È ˆÊ¤ÏÈÌÔ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ. √ π‚¿Ù˙˘,
¤¯ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ÂÓÙ‡ˆÛË fiÙÈ Ô ¢·ÊÓÔÌ‹Ï˘ ‹Á ÁÈ· Ó·
Û˘ÌÌÂÙ¿Û¯ÂÈ ÛÙËÓ ·ÔÛÙ·Û›·, ‰È¤Ù·Í ÙÔ˘˜ ˘ËÚ¤Ù˜
Ó· ·ÔÌ·ÎÚ˘ÓıÔ‡Ó Î·È, ·›ÚÓÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ ·fi ÙÔ ¯¤ÚÈ,
ÙÔÓ Ô‰‹ÁËÛ Û ¤Ó· ÛÎÈÂÚfi Î·È ÂÓÙÂÏÒ˜ ÂÚËÌÈÎfi ̤ÚÔ˜ Û ÂΛÓÔ ÙÔ ¯ÒÚÔ ·Ó·„˘¯‹˜. ªfiÏȘ fï˜ ¤ÊÙ·Û·Ó ÂΛ, Ô ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó Ôχ ڈ̷ϤԘ,
ÙÔÓ ¤ÚÈÍ ηٷÁ‹˜ Î·È ÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ ÁfiÓ·ÙÔ ÛÙÔ

ÛÙ‹ıÔ˜ ÙÔ˘, ÙÔÓ Ù‡ÊψÛ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ ‰‡Ô
˘ËÚÂÙÒÓ ÙÔ˘, Ô˘ ÙÔ˘˜ ›¯Â Û˘Ì‚Ô˘Ï‡ÛÂÈ Ó· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ¿ÓÙ· ÎÔÓÙ¿ ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ Ó· ·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó ·ı¤·ÙÔÈ, fiÛÔ ·˘Ùfi ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ. ªÂÙ¤ÊÂÚ·Ó, ÏÔÈfiÓ, ÙÔÓ
π‚¿Ù˙Ë Ù˘ÊÏfi ÛÙËÓ ·˘Ï‹ Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ·Ó¤‚ËηÓ
ÛÙÔÓ ÂÍÒÛÙË ÂÓfi˜ ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹Ì·ÙÔ˜, ÙÚ¿‚ËÍ·Ó Ù· Û·ıÈ¿ ÙÔ˘˜ Î·È ÂÙÔÈÌ¿ÛÙËÎ·Ó Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ıÔ‡Ó.
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔ˘˜ ÂÚÈ·ÎψÛ ·Ì¤ÙÚËÙÔ Ï‹ıÔ˜ ·ÓıÚÒˆÓ, Ô˘ ÊÒÓ·˙·Ó ˙ËÙÒÓÙ·˜ ÂΉ›ÎËÛË Î·È ÔÏ›˙ÔÓÙ·Ó Ì ÔÙȉ‹ÔÙ ¤‚ÚÈÛηÓ, ·ÎfiÌË
Î·È Ì ‰·˘ÏÔ‡˜ Î·È Ì ‡ÊÏÂÎÙ· ˘ÏÈο. √ ı¿Ó·Ùfi˜
ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ·Ó·ÌÂÓfiÌÂÓÔ˜. ŸÌˆ˜, Ô ¢·ÊÓÔÌ‹Ï˘
¤Û΢„ ·fi ÌÈ· fiÚÙ· Î·È ÎÔ˘ÓÒÓÙ·˜ ÙÔ ¯¤ÚÈ ÙÔ˘
ÙÔ˘˜ ËÚ¤ÌËÛ ϤÁÔÓÙ·˜ ˆ˜ fi,ÙÈ ¤Î·Ó ÙÔ ¤Î·Ó fi¯È
·fi ÚÔÛˆÈ΋ ¤¯ıÚ· ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔÓ ·Ú¯ËÁfi ÙÔ˘˜
·ÏÏ¿ Ì ‰È·Ù·Á‹ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿. ΔÔ˘˜ ¤ÏÂÁ Â›Û˘ fiÙÈ
ÌÔÚÔ‡Û·Ó ‚¤‚·È· Ó· ÙÔÓ ÛÎÔÙÒÛÔ˘Ó, ·ÏÏ¿ fiÙÈ Ô
›‰ÈÔ˜ Î·È ÔÈ ˘ËÚ¤Ù˜ ÙÔ˘, ÔÏÂÌÒÓÙ·˜ ÔÏfi„˘¯·, ı·
¤ı·ÈÓ·Ó Â˘¯·Ú›ÛÙˆ˜, ÁÈ·Ù› ‹ÍÂÚ·Ó fiÙÈ ˘‹Ú¯Â ÂΛÓÔ˜ Ô˘ ı· ÂΉÈÎÔ‡ÓÙ·Ó ÁÈ· ÙÔ ·›Ì· ÙÔ˘˜, Î·È ı·
¤ÚÂ ӷ ÛÎÂÊÙÔ‡Ó Î·Ï¿ ·Ó ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÙÔ˘
·ÓÙÈÛÙ·ıÔ‡Ó ÁÈ· Ôχ. ∏ ·ÂÈÏ‹ ·˘Ù‹ Í¿ÊÓÈ·Û ÙÔ

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

Ï‹ıÔ˜, ÙÔ ÔÔ›Ô ¿Ú¯ÈÛ ÛÈÁ¿ ÛÈÁ¿ Ó· ‰È·Ï‡ÂÙ·È. ª¿ÏÈÛÙ·, ÔÈ ÁÂÚÔÓÙfiÙÂÚÔÈ Î·È Û˘ÓÂÙfiÙÂÚÔÈ ÂÂ˘Ê‹ÌËÛ·Ó
ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È ‰‹ÏˆÛ·Ó ˘ÔÙ·Á‹. √ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ˜ ÌfiÚÂÛÂ, ÏÔÈfiÓ, Ì ÙËÓ ¿ÓÂÛ‹ ÙÔ˘ Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ ÙÔÓ π‚¿Ù˙Ë Ù·ÂÈӈ̤ÓÔ ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿. ∂ΛÓÔ˜, ‚Ú·‚‡ÔÓÙ·˜ ÙÔ ·Ó‰Ú·Á¿ıËÌ¿ ÙÔ˘, ÙÔÓ ‰ÈfiÚÈÛ ·Ì¤Ûˆ˜
ÛÙÚ·ÙËÁfi ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ ·Ú·¯ÒÚËÛ fiÏË ÙËÓ
ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘ π‚¿Ù˙Ë, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙË Ê˘Ï·Î‹.
√ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ·Ú·Ì¤ÓÂÈ ÛÙË ¢È¿‚ÔÏË.
ªÈ· Ó‡¯Ù· οÔÈÔ˜ Ô˘ ÂÁη٤ÏÂÈ„Â ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi‰Ô
ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ ‹Á ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ηÈ
¯Ù‡ËÛ ÙËÓ fiÚÙ· ÙÔ˘ ηٷχ̷Ùfi˜ ÙÔ˘. √È ÊÚÔ˘ÚÔ›
ÙÔÓ ÚÒÙËÛ·Ó ÔÈÔ˜ ‹Ù·Ó Î·È ÂΛÓÔ˜ ·ÔÎÚ›ıËΠˆ˜
‹Ù·Ó Ô ¡ÈÎÔÏÈÙÛ¿˜ Î·È fiÙÈ ÂÚ¯fiÙ·Ó Ó· ·Ú·‰Ôı› ÛÙÔ
‚·ÛÈÏÈ¿. ∂›‰·Ì fiÙÈ Ô ¿Ó‰Ú·˜ ·˘Ùfi˜, Ô˘ ÚÈÓ ·fi 18
¯ÚfiÓÈ· ˘ÂÚ·Û›ÛÙËΠÁÂÓÓ·›· Ù· ™¤Ú‚È·, ÙÂÏÈο ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·Ú·‰Ôı› Î·È fiÙÈ ÙÈÌ‹ıËΠˆ˜ ·ÙÚ›ÎÈÔ˜. ∫·ÙfiÈÓ ÙÔÓ Â›‰·Ì ӷ ‰Ú·ÂÙ‡ÂÈ, Ó· Û˘ÏÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È ¿ÏÈ Î·È Ó· Ô‰ËÁÂ›Ù·È ‰¤ÛÌÈÔ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∞ÚÁfiÙÂÚ· ÂÏ¢ıÂÚÒıËΠ·fi Ù· ‰ÂÛÌ¿
ÙÔ˘ Î·È ‰Ú·¤Ù¢Û ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿, Û˘Ó¯›˙ÔÓÙ·˜ ÙÔÓ
·ÁÒÓ·. ¢ÂÓ ı¤ÏËÛ ӷ ˘Ô·„ÂÈ ÛÙË ÌÔ›Ú· ÙÔ˘ Ô‡ÙÂ

ÌÂÙ¿ ÙËÓ ˘ÔÙ·Á‹ Ù˘ ª·Ú›·˜ Î·È ÙfiÛˆÓ ¿ÏÏˆÓ ·Ú¯ËÁÒÓ, ·ÏÏ¿ ·Ú¤ÌÂÓ ÎÚ˘Ì̤ÓÔ˜ ÛÙ· ‚Ô˘Ó¿. μϤÔÓÙ·˜
ÏÔÈfiÓ fiÙÈ ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÓÙÚfiÊÔ˘˜ ÙÔ˘ ¿ÏÏÔÈ ·Ú·‰›ÓÔÓÙ·Ó ÛÙË ‰‡Ó·ÌË Ô˘ ÛÙ¿ÏıËΠÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘˜ Î·È ¿ÏÏÔÈ Û˘ÏÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·Ó, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ̤۷ ÛÙËÓ ·ÂÏÈÛ›·
ÙÔ˘ Ó· ˙ËÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ¤ÏÂÔ˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿.
ŸÌˆ˜, ÂΛÓÔ˜ ÓÈÒıÔÓÙ·˜ ·¤¯ıÂÈ· ÁÈ· ÙȘ ÙfiÛ˜
ÚÔ‰Ôۛ˜, ‰ÂÓ ı¤ÏËÛ ӷ ÙÔÓ ‰ÂÈ Î·È ‰È¤Ù·Í ӷ ÙÔÓ
ÛÙ›ÏÔ˘Ó ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È Ó· ÙÔÓ ‚¿ÏÔ˘Ó ÛÙË Ê˘Ï·Î‹. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ú‡ıÌÈÛ ÙȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘, Ù˘ ∫ÔÏÒÓÂÈ·˜ Î·È Ù˘ ¢Ú˘ÈÓÔ˘fiψ˜, ÂÁη٤ÛÙËÛ ÛÙ· ı¤Ì·Ù· ÂΛӷ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ Î·È Ê‡Ï·Î˜,
ÂÓÒ ·fi ÙÔ˘˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÂΛ
¿ÊËÛ fiÛÔ˘˜ ‹ıÂÏ·Ó Ó· Ì›ÓÔ˘Ó Î·È, ·›ÚÓÔÓÙ·˜ Ì·˙›
ÙÔ˘ ÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜, ‹Á ÛÙËÓ ∫·ÛÙÔÚÈ¿. ∂Λ ÙÔ˘
¤ÊÂÚ·Ó ‰‡Ô ÎfiÚ˜ ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï, ÔÈ Ôԛ˜, ‚ϤÔÓÙ·˜
ÙË ª·Ú›·, ÙË ¯‹Ú· ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË, ÙÔ˘ ‰ÔÏÔÊfiÓÔ˘ ÙÔ˘
·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘˜, Ó· οıÂÙ·È ‰›Ï· ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, fiÚÌËÛ·Ó
Ó· ÙËÓ ÍÂÛΛÛÔ˘Ó. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ηٿÊÂÚ ӷ ÙȘ ËÚÂÌ‹ÛÂÈ, ‰›ÓÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ ÁÈ· ÙÈ̤˜ Î·È ÏÔ‡ÙË.
ŸÛÔ ÁÈ· ÙË ª·Ú›·, ÙËÓ Ù›ÌËÛ Ì ÙÔ ·Í›ˆÌ· Ù˘ ˙ˆÛÙ‹˜ Î·È ÙËÓ ¤ÛÙÂÈÏ Ì ÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ Ù˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∫·ÙfiÈÓ, ·ÊÔ‡ ‰È¤Ù·Í ÙÔÓ •ÈÊ›· Ó· ηÙ‰·Ê›ÛÂÈ fiÏ· Ù· ÊÚÔ‡ÚÈ· ÛÙ· ™¤Ú‚È· (·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ
∞ÏÈ¿ÎÌÔÓ· Î·È ÛÙÔÓ ŸÏ˘ÌÔ) Î·È ÛÙÔ ™ˆÛÎfi, ÎÈÓ‹ıËΠÚÔ˜ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙˆÓ ™Ù·ÁÒÓ ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·,

[39]

[40]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
Ô ‚˘˙·ÓÙÈÓfi˜ Ó·fi˜
ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ
∞ÔÛÙfiψÓ
ÛÙËÓ ∞ÁÔÚ¿
ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ,
Ô˘ ıÂÌÂÏÈÒıËÎÂ
ÙÔ 10Ô ·ÈÒÓ·.
√ μ·Û›ÏÂÈÔ˜,
Ô ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˜
Î·È μÔ˘ÏÁ·ÚÔÎÙfiÓÔ˜, ÌÂÙ¿
ÙË Û˘ÓÙÚÈ‚‹
ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ,
ÙÔ 1019 ¤ÊÙ·ÛÂ
̤¯ÚÈ ÙËÓ ∞ı‹Ó·.
KHIRMAN VLADIMIR/
SHUTTERSTOCK

fiÔ˘ ‹Á ÁÈ· Ó· ÙÔÓ ÚÔÛ΢ӋÛÂÈ Ì ÙÔ ˘ËÚÂÙÈÎfi
ÙÔ˘ ÚÔÛˆÈÎfi Ô ∂ÏÂÌ¿Á, ·Ú¯ËÁfi˜ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ
ÙÔ˘ μÂÚ·Ù›Ô˘, Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ ∞Ï‚·Ó›·,
Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ Û˘Ó¿Ú¯ÔÓÙ¤˜ ÙÔ˘.
Ÿˆ˜ ÛˆÛÙ¿ ·Ú·ÙËÚ› Ô ÃÔÊ, ·fi ÙȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘ ÂÍ¿ÁÂÙ·È ÙÔ
Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ Ë ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ›¯Â ÂÍ·ψı› fi¯È ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ¿Óˆ ∞Ï‚·Ó›· ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ Î·È ÛÙËÓ Î¿Ùˆ. ΔÚÂȘ ÁÈÔÈ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ·ÁˆÓ›ÛÙËÎ·Ó Ì¤¯ÚȘ ÂÛ¯¿ÙˆÓ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Á‡Úˆ ·fi ÙÔ
·Ú¯·›Ô fiÚÔ˜ ΔfiÌ·ÚÔ, ÙËÓ ΔÔÌfiÚÓÈÙÛ· ‹ ΔfiÌÂÚÈÙ, ηÈ
Ó·, ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ÙÔ˘ μÂÚ·Ù›Ô˘ Ó· ˙ËÙÔ‡Ó Û˘ÁÁÓÒÌË
·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÁÈ·Ù› ›¯·Ó ˘Ô·„ÂÈ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙˆÓ
μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ. ª¤¯ÚÈ Î·È Û‹ÌÂÚ· ‰ÂÓ Â›Ó·È Ï›Á· Ù· ÛÏ·‚Èο ÔÓfiÌ·Ù· ΈÌÔfiÏÂˆÓ Î·È ¯ˆÚÈÒÓ ÛÙ· ̤ÚË
·˘Ù¿, Ô˘ Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó fi¯È ÌfiÓÔ ÙË ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋
ÂΛÓË Î˘ÚÈ·Ú¯›· ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ fiÙÈ ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿Ï˘Û‹

Ù˘ ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ÂΛ ·ÚÎÂÙÔ› ™Ï·‚Ô‚Ô‡ÏÁ·ÚÔÈ, ·fi
ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜, ÌÔÏÔÓfiÙÈ ÙÂÏÈο Û˘Á¯ˆÓ‡ıËÎ·Ó ÌÂ
ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜, ‰È·ÙËÚ‹ıËÎ·Ó ÔÏÏ¿ ÙÔÈο ÔÓfiÌ·Ù·, fiˆ˜ Û˘Ó¤‚Ë Î·È Û ¿ÏÏ· ̤ÚË Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜.
∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, fï˜, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ÔÏÏÔ› ∞Ï‚·ÓÔ›
˘ËÚÂÙÔ‡Û·Ó ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi. ∫·Ù¿
¿Û· Èı·ÓfiÙËÙ·, ∞Ï‚·Ófi˜ ‹Ù·Ó Ô ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ¢·‚›‰
Ô ∞ÚÈ·Ó›Ù˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙfiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙÔÓ
fiÏÂÌÔ ·˘Ùfi Î·È ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜ ı· ÙÔ˘˜
‰Ô‡Ì ÙÔ 15Ô ·ÈÒÓ· Ó· ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·È ÛÙÔ Ï¢Úfi ÙÔ˘
∫·ÛÙÚÈÒÙË Î·Ù¿ ÙˆÓ Ìˆ·ÌÂı·ÓÒÓ.

√È ‰‡Ô ıÚ›·Ì‚ÔÈ
ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ ÛÙËÓ ∞ı‹Ó·
Î·È ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
∞fi ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙˆÓ ™Ù·ÁÒÓ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Û˘Ó¤¯ÈÛ ÙËÓ
ÔÚ›· ÙÔ˘ ÚÔ˜ Ù· ÓfiÙÈ· Î·È Î·Ù¤‚ËΠ̤¯ÚÈ ÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·. ª¤ÓÔÓÙ·˜ ÛÙË §·Ì›·, Ë ÔÔ›· ÙfiÙ ÏÂÁfiÙ·Ó ∑ËÙÔ‡ÓÈÔ, ÂÈÛΤÊıËΠÙÔ ‰›Ô Ù˘ Ì¿¯Ë˜
fiÔ˘ ÚÈÓ ·fi 24 ¯ÚfiÓÈ· Ô ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜
√˘Ú·Ófi˜ ›¯Â ηٷÙÚÔÒÛÂÈ ÙÔÓ ™·ÌÔ˘‹Ï. ∏ ı¤· ÙˆÓ
ÔÛÙÒÓ ÙˆÓ ÂÛfiÓÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ Ô˘ ΛÙÔÓÙ·Ó ÛÂ
ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ÛˆÚÔ‡˜ ÛÙȘ fi¯ı˜ ÙÔ˘ ™ÂÚ¯ÂÈÔ‡ Û˘ÁÎÏfiÓÈÛ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, ·Ó Î·È Â›¯Â ¿ÚÂÈ Ì¤ÚÔ˜ Û ÙfiÛÔ˘˜
ÔϤÌÔ˘˜. ™ÙȘ £ÂÚÌÔ‡Ï˜ ÈηÓÔÔÈ‹ıËΠ¿Ú·
Ôχ ‚ϤÔÓÙ·˜ ÙÔ Ù›¯Ô˜ Ô˘ ηٷÛ΢¿ÛıËΠÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ fiÚÔ˜ ƒÔ˘¤ÓÈ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·¯·›ÙÈÛË ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, Î·È ÙÔ ÔÔ›Ô ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ÙfiÙ ™Î¤ÏÔ˜. ∞fi
ÂΛ, ̤ۈ Ù˘ §ÔÎÚ›‰·˜ Î·È Ù˘ μÔȈٛ·˜, ‹Á ÛÙËÓ
∞ı‹Ó· ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 1019.
∂‰Ò Î·È Î·ÈÚfi ‰ÂÓ Ì·˜ ‰fiıËΠ·ÊÔÚÌ‹ Ó· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÙÔ fiÓÔÌ· Ù˘ fiÏ˘ ·˘Ù‹˜. ∞fi ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘
8Ô˘ Î·È ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 9Ô˘ ·ÈÒÓ· -fiÙ·Ó ‰‡Ô Ó·ڤ˜
∞ıËÓ·›Â˜, Ë ∂ÈÚ‹ÓË Î·È Ë £ÂÔÊ·ÓÒ, ·Ó¤‚ËÎ·Ó Ë Ì›·
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏÏË ÛÙÔ ıÚfiÓÔ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘̤¯ÚÈ ÙÔÓ 11Ô ·ÈÒÓ· ÂÏ¿¯ÈÛÙ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ‰È·ÛÒıËÎ·Ó ÁÈ· ÙËÓ ∞ı‹Ó·. ™Â ·˘Ù‹ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó·
ÂÍÔÚ›˙ÔÓÙ·È Î·Ù¿ ηÈÚÔ‡˜ ¿ÓıÚˆÔÈ Ô˘ ‹Ù·Ó ‹ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ¤ÓÔ¯ÔÈ ÂÛ¯¿Ù˘ ÚÔ‰ÔÛ›·˜. ΔÔ 887 Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ §¤ÔÓÙ·˜ ÂÍfiÚÈÛ ÛÙËÓ ∞ı‹Ó· ÙÔÓ Â›ÛÎÔÔ ∂˘¯·˝ÙˆÓ £Âfi‰ˆÚÔ ™·ÓÙ·‚·ÚËÓfi, Ô ÔÔ›Ô˜ ηÙËÁÔÚ‹ıËΠfiÙÈ Â›¯Â Û˘ÓˆÌÔÙ‹ÛÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Ì·˙› Ì ÙÔÓ
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ºÒÙÈÔ. ¶·ÏÈfiÙÂÚ·, ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ∂ÈÚ‹Ó˘, ÂÍÔÚ›ÛÙËÎ·Ó ÛÙËÓ ›‰È· fiÏË ÔÈ ÎÔ˘ÓÈ¿‰ÔÈ Ù˘,
fiˆ˜ ÂÍÈÛÙÔÚ‹Û·Ì ÌÈÏÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹.
∂›Û˘, ÔÈ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó fiÙÈ ÙÔ 915, fiÙ·Ó
Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Ô ¶ÔÚÊ˘ÚÔÁ¤ÓÓËÙÔ˜ ‹Ù·Ó ·Ó‹ÏÈÎÔ˜,

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

[41]

∏ Ì¿¯Ë ÛÙÔ ∫ÏÂȉ› ÙÔ 1014 ‹Ù·Ó Ë ÈÔ
ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Ô˘ ¤‰ˆÛÂ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μã
ηٿ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ Î·È ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï μã.
ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜,
ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ·Ó¤¯ÔÓÙ·Ó ÙËÓ Î·Ù·›ÂÛË Ô˘ ÔÊÂÈÏfiÙ·Ó
ÛÙËÓ ·ÎÔÏ·Û›· Î·È ÛÙËÓ ·ÏËÛÙ›· ÙÔ˘ ÷ۤ, ÙÔ˘ ÁÈÔ˘
ÙÔ˘ πÔ‡‚·, ÙÔ˘ ÂÈÙ¤ıËηÓ. ∂ΛÓÔ˜ Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙÔ Ó·fi
Ù˘ ∞ı‹Ó·˜, ·ÏÏ¿ ÔÈ ‰ÈÒÎÙ˜ ÙÔ˘, ¯ˆÚ›˜ Ó· Û‚·ÛÙÔ‡Ó
ÙÔ ¿Û˘ÏÔ ·˘Ùfi, ÙÔÓ ı·Ó¿ÙˆÛ·Ó Ì ÏÈıÔ‚ÔÏÈÛÌfi ̤۷
ÛÙÔ ı˘ÛÈ·ÛÙ‹ÚÈÔ. ¶ÚfiÎÂÈÙ·È Èı·Ófiٷٷ ÁÈ· ÙÔÓ ÚˆÙÔÛ·ı¿ÚÈÔ Ã·Û¤, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Ô ¶ÔÚÊ˘ÚÔÁ¤ÓÓËÙÔ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ˆ˜ ¢ÓÔÔ‡ÌÂÓÔ ÙÔ˘ ı›Ԣ ÙÔ˘
∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘, ÛÙËÓ ·Ê‹ÁËÛ‹ ÙÔ˘ ÚÔ˜ ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ƒˆÌ·Ófi μ′ (ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·Ù›· ÙÔ˘ ¶ÚÔ˜ ÙÔÓ ›‰ÈÔÓ ˘ÈfiÓ), ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ ™·Ú·ÎËÓfi fi¯È ÌfiÓÔ ÛÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹
·ÏÏ¿ Î·È ÛÙÔ ÊÚfiÓËÌ· Î·È ÛÙË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿. ªÂÙ¿ ÙÔ
ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘ ÙÔ 913, ÙÔÓ Ã·Û¤ ÂӉ¯Ô̤ӈ˜ ·ÔÌ¿ÎÚ˘Ó·Ó Ô‡Ùˆ˜ ‹ ¿Ïψ˜ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÔÈ Â›ÙÚÔÔÈ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ∑′. ª¤ÓÔÓÙ·˜ ‹‰Ë ÛÙËÓ ∞ı‹Ó·, ÏfiÁˆ οÔÈ·˜ ˘ËÚÂÛ›·˜ ‹ ηÈ
ÂÍÔÚ›·˜, ÚÔοÏÂÛ Ì ÙË ÌÔ¯ıËÚ›· ÙÔ˘ ÙËÓ ·Á·Ó¿ÎÙËÛË ÙˆÓ Î·ÙԛΈÓ. ∞ӷʤÚÔÓÙ·È ÂÈϤÔÓ Ù· ÔÓfiÌ·Ù· ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ ÂÈÛÎfiˆÓ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜, fiˆ˜ ÙÔ˘
∞Ó·ÛÙ·Û›Ô˘ ÙÔ 872, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ÁÚ·„ ηٿ ÙÔ˘ ¿·
πˆ¿ÓÓË ∏′ Î·È ‰È·Ù¤ÏÂÛ ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ¡È΋ٷ Î·È ÙÔ˘
™¿‚‚·, Ô·‰ÒÓ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘. ∂›Û˘, ÌÓËÌÔÓ‡ÔÓÙ·È
ÔÈ Â›ÛÎÔÔÈ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ £ÂÔ‰‹ÁÈÔ˜ (997), ªÈ¯·‹Ï
(1025) Î·È §¤ÔÓÙ·˜ (1054). ∞fi ÙÔÓ 11Ô ·ÈÒÓ· ηÈ
ÂÍ‹˜ ÔÈ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ fiÏË Á›ÓÔÓÙ·È ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚ˜ Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜. ∞Ú¯Èο ¤¯Ô˘Ì ÛÙÔȯ›· ·fi ‰‡Ô ÂÚÈËÁËÙ¤˜ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂˘ÚÒ˘, Ù·
ÔÔ›· -fiÛÔ ·ÊÂÏ‹ Î·È ·Ó ›ӷÈ- Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó fiÙÈ Ë
Ê‹ÌË Ù˘ fiÏ˘ Ûˆ˙fiÙ·Ó ·ÎfiÌË ·ÎÌ·›· ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ.
√ μÔ˘ÚÁÔ‡Ó‰ÈÔ˜ °Ô˘›‰ˆÓ ÂÁΈÌÈ¿˙ÂÈ ÙËÓ ∞ı‹Ó· ˆ˜
ÌËÙ¤Ú· Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ Î·È Ù˘ Ù¤¯Ó˘, ΢ڛˆ˜ fï˜
ı·˘Ì¿˙ÂÈ ÙÔ ıÂ›Ô Î·È ·ÎÔ›ÌËÙÔ Êˆ˜ Ô˘ ›‰Â ÛÙÔÓ ÔÏ˘ÙÂÏ‹ Ó·fi Ù˘ ·ÂÈ·Úı¤ÓÔ˘ £ÂÔÙfiÎÔ˘ ª·Ú›·˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ·ÏÈfiÙÂÚ· ¶ÚÔ‡Ï·ÈÔ Î·È ·ÓÂÁ¤ÚıËΠ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ π¿ÛÔÓ·. √ πÛÏ·Ó‰fi˜ ™·È‚Ô‡ÏÊ,
ËÁ·›ÓÔÓÙ·˜ Ó· ÚÔÛ΢ӋÛÂÈ ÙÔÓ ÕÁÈÔ Δ¿ÊÔ ÙÔ 11021103, ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙÔ Ô‰ÔÈÔÚÈÎfi ÙÔ˘ ÛÙËÓ ¶¿ÙÚ·,
Ô˘ ÙËÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ fiÏË ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ∞Ó‰Ú¤·, ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· Î·È Û ¿ÏÏ· ÓËÛÈ¿. ∫¿ÓÂÈ ÏfiÁÔ Â›Û˘ ÁÈ· ÙÔ ‚ÔȈÙÈÎfi ÏÈÌ¿ÓÈ ŸÛÙÔ ÛÙÔÓ ∫ÔÚÈÓıÈ·Îfi ÎfiÏÔ (Û‹ÌÂÚ·

ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È §È‚·‰fiÛÙÔ, ·Ú¯·›· ∫Ú¤Ô˘Û·), ·fi fiÔ˘
·Ó·¯ÒÚËÛÂ Î·È Ù·Í›‰Â„ ‰‡Ô ̤Ú˜ -›Ù Â˙fi˜ ›ÙÂ
¿Óˆ Û Á·˚‰Ô‡ÚÈ- ÁÈ· Ó· ÊÙ¿ÛÂÈ ÛÙȘ £‹‚˜, ÙȘ
Ôԛ˜, ϤÂÈ, «Ô Ï·fi˜ ÙȘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ ™Ù‹‚˜». ŒÂÈÙ·
οÓÂÈ ÏfiÁÔ ÁÈ· ÙËÓ ∞ı‹Ó·, Ë ÔÔ›· ·¤¯ÂÈ Â›Û˘ ‰‡Ô
̤Ú˜ ¢ı‡ ‰ÚfiÌÔ ·fi ÙÔÓ ∫ÔÚÈÓıÈ·Îfi ÎfiÏÔ Î·È Â›Ó·È
ÂÚ›ÊËÌË ÁÈ· ÙÔÓ ·fiÛÙÔÏÔ ¶·‡ÏÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ΋ڢÍÂ
ÂΛ ÙÔ ÏfiÁÔ ÙÔ˘ £ÂÔ‡, Î·È ÙÔÓ ¿ÁÈÔ ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ, Ô
ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÁÂÓÓËı› Û ·˘Ù‹ Î·È Î·Ù˯‹ıËΠ·fi ÙÔÓ
¶·‡ÏÔ ÛÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ›ÛÙË. √ °Ô˘›‰ˆÓ, ÏÔÈfiÓ, ı˘Ì¿Ù·È ΢ڛˆ˜ ÙÔ˘˜ ÂȉˆÏÔÏ¿ÙÚ˜ ÊÈÏÔÛfiÊÔ˘˜, Ú‹ÙÔÚ˜ Î·È ‹ÚˆÂ˜, ·Ó Î·È ·Ú·‰fi͈˜ ‰È·ÛÙÚ‚ÏÒÓÂÈ Ù·
ÛÙÔȯ›· ÁÈ’ ·˘ÙÔ‡˜. ∞ÎfiÌË, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ ÙÔÓ
¶·ÚıÂÓÒÓ· ¶ÚÔ‡Ï·ÈÔ Î·È ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ˆ˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁfi
ÙÔ˘ ÙÔÓ π¿ÛÔÓ·. √ ™·È‚Ô‡ÏÊ, ·fi ÙË ‰È΋ ÙÔ˘ ÏÂ˘Ú¿,
ÁÓˆÚ›˙ÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ ÙÔ˘˜ ‹ÚˆÂ˜ Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜ ›ÛÙ˘
Î·È ‰ÂÓ Í¯ӿ, ÂÓÓÔ›ٷÈ, Ó· Â·Ó·Ï¿‚ÂÈ Ù· Û¯ÂÙÈο ÌÂ
ÙÔ ¿Û‚ËÛÙÔ Ï˘¯Ó¿ÚÈ ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛ›· Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜.
ŸÌˆ˜, Î·È ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ Ë ∞ı‹Ó· ‰È·ÙËÚÔ‡Û ÙË
Ê‹ÌË Ù˘ ÏfiÁˆ ÙÔ˘ ¤Ó‰ÔÍÔ˘ ·ÚÂÏıfiÓÙÔ˜ Ù˘. ∞˘Ùfi
μ ÛÙÔ
Á›ÓÂÙ·È Ê·ÓÂÚfi ·fi ÙËÓ ¿ÊÈÍË ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′
Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ıÚÈ·Ì‚È΋˜ ÔÚ›·˜ ÙÔ˘, ÙËÓ ÔÔ›· ›‰·ÌÂ
Ó· ÂȯÂÈÚ› ·fi ÙËÓ ¿ÓÔÈÍË ÙÔ˘ 1018 ¤ˆ˜ ÙËÓ ¿ÓÔÈÍË
ÙÔ˘ 1019, ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ
∞¯Ú›‰· Î·È ·fi ÙËÓ ∞¯Ú›‰· ¤ˆ˜ ÙËÓ ∞ı‹Ó·. ΔÔ ÚÒÙÔ
̤ÚÔ˜ Ù˘ ÔÚ›·˜ ·˘Ù‹˜ ‹Ù·Ó ··Ú·›ÙËÙÔ ÁÈ· Ó· ‰Â¯Ù› ÙËÓ ˘ÔÙ·Á‹ ÙˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ Ô˘ η٤¯ÔÓÙ·Ó
·ÎfiÌË ·fi ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜ ÛÙË £Ú¿ÎË, ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›· Î·È ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›· Î·È ÁÈ· Ó· Ú˘ıÌ›ÛÂÈ ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ Î·È ÔÏÈÙÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛ‹ ÙÔ˘˜. ŸÌˆ˜, ·fi ÙËÓ
∫·ÛÙÔÚÈ¿ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÌÔÚÔ‡Û οÏÏÈÛÙ· Ó· ¿ÂÈ ÛÙË
£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ÁÈ· Ó· ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ·fi ÂΛ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ›Ù ·fi ÙËÓ ÍËÚ¿ ›Ù ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ·, ÁÈ·Ù› ÔÈ ÓÔÙÈfiÙÂÚ˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ›¯·Ó
··ÏÏ·Á› ÚÈÓ ·fi 25 ¯ÚfiÓÈ· ·fi οı ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋
ÂȉÚÔÌ‹ Î·È Î·Ù¿ÎÙËÛË Î·È Â›¯·Ó ˘·¯ı› ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο ÛÙË ‚·ÛÈÏÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË. ∏ ÂÈı˘Ì›· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿
Ó· ÂÈÛÎÂÊı› Â›Û˘ ÙË £ÂÛÛ·Ï›· Î·È ÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ ÙÔ È‰È·›ÙÂÚÔ ÂӉȷʤÚÔÓ ÙÔ˘ ÁÈ· ÙȘ
ÂÚÈÔ¯¤˜ ·˘Ù¤˜. ∞ÎfiÌË fï˜ Î·È ·Ó ‹Ù·Ó ·˘Ù‹ Ë ·fiÊ·Û‹ ÙÔ˘, ·Ó ÙÔÓ ÂӉȤÊÂÚÂ Ë ÛÔ˘‰·ÈfiÙËÙ· ÙˆÓ

[42]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ºˆÙÔÁÚ·Ê›·
·fi ÙÔ Î¿ÛÙÚÔ
ÙÔ˘ ∞Ó›Ô˘.
√ πˆ‚·ÓÂÛ›Î˘,
ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙÔ˘
∞Ó›Ô˘ ÛÙËÓ
∞ÚÌÂÓ›·,
·Ú¤‰ˆÛ ٷ
ÎÏÂȉȿ Ù˘ fiÏ˘
ÛÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ,
ÊÔ‚Ô‡ÌÂÓÔ˜
Ù˘¯fiÓ Â›ıÂÛË.
ŒÙÛÈ, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜
ÙÔÓ ‰ÈfiÚÈÛ ÈÛfi‚ÈÔ
¿Ú¯ÔÓÙ· ÙÔ˘
∞Ó›Ô˘ Î·È fiÏ˘
Ù˘ ∞ÚÌÂÓ›·˜.
HAMURISHI/
SHUTTERSTOCK

fiÏÂˆÓ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ÂΛӢ Ù˘ ÂÔ¯‹˜, ı· ÚÔÙÈÌÔ‡Û ‚¤‚·È· οÔÈ· ¿ÏÏË fiÏË ˆ˜ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô
ÛÙ·ıÌfi Ù˘ ÛËÌ·ÓÙÈ΋˜ ÂΛӢ ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋˜ Î·È ÔÏÈÙÈ΋˜ ÔÚ›·˜ ÙÔ˘. ∏ ¶¿ÙÚ·, Ë ∫fiÚÈÓıÔ˜ Î·È Ë
£‹‚· ‹Ù·Ó Ôχ ÈÔ ·ÍÈfiÏÔÁ˜ ·fi ÙËÓ ∞ı‹Ó· ÁÈ· ÙË
‚ÈÔÙ¯ӛ· Î·È ÙÔÓ ÏÔ‡ÙÔ ÙÔ˘˜. ◊Ù·Ó Ì¿ÏÈÛÙ· Ôχ
Ê˘ÛÈÎfi Ó· ¿ÂÈ ÛÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ, fiÔ˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ë ¤‰Ú·
ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, ÂÓÒ Ë ÁˆÁÚ·ÊÈ΋ Ù˘ ı¤ÛË ‰È¢ÎfiÏ˘Ó ÙËÓ ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ·. ∂Ô̤ӈ˜, Ë
ÚÔÙ›ÌËÛ‹ ÙÔ˘ ÁÈ· ÙËÓ ∞ı‹Ó· Î·È Ë Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË
ÛÙÔÓ ¶ÂÈÚ·È¿ ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘, Ô˘ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ÙÔÓ ÌÂٷʤÚÂÈ ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·, ÂÍËÁÔ‡ÓÙ·È ÌfiÓÔ ·Ó Ï¿‚Ô˘Ì ˘fi„ÈÓ ÙȘ ¤Ó‰Ô͘ ·Ó·ÌÓ‹ÛÂȘ Ì ÙȘ Ôԛ˜
Û˘Ó‰ÂfiÙ·Ó Î·È ÙfiÙ ÙÔ fiÓÔÌ· ·˘Ù‹˜ Ù˘ fiÏ˘. ª¿ÏÈÛÙ·, ‰ÂÓ ¤Ú·Û ·ÏÒ˜ ·fi ÙËÓ ∞ı‹Ó·, ·ÏÏ¿ ·Ó¤‚ËÎÂ
ÛÙËÓ ∞ÎÚfiÔÏË, Ì ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ Ï·ÌÚ¿ ·Ú·Ù·Á̤ÓÔ, Î·È Ì‹Î ÛÙÔÓ ¶·ÚıÂÓÒÓ·, Ô˘ ÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi
ÙÔ˘ Ûˆ˙fiÙ·Ó ·Î¤Ú·ÈÔ fiˆ˜ ÛÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·, ÂÓÒ ÙÔ
ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘ ›¯Â ÌÂÙ·‚ÏËı› Û ˘¤ÚÔ¯Ô Ó·fi Ù˘
¶·Ó·Á›·˜ £ÂÔÙfiÎÔ˘. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ¤‰ˆÛ ٷ ¢¯·ÚÈÛÙ‹ÚÈ· Ù˘ ӛ΢ ÙÔ˘ Î·È ÛÙfiÏÈÛ Ì ÔÏ˘ÙÂÏ‹ ·Ó·ı‹Ì·Ù· ÙÔ ÈÂÚfi Ù˘.
∞ÊÔ‡, ÏÔÈfiÓ, Ù›ÌËÛ ÙËÓ fiÏË ·˘Ù‹, Ô˘ ‹Ù·Ó
ÁÚ·ÊÙfi Ó· Û˘ÌÌÂÙ¿Û¯ÂÈ ÛÙ· ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚ· ÁÂÁÔÓfiÙ·
Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, η٤‚ËΠ۠·Ú¿Ù·ÍË ÛÙÔÓ ¶ÂÈÚ·È¿
Î·È ·¤Ï¢Û ÁÈ· ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ºÙ¿ÓÔÓÙ·˜ ÂΛ, Ì‹Î ıÚÈ·Ì‚Â˘ÙÈο ·fi ÙË ÃÚ˘Û‹ ¶‡ÏË,
ÊÔÚÒÓÙ·˜ ¯Ú˘Ûfi ÛÙÂÊ¿ÓÈ, Ô˘ ÛÙÔ ¿Óˆ ̤ÚÔ˜ ÙÔ˘
›¯Â ÏÔÊ›Ô ‰È·ÎÔÛÌË̤ÓÔ Ì ‰È·Ì¿ÓÙÈ·. ¶ÚÈÓ ·fi ÙÔ
¿ÚÌ· ‚¿‰È˙·Ó Ë ‚·Û›ÏÈÛÛ· ª·Ú›·, ÔÈ ÎfiÚ˜ ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï Î·È ¿ÏÏÔÈ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ. √È Â¢ÊË̛˜ ÙÔ˘ Ï·Ô‡ ÂΛÓË ÙË Ì¤Ú· ÙÔ‡ ÚÔÛ¤‰ˆÛ·Ó
Â›ÛËÌ· ÙËÓ ÚÔÛˆÓ˘Ì›· ÙÔ˘ μÔ˘ÏÁ·ÚÔÎÙfiÓÔ˘, Ô˘
ÙËÓ ÂÈÎ‡ÚˆÛ·Ó ÔÈ ·ÈÒÓ˜ Î·È Ë ÈÛÙÔÚ›·.

ÀÔÙ·Á‹ ™ÈÚÌ›Ô˘ Î·È ∞ÚÌÂÓ›·˜
ªÂÙ¿ ÙËÓ ˘ÔÙ·Á‹ Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ ‚È¿ÛÙËÎ·Ó Ó·
·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ Ù· ÁÂÈÙÔÓÈο ÛÏ·‚Èο ¤ıÓË ÙˆÓ ÃÚˆ‚¿ÙˆÓ19. ŸÙ·Ó ÔÈ ‰‡Ô ¿Ú¯ÔÓÙ¤˜ ÙÔ˘˜ ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛıËÎ·Ó ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, ¤Ï·‚·Ó
·fi ·˘ÙfiÓ ·ÍÈÒÌ·Ù· Î·È ·ÚÎÂÙ¤˜ ÎÙ‹ÛÂȘ. ŒÓ·˜ ÌfiÓÔ
‰ÂÓ ı¤ÏËÛ ӷ ˘ÔÙ·¯ı›, Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙÔ˘ ™ÈÚÌ›Ô˘,
ÌÈ·˜ fiÏ˘ Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙËÓ ·ÚÈÛÙÂÚ‹ fi¯ıË ÙÔ˘
ÔÙ·ÌÔ‡ ™¿Ô˘, Ù˘ ÔÔ›·˜ Ù· ÌÂÁ¿Ï˘ ¤ÎÙ·Û˘ ÂÚ›È· Ê·›ÓÔÓÙ·È Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ÌÈÎÚ‹ fiÏË
ª‹ÙÚÔ‚ÈÙ˜. ŸÌˆ˜ Ô ‰ÈÔÈÎËÙ‹˜ ÂΛӢ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜,
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¢ÈÔÁ¤Ó˘, ·ÊÔ‡ ı·Ó¿ÙˆÛ ÙÔÓ ¿Ó‰Ú·,

·Ú¤Ï·‚ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ·fi ÙË Û‡˙˘Áfi ÙÔ˘, Ë ÔÔ›·
ÛÙ¿ÏıËΠÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ·ÓÙÚ‡ÙËÎÂ
¤Ó·Ó ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ fiÏ˘.
∫·ÙfiÈÓ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ÍÂÎÔ˘Ú¿ÛÙËΠÁÈ· ÌÈÎÚfi ‰È¿ÛÙËÌ· ·fi ÙÔ˘˜ ·‰È¿ÎÔÔ˘˜ ÔϤÌÔ˘˜ Î·È ÂˆÊÂÏ‹ıËΠ·fi ÙËÓ ·Ó¿·˘Ï· ·˘Ù‹ ÁÈ· Ó· ·Ó·Î·ÈÓ›ÛÂÈ, ÌÂٷ͇ ¿ÏψÓ, ÙÔÓ ·ÁˆÁfi ÙÔ˘ √˘¿ÏÂÓÙ·, Ô˘ ÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜ ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ Â›¯Â ¯ÙÈÛÙ› ۯ‰fiÓ ÂÍ·Ú¯‹˜.
™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· ÍÂÎÔ˘Ú¿ÛÙËΠÁÈ· Ôχ Ï›ÁÔ.
ΔÔ 1021 ¤ÊÙ·Û ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ë Â›‰ËÛË fiÙÈ
Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ∞‚·ÛÁ›·˜ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ·Ú·‚›·Û ÙË
Û˘Óı‹ÎË Ô˘ ›¯Â Û˘ÌʈÓËı› ÚÈÓ ·fi 18 ¯ÚfiÓÈ·
Î·È Âȯ›ÚËÛ ÂȉÚÔ̤˜ ÛÙȘ ÁÂÈÙÔÓÈΤ˜ ¯ÒÚ˜ ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜. √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ‹Ù·Ó ‹‰Ë ÙfiÙ 66 ÂÙÒÓ. ∞fi
·˘Ù¿, Ù· 40 ¯ÚfiÓÈ· Ù· ¤Ú·Û ÔÏÂÌÒÓÙ·˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜
¯ıÚÔ‡˜, ÂÓÒ Ù· 20 ۯ‰fiÓ ‹Ù·Ó Û˘Ó¯Ҙ ¤ÊÈÔ˜ ÛÂ
ÂΛӘ ÙȘ ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ÔÏÂÌÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ. ∂›¯Â, ÏÔÈfiÓ, ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· ÌËÓ
·Ó·Ï¿‚ÂÈ Ó¤Â˜ ÂÎÛÙÚ·Ù›˜. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË fï˜ ‰›ÛÙ·˙ ӷ ·Ó·ı¤ÛÂÈ ÙÔ ÛˆÊÚÔÓÈÛÌfi ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘
ÛÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ÙÔ˘, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜, fiÙ·Ó
·Ô˘Û›·˙Â Ô ›‰ÈÔ˜, ‰ÂÓ Âȉ›ÎÓ˘·Ó ÙËÓ ··ÈÙÔ‡ÌÂÓË
ÂȉÂÍÈfiÙËÙ·. ∫·È ›¯Â ÛÒÌ· ÛȉÂÚ¤ÓÈÔ Î·È ·Î·Ù¿‚ÏËÙË ‰‡Ó·ÌË ı¤ÏËÛ˘. ŒÙÛÈ, ÙÔ 1022 ¤ÊÙ·Û ÛÙËÓ

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

∞‚·ÛÁ›·. ∂›¯Â ‹‰Ë ÏËÛÈ¿ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜, fiÙ·Ó ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠfiÙÈ ‰‡Ô ÛÙÚ·ÙËÁÔ› ÙÔ˘, Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ •ÈÊ›·˜ Î·È Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ μ¿Ú‰· ºˆÎ¿, ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜, ·Á·Ó·ÎÙÈṲ̂ÓÔÈ ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ›¯Â ¿ÚÂÈ Ì·˙› ÙÔ˘, Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ·Ó ÛÙÚ·Ùfi ÛÙËÓ ∫··‰ÔΛ· Î·È ÛÙȘ Á‡Úˆ ÂÚÈÔ¯¤˜ Î·È ÛÙ·Û›·Û·Ó. ∏ ›‰ËÛË ‹Ù·Ó ÙÚÔÌÂÚ‹ ηÈ
ÚÔοÏÂÛ ÌÂÁ¿ÏË ·ÁˆÓ›· ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ, ÙÔ ÔÔ›Ô ‰ÈηÈÔÏÔÁË̤ӷ ÊÔ‚‹ıËΠ̋ˆ˜ ÂÚÈ΢ÎψÓfiÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ∞‚·ÛÁÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ·ÔÛٿ٘
Î·È ¿ı·ÈÓ ·ÓÂ·ÓfiÚıˆÙË Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹.
∂˘Ù˘¯Ò˜, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ÁÚ¿ÊÔÓÙ·˜ ÂÈÛÙÔϤ˜ Û ηı¤Ó·Ó ¯ˆÚÈÛÙ¿ ·fi ÙÔ˘˜ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜, ηٿÊÂÚ ӷ ÚÔηϤÛÂÈ ‰˘ÛÈÛÙ›· ·Ó¿ÌÂÛ¿ ÙÔ˘˜. √ •ÈÊ›·˜ ‰ÔÏÔÊfiÓËÛ ÙÔÓ ºˆÎ¿, Î·È ¤ÙÛÈ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜
‰È·Ï‡ıËηÓ. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ô •ÈÊ›·˜ Û˘ÓÂÏ‹ÊıË,
ÛÙ¿ÏıËΠÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·, ÂÍÔÚ›ÛÙËΠÛÙÔ ÓËÛ› ÙÔ˘
∞ÓÙÈÁfiÓÔ˘ Î·È ¤ÁÈÓ ÌÔÓ·¯fi˜. ∞ÊÔ‡, ÏÔÈfiÓ, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ··ÏÏ¿¯ıËΠ̠·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÔÛٿ٘, ηٷÙÚfiˆÛ ‰‡Ô ÊÔÚ¤˜ ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ Ì ÙÔ˘˜
ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ÙÔ˘, ÙÔÓ ·Ó¿ÁηÛ ӷ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ fiÛ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ‡ ˙‹ÙËÛÂ Î·È Ó· ‰ÒÛÂÈ fiÌËÚÔ ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘
¶·ÁÎÚ¿ÙÈÔ, ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ·¤ÓÂÈÌ ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ Ì·Á›ÛÙÚÔ˘. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ô πˆ‚·ÓÂÛ›Î˘, Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘
¯ÒÚ·˜ ÙÔ˘ ∞Ó›Ô˘ ÛÙË ªÂÁ¿ÏË ∞ÚÌÂÓ›· (Û‹ÌÂÚ· ÕÓÈ,

·ÏÈfiÙÂÚ· Õ‚ÓÈÎÔ), Ô ÔÔ›Ô˜ ˘‹ÚÍ ۇÌÌ·¯Ô˜ ÙÔ˘
°ÂˆÚÁ›Ô˘, ÂÂȉ‹ ÊÔ‚‹ıËΠ̋ˆ˜ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ÙÔ˘
ÂÈÙÂı›, ·Ú·‰fiıËΠ۠·˘ÙfiÓ, ‰›ÓÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ Î·È Ù·
ÎÏÂȉȿ Ù˘ fiÏ˘ ÙÔ˘. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔÓ ‰¤¯ÙËΠηÈ
ÙÔÓ ‰ÈfiÚÈÛ ̿ÁÈÛÙÚÔ Î·È ÈÛfi‚ÈÔ ¿Ú¯ÔÓÙ· fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔ˘
∞Ó›Ô˘ ·ÏÏ¿ Î·È fiÏ˘ Ù˘ ªÂÁ¿Ï˘ ∞ÚÌÂÓ›·˜, ·ÔÛÒÓÙ·˜ ÙÔ˘ fï˜ ¤ÁÁÚ·ÊË ˘fiÛ¯ÂÛË fiÙÈ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi
ÙÔ˘ fiÏË Ë ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ı· ÂÚÈÂÚ¯fiÙ·Ó ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜.

∏ ÌÂÁ¿ÏË ·Í›· ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ
∏ ‰È¢ı¤ÙËÛË ·˘Ù‹ ÙˆÓ ·ÚÌÂÓÈ·ÎÒÓ ˙ËÙËÌ¿ÙˆÓ ·fi
ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÛÙËÓ ÔÔ›· ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Î·Ó ÙÔ fiÓÔÌ·
ÙˆÓ Ìˆ·ÌÂı·ÓÒÓ, Ê·ÓÂÚÒÓÂÈ fiÛÔ ·Û‹Ì·ÓÙÔÈ ‹Ù·Ó
ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹. °ÂÓÈο, ÂÂȉ‹ ÊÙ¿Û·Ì ‹‰Ë ÛÙÔ
ÛËÌÂ›Ô Ó· ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘Ì fiÏË Û¯Â‰fiÓ ÙËÓ ÔÏ˘ıÚ‡ÏËÙË ‚·ÛÈÏ›· ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′, ÌÔÚԇ̠ӷ ‰È·ÈÛÙÒÛÔ˘Ì fiÙÈ ·fi Ù· Ï·ÌÚfiÙÂÚ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ∏Ú·ÎÏ›Ԣ ÔÙ¤ ÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ
Ù¤ÙÔÈ· ·Í›· ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ.
™ÙËÓ ∞Û›· Ë ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ÂÎÙÂÈÓfiÙ·Ó ·fi ÙËÓ ∫Ôϯ›‰· ̤¯ÚÈ ÙËÓ ¿Óˆ ™˘Ú›· Î·È ÛÙ· ·Ó·ÙÔÏÈο ̤¯ÚÈ ÙË
ªÂÁ¿ÏË ∞ÚÌÂÓ›·. ™ÙËÓ ∂˘ÚÒË ¿Ú¯È˙ ·fi ÙÔÓ ÿÛÙÚÔ
̤¯ÚÈ ÙÔ Δ·›Ó·ÚÔ Î·È ÛÙ· ‰˘ÙÈο ¤ÊÙ·Ó ̤¯ÚÈ ÙËÓ
∞‰ÚÈ·ÙÈ΋ Î·È ÙËÓ ∫ÚÔ·Ù›·. ™ÙȘ ÂӉȿÌÂÛ˜ ı¿Ï·ÛÛ˜
¿Ú¯È˙ ·fi ÙËÓ Δ·˘ÚÈ΋ ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ Î·È ¤ÊÙ·Ó ¤ˆ˜
ÙËÓ ∫‡ÚÔ Î·È ÙËÓ ∫Ú‹ÙË. ªÈ· ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ,
Ë £ÂÔÊ·ÓÒ, ›¯Â ·Ó¤‚ÂÈ ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ıÚfiÓÔ
Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜, Î·È ÌÈ· ¿ÏÏË, Ë ÕÓÓ·, ÛÙÔÓ ËÁÂÌÔÓÈÎfi
ıÚfiÓÔ Ù˘ ƒˆÛ›·˜. ∞fi ÙfiÙ Ô˘ ·Û¿ÛÙËΠÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi Î·È ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙËÓ ÕÓÓ·, Ô μÏ·‰›ÌËÚÔ˜
‹Ù·Ó ÈÛÙfi˜ Û‡ÌÌ·¯Ô˜ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ, ÂÓÒ ÔÈ ¯ÒÚ˜

[43]

[44]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

§ÂÙÔ̤ÚÂÈ·
·fi ›Ó·Î· ÙÔ˘
Gentile Bellini,
ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·,
Ì ı¤Ì·
ıÚËÛ΢ÙÈ΋
ÔÌ‹ ÛÙËÓ
Ï·Ù›· ÙÔ˘
∞Á›Ô˘ ª¿ÚÎÔ˘.
∏ ∂ÓÂÙ›·, Ë ÔÔ›·
·Ó¤Î·ıÂÓ ‹Ù·Ó ÌÈ·
·ÓÂÍ¿ÚÙËÙË fiÏË,
ÁÈ· ÏfiÁÔ˘˜
Ô˘ ·ÊÔÚÔ‡Û·Ó
ÛÙÔ ÂÌfiÚÈÔ,
·Ó·ÁÓÒÚÈ˙Â
Ù˘Èο ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ˆ˜ ΢ڛ·Ú¯Ë
Î·È ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·
fiÏË.
DAVID LEES/
CORBIS/APEIRON

Ô˘ ÂÍÔ˘Û›·˙ ˘ÔÙ¿¯ıËÎ·Ó ¤ÎÙÔÙÂ Î·È ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜
·ÈÒÓ˜ ÛÙËÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜. ∞ÏËı‡ÂÈ fiÙÈ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ
ÙÔ˘ μÏ·‰›ÌËÚÔ˘ Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· Ù˘ ÕÓÓ·˜, ¤Ó·˜ Û˘ÁÁÂÓ‹˜ ÙÔ˘, Ô ·ÔηÏÔ‡ÌÂÓÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˘˜
ÃÚ˘Ûfi¯ÂÈÚ, Âȯ›ÚËÛ ÙÔ 1024 Ì·ÎÚfi¯ÚÔÓË ÂȉÚÔÌ‹, ̤ۈ ÙÔ˘ ∂‡ÍÂÈÓÔ˘ fiÓÙÔ˘, ÛÙÔ μfiÛÔÚÔ Î·È
ÛÙÔÓ ∂ÏÏ‹ÛÔÓÙÔ. ŸÌˆ˜, Á‡Úˆ ·fi ÙË §‹ÌÓÔ ‰¤¯ÙËΠÂ›ıÂÛË ·fi ÙÔ ÛÙfiÏÔ ÙˆÓ ∫È‚˘Ú·ÈˆÙÒÓ Î·È
ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡ Ù˘ ™¿ÌÔ˘ ¢·‚›‰, ·fi ÙȘ ∞¯Ú›‰Â˜, ηÈ
ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˘ ∫·‚¿ÛÈÏ· Î·È Î·Ù·ÙÚÔÒıËÎÂ.
√ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜ ‹Ù·Ó ¿ÓÙÔÙÂ Ô Î·Ï‡ÙÂÚ· Â·Ó‰ÚˆÌ¤ÓÔ˜. ∏ Ù·¯‡ÙËÙ· Ì ÙËÓ ÔÔ›·, ÛÙËÓ
ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹, ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙË §‹ÌÓÔ ÔÈ Ó·˘ÙÈΤ˜ ÌÔ›Ú˜ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, Ù˘ ™¿ÌÔ˘ Î·È Ù˘ ªÈÎÚ¿˜
∞Û›·˜ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ fiÙÈ ÔÈ ‰È·Ù·Á¤˜ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ¤ÊÙ·Ó·Ó Û ÔÔÈÔ‰‹ÔÙ ÛËÌÂ›Ô ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ôχ ÁÚ‹ÁÔÚ· Î·È ÂÎÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ¯ˆÚ›˜ ÙËÓ
ÂÏ¿¯ÈÛÙË ·Ó·‚ÔÏ‹. ∏ ·Ï‹ıÂÈ· Â›Ó·È fiÙÈ Î·È Ô ÛÙÚ·Ùfi˜

ÛÙËÓ ÍËÚ¿ ‰ÂÓ ˘ÛÙÂÚÔ‡Û Û ۯ¤ÛË ÌÂ Î·Ó¤Ó·Ó ¿ÏÏÔ,
·Ú¿ Ù· ¿ÛÙÔ¯· Û¯fiÏÈ· Ô˘ ¤ÁÚ·„ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ Ô §Ô˘ÈÙÚ¿Ó‰Ô˜. ∞Ó ·Ó·ÏÔÁÈÛÙԇ̠Ò˜ ·ÁˆÓ›ÛÙËΠÌfiÓÔ
ÛÙÔ μÔ˘ÏÁ·ÚÈÎfi ¶fiÏÂÌÔ, Î·È ÂȉÈο ÛÙË ÙÂÏÂ˘Ù·›·
ÙÔ˘ Ê¿ÛË, fiÙ·Ó ÁÈ· 20 Û˘Ó¯‹ ¯ÚfiÓÈ· ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛÂ
Ó· ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÂÈ Û˘Ó¯Ҙ Î·È Î¿ı ¯ÚfiÓÔ Ó· Ì¿¯ÂÙ·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÁÈ· ‰¤Î· Ì‹Ó˜- ÛÙËÓ ‡·ÈıÚÔ, ΢ÚȇÔÓÙ·˜ ÊÚÔ‡ÚÈ·, ÂÎÔÚıÒÓÙ·˜ Ôχ Ô¯˘ÚˆÌ¤Ó˜
ÛÙÂÓˆÔ‡˜, ÚÔ¯ˆÚÒÓÙ·˜ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ¿ÏÏÔÙ ÚÔ˜ ÙÔ μȉ›ÓÈÔ, ¿ÏÏÔÙ ÚÔ˜ ÙËÓ
∞¯Ú›‰· Î·È ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ, ¿ÏÏÔÙ ÚÔ˜ ÙË §¿ÚÈÛ· ηÈ
ÙË §·Ì›·, ·ÓÙÈ·Ï‡ÔÓÙ·˜ ¤Ó· ¤ıÓÔ˜ ÔÏÂÌÈÎfiÙ·ÙÔ,
΢ÚÈÂ˘Ì¤ÓÔ ·fi ÊÔ‚ÂÚfiÙ·ÙÔ ¿ıÔ˜, Ú¤ÂÈ Ó· ÔÌÔÏÔÁ‹ÛÔ˘Ì ˆ˜, ÁÈ· Ó· ÂÈÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ÙÂÏÈο Û ¤Ó·Ó
·ÁÒÓ· ÙfiÛÔ Â›ÌÔÓÔ, ¤ÚÂ ӷ ‰È·ı¤ÙÂÈ ·Ó·ÁηÛÙÈο
fiϘ ÙȘ ··Ú·›ÙËÙ˜ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÎÔfi ·ÚÂÙ¤˜, ‰ËÏ·‰‹ ÂÈı·Ú¯›·, ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ·, ÂÍ¿ÛÎËÛË, ηٿÏÏËÏÔ
ÔÏÈÛÌfi Î·È ¤ÌÂÈÚÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜.
√È ÂÌÔÚÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË ‹Ù·Ó
Û˘Ó¯›˜ Î·È ÂÈÎÂډ›˜ fiÛÔ ÔÙ¤ ¿ÏÏÔÙÂ. ¶fiÛÔ

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ‹Ù·Ó Û˘ÌÂÚ·›ÓÂÙ·È, ÌÂٷ͇ ¿ÏψÓ, Î·È ÙÔ
ÂÍ‹˜: ∏ ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚË fiÏË Ù˘ ¢‡Û˘, Ë ∂ÓÂÙ›·, ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÂÈ ¿ÓÙÔÙ -¤ÛÙˆ ÂÈÊ·ÓÂȷο
ÌfiÓÔ- ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ·Ú¯Èο Ë ∂ÓÂÙ›· Û˘Ó˘ÔÏÔÁÈ˙fiÙ·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ì·˙› Ì ٷ ·Ú·ÚÙ‹Ì·Ù· ÙÔ˘ ÂÍ·Ú¯¿ÙÔ˘
Ù˘ ƒ·‚¤ÓÓ·˜, ÂÓÒ ÔÈ ‰fiÁˉ˜ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ ˆ˜ Â›ÙÚÔÔ› ÙÔ˘˜, fiˆ˜ ÔÈ ‰ÈÔÈÎËÙ¤˜
ÛÙË ƒÒÌË, ÛÙË ¡Â¿ÔÏË Î·È ÛÙË ™ÈÎÂÏ›·. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ
Ë fiÏË ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó ÂÍ·Ú¯‹˜ ۯ‰fiÓ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙË. ∫·È
ÌÔÏÔÓfiÙÈ ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ¤˜ Ù˘ ›¯·Ó Ï¿‚ÂÈ ‰È¿ÊÔÚ· ÙÈÌËÙÈο ·ÍÈÒÌ·Ù· ·fi ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ‚ÔËıÔ‡Û Ì ÙÔ ÛÙfiÏÔ Ù˘,
·Ú¿ ÌfiÓÔ Â¿Ó ·˘Ùfi Û˘Ó¤ÊÂÚÂ Î·È ÙËÓ ›‰È·. ∞fi ÙË
ÛÙÈÁÌ‹ Ì¿ÏÈÛÙ· Ô˘ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Î˘ÚÈ¿Ú¯ËÛ·Ó ÛÙËÓ
πÙ·Ï›·, Ë ∂ÓÂÙ›· ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·ÛÂ, Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ÚÔÓfiÌÈ·
·fi ·˘ÙÔ‡˜, Ó· ·Ó·Ù‡ÍÂÈ Â¯ıÚÈ΋ ÛÙ¿ÛË ·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜.
™Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ‰fiÁË πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡ ¶·ÚÙÂÙÛÈ¿ÙÛÈÔ
(827-829), ·Ú’ fiÏÔ Ô˘ ÙÔÓ Â›¯Â ‰ÈÔÚ›ÛÂÈ ‡·ÙÔ Ô
ÙfiÙ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ §¤ÔÓÙ·˜ ∂′,, ·ÓÙÈη٤ÛÙËÛ ÙÔÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ ÔÏÈÔ‡¯Ô Ù˘, ÙÔÓ ŒÏÏËÓ· ¿ÁÈÔ £Âfi‰ˆÚÔ, ÌÂ
ÙÔÓ Â˘·ÁÁÂÏÈÛÙ‹ ª¿ÚÎÔ. ∞fi ÙfiÙ ̿ٷȷ ÔÈ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘ Û˘Ó¤¯È˙·Ó Ó· ÂΉ›‰Ô˘Ó Ú˘ıÌÈÛÙÈο
‰È·Ù¿ÁÌ·Ù· ÁÈ· ÙÔ ÂÌfiÚÈÔ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ. ∂ΛÓÔÈ ÙÔ˘˜
¤‰ÈÓ·Ó ÂÏ¿¯ÈÛÙË ÛËÌ·Û›· ηÈ, ·Ú¿ ÙȘ Â·ÓÂÈÏËÌ̤Ó˜ ··ÁÔÚ‡ÛÂȘ ÙˆÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙfiÚˆÓ, fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ
ÛÙ·Ì·ÙÔ‡Û·Ó Ó· ¤¯Ô˘Ó ÂÌÔÚÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜ ™·Ú·ÎËÓÔ‡˜, ·ÏÏ¿ Âȉ›‰ÔÓÙ·Ó Î·È ÛÙË ÛˆÌ·ÙÂÌÔÚ›·.
øÛÙfiÛÔ, ÂÂȉ‹ Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ›¯·Ó ÌÂÁ¿Ï· Û˘ÌʤÚÔÓÙ·
ÛÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, Ë ·˘Ï‹ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ‰È¤Ûˆ˙Â
·ÎfiÌË ÙËÓ ·ÏÈ¿ Ù˘ Ï¿Ì„Ë, ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ
ÊÚfiÓÙÈ˙·Ó Ó· ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ÌÈ· ÂÈÊ·ÓÂȷ΋ ˘ÔÙ¤ÏÂÈ·,
‰Â¯fiÌÂÓÔÈ Î·È ÂÈ˙ËÙÒÓÙ·˜ Ì¿ÏÈÛÙ· ·ÍÈÒÌ·Ù· ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ‰ÈfiÙÈ ·ÊÂÓfi˜ Ë ÙÈÌ‹ Ô˘ ·¤ÚÚ ·fi ·˘Ù¿
·‡Í·Ó ÙËÓ ÂÈÚÚÔ‹ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ˘˜ Û˘ÌÔϛ٘ ÙÔ˘˜,
·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ ÁÈ·Ù› Ì ÙÔ ÚfiÛ¯ËÌ· Ù˘ ˘ÔÙ¤ÏÂÈ·˜ ηٿÊÂÚÓ·Ó Ó· ·ÔÎÔÌ›˙Ô˘Ó ÛËÌ·ÓÙÈο ÔʤÏË ÁÈ· ÙÔ
ÂÌfiÚÈfi ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ÙÔ 991, ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ
μ′, ÂΉfiıËΠ¯Ú˘Ûfi‚Ô˘ÏÔ Ô˘ Ú‡ıÌÈ˙ ÙÔ ÂÌfiÚÈÔ ÌÂ
ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ηÈ, ΢ڛˆ˜, fiÚÈ˙ fiÙÈ Î¿ı ÂÓÂÙÈÎfi

[45]

ÏÔ›Ô Ô˘ ÂÚ¯fiÙ·Ó ·fi ÙËÓ ∂ÓÂÙ›· Ì ÛÎÔfi ÙÔ ÂÌfiÚÈÔ ‹ ·fi οÔÈÔ ¿ÏÏÔ Ì¤ÚÔ˜ ÛÙ· ÏÈÌ¿ÓÈ· ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ı· Ï‹ÚˆÓ ÛÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ Ù·ÌÂ›Ô ÌfiÓÔ
17 ¯Ú˘Û¿ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·, ‰ËÏ·‰‹ 255 ÂÚ›Ô˘ ‰Ú·¯Ì¤˜,
ÂÓÒ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜, ÏfiÁˆ ÙˆÓ Î·Ù·¯Ú‹ÛÂˆÓ ÙˆÓ Î·ÙÒÙÂÚˆÓ ˘·ÏϋψÓ, Û˘Ó¤‚·ÈÓÂ Û˘¯Ó¿ οı ÏÔ›Ô Ó·
ÏËÚÒÓÂÈ ¿Óˆ ·fi 30 ¯Ú˘Û¿ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· (450 ‰Ú·¯Ì¤˜). ∂ÈϤÔÓ, ÂÂȉ‹ Û ۯ¤ÛË Ì ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô ηÈ
ÙËÓ ·ÔÙ›ÌËÛË ÙˆÓ ÂÌÔÚÂ˘Ì¿ÙˆÓ ÛÙ· ÂÓÂÙÈο ÏÔ›·
ÔÈ ÏÈÌÂÓÈΤ˜ Î·È ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ·Ú¯¤˜ (¯·ÚÙÔ˘Ï¿ÚÈÔÈ, ·Ú·ı·Ï¿ÛÛÈÔÈ ÓÔÙ¿ÚÈÔÈ, ÏÈÌÂӿگ˜, ÁÂÓÈÎÔ› ˘fiÏÔÁÔÈ,
͢ÏÔοϷÌÔÈ, ÎÔÌÂÚÎÈ¿ÚÈÔÈ ∞‚‡‰Ô˘ Î·È ¿ÏÏÔÈ) ¤Î·Ó·Ó
ÔÏϤ˜ ηٷ¯Ú‹ÛÂȘ, ÙÔ ¯Ú˘Ûfi‚Ô˘ÏÔ fiÚÈ˙ fiÙÈ ÛÙÔ
ÂÍ‹˜ fiÙÈ ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô Î·È ÙËÓ ·ÔÙ›ÌËÛË ÙˆÓ ÂÌÔÚÂ˘Ì¿ÙˆÓ ı· ‰ÈÂÓÂÚÁÔ‡Û ÌfiÓÔ Ô ÏÔÁÔı¤Ù˘ ÙˆÓ ÔÈÎÈ·ÎÒÓ, fiˆ˜ ÂȉÈÎfiÙÂÚ· ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó Ô ˘Ô˘ÚÁfi˜ Ô˘
‰È·¯ÂÈÚÈ˙fiÙ·Ó ÙËÓ È‰È·›ÙÂÚË ‚·ÛÈÏÈ΋ ÂÚÈÔ˘Û›·.
∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, fï˜, ÂÂȉ‹ Î·È ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ÂÎÙÚ¤ÔÓÙ·Ó Û ηٷ¯Ú‹ÛÂȘ, ÌÂٷʤÚÔÓÙ·˜ Ì ٷ ÏÔ›· ÙÔ˘˜
fi¯È ÌfiÓÔ ‰Èο ÙÔ˘˜ ÂÌÔÚ‡̷ٷ ·ÏÏ¿ Î·È ÙˆÓ ∞Ì·ÏÊÈÙÒÓ, ÙˆÓ πÔ˘‰·›ˆÓ, ÙˆÓ §ÔÁÁÔ‚·Ú‰›ˆÓ ·fi ÙËÓ
fiÏË Ù˘ μ¿Ú˘ Î·È ¿ÏψÓ, ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÔÈ ÏÈÌÂÓÈÎÔ› Î·È ¿ÏÏÔÈ ÊfiÚÔÈ ‹Ù·Ó, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ‚·Ú‡ÙÂÚÔÈ,
ÙÔ ¯Ú˘Ûfi‚Ô˘ÏÔ ··ÁfiÚ¢ ÚËÙ¿ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ηٷ¯Ú‹ÛÂȘ ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Ì ÙËÓ ÔÈÓ‹ Ó· ¯¿ÛÔ˘Ó Ù· ÚÔÓfiÌÈ¿ ÙÔ˘˜. ∂Ô̤ӈ˜, Ì ÙÔ ¯Ú˘Ûfi‚Ô˘ÏÔ ·˘Ùfi ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ÔÚÈṲ̂ӷ ÚÔÓfiÌÈ·, Û η̛·
ÂÚ›ÙˆÛË fï˜ ÂΛӷ Ù· ÔϤıÚÈ· ÚÔÓfiÌÈ· Ô˘ ·ÚÁfiÙÂÚ· ˘¤Ûη„·Ó Ù· ıÂ̤ÏÈ· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∂ÈϤÔÓ,
‰È·ÛÊ·Ï›ÛÙËÎ·Ó Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÙÔ˘ ‰ËÌfiÛÈÔ˘ Ù·Ì›Ԣ, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù· ¤ÛÔ‰¿ ÙÔ˘ ·fi ÙÔ Â˘Úˆ·˚Îfi
ÂÌfiÚÈÔ Ó· Â›Ó·È ¿ÓÙÔÙ ¿ÊıÔÓ·. ŒÙÛÈ, ÏÔÈfiÓ, ÂÍËÁÂ›Ù·È ÁÈ·Ù› Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜, ÂÓÒ ÁÈ· 40 Î·È ϤÔÓ ¯ÚfiÓÈ·
¤Î·Ó ÙfiÛÔ ÔÏÏÔ‡˜ Î·È ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ‰··ÓËÚÔ‡˜
ÔϤÌÔ˘˜ Î·È ÂÓÒ, ÁÈ· Ó· ·Ó·ÎÔ˘Ê›ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜
ÙÔ˘, ‰ÂÓ ÂÈÛ¤Ú·Í ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜ ÙˆÓ ‰‡Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›ˆÓ
ÂÙÒÓ, ηٿÊÂÚ ӷ ¤¯ÂÈ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘
Ê˘Ï·ÛÛfiÌÂÓÔ ÂÈÛfi‰ËÌ·, Ô˘ Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ∑ˆÓ·Ú¿,
·ÓÂÚ¯fiÙ·Ó ÛÙ· 200.000 ¯Ú˘Û¿ Ù¿Ï·ÓÙ· Û ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·,
ÂÎÙfi˜ ·fi ·Ó·Ú›ıÌËÙ· ÔχÙÈÌ· ÛÎÂ‡Ë Î·È ¿ÏÏ· ·ÓÙÈΛÌÂÓ·. ΔÈ ÂÓÓÔ› Ô ∑ˆÓ·Ú¿˜ Ì ÙË Ï¤ÍË «Ù¿Ï·ÓÙ·»

√ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μã ˘‹ÚÍ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜
ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘˜ Ô˘ ‰fiÍ·Û·Ó ÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi
ÂÏÏËÓÈÛÌfi ÙÔ 10Ô Î·È ÙÔÓ 11Ô ·ÈÒÓ·.

[46]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ·ÎÚÈ‚Ò˜. √È ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÌÂÙÚÔ‡Û·Ó
ÙfiÙÂ Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· (15 ‰Ú·¯Ì¤˜), Ï›ÙÚ˜ (72
ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·) Î·È ÎÂÓÙËÓ¿ÚÈ· (100 Ï›ÙÚ˜). 줂·È·, Ù¿Ï·ÓÙ· ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÔÓÔÌ·ÛÙÔ‡Ó Ù· ·Ï¿ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, Ì ÌÈ· ÚÒÙË Ì·ÙÈ¿ Ê·›ÓÂÙ·È ÈÔ
ÏÔÁÈÎfi Ó· ·Ô‰Ôı› ÙÔ Ì¤ÁÈÛÙÔ ÓÔÌÈÛÌ·ÙÈÎfi ̤ÙÚÔ
Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ Ì ÙÔ Ì¤ÁÈÛÙÔ ÓÔÌÈÛÌ·ÙÈÎfi ̤ÙÚÔ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘. ŒÙÛÈ, fï˜, Ù· 200.000 ÎÂÓÙËÓ¿ÚÈ·, ·Ó ·Ó·Ï‡ÔÓÙ·Ó Û ϛÙÚ˜, ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· Î·È ‰Ú·¯Ì¤˜,
ı· η٤ÏËÁ·Ó ÛÂ Ì˘ıÈο ÔÛ¿. ∂Ô̤ӈ˜, ÙÔ Èı·ÓfiÙÂÚÔ Â›Ó·È fiÙÈ Ô ∑ˆÓ·Ú¿˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ Â‰Ò Ù¿Ï·ÓÙ· ÙȘ
Ï›ÙÚ˜, fiÔ˘ ÔÈ 200.000, ‰ËÏ·‰‹ ÂÚ›Ô˘ 216.000.000
‰Ú·¯Ì¤˜, ·Ó‚¿˙Ô˘Ó ÙÔ Ê˘Ï·ÛÛfiÌÂÓÔ ÂÈÛfi‰ËÌ· ÙÔ˘
μ·ÛÈÏ›Ԣ Û ÔÛfi ÈηÓfi Ú¿ÁÌ·ÙÈ Ó· Ê·ÓÂÚÒÛÂÈ
ÙÔ˘˜ ¿ÊıÔÓÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.

¶ÚÒÙË ÂÌÊ¿ÓÈÛË
ÙˆÓ ¡ÔÚÌ·ÓÓÒÓ £¿Ó·ÙÔ˜ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′
∂ÓÒ, ÏÔÈfiÓ, ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ·˘Ù‹ Ë Ï·ÌÚ‹ ηٿÛÙ·ÛË,
¤Ó· Î·È ÌfiÓÔ Û‡ÓÓÂÊÔ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È ÛÙÔÓ Î·ı·Úfi ÔÚ›˙ÔÓÙ·Ø ¤Ó· Û‡ÓÓÂÊÔ ÌÈÎÚfi, ÙÔ ÔÔ›Ô fï˜
¤ÎÚ˘‚ ̤۷ ÙÔ˘ Ì›· ·fi ÙȘ ÔÏϤ˜ ηٷÈÁ›‰Â˜ Ô˘
ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ó· ÎÏÔÓ›ÛÔ˘Ó Û˘ı¤ÌÂÏ· ÙÔ
·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜. ∂›¯·Ì ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì fiÙÈ ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈÎÔ‡ ÔϤÌÔ˘ ÂΉËÏÒıËΠÛÙ¿ÛË ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·. ∞˘Ùfi Û˘Ó¤‚Ë ÙÔ
1009 Î·È ·Ú¯ËÁfi˜ ÙÔ˘ ÎÈÓ‹Ì·ÙÔ˜ ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ÚfiÎÚÈÙÔ˜
Ù˘ μ¿Ú˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ÏÂÁfiÙ·Ó ªÂÏ. ∞Ú¯Èο Ô ªÂÏ Ó›ÎËÛÂ, ·ÏÏ¿ ÙÔ 1011 Ô Î·ÙÂ¿Óˆ Ù˘ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·˜ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ∞ÚÁ˘Úfi˜ ¤ÁÈÓ ·ÚÈÔ˜ Ù˘ μ¿Ú˘ Î·È Ï›ÁÔ
¤ÏÂÈ„Â Ó· Û˘ÏÏ¿‚ÂÈ ÙÔÓ ªÂÏ, Ô ÔÔ›Ô˜ fï˜ ÙÚ¿ËÎÂ
ÛÂ Ê˘Á‹ Î·È Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ ‰È·Ûˆı›. ∏ ÛÙ¿ÛË, ÏÔÈfiÓ,
·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÙËΠÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο ÙfiÙÂ, ·ÏÏ¿ Ô ªÂÏ ‰ÂÓ
¤·„ ӷ ۯ‰ȿ˙ÂÈ ÂΉ›ÎËÛË Î·È Ó· ·Ó·˙ËÙ› Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÎÔfi. ΔÔ 1016 ‹Úı·Ó ÌÂÚÈÎÔ› ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ› ˆ˜ ÚÔÛ΢ÓËÙ¤˜ ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·, ÁÈ·Ù›
ÂΛÓÔ ÙÔÓ Î·ÈÚfi ‰ÂÓ ‹Á·ÈÓ·Ó ÚÔÛ΢ÓËÙ¤˜ ÌfiÓÔ
ÛÙÔÓ ÕÁÈÔ Δ¿ÊÔ ·ÏÏ¿ Î·È Û ÔÏÏ¿ ¿ÏÏ· ÈÔ ÎÔÓÙÈÓ¿
̤ÚË, ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ‹Ù·Ó Î·È ÙÔ fiÚÔ˜ °¿ÚÁ·ÓÔ
ÛÙËÓ ∞Ô˘Ï›·, ÙÔ ÔÔ›Ô ÊËÌÈ˙fiÙ·Ó ÁÈ· Ù· ı·‡Ì·Ù·
Ô˘ ¤Î·Ó ÂΛ Ô ·Ú¯¿ÁÁÂÏÔ˜ ªÈ¯·‹Ï. √È ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ›
‹Ù·Ó ÙÔ ÈÔ ÙÔÏÌËÚfi Î·È ÙÔ ÈÔ ÔÓËÚfi ·fi Ù· ÁÂÚÌ·ÓÈο ¤ıÓË Ô˘ ˘ÂÚ›¯·Ó ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË.
ΔËÓ ÂÔ¯‹ ÂΛÓË Î˘ÚÈ·Ú¯Ô‡Û·Ó Û ·ÍÈfiÏÔÁÔ ÙÌ‹Ì·
Ù˘ ‚fiÚÂÈ·˜ °·ÏÏ›·˜, ÙÔ ÔÔ›Ô Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ¡ÔÚÌ·Ó‰›·, ‹Ù·Ó fï˜ ¿ÓÙ· Úfiı˘ÌÔÈ Ó·

ÍÂÎÈÓ‹ÛÔ˘Ó Ó¤Â˜ ÔÏÂÌÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ. ŒÙÛÈ, Ô ªÂÏ,
Û˘Ó·ÓÙÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ÚÔÛ΢ÓËÙ¤˜ ÂΛÓÔ˘˜, ‡ÎÔÏ·
ÙÔ˘˜ ¤ÂÈÛ ӷ ÙÔÓ ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, ·›ÚÓÔÓÙ·˜ ˆ˜ ·ÌÔÈ‚‹ ÙȘ ˆÚ·ÈfiÙÂÚ˜ ¯ÒÚ˜ Ù˘ Á˘. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÔÈ ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ› ·˘ÙÔ›, fiÙ·Ó Â¤ÛÙÚ„·Ó ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘˜, Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ·Ó ÌÂÁ¿ÏÔ
Ï‹ıÔ˜ ·fi Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙ˜, Á‡ÚÈÛ·Ó Ì·˙› ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ
πÙ·Ï›· Î·È ÂÈÛ¤‚·Ï·Ó ÛÙËÓ ∞Ô˘Ï›· ÙÔ 1018 Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ ªÂÏ. ™ÙËÓ ·Ú¯‹, ÁÈ· οÔÈÔ ‰È¿ÛÙËÌ·, ›¯·Ó ÂÈÙ˘¯›Â˜, Û‡ÓÙÔÌ· fï˜ ÙÔ˘˜ ηٷÙÚfiˆÛ Ô
ÈηÓfi˜ ηÙÂ¿Óˆ μÔ˘ÁÈ·Ófi˜, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ¤ÛÙÂÈÏ ·Ì¤Ûˆ˜ ÂΛ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜. ŸÌˆ˜, Ô ·Ó›ÎËÙÔ˜ ªÂÏ ·Ó·˙‹ÙËÛÂ Î·È ‚Ú‹ÎÂ Ó¤Ô Û‡ÌÌ·¯Ô, ÙÔÓ ÙfiÙ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜ ∂ÚÚ›ÎÔ μ
μ′,, ÙÔ ‰È¿‰Ô¯Ô ÙÔ˘ ŸıˆÓ· °°′.
√ μÔ˘ÁÈ·Ófi˜ ηٿÊÂÚ ӷ ·ÓÙÈÛÙ·ı› ÛÙÔ Ó¤Ô ·˘Ùfi
¯ıÚfi, ·ÏÏ¿ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÁÈÓfiÙ·Ó Ì¤Ú· Ì ÙË Ì¤Ú·
fiÏÔ Î·È ÈÔ ÂÈÛÊ·Ï‹˜. √È ÓÙfiÈÔÈ, ·Ú’ fiÏÔ Ô˘ ÛÙÔ
ÌÂٷ͇ ›¯Â Âı¿ÓÂÈ Ô ªÂÏ, ÛÙ·Û›·˙·Ó Û˘Ó¯Ҙ, ÔÈ
™·Ú·ÎËÓÔ›, Ì ÔÚÌËÙ‹ÚÈÔ ÙË ™ÈÎÂÏ›·, ‰ÂÓ ÛÙ·Ì·ÙÔ‡Û·Ó ÙȘ ηٷÛÙÚÔÊÈΤ˜ ÂȉÚÔ̤˜, ·fi ÙÔ ‚ÔÚÚ¿
Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÔ‡Û ÂÈı¤ÛÂȘ Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜, ÂÓÒ ·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ› Â¤ÛÙÚ„·Ó ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÚÒÙË ÙÔ˘˜ ·ÔÙ˘¯›· ÁÈ· Ó· ˘ËÚÂÙ‹ÛÔ˘Ó, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ, fiÏÔ˘˜ fiÛÔÈ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Û ‰È·Ì¿¯Ë, ÚÔÂÙÔÈÌ¿˙ÔÓÙ·˜ fï˜ ¤ÙÛÈ ÙÂÏÈο
ÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜ ıÚ›·Ì‚Ô.
√ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ‚¤‚·È· Ó· ÚԂϤ„ÂÈ
fiÙÈ ÂΛÓÔÈ ÔÈ Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙ˜ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ΢ÚÈ·Ú¯‹ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ Î¿Ùˆ ™ÈÎÂÏ›· Î·È ÛÙËÓ πÙ·Ï›·, Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÔ˘Ó ÌÂÁ¿Ï˜ ÂÎÛÙÚ·Ù›˜ ηٿ Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜, Ù˘
∏›ÚÔ˘ Î·È Ù˘ ΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ Î·È Ó· ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ‹ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ ÚÒÙË Ê¿ÛË ÙˆÓ ÛÙ·˘ÚÔÊÔÚÈÒÓ. ∞ÓÙÈÏ·Ì‚·ÓfiÙ·Ó fï˜ fiÙÈ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·
··ÈÙÔ‡Û ȉȷ›ÙÂÚË ÚÔÛÔ¯‹, ÂÓÒ ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘
1025 ¤ÛÙÂÈÏ ÂΛ ÈÛ¯˘Ú‹ ‰‡Ó·ÌË Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ
√Ú¤ÛÙË, ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÈÛÙÔ‡˜ ÙÔ˘ ¢ÓÔ‡¯Ô˘˜,
ÛÎÔ‡ÔÓÙ·˜ Ó· ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÂÈ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ ·ÚÁfiÙÂÚ·,
ÁÈ· Ó· ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ ·ÓÒÙÂÚË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ Âȯ›ÚËÛ˘. •Â¯ÓÔ‡Û fï˜ fiÙÈ ‹Ù·Ó 70 ÂÙÒÓ Î·È fiÙÈ Ë Â›ÔÓË ˙ˆ‹ Ô˘ ›¯Â οÓÂÈ ÙÔÓ Â›¯Â ÂÍ·ÛıÂÓ›ÛÂÈ ÛˆÌ·ÙÈο. §›ÁÔ˘˜ Ì‹Ó˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ó·¯ÒÚËÛË ÙÔ˘ √Ú¤ÛÙË
·ÚÚÒÛÙËÛ ͷÊÓÈο Î·È ÛÙȘ 15 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÛ ÙË Ì·ÎÚfi¯ÚÔÓË Î·È ¤Ó‰ÔÍË ÔÚ›· ÙÔ˘.

∂›ÏÔÁÔ˜ ÁÈ· ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ
√ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′ ˘‹ÚÍÂ Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ
‹ÚˆÂ˜ Ô˘ ‰fiÍ·Û·Ó ÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi ÂÏÏËÓÈÛÌfi ÛÙÔ
‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 10Ô˘ Î·È ÛÙÔ ÚÒÙÔ Ù¤Ù·ÚÙÔ ÙÔ˘

μ∞™π§∂π√™ μ′ √ μ√À§°∞ƒ√∫Δ√¡√™

11Ô˘ ·ÈÒÓ·. √È ŒÏÏËÓ˜ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ‰ÂÓ ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·È
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Û¯fiÏÈ· ÁÈ· Ó· ı·˘Ì¿ÛÔ˘Ó, Ó· ·Á·‹ÛÔ˘Ó
Î·È Ó· ÂÎÙÈÌ‹ÛÔ˘Ó Ù· ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ·Ó‰ÚÒÓ.
£¤ÏÔ˘Ì fï˜ Ó· ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì ÌÈ· ·Ú·Ù‹ÚËÛË Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜. Δ· ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ·˘Ù¿ Ù· ÍÂ¤Ú·Û Û fiÏË ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ ªÂÛ·›ˆÓ· ¤Ó·˜ ÌfiÓÔ ¿Ó‰Ú·˜ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂˘ÚÒ˘, Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ Ô ª¤Á·˜. ∫·È
fï˜, ÂÓÒ Ù· ¤ÚÁ· ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙÒÓ Ù˘ ¢‡Û˘ ÂÍÈÛÙÔÚÔ‡ÓÙ·È ·ÓÙÔ‡ ‰ÈÂÍÔ‰Èο, Ë ÌÂ۷ȈÓÈ΋ Ì·˜
ÈÛÙÔÚ›·, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ë ÂÓ ÏfiÁˆ ÂÚ›Ô‰fi˜ Ù˘, ‰ÂÓ ‹ÚÂ
ÙË ı¤ÛË Ô˘ Ù˘ ¿ÚÌÔ˙ ÛÙËÓ ÂȉÈ΋ ‹ ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ÂÍÈÛÙfiÚËÛË ÙˆÓ ÂÚÈÂÙÂÈÒÓ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ Á¤ÓÔ˘˜.
øÛÙfiÛÔ, ·Ó Ë Û¯ÂÙÈ΋ ·Í›· ÙˆÓ ÁÂÁÔÓfiÙˆÓ ÂÍ·ÚٿٷÈ
·fi ÙËÓ Â›‰Ú·ÛË Ô˘ ·˘Ù¿ ›¯·Ó ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ‰È¿ÛÙËÌ·
Ï›ÁÔ Ôχ ÛÙËÓ Ù‡¯Ë ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ‡ ̤ÚÔ˘˜ Ù˘ ·ÓıÚˆfiÙËÙ·˜, ÛÙË ÌÂ۷ȈÓÈ΋ ÈÛÙÔÚ›· ‰ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ‚¤‚·È·
ÔÏÏ¿ ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ Ó· ˘ÂÚ¤¯Ô˘Ó ˆ˜ ÚÔ˜ ·˘Ùfi ·fi
ÂΛӷ Ô˘ Û˘Ó¤‚ËÛ·Ó Û ÂÌ¿˜ Î·È ·Ó·Ê¤ÚıËÎ·Ó ÚÈÓ
·fi Ï›ÁÔ. ŒÓ· ·fi Ù· ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈο ˙ËÙ‹Ì·Ù· Ô˘ ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ··Û¯ÔÏÔ‡Ó Î·È ÚÔ‚ÏËÌ·Ù›˙Ô˘Ó Î·Ù¿ ηÈÚÔ‡˜ fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Â›Ó·È ÙÔ ÏÂÁfiÌÂÓÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ˙‹-

ÙËÌ·, ‰ËÏ·‰‹ Ô ÙÚfiÔ˜ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ı· Ú˘ıÌÈÛÙ› Ë
·ÌÔÈ‚·›· ÔÏÈÙÈ΋ Û¯¤ÛË ÙˆÓ ÂıÓÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ÂȉÈÎfiÙÂÚ· ÙÔ˘ ̈·ÌÂı·ÓÈÎÔ‡, ÙÔ˘ ÛÏ·‚ÈÎÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡. ŸÌˆ˜, ·˘Ùfi ÙÔ ˙‹ÙËÌ· ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· Ú˘ıÌ›ÛÔ˘Ó ÚÈÓ ·fi 900 ¯ÚfiÓÈ· Ô ºˆÎ¿˜, Ô πˆ¿ÓÓ˘ Î·È Ô
μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′. √ ÙÚfiÔ˜ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ‰È¢ı¤ÙËÛ·Ó ÙÔ
˙‹ÙËÌ· ·˘Ùfi ÂËÚ¤·Û ۛÁÔ˘Ú· ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË, Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· Î·È Ù· ¿ıË fi¯È ÌfiÓÔ Ù˘
∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÔÏfiÎÏËÚÔ˘ ÙÔ˘ ÔÏÈÙÈṲ̂ÓÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘. ∫·È ·˘Ùfi ÁÈ·Ù› -ÁÈ· Ó· ÂÚÈÔÚÈÛıԇ̠۠‰‡Ô
ÌfiÓÔ-, ·Ó ‰ÂÓ Î·Ù·Ï‡ÔÓÙ·Ó ÙfiÙÂ Ë Ìˆ·ÌÂı·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË Î·È Ë ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋ ·fi ÙÔÓ ÿÛÙÚÔ
̤¯ÚÈ ÙÔ Δ·›Ó·ÚÔ, ‰ÂÓ Í¤ÚÔ˘Ì ÔÈ· ı· ‹Ù·Ó Û‹ÌÂÚ· Ë
·ÌÔÈ‚·›· Ù‡¯Ë ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ, ÙˆÓ Ìˆ·ÌÂı·ÓÒÓ Î·È ÙˆÓ
™Ï¿‚ˆÓ. ÿÛˆ˜ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ˙‹ÙËÌ· Ó· ÌËÓ ˘‹Ú¯Â, ·ÏÏ¿
·Ó ˘‹Ú¯Â, ·˘Ùfi ı· ›¯Â Û˘Ì‚Â› ÔÌÔÏÔÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ˘fi
¿ÏϘ Û˘ÁÎ˘Ú›Â˜ Î·È ˘fi ¿ÏÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜. ŒÙÛÈ, Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ ÚԷӷʤÚıËÎ·Ó Î·È ÔÈ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘˜
‰ÈηÈÔ‡ÓÙ·È, ·Ó·ÌÊ›‚ÔÏ·, Ó· Ï¿‚Ô˘Ó Û fiÏË ÙËÓ Â˘Úˆ·˚΋ ÈÛÙÔÚ›· ÌÈ· ı¤ÛË Ôχ ηχÙÂÚË ·fi ·˘Ù‹ Ô˘
η٤¯Ô˘Ó ¤ˆ˜ ÙÒÚ·.

[47]

¡ÔÚÌ·ÓÓÔ›
ÔÏÂÌÈÛÙ¤˜ ·fi
ÙÔÓ ÂÚ›ÊËÌÔ
Δ¿ËÙ· ÙÔ˘
ª·ÁȤ, ¤ÚÁÔ
ÙÔ˘ 1073-1082.
™ÙȘ ·Ú¯¤˜
ÙÔ˘ 11Ô˘ ·ÈÒÓ·
ÔÈ ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ›,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û·Ó
ÛÙË ‚fiÚÂÈ·
°·ÏÏ›·, ¿Ú¯ÈÛ·Ó
Ó· ¤¯Ô˘Ó ‚Ϥ„ÂȘ
ÛÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ
ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜.
ALFREDO DAGLI ORTI/
THE ART ARCHIVE/
CORBIS/APEIRON

[48]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏
Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™
Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

ÔÈ ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ

ÂÎÚfiÛˆÔÈ

Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜

‰˘Ó·ÛÙ›·˜
ΔÔÓ 11Ô ·ÈÒÓ· Ë ÂÍÔ˘Û›· ¤Ú·ÛÂ
ÛÙ·‰È·Î¿ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÌÂÏÒÓ Ù˘
‰ÈÔÈÎËÙÈ΋˜ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·˜.
ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′
μÔ˘ÏÁ·ÚÔÎÙfiÓÔ˘ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜
΢‚¤ÚÓËÛÂ Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘,
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ∏′, ÁÈ· ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ·.
™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÛÙÔ ıÚfiÓÔ
·Ó¤‚ËÎ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÔÈ Û‡˙˘ÁÔÈ Ù˘
ÎfiÚ˘ ÙÔ˘, ∑ˆ‹˜. ∏ ̷ΉÔÓÈ΋
‰˘Ó·ÛÙ›· ÂÈ‚›ˆÛ ̤¯ÚÈ ÙÔ
1056, ÔfiÙ ¤ı·ÓÂ Î·È Ë
ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÎfiÚË ÙÔ˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘, Ë £ÂÔ‰ÒÚ·.

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

§ÂÙÔ̤ÚÂÈ· ·fi ÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜.

[49]

KHZ/SHUTTERSTOCK

[50]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·Ú·ÎÌ‹ Î·È Î·Ù¿Ï˘ÛË

Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜

·ÓÙÚ¢Ù›
ÔÙ¤, ÁÈ’ ·˘Ùfi ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ¿ÛÎËÛË Ù˘ ·ÓÒÙ·Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜ Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘, ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ∏′20, Ô ÔÔ›Ô˜ ηÈ
ÚˆÙ‡ÙÂÚ· ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó fiÙÈ Û˘ÌÌÂÙ›¯Â Û ·˘Ù‹ ·ÏÏ¿
ÌfiÓÔ Ù˘Èο. ΔÔ fiÛÔ ‰›ÎÈÔ Â›¯Â Ó· ÌË ÌÔÈÚ¿˙ÂÙ·È ÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›· Ì ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ·ԉ›¯ıËΠϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·
·fi Ù· ›‰È· Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ·. °È·Ù› Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, ·Ó ηÈ
‹Ù·Ó ‹‰Ë 67 ÂÙÒÓ, ‰È·ÛΤ‰·˙ ·ÎfiÌË Ì ÙȘ ÈÔ‰ÚƠ̂˜, ÙÔ˘˜ Ì›ÌÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ÁÂψÙÔÔÈÔ‡˜, Î·È ÍÂÓ˘¯ÙÔ‡ÛÂ
·›˙ÔÓÙ·˜ ˙¿ÚÈ· ‹ ÎÔÙÙ¿‚Ô˘˜21. ∫·ı·ÈÚÔ‡Û ÈηÓÔ‡˜ ηÈ
¤ÌÂÈÚÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ‡˜ ‹ ÔÏÈÙÈÎÔ‡˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ηÈ
ÚÔˆıÔ‡Û ÛÙ· ˘„ËÏfiÙÂÚ· ·ÍÈÒÌ·Ù· ·ÓıÚÒÔ˘˜ ‰Ô˘ÏÔÚÂ›˜, ·Ó›Î·ÓÔ˘˜ Î·È ÙÈÔÙ¤ÓÈÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ÙÔÓ ÚÒÙÔ
ÙÔ˘ ı·Ï·ÌËfiÏÔ, ÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô, ÙÔÓ ‰ÈfiÚÈÛ ·Ì¤Ûˆ˜ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ ÙˆÓ Û¯ÔÏÒÓ Î·È ·Ú·ÎÔÈÌÒÌÂÓÔ, ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ,
ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ, ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ, Î·È ÙÔÓ ÙÚ›ÙÔ, ÙÔÓ ™˘ÌÂÒÓ, ‰ÚÔ˘ÁÁ¿ÚÈÔ Ù˘ μ›ÁÏ˘22, ‰ËÏ·‰‹ ÓÂÎÙ¤·Ú¯Ô.
ΔÔÓ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ, ¤Ó·Ó ·Û‹Ì·ÓÙÔ ˘ËÚ¤ÙË, ÙÔÓ ¤Î·Ó ̤Á·
ÂÙ·ÈÚÂÈ¿Ú¯ËØ Î¿ÔÈÔÓ Â˘ÓÔ‡¯Ô ™ÔÓ‰‡ÏË, ‰Ô‡Î· ∞ÓÙÈԯ›·˜, Î·È ÙÔÓ ¡È΋ٷ ·fi ÙËÓ ¶ÈÛȉ›·, ‰Ô‡Î· π‚ËÚ›·˜
- ÔÈ ‰˘Ô ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ‰È·‚fiËÙÔÈ ÁÈ· ÙËÓ Î·ÎÔ‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜.
ª¿ÏÈÛÙ·, ‰ÂÓ ·ÚΤÛÙËΠ۠·˘Ù¿, ·ÏÏ¿ Ù‡ÊψÛÂ Î·È ÙÈÌÒÚËÛ Ì ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÔÏÏÔ‡˜ ÂÈÊ·Ó›˜
ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜, Ì ‰È¿ÊÔÚ˜ ÚÔÊ¿ÛÂȘ - ÙÔ ÛÔ˘‰·›Ô
¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ªË‰›·˜ ¡ÈÎËÊfiÚÔ ∫ÔÌÓËÓfi, ÙÔÓ ·ÙÚ›ÎÈÔ
μ¿Ú‰· ºˆÎ¿, ÙÔÓ ·ÙÚ›ÎÈÔ μ·Û›ÏÂÈÔ ™ÎÏËÚfi, ÙÔÓ ƒˆÌ·Ófi ∫Ô˘ÚÎÔ‡· Î·È ¿ÏÏÔ˘˜. ∂ÈϤÔÓ, ·Ó·Î¿ÏÂÛ ·fi
ÙËÓ πÙ·Ï›· ÙÔÓ √Ú¤ÛÙË Î·È ÙÔÓ μÔ˘ÁÈ·Ófi.
∂ÓfiÛˆ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ∏′ ·ÓÙ¿ÌÂÈ‚Â Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ
ÙÚfiÔ ·ÏȤ˜ Î·È ÚfiÛÊ·Ù˜ ˘ËÚÂۛ˜, ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ
Ù˘ ¡·˘¿ÎÙÔ˘, ÌËÓ ÌÔÚÒÓÙ·˜ Ó· ·ÓÙ¤ÍÔ˘Ó ÙË ÊÔ‚ÂÚ‹ ηٷ›ÂÛË ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡ °ÂˆÚÁ›Ô˘ (ÙÔÓ ·ÔηÏÔ‡Û·Ó ªˆÚÔÁÂÒÚÁÈÔ), ÙÔÓ ÛÎfiÙˆÛ·Ó Î·È ¿Ú·Í·Ó ÙËÓ
ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ı‡ÌˆÛ ÙfiÛÔ Ôχ, Ô˘ Ô
√ μ∞™π§∂π√™ ¢∂¡ ∂πÃ∂, √¶ø™ º∞π¡∂Δ∞π,

ÔÓËÚfi˜ ÂΛÓÔ˜ ·ÓÙÈÚfiÛˆfi˜ ÙÔ˘ ›¯Â ·˘Ùfi ÙÔ Ù¤ÏÔ˜,
ÒÛÙ fi¯È ÌfiÓÔ ÙÈÌÒÚËÛ ÛÎÏËÚ¿ fiÛÔ˘˜ ‰È¤Ú·Í·Ó ÙÔ
ÊfiÓÔ, ·ÏÏ¿ Ù‡ÊψÛÂ Î·È ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ¡·˘¿ÎÙÔ˘,
Ô˘ ‰ÂÓ Â›¯Â η̛· ·Ó¿ÌÂÈÍË ÛÙË ‰ÔÏÔÊÔÓ›·. ™ÙÔ ÌÂٷ͇, ·ÊÔ‡ ÂÈÛ¤Ú·Í ÙÔ˘˜ ηı˘ÛÙÂÚË̤ÓÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜
ÙˆÓ ‰‡Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›ˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊÔ‡
ÙÔ˘, ›Â˙ ÁÈ· Ó· ÂÈÛÚ¿ÍÂÈ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜ ÙˆÓ
ÙÚÈÒÓ ¯ÚfiÓˆÓ Ù˘ ‰È΋˜ ÙÔ˘ ÂÍÔ˘Û›·˜. ŒÙÛÈ, ÔÈ Ôϛ٘,
ÂÂȉ‹ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ηٷ‚¿ÏÔ˘Ó Û ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ· Ù·
¯Ú‹Ì·Ù· ¤ÓÙ ÂÙÒÓ, ÂÍ·ÓÙÏ‹ıËÎ·Ó ÔÈÎÔÓÔÌÈο. ∂˘Ù˘¯Ò˜, ‰ÂÓ ÙfiÏÌËÛ ‹ ‰ÂÓ ÚfiÊÙ·Û ӷ ηı·ÈÚ¤ÛÂÈ fiÏÔ˘˜
ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ Ô˘ ÂÎ·È‰Â‡ÙËÎ·Ó ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË
Û¯ÔÏ‹ ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘. ŸÙ·Ó, ÏÔÈfiÓ, ÙÔ 1026 ÂÈÛ¤‚·Ï·Ó ÔÈ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔÈ23 ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·, Ô ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÙÔ˘
™ÈÚÌ›Ô˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¢ÈÔÁ¤Ó˘ Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÙËΠ̷˙›
ÙÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ·Ó¿ÁηÛ ӷ ÂÈÛÙÚ¤„Ô˘Ó ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰·
ÙÔ˘˜. ΔËÓ ÂfiÌÂÓË ¯ÚÔÓÈ¿, ÂÓÒ Ô ·Ó¿ÍÈÔ˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘
∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·˜ ¤·ı ·ÓˆÏÂıÚ›· ·fi ÙÔ˘˜ ÕÚ·‚˜, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ fiÛÔ ˙Ô‡ÛÂ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ›¯·Ó ÂÚÈÔÚÈÛÙ›, ·ÏÏ¿
‹‰Ë Í·Ó¿Ú¯ÈÛ·Ó ÙȘ ¯ıÚÔڷ͛˜, ÔÈ ·ÏÈÔ› ÛÙÚ·ÙËÁÔ›
Ù˘ ™¿ÌÔ˘ Î·È Ù˘ Ã›Ô˘, °ÂÒÚÁÈÔ˜ £ÂÔ‰ˆÚÔοÓÔ˜ ηÈ
μÂÚÈ‚fi˘, Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÙËÎ·Ó Ì ÙÔÓ ·Ú·‚ÈÎfi ÛÙfiÏÔ Ô˘
›¯Â ÂÈÙÂı› ÛÙȘ ∫˘ÎÏ¿‰Â˜ Î·È ÙÔÓ ¤ÙÚ„·Ó ÛÂ Ê˘Á‹
΢ÚȇÔÓÙ·˜ Î·È 12 ÛοÊË Ì ٷ ÏËÚÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘˜.
∞ÎfiÌË ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Â˘Ù‡¯ËÌ· ‹Ù·Ó ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Ô
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ·ÚÚÒÛÙËÛ ͷÊÓÈο ÙÔ ¡Ô¤Ì‚ÚÈÔ ÙÔ˘
1028 Î·È ¤ı·ÓÂ.

∏ ∑ˆ‹, ÎfiÚË ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ∏′, ‰¤¯ÙËÎÂ
Ó· ·ÓÙÚ¢Ù› ÙÔÓ ƒˆÌ·Ófi °′ Û ·ÓÙ›ıÂÛË Ì ÙËÓ
·‰ÂÏÊ‹ Ù˘, £ÂÔ‰ÒÚ·, Ë ÔÔ›· ÙÔÓ ·¤ÚÚÈ„Â ‰ÈfiÙÈ
ÙÔÓ ÂÍ·Ó¿ÁÎ·Û·Ó Ó· ¯ˆÚ›ÛÂÈ ÙËÓ ÚÒÙË Û‡˙˘Áfi ÙÔ˘.
PAVLEMARJANOVIC/SHUTTERSTOCK

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

[51]

[52]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∑ˆ‹ Î·È ƒˆÌ·Ófi˜ °′
√ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ∏′ ‰ÂÓ ·¤ÎÙËÛ ÁÈÔ˘˜ ·fi ÙÔ Á¿ÌÔ
ÙÔ˘ Ì ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ·ÙÚÈΛԢ ∞Ï˘›Ô˘, ·Ú¿ ÌfiÓÔ
ÙÚÂȘ ÎfiÚ˜, ÙȘ ÌÔÓ·‰ÈΤ˜ ÎÏËÚÔÓfiÌÔ˘˜ ÙÔ˘ ̷ΉÔÓÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘. ∏ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË, Ë ∂˘‰ÔΛ·, ›¯Â Á›ÓÂÈ ÌÔÓ·¯‹, ÂÓÒ ÔÈ ¿ÏϘ ‰‡Ô, Ë ∑ˆ‹ Î·È Ë £ÂÔ‰ÒÚ·, ·Ó ηÈ
‹Ù·Ó ÌÂÁ¿Ï˜ Û ËÏÈΛ·, ›¯·Ó Ì›ÓÂÈ ·Ó‡·ÓÙÚ˜ ̤¯ÚÈ ÙȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ̤Ú˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘˜.
ΔfiÙÂ, ÏÔÈfiÓ, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, ‚ϤÔÓÙ·˜ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ
Ó· ÏËÛÈ¿˙ÂÈ, ηٿϷ‚ fiÙÈ ‹Ù·Ó ηÈÚfi˜ Ó· ·Û¯ÔÏËı›
Ì ÙÔ ı¤Ì· Ù˘ ‰È·‰Ô¯‹˜ ÙÔ˘ Î·È ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ·ÓÙÚ¤„ÂÈ ÙË Ì›· ·fi ÙȘ ÎfiÚ˜ ÙÔ˘. ŸÌˆ˜, ·ÊÔ‡ ÙÔ
ÛΤÊÙËΠÙfiÛÔ ·ÚÁ¿, Û˘ÌÂÚÈʤÚıËÎÂ Î·È ¿ÏÈ ·Û‡ÓÂÙ·, fiˆ˜ ¿ÏψÛÙ ÙÔ Û˘Ó‹ıÈ˙Â. ΔÔ ÏÔÁÈÎfiÙÂÚÔ ‹Ù·Ó
Ó· ‰È·Ï¤ÍÂÈ Á·ÌÚfi Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô ¤Ó·Ó ÈηÓfi ÛÙÚ·ÙËÁfi
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ - Ù¤ÙÔÈÔÈ ˘‹Ú¯·Ó ·ÚÎÂÙÔ›. ∞˘Ùfi˜ fï˜
ÚÔÙ›ÌËÛ ÙÔÓ ·ÙÚ›ÎÈÔ ƒˆÌ·Ófi ∞ÚÁ˘Úfi, Ô ÔÔ›Ô˜ ‚¤‚·È· ηٷÁfiÙ·Ó ·fi ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ·Ï·ÈfiÙÂÚÔ˘˜ Ô›ÎÔ˘˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ·ÏÏ¿ ‹Ù·Ó ¿ÂÈÚÔ˜ ÛÙ·
ÔÏÂÌÈο ηÈ, ÙÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ, ¤ÁÁ·ÌÔ˜. √ ƒˆÌ·Ófi˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠ̠·ÂÈϤ˜ Ó· ¯ˆÚ›ÛÂÈ ÙËÓ ÚÒÙË ÙÔ˘ Û‡˙˘ÁÔ. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi, ÂÂȉ‹ Ë ÓÂfiÙÂÚË £ÂÔ‰ÒÚ·
‰ÂÓ ‰¤¯ÙËΠӷ ·ÓÙÚ¢Ù› ¿Ó‰Ú· Ô˘ ¯ÒÚÈÛ Ì ÙË
‚›· ÙË Û‡˙˘Áfi ÙÔ˘, ÙÔÓ Ó˘ÌʇıËÎÂ Ë ∑ˆ‹24, Ë ÔÔ›·,
·Ó Î·È ‰È¤Ó˘Â ÙÔ 48Ô ¤ÙÔ˜ Ù˘ ËÏÈΛ·˜ Ù˘, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
ÙfiÛÔ ‰‡ÛÎÔÏË. ÕÚ¯ÈÛ ‚¤‚·È· οˆ˜ ·ÚÁ¿ ÙË Û˘˙˘ÁÈ΋ Ù˘ ˙ˆ‹, ·ÏÏ¿ ·Ô˙ËÌÈÒıËΠ·ÚÎÂÙ¿ ÁÈ’ ·˘Ù‹
ÙËÓ Î·ı˘ÛÙ¤ÚËÛË, ·ÊÔ‡ ÛÙ· 54 ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ‹Ú ‰Â‡ÙÂÚÔ Û‡˙˘ÁÔ, ÂÓÒ Û ËÏÈΛ· 62 ·ÓÙÚ‡ÙËÎÂ Î·È ÙÚ›ÙÔÓ, ÁÈ· Ó· ÌËÓ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÙÔ˘˜ ÂÍˆÛ˘˙˘ÁÈÎÔ‡˜ ‰ÂÛÌÔ‡˜ Ô˘ ›¯Â ÛÙÔ ÌÂٷ͇.
øÛÙfiÛÔ, Ô Ó¤Ô˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ƒˆÌ·Ófi˜25, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
·ÍÈfiÏÔÁÔ˜ ¿ÓıÚˆÔ˜, ‰ÂÓ Â›¯Â ÙÔÓ Î·Îfi ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·
ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘. ∂·Ó¤ÊÂÚ ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÔÏÏÔ‡˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÂÈÊ·Ó›˜ ¿Ó‰Ú˜ Ô˘ ¤‰ÈˆÍÂ Ô ÚÔοÙÔ¯fi˜ ÙÔ˘, ‹ ÙÔ˘˜ Û˘Ì·Ú·ÛÙ¿ıËΠ̠‰È¿ÊÔÚÔ˘˜
ÙÚfiÔ˘˜. ∂Λӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ· Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ •ÈÊ›·˜, Ô ÂÚ›ÊËÌÔ˜
ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÙÔ˘ μÔ˘ÏÁ·ÚÈÎÔ‡ ¶ÔϤÌÔ˘ Ô˘ ›¯Â ÂÍÔÚÈÛÙ› ÛÙËÓ ∞ÓÙÈÁfiÓË Â› μ·ÛÈÏ›Ԣ, Ô ÔÔ›Ô˜ fï˜ ‰ÂÓ
ı¤ÏËÛ È· Ó· ·Ó·ÌÂȯı› ÛÙ· ‰ËÌfiÛÈ· Ú¿ÁÌ·Ù· ηÈ
¤ÁÈÓ ÌÔÓ·¯fi˜ ÛÙË ÌÔÓ‹ ÙÔ˘ ™ÙÔ˘‰›Ô˘. ∂ÈϤÔÓ, Ô
ƒˆÌ·Ófi˜ ·ԉ›¯ıËΠÂÈÂÈΤÛÙÂÚÔ˜ ÛÙËÓ Â›ÛÚ·ÍË
ÙˆÓ ÊfiÚˆÓ, ηٷÚÁÒÓÙ·˜ Î·È ÙÔ ·ÏÏËϤÁÁ˘ÔÓ. 줂·È·,
ÔÈ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ ÂÁΈÌÈ¿˙Ô˘Ó ÂÈϤÔÓ ÔÚÈṲ̂Ó˜
ÂÓ¤ÚÁÂȤ˜ ÙÔ˘, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ë ·Í›· Â›Ó·È ·ÌÊÈÛ‚ËÙ‹ÛÈÌË. ∞ӷʤÚÔ˘Ó fiÙÈ Ï‹ÚˆÛ ÔÏÏ¿ ȉȈÙÈο ¯Ú¤Ë,

°ÂÒÚÁÈÔ˜

ª·ÓÈ¿Î˘
μ˘˙·ÓÙÈÓfi˜ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ Ô˘ ¤‰Ú·ÛÂ
ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 11Ô˘ ·ÈÒÓ·. °ÂÓÓ‹ıËÎÂ
ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 11Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È ¤ÁÈÓÂ
ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ Û Ó·ڋ ËÏÈΛ·.
√ ª·ÓÈ¿Î˘ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠÛÙÔ
ÚÔÛ΋ÓÈÔ Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Ù· ¤ÙË 10291030 ˆ˜ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜-΢‚ÂÚÓ‹Ù˘ ÙˆÓ
·ÎÚÈÙÈÎÒÓ fiÏÂˆÓ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ªÂÛÔÔÙ·Ì›·˜.
™˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ, ‹Ù·Ó ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÛÙÔ
ÌÈÎÚfi ı¤Ì· ΔÂÏÔ‡¯. √ ª·ÓÈ¿Î˘,
Ô ÔÔ›Ô˜ Ì ٤¯Ó·ÛÌ· ÂÍÔÏfiıÚ¢ÛÂ
¤Ó· ·Ú·‚ÈÎfi ·fiÛ·ÛÌ·, ÚÔ‹¯ıË ÛÂ
ÛÙÚ·ÙËÁfi ÙˆÓ ·Ú¢ÊÚ·Ùȉ›ˆÓ
fiÏÂˆÓ Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· Û ηÙÂ¿Óˆ
Ù˘ ∫¿Ùˆ ªË‰›·˜. ∞fi ÙË ı¤ÛË ·˘Ù‹
·Ó¤Ï·‚ ÙÔÓ ·ÁÒÓ· ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘
ηٿ ÙÔ˘ πÛÏ¿Ì. ΔÔ 1032 η٤Ϸ‚ ÙË
ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Î·È ÏÔ‡ÛÈ· fiÏË Ù˘
√ÛÚÔËÓ‹˜, Œ‰ÂÛÛ·, ηÙfiÈÓ
‰ˆÚÔ‰ÔΛ·˜ ÙÔ˘ ΔÔ‡ÚÎÔ˘ ‰ÈÔÈÎËÙ‹
Ù˘. ™ÙËÓ fiÏË ·˘Ù‹ ·Ó·Î·Ï‡ÊıËÎÂ
¤Ó· ÛÔ˘‰·›Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÎÂÈÌ‹ÏÈÔ, Ë
ȉÈfiÁÚ·ÊË (·fiÎÚ˘ÊË) ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘
πËÛÔ‡ ÃÚÈÛÙÔ‡ ÚÔ˜ ÙÔÓ ÙfiÙ ËÁÂÌfiÓ·
Ù˘ Œ‰ÂÛÛ·˜, Ë ÔÔ›· ÛÙ¿ÏıËΠÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ì ÙÈ̤˜. ∏
ηٿÏË„Ë Ù˘ Œ‰ÂÛÛ·˜ ›¯Â ˆ˜
Û˘Ó¤ÂÈ· ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ‰·ÊÈΤ˜
·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ ÂΠ̤ÚÔ˘˜ ÙˆÓ ∞Ú¿‚ˆÓ
ÚÔ˜ ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·. √È ÂÈÙ˘¯›Â˜
ÙÔ˘ ª·ÓÈ¿ÎË ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ·Ó¿Áη۷Ó
ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ªÈ¯·‹Ï ¢′ Ó· ÛÙ›ÏÂÈ
ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi ÛÙË ™ÈÎÂÏ›·, fiÔ˘ Ù·
‚˘˙·ÓÙÈÓ¿ ‰¿ÊË ·ÂÈÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi
ÙÔ˘˜ ÕÚ·‚˜. ¢ÈÔÚ›ÛÙËΠÛÙÚ·ÙËÁfi˜

§ÔÁÁÈ‚·Ú‰›·˜. ™ÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ¤Ï·‚·Ó
̤ÚÔ˜ Ì ÙÔ˘˜ Ì·¯ËÙ¤˜ ÙÔ˘˜
Ô μ·Ú·ÁÁÔÚÒÛÔ˜ ¡ÙÚÔ˘˙›Ó· ηÈ

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

Ô ıÚ˘ÏÈÎfi˜ ÿڷÏÓÙ, Ô ÌÂÙ¤ÂÈÙ·

πÙ·Ï›·. ∞Ó Î·È Ô ∫·Ï·Ê¿Ù˘ Û‡ÓÙÔÌ·

ÛÙËÓ fiÏË ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘, Ë ÔÔ›·

‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ¡ÔÚ‚ËÁ›·˜. √È ‚˘˙·ÓÙÈÓ¤˜

·Ó·ÙÚ¿ËÎÂ, ÔÈ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÂÈÚ˜ ∑ˆ‹ ηÈ

·Ú·‰fiıËΠ·Ì·¯ËÙ› (·Ú¯¤˜ 1043).

‰˘Ó¿ÌÂȘ ·Ô‚È‚¿ÛÙËÎ·Ó ÛÙÔ ƒ‹ÁÈÔ

£ÂÔ‰ÒÚ· ·Ú·¯ÒÚËÛ·Ó ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜

™ÙËÓ ›‰È· ÂÚÈÔ¯‹ ÚÔÛ¯ÒÚËÛ·Ó ÛÙÔ

Ù˘ ÓfiÙÈ·˜ πÙ·Ï›·˜ ÙÔ 1038 Î·È ÙÔ ›‰ÈÔ

‰˘Ó¿ÌÂȘ ÛÙÔÓ ª·ÓÈ¿ÎË, Ô˘ ¤ÊÙ·ÛÂ

ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ ÂıÂÏÔÓÙ¤˜ Î·È ÔÈ

¤ÙÔ˜ ÔÏÈÔÚ΋ıËÎÂ Î·È Î·Ù·Ï‹ÊıËΠË

ÛÙÔÓ Δ¿Ú·ÓÙ· Ù˘ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·˜ ÙÔ

ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜ ‚¿‰ÈÛ·Ó ÚÔ˜ ÙËÓ

ªÂÛÛ‹ÓË. ∞ÎÔÏÔ‡ıËÛ ٷ¯Â›· Â¤Ï·ÛË

¶¿Û¯· ÙÔ˘ 1042. ∞̤ۈ˜ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË

ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·. √ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜

Î·È Î·Ù¿ÏË„Ë Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ™ÈÎÂÏ›·˜.

¿ÏÏ·Í ˘¤Ú ÙˆÓ μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ. ¶ÔÏϤ˜

ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ¤ÚıÂÈ Û οÔÈÔ

√È ÕÚ·‚˜ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡, ÛÙËÓ

fiÏÂȘ ·Ó·Î·Ù·Ï‹ÊıËÎ·Ó Î·È Ë

Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi Ì ÙÔÓ ª·ÓÈ¿ÎË, ·ÏÏ¿ ÔÈ

ÚÔÛ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ Ó· ÔÚÁ·ÓÒÛÔ˘Ó

ÓÔÚÌ·Ó‰È΋ ·ÂÈÏ‹ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÛÂ

ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ·ÔÚÚ›ÊıËηÓ

·ÓÙ›ÛÙ·ÛË, ·Ú·Ì¤ÚÈÛ·Ó ÙȘ ÌÂٷ͇

ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ‚·ıÌfi. ¶¿ÏÈ fï˜ Ô

ÂÚÈÊÚÔÓËÙÈο. ∏ Û‡ÁÎÚÔ˘ÛË, ÏÔÈfiÓ,

ÙÔ˘˜ ‰È·ÊÔÚ¤˜ Î·È ¤Ï·‚·Ó ÂÓÈÛ¯‡ÛÂȘ

ª·ÓÈ¿Î˘ ¤ÂÛ ı‡Ì· ‰È·‚ÔÏ‹˜ ηÈ

‹Ù·Ó ‚¤‚·ÈË, ÁÈ’ ·˘Ùfi Ë Î˘‚¤ÚÓËÛË

·fi ÙËÓ ∞ÊÚÈ΋. ™˘ÁΤÓÙÚˆÛ·Ó ¤ÙÛÈ

Û˘ÎÔÊ·ÓÙ›·˜ ·fi ÙÔÓ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô

Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÔÁÎ҉˜ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·,

¤Ó· ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·, ÙÔ ÔÔ›Ô

ƒˆÌ·Ófi ™ÎÏËÚfi ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘

ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ¤ıÂÛ ÙÔÓ

¤Û¢Û ӷ ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÙÔÓ

ÊıÈÓÔÒÚÔ˘ ÙÔ˘ 1042. √ ƒˆÌ·Ófi˜

·ÂÈÚÔfiÏÂÌÔ Â˘ÓÔ‡¯Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi. √È ‰‡Ô

¤ÊÙ·Û ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô Ó· ÏÂËÏ·Ù‹ÛÂÈ ÙËÓ

¶ÂÚÁ·ÌËÓfi. √È ‰‡Ô ·ÓÙ›·ÏÔÈ

ÛÙÚ·ÙÔ› Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÙËÎ·Ó ÛÙË ƒ·Ì¤ÙÙ·,

ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘ ª·ÓÈ¿ÎË ÛÙË ªÈÎÚ¿

Û˘Ó·ÓÙ‹ıËÎ·Ó ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›·, ÎÔÓÙ¿

fiÔ˘ ÔÈ ·Ú·‚ÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ˘¤ÛÙËÛ·Ó

∞Û›·, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· Ó· ·ÙÈÌ¿ÛÂÈ ÙË

ÛÙËÓ ∞ÌÊ›ÔÏË. √ ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘

·ÓˆÏÂıÚ›·. ΔÔ 1040 ÈÛ¯˘Ú‹ ·Ú·‚È΋

Û‡˙˘ÁÔ ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘. ∏ ›‰ËÛË ÙˆÓ

ª·ÓÈ¿ÎË, ÂÌÂÈÚÔfiÏÂÌÔ˜ Î·È Ì ÈηӋ

ÛÙÚ·ÙÈ¿, ÂÓÈÛ¯˘Ì¤ÓË ·ÎfiÌ· ÌÈ· ÊÔÚ¿

Ú¿ÍÂˆÓ ·˘ÙÒÓ ÂÍfiÚÁÈÛ ÙÔÓ ª·ÓÈ¿ÎË,

ËÁÂÛ›·, Û‡ÓÙÔÌ· ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÙÔ˘

·fi ÙË ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈ΋ ‚fiÚÂÈ· ∞ÊÚÈ΋,

Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ¤ÙÔ˘˜

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡ ÛÙÚ·Ù‡̷ÙÔ˜, ηٿ

Âȯ›ÚËÛ ӷ ·Ó·Î·Ù·Ï¿‚ÂÈ Ù· ¯·Ì¤Ó·

ÛÙ·Û›·ÛÂ Î·È ·Ó·ÎËÚ‡¯ıËÎÂ

ÛÙËÓ Î·Ù·‰›ˆÍË Ô˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ,

‰¿ÊË, ÔÈ ÕÚ·‚˜ fï˜ ËÙÙ‹ıËÎ·Ó Î·È

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ·fi Ù· ÛÙÚ·Ù‡̷ٿ

Ô ËÁ¤Ù˘ ÙˆÓ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙÒÓ ÛÎÔÙÒıËÎÂ

¿ÏÈ. ΔfiÙ ¤ÊÙ·Û ·fi ÙËÓ ¶fiÏË

ÙÔ˘. ŒÂÈÙ· Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi

·Ó·¿ÓÙ¯·, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ô ÛÙÚ·Ùfi˜

‰È·Ù·Á‹ ·Ó¿ÎÏËÛ˘ ÙÔ˘ ÓÈÎËÊfiÚÔ˘

ÙÔ˘ Î·È ¤Ú·Û ÛÙË μ·ÏηÓÈ΋,

ÙÔ˘ Ó· ‰È·Ï˘ı›.

ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡, Û˘Ó¤ÂÈ· Û˘ÎÔÊ·ÓÙ›·˜ ·fi
ÙÔ Ó·‡·Ú¯Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ, Ô˘ ÙÂÏÔ‡Û ˘fi
ÙȘ ‰È·Ù·Á¤˜ ÙÔ˘ ª·ÓÈ¿ÎË ÛÙË ™ÈÎÂÏ›·.
ŒÙÛÈ, Ô ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ·Ó·ÎÏ‹ıËΠÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fiÔ˘ Û˘ÓÂÏ‹ÊıË
Î·È Ê˘Ï·Î›ÛÙËÎÂ. ™ÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ ÛÙËÓ
·Ú¯ËÁ›· ÙˆÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÒÓ
‰˘Ó¿ÌÂˆÓ ÛÙË ™ÈÎÂÏ›· ‰ÈÔÚ›ÛÙËÎÂ
Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜. Èڛ˜ ÈηӋ ËÁÂÛ›·, ÙÔ
ÛÈÎÂÏÈÎfi ̤وÔ Î·Ù¤ÚÚ¢Û ηÈ
¤ÂÈÙ· ·fi ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· ÌfiÓÔ Ë
ªÂÛÛ‹ÓË ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ˘fi ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹
΢ÚÈ·Ú¯›·. √È ¡ÔÚÌ·Ó‰Ô› ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ
ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘, ÂÎÌÂÙ·ÏÏ¢fiÌÂÓÔÈ ÙËÓ
·ÛÙ¿ıÂÈ· Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙËÓ
ÂÚÈÔ¯‹, Â·Ó·ÛÙ¿ÙËÛ·Ó
ηٷϷ̂¿ÓÔÓÙ·˜ fiÏÂȘ ÙˆÓ ÚÒËÓ
ÂÚÁÔ‰ÔÙÒÓ ÙÔ˘˜. √ Ó¤Ô˜
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ªÈ¯·‹Ï ∂′ Ô ∫·Ï·Ê¿Ù˘
·ÓÙÈÏ‹ÊıËΠÙÔ Ï¿ıÔ˜ ÙÔ˘ ÚÔηÙfi¯Ô˘
ÙÔ˘, ·ÔÊ˘Ï¿ÎÈÛ ÙÔÓ ª·ÓÈ¿ÎË (1042)
Î·È ÂÙÔÈÌ¿ÛÙËΠӷ ÙÔÓ ÛÙ›ÏÂÈ ÛÙËÓ

[53]

ΔÔ 1038
ÔÈ ‚˘˙·ÓÙÈÓ¤˜
‰˘Ó¿ÌÂȘ, ˘fi
ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi
ª·ÓÈ¿ÎË,
η٤Ϸ‚·Ó
ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋
™ÈÎÂÏ›·.
ÕÔ„Ë ·fi
ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi
ÙÔ˘ ∫¿ÛÙÚÔ˘
ª·ÓÈ¿ÎË ÛÙȘ
™˘Ú·ÎÔ‡Û˜.
RIPANI MASSIMO/
VISUAL PHOTOS

[54]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

fiÙÈ ·‡ÍËÛ ηٿ 80 Ï›ÙÚ˜ ¯Ú˘ÛÔ‡ ÙËÓ ÂȯÔÚ‹ÁËÛË
Ô˘ ÚfiÛÊÂÚ οı ¯ÚfiÓÔ ÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ Ù·ÌÂ›Ô ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË ÂÎÎÏËÛ›·, Ë ÔÔ›· ¤ÊÙ·Û ӷ ¤¯ÂÈ 100 Ï›ÙÚ˜
¯Ú˘ÛÔ‡. §¤Ó Â›Û˘ fiÙÈ ¤‰ˆÛ ¿Ú· ÔÏÏ¿ ¯Ú‹Ì·Ù·
ÁÈ· ÙË ÛˆÙËÚ›· Ù˘ „˘¯‹˜ ÙÔ˘ ÂıÂÚÔ‡ ÙÔ˘. ∂ÓÒ Î·Ù·Û·Ù·ÏÔ‡Û ¤ÙÛÈ Ù· ‰ËÌfiÛÈ· ¯Ú‹Ì·Ù·, ηıÔ‰ËÁÔ‡ÌÂÓÔ˜ ÏfiÁˆ Ù˘ ·‰˘Ó·Ì›·˜ ÙÔ˘ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· ÙÔ˘ ·fi
Û˘ÎÔÊ¿ÓÙ˜, ÙÈ̈ÚÔ‡Û ÁÈ· Û˘ÎÔÊ·ÓÙ›· ·ÓıÚÒÔ˘˜
·ıÒÔ˘˜. Δ‡ÊψÛ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÁÈÔ Ù˘ ÚÒËÓ ‚·Û›ÏÈÛÛ·˜ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, ÂÍfiÚÈÛ ÙËÓ ›‰È·, ÂÓÒ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ Ù˘ ›¯Â ·ÔÓ›ÌÂÈ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ Ù˘ ˙ˆÛÙ‹˜, Ê˘Ï¿ÎÈÛ ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ¢ÈÔÁ¤ÓË, ÙÔÓ ÓÈÎËÙ‹ ÙˆÓ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁˆÓ, Ì·ÛÙ›ÁˆÛ ‰ËÌfiÛÈ· ¿Ó‰Ú˜ ÂÈÊ·Ó›˜ ˆ˜ Û˘ÓˆÌfiÙ˜, ·Ó¿ÌÂÛ¿ ÙÔ˘˜ Î·È ÙÔÓ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ ¢·ÊÓÔÌ‹ÏË,

Ô˘ ÙfiÛÔ Â›¯Â ‰È·ÎÚÈı› ÛÙÔ μÔ˘ÏÁ·ÚÈÎfi ¶fiÏÂÌÔ, ηıÒ˜ Î·È ÙÚÂȘ ÂÁÁÔÓÔ‡˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï μÔ‡ÚÙ˙Ë. Δ¤ÏÔ˜,
¤‰ÈˆÍ ·fi Ù· ·Ó¿ÎÙÔÚ· ÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ Ù˘ Á˘Ó·›Î·˜
ÙÔ˘, £ÂÔ‰ÒÚ·, ÂÚÈÔÚ›˙ÔÓÙ¿˜ ÙË ÛÙÔ ·ÔηÏÔ‡ÌÂÓÔ
¶ÂÙÚ›Ô. ∏ ·ÓÈηÓfiÙËÙ¿ ÙÔ˘ Ê¿ÓËΠ΢ڛˆ˜ ÛÙÔÓ fiÏÂÌÔ Î·Ù¿ ÙˆÓ ∞Ú¿‚ˆÓ Ù˘ ™˘Ú›·˜.
√ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ Ù˘ ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·˜ ªÈ¯·‹Ï ™ÔÓ‰‡Ï˘,
Ô˘ ›¯Â ËÙÙËı› ·fi ÙÔ˘˜ ÕÚ·‚˜ ÂÓfiÛˆ ·ÎfiÌË
˙Ô‡ÛÂ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ∏′, ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È ·Ó¿ÍÈÔ˜ Ó· ·ÓÙ·ÔÎÚÈı› ÛÙÔ ¤ÚÁÔ Ô˘ ÙÔ˘
›¯Â ·Ó·ÙÂı›. °È’ ·˘Ùfi Ô ƒˆÌ·Ófi˜ ÂÓ¤ÚÁËÛ ۈÛÙ¿
·‡ÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ ·fi ÙÔ ·Í›ˆÌ¿ ÙÔ˘. ŸÌˆ˜, ·ÓÙ› Ó· ·Ó·ı¤ÛÂÈ ÙÔ ‰‡ÛÎÔÏÔ ÂΛÓÔ ÂÁ¯Â›ÚËÌ· Û οÔÈÔÓ ·fi
ÙÔ˘˜ ÈηÓÔ‡˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ‰ÈfiÚÈÛ ËÁÂ-

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

ÌfiÓ· Ù˘ ™˘Ú›·˜ ÙÔ Á·ÌÚfi ÙÔ˘, Û‡˙˘ÁÔ Ù˘ ·‰ÂÏÊ‹˜
ÙÔ˘, ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ∫·Ú·ÓÙËÓfi, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÁÈÔ ÙÔÓ
ÈÔ ÔÓÔÌ·ÛÙfi ›Ûˆ˜ Ó·‡·Ú¯Ô Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ÂΛÓË˜Ø fiˆ˜
ı· ‰Ô‡ÌÂ, fï˜, Ô ›‰ÈÔ˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÓÙ¿ÍÈÔ˜ ÙÔ˘ ¤ÚÁÔ˘
Ô˘ ÙÔ˘ ·Ó·Ù¤ıËÎÂ. ΔÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ Ô ƒˆÌ·Ófi˜
·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ
¯ıÚÒÓ ÙÔ 1030. ºÙ¿ÓÔÓÙ·˜, ÏÔÈfiÓ, ÛÙÔ ºÈÏÔÌ‹ÏÈÔ
Ù˘ ºÚ˘Á›·˜ Ì ۇÛÛˆÌË ÙË ‰‡Ó·Ì‹ ÙÔ˘, ›‰Â ÙÔ˘˜
ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÙˆÓ Ìˆ·ÌÂı·ÓÒÓ Ù˘ μ¤ÚÔÈ·˜, ‰ËÏ·‰‹
ÙÔ˘ ÷ÏÂ›Ô˘, Ó· ʤÚÓÔ˘Ó ÔÏÏ¿ ‰ÒÚ· ·Ú·Î·ÏÒÓÙ·˜
Ó· Ù‡¯Ô˘Ó Ù˘ Û˘Ì¿ıÂÈ·˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÁÈ· fiÛ· Û˘Ó¤‚·ÈÓ·Ó Î·È ‰›ÓÔÓÙ·˜ ÙËÓ ˘fiÛ¯ÂÛË fiÙÈ ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ ı·
η٤‚·ÏÏ·Ó ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙÔ ÊfiÚÔ Ô˘ ÙÔ˘˜ ›¯Â ÂÈ‚ÏËı›
Â› ºˆÎ¿. √È ÈÔ ¤ÌÂÈÚÔÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡

Û˘Ì‚Ô‡ÏÂ˘Û·Ó ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ó· ‰Â¯Ù› ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ
ÙÔ˘˜ «Î·È Ó· ÌËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ™˘Ú›·˜
̘ ÛÙÔ Î·ÏÔη›ÚÈ, fiÙ·Ó ÙÔ ÓÂÚfi Û·Ó›˙ÂÈ ÂΛ, ÂÓÒ ÔÈ
ÕÚ·‚˜ Â›Ó·È ·Û˘Ó·ÁÒÓÈÛÙÔÈ, ÁÈ·Ù› Â›Ó·È Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔÈ
ÛÙË ˙¤ÛÙË, ÛÙÔ ÂÎÙ˘ÊψÙÈÎfi ʈ˜ ÙÔ˘ ‹ÏÈÔ˘ Î·È ÛÙÔ˘˜
η‡ÛˆÓ˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÙÔ˘˜, ÂÓÒ ÔÈ ¿ÓÔÏÔÈ ƒˆÌ·›ÔÈ
‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ·ÓÙ¤ÍÔ˘Ó ·˘Ù¤˜ ÙȘ Û˘Óı‹Î˜». ŸÌˆ˜,
Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰ÂÓ ¿ÎÔ˘Û ÙȘ ÊÚfiÓÈ̘ ÂΛӘ Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜ Î·È ÂÈÙ¤ıËΠÛÙË ™˘Ú›· ·ı·›ÓÔÓÙ·˜ fi,ÙÈ ÚÔ¤‚Ï„·Ó ÔÈ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› ÙÔ˘: ∞ÔÎÏ›ÛÙËΠ·fi ÙÔ˘˜
¯ıÚÔ‡˜, ‚Ú¤ıËΠ۠‰‡ÛÎÔÏË ı¤ÛË Î·È ÓÈ΋ıËÎÂ. ΔÔ
ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÓÈ΋ıËΠÌfiÓÔ ÏfiÁˆ ηÎÔ‰ÈÔ›ÎËÛ˘ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È, ÌÂٷ͇ ¿ÏψÓ, Î·È ·fi ÙÔ ÂÍ‹˜:
√ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ª·ÓÈ¿Î˘, ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¿ÚÈÛÙÔ˘˜ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ηÙ›¯Â ÌÈ· ÌÈÎÚ‹ fiÏË, fiÙ·Ó
800 ÕÚ·‚˜ Ô˘ Â¤ÛÙÚÂÊ·Ó ·fi ÙÔ ‰›Ô Ù˘ Ì¿¯Ë˜
ÙÔ‡ ˙‹ÙËÛ·Ó Ó· ÙÔ˘˜ ·Ú·‰ÒÛÂÈ ÙËÓ fiÏË ÙÔ˘, ·ÓÙ›
ÁÈ· ¿ÏÏË ·¿ÓÙËÛË, ÙÔ˘˜ ¤ÛÊ·Í fiÏÔ˘˜ Î·È ‹Ú ÙȘ
280 η̋Ϙ ÙÔ˘˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ÊÔÚو̤Ó˜ Ï¿Ê˘Ú·. ∫fi‚ÔÓÙ·˜, Ù¤ÏÔ˜, Û‡Ìʈӷ Ì ٷ ÔıˆÌ·ÓÈο ¤ıÈÌ· Ô˘
ÙËÚÔ‡ÓÙ·Ó Ì¤¯ÚÈ ÚfiÛÊ·Ù·, ÙȘ ̇Ù˜ Î·È Ù· ·ÊÙÈ¿
ÙÔ˘˜, Ù· ‹Á ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ô˘ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ›¯Â ÊÙ¿ÛÂÈ
ÛÙËÓ ∫··‰ÔΛ· Î·È ¤ÌÂÓ ÛÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘ ºˆÎ¿.
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·ÓÙ¿ÌÂÈ„Â ÙÔÓ ª·ÓÈ¿ÎË ÁÈ· ÙȘ ˘ËÚÂۛ˜ ÙÔ˘ ‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ Î·ÙÂ¿Óˆ Ù˘ ∫¿Ùˆ ªË‰›·˜,
fiÔ˘ ·˘Ùfi˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ӷ Ì¿¯ÂÙ·È ÁÂÓÓ·›· ηٿ
ÙˆÓ Ìˆ·ÌÂı·ÓÒÓ, ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ì ÂÈÙ˘¯›·. ∞Ó·¯ˆÚÒÓÙ·˜ fï˜ ÁÈ· ÙË ™˘Ú›·, Ô ƒˆÌ·Ófi˜ ‰ÈfiÚÈÛ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ ÙˆÓ Û¯ÔÏÒÓ ÙÔÓ ™˘ÌÂÒÓ, ÙÔ ÁÓˆÛÙfi Û ÂÌ¿˜
˘ËÚ¤ÙË ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ∏′, Î·È ÛÙÚ·ÙËÁfi Ù˘
∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·˜ οÔÈÔÓ ¡È΋ٷ. ∫·È ÔÈ ‰‡Ô, fiÓÙ·˜ ·Ó¿ÍÈÔÈ,
ηٷÙÚÔÒıËÎ·Ó Í·Ó¿ ·fi ÙÔ˘˜ ÕÚ·‚˜. ΔfiÙ ÌfiÓÔ
‹Ú ۈÛÙ‹ ·fiÊ·ÛË Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙË ¯ÒÚ· ÂΛÓË ÙÔÓ
ÚˆÙÔÛ·ı¿ÚÈÔ Î·È Ì¤Á· ÂÙ·ÈÚÂÈ¿Ú¯Ë £ÂfiÎÙÈÛÙÔ, Ô
ÔÔ›Ô˜ Û˘Ó¤ÙÚÈ„Â ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜, ÚÔÛٿل ÙÔ Ê›ÏÔ
ÂÌ›ÚË Ù˘ ΔÚ›ÔÏ˘ Î·È Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ΔÔ fiÛÔ ÂÓ›Û¯˘Û ÙËÓ ·Í›· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ô
£ÂfiÎÙÈÛÙÔ˜ ÙÔ Û˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘ÌÂ Î·È ·fi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ
ÙÔ ™Â٤̂ÚÈÔ ÙÔ˘ 1031 Ô ÂÌ›Ú˘ ÙÔ˘ ÷ÏÂ›Ô˘
¤ÛÙÂÈÏ ÛÙÔÓ ƒˆÌ·Ófi ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ Ì ÔÏÏ¿ ‰ÒÚ· ÁÈ· Ó·
·Ó·ÓÂÒÛÂÈ ÙȘ Û˘Óı‹Î˜ ÂÈÚ‹Ó˘ Î·È Ó· Â·Ó·Ï¿‚ÂÈ
ÙËÓ ÏËڈ̋ ÙˆÓ ·ÏÈÒÓ ÊfiÚˆÓ. ∞fi ÙË ‰È΋ ÙÔ˘
ÏÂ˘Ú¿ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ·˜ ÛÙÔ Ã·Ï¤È ÙÔÓ ÚˆÙÔÛ·ı¿ÚÈÔ £ÂÔʇϷÎÙÔ ÙÔÓ ∞ıËÓ·›Ô, ÂȂ‚·›ˆÛÂ
ÙȘ Û˘Óı‹Î˜ Î·È ·Ô‰¤¯ÙËΠÙË Û‡ÌÚ·ÍË Ì ÙÔ˘˜
÷ÏÂ›Ù˜. øÛÙfiÛÔ, ÔÈ Ìˆ·ÌÂı·ÓÔ› Ù˘ ™˘Ú›·˜, Ô˘
‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ·Ó Ó· ÙÔ˘˜ ηٷÓÈ΋ÛÔ˘Ó Ô ºˆÎ¿˜, Ô πˆ¿ÓÓ˘ Î·È Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜, ‰ÂÓ ı· ˘¤Î˘Ù·Ó ·fi Ù¤ÙÔȘ

[55]

ªÂٷ͈Ùfi ‡Ê·ÛÌ·
Û˘Úȷ΋˜
‹ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
ÚÔ¤Ï¢Û˘ ÌÂ
¤ÓÙÔÓ· Ù· ÛËÌ¿‰È·
Ù˘ ÂÈÚÚÔ‹˜ Ù˘
ÂÚÛÈ΋˜ Ù¤¯Ó˘.
¶·Ú¿ ÙȘ
Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜ ÙˆÓ
ÛÙÚ·ÙËÁÒÓ ÙÔ˘
ÁÈ· ÙȘ ‰˘ÛÎÔϛ˜
ÏfiÁˆ ÙÔ˘ ˙ÂÛÙÔ‡
Îϛ̷ÙÔ˜ ηÈ
ÙÔ˘ η‡ÛˆÓ·,
Ô ƒˆÌ·Ófi˜
·ÔÊ¿ÛÈÛÂ
Ó· ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘
™˘Ú›·˜, fiÔ˘
Î·È ÓÈ΋ıËÎÂ.
WERNER FORMAN ARCHIVE/
SCALA

[56]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶›Ó·Î·˜
ÙÔ˘ Dominique
Vivant Denon,
Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘
1770-1825,
Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ
ÙË μÂÏfiÓ· Ù˘
∫ÏÂÔ¿ÙÚ·˜
ÛÙËÓ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ·.
ΔËÓ ·ÓÈηÓfiÙËÙ·
ÙÔ˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡
Î¿Ï˘Ù·Ó
ÔÈ ÂÈÙ˘¯›Â˜
ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙËÁÒÓ
ÙÔ˘, fiˆ˜ ÙÔ˘
ÚˆÙÔÛ·ı¿ÚÈÔ˘
ΔÂÎÓ¤· ∞‚˘‰ËÓÔ‡,
Ô˘, ηÙ¢ı˘ÓfiÌÂÓÔ˜ ÛÙËÓ
∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ·,
η٤Ϸ‚ ÔÏÏ¿
ÏÔ›· ÙˆÓ
™·Ú·ÎËÓÒÓ
Î·È ¿Ú·Í ÔÏÏ¿
Ï¿Ê˘Ú·.
STAPLETON COLLECTION/
CORBIS/APEIRON

ÚÔÛˆÚÈÓ¤˜ ÂÎÛÙÚ·Ù›˜ ·Ó‰ÚÒÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, fiÛË ·Í›· ηÈ
·Ó ›¯·Ó, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· Û˘ÁÎÚÈıÔ‡Ó Ì ÂΛÓÔ˘˜.
√È ˘fiÏÔÈÔÈ ÂÌ›Úˉ˜ Û˘Ó¤¯È˙·Ó ÙȘ ¯ıÚÔڷ͛˜.
∫·Ù¿ Û˘Ó¤ÂÈ·, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ Î·È ¿ÏÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘˜ ÙÔ 1032. ∂›¯Â ‹‰Ë ÊÙ¿ÛÂÈ ÛÙ· ªÂÛ¿Ó·ÎÙ·, fiÙ·Ó ÔÏϤ˜ ÊÔ‚ÂÚ¤˜ Âȉ‹ÛÂȘ
·Ó·¯·›ÙÈÛ·Ó ÙËÓ ÔÚ›· ÙÔ˘: ™ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¢ÈÔÁ¤Ó˘ ηÙËÁÔÚ‹ıËΠ¿ÏÈ fiÙÈ ÛÂ
Û˘ÓÂÓÓfiËÛË Ì ÙË £ÂÔ‰ÒÚ· ۯ‰›·˙ ÙËÓ ·Ó·ÙÚÔ‹
ÙÔ˘ ηıÂÛÙÒÙÔ˜Ø ÔÈ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔÈ Â›¯·Ó ‰È·‚› ÙÔÓ
ÿÛÙÚÔ Î·È ÏÂËÏ·ÙÔ‡Û·Ó ÙË ªÔÈÛ›·Ø ÔÈ ÕÚ·‚˜ Ù˘
∞ÊÚÈ΋˜ ÏÂËÏ·ÙÔ‡Û·Ó Ù· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘
Î·È ÚÔÂÏ·‡ÓÔÓÙ·˜ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ ÙËÓ ˘ÚfiÏËÛ·Ó. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¢ÈÔÁ¤Ó˘, ›ÙÂ
ÁÈ·Ù› Û˘Ó·ÈÛı¿ÓıËΠÙËÓ ÂÓÔ¯‹ ÙÔ˘ ›Ù ÁÈ·Ù› ·ÂÏ›ÛÙËΠÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ¿‰ÈÎˆÓ ÂÈı¤ÛÂˆÓ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘,
ÙȘ Ôԛ˜ ‰Â¯fiÙ·Ó ·fi ηÈÚfi, ·˘ÙÔÎÙfiÓËÛÂ, ÂÓÒ Ë
£ÂÔ‰ÒÚ· ¤Ï·‚ ÙÔ Û¯‹Ì· Ù˘ ÌÔÓ·¯‹˜ ·fi ÙË ∑ˆ‹, Ë
ÔÔ›· ›ÛÙ¢ fiÙÈ ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈο Ó·
ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÔ˘Ó ÔÈ ÂÈ‚Ô˘Ï¤˜ Î·È Ù· ÛοӉ·Ï·. √È ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔÈ, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ Û˘Ó¿ÓÙËÛ·Ó Î·Ó¤Ó·Ó ·ÓÙ›·ÏÔ,
Â¤ÛÙÚ„·Ó ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘˜Ø Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ ∫·Ú·ÓÙËÓfi˜, Ô ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÙÔ˘ ¡·˘Ï›Ô˘, Ó›ÎËÛ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ ƒ·Ô˘Û·›ˆÓ ÙÔÓ ·Ú·‚ÈÎfi ÛÙfiÏÔ Î·È Î·Ù¤ÛÙÚ„ ٷ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ¯ıÚÈο ÏÔ›·. ŸÌˆ˜, Ô ƒˆÌ·Ófi˜ Â¤ÛÙÚ„ ·fi Ù· ªÂÛ¿Ó·ÎÙ· ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·. °‡Úˆ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 1033 ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠٷ
Ó¤· ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˘ ∫·Ú·ÓÙËÓÔ‡. √È
ÕÚ·‚˜ Ù˘ ∞ÊÚÈ΋˜ Âȯ›ÚËÛ·Ó ‰Â‡ÙÂÚË ÂȉÚÔÌ‹
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ÓËÛÈÒÓ Î·È ÙˆÓ ·Ú·Ï›ˆÓ, Ì 1.000
ÏÔ›· ÛÙ· ÔÔ›· Â¤‚·ÈÓ·Ó 10.000 ÔÏÂÌÈÛÙ¤˜. √ ∫·Ú·ÓÙËÓfi˜ Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÙËΠ̛̠· ÌÔ›Ú· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘, ÙËÓ ¤ÙÚ„ ÛÂ Ê˘Á‹ Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ 500
·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜. °È· ¿ÏÏË ÌÈ· ÊÔÚ¿, ÛÙ· Ù¤ÏË Ù˘ ›‰È·˜
¯ÚÔÓÈ¿˜, ¤Ù˘¯Â ¿ÏÏË Ó›ÎË Î·Ù¿ ÙˆÓ ™·Ú·ÎËÓÒÓ Î·È
¤ÛÙÂÈÏ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ 600 ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜. ΔËÓ ›‰È·
ÛÙÈÁÌ‹, ¿ÏÏÔ˜ ÛÙfiÏÔ˜ Ô˘ ÛÙ¿ÏıËΠ̠ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜
ÙÔÓ ÚˆÙÔÛ·ı¿ÚÈÔ ΔÂÎÓ¤· ÙÔÓ ∞‚˘‰ËÓfi ÛÙËÓ ∞›Á˘ÙÔ, ·ÊÔ‡ ÏËÛ›·Û ÙËÓ ›‰È· ÙËÓ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ·, ΢ڛ¢Û ÔÏÏ¿ ÏÔ›· Î·È ¿Ú·Í ÔÏÏ¿ Ï¿Ê˘Ú·. ∂ÈϤÔÓ, Ô ·ÙÚ›ÎÈÔ˜ ¡È΋ٷ˜ ¶ËÁÔÓ›Ù˘ ¤ÊÙ·Û ¤ˆ˜ ÙË
μ·‚˘ÏÒÓ· Î·È Î·Ù¤Ï·‚ ÙÔ Ôχ ÎÔÓÙÈÓfi Ù˘ ÊÚÔ‡ÚÈÔ
¶ÂÚÎÚ›Ó. √È ÛÙÚ·ÙËÁÔ›, ÏÔÈfiÓ, Î·È ÔÈ Ó·‡·Ú¯ÔÈ ·Ó·Ï‹ÚˆÓ·Ó, fiÛÔ ÌÔÚÔ‡Û·Ó, ÙËÓ ·ÓÈηÓfiÙËÙ· Î·È Ù·
ÛÊ¿ÏÌ·Ù· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿. ∏ ˘fiÏË„Ë ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÛÙÔ
Â͈ÙÂÚÈÎfi ›¯Â ‰È·ÙËÚËı› Û ٤ÙÔÈÔ ‚·ıÌfi, ÒÛÙ ÙÔ
1030, ·ÊfiÙÔ˘ ¤ı·ÓÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ∞‚·ÛÁ›·˜26 °ÂÒÚÁÈÔ˜, Ë ¯‹Ú· ÙÔ˘ ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÌÂ

‰ÒÚ· ÁÈ· Ó· ˙ËÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·Ó·Ó¤ˆÛË Ù˘ ·ÏÈ¿˜ Û˘ÌÌ·¯›·˜ Ì ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜, ¤‰ˆÛ ۇ˙˘ÁÔ ÛÙÔ ÁÈÔ Ù˘ ¶·ÁÎÚ¿ÙÈÔ ÙËÓ ·ÓÈ„È¿ ÙÔ˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡, ÙËÓ ∂ϤÓË, ÂÓÒ ÙÔ 1033
·Ú¤‰ˆÛÂ Î·È ÙÔ Ô¯˘Úfi ÊÚÔ‡ÚÈÔ, ÙËÓ ∞Ó·ÎÔ˘Ê‹. ∂ÓÒ
fï˜ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ÂÌÓ¤ÂÈ Û‚·ÛÌfi
ÛÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi Î·È ÔÈ Â¯ıÚÔ› ÙÔ˘ Ó· ÂÚÈÔÚ›˙ÔÓÙ·È Î·È
ÂÓ Ì¤ÚÂÈ Ó· ηٷÙÚÔÒÓÔÓÙ·È, Ô ƒˆÌ·Ófi˜ ‹Ù·Ó ÌÔÈÚ·›Ô Ó· ¤ÛÂÈ ı‡Ì· ÙˆÓ ÁÂÚÔÓÙÈÎÒÓ ÂÚˆÙÈÎÒÓ ·ıÒÓ
Ù˘ ›‰È·˜ Ù˘ Á˘Ó·›Î·˜ ÙÔ˘.
√ ƒˆÌ·Ófi˜ ›¯Â ÚÔÛÏ¿‚ÂÈ ÚÈÓ ·fi ηÈÚfi ÛÙËÓ
˘ËÚÂÛ›· ÙÔ˘ οÔÈÔÓ ¶·ÊÏ·ÁfiÓ· ¢ÓÔ‡¯Ô ÔÓfiÌ·ÙÈ
πˆ¿ÓÓË, Ô ÔÔ›Ô˜, ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ÂΛÓÔ˜ ·Ó¤‚ËÎÂ
ÛÙÔ ıÚfiÓÔ, ¤ÁÈÓ ·ÓÙÔ‰‡Ó·ÌÔ˜. ¢ÈÔÚ›ÛÙËΠ·Ú¯Èο
Ú·ÈfiÛÈÙÔ˜27 Î·È ¤ÂÈÙ· ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˜28. √ πˆ¿ÓÓ˘
›¯Â Ù¤ÛÛÂÚ· ·‰¤ÏÊÈ·, Ù· ÔÔ›· ›¯·Ó ¿ÚÂÈ ‰È¿ÊÔÚ˜
ÂÍÔ˘Û›Â˜, ·Ó Î·È Ù· Â·ÁÁ¤ÏÌ·Ù· Ô˘ ·ÛÎÔ‡Û·Ó ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ¤ÓÙÈÌ·, ÂȉÈο ·˘Ùfi ÙÔ˘ ·Ú·¯·Ú¿ÎÙË. ŒÓ·˜ ·fi
·˘ÙÔ‡˜, Ô ªÈ¯·‹Ï29, Ô˘ ‹Ù·Ó Ôχ ˆÚ·›Ô˜ Î·È Ôχ
Ó¤Ô˜, ›¯Â ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ Î¿ÔÈÔ ·Í›ˆÌ· ÛÙËÓ ·˘Ï‹ ηÈ
¤ÙÛÈ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û˘Ó¯Ҙ ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ‚·Û›ÏÈÛÛ·. √ ƒˆÌ·Ófi˜ ‹Ù·Ó ‚¤‚·È· ‹‰Ë 60 ÂÙÒÓ, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡ÛÂ
Ó· ˘Ô„È·ÛÙ› fiÙÈ Ë ∑ˆ‹, Ë ÔÔ›· ›¯Â ÂÚ¿ÛÂÈ Ù· 50,
ı· ÚÔÙÈÌÔ‡Û οÔÈÔÓ ¿ÏÏÔ, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ÙfiÛÔ Ó·Úfi. ∫·È fï˜, ¤ÙÛÈ Û˘Ó¤‚Ë, Î·È Ô ¤ÚˆÙ¿˜ Ù˘ η٤ÏËÍ ӷ Â›Ó·È ÙfiÛÔ ·Ú¿ÊÔÚÔ˜ Î·È ÙÚÂÏfi˜, Û‡Ìʈӷ
Ì ÙÔÓ ∫‰ÚËÓfi, ÒÛÙÂ, ˘Ô‰·˘ÏÈ˙fiÌÂÓÔ˜ ·fi ÙË ÊÈÏÔ‰ÔÍ›· ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï Î·È ÙË ÊÈÏ·Ú¯›· ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË, ÙËÓ
Ô‰‹ÁËÛ ÛÙÔ Ó· ‰ÔÏÔÊÔÓ‹ÛÂÈ ÙÔ Û‡˙˘Áfi Ù˘ Ì ‰ËÏËÙ‹ÚÈÔ Ô˘ ÂÓÂÚÁÔ‡Û ÛÈÁ¿ ÛÈÁ¿. ŸÌˆ˜, Ô ·Ó˘fiÌÔÓÔ˜
ªÈ¯·‹Ï ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÚÈ̤ÓÂÈ ÙË ‰Ú¿ÛË ÙÔ˘ ‰ËÏËÙËÚ›Ô˘, Î·È ¤ÙÛÈ ÛÙȘ 11 ∞ÚÈÏ›Ô˘ 1034 (ÙË ªÂÁ¿ÏË
¶¤ÌÙË), ÂÓÒ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙÔ ÏÔ˘ÙÚfi ÙÔ˘
·Ï·ÙÈÔ‡, ÙÔÓ ¤ÓÈÍ ̤۷ ÂΛ. ΔË Ó‡¯Ù·, ÂÓÒ „¿ÏÏÔÓÙ·Ó Ù· ÕÁÈ· ¶¿ıË, ÎÏ‹ıËÎÂ, ‰‹ıÂÓ ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿
ƒˆÌ·Ófi, Ô ÙfiÙ ·ÙÚȿگ˘ ∞ϤÍÈÔ˜ Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ·ÛÙ›
ÛÙ· ·Ó¿ÎÙÔÚ·. ∂ΛÓÔ˜ ‚È¿ÛÙËΠӷ ¿ÂÈ, ·ÏÏ¿ ‚Ú‹ÎÂ
ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÓÂÎÚfi Î·È ÙË ∑ˆ‹ Ó· οıÂÙ·È ÛÙÔÓ Â›ÛËÌÔ
ıÚfiÓÔ ¤¯ÔÓÙ·˜ ÎÔÓÙ¿ Ù˘ ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï. ΔfiÙ ¤Ì·ı fiÙÈ
ÎÏ‹ıËΠÁÈ· Ó· ¢ÏÔÁ‹ÛÂÈ ÙÔ Á¿ÌÔ ÙÔ˘˜. √ ∞ϤÍÈÔ˜
Í·ÊÓÈ¿ÛÙËÎÂ Î·È ÛÙÂÎfiÙ·Ó ¿Ó·˘‰Ô˜ ÌËÓ Í¤ÚÔÓÙ·˜ ÙÈ
Ó· οÓÂÈ, fiÙ·Ó Ô πˆ¿ÓÓ˘ Î·È Ë ∑ˆ‹ ÙÔ‡ ÚfiÛÊÂÚ·Ó
50 Ï›ÙÚ˜ ¯Ú˘ÛÔ‡ Î·È ¿ÏϘ 50 ÁÈ· ÙÔÓ ˘fiÏÔÈÔ
ÎÏ‹ÚÔ Î·È ¤ÙÛÈ ÙÔÓ ¤ÂÈÛ·Ó Ó· Á›ÓÂÈ Ë ÙÂÏÂÙ‹ ÙÔ˘ Á¿ÌÔ˘. ∏ ÛÎËÓ‹ ·˘Ù‹, ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ̤¯ÚÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘,
Â›Ó·È Ì›· ·fi ÙȘ ÊÔ‚ÂÚfiÙÂÚ˜ Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ ÈÛÙÔÚ›·˜ Î·È Ì·ÚÙ˘Ú› ̤¯ÚÈ ÔÈÔ ‚·ıÌfi ÌÔÚ› Ó· ÊÙ¿ÛÔ˘Ó Ë Î·ÎÔ‹ıÂÈ· ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ Î·È Ô ÂÌ·ÈÁÌfi˜ ÙˆÓ
ÈÔ ÈÂÚÒÓ ıÂÛÌÒÓ.

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

[57]

[58]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ªÈ¯·‹Ï ¢′
·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È
ˆ˜ ÓÈÎËÙ‹˜
ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ
ÛÂ ·˘Ù‹ ÙË
ÌÈÎÚÔÁÚ·Ê›·
·fi ÙÔ ÃÚÔÓÈÎfi
ÙÔ˘ ™Î˘Ï›Ù˙Ë.
WERNER FORMAN
ARCHIVE/SCALA

∑ˆ‹ Î·È ªÈ¯·‹Ï ¢′
øÛÙfiÛÔ, Ë ∑ˆ‹, Ô˘ ·Ó¤‚·Û ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi ıÚfiÓÔ ÙÔÓ
ÂÚ·ÛÙ‹ Ù˘ ÓÔÌ›˙ÔÓÙ·˜ fiÙÈ, ·ÓÙ› ÁÈ· Û‡˙˘ÁÔ Î·È ‚·ÛÈÏÈ¿, ı· ›¯Â οÔÈÔ ‰Ô‡ÏÔ Î·È ˘ËÚ¤ÙË, ‰È·„‡ÛÙËÎÂ.
√ ªÈ¯·‹Ï ‹Ù·Ó Ú¿ÁÌ·ÙÈ ·Ó›Î·ÓÔ˜ Ó· ‰È·¯ÂÈÚÈÛÙ› ÙȘ
‰ËÌfiÛȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ, ÂÓÒ ÂÈϤÔÓ ¤·Û¯Â ·fi ÂÈÏË„›·, Î·È ¤ÙÛÈ ‰ÂÓ Â›¯Â ·Ú¿ ÌfiÓÔ ÙÔ Û¯‹Ì· Î·È ÙÔ
fiÓÔÌ· Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜. ™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·, ÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›· ‰ÂÓ ÙËÓ ·Ó¤Ï·‚Â Ë ∑ˆ‹ ·ÏÏ¿ Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜
·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï, Ô πˆ¿ÓÓ˘, Ô ÔÔ›Ô˜, ηıÒ˜
‹Ù·Ó Ú·ÎÙÈÎfi˜ Î·È ‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔ˜ ¿ÓıÚˆÔ˜, ·Ó¤Ï·‚Â
ÙË Û˘ÓÔÏÈ΋ ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË, ¤¯ÔÓÙ·˜ ÙÔ Ù·ÂÈÓfi
·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˘. ª¿ÏÈÛÙ·, ÁÈ· Ó· ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ ·fi ÙȘ ¢ÌÂÙ¿‚ÔϘ ‰È·ı¤ÛÂȘ
Ù˘ ‚·Û›ÏÈÛÛ·˜, ÊÚfiÓÙÈÛ ӷ ÙËÓ ÂÚÈÛÙÔȯ›˙Ô˘Ó Î˘Ú›ˆ˜ Á˘Ó·›Î˜ Î·È ‰ÈÎÔ› ÙÔ˘ ¢ÓÔ‡¯ÔÈ, ̤ۈ ÙˆÓ
ÔÔ›ˆÓ ÂÈÙËÚÔ‡ÛÂ Î·È Ú‡ıÌÈ˙ fiϘ ÙȘ ÎÈÓ‹ÛÂȘ Ù˘:
«Δ˘ ··ÁfiÚ¢Û ӷ οÓÂÈ ÂÚÈ¿ÙÔ˘˜ Î·È Ó· ÂÈÛΤÙÂÙ·È Ù· ÏÔ˘ÙÚ¿ Î·È Ù˘ ÛÙ¤ÚËÛ οı „˘¯·ÁˆÁ›·».
∞ÊÔ‡, ÏÔÈfiÓ, ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈÛ Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘, ·Ó¤ıÂÛÂ Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi Ù· ÌÂÁ¿Ï·
·ÍÈÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ Û˘ÁÁÂÓ›˜:
¢ÈfiÚÈÛ ‰Ô‡Î· Ù˘ ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·˜ ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘, ¡È΋ٷ, ηÈ, ·ÊfiÙÔ˘ ¤ı·Ó ·˘Ùfi˜, ÙÔÓ ¿ÏÏÔ ·‰ÂÏÊfi

ÙÔ˘, ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ. ¶ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ ¤Î·Ó ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi
ÙÔ˘ °ÂÒÚÁÈÔ, η›Û·Ú· ÙÔ ÁÈÔ Ù˘ ·‰ÂÏÊ‹˜ ÙÔ˘ ª·Ú›·˜, ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï, Î·È Â›ÛÎÔÔ ¡ÈÎÔÌˉ›·˜ οÔÈÔÓ
Â›Û˘ Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘, ÙÔÓ Â˘ÓÔ‡¯Ô ∞ÓÙÒÓÈÔ ¶¿¯ËÙ·.
ŸÙ·Ó ¤Ó·˜ ÂÈÊ·Ó‹˜ ¿Ó‰Ú·˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¢·Ï·ÛÛËÓfi˜, ÂͤÊÚ·Û ÙËÓ ·Á·Ó¿ÎÙËÛ‹ ÙÔ˘
ÁÈ· fiÏ· ·˘Ù¿ Î·È ¤‰ÂÈÍ ÙËÓ ÂÚÈÊÚfiÓËÛ‹ ÙÔ˘ ÚÔ˜ ÙË
¯˘‰·›· Î·È ÙÈÔÙ¤ÓÈ· ·˘Ù‹ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ·Ú¯Èο ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ÙÔÓ ÂÍ¢ÌÂÓ›ÛÂÈ, ·ÏÏ¿ ÌÂÙ¿ ÙÔÓ
ÂÍfiÚÈÛ ÛÙÔ ÓËÛ› ¶Ï¿ÙË. º˘Ï¿ÎÈÛ ÙÔÓ ¿Ó‰Ú· Ù˘ ı˘Á·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘, ‰‹Ì¢Û ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÚÈÒÓ ÏÔ‡ÛȈÓ
Î·È Â˘ÁÂÓÈ΋˜ ηٷÁˆÁ‹˜ Ê›ÏˆÓ ÙÔ˘ ·fi ÙË ªÈÎÚ¿
∞Û›· Î·È ÙËÓ ·Ú¤‰ˆÛ ÛÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ, Ô˘ Û‡ÓÙÔÌ· ‰ÈÔÚ›ÛÙËÎÂ Î·È ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ˜ ÙˆÓ
Û¯ÔÏÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜.
∂ÓÒ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó Ì ÙÔ Ó· ¢ÂÚÁÂÙ›
ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ Î·È Ó· ÙÈ̈Ú› ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÊÚÔÓÔ‡ÓÙ˜,
ÔÈ ™·Ú·ÎËÓÔ› Î˘Ú›Â˘Û·Ó Ù· ª‡Ú· Ù˘ §˘Î›·˜, Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ∞‚·ÛÁ›·˜ ¶·ÁÎÚ¿ÙÈÔ˜ ÛÊÂÙÂÚ›ÛÙÈΠfiÏ· Ù·
ÊÚÔ‡ÚÈ· Ô˘ ›¯·Ó ‰Ôı› ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜,
ÔÈ Ã·ÏÂ›Ù˜ ¤‰ÈˆÍ·Ó ÙÔ ‰ÈÔÈÎËÙ‹ ÙÔ˘˜ Ô˘ ÙÔÓ Â›¯Â
ÛÙ›ÏÂÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ÔÈ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔÈ ÂÎfiÚıËÛ·Ó ÙË
ªÔÈÛ›· ÚÔÂÏ·‡ÓÔÓÙ·˜ ̤¯ÚÈ ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È ÔÈ
ÕÚ·‚˜ Ù˘ ∞ÊÚÈ΋˜ ÏÂËÏ¿ÙËÛ·Ó ÙȘ ∫˘ÎÏ¿‰Â˜.
«√ πˆ¿ÓÓ˘ ‰ÂÓ ÓÔÈ·˙fiÙ·Ó ÁÈ· Ù›ÔÙÂ, ÂÓÒ Ë ÌfiÓË ÙÔ˘

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

·Û¯ÔÏ›· ‹Ù·Ó Ó· ·Ú·ÎÔÏÔ˘ı› ÙÔÓ ¢·Ï·ÛÛËÓfi, Ì‹ˆ˜ ÙÔ˘ ÍÂʇÁÔ˘Ó ÔÈ Ì˯·ÓÔÚڷʛ˜ ÙÔ˘». ◊ Ì¿ÏÏÔÓ
Ô ›‰ÈÔ˜ Î·È Ù· ·‰¤ÏÊÈ· ÙÔ˘ ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó Ì ¿ÏÏ·, Ôχ
ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈο ¤ÚÁ·. °È·Ù› ÙÔ 1037, Ô˘ ›¯Â ÂÈÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ÍËÚ·Û›· ÏfiÁˆ ·Ú·ÙÂٷ̤Ó˘ ·ÓÔÌ‚Ú›·˜, ıÂÒÚËÛ·Ó fiÙÈ ˆ˜ ·ÌÔÈ‚‹ ÁÈ· ÙË ¯ÚËÛÙ‹ ÙÔ˘˜ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿
‰ÈηÈÔ‡ÓÙ·Ó Ó· ˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó ¿ÓˆıÂÓ ‚Ô‹ıÂÈ·. ŒÎ·Ó·Ó,
ÏÔÈfiÓ, ÏÈÙ·Ó›·, fiÔ˘ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ÎÚ·ÙÔ‡Û ÙÔ ¿ÁÈÔÓ
Ì·Ó‰‹ÏÈÔÓ30, Ô Ì¤Á·˜ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ˜ ÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘
ÃÚÈÛÙÔ‡ ÚÔ˜ ÙËÓ ∞‡Á·ÚÔ31 Î·È Ô ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˜ Ù·
¿ÁÈ· Û¿ÚÁ·Ó·. ∞ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ Î·È ¿ÏÏË ÏÈÙ·Ó›· ·fi
ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Î·È ÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ. ŸÌˆ˜, fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ
¤‚ÚÂÍÂ, ·ÏÏ¿ ¤ÂÛ ÙfiÛÔ Ôχ ¯·Ï¿˙È, ÒÛÙ ÍÂÚ›˙ˆÛÂ
Ù· ‰¤ÓÙÚ· Î·È ÛÎfiÚÈÛ ٷ ÎÂÚ·Ì›‰È· Ù˘ fiÏ˘. ¶Ôχ
ÈÔ ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ Â›Ó·È ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ, ÏfiÁˆ Ù˘ ¤ÏÏÂȄ˘ ÛÈÙ·ÚÈÔ‡ ÛÙËÓ fiÏË, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ·ÁfiÚ·Û ·fi
ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· 100.000 Ìfi‰È·32 ÛÈÙ·ÚÈÔ‡ ÚÔÛ·ıÒÓÙ·˜ Ì ·˘Ù¿ Ó· ·ÚËÁÔÚ‹ÛÂÈ ÙÔ˘˜
Ôϛ٘. ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi Ì·ÚÙ˘Ú› fiÙÈ fi¯È ÌfiÓÔ Ë ‚ÈÔÙ¯ӛ· ·ÏÏ¿ Î·È Ë ÁˆÚÁ›· ¿ÎÌ·˙·Ó ÙfiÙ ÛÙȘ ΢ڛˆ˜
ÂÏÏËÓÈΤ˜ ¯ÒÚ˜.
º·›ÓÂÙ·È ¿ÓÙˆ˜ fiÙÈ ÏfiÁˆ ÙˆÓ ÔÏÏÒÓ Û˘ÌÊÔÚÒÓ Ô
πˆ¿ÓÓ˘ ¤ÎÚÈÓ ÈÔ ·ÛʷϤ˜ Ó· ·ÓÙ·ÏÏ¿ÍÂÈ ÙÔ 1037 ÙË
‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ì ·ÓÒÙ·ÙÔ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi
·Í›ˆÌ·. ∂ȉ›ˆÍÂ, ÏÔÈfiÓ, ̤ۈ Û˘ÁÁÂÓÒÓ Î·È Ê›ÏˆÓ
ÙÔ˘ ÌËÙÚÔÔÏÈÙÒÓ Ó· ηı·ÈÚ¤ÛÂÈ ÙÔÓ ∞ϤÍÈÔ Î·È Ó·
·Ó·ÁÔÚ¢ı› Ô ›‰ÈÔ˜ ·ÙÚȿگ˘ Ì ÙËÓ ·ÈÙÈÔÏÔÁ›· fiÙÈ
Ô ∞ϤÍÈÔ˜ «‰ÂÓ ‹Ú ÙÔ ıÚfiÓÔ Ì ÙËÓ „‹ÊÔ ÙˆÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤ˆÓ ·ÏÏ¿ ¤ÂÈÙ· ·fi ‰È·Ù·Á‹ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ μ·ÛÈÏ›Ԣ». √ ·ÙÚȿگ˘ fï˜ ·¿ÓÙËÛ ¤Í˘Ó· fiÙÈ ‹Ù·Ó
¤ÙÔÈÌÔ˜ Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙÔ ıÚfiÓÔ Û ·˘ÙfiÓ Ô˘ ÙÔ
‹ıÂÏÂ, ·Ó Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ηı·ÈÚÔ‡ÓÙ·Ó ÔÈ ÌËÙÚÔÔϛ٘
Ô˘ ¯ÂÈÚÔÙfiÓËÛÂ Ô ›‰ÈÔ˜ Î·È ·Ó·ıÂÌ·Ù›˙ÔÓÙ·Ó ÔÈ ÙÚÂȘ
‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Ô˘ ¤ÛÙÂ„Â Ô ›‰ÈÔ˜. ∫·È ÂÂȉ‹ ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ÌËÙÚÔÔϛ٘ ·fi ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘
πˆ¿ÓÓË ÙÔ˘˜ ›¯Â ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ÛÂÈ Ô ∞ϤÍÈÔ˜, ÂȉÈο ÙÔÓ
∞ÓÙÒÓÈÔ ¶¿¯ËÙ· Ù˘ ¡ÈÎÔÌ‹‰ÂÈ·˜, ÂÓÒ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜
›¯Â ÛÙ¤„ÂÈ Î·È ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË, ÙÔÓ
ªÈ¯·‹Ï, ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ÙÂÏÈο fiÏË ·˘Ù‹ Ë Ì˯·ÓÔÚÚ·Ê›·
Î·È ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ‰ÈÔÈΛ Ô È‰ÈÔÙÂÏ‹˜ ηÈ
ÏÂÔÓ¤ÎÙ˘ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˜.

[59]

√È Ûˆ˙fiÌÂÓÔÈ ¤ÁÎÚÈÙÔÈ
ÛÙÚ·ÙËÁÔ› Î·È Ù· ¤ÚÁ· ÙÔ˘˜
ΔÔ Â˘Ù‡¯ËÌ· Â›Ó·È fiÙÈ, fiÛÔÈ Î·È ·Ó ‹Ù·Ó ÔÈ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ÔÈ Ô˘ Ô ›‰ÈÔ˜ ÚÔÒıËÛÂ, ‰ÂÓ ÂͤÏÂÈ„·Ó fiÏÔÈ ÔÈ ·ÏÈÔ› ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘. ŒÙÛÈ, ÔÈ
ÕÚ·‚˜ Ù˘ ∞ÊÚÈ΋˜ Î·È Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜, Ô˘ Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ ›¯·Ó ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ ÂȉÚÔ̤˜ ÛÙ· ÓËÛÈ¿ ÙˆÓ ∫˘ÎÏ¿‰ˆÓ Î·È ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· ÙÔ˘ £Ú·ÎËÛ›Ô˘, ‰ËÏ·‰‹ Ù˘
ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜, ηٷÓÈ΋ıËÎ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÂΛ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ Î·È 500 Ô˘ Â¤˙ËÛ·Ó Ô‰ËÁ‹ıËÎ·Ó ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿.
ŸÏÔÈ fï˜ ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ·Ó·ÛÎÔÏÔ›ÛÙËÎ·Ó ÛÙËÓ ·Ú·Ï›· ·fi ÙÔ ∞Ùڷ̇ÙÙÈÔ ¤ˆ˜ ÙÔ ™ÙÚfi‚ÈÏÔ. ¶¿ÏÈ ÔÈ
›‰ÈÔÈ Ô˘ ÂÈÙ¤ıËÎ·Ó ÛÙȘ ¯ÒÚ˜ ·˘Ù¤˜ ηٷÙÚÔÒıËÎ·Ó ·fi ÙÔ ÛÙfiÏÔ ÙˆÓ ∫È‚˘Ú·ÈˆÙÒÓ33, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ô
ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Ô Ã·Á¤ ¤ÛÙÂÈÏ 500 ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È ÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¤ÓÈÍÂ
ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·. ∏ ™ÂÚ‚›·, Ô˘ ›¯Â ·ÔÛٷًÛÂÈ, ·Ó·ÁοÛÙËÎÂ Î·È ¿ÏÈ Ó· ˘ÔÙ·¯ı›. Δ¤ÏÔ˜, Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜
ª·ÓÈ¿Î˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ·Ú¯Èο ›¯Â ÌÂÙ·ÙÂı› ·fi ÙËÓ
∫¿Ùˆ ÛÙËÓ ÕÓˆ ªË‰›·, ÛÙ¿ÏıËΠ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›ÁÔ
·fi ÙȘ ¯ÒÚ˜ ÂΛӘ ÙÔ˘ ∂˘ÊÚ¿ÙË Î·È ÙÔ˘ Δ›ÁÚË
ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›· Î·È ·¤‰ÂÈÍ ÂΛ ÙÈ ÌÔÚÔ‡ÛÂ
·ÎfiÌË Ó· ηٷʤÚÂÈ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ fiÙ·Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÛÂ
ÙÔ˘˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜. ∂›‰·Ì ÙËÓ ¤ÎÚ˘ıÌË
ηٿÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ÔÔ›· ›¯·Ó ÂÚȤÏıÂÈ Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·
ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›· ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μã. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·˘Ùfi˜, ÌfiÏȘ Ó›ÎËÛ ÙÔ˘˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜
ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔÓ √Ú¤ÛÙË ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ
πÙ·Ï›· ÛÎÔ‡ÔÓÙ·˜ Ó· ¿ÂÈ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ ÂΛ ÁÈ· Ó·
‰ڷÈÒÛÂÈ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ Î·È ·ÔÊ·Û›˙ÔÓÙ·˜ ÁÈ· ÙÔ
ÛÎÔfi ·˘Ùfi Ó· Â·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÂȉÈο ÙË ™ÈÎÂÏ›· ·fi
ÙÔ˘˜ ™·Ú·ÎËÓÔ‡˜, ÁÈ·Ù› ηٷϿ‚·ÈÓ ¿Ú· Ôχ ηϿ
fiÙÈ, fiÛÔ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÂΛÓÔ ÓËÛ›, ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ,
‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ¿ÛÔÓ‰ˆÓ ¯ıÚÒÓ, ‹Ù·Ó ÂÈÛÊ·Ï‹˜ Ë ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·. ŸÌˆ˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜
¤ı·Ó ÚÔÙÔ‡ ÚÔÏ¿‚ÂÈ Ó· ÂÎÙÂϤÛÂÈ ÙÔ Û¯¤‰Èfi ÙÔ˘,
ÂÓÒ ÙÔÓ √Ú¤ÛÙË ÙÔÓ ·Ó·Î¿ÏÂÛÂ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ∏′.
√ ƒˆÌ·Ófi˜ °′ ¤ÛÙÂÈÏ ¿ÏÏÔ ÛÙÚ·Ùfi, Ô ÔÔ›Ô˜ fï˜
‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ οÓÂÈ Ù›ÔÙ ÛÔ˘‰·›Ô ÏfiÁˆ Ù˘ ·ÓÈηÓfiÙËÙ·˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡. ¶Ú¤ÂÈ Ó· ÛËÌÂÈÒÛÔ˘ÌÂ

∏ ∑ˆ‹ ·Ó¤‚·Û ÛÙÔ ıÚfiÓÔ ÙÔÓ ÂÚ·ÛÙ‹ Ù˘
ªÈ¯·‹Ï ¢′ ÓÔÌ›˙ÔÓÙ·˜ fiÙÈ ı· ¤¯ÂÈ ˘ËÚ¤ÙË,
·ÏÏ¿ ‰È·„‡ÛÙËÎÂ.

[60]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô ·˘Ùfi fiÙÈ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ·˘Ùfi˜, Ô˘ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È ·ÍÈfiÌ·¯Ô˜, ϤÁÂÙ·È Â›Û˘ fiÙÈ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠÂÍ
ÔÏÔÎÏ‹ÚÔ˘ ·fi ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ÙË ª·Î‰ÔÓ›·, οÙÈ
Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ ÔÈ ¯ÒÚ˜ ·˘Ù¤˜ ‰È¤ıÂÙ·Ó, ÌÂٷ͇ ¿ÏψÓ, Î·È ·ÚÎÂÙfi Ì¿¯ÈÌÔ ÏËı˘ÛÌfi. ∞˘Ù‹ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË
ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›· Â› ªÈ¯·‹Ï ¢′. √È ™·Ú·ÎËÓÔ› Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜, ÔÈ §ÔÁÁÔ‚¿Ú‰ÈÔÈ, ÔÈ ÓÙfiÈÔÈ Î·È
·fi ¤Ó· ‰È¿ÛÙËÌ· Î·È ÌÂÙ¿ ÔÈ ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ› ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó
ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È Ì ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÔÈ
·‰È¿ÎÔ· ÌÂÙ·ÎÈÓÔ‡ÌÂÓÔÈ Î·ÙÂ¿Óˆ ÌfiÏȘ Î·È ÌÂÙ¿
‚›·˜ ηٿÊÂÚÓ·Ó Ó· Û˘ÁÎÚ·Ù‹ÛÔ˘Ó ÙfiÛÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜,
fiÙ·Ó Î¿ÔÈ· ÛÙÈÁÌ‹ ÌÈ· ÂÌʇÏÈ· ‰È·Ì¿¯Ë ·Ó¿ÌÂÛ·
ÛÙÔ˘˜ ÕÚ·‚˜ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ¤‰ˆÛ ÛÙËÓ Î˘‚¤ÚÓËÛË
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·ÚÎÂÙ¤˜ ÂÏ›‰Â˜ fiÙÈ ı· Â·Ó·ÎÙÔ‡Û ÙÔ ÓËÛ› ·˘Ùfi, ÙÔ ÔÔ›Ô Â›¯Â ¯¿ÛÂÈ ÚÈÓ ·fi
200 Î·È ϤÔÓ ¯ÚfiÓÈ·.

∫·ı·›ÚÂÛË ª·ÓÈ¿ÎË ∞ÒÏÂÈ· Ù˘ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·˜
Î·È Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜
¢‡Ô ·‰¤ÏÊÈ·, Ô ∞‚Ô‡Ï-∞Ê¿Ú Î·È Ô ∞‚Ô‡-÷ʘ, ÊÈÏÔÓ›ÎËÛ·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. √ ∞‚Ô‡Ï-∞Ê¿Ú ÓÈ΋ıËΠÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·fi ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ Î·È ˙‹ÙËÛ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ·
ÙÔ˘ ηÙÂ¿Óˆ Ù˘ ∞Ô˘Ï›·˜ Î·È Ù˘ ∫·Ï·‚Ú›·˜, §¤ÔÓÙ· øÔ‡. √ §¤ÔÓÙ·˜ ¤Ú·Û ÛÙË ™ÈÎÂÏ›· Î·È Ó›ÎËÛÂ
ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔÓ ∞‚Ô‡-÷ʘ, ·ÏÏ¿ Ô ∞‚Ô‡Ï-∞Ê¿Ú
ÊÔ‚‹ıËΠ̋ˆ˜ ÂΛÓÔÈ Ô˘ ÙÔÓ ‚Ô‹ıËÛ·Ó Á›ÓÔÓÙ·Ó
ÙÂÏÈο ΢ڛ·Ú¯ÔÈ Î·È ‹Úı ÛÂ Û˘ÓÂÓÓfiËÛË Ì ÙÔÓ
·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘. ŒÙÛÈ, ÔÈ ‰‡Ô ·ÓÙ›·ÏÔÈ Û˘ÌÌ¿¯ËÛ·Ó, ˙‹ÙËÛ·Ó Î·È ¤Ï·‚·Ó ‚Ô‹ıÂÈ· ·fi ÙËÓ ∞ÊÚÈ΋. √ §¤ÔÓÙ·˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û È· Ó· ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ Î·È
Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· ·›ÚÓÔÓÙ·˜ Ì·˙› ÙÔ˘ 15.000
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ô˘ ›¯Â ·ÂÏ¢ıÂÚÒÛÂÈ. √ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˜ Ù· ¤Ì·ı ·˘Ù¿ Î·È ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÂÈ
Í·Ó¿ ÛÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÙˆÓ Û¯Â‰›ˆÓ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′.
°È· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›· ·ÍÈfiÏÔÁË ‰‡Ó·ÌË Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔÓ ÂÚ›ÊËÌÔ °ÂÒÚÁÈÔ ª·ÓÈ¿ÎË. ∂ÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘ Ô˘ ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÂΛ ÙÔ
ÛÙÚ·Ùfi ‹Ù·Ó Ô ·ÙÚ›ÎÈÔ˜ ™Ù¤Ê·ÓÔ˜, Á·ÌÚfi˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ (Û‡˙˘ÁÔ˜ ÌÈ·˜ ·‰ÂÏÊ‹˜ ÙÔ˘). ªfiÏȘ Ô ª·ÓÈ¿Î˘
¤ÊÙ·Û ÛÙÔ ƒ‹ÁÈÔ ÙÔ 1038, ‰È¤Ù·Í fiÏ· Ù· ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ Ù˘ ∞Ô˘Ï›·˜ Î·È Ù˘ ∫·Ï·‚Ú›·˜ Ó· ¿Ó ÎÔÓÙ¿
ÙÔ˘. ∂ÈϤÔÓ, ÚÔۤϷ‚ 300 ÌÈÛıÔÊfiÚÔ˘˜ ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ‡˜, Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ÁÈÔ˘˜ ÂÓfi˜ ÔÓÔÌ·ÛÙÔ‡
·ÁˆÓÈÛÙ‹ Ù˘ Ê˘Ï‹˜ ·˘Ù‹˜, ÙÔ˘ Δ·ÁÎÚ¤‰Ô˘. ∂ÓÈÛ¯‡ÔÓÙ·˜, ÏÔÈfiÓ, Î·È ÚÔÛٷهÔÓÙ·˜ Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ
ÙË ‰‡Ó·ÌË Ô˘ ¤ÊÂÚ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,

¤Ú·Û ÛÙË ™ÈÎÂÏ›· Î·È ÂÎfiÚıËÛ ·Ì¤Ûˆ˜ Î·È ÙË
ªÂÛÛ‹ÓË Î·È ÙȘ ™˘Ú·ÎÔ‡Û˜. ŸÙ·Ó fï˜ η٤ÊÙ·Û·Ó ·fi ÙËÓ ∞ÊÚÈ΋ 50.000 ¿Ó‰Ú˜ ÁÈ· Ó· Û˘Ó‰Ú¿ÌÔ˘Ó Ù· ‰‡Ô ·‰¤ÏÊÈ·, ¤ÁÈÓ ÎÚ›ÛÈÌË Ì¿¯Ë ÎÔÓÙ¿ ÛÙ·
ÏÂÁfiÌÂÓ· ƒ‹Ì·Ù·, ÛÙËÓ ÔÔ›· Ô ª·ÓÈ¿Î˘ Û˘Ó¤ÙÚÈ„Â
ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜. ◊Ù·Ó ÙfiÛÔÈ ÔÈ ÓÂÎÚÔ›, ÒÛÙ ϤÁÂÙ·È
ˆ˜ ÙÔ ‰ÈÏ·Ófi ÔÙ¿ÌÈ ÏËÌ̇ÚÈÛ ·fi ·›Ì·. §ÈÁÔÛÙÔ› ÕÚ·‚˜ ÛÒıËηÓ, ÂÓÒ Ô ª·ÓÈ¿Î˘, ÌÂÙ¿ ÙÔ
ıÚ›·Ì‚Ô ·˘Ùfi, η٤Ϸ‚ ‰È·‰Ô¯Èο 13 ÛÈÎÂÏÈΤ˜ fiÏÂȘ. ™Â ηıÂÌ›· ¤¯ÙÈ˙ ·ÎÚfiÔÏË Î·È ¿ÊËÓ ÈÛ¯˘Ú‹
ÊÚÔ˘Ú¿ ÁÈ· Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙ÂÈ Î¿ı ÂͤÁÂÚÛË ÙˆÓ ÓÙfiȈÓ. £· ÌÔÚÔ‡Û ̿ÏÈÛÙ· Ó· ηٷϿ‚ÂÈ fiÏÔ ÙÔ
ÓËÛ› Î·È Ó· ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ Û ·˘Ùfi,
·Ó Ô ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˜ πˆ¿ÓÓ˘, ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô ‰ÂÓ Í¤ÚÔ˘Ì Ò˜ Î·È ÁÈ·Ù› Û˘Ó¤Ï·‚ ÙËÓ È‰¤· Ó· ı¤ÛÂÈ ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ Ù˘ Âȯ›ÚËÛ˘ ·˘Ù‹˜ ÙÔÓ ¿ÚÈÛÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi
ª·ÓÈ¿ÎË, ‰ÂÓ Â›¯Â ÂÙÔÈÌ¿ÛÂÈ ÂÍ·Ú¯‹˜ ÙËÓ ·ÔÙ˘¯›·
Ù˘ ‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ·˜ ·Ú¯ËÁfi ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘ ÙÔÓ ¿ıÏÈÔ Á·ÌÚfi
ÙÔ˘ ™Ù¤Ê·ÓÔ.
√È ÕÚ·‚˜ Ù˘ ∞ÊÚÈ΋˜, ÛÙËÓ ·ÓÒÙÂÚË Î˘ÚÈ·Ú¯›·
ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ˘·ÁfiÙ·Ó Ë ™ÈÎÂÏ›· Î·È ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ¤ÛÙÂÏÓ·Ó ÙÔ˘˜ ÛÙfiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ
·Ú·Ï›ˆÓ, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ÌËÓ ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡Ó ÌÂ
οı ÙÚfiÔ ÁÈ· ÙËÓ Â·Ó¿ÎÙËÛË ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÂΛÓÔ˘
ÓËÛÈÔ‡. ∞Ó Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ Â·ÁÚ˘ÓÔ‡ÛÂ Î·È ‹Ù·Ó Âȉ¤ÍÈÔ˜, ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ÛÙfiÏÔ ÙÔ˘˜
ÛÙËÓ ·ÓÔȯً ı¿Ï·ÛÛ· Î·È Ó· ÙÔÓ Û˘ÓÙÚ›„ÂÈ ‹ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ó· ÙÔ˘ ÚÔηϤÛÂÈ ÌÂÁ¿Ï˜ ˙ËÌȤ˜ ÚÔÙÔ‡
·Ô‚È‚¿ÛÂÈ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘. ¢ÂÓ ¤Î·Ó ٛÔÙ ·fi
·˘Ù¿, Î·È ¤ÙÛÈ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙˆÓ ∞Ú¿‚ˆÓ ·Ô‚È‚¿ÛÙËÎÂ
¿ÓÂÙ· ÛÙË ™ÈÎÂÏ›· Î·È Î·Ù¤Ï·‚ ÌÈ· ·ÓÔȯً ‰ȿ‰·,
ÙȘ ÏÂÁfiÌÂÓ˜ ¢Ú·Á›Ó˜. ªfiÏȘ ÙÔ ¤Ì·ı ·˘Ùfi Ô ª·ÓÈ¿Î˘, ‚È¿ÛÙËΠӷ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘
Î·È Ó· ÂÈÙÂı› ηٿ ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ, ·Ú·ÁÁ¤ÏÓÔÓÙ·˜
Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ÛÙÔÓ ™Ù¤Ê·ÓÔ Ó· ÂÈÙËÚ› ÚÔÛÂÎÙÈο ÙËÓ
·Ú·Ï›· ÁÈ· Ó· ÌËÓ ÌÔÚÔ‡Ó ÔÈ ÕÚ·‚˜, ·ÊÔ‡ ÓÈÎËıÔ‡Ó, Ó· ÛˆıÔ‡Ó ÂÈÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘˜.
¶ÔϤÌËÛ·Ó ÂÎ ·Ú·Ù¿Íˆ˜ Î·È Ô ª·ÓÈ¿Î˘ ηٷÙÚfiˆÛ ÙÔ˘˜ ÕÚ·‚˜ Î·È ÙÔ˘˜ ¤ÙÚ„ ÛÂ Ê˘Á‹. ∞Ó ÈÛÙ¤„Ô˘Ì ÙÔÓ ∫‰ÚËÓfi, ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó ¿Óˆ ·fi

∞ÂÈÎfiÓÈÛË ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÙˆÓ ™·Ú·ÎËÓÒÓ
Ì ÌÔ˘ÛÈÎÔ‡˜ Î·È ¤ÊÈÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜ Û η̋Ϙ.
∏ ÂÌʇÏÈ· ‰È·Ì¿¯Ë Ë ÔÔ›· ›¯Â ÍÂÛ¿ÛÂÈ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜
™·Ú·ÎËÓÔ‡˜ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ Â› ªÈ¯·‹Ï ¢′ ¤‰ˆÛ ÂÏ›‰Â˜
fiÙÈ ÙÔ ÓËÛ› ı· ÂÚÓÔ‡Û ÂÈÙ¤ÏÔ˘˜ Û ÂÏÏËÓÈο ¯¤ÚÈ·.
HULTON-DEUTSCH COLLECTION/CORBIS/APEIRON

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

[61]

[62]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

50.000 ÕÚ·‚˜, fï˜ Ô ·Ú¯ËÁfi˜ ÙÔ˘˜ ηٿÊÂÚ ӷ
ÂÚ¿ÛÂÈ ··Ú·Ù‹ÚËÙÔ˜ ·fi ÙȘ ÊÚÔ˘Ú¤˜ ÙÔ˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ Î·È Ó· ‰È·Ê‡ÁÂÈ ÛÙËÓ ∞ÊÚÈ΋. √ ª·ÓÈ¿Î˘, ‰˘Û·ÚÂÛÙË̤ÓÔ˜ Â‰Ò Î·È Î·ÈÚfi Ì ÙÔ Ó·‡·Ú¯Ô, ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ Û˘ÁÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ÙËÓ ÔÚÁ‹ ÙÔ˘, fiÙ·Ó ÙÔÓ Û˘Ó¿ÓÙËÛÂ. ΔÔÓ ÂÚȇ‚ÚÈÛÂ, ÙÔÓ ¯Ù‡ËÛ ÛÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ Î·È
ÙÔÓ ·ÔοÏÂÛ ÙÂÌ¤ÏË, ¿Ó·Ó‰ÚÔ Î·È ÚÔ‰fiÙË ÙÔ˘
‚·ÛÈÏÈ¿. √ ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÙÔÓ ÂΉÈÎËı› ηÈ
¤ÁÚ·„ ·Ì¤Ûˆ˜ ÛÙÔÓ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ fiÙÈ Ô ª·ÓÈ¿Î˘
ۯ‰›·˙ ·ÔÛÙ·Û›· ηٿ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿. ◊Ù·Ó, fiˆ˜
ͤÚÔ˘ÌÂ, Á·ÌÚfi˜ ÙÔ˘ ·ÓÙÔ‰‡Ó·ÌÔ˘ πˆ¿ÓÓË, Û‡˙˘ÁÔ˜ ÌÈ·˜ ·‰ÂÏÊ‹˜ ÙÔ˘, Î·È ¤ÙÛÈ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ·Ú¿
Ó· Á›ÓÂÈ ÈÛÙ¢Ùfi˜. √ ª·ÓÈ¿Î˘ Ô‰ËÁ‹ıËΠ·Ì¤Ûˆ˜
‰¤ÛÌÈÔ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È fiÏË ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÂÍÔ˘Û›· ·Ó¤Ï·‚Â Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜, Ì·˙› Ì οÔÈÔÓ
¢ÓÔ‡¯Ô μ·Û›ÏÂÈÔ ¶Â‰È·‰›ÙË Ô˘ ›¯Â ÛÙ·Ï› Ì·˙›
ÙÔ˘. ∞˘Ùfi ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙfi ÁÈ· Ó· ¯¿ÛÔ˘Ó Û ϛÁÔ ÔÈ

ŒÏÏËÓ˜ ÙË ™ÈÎÂÏ›·, ÙËÓ ÔÔ›· ÌfiÏȘ ›¯·Ó ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ. √È ÕÚ·‚˜ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ¿ÓÙ· ÙˆÓ
ÔÌÔıÚ‹ÛÎˆÓ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ∞ÊÚÈ΋ Î·È ÂÎÌÂÙ·ÏÏ¢fiÌÂÓÔÈ
ÙË ‰ÂÈÏ›·, ÙË ÓˆıÚfiÙËÙ· Î·È ÙËÓ ·ÈÛ¯ÚÔΤډÂÈ· ÙˆÓ
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÒÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ, η٤Ϸ‚·Ó ¤ˆ˜ ÙÔ 1041
fiϘ ÙȘ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ηٷÎÙË̤Ó˜ ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ fiÏÂȘ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙË ªÂÛÛ‹ÓË. ΔËÓ fiÏË
·˘Ù‹ ¤ÛˆÛ·Ó ÁÈ· Ï›ÁÔ ÔÈ Âȉ¤ÍÈÔÈ ¯ÂÈÚÈÛÌÔ› ÙÔ˘
ÊÚÔ˘Ú¿Ú¯Ô˘ Ù˘ ∫·Ù·Î·ÏÒÓ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜
‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ Ï·ÌÚÔ‡˜ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ‡˜ ÂÎÂ›ÓˆÓ ÙˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ Î·È, ηıÒ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ÌfiÓÔ ÙÔ Î‡ÚÈÔ
fiÓÔÌ· ›¯Â ÎÔÈÓfi Ì ÙÔ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ ÙˆÓ Û¯ÔÏÒÓ ∫·Ù·Î·ÏÒÓ Â› §¤ÔÓÙ· ™ÔÊÔ‡, Ô˘ ı· ÙÔÓ Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÔ˘ÌÂ
·ÚÁfiÙÂÚ· Ó· ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ› ÛÙȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ŸÌˆ˜, ÔÈ ‰‡Ô ·Ú¯ËÁÔ› ÙÔ˘, Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ Î·È Ô
¶Â‰È¿Ù˘, ¤Ê˘Á·Ó ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ÁÈ· ÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·.
∫·È Û·Ó Ó· ÌËÓ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙfi ·˘Ùfi, fiÙ·Ó Ô ª·ÓÈ¿Î˘

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

ÌÂٷʤÚıËΠ‰¤ÛÌÈÔ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ‰ÈÔÚ›ÛÙËΠηÙÂ¿Óˆ Ù˘ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·˜ Ô ªÈ¯·‹Ï ¢ÔÎÂÈ·Ófi˜, ¿ÓıÚˆÔ˜ ·Ó¿ÍÈÔ˜, fiˆ˜ fiÏÔÈ fiÛÔÈ ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó
ÙËÓ È‰È·›ÙÂÚË Â‡ÓÔÈ· ÙÔ˘ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˘. ºÙ¿ÓÔÓÙ·˜ Ô
¢ÔÎÂÈ·Ófi˜, ‹Úı Û ڋÍË Ì ÙÔ˘˜ ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ‡˜, ÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ ›¯Â ¿ÚÂÈ ¤Í˘Ó· Ì ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ Ô ª·ÓÈ¿Î˘ Î·È ÙÔÓ Â›¯·Ó ‚ÔËı‹ÛÂÈ Ôχ ÛÙ· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÙÔ˘
ηÙÔÚıÒÌ·Ù·. Ÿ¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ¤‰ˆÛ ٷ ÙÚfiÊÈÌ·
Ô˘ ›¯·Ó Û˘ÌʈӋÛÂÈ, ·ÏÏ¿ ¤‚ÚÈÛÂ Î·È Ì·ÛÙ›ÁˆÛ ÙÔÓ
¿ÓıÚˆÔ Ô˘ ¤ÛÙÂÈÏ·Ó ÁÈ· Ó· ˙ËÙ‹ÛÂÈ Â·ÓfiÚıˆÛË ÁÈ’
·˘Ù‹ ÙËÓ ·‰ÈΛ·, ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙÔ˘˜ ÁÂÓÓ·›Ô˘˜
ÂΛÓÔ˘˜ Ì·¯ËÙ¤˜ Ó· Á›ÓÔ˘Ó Â¯ıÚÔ› ·fi Û‡ÌÌ·¯ÔÈ Ô˘
‹Ù·Ó. ΔfiÙ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ÔÈ ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ› ·ÂÏ›ÛÙËÎ·Ó Î·È
·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ΢ÚȇÛÔ˘Ó ÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›· ÁÈ· ‰ÈÎfi
ÙÔ˘˜ ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌfi. ™˘ÁΤÓÙÚˆÛ·Ó, ÏÔÈfiÓ, ÔÏÏÔ‡˜ Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙ˜ ·fi ÙËÓ ¿Óˆ Î·È ÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ
Î·È Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔ˘˜ ËÚˆÈÎÔ‡˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ Δ·ÁÎÚ¤‰Ô˘ ηٷÙÚfiˆÛ·Ó Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ, ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘
1041 ÙÔÓ ·˘ı¿‰Ë ÛÙ· ÏfiÁÈ· Î·È ·‰¤ÍÈÔ ÛÙ· ¤ÚÁ· ¢ÔÎÂÈ·Ófi. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔÓ ¤·˘Û ·Ì¤Ûˆ˜ ·fi ÙÔ ·Í›ˆÌ¿
ÙÔ˘ Î·È ¤ÛÙÂÈÏÂ Ó¤Ô Î·ÙÂ¿Óˆ, ÙÔÓ μÔ˚ˆ¿ÓÓË. √ ¿Ó‰Ú·˜ ·˘Ùfi˜ Û˘ÁÁ¤Ó¢ Ì ¿ÏÏÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi Ì ÙÔ ›‰ÈÔ
fiÓÔÌ·, Ô˘ ›¯Â ÛÙ·Ï› ÂΛ Â› μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′, Î·È ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó fiÙÈ Â›¯Â οÔÈ· ÈηÓfiÙËÙ·. ŸÌˆ˜, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ
›¯Â ¿ÚÂÈ ·ÚÎÂÙ‹ Ó¤· ‰‡Ó·ÌË Ì·˙› ÙÔ˘, ËÙÙ‹ıËÎÂ
ÔÏÔÛ¯ÂÚÒ˜, ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎÂ Î·È Ô‰ËÁ‹ıËÎÂ, Û ÂÈÓ›ÎÈ· ÔÌ‹, ̤¯ÚÈ ÙÔ μÂÓ‚¤ÓÙÔ. ŒÙÛÈ, ÙÔ 1041 ›¯Â ¯·ı› ÔÏfiÎÏËÚË Ë ™ÈÎÂÏ›·, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙË ªÂÛÛ‹ÓË, Î·È Ë
∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË Ù¤ÛÛÂÚȘ fiÏÂȘ, ÙÔ μÚÂÓÙ‹ÛÈÔ, ÙÔÓ À‰ÚÔ‡ÓÙ·, ÙÔÓ Δ¿Ú·ÓÙ· Î·È ÙË μ¿ÚË. ŸÏË Ë
˘fiÏÔÈË ¯ÒÚ· ›¯Â ÂÚ¿ÛÂÈ ‹‰Ë ÛÙÔ˘˜ ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ‡˜.

™Ù¿ÛË ™ÂÚ‚›·˜ Î·È μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜
°ÂÓÈο fï˜ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ‹Ù·Ó ¿Û¯ËÌË. ∂Âȉ‹ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ∞‚·ÛÁ›·˜ ¶·ÁÎÚ¿ÙÈÔ˜ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ
ÂÓԯϛ ÙËÓ π‚ËÚ›·, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¤ÛÙÂÈÏ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘
ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ, ÁÈ· ÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· ÙÔ˘
ÔÔ›Ô˘ fï˜, ·Ó Î·È ÙÔÓ Â›¯Â ‰ÈÔÚ›ÛÂÈ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ ÙˆÓ
Û¯ÔÏÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ·Ìʤ‚·ÏÏÂ, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ηÈ
Ô ›‰ÈÔ˜, ÁÈ·Ù› ˘ÔÛ¯fiÙ·Ó fiÙÈ ı· ÙÔ˘ ¤ÛÙÂÏÓ ˆ˜ Û‡Ì‚Ô˘ÏÔ Î·È Û˘Ì·Ú·ÛÙ¿ÙË ÛÙÔ˘˜ ÔϤÌÔ˘˜ ÙÔÓ ¢·Ï·ÛÛËÓfi. ¢ÂÓ ¤Î·Ó fï˜ οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ, ·ÏÏ¿, ·ÂÓ·ÓÙ›·˜,
ÂÓÙ›ÓÔÓÙ·˜ ÙËÓ ¤¯ıÚ· ÙÔ˘ ÚÔ˜ ÂΛÓÔ ÙÔÓ Í·ÎÔ˘ÛÙfi
¿Ó‰Ú·, ÂÍfiÚÈÛ ٷ ‰‡Ô ·‰¤ÏÊÈ· ÙÔ˘ Î·È fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÙÔ˘. ŒÙÛÈ, Ô ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ˜ Â¤ÛÙÚ„Â
¿Ú·ÎÙÔ˜. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜
™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ‰Ú·¤Ù¢Û ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
·Ó¤ÎÙËÛ ÙËÓ ·ÏÈ¿ ÙÔ˘ ÂÍÔ˘Û›·, ¤‰ÈˆÍ ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi

Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ £ÂfiÊÈÏÔ ∂ÚˆÙÈÎfi Î·È Û˘Ó¤ÙÚÈ„Â ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ ¶ÚÔ‚·Ù¿, ÙÔÓ ·Ì·ı¤ÛÙ·ÙÔ ÂΛÓÔ Â˘ÓÔ‡¯Ô Ô˘
›¯Â ÛÙ·Ï› ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘. ΔÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ ÙËÓ
›‰È· ¯ÚÔÓÈ¿, ÙÔ 1040, Â·Ó·ÛÙ¿ÙËÛÂ Î·È Ë μÔ˘ÏÁ·Ú›·.
ΔËÓ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ·˘Ù‹ ÚÔοÏÂÛÂ Ë ÏÂÔÓÂÍ›· ÙÔ˘ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˘. √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′, fiÙ·Ó ˘¤Ù·Í ÙȘ ¯ÒÚ˜
Ô˘ ›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ¿ÏÏÔÙ ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ, ‰ÂÓ Â›¯Â
·ÏÏ¿ÍÂÈ ÙÔÓ ÙÚfiÔ Â›Ûڷ͢ ÙˆÓ ÊfiÚˆÓ, ·ÏÏ¿ ÙÔÓ
¿ÊËÛ fiˆ˜ ÙÔÓ Â›¯Â ηıÔÚ›ÛÂÈ Ô ™·ÌÔ˘‹Ï. ŒÙÛÈ, ÛÙȘ
¯ÒÚ˜ ·˘Ù¤˜ οı ˙¢Á¿ÚÈ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ‰›ÓÂÈ
«¤Ó· Ìfi‰ÈÔ ÛÈÙ·ÚÈÔ‡ Î·È Î¯ÚÈÔ‡ Î·È Ì›· ÛÙ¿ÌÓ·
ÎÚ·Û›». ŸÌˆ˜ Ô ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˜, ·ÓÙ› Ó· ÂÈÛÚ¿ÙÙÂÈ ÙÔ
ÊfiÚÔ Û ›‰Ô˜, ··›ÙËÛ ÙËÓ Î·Ù·‚ÔÏ‹ ÙÔ˘ Û ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ÙˆÓ Û˘ÁÎÂÎÚÈÌ¤ÓˆÓ ¯ˆÚÒÓ ‰˘Û·ÚÂÛÙ‹ıËηÓ, fiÛˆ Ì¿ÏÏÔÓ ·ÊÔ‡,
¤¯ÔÓÙ·˜ ˘ÔÙ·¯ı› ÌfiÏȘ ÚÈÓ ·fi 20 ¯ÚfiÓÈ·, ‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó ¤ÓÙÔÓË ÙËÓ ·ÓÙÈ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ˘˜
ηٷÎÙËÙ¤˜.
ŒÙÛÈ ‹Ù·Ó ‰È·ÌÔÚʈ̤ÓË Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË fiÙ·Ó ÙÔ 1040
Ô μÔ‡ÏÁ·ÚÔ˜ ¶¤ÙÚÔ˜ ¢ÂÏ¿ÓÔ˜, ‰Ô‡ÏÔ˜ ÂÓfi˜ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡, ·¤‰Ú·Û ·fi ÙËÓ fiÏË, ÂÚÈÏ·Ó‹ıËΠ̤¯ÚÈ ÙÔ
μÂÏÈÁÚ¿‰È Î·È Â› ÛÙÔ˘˜ Û˘Ì·ÙÚÈÒÙ˜ ÙÔ˘ fiÙÈ ‹Ù·Ó
ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡, ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï, Î·È ÙÔ Ï‹ıÔ˜ ÙÔÓ ›ÛÙ„Â, ·ÊÔ‡ ˙ËÙÔ‡Û ·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· Ó· Â·Ó·ÛٷًÛÂÈ. ∞Ó·ÁÔÚ‡ıËÎÂ, ÏÔÈfiÓ, ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ Î·È Â¢ÊËÌ‹ıËΠ۠‰È¿ÊÔÚ˜ fiÏÂȘ ÙÔ˘˜,
ÛÙË ¡·˚ÛÛfi (¡›ÛÛ·), ÛÙ· ™ÎÔ‡È· Î·È ·ÏÏÔ‡, ÂÓÒ ·fi
fiÔ˘ ÂÚÓÔ‡Û ÊÔÓ‡ÔÓÙ·Ó ÛÎÏËÚ¿ Î·È ·¿ÓıÚˆ· ÔÈ
¯ıÚÔ›. ª·ı·›ÓÔÓÙ·˜ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· ·˘Ù¿ Ô ÛÙÚ·ÙËÁfi˜
ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ™˘Ó·‰ËÓfi˜, ‚È¿ÛÙËΠӷ Û˘ÁÎÚÔ˘ÛÙ› Ì ÙÔÓ ¢ÂÏ·Ófi Î·È Ó· ÚÔÏ¿‚ÂÈ ÙÔ Î·Îfi
ÚÈÓ ÌÂÁ·ÏÒÛÂÈ. ™ÙËÓ ÔÚ›· ÙÔ˘ fï˜ ‹Úı Û ڋÍË
Ì ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ˘ÔÛÙÚ¿ÙËÁÔ˘˜, ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¢ÂÚÌÔη˝ÙË, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔÓ ‰È¤‚·Ï ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ fiÙÈ Û¯Â‰›·˙Â
Ó· ·ÔÛٷًÛÂÈ. √ ™˘Ó·‰ËÓfi˜ ‹Ù·Ó ·ÍȈ̷ÙÈÎfi˜ ÁÂÓÓ·›Ô˜ Î·È ‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔ˜, ÂÓÒ Ô ¢ÂÚÌÔη˝Ù˘ ¿ÂÈÚÔ˜ ηÈ
Ê·‡ÏÔ˜Ø ¤ÙÛÈ, ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi Ô πˆ¿ÓÓ˘ Ó· ηı·ÈÚ¤ÛÂÈ
ÙÔÓ ÚÒÙÔ, ‰È·Ù¿ÛÛÔÓÙ·˜ Ó· Ê˘Ï·ÎÈÛÙ› ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È ‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÛÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ ÙÔÓ Î·Ù‹ÁÔÚfi
ÙÔ˘. øÛÙfiÛÔ, ·Ó Ë Î·Î›· ¤¯ÂÈ ÙË ÏÔÁÈ΋ Ù˘, ¤¯Ô˘Ó ηÈ
Ù· ›‰È· Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ÙË ‰È΋ ÙÔ˘˜ ÏÔÁÈ΋.
√ ¢ÂÚÌÔη˝Ù˘, ·ÓÙ› Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÙÔÓ ¢ÂÏ¿ÓÔ,
·Û¯ÔÏ‹ıËΠ̠ÙÔ Ó· ·ÔÁ˘ÌÓÒÛÂÈ ÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜
Î·È ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi. ∂Âȉ‹ fï˜ ÊÔ‚‹ıËΠÙË
‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ· Ô˘ ÚÔοÏÂÛÂ, ¤Ê˘Á ̤۷ ÛÙË Ó‡¯Ù·.
ΔfiÙÂ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ·˘Ùfi˜, Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜
·fi ¢·ÏÌ¿Ù˜ Î·È ÌÂÚÈÎÔ‡˜ ÈÛÙÔ‡˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜,
·ÔÛÙ¿ÙËÛÂ Î·È ·Ó¤‰ÂÈÍ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ ¤Ó·Ó

[63]

™ÎËÓ‹ ·fi
ÙÔ ÃÚÔÓÈÎfi
ÙÔ˘ ™Î˘Ï›Ù˙Ë
Ì ÙË Û‡ÏÏË„Ë
ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡
ª·ÓÈ¿ÎË Î·È ÙË
ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ ÙÔ˘
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
WERNER FORMAN
ARCHIVE/SCALA

[64]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·ÍȈ̷ÙÈÎfi ÙÔ˘, ÙÔÓ ΔÂȯÔÌËÚfi, ÊËÌÈṲ̂ÓÔ ÁÈ· ÙËÓ
·Ó‰Ú›· Î·È ÙË Û‡ÓÂÛ‹ ÙÔ˘. ∂Ô̤ӈ˜, ÂΉËÏÒıËηÓ
‰‡Ô ÛÙ¿ÛÂȘ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, Ë Ì›· Ì ÙÔÓ ¢ÂÏ¿ÓÔ
Î·È Ë ¿ÏÏË Ì ÙÔÓ ΔÂȯÔÌËÚfi. øÛÙfiÛÔ Ô ¢ÂÏ¿ÓÔ˜,
Ô˘ ‹Ù·Ó ÈÔ ·ÓÔ‡ÚÁÔ˜, ¤ÂÈÛ ÙÔÓ ΔÂȯÔÌËÚfi ÌÂ
ÊÈÏÈΤ˜ ÂÈÛÙÔϤ˜ Ó· Û˘ÌÚ¿ÍÔ˘Ó. ŸÙ·Ó Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó Ù· ‰‡Ô ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ, ÙÔ˘˜ Ì›ÏËÛÂ Î·È Â› fiÙÈ,
·Ó ‹ıÂÏ·Ó ·˘ÙfiÓ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÙÔÓ ÂÁÁÔÓfi ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï,
ı· ¤ÚÂ ӷ ‰ÈÒÍÔ˘Ó ÙÔÓ ΔÂȯÔÌËÚfi. ∞Ó ¿ÏÈ ÚÔÙÈÌÔ‡Û·Ó ÙÔÓ ΔÂȯÔÌËÚfi, ·˜ ¤‰Èˆ¯Ó·Ó ÙÔÓ ›‰ÈÔ, ÁÈ·Ù›,
fiˆ˜ › ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο, «Û ¤Ó· ‰·ÛÔÙfiÈ ‰ÂÓ Á›ÓÂÙ·È Ó· ÎÂÏ·Ë‰Ô‡Ó ‰‡Ô Ô˘ÏÈ¿, Ô‡ÙÂ Î·È ÌÈ· ¯ÒÚ·
ÌÔÚ› Ó· ÚÔԉ‡ÛÂÈ fiÙ·Ó Î˘‚ÂÚÓÈ¤Ù·È ·fi ‰‡Ô ·Ú¯ËÁÔ‡˜». ªfiÏȘ › ·˘Ù¿ Ù· ÏfiÁÈ·, ¤ÁÈÓ Ôχ˜ ıfiÚ˘‚Ô˜, ·ÏÏ¿ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ÚÔÙ›ÌËÛ·Ó ·˘ÙfiÓ ÁÈ·
·Ú¯ËÁfi ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·. √ ‰‡ÛÙ˘¯Ô˜ ΔÂȯÔÌËÚfi˜ ÏÈıÔ‚ÔÏ‹ıËÎÂ, ÂÓÒ Ô ¢ÂÏ¿ÓÔ˜, ·›ÚÓÔÓÙ·˜ fiϘ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘, fiÚÌËÛ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢.
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ªÈ¯·‹Ï, Ô˘, fiˆ˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, ¤·Û¯Â
·fi ÂÈÏË„›·, ›ÛÙ„ fiÙÈ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ıÂÚ·¢Ù›
·Ó ¤ÛÙÂÏÓÂ, Û fiÏ· Ù· ı¤Ì·Ù· Î·È Ù· ÓËÛÈ¿, ÛÙÔ˘˜ ÁÂÚÔÓÙfiÙÂÚÔ˘˜ ·fi ‰‡Ô ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· Î·È ÛÙÔ˘˜ ÌÔÓ·¯Ô‡˜
·fi ¤Ó·. ∂ÈϤÔÓ, Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· ¿ÓÙ· Ù˘ ıÂÚ·›·˜, ‚¿ÊÙÈ˙ ·È‰È¿ Ô˘ ÌfiÏȘ ›¯·Ó ÁÂÓÓËı› ‰›ÓÔÓÙ·˜ ·fi ¤Ó· ÓfiÌÈÛÌ· Î·È Ù¤ÛÛÂÚ· ÌÈÏÈ·Ú›ÛÈ·. ŸÌˆ˜,
ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ Â›‰Â ηÌÈ¿ ‚ÂÏÙ›ˆÛË, ÂÓÒ Ë Î·Ù¿ÛÙ·Û‹
ÙÔ˘ Ì¿ÏÏÔÓ ¯ÂÈÚÔÙ¤Ú¢Â, ·ÊÔ‡ ÙÔÓ ‚Ú‹ÎÂ Î·È ¿ÏÏË
·Ûı¤ÓÂÈ·, Ë ˘‰ÚˆÈΛ·, ÂÓ·fiıÂÛ È· fiϘ ÙÔ˘ ÙȘ
ÂÏ›‰Â˜ ÛÙÔÓ ¿ÁÈÔ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ, ÁÈ’ ·˘Ùfi ÙÔÓ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Î·ÈÚfi ˙Ô‡Û ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È ÚÔÛ¢¯fiÙ·Ó
ÛÙÔÓ Ù¿ÊÔ ÙÔ˘ ηÏÏ›ÓÈÎÔ˘ ·˘ÙÔ‡ Ì¿ÚÙ˘Ú·. ªÂ ·˘Ù¿
·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó fiÙ·Ó ÏËÛ›·Û ÙËÓ fiÏË Ô ¢ÂÏ¿ÓÔ˜.
√‡ÙÂ Î·È Â›¯Â, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ÌÂÁ¿ÏË ›ÛÙË ÛÙÔÓ ¿ÁÈÔ
·fi ÙÔÓ ÔÔ›Ô ˙ËÙÔ‡Û ۈÙËÚ›·, ÁÈ·Ù›, ÌfiÏȘ ¤Ì·ıÂ
fiÙÈ ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ÔÈ Â¯ıÚÔ›, ¤Ê˘Á ÂÛ¢Ṳ̂ӷ ÚÔ˜ ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ fiϘ ÙȘ ·ÔÛ΢¤˜
ÙÔ˘ Î·È fiÛ· ¯Ú‹Ì·Ù· Î·È ÔχÙÈÌ· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· ›¯Â,
·Ú·ÁÁ¤ÏÓÔÓÙ·˜ ÛÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï π‚¿ÙÛË, ¤Ó·Ó ¿ÓıÚˆÔ
ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙfi˜ ÙÔ˘, Ó· Ù· ÌÂٷʤÚÂÈ ‡ÛÙÂÚ· ÛÙË
‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·. ŸÌˆ˜ Ô π‚¿ÙÛ˘, Ô˘ Èı·Ófiٷٷ ‹Ù·Ó
ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ÔÌÒÓ˘ÌÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, Ô

ÔÔ›Ô˜ ÔϤÌËÛ ÙfiÛÔ ÂÈÛÌ·ÙÈο ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μã, ·ÓÙ› Ó· ÂÎÙÂϤÛÂÈ ÙËÓ ·Ú·ÁÁÂÏ›· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, ·˘ÙÔÌfiÏËÛ ÛÙÔÓ ¢ÂÏ¿ÓÔ Ì·˙› Ì fiÏ· ÂΛӷ Ù·
ÔχÙÈÌ· Ú¿ÁÌ·Ù·. ΔfiÙÂ Ô Ó¤Ô˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ Â›¯Â, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, Ù· ··Ú·›ÙËÙ· fiÏ· ÁÈ· Ó· ÔÏÈÔÚ΋ÛÂÈ ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ÛÙÚ¿ÊËΠÚÔ˜ Ù· ‰˘ÙÈο Î·È Ù· ÓfiÙÈ·. ∫˘Ú›Â˘Û ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡ ∫·˘Î¿ÓÔ˘, ÂÓÒ
Ì ÙË Û˘Ó‰ÚÔÌ‹ ÂÓfi˜ ¿ÏÏÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡, ÙÔ˘ ∞Óı›ÌÔ˘,
ηٷÙÚfiˆÛ ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ∞ÏϷηÛÛ¤·
Û ÌÈ· ÎÚ›ÛÈÌË Ì¿¯Ë ¤Íˆ ·fi ÙË £‹‚·, fiÔ˘ ¤¯·Û·Ó
ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘˜ ¿Ú· ÔÏÏÔ› £Ë‚·›ÔÈ.
ΔËÓ ›‰È· ÛÙÈÁÌ‹ Î·È ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ÙÔ˘ ı¤Ì·ÙÔ˜ Ù˘ ¡ÈÎfiÔÏ˘, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·ÓÙ¤ÍÔ˘Ó ÙËÓ Î·Ù·›ÂÛË ÙÔ˘ ÂΛ ÂÈÛÚ¿ÎÙÔÚ· ÙˆÓ ‰ËÌfiÛÈˆÓ ÊfiÚˆÓ,
πˆ¿ÓÓË ∫Ô˘ÙÛÔ̇ÙË, ÙÔÓ ÛÎfiÙˆÛ·Ó Î·È Û˘ÓÙ¿¯ıËηÓ
Ì ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙÔ˘
ı¤Ì·ÙÔ˜. °ÂÓÈο Ë Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ·˘Ù‹ ÂΉËÏÒıËΠηÈ
ÂÍ·ÏÒıËΠÏfiÁˆ Ù˘ ÊÔ‚ÂÚ‹˜ ÊÈÏ·ÚÁ˘Ú›·˜ ÙÔ˘ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˘ πˆ¿ÓÓË. ∂›‰·Ì fiÙÈ ··›ÙËÛ ӷ ηٷ‚¿ÏÏÔÓÙ·È Û ¯Ú‹Ì·Ù· ÔÈ ÊfiÚÔÈ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, fï˜
ÚÈÓ ·fi ·˘Ùfi Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ı¤ÛÈÛÂ Î·È Ó¤Ô˘˜ ÊfiÚÔ˘˜. ŒÓ·˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ‹Ù·Ó Î·È ÙÔ ÏÂÁfiÌÂÓÔ ·ÂÚÈÎfiÓ,
ÌÈ· ÂÈÓfiËÛË ÙÔ˘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡ Ô˘ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ›¯Â
ηٷÚÁËı›. ∂ÚfiÎÂÈÙÔ Î·Ù¿ ¿Û· Èı·Ófiٷٷ ÁÈ·
ÊfiÚÔ Û¯ÂÙÈο Ì ٷ ·Ú¿ı˘Ú· ÙˆÓ ÛÈÙÈÒÓ Ô˘ ¤‚ÏÂ·Ó ÛÙË ÏˆÊfiÚÔ Î·È ˘ÔÏÔÁÈ˙fiÙ·Ó ÙÒÚ· ÛÙ· Ù¤ÛÛÂÚ· ‹ ¤ÍÈ ‹ ›ÎÔÛÈ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· Ô˘ ¤ÚÂ ӷ ηٷ‚¿ÏÏÂÈ Î¿ı ¯ˆÚÈfi ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙËÓ ¤ÎÙ·Û‹ ÙÔ˘.
∏ ‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ· ‹Ù·Ó ÁÂÓÈ΋ Î·È ÙËÓ ˘Ô‰·‡ÏÈ˙·Ó
·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ù· ˘fiÏÔÈ· ·ÚÓËÙÈο ÛÙÔȯ›·
Ù˘ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘ ÙÔ˘ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˘. ™ÙËÓ ›‰È· ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·ÔηχÊıËÎÂ Û˘ÓˆÌÔÛ›·, ÌÂ
ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ34 Î·È ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË
ª·ÎÚÂÌ‚ÔÏ›ÙË, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÂÍÔÚ›ÛıËÎ·Ó Î·È ‰Ë̇ıËÎ·Ó ÔÈ ÂÚÈÔ˘Û›Â˜ ÙÔ˘˜. ∫·È ÛÙ· ªÂÛ¿Ó·ÎÙ· Ù˘
ºÚ˘Á›·˜ ÔÏÏÔ› ·ÓÒÙÂÚÔÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡
Û˘ÓˆÌfiÙËÛ·Ó Î·Ù¿ ÙÔ˘ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘,
ηıÒ˜ ·Á·Ó·ÎÙÔ‡Û·Ó Ó· ÙÔÓ ‚ϤÔ˘Ó Ó· η٤¯ÂÈ ¤Ó·
ÙfiÛÔ ˘„ËÏfi ÛÙÚ·ÙËÁÈÎfi ·Í›ˆÌ·. ŸÌˆ˜ ÙÔ˘˜ Úfi‰ˆÛ·Ó, Î·È ÔÚÈṲ̂ÓÔÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ù˘ÊÏÒıËηÓ, ÂÓÒ Ô

ΔÔ 1041 ›¯·Ó ¯·ı› Ë ™ÈÎÂÏ›·, Ë ∫¿Ùˆ
πÙ·Ï›·, Î·È fiÏË Ë ˘fiÏÔÈË ¯ÒÚ·
›¯Â ÂÚ¿ÛÂÈ ÛÙÔ˘˜ ¡ÔÚÌ·Ó‰Ô‡˜.

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

·Ú¯ËÁfi˜ Ù˘ Û˘ÓˆÌÔÛ›·˜ °ÂÒÚÁÈÔ˜ Δ·ÚˆÓ›Ù˘, ·ÊÔ‡
‚·Û·Ó›ÛÙËÎÂ, ÛÙ¿ÏıËΠÛÙÔÓ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ Î·È ‰ÂÓ
¤¯ÂÈ Á›ÓÂÈ ÁÓˆÛÙfi ÙÈ ·¤ÁÈÓÂ.
∞Ó Î·È ÔÈ Û˘ÓˆÌÔۛ˜ ·˘Ù¤˜ ÚÔÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·Ó, Ô πˆ¿ÓÓ˘, Ô˘ ¤¯·Û ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ™˘Ú›·˜ Î·È Ù˘
π‚ËÚ›·˜, fiÏË Û¯Â‰fiÓ ÙË ™ÈÎÂÏ›· Î·È ÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·,
‰‡ÛÎÔÏ· ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ηٷÛÙ›ÏÂÈ ÙË ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋
Â·Ó¿ÛÙ·ÛË, ·Ó ‰ÂÓ ‚ÔËıÔ‡Û Û ·˘Ùfi οÔÈÔ˜ ÂÈÊ·Ó‹˜ μÔ‡ÏÁ·ÚÔ˜. ΔÔ ™Â٤̂ÚÈÔ ÙÔ˘ 1040, Ï›ÁÔ˘˜
ÌfiÏȘ Ì‹Ó˜ ·fi ÙfiÙ Ô˘ ÍÂΛÓËÛÂ Ë Â·Ó¿ÛÙ·ÛË,
‰Ú·¤Ù¢Û ͷÊÓÈο ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ô
·ÙÚ›ÎÈÔ˜ ∞ÏÔ˘ÛÈ·Ófi˜, ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ∞·ÚÒÓ,
·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ÚÒËÓ ‚·ÛÈÏÈ¿ ™·ÌÔ˘‹Ï, ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ‹‰Ë
Ù˘ £ÂÔ‰ÔÛÈÔ‡ÔÏ˘ ÛÙËÓ ∞ÚÌÂÓ›·. √È ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ
Ì·˜ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó fiÙÈ Ô ∞ÏÔ˘ÛÈ¿ÓÔ˜ ‰Ú·¤Ù¢Û ÁÈ·Ù› Ô
¿ÏËÛÙÔ˜ πˆ¿ÓÓ˘ ÙÔÓ ·Ó¿ÁηÛ ӷ ÏËÚÒÓÂÈ 50 Ï›ÙÚ˜ ¯Ú˘ÛÔ‡ Î·È ÂÈϤÔÓ ÙÔ˘ ·Ê·›ÚÂÛ ÌÈ· Ôχ
ˆÚ·›· ÂÚÈÔ¯‹ ÛÙËÓ ∫··‰ÔΛ·. ∂Âȉ‹ Âȉ›ˆÍÂ
·ÏÏ¿ ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ ‰ÈηȈı› ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ô
∞ÏÔ˘ÛÈ¿ÓÔ˜ ·ÂÏ›ÛÙËÎÂ, fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È, Î·È ¤Ê˘ÁÂ
ÚÔ˜ ÙÔÓ ¢ÂÏ¿ÓÔ.
√ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜, ÂÂȉ‹ ÊÔ‚‹ıËΠ̋ˆ˜ ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙·Ó ÙÔÓ ∞ÏÔ˘ÛÈ¿ÓÔ ˆ˜ ·Ú¯ËÁfi, ηıÒ˜
‹Ù·Ó ÁÓ‹ÛÈÔ˜ ·fiÁÔÓÔ˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘, ÙÔÓ Î·Ù¤ÛÙËÛÂ Û˘Ó¿Ú¯ÔÓÙ¿ ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÚ·Ùfi
40.000 ·Ó‰ÚÒÓ ÁÈ· ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢.
√ ∞ÏÔ˘ÛÈ¿ÓÔ˜, ·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ ÂÁ¯Â›ÚËÌ·, ÓÈ΋ıËΠηٿ ÎÚ¿ÙÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ £ÂÛÛ·ÏÔÓÈΛ˜ ÙË Ì¤Ú·
Ù˘ ÁÈÔÚÙ‹˜ ÙÔ˘ ·Á›Ô˘ ¢ËÌËÙÚ›Ô˘, ÙÔ˘ ÚÔÛÙ¿ÙË Ù˘
fiÏ˘. ™ÙË Ì¿¯Ë ·˘Ù‹ ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó 15.000 μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ

Î·È ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎ·Ó ¿ÏÏÔÈ ÙfiÛÔÈ ÂÚ›Ô˘. √È ˘fiÏÔÈÔÈ ÁÏ›ÙˆÛ·Ó Î·Ù·Ê‡ÁÔÓÙ·˜ ÛÙÔÓ ¢ÂÏ¿ÓÔ Ì·˙› ÌÂ
ÙÔÓ ·Ú¯ËÁfi ÙÔ˘˜, Ô ÔÔ›Ô˜ fï˜ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ù‡ÊψÛ ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ ¢ÂÏ¿ÓÔ Ì ÚÔ‰ÔÛ›· ÁÈ· Ó· ¿ÂÈ
‡ÛÙÂÚ· ÛÙË ªÔÛ˘ÓÔ‡ÔÏË, ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ªÈ¯·‹Ï. ΔfiÙÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÚÔÒıËÛ ÙÔÓ ÚfiÛÊ˘Á· ÛÙÔ
·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ Ì·Á›ÛÙÚÔ˘ ηÈ, ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ ÛÙÔÓ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ ÛÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ, ÚÔ¯ÒÚËÛ ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·,
‰ËÏ·‰‹ ÛÙȘ ¯ÒÚ˜ Ô˘ ›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ,
Û˘Ó¤Ï·‚ ÙÔÓ ¢ÂÏ¿ÓÔ Î·È ÙÔÓ π‚¿ÙÛË, ‰È¤Ï˘Û Ì ¢ÎÔÏ›· Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ˘ÔÏ›ÌÌ·Ù· Ù˘ Â·Ó¿ÛÙ·Û˘ ηÈ
Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·. ŒÙÛÈ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÔÈ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ. ŸÛÔ ÁÈ·
ÙË ‰È΋ Ì·˜ ¿Ô„Ë, ÈÛÙ‡ԢÌ fiÙÈ Ë ‰Ú·¤Ù¢ÛË ÙÔ˘
∞ÏÔ˘ÛÈ¿ÓÔ˘ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ‹Ù·Ó ÂÎ ÙˆÓ
ÚÔÙ¤ÚˆÓ Û˘ÌʈÓË̤ÓË Ì ÙÔÓ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ, ÁÈ·Ù›
·ÏÏÈÒ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ÂÍËÁ‹ÛÔ˘Ì Ò˜ ·˘Ùfi˜,
·ÊÔ‡ ¤ÁÈÓ ·ÚÈÔ˜ ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ ÌÂ
ÙËÓ Ù‡ÊψÛË ÙÔ˘ ¢ÂÏ¿ÓÔ˘, ¤Û¢Û ӷ ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

™Ù¿ÛË ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ
ªÂ ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ, ÏÔÈfiÓ, ÛÙ· ̤۷ ÂÚ›Ô˘ ÙÔ˘
1041, ηٷÓ›ÁËΠÂΛÓË Ë ÛÙ¿ÛË Ô˘ ‰È‹ÚÎÂÛ ¤Ó·Ó
ÔÏfiÎÏËÚÔ ¯ÚfiÓÔ. √È μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ¤ÁÈÓ·Ó Î·È ¿ÏÈ ˘‹ÎÔÔÈ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. øÛÙfiÛÔ, ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔÈ ˘fi ÙÔÓ ËÁÂÌÔÓ›· ÙÔ˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ μÔ˚ÛÏ¿‚Ô˘.
ŸÌˆ˜, ÙËÓ ›‰È· ÛÙÈÁÌ‹, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ÛÙÔ ¿ÏÏÔ ¿ÎÚÔ
Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, ÛÙËÓ ∞ı‹Ó·, ÂΉËÏÒıËΠ¿ÏÏË
ÛÙ¿ÛË. ∫·È ϤÌ «fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È», ÁÈ·Ù› ÔÈ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ

[65]

ªÈÎÚÔÁÚ·Ê›·
·fi ÙÔ ÃÚÔÓÈÎfi
ÙÔ˘ ™Î˘Ï›Ù˙Ë Ô˘
·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙËÓ
ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢
·fi ÙÔÓ ¢ÂÏ¿ÓÔ,
Ô ÔÔ›Ô˜
·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËÎÂ
ˆ˜ ÂÁÁÔÓfi˜ ÙÔ˘
™·ÌÔ˘‹Ï Î·È ¤ÙÛÈ
·Ó·ÎËÚ‡¯ıËÎÂ
ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ
μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ.
WERNER FORMAN
ARCHIVE/SCALA

[66]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ºˆÙÔÁÚ·Ê›·
ÙÔ˘ 1883 ÌÂ
ÙÔ ¿Á·ÏÌ·
ÛÙËÓ Ï·Ù›· ÙÔ˘
∞Á›Ô˘ ª¿ÚÎÔ˘.
√ ÂÚ›ÊËÌÔ˜
§¤ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘
¶ÂÈÚ·È¿, Ô ÔÔ›Ô˜
ÙÔ 1688
ÌÂٷʤÚıËÎÂ
ÛÙË μÂÓÂÙ›· ·fi
ÙÔÓ ºÚ·ÁΛÛÎÔ
ªÔÚÔ˙›ÓË.
MICHAEL MASLAN
HISTORIC PHOTOGRAPHS/
CORBIS/APEIRON

‰ÂÓ ÙËÓ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó Î·ıfiÏÔ˘. ∏ ÌfiÓË Ì·ÚÙ˘Ú›· ›ӷÈ
ÌÈ· ÚÔ˘ÓÈ΋ ÂÈÁÚ·Ê‹, ÁÈ· ÙËÓ ·ÎÚÈ‚‹ ÂÚÌËÓ›· Ù˘
ÔÔ›·˜ fï˜ οÔÈÔÈ ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ÙȘ ÂÈÊ˘Ï¿ÍÂȘ ÙÔ˘˜.
√È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ Ì·˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó fiÙÈ ÂÚ›Ô˘ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ· ˘‹Ú¯Â ·ÎfiÌË, fi¯È ÛÙËÓ
›ÛÔ‰Ô ÙÔ˘ ÏÈÌ·ÓÈÔ‡ ÙÔ˘ ¶ÂÈÚ·È¿, fiˆ˜ ›·Ó ÌÂÚÈÎÔ›,
·ÏÏ¿ ÛÙÔ Ì˘¯fi, ·¤Ó·ÓÙÈ ·fi ÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ, ÂΛ ÂÚ›Ô˘
fiÔ˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û‹ÌÂÚ· Ô ΔÈÓ¿ÓÂÈÔ˜35 ΋Ô˜ ‹ Ë Ï·Ù›· ÙÔ˘ £ÂÌÈÛÙÔÎÏ‹, ¤Ó· ÎÔÏÔÛÛÈ·›Ô ÏÈÔÓÙ¿ÚÈ Ô˘, ·Ó
Î·È ‹Ù·Ó ηıÈṲ̂ÓÔ, ›¯Â ‡„Ô˜ ÂÚ›Ô˘ ‰¤Î· fi‰È· ηÈ
ÁÈ’ ·˘Ùfi ÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ ÙÔ˘ ¶ÂÈÚ·È¿ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ÁÈ· Ôχ
ηÈÚfi ÏÈÌ¿ÓÈ ÙÔ˘ ÏÈÔÓÙ·ÚÈÔ‡ ‹ ÙÔ˘ ‰Ú¿ÎÔ˘. ΔÔ ÏÈÔÓÙ¿ÚÈ
·˘Ùfi ‹Ù·Ó ÙfiÙÂ Ô ÌfiÓÔ˜ ÌfiÓÈÌÔ˜ οÙÔÈÎÔ˜ ÙÔ˘ ÏÈÌ·ÓÈÔ‡. ∫ÔÓÙ¿ ÙÔ˘ ˘‹Ú¯Â ÌfiÓÔ ¤Ó· Û›ÙÈ Ô˘ ¯ÚË̢ۛÂ
ˆ˜ ·Ôı‹ÎË ÂÌÔÚÂ˘Ì¿ÙˆÓ Î·È ÙÂψÓ›Ô. ŸÌˆ˜, ÙÔ
1688 ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÙÔÓ ÂÚËÌ›ÙË ÂΛÓÔ ÙÔ˘ ¶ÂÈÚ·È¿ ÛÙËÓ
∂ÓÂÙ›· Ô ÔÏ˘ıÚ‡ÏËÙÔ˜ ∂ÓÂÙfi˜ Ó·‡·Ú¯Ô˜ Î·È ‰fiÁ˘
ºÚ·ÁΛÛÎÔ˜ ªÔÚÔ˙›Ó˘ ˆ˜ ¤Ó· ·fi Ù· ÙÚfi·È· Ù˘
¿ÏˆÛ˘ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ·fi ÙÔÓ ›‰ÈÔ, ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘

ÔÔ›·˜ ¤ÁÈÓÂ Î·È Ë ·Ó·Ù›Ó·ÍË ÙÔ˘ ¶·ÚıÂÓÒÓ·. ªfiÏȘ
ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚÔÓÈ¿ ÙÔ˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘ ·ÈÒÓ· ·Ú·ÙËÚ‹ıËΠfiÙÈ ÙÔ ÏÈÔÓÙ¿ÚÈ ·˘Ùfi ¤ÊÂÚ ÛÙÔ˘˜ ÒÌÔ˘˜ ηÈ
ÛÙ· ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ ÚÔ˘ÓÈ΋ ÂÈÁÚ·Ê‹36, ‰ËÏ·‰‹ ÛηӉÈÓ·‚È΋. øÛÙfiÛÔ, ̤¯ÚÈ ÚfiÛÊ·Ù· fiϘ ÔÈ ÚÔÛ¿ıÂȘ
ÁÈ· ÙËÓ ÂÚÌËÓ›· Ù˘ ›¯·Ó ·ÔÙ‡¯ÂÈ. √ÚÈṲ̂ÓÔÈ Ì¿ÏÈÛÙ· ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ·ÌÊÈ‚¿ÏÏÔ˘Ó Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ ·Ó Ù·
ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Ù˘ ÂÈÁÚ·Ê‹˜ ‹Ù·Ó Ú¿ÁÌ·ÙÈ ÚÔ˘ÓÈο ηÈ
fi¯È ÊÔÈÓÈÎÈο ‹ ·Ó¿Ú¯·È· ·ÛÈ·ÙÈο.
ΔÂÏÈο, ÙÔ 1856 Ô ¢·Ófi˜ ·Ú¯·ÈÔÏfiÁÔ˜ ƒ·ÊÓ ‰ËÌÔÛ›Â˘Û ÌÈ· ÂÚÌËÓ›· Ù˘ ÂÈÁÚ·Ê‹˜, Ô˘ ·Ó¤ÊÂÚÂ, ÛÙËÓ
·ÚÈÛÙÂÚ‹ ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ ÏÈÔÓÙ·ÚÈÔ‡, Ù· ÂÍ‹˜: «√ ÿΈÓ
Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ √˘ÏÊ, ∞ÛÌÔ‡Ó‰ Î·È √¤ÚÓ Î˘Ú›Â˘Û ÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ ·˘Ùfi. √È ¿Ó‰Ú˜ ·˘ÙÔ› Î·È Ô Ã·Ú¿Ï‰ Ô ª·ÎÚfi˜
Â¤‚·ÏÏ·Ó ‚·ÚȤ˜ ¯ÚËÌ·ÙÈΤ˜ ÔÈÓ¤˜ ÏfiÁˆ Ù˘ ·ÔÛÙ·Û›·˜ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ Ï·Ô‡. √ ¢·ÏÎ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎÂ
Û ¯ÒÚ˜ Ôχ Ì·ÎÚÈÓ¤˜. √ ∂Á›Ï Î·È Ô ƒ·ÁÓ¿Ú ÂÎÛÙÚ¿ÙÂ˘Û·Ó ÛÙË ƒÔ˘Ì·Ó›· Î·È ÛÙËÓ ∞ÚÌÂÓ›·». ™ÙË ‰ÂÍÈ¿
ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ ÏÈÔÓÙ·ÚÈÔ‡ Ô ƒ·ÊÓ ‰È¿‚·Û ٷ ÂÍ‹˜:

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

«√ ∞ÛÌÔ‡Ó‰ Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ ∞Á›Ú, £ÔÚÏ›Ê, £ÔÚ‰ ηÈ
π‚¿Ú ¯¿Ú·Í·Ó ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÚÔ‡ÓÔ˘˜ ηٿ ·Ú·ÁÁÂÏ›·
ÙÔ˘ ÷ڿω ÙÔ˘ ª·ÎÚÔ‡, ·Ó Î·È ÔÈ ÔÚÁÈṲ̂ÓÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ı¤ÏËÛ·Ó Ó· ÙÔ ÂÌÔ‰›ÛÔ˘Ó ·˘Ùfi». ŸÌˆ˜ Î·È ÁÈ’
·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚÌËÓ›· ˘‹ÚÍ·Ó ·ÓÙÈÚÚ‹ÛÂȘ. ΔÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ ·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ μ·Ú¿ÁÁÔ˘˜ Ô˘ ÚԷӷʤÚıËηÓ, Ô ÌfiÓÔ˜ ÁÓˆÛÙfi˜ Î·È ·fi ·ÏÏÔ‡ Â›Ó·È Ô Ã·Ú¿Ï‰ Ô
ª·ÎÚfi˜, Ô˘ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ÛÙËÓ ÂÈÁÚ·Ê‹ ˆ˜ ·Ú¯ËÁfi˜
Ô˘ η٤ÛÙÂÈÏ ÙË ÛÙ¿ÛË ÁÈ· ÙËÓ ÔÔ›· ¤ÁÈÓ ÏfiÁÔ˜.
√ ÔÏ˘ıÚ‡ÏËÙÔ˜ ÷ڿω ·Ó·¯ÒÚËÛ ÂÚ›Ô˘ ÙÔ 1030
·fi ÙË ‚fiÚÂÈ· ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘ ÁÈ· ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ Î·È ‰È·Ù¤ÏÂÛ ·fi ÙÔ 1033 ̤¯ÚÈ ÙÔ 1043 ·Ú¯ËÁfi˜ ÙÔ˘ ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜
Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋˜ ÊÚÔ˘Ú¿˜ Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi
μ·Ú¿ÁÁÔ˘˜. ¶ÔϤÌËÛ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜
Î·È ÙÔ˘˜ ÕÚ·‚˜, Ô˘ ›¯·Ó ÂÈÙÂı› Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ
ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ηÈ, ÌÂٷ͇ ¿ÏψÓ, Î·È ÛÙË ™ÈÎÂÏ›· ˘fi ÙȘ
‰È·Ù·Á¤˜ ÙÔ˘ ª·ÓÈ¿ÎË. À‹ÚÍ ÂÚ·ÛÙ‹˜ Ù˘ ª·Ú›·˜,
·ÓÈ„È¿˜ Ù˘ ‚·Û›ÏÈÛÛ·˜ ∑ˆ‹˜, Î·È ÙÔÓ ÂÚˆÙ‡ÙËΠηÈ
Ë ·ÎfiÏ·ÛÙË ÂΛÓË ÁÚÈ¿, ÛÙ· ·ÈÛı‹Ì·Ù· Ù˘ ÔÔ›·˜ ‰ÂÓ
·ÓÙ·ÔÎÚ›ıËÎÂ. ΔÂÏÈο, Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘
·›ÚÓÔÓÙ·˜ Ì·˙› ÙÔ˘ ÙfiÛÔ ¯Ú˘Û¿ÊÈ, ÒÛÙ 12 Ó·ÚÔ› ÌÂ
‰˘ÛÎÔÏ›· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÙÔ ÌÂٷʤÚÔ˘Ó. ∂Λ ‚·Û›Ï„ ÙÔ 1047 ÛÙË ¡ÔÚ‚ËÁ›· Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· Û˘ÌÌÂÙ›¯Â
ÛÙÔ Ï¢Úfi ÙÔ˘ ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ‡ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË
ÂÎÛÙÚ·Ù›· ηٿ Ù˘ ∞ÁÁÏ›·˜. ™ÎÔÙÒıËΠÙÔ 1066 ÛÙË
Ì¿¯Ë Ì ÙËÓ ÔÔ›· Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ΢ڛ„ ÙË ¯ÒÚ·
ÂΛÓË Î·È ›‰Ú˘Û ÂΛ ÙË ÓÔÚÌ·ÓÓÈ΋ ËÁÂÌÔÓ›·, Ô˘
ÙfiÛÔ Ôχ Â¤‰Ú·Û ÛÙË ‰È·ÌfiÚʈÛË Ù˘ ·ÁÁÏÈ΋˜
ÔÏÈÙ›·˜, ÎÔÈÓˆÓ›·˜ Î·È ÁÏÒÛÛ·˜.
∂Ô̤ӈ˜, Ù· ÛÙÔȯ›· Ô˘ ¤¯Ô˘Ì ÁÈ· ÙË ˙ˆ‹ Î·È Ù·
ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂΛÓÔ˘ ‹Úˆ·, ÙÔ˘
ÔÔ›Ô˘ ÔÈ ÂÚÈ¤ÙÂȘ ı˘Ì›˙Ô˘Ó Û ÔÏÏ¿ ·˘Ù¤˜ ÙˆÓ
ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙÒÓ ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜ ËÚˆÈÎÒÓ ¯ÚfiÓˆÓ Û˘ÌʈÓÔ‡Ó Ì ٷ ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ô ƒ·ÊÓ ÛÙËÓ ÂÚÌËÓ›· ÙÔ˘. °È·Ù› Â›Ó·È Û›ÁÔ˘ÚÔ fiÙÈ Ô Ã·Ú¿Ï‰ Ô ª·ÎÚfi˜
˘ËÚÂÙÔ‡Û ÛÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi Ì·˜ ÎÚ¿ÙÔ˜ Ì·˙› Ì ÔÏÏÔ‡˜ Û˘Ì·ÙÚÈÒÙ˜ ÙÔ˘. ∂Ô̤ӈ˜, fiÛÔ ‰ÂÓ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È ‰È·ÊÔÚÂÙÈο Ï·Óı·Ṳ̂ÓË Ë ÂÚÌËÓ›· ·˘Ù‹, ‰ÈηÈԇ̷ÛÙ ӷ ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì ÛÙ· ÏÈÁÔÛÙ¿ ÛÙÔȯ›· ÁÈ·
ÙËÓ ∞ı‹Ó· fiÛ· ‰È·ÛÒıËÎ·Ó ·fi Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ ηÈ
¤ÊÙ·Û·Ó Ì¤¯ÚÈ Ù· ‰Èο Ì·˜, Î·È ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÔÏ‹ ·˘Ù‹˜
Ù˘ ÛÙ¿Û˘ ÙˆÓ ∞ıËÓ·›ˆÓ. ∫·È ϤÌ «ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÔÏ‹
Ù˘ ÛÙ¿Û˘» ÁÈ·Ù› ÁÈ· ÙËÓ ›‰È· ÙË ÛÙ¿ÛË ‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ٛÔÙ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ. √ ÃÔÊ ˘Ôı¤ÙÂÈ fiÙÈ ¤ÁÈÓÂ
¤ÂÈÙ· ·fi Û˘ÓÂÓÓfiËÛË Ì ™Ï¿‚Ô˘˜ ‹ ™·Ú·ÎËÓÔ‡˜ ‹
Î·È ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ· ·fi οı ÍÂÓÈ΋ ÂÈÚÚÔ‹. ™‡Ìʈӷ ÌÂ
ÙË ‰È΋ Ì·˜ ¿Ô„Ë, ÈÔ Èı·Ófi Â›Ó·È ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ
·ÔÙ¤ÏÂÛ ·Ú·ÎÏ¿‰È Ù˘ ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋˜ Â·Ó¿ÛÙ·Û˘

Î·È ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ ÊÔ‚ÂÚ‹˜ ηٷ›ÂÛ˘ ÙÔ˘ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˘, fiˆ˜ Û˘Ó¤‚Ë Ì ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ÙÔ˘ ı¤Ì·ÙÔ˜
Ù˘ ¡ÈÎfiÔÏ˘. ŸÏ· ·˘Ù¿ fï˜ Â›Ó·È ÂÈηۛ˜. ∞fi
ÙËÓ ÂÈÁÚ·Ê‹ ‚Á·›ÓÂÈ ÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ Ô ¶ÂÈÚ·È¿˜
‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÙfiÙ ¤ÚËÌÔ˜, fiˆ˜ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ·ÏÏ¿ ηÙÔÈÎÔ‡ÓÙ·Ó, ·ÊÔ‡ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È fiÙÈ Î˘ÚȇıËΠÌfiÓÔ ·˘Ùfi˜ ηÈ
ÏfiÁˆ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÁÂÁÔÓfiÙÔ˜ Ê·›ÓÂÙ·È ˆ˜ ηٷÓ›ÁËÎÂ
Ë Â·Ó¿ÛÙ·ÛË. √È ¯ÚËÌ·ÙÈΤ˜ ÔÈÓ¤˜ Ô˘ ÂÈ‚Ï‹ıËηÓ
ÎÚ›ÓÔÓÙ·È ‚·ÚȤ˜, ›Ûˆ˜ fï˜, ˆ˜ ÚÔ˜ Ù· ˘fiÏÔÈ·, ÔÈ
ÔÏÂÌÈÛÙ¤˜ ÂΛÓÔÈ ÙÔ˘ ‚ÔÚÚ¿ Û˘ÌÂÚÈʤÚıËÎ·Ó ÌÂ
ÂÈ›ÎÂÈ· ·¤Ó·ÓÙÈ Û ·˘Ù‹ ÙËÓ fiÏË, Ô˘ ÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ Ù˘ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ¿ÊËÛ ÂÓÙÂÏÒ˜ ·Û˘ÁΛÓËÙÔ˘˜. ΔÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÛÙ· ‰ËÌÔÙÈο ÙÚ·ÁÔ‡‰È· ÙÔ˘ ‚ÔÚÚ¿ ÂΛӷ Ù·
¯ÚfiÓÈ· ÊËÌ›˙ÂÙ·È «Ë fiÏË ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ ˆ˜ ÌËÙ¤Ú· οıÂ
ÂÈÛÙ‹Ì˘, ·È‰·ÁˆÁfi˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÊÈÏÔÛfiÊˆÓ Î·È fiÙÈ
ηÌÈ¿ ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â fiÌÔÈ¿ Ù˘ Û fiÏË ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· ˆ˜
ÚÔ˜ ÙË Ï·ÌÚfiÙËÙ· Î·È ÙË Ê‹ÌË». ΔȘ ·Ú·‰fiÛÂȘ
·˘Ù¤˜ ‰ÂÓ ‰È¤‰ˆÛ·Ó ‚¤‚·È· ÛÙȘ ˘ÂÚ‚fiÚÂȘ ÂΛӘ
¯ÒÚ˜ ·Ú¿ ÌfiÓÔ ÔÈ ™Î·Ó‰ÈÓ·‚Ô›, Ô˘ ·ÓÙ›ÎÚÈÛ·Ó Î·È
Û‚¿ÛÙËÎ·Ó Ù· Ï›„·Ó· Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ‰fiÍ·˜.

£¿Ó·ÙÔ˜ ªÈ¯·‹Ï ¢′ ∫·ı·›ÚÂÛË ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ∂
∂′
∂ÓÒ Û˘Ó¯›˜ ÛÙ¿ÛÂȘ Û˘ÁÎÏfiÓÈ˙·Ó ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Î·È Â·ÓÂÈÏËÌ̤Ó˜ ‹ÙÙ˜ ÙÔ ·ÎÚˆÙËÚ›·˙·Ó, ÛÙ· ›‰È· Ù· ·Ó¿ÎÙÔÚ· ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÌÈ· ¤ÎÚ˘ıÌË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË. ∞fi ÙÔ
1038 ·ÎfiÌË Ë ∑ˆ‹ Âȯ›ÚËÛ ӷ ‰ËÏËÙËÚÈ¿ÛÂÈ ÙÔÓ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ. ∞˘Ùfi˜, ·Ó Î·È Â›¯Â ÚÔÏ¿‚ÂÈ ÙÔ ‰fiÏÈÔ Û¯¤‰ÈÔ, ‰ÂÓ ‹Ú ÂΉ›ÎËÛË ÁÈ·Ù› ÊÔ‚fiÙ·Ó Ì‹ˆ˜, Û ÂÚ›ÙˆÛË Ô˘ ¤‚Á·ÈÓ ·fi ÙË Ì¤ÛË Ë ‚·Û›ÏÈÛÛ·, ¤·ÈÚÓÂ
ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ë ÓÂfiÙÂÚË ·‰ÂÏÊ‹ Ù˘, Ë £ÂÔ‰ÒÚ·, ÏfiÁˆ
Ù˘ Â˘Û¤‚ÂÈ·˜ Ì ÙËÓ ÔÔ›· ·ÓÙÈÌÂÙˆÈ˙fiÙ·Ó Ô Ì·Î‰ÔÓÈÎfi˜ Ô›ÎÔ˜. ∞Ó Û˘Ó¤‚·ÈÓ ·˘Ùfi, Ë £ÂÔ‰ÒÚ· ı· ·ÓÙÚ¢fiÙ·Ó Î¿ÔÈÔÓ Â˘ÁÂÓ‹ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‚¤‚·È· ‰ÂÓ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ·Ó¯ı› ÙËÓ ·Ú¿Ù·ÛË Ù˘
ÂÍÔ˘Û›·˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË. øÛÙfiÛÔ, ‰ÂÓ ¤ÌÂÏÏ ӷ ÍÂʇÁÂÈ
ÁÈ· Ôχ ·fi ÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔ Ô˘ ›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ‰È·‚ϤÂÈ, ·Ó Î·È ÚÔ‹Ïı ·fi ·ÏÏÔ‡. √ ªÈ¯·‹Ï ¢′, ÙÔ˘
ÔÔ›Ô˘ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ¯ÂÈÚÔÙ¤ÚÂ˘Â Ì¤Ú· Ì ÙË Ì¤Ú·, ¤ı·Ó ÛÙȘ 10 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1041 Î·È ¤ÙÛÈ Ë ∑ˆ‹ ·¤ÌÂÈÓ ΢ڛ·Ú¯Ë Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘. ∞̤ۈ˜ ÂÍfiÚÈÛ ÙÔÓ
ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ Î·È Ù· ‰‡Ô ·‰¤ÏÊÈ· ÙÔ˘, ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ Î·È ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ· fï˜ ‰ÂÓ Í¤ÚÔ˘ÌÂ
ÁÈ· ÔÈÔ ÏfiÁÔ ˘ÈÔı¤ÙËÛ ÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi ÙÔ˘˜, ÙÔÓ Î·›Û·Ú·
ªÈ¯·‹Ï, Î·È ÙÔÓ ¤ÛÙ„ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÛÙȘ 11 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘.
√ ∑ˆÓ·Ú¿˜ ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ ÙÔ ¤Î·Ó ¤ÂÈÙ· ·fi ÂÈÛ‹ÁËÛË ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË. ŸÌˆ˜, Ô ∫‰ÚËÓfi˜ Î·È Ô °Ï˘Î¿˜

[67]

[68]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ªÈ¯·‹Ï ∂′
ÂÚÈfiÚÈÛÂ ÙËÓ
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÂÈÚ· ∑ˆ‹
ÛÙÔ ÓËÛ› ¶Ú›ÁÎÈÔ
Î·È Ù˘ Â¤‚·ÏÂ
Ó· ÂÚÈ‚ÏËı› ÙÔ
ÌÔÓ·¯ÈÎfi Û¯‹Ì·.
™‡Á¯ÚÔÓË ¿Ô„Ë
ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡.
PAUL H. KUIPER/
CORBIS/APEIRON

·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó fiÙÈ Ô ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˜ ›¯Â ÂÍÔÚÈÛÙ› ÚÈÓ
·fi ÙËÓ ˘ÈÔıÂÛ›· Î·È ÙË ÛÙ¤„Ë. ∫·È ¤ÂÈÙ·, ·fi Ù·
ÂfiÌÂÓ· Û˘ÌÂÚ·›ÓÂÙ·È fiÙÈ Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
›¯Â Â›Û˘ ÂÍÔÚÈÛÙ› ÚÈÓ ·Ó¤‚ÂÈ ÛÙÔ ıÚfiÓÔ Ô ·ÓÈ„Èfi˜
ÙÔ˘, Î·È ¤ÙÛÈ Ë Ì·ÚÙ˘Ú›· ÙÔ˘ ∫‰ÚËÓÔ‡ Î·È ÙÔ˘ °Ï˘Î¿
Ê·›ÓÂÙ·È ÈÔ Èı·Ó‹, ·Ó Î·È Ô‡Ù ̤ۈ ·˘Ù‹˜ ÂÍËÁÂ›Ù·È Ò˜ Ë ∑ˆ‹ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ·Ú·‰ÒÛÂÈ ÙÔÓ Â·˘Ùfi
Ù˘ ÛÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi, ·ÊÔ‡ ÂÍfiÚÈÛ ÙÔ˘˜ ı›Ԣ˜ ÙÔ˘.
√ˆÛ‰‹ÔÙÂ Ô ªÈ¯·‹Ï ∂′37 Û˘ÌÂÚÈʤÚıËΠ·Ú¯Èο
Ôχ ηϿ ÛÙË ‚·Û›ÏÈÛÛ· Î·È ÙËÓ ¤ÂÈÛ ӷ ·Ó·Î·Ï¤ÛÂÈ ·fi ÙËÓ ÂÍÔÚ›· ÙÔ ıÂ›Ô ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ Î·È Ó·
ÙÔÓ Î¿ÓÂÈ Óˆ‚ÂÏ›ÛÈÌÔ38. ™‡ÓÙÔÌ· fï˜, ·›ÚÓÔÓÙ·˜
ı¿ÚÚÔ˜ ·fi ÙËÓ ˘Ô‰Ô¯‹ Ô˘ ÙÔ˘ ÂÈʇϷÍÂ Ô Ï·fi˜
ηٿ ÙËÓ Â›ÛËÌË Â›ÛÔ‰fi ÙÔ˘ ÛÙÔ Ó·fi ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ ∞ÔÛÙfiψÓ, Á‡Úˆ ÛÙ· ̤۷ ∞ÚÈÏ›Ô˘ ÙÔ˘ 1042, ÙËÓ ∫˘Úȷ΋ ÌÂÙ¿ ÙÔ ÕÁÈÔ ¶¿Û¯·, ıÂÒÚËÛ fiÙÈ ÌÔÚÔ‡Û ‡ÎÔÏ· Ó· ··ÏÏ·Á› ·fi ÙË ‚·Û›ÏÈÛÛ·.
¶Ú·ÁÌ·ÙÈο, ÌfiÏȘ Â¤ÛÙÚ„ ·fi ÙËÓ ÙÂÏÂÙ‹ ÛÙ·
·Ó¿ÎÙÔÚ·, ¤‰ÈˆÍ ÙÔ Ê›ÏÔ Ù˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∞ϤÍÈÔ ÛÙÔ
ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ ÙÔ˘ ÛÙÔ ™ÙÂÓfi Î·È ÙË Ó‡¯Ù· ÂÚÈfiÚÈÛ ÛÙËÓ
¶Ú›ÁÎÈÔ ÙË ∑ˆ‹ Ì ÙË ‰È·Ù·Á‹ Ó· Ï¿‚ÂÈ ÙÔ Û¯‹Ì· Ù˘
ÌÔÓ·¯‹˜. ¶Ôχ ÓˆÚ›˜ ÙÔ Úˆ› Ù˘ ÂfiÌÂÓ˘ ̤ڷ˜
·Ú¿ÁÁÂÈÏ ÛÙÔÓ ¤·Ú¯Ô Ù˘ fiÏ˘ Ó· ‰È·‚¿ÛÂÈ ÛÙÔ
ºfiÚÔ ÙÔ˘ ªÂÁ¿ÏÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘, ÌÚÔÛÙ¿ Û fiÏÔ˘˜
ÙÔ˘˜ Ôϛ٘, ‰È·Î‹Ú˘ÍË ‹, fiˆ˜ ϤÂÈ Ô ∫‰ÚËÓfi˜,
·Ó·ÊÔÚ¿ Ô˘ ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó ٷ ÂÍ‹˜: «∂Âȉ‹ Ë ∑ˆ‹
·ԉ›¯ıËΠη΋ ‚·Û›ÏÈÛÛ·, ÂÍÔÚ›ÛÙËΠ·fi ̤ӷ,
Î·È Ô ∞ϤÍÈÔ˜ ÂΉÈÒ¯ıËΠ·fi ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· ÂÂȉ‹
Û˘ÌʈÓÔ‡Û ̷˙› Ù˘. ∂Û›˜, Ô Ï·fi˜ ÌÔ˘, ·Ó Û˘Ó¯›ÛÂÙ ӷ ¤¯ÂÙ ٷ ›‰È· ÊÈÏÈο ·ÈÛı‹Ì·Ù· ÁÈ· ̤ӷ, ı·
·ÔÏ·‡ÛÂÙ ÌÂÁ¿Ï˜ ÙÈ̤˜ Î·È ÔÏÏ¿ ·Á·ı¿ Î·È ı·
˙‹ÛÂÙ ¯ˆÚ›˜ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Î·È Ï‡˜». ŸÌˆ˜ ÂΛÓË
ÙË ÛÙÈÁÌ‹ ηٿϷ‚ fiÙÈ ÔÈ Â¢ÊË̛˜ Ù˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ̤ڷ˜ ·¢ı‡ÓÔÓÙ·Ó ÛÙÔ ıÂÙfi ÁÈÔ Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ Î·È fi¯È ÛÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘, Ô˘
ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ Î·ÈÚfi ›¯Â ¯¿ÛÂÈ ÙË ™ÈÎÂÏ›· Î·È ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ÂÚÈÊÚÔÓËÙÈο ·fi ÙÔ Ï·fi ηϷʿÙ˘, ›ÙÂ
ÁÈ·Ù› ·˘Ùfi ‹Ù·Ó ·Ï·ÈfiÙÂÚ· ÙÔ Â¿ÁÁÂÏÌ¿ ÙÔ˘ ›ÙÂ
ÁÈ·Ù› ·ԉ›¯ıËΠÙfiÛÔ ·Ó›Î·ÓÔ˜ Ó·‡·Ú¯Ô˜, ÒÛÙ Ô
Ï·fi˜ ·ÔηÏÒÓÙ·˜ ÙÔÓ ¤ÙÛÈ ı¤ÏËÛ ӷ ‰Â›ÍÂÈ fiÙÈ ‹Ù·Ó
ÈÔ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ˜ Ó· ÂÈÛ΢¿˙ÂÈ ÏÔ›· ·Ú¿ Ó· ΢‚ÂÚÓ¿ ÛÙfiÏÔ˘˜.
¶¤Ú· ·fi ·˘Ùfi, Ô ‰‹ÌÔ˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ·Ú¿ Ó· ·Á·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ‚ϤÔÓÙ·˜ ÂΛÓÔÓ Ô˘ ÚÈÓ ·fi Ù¤ÛÛÂÚȘ Ì‹Ó˜ ›¯Â ÔÚÎÈÛÙ› ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙÔÓ ∂ÛÙ·˘ÚˆÌ¤ÓÔ ˘·ÎÔ‹ Î·È ·Á¿Ë ÛÙË ıÂÙ‹
ÙÔ˘ ÌËÙ¤Ú· Ó· ÙË ‚Ú›˙ÂÈ ÙÒÚ· Î·È Ó· Ù˘ Û˘ÌÂÚÈʤÚÂÙ·È ÙfiÛÔ ¿Û¯ËÌ·. ªfiÏȘ, ÏÔÈfiÓ, Ô ¤·Ú¯Ô˜ ‰È¿‚·ÛÂ

ÙË ‰È·Î‹Ú˘ÍË ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ÛÙÔ Ï·fi, ̤۷ ÛÙË ‚·ıÈ¿
ÛÈÁ‹ ·ÎÔ‡ÛÙËΠÌÈ· ʈӋ Ô˘ ¤ÏÂÁÂ: «∂Ì›˜ Ô‡ÙÂ
Â›ÔÚÎÔ ÙÔ˘ ÛÙ·˘ÚÔ‡ ı¤ÏÔ˘Ì ‚·ÛÈÏÈ¿ Ô‡Ù ηϷʿÙË, ·ÏÏ¿ ÙËÓ ·ÏÈ¿ Ì·˜ ÌËÙ¤Ú· Ô˘ ¤¯ÂÈ Î·È Ù·
ÎÏËÚÔÓÔÌÈο ‰ÈηÈÒÌ·Ù·, ÙË ∑ˆ‹». ∞̤ۈ˜ Û‡ÛÛˆÌÔ
ÙÔ Ï‹ıÔ˜ ÊÒÓ·Í «Ó· Û˘ÓÙÚÈ‚Ô‡Ó Ù· ÔÛÙ¿ ÙÔ˘ ηϷʿÙË» Î·È ·Ú¿˙ÔÓÙ·˜ ¤ÙÚ˜, ηı›ÛÌ·Ù· Î·È Í‡Ï·
Ï›ÁÔ ¤ÏÂÈ„Â Ó· ÛÎÔÙÒÛÔ˘Ó ÙÔÓ ¤·Ú¯Ô, ·Ó ‰ÂÓ ÚÔÏ¿‚·ÈÓ ӷ ʇÁÂÈ. ∫·ÙfiÈÓ ¤ÙÚÂÍ·Ó ÚÔ˜ ÙË ªÂÁ¿ÏË ∂ÎÎÏËÛ›·, fiÔ˘ ›¯Â ‹‰Ë ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ Ô ·ÙÚȿگ˘ ηÈ
›¯Â Û˘ÁÎÂÓÙÚˆı› Ë Û‡ÁÎÏËÙÔ˜, ··ÈÙÒÓÙ·˜ ÙËÓ ÂÈÛÙÚÔÊ‹ Ù˘ ‚·Û›ÏÈÛÛ·˜. ŸÌˆ˜, ÂÂȉ‹ ÁÓÒÚÈ˙·Ó fiÙÈ
·˘Ù‹ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï, ¤ÎÚÈÓ·Ó Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ÊÚfiÓÈÌÔ Ó· ʤÚÔ˘Ó ·fi ÙÔ ¶¤ÙÚÈÔ ÛÙË ªÂÁ¿ÏË ∂ÎÎÏËÛ›· ÙË £ÂÔ‰ÒÚ·, ÙËÓ ÔÔ›· ¤ÓÙ˘Û·Ó ÌÂ
‚·ÛÈÏÈÎfi ¤Ó‰˘Ì· Î·È ÙËÓ ·ÔοÏÂÛ·Ó ‚·Û›ÏÈÛÛ· Ì·˙›
Ì ÙË ∑ˆ‹, ÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ Ù˘. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· fiÚÌËÛ·Ó
ÛÙ· ·Ó¿ÎÙÔÚ· ·fi ‰È¿ÊÔÚ· ÛËÌ›·, ΢ڛˆ˜ ·fi ÙÔÓ
πfi‰ÚÔÌÔ, ÁÈ· Ó· ηı·ÈÚ¤ÛÔ˘Ó ¯ˆÚ›˜ ¯ÚÔÓÔÙÚÈ‚‹ ÙÔÓ
ªÈ¯·‹Ï. ∂ΛÓÔ˜, ‚ϤÔÓÙ·˜ fiϘ ÙÔ˘ ÙȘ ÚÔÛ‰Ô˘
Ó· Ì·Ù·ÈÒÓÔÓÙ·È Î·È ‰ÂÈÏÈ¿˙ÔÓÙ·˜ ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙËÓ ÔÚÁ‹
Î·È ÛÙËÓ ÔÚÌ‹ ÙÔ˘ Ï·Ô‡, ıÂÒÚËÛ fiÙÈ ÌÔÚÔ‡ÛÂ
·ÎfiÌË Ó· Ûˆı›, ·Ó Â·Ó¤ÊÂÚ ÙË ∑ˆ‹. ΔËÓ ¤ÊÂÚÂ,
ÏÔÈfiÓ, ·fi ÙËÓ ¶Ú›ÁÎÈÔ Î·È ÂÙÒÓÙ·˜ ·fi ¿Óˆ
Ù˘ Ù· ÌÔÓ·¯Èο ÂÓ‰‡Ì·Ù· Ù˘ ÊfiÚÂÛ ٷ ‚·ÛÈÏÈο
Î·È ¤Ê˘Á ̷˙› Ù˘, ̤ۈ ÙÔ˘ Îԯϛ·, ÚÔ˜ ÙÔÓ

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

πfi‰ÚÔÌÔ. ºÙ¿ÓÔÓÙ·˜ ÂΛ ·Ó·ÛËÎÒıËΠÛÙÔ Î¿ıÈÛÌ¿ ÙÔ˘ Î·È ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ÌÈÏ‹ÛÂÈ ÛÙÔ Ï·fi ϤÁÔÓÙ·˜
fiÙÈ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËÎÂ Ë ÂÈı˘Ì›· ÙÔ˘, ‰ËÏ·‰‹ Ë ‚·Û›ÏÈÛÛ· Â¤ÛÙÚÂ„Â Î·È fiÏ· ‹Ù·Ó ÂÓÙ¿ÍÂÈ. ŸÌˆ˜, ÙÔ Ï‹ıÔ˜ ‰ÂÓ ÙÔÓ ¿ÊËÛ ӷ Û˘Ó¯›ÛÂÈ ‚Ú›˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ Û˘Ó¯Ҙ Î·È ÂÙÒÓÙ·˜ ÙÔ˘ ¤ÙÚ˜ Î·È ‚¤ÏË. ΔfiÙÂ Ô ªÈ¯·‹Ï
·ÂÏÈṲ̂ÓÔ˜ ı¤ÏËÛ ӷ ·Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙÔ ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ
ÙÔ˘ ™ÙÔ˘‰›Ô˘ Î·È Ó· Á›ÓÂÈ ÌÔÓ·¯fi˜. √ ı›Ԙ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ı˘Ì‹ıËΠfiÙÈ Â›¯Â ‰È·ÙÂϤÛÂÈ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ˜
ÙˆÓ Û¯ÔÏÒÓ Î·È ‰ÂÓ Î·Ù·‰¤¯ÙËΠӷ ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ ¯ˆÚ›˜
·ÓÙ›ÛÙ·ÛË. ŒÙÛÈ, ·ÊÔ‡ ¤ÂÈÛ ÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi ÙÔ˘, fiÏÈÛÂ
fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ ÙÔ˘ ·Ï·ÙÈÔ‡, ηÏÒÓÙ·˜ Ì¿ÏÈÛÙ· ÁÈ· ‚Ô‹ıÂÈ· fiÏË ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú¿. ŸÏ·
·˘Ù¿ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ·, ·fi ÙËÓ ·Ó¿ÁÓˆÛË Ù˘ ÚÒÙ˘ ‰È·Î‹Ú˘Í˘ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ÛÙÔ ºfiÚÔ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË ÙˆÓ Â¯ıÚÔÚ·ÍÈÒÓ, Û˘Ó¤‚ËÛ·Ó ÙË ¢Â˘Ù¤Ú· ÌÂÙ¿ ÙËÓ ∫˘Úȷ΋ ÙÔ˘ £ˆÌ¿ Î·È ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ÙË Ó‡¯Ù· Ù˘ ¢Â˘Ù¤Ú·˜ ÚÔ˜ ÙËÓ ΔÚ›ÙË. √È Ôϛ٘ Ô˘ ›¯·Ó Â·Ó·ÛٷًÛÂÈ ‹Ù·Ó Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙË
‰‡Ó·ÌË ÙˆÓ ·Ó·ÎÙfiÚˆÓ, ·ÏÏ¿ ÔÈ ÈÔ ÔÏÏÔ› ‹Ù·Ó ¿ÔÏÔÈ, ÎÚ·ÙÒÓÙ·˜ ÌfiÓÔ Í‡Ï·, ¤ÙÚ˜ Î·È Ù· ·ÚfiÌÔÈ·.
ªÂ ·˘Ù¿ Ù· ̤۷ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡Ó Î·Ù¿ ÙˆÓ
ÂÓfiÏˆÓ Ô˘ ›¯·Ó Ô¯˘Úˆı› ̤۷ ÛÙ· ·Ó¿ÎÙÔÚ·.

°È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ÔÈ ·Ú¯ËÁÔ› Ù˘ Â·Ó¿ÛÙ·Û˘ ¤ÎÚÈÓ·Ó
··Ú·›ÙËÙÔ Ó· ¯Ù˘‹ÛÔ˘Ó Ù· ·Ó¿ÎÙÔÚ· ·fi ÙÚ›· ÛËÌ›· ÁÈ· Ó· ÌÔÚ¤ÛÔ˘Ó ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ó· ‰È·ÈÚ¤ÛÔ˘Ó
ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜: ÌÂÙˆÈο ·fi ÙÔÓ ∞˘ÁÔ˘ÛÙ¤·, ‰ÂÍÈ¿
·fi ÙÔ ÛÊ·ÈÚÈÛÙ‹ÚÈÔ ‹ Ù˙˘Î·ÓÈÛÙ‹ÚÈÔ39 Î·È ·ÚÈÛÙÂÚ¿
·fi ÙÔÓ πfi‰ÚÔÌÔ. ŒÙÛÈ, ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ¯ˆÚÈÛÙÔ‡Ó
Î·È ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Û ÙÚ›· ̤ÚË. ∞Ú¯Èο,
ÂˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔÈ ·fi ÙËÓ ˘ÂÚÔ¯‹ ÙˆÓ fiÏˆÓ Î·È ÙËÓ
Ô¯‡ÚˆÛË ÙˆÓ ·Ó·ÎÙfiÚˆÓ, ηٿÊÂÚ·Ó Ó· ·ÓÙ¤ÍÔ˘Ó
ÔÏϤ˜ ÒÚ˜ Î·È Ó· ÛÎÔÙÒÛÔ˘Ó ÔÏÏÔ‡˜ ¿ÔÏÔ˘˜ Ôϛ٘, ·ÊÔ‡ ϤÁÂÙ·È fiÙÈ ÙË Ì¤Ú· ÂΛÓË ¯¿ıËÎ·Ó 3.000
·fi ·˘ÙÔ‡˜. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ fï˜ Ô Ï·fi˜ ηÙfiÚıˆÛ ӷ
Û¿ÛÂÈ ÙȘ ‡Ï˜ ÙˆÓ ·Ó·ÎÙfiÚˆÓ, ·ÏÏ¿ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ fiÏË ÙË Ó‡¯Ù· ¿Ú·˙·Ó ÙÔ ¯Ú˘Û¿ÊÈ Î·È Ù· ¿ÏÏ· ÔχÙÈÌ· Ú¿ÁÌ·Ù· Ô˘ ¤‚ÚÈÛηÓ. ∂ÈϤÔÓ, η٤ÛÙÚÂÊ·Ó ÙȘ ÊÔÚÔÏÔÁÈΤ˜ ·ÔÁڷʤ˜ Ô˘ Ì ÙfiÛË ÂÈ̤ÏÂÈ· ›¯Â ηٷÚÙ›ÛÂÈ Ô ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˜ πˆ¿ÓÓ˘. §›ÁÔÈ
ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· Û˘ÏÏ¿‚Ô˘Ó ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿. ∞˘Ùfi˜ fï˜
ÚfiÏ·‚ ӷ ÂÈ‚È‚·ÛÙ› Û ¤Ó· ‚·ÛÈÏÈÎfi ‰Úfïӷ ÌÂ
ÙÔ ıÂ›Ô ÙÔ˘ Î·È ÔÚÈṲ̂ÓÔ˘˜ Ôχ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Î·È Ó· ηٷʇÁÂÈ ÛÙË ÌÔÓ‹ ™ÙÔ˘‰›Ô˘ ÙÔ Úˆ› Ù˘
ΔÂÙ¿ÚÙ˘. ∂Λ Ô ›‰ÈÔ˜ Î·È Ô ı›Ԙ ÙÔ˘ ¤Ï·‚·Ó ·Ì¤Ûˆ˜
ÙÔ ÌÔÓ·¯ÈÎfi Û¯‹Ì·.

[69]

[70]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∑ˆ‹ Î·È ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ £′ √ϤıÚÈ· ΢‚¤ÚÓËÛË
ºÂ‡ÁÔÓÙ·˜ Ô ªÈ¯·‹Ï, ¿ÊËÛ ÛÙÔ ·Ï¿ÙÈ ÙË ∑ˆ‹,
Ë ÔÔ›· ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛÂ Î·È ¿ÏÈ. ºÚfiÓÙÈÛ ·Ì¤Ûˆ˜ Ó·
·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÂÈ ÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ Ù˘ £ÂÔ‰ÒÚ·, ·ÏÏ¿ ÙÔ Ï‹ıÔ˜ ÙËÓ ÂÌfi‰ÈÛÂ Î·È ··›ÙËÛ ӷ Û˘Ì‚·ÛÈχÛÂÈ
Ì·˙› Ù˘. °È· Ó· ÂÍÔ˘‰ÂÙÂÚÒÛÂÈ ÙËÓ Â›‰Ú·ÛË £ÂÔ‰ÒÚ·˜ ÛÙ· ÔÏÈÙÈο Ú¿ÁÌ·Ù·, Ë ∑ˆ‹ Ì˯·Ó‡ÙËΠοÔÈÔÓ ¿ÏÏÔ ÙÚfiÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ÈηÓÔÔÈ‹ÛÂÈ Î·È ¤Ó· ¿ÏÏÔ ÊÔ‚ÂÚfi ¿ıÔ˜ Ù˘ ·fi Ù· ÔÏÏ¿
Ô˘ ›¯Â. ∏ ∑ˆ‹ ‹Ù·Ó ϤÔÓ 62 ÂÙÒÓ, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ Â›¯Â
˘ÈÔıÂÙ‹ÛÂÈ ¤Ó·Ó ÈÔ Û˘ÓÂÙfi ÙÚfiÔ ˙ˆ‹˜, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ·
‰È·ÙËÚÔ‡Û ÂÚˆÙÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔÓ Î·ÙÂ¿Óˆ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ∞ÚÙÔÎÏ›ÓË. ΔÔÓ ¿Ó‰Ú· ·˘Ùfi, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó ¤ÁÁ·ÌÔ˜, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÙÔÓ ·ÓÙÚ¢Ù› Î·È Ó· ÙÔÓ ·Ó·ÁÔÚ‡ÛÂÈ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÂÏ›˙ÔÓÙ·˜ fiÙÈ Ì¤Ûˆ ·˘ÙÔ‡ ı· ηٿÊÂÚÓ ÌfiÓË Ù˘ Ó· ÎÈÓ› Ù· Ó‹Ì·Ù·. ŸÌˆ˜, Ë Û‡˙˘ÁÔ˜ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ÚfiÏ·‚ ӷ ‰ËÏËÙËÚÈ¿ÛÂÈ ÙÔ
Û‡˙˘Áfi Ù˘ ÚÈÓ ÌÂÈ Û ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ·˘Ùfi ÙÔ Û¯¤‰ÈÔ.
ŒÙÛÈ Ë ∑ˆ‹, Ô˘ Ù›ÔÙ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÙËÓ ÂÌÔ‰›ÛÂÈ Ó· ÂÎÏËÚÒÛÂÈ ÙȘ ÂÈı˘Ì›Â˜ Ù˘, ÛÙÚ¿ÊËΠÛÂ
¿ÏÏÔÓ ¿Ó‰Ú·. √ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜40, ÁÈ· ÙÔÓ

ÔÔ›Ô Â›¯Â ‰È·‰Ôı› Ë Ê‹ÌË fiÙÈ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· Á›ÓÂÈ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÂÂȉ‹ ·ÔÏ¿Ì‚·Ó ÙËÓ È‰È·›ÙÂÚË Â‡ÓÔÈ· Ù˘
∑ˆ‹˜, ›¯Â ÂÍÔÚÈÛÙ› ÛÙË ª˘ÙÈÏ‹ÓË Ì ‰È·Ù·Á‹ ÙÔ˘
ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˘ πˆ¿ÓÓË. ™ÙÔ ÌÂٷ͇ ÂΛÓË ‚Ú‹ÎÂ,
fiˆ˜ ›·Ì ·Ú·¿Óˆ, ¿ÏÏË ·ÚËÁÔÚÈ¿, ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ∞ÚÙÔÎÏ›ÓË. ∞̤ۈ˜ ÌfiÏȘ ‹Ú ÛÙ· ¯¤ÚÈ·
Ù˘ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·, ·Ó·Î¿ÏÂÛ ·fi ÙËÓ ÂÍÔÚ›· ÙÔÓ ªÔÓÔÌ¿¯Ô Î·È ÙÔÓ ‰ÈfiÚÈÛÂ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ∫‰ÚËÓfi, ‰ÈηÛÙ‹Ó ∂ÏÏ‹ÓˆÓ. ∫·ıÒ˜, ÏÔÈfiÓ, ›¯Â ·ÔÙ‡¯ÂÈ Ô Á¿ÌÔ˜ Ù˘ Ì ÙÔÓ ∞ÚÙÔÎÏ›ÓË, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ·Ó·ÏËÚÒÛÂÈ ÙÔÓ ¤Ó· ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ Ì ÙÔÓ ¿ÏÏÔ. ∫¿ÏÂÛ ÛÙ·
·Ó¿ÎÙÔÚ· ÙÔÓ ªÔÓÔÌ¿¯Ô, ÙÔÓ ·ÓÙÚ‡ÙËΠÛÙȘ 11
πÔ˘Ó›Ô˘ Î·È ÙËÓ ÂÔ̤ÓË ÙÔÓ ¤ÛÙ„ ‚·ÛÈÏÈ¿, 50 ÂÚ›Ô˘ ̤Ú˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¤ÍˆÛË ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ∂
∂′.
√ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ £′ Ô ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜ ‹Ù·Ó ¿ÓıÚˆÔ˜
Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ˜. ¢ÂÓ ‹Ù·Ó ‚¤‚·È· ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜
ÚÔηÙfi¯Ô˘˜ ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ ÔÈ ‰˘ÛÎÔϛ˜ Ô˘ ›¯Â Ó·
·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ Â›¯·Ó ÁÈÁ·ÓÙˆı›, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ë ‚·ÛÈÏ›· ÙÔ˘ Ó· ·Ԃ› Ì›· ·fi ÙȘ ÈÔ ÔϤıÚȘ Ù˘
ÈÛÙÔÚ›·˜ Ì·˜. ∂ÍfiÚÈÛ ÙÔÓ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ πˆ¿ÓÓË ÛÙË
§¤Û‚Ô, fiÔ˘ ·˘Ùfi˜ ¤ı·Ó ÙËÓ ÂfiÌÂÓË ¯ÚÔÓÈ¿, ÙÔÓ
ªÈ¯·‹Ï ∂′ ÛÙË Ã›Ô Î·È ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ÙÔÓ Óˆ‚ÂÏ›ÛÈÌÔ ÛÙË ™¿ÌÔ. ŒÂÈÙ· ÂΉ‹ÏˆÛ ÙË ÊÈÏÔÊÚfiÓËÛ‹

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

ÙÔ˘ ÛÙÔ˘˜ Û˘ÁÎÏËÙÈÎÔ‡˜ ‰›ÓÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜ ÚÔ·ÁˆÁ¤˜,
ÛÙÔ Ï·fi Ù˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜ ÌÔÈÚ¿˙ÔÓÙ·˜ ¯Ú˘Û¿ÊÈ Î·È
ÛÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ ÛÎÔÚ›˙ÔÓÙ·˜ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ ÁÈ· ÙËÓ Î·Ï˘Ù¤Ú¢ÛË Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘˜. ∫·ÙfiÈÓ ‰ÈfiÚÈÛ ̿ÁÈÛÙÚÔ Î·È ÚˆÙÔÛÙÚ¿ÙÔÚ· ÙÔÓ ƒˆÌ·Ófi
™ÎÏËÚfi, ·Ó¿ÍÈÔ ·fiÁÔÓÔ ÂÓfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜
Ô›ÎÔ˘˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Î·È ÂÛÙ›·Û ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ ÙÔ˘ ÛÙÔ
™¤Ú‚Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ μÔ˚ÛıÏ¿‚Ô. √ ¿Ó‰Ú·˜ ·˘Ùfi˜ ¤ÚÂÂ
Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆÈÛÙ›, ηıÒ˜ ‰ÂÓ ·ÚΤÛÙËΠÛÙËÓ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜, ·ÏÏ¿ ÂÈÛ¤‚·ÏÂ Î·È Û ÂÚÈÔ¯¤˜
Á‡Úˆ ·fi ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜. ŸÌˆ˜, ÙÔ ¤ÚÁÔ ·˘Ùfi ¤ÚÂ ӷ
ÙÔ ·Ó·Ï¿‚ÂÈ Î¿ÔÈÔ˜ ·ÓÙ¿ÍÈfi˜ ÙÔ˘. √ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
·Ó¤ıÂÛ ÙËÓ ÙÈ̈ڛ· ÙÔ˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ ÛÙÔÓ ÙfiÙ ¿Ú¯ÔÓÙ·
ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘ ªÈ¯·‹Ï, ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜
Ô˘ ›¯·Ó ‰ÈÔÚÈÛÙ› ÚfiÛÊ·Ù·, ÁÈ’ ·˘Ùfi Î·È Î·ıfiÏÔ˘
¤ÌÂÈÚÔ. ∂ÈÛ¤‚·Ï ÛÙË ™ÂÚ‚›· ÙÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ Ì 60.000
¿Ó‰Ú˜ Î·È ÙË ÏÂËÏ¿ÙËÛ ·ÓÂÓfi¯ÏËÙÔ˜, ·ÏÏ¿, fiÙ·Ó
¤ÊÙ·ÛÂ Ë ÛÙÈÁÌ‹ Ù˘ ÂÈÛÙÚÔÊ‹˜, ‰È·Û¯›˙ÔÓÙ·˜ ‰ÚfiÌÔ˘˜ ·fiÎÚËÌÓÔ˘˜ Î·È ÛÙÂÓÔ‡˜, ¯Ù˘‹ıËΠ·fi ÙÔ˘˜
¯ıÚÔ‡˜ Î·È ¤¯·Û 40.000 ¿Ó‰Ú˜, ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ
Î·È ÂÙ¿ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜. √ ›‰ÈÔ˜ ηٿÊÂÚ ӷ ÁÏÈÙÒÛÂÈ ÛÂ
·ÍÈÔχËÙË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Ì ٷ ¿ıÏÈ· ·ÔÌÂÈÓ¿ÚÈ· Ù˘
ÌÂÁ¿Ï˘ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÈ¿˜.
§›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÛÙȘ 20 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ 1043, ¤ı·ÓÂ
Ô ·ÙÚȿگ˘ ∞ϤÍÈÔ˜ Î·È ·Ó·‰Â›¯ıËΠÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜
·ÙÚȿگ˘ Ô ªÈ¯·‹Ï ∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ˜ (‹, fiˆ˜ ÙÔÓ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ μÚ˘¤ÓÓÈÔ˜, ∫ËÚÔÏÏ¿ÚÈÔ˜), ÙÔÓ
ÔÔ›Ô Û˘Ó·ÓÙ‹Û·Ì ÚÈÓ ·fi ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· Ó· Û˘ÓˆÌÔÙ› ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÔÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˘ Î·È ı· ÙÔÓ ‰Ô‡Ì ӷ
ÚˆÙÔÛÙ·Ù› ÛÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ˙‹ÙËÌ· Ù˘ ‰È·›ÚÂÛ˘ ÙˆÓ
‰‡Ô ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ. ΔËÓ ›‰È· ÛÙÈÁÌ‹ ›¯·Ó ÂΉËψı› ‰‡Ô
ÂÍÂÁ¤ÚÛÂȘ, Ô˘ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Û·Ó ÙË ÓÔÛËÚ‹ ηٿÛÙ·ÛË
Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ. ∏ ∑ˆ‹, ÛÙÔ Û‡ÓÙÔÌÔ ‰È¿ÛÙËÌ· Ô˘
΢‚¤ÚÓËÛ ÌÂٷ͇ ∞ÚÈÏ›Ô˘ Î·È πÔ˘Ó›Ô˘ Ù˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¯ÚÔÓÈ¿˜, ›¯Â ¿ÚÂÈ ÌÈ· Û˘ÓÂÙ‹ ·fiÊ·ÛË ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ·˜ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· ÛÙÚ·ÙËÁfi ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÙÔÓ ËÚˆÈÎfi
°ÂÒÚÁÈÔ ª·ÓÈ¿ÎË. ∂¿Ó ˘‹Ú¯Â ¿ÓıÚˆÔ˜ ÈηÓfi˜ Ó·
·ÔηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÛÙȘ ‰˘ÙÈΤ˜ ÂΛӘ ¯ÒÚ˜ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜, ·˘Ùfi˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¿ÏÏÔ˜ ·fi ÙÔ
ÓÈÎËÙ‹ ÛÙÚ·ÙËÁfi ÛÙ· ƒ‹Ì·Ù· Î·È ÛÙȘ ¢Ú·Á›Ó˜. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, Ô ª·ÓÈ¿Î˘ ›¯Â Û˘ÁÎÚÔ˘ÛÙ› ·fi ·ÏÈ¿ ÌÂ
ÙÔÓ ƒˆÌ·Ófi ™ÎÏËÚfi, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜ ·Ó¤‰ÂÈÍÂ, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, Ì¿ÁÈÛÙÚÔ Î·È ÚˆÙÔÛÙÚ¿ÙÔÚ·.
√ ™ÎÏËÚfi˜ ‰ÂÓ Â›¯Â η̛· ÚÔÛˆÈ΋ ·Í›·, η٤ÏËÍÂ
fï˜ Ó· Á›ÓÂÈ ·Ó›Û¯˘ÚÔ˜ ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ Î·È ÌfiÓÔ fiÙÈ Ô
ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜, Ô˘ Ê˘ÛÈο ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ·Á·¿ÂÈ
ÙË ∑ˆ‹, ·Ó·Ï‹ÚˆÓ ·˘Ù‹ ÙËÓ ¤ÏÏÂÈ„Ë ‰Â›¯ÓÔÓÙ·˜
ÙËÓ ·ÊÔÛ›ˆÛ‹ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘ ™ÎÏËÚÔ‡, ÙËÓ

ÔÔ›· Ô Ï·fi˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·ÊÂϤÛÙÂÚ· ÙËÓ
·ÔηÏÔ‡Û ™ÎÏ‹Ú·ÈÓ·. √ ·‰ÂÏÊfi˜ Ù˘, ÂÎÌÂÙ·ÏÏ¢fiÌÂÓÔ˜ ÙË ‰‡Ó·ÌË Ô˘ ›¯Â ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ
ÙÚfiÔ, η٤ÛÙÚÂÊ ٷ ÎÙ‹Ì·Ù· ÙÔ˘ ·fiÓÙ· ª·ÓÈ¿ÎË,
Ù· ÔÔ›· ÁÂÈÙfiÓ¢·Ó Ì ٷ ‰Èο ÙÔ˘ ÛÙÔ ı¤Ì· ÙˆÓ ∞Ó·ÙÔÏÈÎÒÓ, Î·È ÙÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ ÂÚȇ‚ÚÈ˙ ÙË Û˘˙˘ÁÈ΋ ÙÔ˘
ÙÈÌ‹. ∫·È Û·Ó Ó· ÌËÓ ¤ÊÙ·Ó·Ó fiÏ· ·˘Ù¿, ¤ÂÈÛ ÙÔÓ
ªÔÓÔÌ¿¯Ô Ó· ·‡ÛÂÈ ÙÔÓ ª·ÓÈ¿ÎË Î·È Ó· ‰ÈÔÚ›ÛÂÈ ÛÙË
ı¤ÛË ÙÔ˘ ¤Ó·Ó ¿ıÏÈÔ ÚˆÙÔÛ·ı¿ÚÈÔ Ô˘ ÏÂÁfiÙ·Ó
¶¿Ú‰Ô˜. √ÚÁÈṲ̂ÓÔ˜ ·fi ÙȘ ÂÍÂÏ›ÍÂȘ ·˘Ù¤˜, Ô ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ Ù˘ πÙ·Ï›·˜ ÛÎfiÙˆÛ ÙÔÓ ¶¿Ú‰Ô. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·
ÊfiÚÂÛ ÙÔ ‰È¿‰ËÌ· Î·È Ù· ¿ÏÏ· ۇ̂ÔÏ· Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜, ÎÈÓ‹ıËΠ̠fiÏÔ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ ·fi ÙÔÓ π‰ÚÔ‡ÓÙ· ÛÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Î·È ÍÂΛÓËÛ ÙËÓ ÔÚ›· ÙÔ˘ ÚÔ˜
ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·.
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù·Ú¿¯ÙËΠÙfiÛÔ Ôχ, ÒÛÙ ÙÔ˘ ¤ÁÚ·„Â
ÂÈÛÙÔÏ‹ Î·È ÙÔÓ ·Ú·Î·ÏÔ‡Û ӷ ·Ôı¤ÛÂÈ Ù· fiÏ·,
Ì ÙËÓ ˘fiÛ¯ÂÛË Ó· ÙÔ˘ ÚÔÛʤÚÂÈ Î¿ı ¢ÂÚÁÂÛ›·. √
ª·ÓÈ¿Î˘ ‰ÂÓ ÌÂÙ·›ÛÙËÎÂ Î·È ¤ÙÛÈ ÛÙ¿ÏıËΠÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ‰‡Ó·ÌË, ÂÓÒ ÙË ÛÙÚ·ÙËÁ›· ·Ó¤Ï·‚Â Ô Â˘ÓÔ‡¯Ô˜ ™Ù¤Ê·ÓÔ˜, Ô˘ Ï›ÁÔ ÚÈÓ ˘‹ÚÍ ı·Ï·ÌËfiÏÔ˜
Ù˘ ‚·Û›ÏÈÛÛ·˜. ªÂ Ù¤ÙÔÈÔÓ ·ÓÙ›·ÏÔ ‰ÂÓ ÁÈÓfiÙ·Ó
·Ú¿ Ó· ˘ÂÚÈÛ¯‡ÛÂÈ Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ‹˜ Ô˘ η٤Êı·Ó ·fi ÙË ¢‡ÛË. ∫ÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ √ÛÙÚÔ‚fi ¤ÁÈÓ ̿¯Ë
ÛÙËÓ ÔÔ›· Ô ª·ÓÈ¿Î˘ ÚÔÔÚ‡ÙËÎÂ ÙˆÓ Ù·ÁÌ¿ÙˆÓ
ÙÔ˘, ÔϤÌËÛÂ, fiˆ˜ ¿ÓÙ·, Ï·ÌÚ¿ Î·È ¤ÙÚ„ ÛÂ
Ê˘Á‹ ÙÔÓ ™Ù¤Ê·ÓÔ. √ ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔÓ ·ÔοÏÂÛ ‚·ÛÈÏÈ¿,
·ÏÏ¿ ¤Í·ÊÓ· Ô ª·ÓÈ¿Î˘ ¯Ù˘‹ıËΠηٿÛÙËı·,
¿ÁÓˆÛÙÔ ·fi ÔÈÔÓ, ¤ÂÛ ·fi ÙÔ ¿ÏÔÁfi ÙÔ˘ Î·È ¤ı·ÓÂ. ∞̤ۈ˜ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ·Ó·ÙÚ¿ËÎÂ. √È ÓÈÎËÙ¤˜
·Ú·‰fiıËÎ·Ó ÛÙÔ˘˜ ËÙÙË̤ÓÔ˘˜ Î·È Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜, ·ÓÙ›
ÁÈ· Ê˘Á¿˜, Ì‹Î ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÚÔ·ÈÔÊfiÚÔ˜ ʤÚÔÓÙ·˜ ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘ ¿Óˆ Û ¤Ó· ‰fiÚ˘ ÙÔ
ÎÂÊ¿ÏÈ ÙÔ˘ ª·ÓÈ¿ÎË. ŸÛÔ ÁÈ· ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜, ÛÙÂÚ‹ıËÎÂ
¤Ó·Ó ¿ÚÈÛÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi.
∫·È ÂÓÒ ‰È·‰Ú·Ì·Ù›˙ÔÓÙ·Ó ·˘Ù¿ ÛÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜
Â·Ú¯›Â˜ ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ Ì‹Ó˜ ÙÔ˘ 1043, ¿ÏÏË ·fiÂÈÚ· ·ÔÛÙ·Û›·˜ ÛËÌÂÈÒıËΠÛÙËÓ ∫‡ÚÔ. √ £ÂfiÊÈÏÔ˜ Ô ∂ÚˆÙÈÎfi˜, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ· ÚÈÓ Â›¯Â ‰ÈÒÍÂÈ
·fi ÙË ™ÂÚ‚›· ÙfiÛÔ Â‡ÎÔÏ· Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ μÔ˚ÛıÏ¿‚Ô˜,
‰ÈÔÚ›ÛÙËΠηÙfiÈÓ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÂΛÓÔ˘
ÓËÛÈÔ‡ ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ∞Û›·. ∂ÎÌÂÙ·ÏχÙËΠÙË ÁÂÓÈο
Ù·Ú·Á̤ÓË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Î·È ÛÙ·Û›·Û Ì ÚfiÊ·ÛË ÙȘ
‚·ÚȤ˜ ÊÔÚÔÏÔÁ›Â˜. ΔÔÓ Û˘Ó¤Ï·‚ fï˜ ‡ÎÔÏ· Ô ·Ú¯ËÁfi˜ ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÷Á¤, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Û˘Ó·ÓÙ‹Û·ÌÂ Î·È Â› ªÈ¯·‹Ï ¢′ Ó· ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È ÛÙÔÓ fiÏÂÌÔ Î·Ù¿ ÙˆÓ ∞Ú¿‚ˆÓ Ù˘ ∞ÊÚÈ΋˜ Î·È Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜.
√‰‹ÁËÛ ÙÔÓ £ÂfiÊÈÏÔ ∂ÚˆÙÈÎfi ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ô ÔÔ›Ô˜,

[71]

∂ÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË
·fi ÙÔ ÃÚÔÓÈÎfi
ÙÔ˘ ™Î˘Ï›Ù˙Ë.
O Ï·fi˜
·Ô‰ÔÎÈÌ¿˙ÂÈ
ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ∂′,
ÙÔÓ ·ÔηÏÔ‡ÌÂÓÔ
ÂÈÚˆÓÈο
«Î·Ï·Ê¿ÙË», ÌÂÙ¿
ÙËÓ ·fiÊ·Û‹ ÙÔ˘
Ó· ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ ÙËÓ
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÂÈÚ· ∑ˆ‹
ÛÙËÓ ¶Ú›ÁÎÈÔ,
·Ó·Áο˙ÔÓÙ¿˜ ÙË
Ó· Á›ÓÂÈ ÌÔÓ·¯‹.
WERNER FORMAN
ARCHIVE/SCALA

[72]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·ÊÔ‡ ‰È¤Ù·Í ӷ ÙÔÓ ÓÙ‡ÛÔ˘Ó Ì Á˘Ó·ÈΛ· ÚÔ‡¯· ηÈ
Ó· ÙÔÓ ÂÚÈʤÚÔ˘Ó ÛÙÔÓ πfi‰ÚÔÌÔ, ‰‹Ì¢Û fiÏ· ÙÔ˘
Ù· ˘¿Ú¯ÔÓÙ· Î·È ÙÔÓ ·¤Ï˘ÛÂ.

ΔÂÏÂ˘Ù·›· ÂȉÚÔÌ‹ ÙˆÓ
ƒÒÛˆÓ Î·Ù¿ ÙÔ ªÂÛ·›ˆÓ·

ªÈÎÚÔÁÚ·Ê›·
·fi ÙÔ ÃÚÔÓÈÎfi
ÙÔ˘ ™Î˘Ï›Ù˙Ë.
™ÎËÓ¤˜ ·fi ÙË
˙ˆ‹ ÙÔ˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ £′
Î·È Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÂÈÚ·˜ ∑ˆ‹˜.
K¿Ùˆ, Ô Á¿ÌÔ˜
ÙÔ˘˜ Î·È Ë ÛÙ¤„Ë
ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘.
WERNER FORMAN
ARCHIVE/SCALA

™Ù· ̤۷ ÂÚ›Ô˘ ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ¤ÙÔ˘˜, ÙÔ˘ 1043, ÌÈ·
¿ÏÏË Î·Ù·ÈÁ›‰· ¤ÏËÍ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜. ∞fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹
Ô˘ Ô μÏ·‰›ÌËÚÔ˜ Î·È Ô Ï·fi˜ ÙÔ˘ ·Û¿ÛÙËÎ·Ó ÙÔ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi, ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘ Ì ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ‹Ù·Ó ÂÈÚËÓÈΤ˜. ∏ ÂȉÚÔÌ‹ ÙÔ˘ ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˘ ÃÚ˘Ûfi¯ÂÈÚ·
ÙÔ 1024 ‹Ù·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÚÔÛˆÈ΋ Âȯ›ÚËÛË
·Ú¿ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ƒÒÛÔ˘ ËÁÂÌfiÓ·. ΔÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ‰ÂÓ
Ê·›ÓÂÙ·È Ó· ›¯Â ÚÔηϤÛÂÈ Ú‹ÍË ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ ‰‡Ô
΢‚ÂÚÓ‹ÛÂȘ Î·È ¤ÙÛÈ ÔÈ ƒÒÛÔÈ ¤ÌÔÚÔÈ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ÂÌÔÚ‡ÔÓÙ·È ·ÓÂÓfi¯ÏËÙ· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Ì ‚¿ÛË ÙȘ ·ÏÈfiÙÂÚ˜ Û˘Ìʈӛ˜.
øÛÙfiÛÔ, ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ·˘Ù¿ ÁÈ· Ù· ÔÔ›· οÓÔ˘ÌÂ
ÏfiÁÔ, ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÌÈ·˜ ÊÈÏÔÓÈΛ·˜ ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·,
ÛÎÔÙÒıËΠοÔÈÔ˜ ÂÈÊ·Ó‹˜ ƒÒÛÔ˜. °È· Ó· ÂΉÈÎËı› ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ ƒÒÛˆÓ °È·ÚÔÛÏ¿‚
¤ÛÙÂÈÏ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 1043 ηٿ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ 100.000 ¿Ó‰Ú˜, fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È, Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜
ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ μÏ·‰›ÌËÚÔ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ¤ÊÙ·Û·Ó Ì ÌÔÓfiÍ˘Ï· ÛÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ ÙÔ˘ º¿ÚÔ˘, ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ Â›ÛÔ‰Ô ÙÔ˘
¶fiÓÙÔ˘. √ º¿ÚÔ˜ Â›Ó·È Èı·Ófiٷٷ ÙÔ ·Ú¯·›Ô Ù¯ÓËÙfi ÏÈÌ¿ÓÈ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ ƒÔ‡ÌÂÏÈ ∫·‚¿Î, Ô˘ Û‹ÌÂÚ·
ϤÁÂÙ·È ª·‡ÚÔ˜ ªfiÏÔ˜. ¶Ú¤ÂÈ ¿ÓÙˆ˜ Ó· ÛËÌÂÈÒÛÔ˘Ì fiÙÈ Ô ∫‰ÚËÓfi˜ οÓÂÈ ÏfiÁÔ ÁÈ· ÌÔÓfiÍ˘Ï·. ∂›‰·Ì fï˜ fiÙÈ ÛÙËÓ ÂȉÚÔÌ‹ ÙÔ˘ 865 Ô ¡È΋ٷ˜
·ÔηÏÔ‡Û ٷ ÚˆÛÈο ÏÔ›· ÙÚÔ¯·ÓÙ‹ÚÈ·, ‰ËÏ·‰‹
Ù·¯‡ÏÔ· ÛÙ· ÔÔ›· Â¤‚·ÈÓ·Ó 40 Ì 60 ¿Ó‰Ú˜.
¶Ú¤ÂÈ, ÏÔÈfiÓ, Ó· ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ô ÛÙfiÏÔ˜ ÙÔ˘
μÏ·‰›ÌËÚÔ˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi Ù¤ÙÔÈ· ÏÔ›·, ·Ó fi¯È
ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ·.
ŸÙ·Ó Ô ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜ ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠÙËÓ ¿ÊÈÍË
ÙÔ˘ μÏ·‰›ÌËÚÔ˘, ‚È¿ÛÙËΠӷ ÛÙ›ÏÂÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜
ÚÔÙ›ÓÔÓÙ·˜ ·Ô˙ËÌ›ˆÛË, ·Ó Û˘Ó¤‚Ë Î¿ÙÈ ·Ó¿ÚÌÔÛÙÔ. ŸÌˆ˜, ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ‰ÈÒ¯ÙËÎ·Ó Ì ·ÂÈϤ˜ ηÈ
‚ÚÈÛȤ˜. ΔfiÙÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·fi ÙË ÌÈ· ÛÎfiÚÈÛ ÙÔ˘˜
ƒÒÛÔ˘˜ ÂÌfiÚÔ˘˜ ÛÙ· ÂÛˆÙÂÚÈο ı¤Ì·Ù·, ÁÈ· Ó· ÌËÓ
ÚÔηϤÛÔ˘Ó Î¿ÔÈÔ Î·Îfi ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·, ηÈ
·fi ÙËÓ ¿ÏÏË ¤Ï¢ÛÂ Ô ›‰ÈÔ˜ Ì ÙÔ ÛÙfiÏÔ ÛÙÔ º¿ÚÔ.
Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ÌÂÁ¿ÏË ‰‡Ó·ÌË ÈÈÎÔ‡ ÙÔÓ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ·fi ÙËÓ ÍËÚ¿. ºÙ¿ÓÔÓÙ·˜ ÂΛ, ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ‰›ÛÙ·Û ӷ ÌÂÈ ÛÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ, ·ÏÏ¿ ‰È·›ÛÙˆÛ fiÙÈ Ô‡ÙÂ
Î·È ÔÈ ƒÒÛÔÈ ‹Ù·Ó Úfiı˘ÌÔÈ Ó· ‚ÁÔ˘Ó ·fi ·˘Ùfi.

∂·Ó¤Ï·‚Â, ÏÔÈfiÓ, ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ÂÚ› ÂÈÚ‹Ó˘,
·ÏÏ¿ ÔÈ ƒÒÛÔÈ ··›ÙËÛ·Ó, ÂÓÙÂÏÒ˜ ·Û‡ÓÂÙ·, ÙÚÂȘ Ï›ÙÚ˜ ¯Ú˘ÛÔ‡ ÁÈ· οı ¿Ó‰Ú· ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡. ∞˘Ùfi Û‹Ì·ÈÓ ÔÛfi 300.000 ÏÈÙÚÒÓ, ·Ó ‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ ÔÈ ƒÒÛÔÈ
‹Ù·Ó 100.000. ΔfiÙ È· Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰È¤Ù·Í ÙÔ Ì¿ÁÈÛÙÚÔ £ÂÔ‰ˆÚÔοÓÔ Ó· ÌÂÈ ÛÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ Ì ÙÚÂȘ ‰ÚfïÓ˜ ÁÈ· Ó· ˘Ô¯ÚÂÒÛÂÈ ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Ì ·ÎÚÔ‚ÔÏÈÛÌÔ‡˜ Ó· ‚ÁÔ˘Ó Î·È Ó· Ó·˘Ì·¯‹ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ ·ÓÔȯً
ı¿Ï·ÛÛ·. ∞ÓÙ› Ó· ÂÚÈÔÚÈÛÙ› ÛÙÔÓ ·ÎÚÔ‚ÔÏÈÛÌfi, Ô
ÙÔÏÌËÚfi˜ Ó·‡·Ú¯Ô˜ ÎÈÓ‹ıËΠÛÙÔ Î¤ÓÙÚÔ ÙÔ˘ ¯ıÚÔ‡.
∫·Ù¿ÊÂÚ ӷ ο„ÂÈ ÂÙ¿ ÏÔ›· Ì ÙÔ ˘ÁÚfi ˘Ú, Ó·
‚˘ı›ÛÂÈ ÙÚ›· ·‡Ù·Ó‰Ú· Î·È Ó· ηٷϿ‚ÂÈ ¤Ó· ˉÒÓÙ·˜ ̤۷ Û ·˘Ùfi. ∫·ıÒ˜, ÏÔÈfiÓ, ÚÔ‹Ï·˘ÓÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ì fiÏÔ ÙÔ ÛÙfiÏÔ ÙÔ˘, ÔÈ ƒÒÛÔÈ, ÌÂÙ¿ ÙÔ ¿ıËÌ¿ ÙÔ˘˜ ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ Ì ٷ Ï›Á· ÏÔ›·, ·¤Ê˘Á·Ó
Ó· Ù· ‚¿ÏÔ˘Ó Ì ÔÏfiÎÏËÚË ÙË ‰‡Ó·ÌË ÙˆÓ ·ÓÙÈ¿ÏˆÓ
Î·È ¤ÂÛ·Ó ¿Óˆ Û ÛÎÔ¤ÏÔ˘˜, ‚Ú¿¯È· Î·È ˘Ê¿ÏÔ˘˜.
§fiÁˆ ÙÔ˘ ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓÔ˘ ¯ÒÚÔ˘ Î·È Î·ıÒ˜ ÙÔ˘˜ ¯Ù‡ËÛ ٷ˘Ùfi¯ÚÔÓ· ·fi ÙËÓ ÍËÚ¿ Ë ÛÙÚ·ÙÈ¿ ÙÔ˘ ÈÈÎÔ‡, ÚÔ¯ˆÚÒÓÙ·˜ ·Ú¿ÏÏËÏ· Ì ÙÔ ÛÙfiÏÔ, ¤¯·Û·Ó
ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô ·˘Ùfi Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÏÔ›· ÙÔ˘˜ ηÈ,
fiˆ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È, ÂÚ›Ô˘ 15.000 ¿Ó‰Ú˜. ŒÙÛÈ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô ∫‰ÚËÓfi˜, ÂÓÒ Ô ∫·Ú·Ì˙›Ó41
ÈÛ¯˘Ú›˙ÂÙ·È fiÙÈ ÔÈ ƒÒÛÔÈ ¤·ı·Ó ÙË Û˘ÌÊÔÚ¿ ·˘Ù‹
ÏfiÁˆ ηٷÈÁ›‰·˜ Î·È fi¯È ·fi ÙËÓ Â›ıÂÛË ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ
Ì·˜. ∫¿ÙÈ ·ÚfiÌÔÈÔ ·Ó¤ÊÂÚÂ Î·È Ô ™Ï¿‚Ô˜ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˜ ¡¤ÛÙÔÚ·˜. ∫·È ‰ÂÓ Â›Ó·È ÌfiÓÔ Ô ∫‰ÚËÓfi˜, Ô˘
ıˆÚÂ›Ù·È ·fi fiÏÔ˘˜ Ô ÈÔ ·ÍÈfiÈÛÙÔ˜ ˆ˜ ÚÔ˜ Ù·
¯ÚfiÓÈ· ·˘Ù¿, ·ÏÏ¿ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ∑ˆÓ·Ú¿˜ ·Ú·ÙËÚ›
fiÙÈ ·ÏÒ˜ Ô ·Ó·ÙÔÏÈÎfi˜ ¿ÓÂÌÔ˜ ‹Ù·Ó ·ÓÙ›ıÂÙÔ˜ ÁÈ·
ÙÔ˘˜ ƒÒÛÔ˘˜.
¶¿ÓÙˆ˜, ÔÈ ƒÒÛÔÈ ‹‰Ë ‰È·Û¿ÛÙËηÓ. ∫¿ÔÈÔÈ ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ÂÈÛÙÚ¤„Ô˘Ó ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘˜ ·fi ÙË
ı¿Ï·ÛÛ·, ÂÓÒ ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ, ÂÂȉ‹ Ù· ÏÔ›· Ô˘ ‰È·ÛÒıËÎ·Ó ‹Ù·Ó Ï›Á·, Âȉ›ˆÍ·Ó Ó· ‰È·Ê‡ÁÔ˘Ó ·fi ÙËÓ
ÍËÚ¿. √È ÚÒÙÔÈ, ¤¯ÔÓÙ·˜ Ì·˙› ÙÔ˘˜ ÙÔÓ μÏ·‰›ÌËÚÔ,
ηٷ‰ÈÒ¯ıËÎ·Ó ÌfiÓÔ ·fi 24 ÏÔ›· Î·È Î·ÙfiÚıˆÛ·Ó
Ó· ÊÙ¿ÛÔ˘Ó ÛÙÔ ∫›Â‚Ô, ·ÊÔ‡ η٤Ϸ‚·Ó Ù· Ù¤ÛÛÂÚ·
Î·È Î·Ù¤ÛÙÚ„·Ó Ù· ˘fiÏÔÈ·. ŸÛÔÈ ‰È¤Ê˘Á·Ó ·fi
ÙËÓ ÍËÚ¿ ¯Ù˘‹ıËÎ·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙË μ¿ÚÓ· ·fi ÙÔÓ ÂΛ
ÛÙÚ·ÙËÁfi ∫·Ù·Î·ÏÒÓ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›‰·ÌÂ
Ó· ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È ÚÈÓ ·fi ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· ÛÙË ªÂÛÛ‹ÓË Ù˘
™ÈÎÂÏ›·˜. √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ, ÏÔÈfiÓ, ÛÎÔÙÒıËηÓ, ÂÓÒ
800 ·È¯Ì¿ÏˆÙÔÈ ÛÙ¿ÏıËÎ·Ó ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿. √ ∫·Ú·Ì˙›Ó,
·ÊÔ‡ ı¤ÏËÛ ӷ ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÈ ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÙˆÓ
ƒÒÛˆÓ ÛÙÔ º¿ÚÔ ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ ηٷÈÁ›‰·˜ ηÈ
fi¯È Ù˘ ˘Ô¯ÒÚËÛ‹˜ ÙÔ˘˜ ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ÛÙfiÏÔ, ‚‚·ÈÒÓÂÈ Ì ·Á·Ó¿ÎÙËÛË fiÙÈ ÔÈ ƒÒÛÔÈ

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

·È¯Ì¿ÏˆÙÔÈ Ù˘ÊÏÒıËηÓ. ∞fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ Ô ∫‰ÚËÓfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ÈÔ ÎÔÓÙ¿ ÛÙ· Ú¿ÁÌ·Ù· ηÈ
‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ÔÙ¤ Ó· ·Ó·Ê¤ÚÂÈ fiÛ˜ Ù˘ÊÏÒÛÂȘ ¤ÁÈÓ·Ó,
‰ÂÓ Î¿ÓÂÈ ÏfiÁÔ ÁÈ· οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ. ∫·ıÒ˜ ‰È·ÈÛÙÒÓÂÙÂ,
ÔÈ ÔÌfi‰ÔÍÔÈ ÈÛÙÔÚÈÎÔ› ‰ÂÓ Â›Ó·È ÈÔ ÂÈÂÈΛ˜ ·fi ÙÔ˘˜
ÂÙÂÚfi‰ÔÍÔ˘˜ fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi ÂÏÏËÓÈÛÌfi.
∞˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÙˆÓ ƒÒÛˆÓ Î·Ù¿
Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜. ΔÚ›· ¯ÚfiÓÈ· ·ÚÁfiÙÂÚ· Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙÔ˘˜
˘¤ÁÚ·„Â Û˘Óı‹Î˜ ÂÈÚ‹Ó˘ Ì ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ÂÓÒ
ÔÈ ·È¯Ì¿ÏˆÙÔÈ Â¤ÛÙÚ„·Ó ÛÙÔ ∫›Â‚Ô. ºÔ‚ÂÚ¤˜ ÂÌʇÏȘ ‰È·Ì¿¯Â˜ ͤÛ·Û·Ó ηÙfiÈÓ ÛÙË ƒˆÛ›· ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ·ÈÒÓ˜ Î·È ¤ÙÛÈ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ÛÙÔ ÂÍ‹˜ Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ Â͈ÙÂÚÈΤ˜ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ.

¶ÚÒÙË ÂÌÊ¿ÓÈÛË ÙˆÓ
ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ
ªÔÚ› ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Ó· ··ÏÏ¿¯ıËΠ·fi ¤Ó·Ó ·fi
ÙÔ˘˜ ÈÔ ÊÔ‚ÂÚÔ‡˜ ¯ıÚÔ‡˜, ·ÊÔ‡ ÔÈ ƒÒÛÔÈ ‰ÂÓ ÂÚfiÎÂÈÙÔ È· Ó· ·Ó·ÌÂȯıÔ‡Ó ÛÙ· ·Ó·ÙÔÏÈο Ú¿ÁÌ·Ù·
·Ú¿ ÌfiÓÔ ¤ÂÈÙ· ·fi ¤ÍÈ Î·È ϤÔÓ ·ÈÒÓ˜ Î·È Î¿Ùˆ
·fi ÂÓÙÂÏÒ˜ ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜, ÚÔÛÙ¤ıËÎÂ
fï˜ ÙÒÚ· ÛÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜ ·ÏÈÔ‡˜ Î·È Ó¤Ô˘˜
¯ıÚÔ‡˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ¤Ó·˜ ¿ÏÏÔ˜ ÊÔ‚ÂÚfiÙ·ÙÔ˜ ·ÓÙ›·ÏÔ˜ ·fi ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ÔÈ ÏÂÁfiÌÂÓÔÈ ™ÂÏÙ˙ԢΛ‰Â˜
ΔÔ‡ÚÎÔÈ. ∞Ó·Ù‡¯ıËÎ·Ó Ôχ ‡ÎÔÏ·, ηıÒ˜ Ì¿ÏÈÛÙ·
Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ¤Î·Ó ÙÔ ¤Ó· ÛÊ¿ÏÌ· ÌÂÙ¿ ÙÔ ¿ÏÏÔ, ηÈ

[73]

[74]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¡fiÌÈÛÌ·
ÙÔ˘ 1042-1055
ÌÂ ÙË ÌÔÚÊ‹ ÙÔ˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ £′.
ARALDO DE LUCA/
CORBIS/APEIRON

ÛÙËÓ È‰ÈˆÙÈ΋ Î·È ÛÙË ‰ËÌfiÛÈ· ˙ˆ‹, ·ÏÏ¿ Î·È ÂÂȉ‹
ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÎÏÔÓÈ˙fiÙ·Ó ·ÛÙ·Ì¿ÙËÙ· ·fi ÂÛˆÙÂÚÈΤ˜
Û˘ÓˆÌÔۛ˜ Î·È ÛÙ¿ÛÂȘ. ∏ Û¯¤ÛË ÙÔ˘ ªÔÓÔÌ¿¯Ô˘ ÌÂ
ÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘ ™ÎÏËÚÔ‡ ηٿÓÙËÛ ÙfiÛÔ ÛηӉ·Ï҉˘, ÒÛÙ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ‰È·‰fiıËÎÂ Ë Ê‹ÌË fiÙÈ Ô ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜ ÛÎÂÊÙfiÙ·Ó Ó· ‰ÈÒÍÂÈ Î·È ÙËÓ ›‰È· ÙË Û‡˙˘Áfi
ÙÔ˘ Î·È ÙËÓ ·‰ÂÚÊ‹ Ù˘ ÁÈ· Ó· ·Ó·‰Â›ÍÂÈ ‚·Û›ÏÈÛÛ·
ÙËÓ Âڈ̤ÓË ÙÔ˘. ◊Ù·Ó ÂfiÌÂÓÔ Ó· ·Ó·Ûٷوı› Ô
Ï·fi˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Î·È ¤ÙÛÈ ÛÙȘ 9 ª·ÚÙ›Ô˘ ÙÔ˘ 1044, ÂÓÒ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ηÙ¢ı‡ÓıËΠÂ˙fi˜
ÚÔ˜ ÙÔ Ó·fi ÙÔ˘ ™ˆÙ‹Ú· ÛÙË Ã·Ï΋42 ÁÈ· Ó· ¿ÂÈ ·fi
ÂΛ ¤ÊÈÔ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ÛËÎfi (ÙÔÓ Î˘Ú›ˆ˜ Ó·fi) ÙˆÓ ™·Ú¿ÓÙ· ∞Á›ˆÓ ª·ÚÙ‡ÚˆÓ, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ë ÌÓ‹ÌË ÁÈÔÚÙ·˙fiÙ·Ó ÂΛÓË ÙË Ì¤Ú·, Í·ÊÓÈο, ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó Ó· ·Ó¤‚ÂÈ ÛÙÔ ¿ÏÔÁÔ, ·ÎÔ‡ÛÙËÎÂ
ÌÈ· ʈӋ ̤۷ ·fi ÙÔ Ï‹ıÔ˜:
«∂Ì›˜ ‰ÂÓ ı¤ÏÔ˘Ì ‚·Û›ÏÈÛÛ·
ÙË ™ÎÏ‹Ú·ÈÓ· Ô‡Ù ÂÍ·ÈÙ›·˜
Ù˘ Ó· ı·Ó·ÙˆıÔ‡Ó ÔÈ ÌËÙ¤Ú˜ Ì·˜, ∑ˆ‹ ηÈ
£ÂÔ‰ÒÚ·».
ΔËÓ ›‰È· ÛÙÈÁÌ‹
ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÌÂÁ¿ÏË
Ù·Ú·¯‹ Î·È ı· ÛÎÔÙÒÓÔÓÙ·Ó ÔÏÏÔ› ¿ÓıÚˆÔÈ, ›Ûˆ˜ Î·È Ô
›‰ÈÔ˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ·Ó ÔÈ
‚·Û›ÏÈÛÛ˜ ‰ÂÓ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·Ó ÂÛ¢Ṳ̂ӷ
·fi „ËÏ¿ ÁÈ· Ó· ηıËÛ˘¯¿ÛÔ˘Ó ÙÔ Ï·fi. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÂÁη٤ÏÂÈ„Â ÙË ıÚËÛ΢ÙÈ΋ ÙÂÏÂÙ‹ ηÈ
Â¤ÛÙÚ„ ÛÙ· ·Ó¿ÎÙÔÚ·. ∫·È ›Ûˆ˜ ÁÈ· Ó·
ηÏÔÈ¿ÛÂÈ ÙÔ Ï·fi, Ô˘ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ Â¯ıÚÈÎfi˜ ·¤Ó·ÓÙ›
ÙÔ˘, ¤Î·Ó ÙfiÙ ¤Ó· ¿ÏÏÔ Ï¿ıÔ˜, ÙÔ ÔÔ›Ô, ÁÈ· Ó· ÙÔ
ηٷϿ‚Ô˘Ì ۋÌÂÚ·, Ú¤ÂÈ Ó· ¤¯Ô˘Ì ¿ÓÙ·
˘fi„Ë fiÙÈ ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ ÂÈÎÚ·Ù¤ÛÙÂÚÔ Û˘Ó·›ÛıËÌ· ‹Ù·Ó ÙÔ ıÚËÛ΢ÙÈÎfi. ŸÌˆ˜, ıÚËÛΛ· ıˆÚÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜ fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ Ï·ÙÚ¢ÙÈÎÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜. ª¤¯ÚÈ ÙËÓ ¿ÓÔ‰Ô ÙÔ˘ ªÔÓÔÌ¿¯Ô˘ ÛÙÔ
ıÚfiÓÔ, ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË ÂÎÎÏËÛ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙÔ Ó·fi Ù˘ ÙÔ˘ £ÂÔ‡ ™ÔÊ›·˜, Ë £Â›·
§ÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó Î¿ı ∫˘Úȷ΋ Î·È ™¿‚‚·ÙÔ Î·È
οı Â›ÛËÌË ÁÈÔÚÙ‹, fi¯È fï˜ οı ̤ڷ ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ
˘‹Ú¯·Ó ¯Ú‹Ì·Ù·. ™‹ÌÂÚ· ÔÈ ÈÔ Â˘Û‚›˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›
ı· ıˆÚÔ‡Û·Ó fiÙÈ ÔÈ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÂΛӘ ‹Ù·Ó ˘ÂÚ·ÚÎÂÙ¤˜. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, Ô ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜, ·ÓÙ·ÔÎÚÈ-

ÓfiÌÂÓÔ˜ ÛÙ· ·ÈÛı‹Ì·Ù· ÙÔ˘ Ï·Ô‡, ¤ÎÚÈÓ ۈÛÙfi Ó·
ÙÂÏÂ›Ù·È Ë £Â›· §ÂÈÙÔ˘ÚÁ›· οı ̤ڷ Î·È ÁÈ· ÙÔ
ÛÎÔfi ·˘Ùfi ÚfiÛÊÂÚÂ ¿ÊıÔÓ· ¯Ú‹Ì·Ù· ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË
ÂÎÎÏËÛ›·. °È· Ó· ÂÍÔÈÎÔÓÔÌ‹ÛÂÈ fï˜ Ù· ¯Ú‹Ì·Ù·
·˘Ù¿, ·¿ÏÏ·Í ÙÔ˘˜ ÿ‚ËÚ˜ ·fi ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ó·
Û˘ÓÙËÚÔ‡Ó 50.000 ¿Ó‰Ú˜ ÁÈ· ÙËÓ ¿Ì˘Ó· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
·fi ÙË ‰È΋ ÙÔ˘˜ ÂÚÈÔ¯‹ Î·È ·ÓÙ› ÁÈ· ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ˙‹ÙËÛ ӷ ÙÔ˘ ÏËÚÒÓÔ˘Ó ÊfiÚÔ˘˜. ªÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙˆÓ
¯ÚËÌ¿ÙˆÓ ·˘ÙÒÓ Û·Ù·ÏÔ‡ÓÙ·Ó ÁÈ· Ó· ·˘ÍËıÔ‡Ó ÔÈ
·ÊÔṲ́˜ ÙˆÓ ·ÚÁÈÒÓ ÛÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·˜. °È· Ó· ·ÓÙÈÏËÊıԇ̠ۋÌÂÚ· ÙË ÊÔ‚ÂÚ‹ ı¤ÛË
ÛÙËÓ ÔÔ›· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÔÈ ÏÔÁÈfiÙÂÚÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ Ù˘
ÂÔ¯‹˜ ÂΛӢ Û¯ÂÙÈο Ì ٷ ˙ËÙ‹Ì·Ù· ·˘Ù¿, ı·
¤ÚÂ ӷ ‰Ô‡Ì Ò˜ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ Ô ∫‰ÚËÓfi˜ ·˘Ù‹
ÙËÓ Î›ÓËÛË ÙÔ˘ ªÔÓÔÌ¿¯Ô˘. √ ∫‰ÚËÓfi˜
·Á·Ó·ÎÙ› Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÚÁËÛË ÙÔ˘
È‚ËÚÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡Ø ·Á·Ó·ÎÙ›
ÁÈ·Ù› ·fi ÙfiÙ ¿Ú¯ÈÛ ӷ
Êı›ÓÂÈ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜ fï˜, ›Ù ÂÂȉ‹
ÊÔ‚fiÙ·Ó Â›Ù ÂÂȉ‹
Û‚fiÙ·Ó ÙËÓ ÎÔÈÓ‹
ÁÓÒÌË, ϤÂÈ fiÙÈ Ô
ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜ ¤Î·ÓÂ
ÌÂÚÈο ηϿ ¤ÚÁ·
Ô˘ ·Í›˙Ô˘Ó Ó· Ù·
ÌÓËÌÔÓ‡ÛÂÈ Ë ÈÛÙÔÚ›·. ™Â ·˘Ù¿ Û˘ÁηٷϤÁÂÈ ÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹
Ù¤ÏÂÛË Ù˘ £Â›·˜ §ÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÛÙÔ Ó·fi Ù˘ ÙÔ˘
£ÂÔ‡ ™ÔÊ›·˜, Ë ÔÔ›· fï˜
··ÈÙÔ‡Û ÔÏÏ¿ ¯Ú‹Ì·Ù·, ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ ‚·Ú‡ÙÈÌˆÓ ÈÂÚÒÓ ÎÂÈÌËÏ›ˆÓ ÛÙÔÓ
›‰ÈÔ Ó·fi, ηıÒ˜ Î·È ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË ÂÓfi˜ ÔÏ˘ÙÂϤÛÙ·ÙÔ˘
ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÔ‡.
∂ÓÒ, ÏÔÈfiÓ, Ô ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ·˘Ù‹ ÙËÓ
ÔÏÈÙÈ΋ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÚÔηÏÔ‡Û ·Ú¿ÏÏËÏ· fiÏÂÌÔ ¿Î·ÈÚÔ Î·È ÔϤıÚÈÔ ÂÓ¿ÓÙÈ· ÛÙÔ ÁÈÔ
ÙÔ˘ πˆ‚·ÓÂÛ›ÎÔ˘. ∂›‰·Ì fiÙÈ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′ Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÙÔ˘ ∞Ó›Ô˘ ÛÙËÓ ∞ÚÌÂÓ›·, ·ÊÔ‡ ˘ÔÙ¿¯ıËΠÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›· Î·È ·˘Ù‹˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ Î·È Ù˘ ªÂÁ¿Ï˘ ∞ÚÌÂÓ›·˜, Ì ÙÔÓ fiÚÔ fiÙÈ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘ fiÏË ·˘Ù‹ Ë
ÂÍÔ˘Û›· ı· ÂÚÓÔ‡Û ÛÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜. ŸÙ·Ó ¤ı·ÓÂ Ô πˆ‚·Ó¤ÛÈÎÔ˜, Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ∫·Î›ÎÈÔ˜ ÂÎÌÂÙ·ÏχÙËΠÙËÓ ·‰˘Ó·Ì›· ÙˆÓ ‰È·‰fi¯ˆÓ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′
Î·È ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ·Ú¤‰ˆÛ ÙËÓ ·ÙÚÈ΋ ÂÍÔ˘Û›·.

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

[75]

ΔÔ˘Ú·ÓÈο
ο ¤ıÓË
ªÂ ·˘Ùfi ÙÔ fiÓÔÌ· ÂÌÊ·Ó›ÛÙËηÓ
ÔÏÏÔ› Ï·Ô› ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜
Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. ÕÏÏÔÈ
·fi ·˘ÙÔ‡˜ ‹Ù·Ó ÙÔ˘ÚÎÈÎÔ›,
ηٿÁÔÓÙ·Ó ‰ËÏ·‰‹ ·fi ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹
ÙÔ˘ ∞ÏÙ¿È Ù˘ ÎÂÓÙÚÈ΋ ∞Û›·˜, Î·È ¿ÏÏÔÈ
fi¯È. ∫ÔÈÓfi ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÙˆÓ
ÙÔ˘ÚÎÈÎÒÓ Ï·ÒÓ ‹Ù·Ó Ë ÙÔ˘ÚÎÈ΋
ÁÏÒÛÛ·, Ë ÔÔ›· ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎÂ ÌÂ ÙË
ÌÔÚÊ‹ ÔÏÏÒÓ ‰È·Ï¤ÎÙˆÓ. ∏ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜
¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ ˆ˜ ÌÈÛıÔÊfiÚÔ˘˜ ¿ÙÔÌ·
ÙÔ˘ÚÎÈ΋˜ ηٷÁˆÁ‹˜.
√È μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ ÙÔ˘ 6Ô˘ ηÈ
ÙÔ˘ 7Ô˘ ·ÈÒÓ· ıˆÚÔ‡Û·Ó ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜
ÙÔ˘˜ ™Î‡ı˜, ÙÔ˘˜ ª·ÛÛ·Á¤Ù˜, ÙÔ˘˜
™¿Î˜, ÙÔ˘˜ √‡ÓÓÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜
÷˙¿ÚÔ˘˜, ÂÓÒ ÙÔÓ 9Ô ·ÈÒÓ·
·ÔηÏÔ‡Û·Ó ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÙÔ˘˜

ÚÔ·Ó·ÊÂÚı›۷˜ ·Ú¿‰ÔÛ˘

ÊÔÚ¿ Ì ÙÔ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ 1301

√‡ÁÁÚÔ˘˜. ΔÔ 10Ô ·ÈÒÓ· ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ

ηٷϋÁÂÈ ÛÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ ·˘Ù‹,

ÛÙË Ì¿¯Ë ÙÔ˘ μ·Ê¤·, ÎÔÓÙ¿ ÛÙË

Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÙËΠ̠ÙÔ Ê‡ÏÔ ÙˆÓ

Ë ·Ú¿‰ÔÛË ‰ËÏ·‰‹, «Â›Ó·È Â›Ï·ÛÙË

¡ÈÎÔÌ‹‰ÂÈ·. √ μ˘˙·ÓÙÈÓfi˜ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜

¶ÂÙÛÂÓ¤ÁˆÓ. ∞˘Ù‹ ÙË Û‡ÁÎÚÔ˘ÛË ÙËÓ

Î·È ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÌ· Ù˘ ηÙÔÈÓ‹˜

ªÔ˘˙¿ÏˆÓ ËÙÙ‹ıËΠÁÈ·Ù› Ô ÛÙÚ·Ùfi˜

ÂÎÌÂÙ·ÏχÙËΠ¤Ó· ¿ÏÏÔ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi

ÈÛÙÔÚÈÔÁÚ·ÊÈ΋˜ ıˆڛ·˜».

ÙÔ˘ ‰ÂÓ ÍÂÂÚÓÔ‡Û Ùo˘˜ 2.000

ʇÏÔ, ÔÈ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔÈ, Ô˘

√ ∞˘ÛÙÚÈ·Îfi˜ ÈÛÙÔÚÈÎfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜

¿Ó‰Ú˜. ΔÔ 1326 Ô √ÛÌ¿Ó Î·Ù¤Ï·‚ ÙËÓ

ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÌfiÓÈÌ· ÛÙË ªÈÎÚ¿

¤˙ËÛ ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘

¶ÚÔ‡Û·, ÂÓÒ ÙÔ 1329 Ô ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘

∞Û›· (ȉȷ›ÙÂÚ· ÌÂÙ¿ ÙË Ó›ÎË ÙÔ˘˜ ÛÙÔ

ÛÙËÓ ∞ÁÁÏ›·, ÛÙËÚÈ˙fiÌÂÓÔ˜ ΢ڛˆ˜

√Ú¯¿Ó Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÙËΠ̠ÙÔ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi

ª·Ù˙ÈΤÚÙ), ÂÁηıȉڇÔÓÙ·˜ ÙÔ

ÛÙËÓ ·Ï·ÈfiÙÂÚË ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÈÛÙÔÚÈ΋

ÛÙÚ·Ùfi ÛÙË Ì¿ÏÏÔÓ ·ÌÊ›ÚÚÔË Ì¿¯Ë

™Ô˘ÏÙ·Ó¿ÙÔ ÙÔ˘ πÎÔÓ›Ô˘. ŒÂÈÙ· ·fi

ËÁ‹, ÙÔ Iskender-name ÙÔ˘ Ahmedi,

ÙÔ˘ ¶ÂÏÂοÓÔ˘. ΔÔ 1331 η٤Ϸ‚ ÙË

‰‡Ô ·ÈÒÓ˜, Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ

‰È·Ù›ÓÂÙ·È fiÙÈ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ıˆÚÔ‡Û·Ó

¡›Î·È· Î·È ÙÔ 1337 ÙË ¡ÈÎÔÌ‹‰ÂÈ·. ΔÔ

ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ·Ú¿‰ÔÛË, ¤Ó· ÌÈÎÚfi ÙÌ‹Ì·

ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ· °·˙‹‰ˆÓ,

1354 ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ¤Ú·Û·Ó ÛÙËÓ

ÂÓfi˜ ¿ÏÏÔ˘ ÙÔ˘ÚÎÈÎÔ‡ ʇÏÔ˘, ÙˆÓ

ÔÏÂÌÈÛÙÒÓ ‰ËÏ·‰‹ Ù˘

∂˘ÚÒË (ηٿÏË„Ë Ù˘ ∫·ÏÏ›ÔÏ˘)

√‡˙ˆÓ ‹ √ÁÔ‡˙ÈˆÓ ˘fi ÙÔÓ Ê‡Ï·Ú¯Ô

ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈ΋˜ ıÚËÛΛ·˜, ÊÚÔ˘ÚÒÓ

Î·È ÙÔ 1430 Î˘Ú›Â˘Û·Ó ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË

∂ÚÙÔÁÚÔ‡Ï, ÂÁηٷÛÙ¿ıËΠÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ

ÙˆÓ Û˘ÓfiÚˆÓ ·ÊÔÛÈˆÌ¤ÓˆÓ ÛÙÔ˘˜

Î·È Ù· πˆ¿ÓÓÈÓ·. ΔÔ 1453 Ì ÙËÓ

™·ÁÁ¿ÚÈÔ ÔÙ·Ìfi, ÛÙËÓ ÂÚÈʤÚÂÈ· ÙÔ˘

·ÁÒÓ˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ·›ÛÙˆÓ.

ηٿÏË„Ë Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘

¢ÔÚ˘Ï·›Ô˘. ΔÔ 1259 ÁÂÓÓ‹ıËÎÂ Ô ÁÈÔ˜

∞ӷʤÚÂÈ Ì¿ÏÈÛÙ· ÙËÓ ÎÙËÙÔÚÈ΋

ηٷχıËÎÂ Î·È Ù˘Èο ÙÔ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi

Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ∂ÚÙÔÁÚÔ‡Ï, √ıÌ¿Ó ‹

ÂÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ Ù˙·ÌÈÔ‡ ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó ÛÙËÓ

ÎÚ¿ÙÔ˜, ÂÓÒ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· fiϘ ÔÈ

√ÛÌ¿Ó, Ô ÔÔ›Ô˜ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÙËΠˆ˜ Ô

¶ÚÔ‡Û· (1337), Ë ÔÔ›· ϤÂÈ Ù· ÂÍ‹˜:

ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ –Ì ÂÍ·›ÚÂÛË Ù·

ÁÂӿگ˘ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ ‹

«™Ô˘ÏÙ¿ÓÔ˜ √Ú¯¿Ó, ÁÈÔ˜ ÙÔ˘

∂Ù¿ÓËÛ· Ù· ÔÔ›· ΢ÚȇıËÎ·Ó ·fi

√ÛÌ·ÓÏ‹‰ˆÓ (√ Paul Wittek ·ÔÚÚ›ÙÂÈ

ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ÙˆÓ °·˙‹‰ˆÓ √ıÌ¿Ó, °·˙‹˜,

ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÁÈ· Ôχ ÌÈÎÚfi ¯ÚÔÓÈÎfi

ÙËÓ ¿Ô„Ë fiÙÈ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ηٿÁÔÓÙ·È

ÁÈÔ˜ °·˙‹, ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙˆÓ ÔÚÈ˙fiÓÙˆÓ,

‰È¿ÛÙËÌ·– ÂÚÈ‹Ïı·Ó ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙˆÓ

·fi ÙÔ˘˜ √ÁÔ‡˙Ô˘˜. ÀÔÛÙËÚ›˙ÂÈ

‹Úˆ·˜ Ù˘ √ÈÎÔ˘Ì¤Ó˘».

√ıˆÌ·ÓÒÓ, Ì ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÙËÓ ∫Ú‹ÙË ÙÔ

fiÙÈ Ë ÊÈÏÔÏÔÁÈ΋ ÎÚÈÙÈ΋ Ù˘

√ √ıÌ¿Ó Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÙËΠÁÈ· ÚÒÙË

1669.

√ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ √Ú¯¿Ó,
Ô˘ ‰È‡ڢÓÂ
ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·
ηٷÎÙÒÓÙ·˜
‰¿ÊË ÛÂ
ÌÂÁ¿ÏË ¤ÎÙ·ÛË
Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜
∞Ó·ÙÔÏ›·˜.
SCALA

[76]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

ΔËÓ ÎÚ¿ÙËÛ ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ ‰È·Ù‹ÚËÛ ÙËÓ
ÂÈÚ‹ÓË Î·È ¤Î·ÓÂ Û˘ÌÌ·¯›· Ì ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜. √ ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜, Û ·ÓÙ›ıÂÛË Ì ÙÔ˘˜ ¿ÌÂÛÔ˘˜ ÚÔηÙfi¯Ô˘˜ ÙÔ˘,
‰ÂÓ ·ÚΤÛÙËΠ۠·˘Ù¿ Î·È Î·ıÒ˜ ‰ÂÓ ·ÓÙÈÏ·Ì‚·ÓfiÙ·Ó
fiÙÈ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÈηÓfi˜ Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ Ó¤Â˜ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ,
·Ú‹ÁÁÂÈÏ ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi Ù˘ π‚ËÚ›·˜ ªÈ¯·‹Ï π·Û›ÙË
Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ ÙÔÓ ∫·Î›ÎÈÔ. ŸÙ·Ó ·˘Ùfi˜ ·¤Ù˘¯Â, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ¤ÛÙÂÈÏ ¿ÏÏÔ ÛÙÚ·Ùfi Î·È ÛÙÚ·ÙËÁfi, ÂÓÒ ÙËÓ ›‰È·
ÛÙÈÁÌ‹ οÏÂÛ ÙÔ Ìˆ·ÌÂı·Ófi ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘ ΔÈ‚›Ô˘ ηÈ
Ù˘ ¶ÂÚÛ·ÚÌÂÓ›·˜ ∞‚Ô˘ÏÛ‚¿Ú Ó· ÙÔÓ Û˘Ó‰Ú¿ÌÂÈ ‰›ÓÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ ÙËÓ ˘fiÛ¯ÂÛË fiÙÈ ı· ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÛÂ
fiÛ· ÊÚÔ‡ÚÈ· Î·È ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘ ∫·Î›ÎÈÔ˘ ı· ΢ڛ¢Â.
√ ∫·Î›ÎÈÔ˜, ÌËÓ ÌÔÚÒÓÙ·˜ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ‰‡Ô
¯ıÚÔ‡˜, ·Ú¤‰ˆÛ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÙÔ ÕÓÈÔ. ∫·ÙfiÈÓ
‹Á ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË fiÔ˘ ÙÈÌ‹ıËΠˆ˜ Ì¿ÁÈÛÙÚÔ˜. ΔÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó Ì¿ÏÈÛÙ· Î·È ÏÔ‡ÛȘ
ÂÚÈÔ¯¤˜ ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· Î·È ÛÙÔ ÂÍ‹˜ ¤Ú·Û ÙËÓ
˘fiÏÔÈË ˙ˆ‹ ÙÔ˘ ÂÈÚËÓÈο Î·È ·Ù¿Ú·¯·. øÛÙfiÛÔ, Ô
∞‚Ô˘ÏÛ‚¿Ú ··›ÙËÛ ӷ ÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ‰Èο ÙÔ˘ fiÛ· ̤ÚË
›¯Â ηٷʤÚÂÈ Ó· ΢ÚȇÛÂÈ. ∞fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘, Ô
ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜ ͤ¯·Û ÙȘ Û˘Ìʈӛ˜ Î·È ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ
ÙÔÓ ‰ÈÒÍÂÈ ·fi ÂΛ. °È· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi fï˜ ¤ÛÙÂÈÏÂ
ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï π·Û›ÙË, Ô˘ ›¯Â ·ÔÙ‡¯ÂÈ ÛÙËÓ ÚÒÙË ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ∫·ÎÈΛԢ Î·È ‹Ù·Ó ‚¤‚·È· ·fi
ÂΛÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜ fi¯È ȉȷ›ÙÂÚ· ÈηÓÔ‡˜ ¿Ó‰Ú˜ Ô˘ Û˘Ó‹ıÈ˙ ӷ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ› Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜. Ÿˆ˜ ‹Ù·Ó ·Ó·ÌÂÓfiÌÂÓÔ, Ô π·Û›Ù˘ ÓÈ΋ıËΠηٿ ÎÚ¿ÙÔ˜. ΔÂÏÈο, ÛÙ¿ÏıËÎ·Ó Ô ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜, Ô ‹Úˆ·˜ Ù˘ ªÂÛÛ‹Ó˘ Î·È Ù˘
μ¿ÚÓ·˜, Î·È Ô Ì¤Á·˜ ÂÙ·ÈÚÂȿگ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜. ¶¤Ù˘¯·Ó ÔÏϤ˜ ӛΘ ηٿ ÙÔ˘ ∞‚Ô˘ÏÛ‚¿Ú Á‡Úˆ ÛÙ·
̤۷ ÙÔ˘ 1047 Î·È ÂӉ¯Ô̤ӈ˜ ı· ÙÔÓ ÂÍÔÏfiıÚ¢·Ó
¿Ó, ÏfiÁˆ ÌÈ·˜ ÌÂÁ¿Ï˘ ÛÙ¿Û˘ Ô˘ ͤÛ·Û ÛÙË
£Ú¿ÎË, ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ηÏÔ‡ÛÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ó· Û‡ÛÔ˘Ó Ó·
ÙÔÓ ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó Û˘ÓıËÎÔÏÔÁÒÓÙ·˜ Ì ÙÔ Ìˆ·ÌÂı·Ófi
ËÁÂÌfiÓ·.
∂ÈÎÂÊ·Ï‹˜ Ù˘ ÛÙ¿Û˘ ÛÙË £Ú¿ÎË ‹Ù·Ó Ô ·ÙÚ›ÎÈÔ˜ §¤ÔÓÙ·˜ ΔÔÚÓ›ÎÈÔ˜, ÚÒËÓ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ Ù˘ π‚ËÚ›·˜, Ô˘ ›¯Â Î·È ·˘Ùfi˜ ÔÏÏÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ Ó· Â›Ó·È ‰˘Û·ÚÂÛÙË̤ÓÔ˜ ηٿ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿. μڋΠ̿ÏÈÛÙ· ÔÏÏÔ‡˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ Úfiı˘ÌÔ˘˜ Ó· ÙÔÓ ÛÙËÚ›ÍÔ˘Ó, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó ·ÚÔÏÈṲ̂ÓÔÈ Î·È ¿Ú·ÎÙÔÈ, ÙÔÓ
πˆ¿ÓÓË μ·Ù¿Ù˙Ë, ÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ ™ÙÚ·‚Ô̇ÙË, ÙÔÓ ¶ÔχÓ, ÙÔÓ ª·ÚÈ·Ófi μÚ·Ó¿ Î·È ¿ÏÏÔ˘˜. ™˘ÁÎÂÓÙÚÒÓÔÓÙ·˜, ÏÔÈfiÓ, ·ÍÈfiÏÔÁË ‰‡Ó·ÌË, ¤ÁÈÓ ·ÚÈÔ˜ fiψÓ
ۯ‰fiÓ ÙˆÓ ıÚ·ÎÈÎÒÓ Î·È Ì·Î‰ÔÓÈÎÒÓ fiψÓ, ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Î·È Âȯ›ÚËÛ ӷ ÔÏÈÔÚ΋ÛÂÈ
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. °È· ηϋ Ù‡¯Ë ÙÔ˘ ªÔÓÔÌ¿¯Ô˘, Ô ΔÔÚÓ›ÎÈÔ˜, ·Ó Î·È Â›¯Â ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÂÈ Î·Ù¿Ï-

ÏËÏ· ÙËÓ Âȯ›ÚËÛË, ‰ÂÓ ÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛ Ì ÙËÓ ··ÈÙÔ‡ÌÂÓË ‰ÂÍÈÔÙ¯ӛ· Î·È ¤‰ˆÛ ¯ÚfiÓÔ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ó·
ηϤÛÂÈ Î·È Ó· ʤÚÂÈ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ¶·Ú’
fiÏ· ·˘Ù¿, Ô ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜ Â·Ó¤Ï·‚ ÙÔ Ï¿ıÔ˜ Ó· ı¤ÛÂÈ
ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï π·Û›ÙË, Ô˘
›¯Â ËÙÙËı› ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÛÙËÓ ∞ÚÌÂÓ›·. ŸÌˆ˜ ηÈ
ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ‡˜ Û˘ÓÙÚfiÊÔ˘˜ ÙÔ˘ ΔÔÚÓÈΛԢ ·ÂÏ›ÛÙËÎ·Ó ·fi ÙË ÓˆıÚfiÙËÙ¿ ÙÔ˘ Î·È Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔÓ ÂÁη٤ÏÂÈ„·Ó. √
ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ‰È·ÛÎÔÚ›ÛÙËÎÂ Î·È ÙÂÏÈο Ô π·Û›Ù˘ ‰ÂÓ
ÔϤÌËÛ ηıfiÏÔ˘ Ì ÂΛÓÔ ÙÔÓ ·ÓÙ›·ÏÔ. √ ΔÔÚÓ›ÎÈÔ˜ Î·È ÔÈ ÂÏ¿¯ÈÛÙÔÈ Ô·‰Ô› ÙÔ˘, fiÛÔÈ ÙÔ˘ ¤ÌÂÈÓ·Ó
ÈÛÙÔ› ̤¯ÚÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜, Û˘ÓÂÏ‹ÊıËÛ·Ó Â‡ÎÔÏ· ÙÔ ¢ÂΤ̂ÚÈÔ. √ ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜ Ù‡ÊψÛ ÙÔ˘˜ ·Ú¯ËÁÔ‡˜, ÂÓÒ
ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ‰È·fiÌ¢ÛÂ, ‰‹Ì¢Û ÙȘ ÂÚÈÔ˘Û›Â˜ ÙÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÂÍfiÚÈÛÂ.
ŒÙÛÈ Â›¯Â ‰È·ÌÔÚʈı› Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË fiÙ·Ó ¿Ú¯ÈÛ·Ó
«Ù· ·fi ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ Î·Î¿», fiˆ˜ ϤÂÈ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ô ∫‰ÚËÓfi˜. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‹Ù·Ó ¿ÓıÚˆÔ˜ ·ÎfiÏ·ÛÙÔ˜ ÛÙËÓ È‰ÈˆÙÈ΋ ÙÔ˘ ˙ˆ‹, Û¿Ù·ÏÔ˜ ÛÙË ‰È·¯Â›ÚÈÛË
ÙÔ˘ ‰ËÌfiÛÈÔ˘ ¯Ú‹Ì·ÙÔ˜ ηÈ, ÙÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ, Û˘Ì·ıÔ‡Û ȉȷ›ÙÂÚ· ·ÓıÚÒÔ˘˜ ·Ó›Î·ÓÔ˘˜. ΔÔ ÈÔ ÊÔ‚ÂÚfi
fï˜ ·fi fiÏ· ‹Ù·Ó fiÙÈ Â›¯Â ·ÚÈÔ Û‡Ì‚Ô˘Ïfi ÙÔ˘ ‹ ·Ú·‰˘Ó·ÛÙ‡ÔÓÙ·, fiˆ˜ ÏÂÁfiÙ·Ó ÙfiÙÂ, ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ §Âȯԇ‰Ë. √ ¿ÓıÚˆÔ˜ ·˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó ‚¤‚·È· ÌÔÚʈ̤ÓÔ˜, ·ÏÏ¿ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙÔ ÏfiÁÔ Â›¯Â ÙËÓ
·Í›ˆÛË Ó· ‰È·¯ÂÈÚ›˙ÔÓÙ·È Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ÔÈ ÏfiÁÈÔÈ. ŒÙÛÈ,
›¯Â Û˘ÁÎÚÔ˘ÛÙ› Ì ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡,
Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ÙÔ˘˜ ÈηÓfiÙÂÚÔ˘˜, Î·È Â›¯Â Á›ÓÂÈ ·Ú¯ËÁfi˜
ÔÏÈÙÈ΋˜ ·Ú¿Ù·Í˘, Ë ÔÔ›· Û˘ÛÙËÌ·ÙÈο ÂÚ¯fiÙ·Ó
Û ·ÓÙÈ·Ú¿ıÂÛË Ì ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·, ÌÂ
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ÚÔÍÂÓ‹ÛÂÈ ÛÙ·‰È·Î¿ ÌÂÁ¿Ï· ‰ÂÈÓ¿,
Î·È È‰È·›ÙÂÚ· ·˘Ù¿ Ô˘ ˘¤ÊÂÚ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜.

∞Ú¯ÈÎÔ› fiÏÂÌÔÈ ΔÔ‡ÚΈÓ
Î·È ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ
Δ· ÙÔ˘ÚÎÈο ¤ıÓË ·Ó‹ÎÔ˘Ó ÛÙË ÏÂÁfiÌÂÓË ÙÔ˘Ú·ÓÈ΋
Ê˘Ï‹. °È· ÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹ ÙˆÓ ΔÔ˘Ú·Ó›ˆÓ, ÙÔ˘˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ Î·È Ù· ÔÈΛϷ ȉÈÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘˜ οӷÌ ‹‰Ë ÏfiÁÔ. √ÚÈṲ̂ӷ ÙÔ˘ÚÎÈο ¤ıÓË
‰È¤Û¯ÈÛ·Ó ÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ ∞Û›· Î·È ÛÙÔ ÍÂΛÓËÌ· ÙˆÓ ÌÂ۷ȈÓÈÎÒÓ ¯ÚfiÓˆÓ Â›¯·Ó ‹‰Ë ·Ó·Ù‡ÍÂÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ÁÈ·Ù› ÔÈ Õ‚·Ú˜, ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ Î·È ÔÈ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔÈ ‹Ù·Ó ¤ıÓË ÙÔ˘ÚÎÈο. øÛÙfiÛÔ,
ÂȉÈο Ì ÙËÓ ÔÓÔÌ·Û›· ΔÔ‡ÚÎÔÈ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ÂÌϤÎÔÓÙ·È ÛÙȘ ‰ÈΤ˜ Ì·˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ ÌfiÓÔ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ô˘

[77]

§ÂÙÔ̤ÚÂÈ· ÌÂ
ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ £′,
·fi „ËÊȉˆÙfi
ÛÙËÓ ∞Á›· ™ÔÊ›·.
CHRIS HELLIER/
CORBIS/APEIRON

[78]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∞ÊÔ‡ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ··ÏÏ¿¯ÙËÎÂ
·fi ÙÔ˘˜ ƒÒÛÔ˘˜, ÂÌÊ·Ó›ÛÙËηÓ
·fi ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ÔÈ ™ÂÏÙ˙ԢΛ‰Â˜.
ÂÍÈÛÙÔÚÔ‡ÌÂ. Δ· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È Ì ·˘Ù¤˜
ÙȘ ÙÔ˘ÚÎÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜, ÔÈ Ôԛ˜ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÛÙÔÓ ÔÚ›˙ÔÓÙ· Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Ì·˜, Ù· ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ηٿ οÔÈÔÓ ÙÚfiÔ ÌfiÓÔ
·fi ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ·. ∞˘Ù¤˜ ÔÈ ÙÔ˘ÚÎÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜ ÂÚÈÏ·ÓÈfiÓÙ·Ó ÙfiÙ ÓÔÌ·‰Èο ÛÙË ¯ÒÚ·
ÙˆÓ ÛËÌÂÚÈÓÒÓ ∫ÈÚÁ›˙ˆÓ. Ÿˆ˜ Û˘Ó¤‚·ÈÓÂ Î·È ÛÂ
ÔÏÏ¿ ¿ÏÏ· ÔÌfiÊ˘Ï· ÛÙ›ÊË, Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó
˘ÔÙÂÏ‹˜ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ¯·Ó μÈÁÔ‡ ‹ π·ÁÎÔ‡. °‡Úˆ ÛÙÔ
970 ÔÈ Ê˘Ï¤˜ ÂΛӘ, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÏÂÁfiÙ·Ó
™ÂÏÙ˙Ô‡Î, ·fi fiÔ˘ ‹Ú·Ó ÙÔ fiÓÔÌ· ™ÂÏÙ˙ԢΛ‰Â˜
ΔÔ‡ÚÎÔÈ, ·ÊÔ‡ ··ÏÏ¿¯ıËÎ·Ó ·fi ÙËÓ ˘ÔÙ¤ÏÂÈ·, ÌÂÙ·Ó¿ÛÙÂ˘Û·Ó Û ÁÂÈÙÔÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ μÔ˘¯·Ú›·˜,
·Û¿ÛÙËÎ·Ó ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi ÁÈ· Ó· ÚÔÛٷ٢ÙÔ‡Ó
·fi Ù· ·Ú·Î›ÌÂÓ· ٷٷÚÈο ÛÙ›ÊË Î·È ¤ÁÈÓ·Ó ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ Î·ıÒ˜ ÂÓÒıËÎ·Ó Ì·˙› ÙÔ˘˜ ÔÏÏÔ› ÔÌfiÊ˘ÏÔÈ. √È ¿ÌÂÛÔÈ ‰È¿‰Ô¯ÔÈ ÙÔ˘ ™ÂÏÙ˙Ô‡Î, ‰ËÏ·‰‹ Ô ÁÈÔ˜
ÙÔ˘ Ô πÛÌ·‹Ï ‹ ∞ÚÛÏ¿Ó Î·È ÔÈ ·ÓÈ„ÈÔ› ÙÔ˘, π·‚ÁÔ‡,
ΔÔÁÚÔ˘Ï‚¤Á Î·È ¢·Ô‡‰ °·‚ÚÔ˘‚¤Á, ÂÎÌÂÙ·ÏχıËηÓ
ÙȘ ÂÌʇÏȘ ‰È·Ì¿¯Â˜ ÙÔ˘ ÈÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ̈·ÌÂı·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù˘ ∞Û›·˜, ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÙˆÓ °·˙Ó·‚ȉÒÓ, Î·È ›‰Ú˘Û·Ó ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÂΛÓÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙˆÓ ™ÂÏÙ˙Ô˘ÎȉÒÓ, ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÚfiÎÂÈÙÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ó· ÂÂÎÙ›ÓÂÈ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ̤¯ÚÈ ÙË ªÂÛfiÁÂÈÔ.
√ ∫‰ÚËÓfi˜ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ÙȘ ÚÒÙ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÙˆÓ
™ÂÏÙ˙Ô˘ÎȉÒÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ Ì ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ ˆ˜ ÂÍ‹˜:
°‡Úˆ ÛÙÔ 1045 Ô ÙfiÙ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙˆÓ ™ÂÏÙ˙Ô˘ÎȉÒÓ
ΔÔÁÚÔ˘Ï‚¤Á ›¯Â ‹‰Ë ηٷϿ‚ÂÈ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÙÌ‹Ì·
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÙˆÓ °·˙Ó·‚ȉÒÓ. ∞ÊÔ‡ ·Ó·ÁÔÚ‡ıËÎÂ
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Ù˘ ¶ÂÚÛ›·˜, ¤Î·Ó ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÙË Ã·Ì·‰¿,
ÎÔÓÙ¿ ÛÙ· ·Ú¯·›· ∂΂¿Ù·Ó·. ∞˘Ù‹, ÏÔÈfiÓ, ÙËÓ ÂÔ¯‹
Ô ΔÔÁÚÔ˘Ï‚¤Á ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔÓ ÂÍ¿‰ÂÏÊfi ÙÔ˘, ∫Ô˘ÙÏÔ˘ÌÔ‡˜, ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÌÂÚÈÎÒÓ ·Ú·‚ÈÎÒÓ Ê˘ÏÒÓ. ∞˘Ùfi˜ fï˜
ÓÈ΋ıËÎÂ Î·È ÂÈÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ ı¤ÏËÛ ӷ ‰È·Û¯›ÛÂÈ ÙË
ªË‰›· (ÙÔ μ·ÛÔ˘Ú·Î¿Ó) Î·È ˙‹ÙËÛ ÙËÓ ¿‰ÂÈ· ÙÔ˘
ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡ Ù˘, ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ·Ú·‰˘Ó·ÛÙ‡ÔÓÙÔ˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ §Âȯԇ‰Ë. ∂Âȉ‹ Ô
™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ·ÓÙÈÙ·¯ı› ÛÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ Û˘ÌÏÔ΋, ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘
ÔÔ›·˜ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ·ÂÈÚÔfiÏÂÌÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡
ÙÚ¿ËΠÛÂ Ê˘Á‹ Î·È ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎ·Ó Ô ›‰ÈÔ˜ ηÈ

ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ. ∞̤ۈ˜ ÌÂÙ¿ Ô ΔÔÁÚÔ˘Ï‚¤Á ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠfiÛÔ fiÌÔÚÊË ‹Ù·Ó Ë ÌˉÈ΋ ¯ÒÚ· ·ÏÏ¿ ηÈ
ÙÔ fiÙÈ ˘‹Ú¯Â ÂΛ ÌÈ· ·Ó›Û¯˘ÚË ‰‡Ó·ÌË ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, Î·È ı¤ÏËÛ ӷ ÙËÓ Î·Ù·ÎÙ‹ÛÂÈ ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ·˜ ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ·Ú¯Èο ÙÔ
1048 ÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi ÙÔ˘, ÙÔÓ ∞Û¿Ó, Ì 20.000 ¿Ó‰Ú˜.
™ÙÚ·ÙËÁfi˜ Ù˘ ªË‰›·˜ ‹Ù·Ó ÙfiÙÂ Ô ∞·ÚÒÓ, ¤Ó·˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ
πˆ¿ÓÓË. √ ∞·ÚÒÓ ¤Û¢Û ӷ ˙ËÙ‹ÛÂÈ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘
ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡ ÙÔ˘ ∞Ó›Ô˘ Î·È Ù˘ ∞ÚÌÂÓ›·˜ ∫·Ù·Î·ÏÒÓ
∫Âη˘Ì¤ÓÔ˘. √ ¿Ó‰Ú·˜ ·˘Ùfi˜, ‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔ˜ ˆ˜ Û˘Ó‹ıˆ˜ Î·È Âȉ¤ÍÈÔ˜, η٤Êı·ÛÂ Î·È Û˘Ó¤ÙÚÈ„Â ÙÔÓ
∞Û¿Ó, Ô ÔÔ›Ô˜ ÛÎÔÙÒıËΠÛÙË Ì¿¯Ë Ì ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÙÔ˘. ΔfiÙÂ Ô ΔÔÁÚÔ˘Ï‚¤Á ·Á·Ó¿ÎÙËÛÂ Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙÔ μ·ÛÔ˘Ú·Î¿Ó ¿ÏÏÔ ÛÙÚ·Ùfi
100.000 ·Ó‰ÚÒÓ, Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘,
πÌÚ·‹Ì πÓ¿Ï.
√ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜ ÚfiÙÂÈÓ ӷ Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ·ÔÎÚÔ‡ÛÔ˘Ó ¤Íˆ ·fi Ù· Û‡ÓÔÚ· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÚÔ˜ ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ ÙÔ˘˜,
·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ¿ÏÔÁ·,
‹Ù·Ó ηٿÎÔÔÈ ·fi ÙËÓ Ô‰ÔÈÔÚ›· Î·È ÛÙÂÚÔ‡ÓÙ·Ó
ÔÏÏ¿ ··Ú·›ÙËÙ· ÂÊfi‰È·, ÂÓÒ Ô ‚·ÛÈÏÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜,
fi¯È ÌfiÓÔ ‰È¤ıÂÙ ٷ ¿ÓÙ·, ·ÏÏ¿ ›¯Â Î·È ÙÔӈ̤ÓÔ
ËıÈÎfi ÏfiÁˆ Ù˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ӛ΢ ÙÔ˘. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜,
·˘Ù‹ ÙË ÊÔÚ¿ Ô ∞·ÚÒÓ ‰ÂÓ ¿ÎÔ˘Û ÙȘ Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜ ÙÔ˘
∫Âη˘Ì¤ÓÔ˘, ·ÏÏ¿ ˙‹ÙËÛ ÙË ‰È·Ù·Á‹ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿
Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ Ò˜ ¤ÚÂ ӷ ÎÈÓËı›. ™ÙÔ ÌÂٷ͇
·Ô¯ÒÚËÛ ÛÙËÓ π‚ËÚ›· Î·È ·Ú¿ÁÁÂÈÏ ÛÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ªË‰›·˜ Ó· ÚÔÛٷ٢ÙÔ‡Ó Ì¤Û· ÛÙ· ÊÚÔ‡ÚÈ· Î·È ›Ûˆ ·fi Ù· Ù›¯Ë. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, Ô˘, fiÙ·Ó Â›¯Â
ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘ ‰‡Ô ¿Ó‰Ú˜, Â¤ÏÂÁ ¿ÓÙ· ÙÔÓ ÈÔ ·Î·Ù¿ÏÏËÏÔ, ÂÓ¤ÎÚÈÓ ÙËÓ Î›ÓËÛË ÙÔ˘ ∞·ÚÒÓ Î·È ÙÔÓ ‰È¤Ù·Í ӷ ·Ó·‚¿ÏÂÈ ÙÔÓ fiÏÂÌÔ Ì¤¯ÚÈ Ó· Û‡ÛÂÈ ÛÂ
‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ π‚ËÚ›·˜, Ô
§È·Ú›Ù˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â Ï¿‚ÂÈ Û¯ÂÙÈ΋ ‰È·Ù·Á‹. §¤ÁÂÙ·È fiÙÈ Ô ¿Ó‰Ú·˜ ·˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó Ì˘·ÏˆÌ¤ÓÔ˜ Î·È ÁÂÓÓ·›Ô˜.
øÛÙfiÛÔ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ fiÙÈ ‰ÂÓ Â¤‰ÂÈÍ ٤ÙÔȘ ·ÚÂÙ¤˜
Û ·˘Ùfi ÙÔÓ fiÏÂÌÔ, ›¯Â ÚÔηϤÛÂÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙË
‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ· ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ π‚ËÚ›·˜ ¶·ÁÎÚ·Ù›Ô˘ ηÈ
ÂÈϤÔÓ ÔÈ ÿ‚ËÚ˜ ‰ÂÓ Û˘ÓÙËÚÔ‡Û·Ó ϤÔÓ ÙÔ

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

ÛÙÚ·Ùfi ÙˆÓ 50.000 ·Ó‰ÚÒÓ, ÁÈ·Ù› Ô ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜, Â¤ÏÂÍ ӷ ÂÈÛÚ¿ÙÙÂÈ ¯Ú‹Ì·Ù· Î·È Ó· Ù· Û·Ù·Ï¿ -ͤÚÔ˘Ì Ì ÔÈÔ ÙÚfiÔ- ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. °È·
ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ·Ó·‚Ï‹ıËÎÂ Ë Û˘ÁÎÚfiÙËÛË Ù˘
‚Ô‹ıÂÈ·˜ Ô˘ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ÊÙ¿ÛÂÈ ÛÙÔÓ ∞·ÚÒÓ.
™ÙÔ ÌÂٷ͇, Ô πÌÚ·‹Ì ÔÏÈfiÚÎËÛ Ì ÙËÓ ¿ÓÂÛ‹
ÙÔ˘ ÌÈ· Ôχ ÏÔ‡ÛÈ· Î·È ·Ù›¯ÈÛÙË fiÏË ÙÔ˘ μ·ÛÔ˘Ú·Î¿Ó, ÛÙËÓ ÔÔ›· ›¯·Ó Û˘ÁÎÂÓÙÚˆı› ¿Óˆ ·fi
150.000 ¿ÓıÚˆÔÈ. ª¿Ù·È· ¿Û¯È˙Â Ô ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜ Ó·
›ÛÂÈ ÙÔÓ ∞·ÚÒÓ fiÙÈ ÙÔ ¯Ú¤Ô˜ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó Ó· ÂÈÙÂıÔ‡Ó
ÛÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ ÁÈ· Ó· ÛÒÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ÔÏÈÔÚÎÔ‡ÌÂÓÔ˘˜.
√ ∞·ÚÒÓ ··ÓÙÔ‡Û fiÙÈ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÛˆÛÙfi Ó· Ú¿ÍÔ˘Ó
·ÓÙ›ıÂÙ· ·fi ÙË ‚·ÛÈÏÈ΋ ı¤ÏËÛË, Î·È ¤ÙÛÈ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ
η٤Ϸ‚·Ó Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙËÓ fiÏË Î·È fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜
ıËÛ·˘ÚÔ‡˜ Ù˘, Ù· fiÏ· Î·È Ù· ¯Ú‹ÛÈÌ· ·ÓÙÈΛÌÂÓ·,
ÂÓÒ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ô˘ ›¯·Ó
ηٷʇÁÂÈ ÂΛ οËÎ·Ó ‹ ÛÊ·ÁÈ¿ÛÙËηÓ. ∫¿ÔÈ·
ÛÙÈÁÌ‹ ¤ÊÙ·ÛÂ Ô §È·Ú›Ù˘, Î·È ÙfiÙÂ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ‚Á‹ÎÂ
Ó· Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ¤ÛÂ˘Û·Ó
Â›Û˘ Ó· ·ÓÙÈ·Ú·Ù·¯ıÔ‡Ó. ∂Âȉ‹ fï˜ ‚¿‰È˙·Ó
‰È·ÛÎÔÚÈṲ̂ÓÔÈ, Ô ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜ ÚfiÙÂÈÓ ӷ ÙÔ˘˜ ¯Ù˘‹ÛÔ˘Ó ·Ì¤Ûˆ˜, ηıÒ˜ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌË ·Û‡ÓÙ·ÎÙÔÈ. √ §È-

[79]

·Ú›Ù˘ fï˜ ‰ÂÓ Û˘ÌÊÒÓËÛ ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó ™¿‚‚·ÙÔ Î·È
ıˆÚÔ‡Û ·˘Ù‹ ÙË Ì¤Ú· ·ÔÊÚ¿‰·. ŸÌˆ˜, ‰ÂÓ Î¤Ú‰ÈÛÂ
Ù›ÔÙ ·fi ÙËÓ ·Ó·‚ÔÏ‹. √ πÌÚ·‹Ì Û˘Ó¤Ù·Í ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘ Î·È ÂÈÙ¤ıËΠÙËÓ ›‰È· ̤ڷ ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·˜
ÙÔÓ §È·Ú›ÙË Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó ™¿‚‚·ÙÔ.
∏ Ì¿¯Ë ‰fiıËΠÛÙȘ 18 ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ
ÊÚÔ‡ÚÈÔ ∫·ÂÙÚfi. √ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜ Î·È Ô ∞·ÚÒÓ, Ô‰ËÁÒÓÙ·˜ Ô ¤Ó·˜ ÙË ‰ÂÍÈ¿ Ù¤Ú˘Á· Î·È Ô ¿ÏÏÔ˜ ÙËÓ ·ÚÈÛÙÂÚ‹, Ó›ÎËÛ·Ó ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ Ô §È·Ú›Ù˘, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜, ÓÈ΋ıËÎÂ Î·È ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËΠ̷˙› Ì ÔÏÏÔ‡˜ ¿Ó‰Ú˜ ÙÔ˘. ŒÙÛÈ, Ë ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Ô˘ ÙËÓ ·Ó¤ÌÂÓ·Ó ÙfiÛÔ Î·ÈÚfi ÚÔͤÓËÛ ÌÂÁ¿ÏË ˙ËÌÈ¿. ∂˘Ù˘¯Ò˜, Ô πÌÚ·‹Ì ·ÚΤÛÙËΠÛÙË Ó›ÎË
·˘Ù‹ Î·È Â¤ÛÙÚ„ ÛÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘, ΔÔÁÚÔ˘Ï‚¤Á,
·›ÚÓÔÓÙ·˜ Ì·˙› ÙÔ˘ ÙÔ˘˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜. ∞˘Ùfi˜ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛ ÙÔÓ §È·Ú›ÙË ¯ˆÚ›˜ χÙÚ·, ·ÏÏ¿ ··›ÙËÛÂ
·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÊfiÚÔ. √ ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜ ·ÚÓ‹ıËÎÂ, ηÈ
¤ÙÛÈ ÔÈ Â¯ıÚÔڷ͛˜ Û˘Ó¯›ÛÙËÎ·Ó ÚÔ˜ ·˘Ù‹ ÙËÓ Î·Ù‡ı˘ÓÛË, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ·ԉ›¯ıËÎ·Ó ÙfiÛÔ Î·Ù·ÛÙÚÔÊÈΤ˜ fiÛÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÁÈ·Ù› Ô ΔÔÁÚÔ˘Ï‚¤Á ÛÙ· ·Ì¤Ûˆ˜
ÂfiÌÂÓ· ¯ÚfiÓÈ· ÂÛÙ›·Û ÙȘ ÚÔÛ¿ıÂȤ˜ ÙÔ˘ ÛÙËÓ Î·Ù¿Ï˘ÛË ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ Ìˆ·ÌÂı·ÓÈÎÒÓ ÎÚ·ÙÒÓ.
∞Ó¿ÁÏ˘ÊÔ
ÌÂ ÙËÓ ·Ú¿ÛÙ·ÛË
™ÂÏÙ˙ԇΈÓ
ΔÔ‡ÚΈÓ
ÔÏÂÌÈÛÙÒÓ.
ALFREDO DAGLI ORTI/
THE ART ARCHIVE/
CORBIS/APEIRON

[80]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔÈ ÛÙË ™·Ú‰È΋ £¿Ó·ÙÔ˜ ∑ˆ‹˜
Î·È ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘
™ÙÔ ÌÂٷ͇, ÔÈ Â˘Úˆ·˚Τ˜ Â·Ú¯›Â˜ ˘¤ÛÙËÛ·Ó ¿ÏÏ·
‰ÂÈÓ¿. ŒÓ·˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁˆÓ, Ô ∫ÂÁ¤Ó˘,
ÂÂȉ‹ ‹Úı Û ·ÓÙÈ·Ú¿ıÂÛË Ì ÙÔÓ ·ÓÒÙ·ÙÔ ·Ú¯ËÁfi
ÙÔ˘˜, ÙÔÓ Δ˘Ú¿¯, ˙‹ÙËÛÂ Î·È ‚ڋΠ¿Û˘ÏÔ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜
Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ Ô·‰Ô‡˜ ÙÔ˘, Ô˘ ·ÚÈıÌÔ‡Û·Ó 20.000
¿Ó‰Ú˜. ∂ÈϤÔÓ, ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠ·ÙÚ›ÎÈÔ˜ Î·È ‰¤¯ÙËΠ̷˙› Ì ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ÙÔ ÕÁÈÔ μ¿ÙÈÛÌ·.
∞ÊÔ‡ ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó ÙÚ›· ÊÚÔ‡ÚÈ· ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ
ÿÛÙÚÔ Î·È ·ÚÎÂÙ‹ ¤ÎÙ·ÛË ÛÙË ¯ÒÚ·, ˘ÔÛ¯¤ıËΠӷ
˘ËÚÂÙ› ÈÛÙ¿ ÙË ‚·ÛÈÏ›· ˆ˜ Û‡ÌÌ·¯Ô˜. øÛÙfiÛÔ,
‰ÂÓ ·ÚΤÛÙËΠ۠·˘Ù¿ Î·È ÂȯÂÈÚÔ‡Û ÂȉÚÔ̤˜
¤Ú· ·fi ÙÔÓ ÿÛÙÚÔ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘, Ô
ÔÔ›Ô˜, ·ÊÔ‡ ··›ÙËÛ ̿ٷȷ ÈηÓÔÔ›ËÛË ·fi ÙÔ
‚·ÛÈÏÈ¿, ¤Ú·Û ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1048 ÙÔÓ ·ÁˆÌ¤ÓÔ ÔÙ·Ìfi Ì fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔ˘˜, 800.000 ¿Ó‰Ú˜,
fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È, Î·È Âȯ›ÚËÛ ӷ ÏÂËÏ·Ù‹ÛÂÈ ÙË ¯ÒÚ·.
∂Âȉ‹ fï˜ ÔÈ ‚¿Ú‚·ÚÔÈ ·˘ÙÔ› ·Ê¤ıËÎ·Ó ÛÙ· ¿ıË

ÙÔ˘˜ Î·È ¤ÊÙ·Û·Ó Û ÌÂÁ¿ÏÔ ÛËÌÂ›Ô ·Ú·Ï˘Û›·˜, ÔÈ
ÛÙÚ·ÙËÁÔ› Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜, Ù˘ £Ú¿Î˘ Î·È Ù˘
μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Î·È ÙÔ˘ ∫ÂÁ¤ÓË, ·Ó¿ÁÎ·Û·Ó Â‡ÎÔÏ· ÙÔÓ Δ˘Ú¿¯ Î·È fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ ÙÔ˘
Ó· ·Ú·‰ÔıÔ‡Ó. √ Δ˘Ú¿¯ Ì 140 ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ‡˜ ¿Ó‰Ú˜ ÙÔ˘ ‹Á·Ó ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· Î·È ‚·Ù›ÛÙËηÓ, ‹Ú·Ó ‰È¿ÊÔÚ· ·ÍÈÒÌ·Ù· Î·È ¤ÌÂÈÓ·Ó ÂΛ,
ÂÓÒ ÔÈ ˘fiÏÔÈ˜ ‰Âο‰Â˜ ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔÈ ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÛÙȘ ‰ȿ‰Â˜ Á‡Úˆ ·fi ÙË ™·Ú‰È΋ ηÈ
Û ¿ÏÏ· ̤ÚË Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ Î·È Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜, ÔÈ
Ôԛ˜ fï˜ ‹Ù·Ó ¤ÚË̘, Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· fiÙÈ ı· ·¤ÊÂÚ·Ó ÛÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ Ù·ÌÂ›Ô ·ÚÎÂÙÔ‡˜ ÊfiÚÔ˘˜. ŸÌˆ˜, Ë
ηٿÛÙ·ÛË ¿ÏÏ·Í ÏfiÁˆ ÙˆÓ Ó¤ˆÓ ÂÚÈÂÙÂÈÒÓ ÙÔ˘
ÙÔ˘ÚÎÈÎÔ‡ ÔϤÌÔ˘.
√ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜, ·Ó Î·È ÙÔÓ ··Û¯ÔÏÔ‡Û·Ó Î˘Ú›ˆ˜,
fiˆ˜ ›·ÌÂ, ¿ÏÏ· ˙ËÙ‹Ì·Ù·, ‰ÂÓ Â›¯Â ·ÌÂÏ‹ÛÂÈ ÙÔÓ
fiÏÂÌÔ Î·Ù¿ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Î·È Â›¯Â ÂÈÙÂı› Ì ·ÚÎÂÙ‹ ‰‡Ó·ÌË ÛÙȘ ·Ó·ÙÔÏÈÎfiÙÂÚ˜ Â·Ú¯›Â˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰È¤Ù·Í ӷ Û˘ÁÎÚÔÙËı› ÛÙËÓ ∫·ÈÛ¿ÚÂÈ· ·ÚÎÂÙfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜ ÁÈ· Ó· ÙÔÓ
·ÔÎÚÔ‡ÛÂÈ, ÂÓÒ ÙËÓ ›‰È· ÛÙÈÁÌ‹ ¤ÛÙÂÈÏ ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

·˘Ùfi Î·È 15.000 ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔ˘˜. ∞˘ÙÔ› ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ˘¿ÎÔ˘Û·Ó Î·È ¤Ú·Û·Ó ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·
fï˜ ÌÂÙ¿ÓȈ۷Ó, Â¤ÛÙÚ„·Ó ÛÙË £Ú¿ÎË, ÂÓÒıËηÓ
Ì ÙÔ˘˜ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˘˜ ÔÌÔʇÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜
Ù˘ ™·Ú‰È΋˜ ‹ ΔÚÈ·‰›Ù˙·˜ Î·È ‰È·Û¯›˙ÔÓÙ·˜ ÙÔÓ ∞›ÌÔ
Â·Ó¤Ï·‚·Ó ÙȘ ÏÂËϷۛ˜ ηٿ Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜.
™ÙÔ ÌÂٷ͇, Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÂÊfiÚÌËÛ ÛÙËÓ π‚ËÚ›·,
·ÏÏ¿ ·¤Ù˘¯Â Ó· ηٷϿ‚ÂÈ ¤Ó· ·fi Ù· ÔÏÏ¿ ηÈ
Ô¯˘Ú¿ Ù˘ ÊÚÔ‡ÚÈ· Î·È ¤ÙÛÈ Â¤ÛÙÚ„ ¿Ú·ÎÙÔ˜ ÛÙËÓ
·ÙÚ›‰· ÙÔ˘. ΔÔ ›‰ÈÔ Î·È Ô ∞‚Ô˘ÏÛ‚¿Ú, Ô Ìˆ·ÌÂı·Ófi˜
¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘ ΔÈ‚›Ô˘, ȤÛÙËΠ·fi ÙËÓ ÔÏ˘¿ÚÈıÌË
‰‡Ó·ÌË Ô˘ ¤ÛÙÂÈÏ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Î·È ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ˙ËÙ‹ÛÂÈ ÂÈÚ‹ÓË Î·È Ó· ‰ÒÛÂÈ fiÌËÚÔ ¤Ó·Ó
Ôχ ÛÙÂÓfi Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘.
øÛÙfiÛÔ, ÔÈ Â˘Úˆ·˚Τ˜ Â·Ú¯›Â˜ ›¯·Ó ÂÚȤÏıÂÈ ÛÂ
ÊÔ‚ÂÚ‹ ηٿÛÙ·ÛË ÏfiÁˆ Ù˘ ·ÔÛÙ·Û›·˜ ÙˆÓ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁˆÓ, ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ì¿ÏÈÛÙ· Ô˘ ÔÈ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘
∫ÂÁ¤ÓË ÂÓÒıËÎ·Ó Ì·˙› ÙÔ˘˜, ·ÊÔ‡ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰È¤Ú·Í ÙÔ ÛÊ¿ÏÌ· Ó· Ê˘Ï·Î›ÛÂÈ ÙÔÓ ∫ÂÁ¤ÓË ÂËÚ·Ṳ̂ÓÔ˜ ·fi ·‚¿ÛÈ̘ Û˘ÎÔÊ·Óٛ˜. °‡Úˆ ÛÙ· ̤۷
ÙÔ˘ 1049 Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ∞ÚÈ·Ó›Ù˘, ÁÂÓÈÎfi˜ ·Ú¯ËÁfi˜
ÙˆÓ Ù·ÁÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙˆÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ¢‡Û˘, ÂÊfiÚÌËÛÂ
·fi ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË Î·È Û˘Ó·ÓÙÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔ˘˜ ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ¢È¿ÌÔÏË (ÛËÌÂÚÈÓ‹ π¿ÌÔÏË) ÓÈ΋ıËΠ¯¿ÓÔÓÙ·˜ ·ÚÎÂÙÔ‡˜ ª·Î‰fiÓ˜ Î·È £Ú¿Î˜ ηÈ,
ÌÂٷ͇ ¿ÏψÓ, ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ £Âfi‰ˆÚÔ ™ÙÚ·‚Ô̇ÙË Î·È ¶ÔχÓ. ΔfiÙÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·ÓÙÈÏ‹ÊıËΠfiÙÈ
¤ÚÂ ӷ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÈ fiϘ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ÙÚÔÌÂÚÒÓ ÂÎÂ›ÓˆÓ Â¯ıÚÒÓ Î·È ÁÈ·
ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi οÏÂÛ ÛÙË £Ú¿ÎË, ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ¿ÏψÓ, ηÈ
Ù· ·Ó·ÙÔÏÈο Ù¿ÁÌ·Ù·. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜, ¤¯ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ˘fiÛ¯ÂÛË ÙÔ˘ Δ˘Ú¿¯ Î·È ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ Â›ÛËÌˆÓ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁˆÓ Ô˘ ÎÚ·ÙÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË fiÙÈ ı·
Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛÙËÓ ÂÈÚ‹Ó¢ÛË, ¤ÛÙÂÈÏÂ Î·È ·˘ÙÔ‡˜ ÚÔ˜
ÙÔ˘˜ ÔÌÔʇÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜. ¶¿Óˆ ·fi fiÏ· fï˜ ¤ÚÂ ӷ
ÛÙËÚ›ÍÂÈ ÙȘ ÂÏ›‰Â˜ ÙÔ˘ ÛÙË ‰‡Ó·ÌË ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ηÈ
ÛÙËÓ Âȉ¤ÍÈ· ‰ÈÔ›ÎËÛ‹ ÙÔ˘. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, ÂÓÒ Ù· Ù¿ÁÌ·Ù· Ô˘ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó ÛÙË £Ú¿ÎË ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙ¿, Ô
‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰ÈfiÚÈÛ ·ÓÒÙ·ÙÔ ·Ú¯ËÁfi ÙÔ˘˜ οÔÈÔÓ Â˘ÓÔ‡¯Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ. ∞˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó ¿ÏÏÔÙ ÈÂÚ¤·˜, ·ÏÏ¿
ÌÂÙ¿ ‰È·Ù¤ÏÂÛ ˘ËÚ¤Ù˘ ÙÔ˘ ªÔÓÔÌ¿¯Ô˘, ÂÓÒ Ï›ÁÔ
ÚÈÓ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔÓ Â›¯Â ¯Ú›ÛÂÈ, ¯ˆÚ›˜ ÙȘ ··Ú·›ÙËÙ˜
‰È·‰Èηۛ˜, ÛÙÚ·ÙËÁfi. ª·˙› ÙÔ˘ ‚¤‚·È· ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔÓ
∫·Ù·Î·ÏÒÓ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ Î·È ÙÔÓ ∂Ú‚¤‚ÈÔ ºÚ·ÁÎfiˆÏÔ,
ÙÔÓ ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙˆÓ ÌÈÛıÔÊfiÚˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ, ·ÏÏ¿ ÙÔ˘˜
¤‰ˆÛ ÚËÙ‹ ‰È·Ù·Á‹ Ó· ˘·ÎÔ‡Ó ÛÙȘ ÂÓÙÔϤ˜ Î·È ÛÙȘ
ÂÈı˘Ì›Â˜ ÙÔ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˘.
√ÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔ˜ Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜, ·Ó·¯Ò-

ÚËÛÂ Î·È ‰È¿‚ËΠÙÔÓ ∞›ÌÔ Ì¤Ûˆ Ù˘ ÏÂÁfiÌÂÓ˘ ™È‰ËÚ¿˜ (‡Ï˘). ŒÊÙÈ·Í ԯ˘Úfi ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô Ì‹ÁÔÓÙ·˜
·ÛÛ¿ÏÔ˘˜ ÛÙ· ∂ηÙfi μÔ˘Ó¿ Î·È Û¯Â‰›·˙ ӷ ÂÈÙÂı›
ÙËÓ ÂÔ̤ÓË Ì ÂÏ·ÊÚ‡ ÔÏÈÛÌfi, ÁÈ·Ù› Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜
Ê·ÓÙ·˙fiÙ·Ó fiÙÈ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ΢ÚȇÛÂÈ ÙÔ˘˜
¯ıÚÔ‡˜ Ì ÙËÓ ÚÒÙË ÔÏÂÌÈ΋ ÎÚ·˘Á‹. ª¿ÏÈÛÙ·,
‰ÂÓ ÓÔÈ·˙fiÙ·Ó ÁÈ· Ù›ÔÙ ¿ÏÏÔ ·Ú¿ ÌfiÓÔ ÁÈ· ÙÔ Ò˜
‰ÂÓ ı· ͤÊ¢Á ηӤӷ˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ı· ·È¯Ì·ÏÒÙÈ˙Â. °È’ ·˘Ùfi Î·È ‹Ù·Ó ÂÊԉȷṲ̂ÓÔ˜ Ì ‰È¿ÊÔÚ· Û¯ÔÈÓÈ¿ ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ ‰¤ÛÂÈ. ™ÙÔ ÌÂٷ͇, Ô Δ˘Ú¿¯ Î·È ÔÈ ‰ÈÎÔ›
ÙÔ˘, ·ÓÙ› Ó· ›ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ÔÌÔʇÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Ó· ˘ÔÙ·¯ıÔ‡Ó, ÂÓÒıËÎ·Ó Ì·˙› ÙÔ˘˜. ŸÙ·Ó ‰È·‰fiıËΠfiÙÈ Î·Ù¤Êı·ÛÂ Ë ‚·ÛÈÏÈ΋ ‰‡Ó·ÌË, ÔÈ ÁÂÓÓ·ÈfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜
¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔ˘˜ ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û·Ó Ó· ÙËÓ ÚÔηϤÛÔ˘Ó ÛÂ
Ì¿¯Ë. μϤÔÓÙ·˜ ·˘Ù¿ Ô ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜, ·Ó·ÊÒÓËÛ fiÙÈ
·˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÏÏËÏË ÛÙÈÁÌ‹ ÁÈ· Û˘ÌÏÔ΋, ÁÈ·Ù›,
ηıÒ˜ ÔÈ Â¯ıÚÔ› ‹Ù·Ó ‰È·ÛÎÔÚÈṲ̂ÓÔÈ Î·È ·Û‡ÓÙ·ÎÙÔÈ, ÌÔÚÔ‡Û·Ó Â‡ÎÔÏ· Ó· ËÙÙËıÔ‡Ó. øÛÙfiÛÔ, Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ ÂÚÈÁ¤Ï·Û ÙË ÁÓÒÌË ÙÔ˘ ¤ÌÂÈÚÔ˘ ·˘ÙÔ‡
¿Ó‰Ú· Î·È ÙÔÓ ÂÈÙ›ÌËÛ ϤÁÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ Ó· ÌËÓ Î¿ÓÂÈ ÙÔ
ÛÙÚ·ÙËÁfi, ÂÓÒ ‹Ù·Ó Ô ›‰ÈÔ˜ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜. «Ÿ¯È» ÊÒÓ·ÍÂ,
«‰ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó· ÂÈÙÂıԇ̠ÂÓ¿ÓÙÈ· ÛÙÔ˘˜ ‰È·ÛÎÔÚÈṲ̂ÓÔ˘˜ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔ˘˜ ÁÈ·Ù› ÌÔÚ› Ó· ÊÔ‚ËıÔ‡Ó Î·È
Ó· ÎÚ˘ÊÙÔ‡Ó ÛÙȘ Ïfi¯Ì˜. ∂ÁÒ ‰ÂÓ Â›Ì·È, ʛϠÌÔ˘,
ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ΢ÓËÁÂÙÈÎÒÓ Û·ψÓ, Ô˘ „¿¯ÓÔÓÙ·˜ ÌÂ
ÙËÓ fiÛÊÚËÛË ı· ÍÂÙÚ˘ÒÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ ·fi ÙȘ
ÎÚ˘„ÒÓ˜ ÙÔ˘˜».
ŒÙÛÈ, Ë Û˘ÌÏÔ΋ ·Ó·‚Ï‹ıËΠÁÈ· ÙËÓ ÂÔ̤ÓË. ∏
Ì¿¯Ë ¤ÁÈÓ ÂÎ ·Ú·Ù¿Íˆ˜, fiˆ˜ ı¤ÏËÛÂ Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜
Ô˘ ‰ÈÔÈÎÔ‡Û ˆ˜ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÙÔ Î¤ÓÙÚÔ, Ô ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜
Ô‰ËÁÔ‡Û ÙË ‰ÂÍÈ¿ Ù¤Ú˘Á· Î·È Ô ºÚ·ÁÎfiˆÏÔ˜ ÙËÓ
·ÚÈÛÙÂÚ‹. ∞̤ۈ˜ fiÙ·Ó ¿Ú¯ÈÛÂ Ë Û˘ÌÏÔ΋, ÚÒÙÔ˜
ÙÚ¿ËΠÛÂ Ê˘Á‹ Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ Î·È Ì·˙› ÙÔ˘ fiÏÔÈ ÔÈ
˘fiÏÔÈÔÈ. Ÿˆ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ô ∫‰ÚËÓfi˜, «‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ·ÓÙ¤ÍÔ˘Ó Ô‡Ù ÙÔ ıfiÚ˘‚Ô ·fi
ÙȘ ÔϤ˜ ÙˆÓ ·ÏfiÁˆÓ Î·È ÌfiÓÔ Ô ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜, Ì ÏÈÁÔÛÙÔ‡˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ Î·È ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ô˘ ÙÔÓ ˘ËÚÂÙÔ‡Û·Ó
ÈÛÙ¿ ·Ú¤ÌÂÈÓÂ Î·È ·ÁˆÓ›ÛÙËΠËÚˆÈο Î·È ¤ÂÛ ÌÂ
fiÏÔ˘˜ fiÛÔÈ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Á‡Úˆ ÙÔ˘». ΔÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ÙˆÓ
‚·ÛÈÏÈÎÒÓ Î·È Ô ˘fiÏÔÈÔ˜ ÂÍÔÏÈÛÌfi˜ ¤ÂÛ·Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ. ∫·È ÂÓÒ Û·Ï¢·Ó ÙÔ˘˜ Ï›ÁÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ ÙÔ˘ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˘, ¤Ó·˜ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔ˜, Ô˘ ›¯Â ‰ÂÈ
¿ÏÏÔÙ ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi, ÙÔÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜
ÓÂÎÚÔ‡˜. √ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜ ›¯Â ‰‡Ô ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ÏËÁ¤˜: ÛÙÔ
Á˘ÌÓfi ÙÔ˘ ÎÂÊ¿ÏÈ, ÂÂȉ‹ ›¯Â ¤ÛÂÈ ÙÔ ÎÚ¿ÓÔ˜ ÙÔ˘,
·fi ÙËÓ ÎÔÚ˘Ê‹ ̤¯ÚÈ Ù· ÊÚ‡‰È·, Î·È ·fi ÙÔÓ ÙÚ¿¯ËÏÔ
¤ˆ˜ ÙÔ ÛÙfiÌ·. ∞Ó¤Ó fï˜ ·ÎfiÌË, Î·È Ô Î·Ïfi˜ ÂΛÓÔ˜ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔ˜ ÙÔÓ ·fiıÂÛ ¿Óˆ ÛÙÔ ¿ÏÔÁfi ÙÔ˘, ÙÔÓ

[81]

æËÊȉˆÙfi
ÛÙËÓ ∞Á›· ™ÔÊ›·.
√ ÃÚÈÛÙfi˜
ÂÓ Ì¤Ûˆ ÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡
˙‡ÁÔ˘˜
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ £′
Î·È ∑ˆ‹˜.
PAVLEMARJANOVIC/
SHUTTERSTOCK

[82]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ô‰‹ÁËÛ ÛÙË ÛÎËÓ‹ ÙÔ˘ Î·È ÙÔÓ ÂÚÈÔÈ‹ıËΠ̠ÌÂÁ¿ÏË ÊÚÔÓÙ›‰·. ŒÙÛÈ ÛÒıËÎÂ Ô ÛÔ˘‰·›Ô˜ ·˘Ùfi˜ ¿Ó‰Ú·˜, ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ı· ¤¯Ô˘Ì ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó·
·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·ÎfiÌË ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·.
√È ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔÈ Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó Â› ¤ÓÙ ¯ÚfiÓÈ· ·ÎfiÌË
Ó· ÏÂËÏ·ÙÔ‡Ó Î·È Ó· ˘ÚÔÏÔ‡Ó ÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·, ÙË
ª·Î‰ÔÓ›· Î·È ÙË £Ú¿ÎË. Δ· ‚·ÛÈÏÈο ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ
ηٷÙÚÔÒıËÎ·Ó ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Î·È ÌfiÓÔ
ηٿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· η٤ÛÙÚÂÊ·Ó ÌÂÚÈο ÙÌ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜,
̤¯ÚÈ Ô˘ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 1054 ÔÈ ‚¿Ú‚·ÚÔÈ ·˘ÙÔ› ‰ÂÏ¿ÛÙËÎ·Ó ·fi ÙȘ ‰ˆÚ¤˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È Û˘ÌÊÒÓËÛ·Ó
ÛÂ Û˘Óı‹ÎË ÂÈÚ‹Ó˘ 30 ¯ÚfiÓˆÓ. √ ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ··ÏÏ·Á› Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·fi ÙÔ˘˜
¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔ˘˜, ÁÈ·Ù› ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ·fi Ù· ·Ó·ÙÔÏÈο Û˘Ó¤¯È˙·Ó ÙȘ ÂȉÚÔ̤˜ ÙÔ˘˜ Ȥ˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ Ó· ÂÛÙÈ¿ÛÂÈ
Î·È ¿ÏÈ ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ ÙÔ˘ Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿. ™˘ÓÂÙfiÙÂÚË ·Ú¿ ÔÙ¤ ¿ÏÏÔÙ ‹Ù·Ó Ë Î›ÓËÛ‹ ÙÔ˘ Ó· ‰ÈÔÚ›ÛÂÈ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ ÙˆÓ Û¯ÔÏÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÙÔÓ πÛ·¿ÎÈÔ
∫ÔÌÓËÓfi, ¤Ó·Ó ÔÓÔÌ·ÛÙfi ¿Ó‰Ú· Ô˘ ÚÔÂÚ¯fiÙ·Ó ·fi
Ô›ÎÔ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜ Î·È Â›¯Â ‰È·ÎÚÈı› Û ÔϤÌÔ˘˜ ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 11Ô˘ ·ÈÒÓ·. ∂ÈϤÔÓ, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÛÙËÓ ∞Û›· Ù· ̷ΉÔÓÈο Ù¿ÁÌ·Ù· ÌÂ
ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ μÚ˘¤ÓÓÈÔ43, ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜
ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ Ô˘ ›¯·Ó ÛËÌÂÈÒÛÂÈ Ó›Î˜
ηٿ ÙˆÓ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁˆÓ. ∫·Ù¿ÊÂÚ ̿ÏÈÛÙ· Ó· ·ÍÈÔÔÈ‹ÛÂÈ Ù· Â˘Úˆ·˚ο ı¤Ì·Ù· ÛÙËÓ ∞Û›· ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹
Ô˘ ·fi ÙÔ 1053 Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ ªÈ¯·‹ÏÔ˜,
Ô ÁÈÔ˜ Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘, ›¯Â Û˘Ó¿„ÂÈ ÊÈÏÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔÓ ªÔÓÔÌ¿¯Ô, ¤ÁÈÓ ۇÌÌ·¯Ô˜ Î·È ÙÈÌ‹ıËΠ̠ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˘.
ŸÌˆ˜, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ £ã, ·ÊÔ‡ ‰È¤Ù·Í ٷ Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ηٿ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ, ¤ı·ÓÂ
ÛÙȘ 11 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1055 ·fi Ô‰¿ÁÚ·, Ô˘ ÙÔÓ
Ù·Ï·ÈˆÚÔ‡Û Ôχ ηÈÚfi. §›ÁÔ ÚÈÓ ·fi ÙÔ ı¿Ó·Ùfi
ÙÔ˘ ı¤ÏËÛ ӷ ‰ÈÔÚ›ÛÂÈ ÙÔ ‰È¿‰Ô¯fi ÙÔ˘ Î·È ÂͤÏÂÍÂ
ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ ¶ÚˆÙ‡ÔÓÙ·, Ô˘ ‹Ù·Ó ÙfiÙ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜
Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜. ŸÌˆ˜, ÔÈ ¿Ó‰Ú˜ Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ ÌÂÚ›‰·˜ ÚÔÙÈÌÔ‡Û·Ó ÙË £ÂÔ‰ÒÚ·, ÙËÓ ÔÔ›· ÌÔÚÔ‡Û·Ó
Ó· ηıÔ‰ËÁÔ‡Ó Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ÂÈı˘Ì›Â˜ ÙÔ˘˜. (∏
∑ˆ‹ ›¯Â Âı¿ÓÂÈ ÙÔ 1050.) ∂ÎÌÂÙ·ÏχÙËÎ·Ó ÙËÓ Â‡ÓÔÈ· Ô˘ ¤ÙÚÂÊ ·ÎfiÌË Ô Ï·fi˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÛÙÔ˘˜ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ̷ΉÔÓÈÎÔ‡
Ô›ÎÔ˘, Ô‰‹ÁËÛ·Ó ÙË £ÂÔ‰ÒÚ· ÛÙ· ·Ó¿ÎÙÔÚ· ηÈ, ·ÊfiÙÔ˘ ¤ı·ÓÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ÙËÓ ·Ó·ÁfiÚÂ˘Û·Ó ‚·Û›ÏÈÛÛ·.
™˘Á¯ÚfiÓˆ˜ fï˜ Û˘Ó¤Ï·‚·Ó ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË ÙÔÓ
¡ÈÎËÊfiÚÔ ¶ÚˆÙ‡ÔÓÙ·, Ô˘ ÂÚ¯fiÙ·Ó Ó· ηٷϿ‚ÂÈ
ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·, Î·È ÙÔÓ ÂÚÈfiÚÈÛ·Ó ÙÂÏÈο Û οÔÈÔ
ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ ÙÔ˘ £Ú·ÎËÛ›Ô˘.

£ÂÔ‰ÒÚ·, Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›·
·fiÁÔÓÔ˜ Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜
‰˘Ó·ÛÙ›·˜
∏ £ÂÔ‰ÒÚ· ˘‹ÚÍ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ˘ԯ›ÚÈÔ Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ ÌÂÚ›‰·˜ Ô˘ ÙËÓ ·Ó·ÁfiÚ¢Û ‚·Û›ÏÈÛÛ·. ¢ÈfiÚÈÛÂ
·ÚÈÔ ˘Ô˘ÚÁfi Ù˘ ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ Ù˘
ÌÂÚ›‰·˜ ·˘Ù‹˜, ÙÔÓ §¤ÔÓÙ· ™ÙÚ·‚ÔÛfiÓ‰˘ÏÔ. Δ·
·ÓÒٷٷ ·ÍÈÒÌ·Ù· ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ Ù· ·Ó·ı¤ÛÂÈ ÛÂ
ÙÚÂȘ ¢ÓÔ‡¯Ô˘˜, ·ÏÈÔ‡˜ Ù˘ ˘ËÚ¤Ù˜: ·Ó·ÁfiÚ¢ÛÂ
‰Ô̤ÛÙÈÎÔ ÙˆÓ Û¯ÔÏÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ
Î·È ÙÔÓ ¤ÛÙÂÈÏ ηٿ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ ·Ó·Î·ÏÒÓÙ·˜ ÙÔÓ
ÚÔοÙÔ¯fi ÙÔ˘ Ì¿ÁÈÛÙÚÔ πÛ·¿ÎÈÔ ∫ÔÌÓËÓfi, ÂÓÒ ‰ÈfiÚÈÛ ÏÔÁÔı¤ÙË ÙÔ˘ ‰ÚfiÌÔ˘ ÙÔÓ ¡È΋ٷ Î·È Ó˘ÎÙ¤·Ú¯Ô ÙÔÓ ª·ÓÔ˘‹Ï. √ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ μÚ˘¤ÓÓÈÔ˜, ÌfiÏȘ
ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, ·ÓÙ› Ó· Û˘Ó¯›ÛÂÈ ÙËÓ ÔÚ›· ÙÔ˘ ÚÔ˜ Ù· ·Ó·ÙÔÏÈο, Â¤ÛÙÚ„Â
Ì ٷ ̷ΉÔÓÈο ÙÔ˘ Ù¿ÁÌ·Ù· ÛÙË ÃÚ˘ÛfiÔÏËØ ÙfiÙÂ
Ë ‚·Û›ÏÈÛÛ·, ‹ Ì¿ÏÏÔÓ ÂΛÓÔÈ Ô˘ ÎÈÓÔ‡Û·Ó Ù· Ó‹Ì·Ù· Ù˘ ΢‚¤ÚÓËÛ˘, ÙÔÓ Û˘Ó¤Ï·‚·Ó, ÁÈ·Ù› Ù¿¯·
˘Ô¯ÒÚËÛ ·Û‡ÓÙ·ÎÙ·, ÙÔÓ ÂÍfiÚÈÛ·Ó Î·È ÙÔ˘ ‰‹ÌÂ˘Û·Ó ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›·. ∫·ıÒ˜ fï˜ Ë ÔÏÈÙÈ΋ ·Ú¿Ù·ÍË
ÙÔ˘ ™ÙÚ·‚ÔÛfiÓ‰˘ÏÔ˘ ¤·ÈÚÓ ÛÙ·‰È·Î¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙ· ¯¤ÚÈ· Ù˘, ‚Á¿˙ÔÓÙ·˜ ·fi ÙË Ì¤ÛË ÙÔ˘˜
ÈηÓfiÙÂÚÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜, Í·ÊÓÈο Ë ‚·Û›ÏÈÛÛ·, Á‡Úˆ
ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 1056, ·ÚÚÒÛÙËÛ ·fi ÂÈÏÂfi, Î·È ¤ÙÛÈ ÔÈ
¿ÓıÚˆÔÈ ·˘ÙÔ› ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ÊÚÔÓÙ›ÛÔ˘Ó ÁÈ· ÙÔ
‰È¿‰Ô¯Ô.
ªÂ ÙË £ÂÔ‰ÒÚ· ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ¯·ı› Î·È Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ÁfiÓÔ˜ ÙÔ˘ ̷ΉÔÓÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘. ¶ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó·
·Ó·ÁÔÚ¢ı› Ó¤· ‰˘Ó·ÛÙ›·, ÔÈ ·Ó¿ÁΘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
˘·ÁfiÚ¢·Ó Ó· ÎÏËı› ÛÙÔ ıÚfiÓÔ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÂÈÊ·Ó¤ÛÙÂÚÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡, ÁÈ·Ù› ÌfiÓÔ ¤ÙÛÈ
ÌÔÚÔ‡Û ӷ Ûˆı› ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜
Ô˘ ÙÔ Î‡ÎψӷÓ. ŸÌˆ˜, Ë ÂÎÏÔÁ‹ ÂÓfi˜ Ù¤ÙÔÈÔ˘ ¿Ó‰Ú· ı· ›¯Â ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙËÓ ÙÒÛË Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜
ÌÂÚ›‰·˜. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi Ô §¤ÔÓÙ·˜ Î·È ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ
ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙfi˜ ÙÔ˘, ÚÔÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙˆÓ ·ÓÙÈ¿ÏˆÓ ÙÔ˘˜ Î·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ÈηÓÔÔÈÒÓÙ·˜ Ù˘Èο ÙȘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ Ù˘ ÎÔÈÓ‹˜ ÁÓÒÌ˘, ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ·Ó‚¿ÛÔ˘Ó ÛÙÔ ıÚfiÓÔ Î¿ÔÈÔÓ ¿Ó‰Ú· ÙÔ˘
ÛÙÚ·ÙÔ‡, Ô ÔÔ›Ô˜ fï˜ Ó· Â›Ó·È ·Ïfi ÂÎÙÂÏÂÛÙÈÎfi
ÙÔ˘˜ fiÚÁ·ÓÔ. ∞Ó·ÁfiÚÂ˘Û·Ó, ÏÔÈfiÓ, ‚·ÛÈÏÈ¿ ÙÔÓ ·ÙÚ›ÎÈÔ ªÈ¯·‹Ï44, ÁÓˆÛÙfi ˆ˜ ™ÙÚ·ÙȈÙÈÎfiÓ. ◊Ù·Ó μ˘˙·ÓÙÈÓfi˜ ÛÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹ Î·È Â›¯Â ˘ËÚÂÙ‹ÛÂÈ Î¿ÔÙÂ
ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi, ˆÛÙfiÛÔ ‰ÂÓ Â›¯Â ‰È·ÎÚÈı› ÔÙ¤ Î·È ÙÒÚ·
‹Ù·Ó Á¤ÚÔÓÙ·˜, ·ÓfiËÙÔ˜ Î·È ÂÓÙÂÏÒ˜ ¿ÂÈÚÔ˜. «∫·È
·˘Ùfi ¤Î·Ó·Ó» ϤÂÈ Ô ∫‰ÚËÓfi˜ «ÁÈ· Ó· ¤¯ÂÈ ·˘Ùfi˜ ÙÔ

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

Û¯‹Ì· Î·È ÙÔ fiÓÔÌ· ÌfiÓÔ Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜, ÂÓÒ ÔÈ ›‰ÈÔÈ
Ó· ‰ÈÂÍ¿ÁÔ˘Ó Ù· ÎÔÈÓ¿ fiˆ˜ ÂÈı˘ÌÔ‡Ó Î·È Ó· ›ӷÈ
·ÚÈÔÈ ÙˆÓ ¿ÓÙˆÓ, ·ÊÔ‡ Ì¿ÏÈÛÙ· Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÔÚΛÛÙËΠÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ fiÙÈ ‰ÂÓ ı· ¤Î·Ó οÙÈ Ô˘ ı·
·ÓÙ¤‚·ÈÓ ÛÙË ÁÓÒÌË Î·È ÛÙË ı¤ÏËÛ‹ ÙÔ˘˜».

ªÈ¯·‹Ï ™ÙÚ·ÙȈÙÈÎfi˜ πÛ·¿ÎÈÔ˜ ∫ÔÌÓËÓfi˜
∞̤ۈ˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ Ù˘ £ÂÔ‰ÒÚ·˜ ÛÙȘ 30 ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘, ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ô ªÈ¯·‹Ï ™ÙÚ·ÙȈÙÈÎfi˜.
√È ¿ÓıÚˆÔ› ÙÔ˘ Ì¿ÏÈÛÙ· ‰ÂÓ ·ÚΤÛÙËÎ·Ó Û ·˘Ùfi,
·ÏÏ¿ ÂÚÈÊÚfiÓËÛ·Ó Ì οı ÙÚfiÔ ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜
ÙÔ˘˜. √ ∫·Ù·Î·ÏÒÓ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜, Ô˘ ›¯Â ÁÏÈÙÒÛÂÈ
·fi ÙÔ˘˜ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔ˘˜, ›¯Â ‰ÈÔÚÈÛÙ› ‰Ô‡Î·˜ Ù˘
∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·˜, ·ÏÏ¿ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔÓ ¤·˘Û ·fi ÙÔ
·Í›ˆÌ¿ ÙÔ˘ Î·È ÙÔÓ ·ÓÙÈη٤ÛÙËÛ ÌÂ
ÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï, ÙÔÓ ÔÔ›Ô
ÂÔÓfiÌ·Û √˘Ú·Ófi, ÁÈ·Ù› Ù¿¯·
ηٷÁfiÙ·Ó ·fi ÙÔÓ ÂÚ›ÊËÌÔ
ÂΛÓÔ ¡ÈÎËÊfiÚÔ √˘Ú·Ófi,
Ô˘ ηٷÙÚfiˆÛ οÔÙ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ ™ÂÚ¯ÂÈfi ÔÙ·Ìfi ÙÔ˘˜
μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜. ŸÙ·Ó
·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËÎ·Ó fiÏÔÈ
ÔÈ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, Î·È Ì·˙› ÙÔ˘˜ Ô
∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜ Î·È Ô πÛ·¿ÎÈÔ˜ ∫ÔÌÓËÓfi˜, ÁÈ· Ó·
¯·ÈÚÂÙ›ÛÔ˘Ó ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ô
ªÈ¯·‹Ï Î·È Ô Úˆı˘Ô˘ÚÁfi˜ ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ·˜ ™ÙÚ·‚ÔÛfiÓ‰˘ÏÔ˜ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ Ù›ÌËÛ·Ó Î·ıfiÏÔ˘. ŸÙ·Ó ÂΛÓÔÈ ·Ú·Ù‹ÚËÛ·Ó
ÛÙÔÓ §¤ÔÓÙ· fiÙÈ ‹Ù·Ó Ôχ ÌÂÁ¿ÏË ·Ú¤ÂÈ· ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Ô˘ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ‰ÂÈ ÔÙ¤ ¯ıÚfi ηٿ ÚfiÛˆÔ, Ó· Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ó
·Ïfi¯ÂÚ· ·ÍÈÒÌ·Ù· Î·È ‚Ú·‚›·, ÂÓÒ ·˘ÙÔ› Ô˘ ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó ·fi ·È‰È¿ Î·È ·ÁÚ˘ÓÔ‡Û·Ó ÁÈ· Ó· ÎÔÈÌÔ‡ÓÙ·È ÂΛÓÔÈ ‹Û˘¯ÔÈ, Ó· ÂÚÈÊÚÔÓÔ‡ÓÙ·È Î·È Ó· ÛÙÂÚÔ‡ÓÙ·È Î¿ı ‚·ÛÈÏÈ΋ ÙÈÌ‹, Ô Úˆı˘Ô˘ÚÁfi˜ ÙfiÏÌËÛ ӷ
ÙÔ˘˜ ‰ÈÒÍÂÈ Ì ‚ÚÈÛȤ˜ Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ÂÍ¢ÙÂÏ›ÛÂÈ ÙÔÓ Î·ı¤Ó· ͯˆÚÈÛÙ¿.
ŸÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, οˆ˜ ¤ÙÛÈ Û˘ÌÂÚÈʤÚıËÎ·Ó ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
™ÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ‡, fï˜ ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ μÚ˘¤ÓÓÈÔ ÙÔÓ ·Ó·Î¿ÏÂÛ·Ó ·fi ÙËÓ ÂÍÔÚ›· Î·È ÙÔ ‰ÈfiÚÈÛ·Ó ¿ÏÈ ÛÙÚ·-

ÙËÁfi ÙˆÓ Ì·Î‰ÔÓÈÎÒÓ Ù·ÁÌ¿ÙˆÓ Î·Ù¿ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ,
Ô˘ Û˘Ó¤¯È˙·Ó ÙȘ ÂȉÚÔ̤˜ ÛÙË ªÂÁ¿ÏË ∞ÚÌÂÓ›·.
ŸÙ·Ó fï˜ Â¤ÛÙÚÂ„Â Ô μÚ˘¤ÓÓÈÔ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÈΤÙ¢Û ӷ ÙÔ˘ ‰Ôı› ›Ûˆ Ë ÂÚÈÔ˘Û›·
Ô˘ ÙÔ˘ ›¯Â ‰Ë̇ÛÂÈ Ë £ÂÔ‰ÒÚ·, ·ÊÔ‡ ›¯Â ·Ó·ÁÓˆÚÈÛÙ› ϤÔÓ fiÙÈ ¿‰Èη ›¯Â ÙÈ̈ÚËı›, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔÓ
¤‰ÈˆÍ ϤÁÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ ·Á¤Úˆ¯· «¡· οÓÂȘ ¤ÚÁ· ηÈ
‡ÛÙÂÚ· Ó· ˙ËÙ¿˜ ÌÈÛıÔ‡˜», Ϙ Î·È ‰ÂÓ Â›¯Â οÓÂÈ ÙÔ
ηı‹ÎÔÓ ÙÔ˘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÔÏÏÔ‡˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÂÓ¿ÓÙÈ· ÛÙÔ˘˜ ¶ÂÙÛÂÓ¤ÁÔ˘˜ ‹ Ë ÂÈÛÙÚÔÊ‹ Ù˘ ÂÚÈÔ˘Û›·˜ ÙÔ˘, Ô˘ ¿‰Èη ‰Ë̇ÙËÎÂ, ı· ÌÔÚÔ‡Û ÔÙ¤
Ó· ˘ÔÏÔÁÈÛÙ› ˆ˜ ÌÈÛıfi˜.
¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ì¤¯ÚÈ ÂÓfi˜ ÛËÌ›Ԣ Ó· ˘Ê›ÛÙ·ÓÙ·È Ù¤ÙÔÈÔ˘ ›‰Ô˘˜ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ fiÛÔ ˙Ô‡Û·Ó ·ÎfiÌË
ÔÈ ·fiÁÔÓÔÈ ÙÔ˘ ̷ΉÔÓÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘, ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ·Ó¯ıÔ‡Ó ÙȘ ‚ÚÈÛȤ˜ ÙÔ˘ ÍÂ̈ڷ̤ÓÔ˘ ÂΛÓÔ˘
Á¤ÚÔÓÙ·, Ô ÔÔ›Ô˜ Ô‡Ù ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfi ‰Èη›ˆÌ· ›¯Â
ÛÙÔ ıÚfiÓÔ Ô‡Ù οÔÈ·
ÚÔÛˆÈ΋ ·Í›·. ŒÙÛÈ,
ÂÓÒ ·Ú¤ÌÂÓ·Ó ·ÎfiÌË
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËÎ·Ó Ì˘ÛÙÈο, Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ, ÙÔÓ ∫ÔÌÓËÓfi
Î·È ÙÔÓ μÚ˘¤ÓÓÈÔ, ηÈ
‹Ú·Ó ÙËÓ ·fiÊ·ÛË Ó·
ηı·ÈÚ¤ÛÔ˘Ó ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï
Î·È Ó· ·Ó·ÁÔÚ‡ÛÔ˘Ó ¿ÏÏÔ
‚·ÛÈÏÈ¿. ¶ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÔÚ›ÛÔ˘Ó ÔÈÔÓ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ÂÎϤÍÔ˘Ó,
fiÏÔÈ Ì·˙› Û˘ÌÊÒÓËÛ·Ó fiÙÈ ÙÔ ÚfiÛˆÔ
·˘Ùfi ‹Ù·Ó Ô ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÔÌÔÏÔÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ˘ÂÚ›¯Â Î·È ˆ˜ ÚÔ˜ ÙËÓ ËÏÈΛ· Î·È ˆ˜
ÚÔ˜ ÙËÓ ·Ó‰Ú›· Î·È ˆ˜ ÚÔ˜ ÙËÓ ÂÌÂÈÚ›·. ŸÌˆ˜, Ô
∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜ ›¯Â ÙË Û˘ÓÂÙ‹ ÌÂÙÚÈÔÊÚÔÛ‡ÓË Ù˘ ·ÏËıÈÓ‹˜ ·Í›·˜. °ÓÒÚÈ˙ ‚¤‚·È· fiÙÈ ‹Ù·Ó Ô ¿ÚÈÛÙÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜
ÙfiÙ ËÁÂÌfiÓ˜, ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË fï˜ ‹ÍÂÚ Â›Û˘ fiÙÈ Ë
ηٷÁˆÁ‹ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ù·ÂÈÓ‹, fiÙÈ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÚÔÙÈÌÔ‡Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ Ó· Û˘Ó‰˘¿˙ÂÙ·È Ë ÂÈÊ·Ó‹˜ ηٷÁˆÁ‹
Ì ÙËÓ ·ÚÂÙ‹ Î·È ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÏfiÁÔ Î·Ù·ÏÏËÏfiÙÂÚÔ˜ Ó·
·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙÔ ˘¤ÚÙ·ÙÔ ·Í›ˆÌ· ‹Ù·Ó Ô πÛ·¿ÎÈÔ˜ ∫ÔÌÓËÓfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙȘ Ï·ÌÚ¤˜ ˘ËÚÂۛ˜ Ô˘
›¯Â ÚÔÛʤÚÂÈ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜, ‰È¤ıÂÙ ÂÈϤÔÓ ÙÔ ÏÂÔÓ¤ÎÙËÌ· Ù˘ ¤Ó‰Ô͢ ηٷÁˆÁ‹˜. ∫·ıÒ˜, ÏÔÈfiÓ, fiÏÔÈ

[83]

¡fiÌÈÛÌ·
ÙÔ˘ 11Ô˘ ·ÈÒÓ·
ÌÂ ÙËÓ
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÂÈÚ·
£ÂÔ‰ÒÚ·,
ÙÂÏÂ˘Ù·›·
·fiÁÔÓÔ
ÙÔ˘ ̷ΉÔÓÈÎÔ‡
Ô›ÎÔ˘.
GIANNI DAGLI ORTI/
CORBIS/APEIRON

[84]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ‡ÏË §Â‡ÎË
Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
¡›Î·È·˜,
ÛËÌÂÚÈÓÔ‡ π˙Ó›Î.
√ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜
∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜, Ì·˙›
Ì ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ
ÙˆÓ ¿ÏψÓ
ÛÙ·ÛÈ·ÛÙÒÓ Î·È
ÙÔ˘ ∫ÔÌÓËÓÔ‡,
ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›¯·Ó
·Ó·ÁÔÚ‡ÛÂÈ
‚·ÛÈÏÈ¿
ÔÈ ÛÙÚ·ÙËÁÔ›,
ÚÔ¯ÒÚËÛÂ
ÚÔ˜ ÙË ¡›Î·È·
Ó· Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ
Ù· ‚·ÛÈÏÈο
ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ
ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
ªÈ¯·‹Ï.
ROGER WOOD/
CORBIS/APEIRON

¯·ÈÚ¤ÙÈ˙·Ó ÙÔÓ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ ˆ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÂΛÓÔ˜ ÛËÎÒıËÎÂ Î·È ÂÂ˘Ê‹ÌËÛ ˆ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÙÔÓ πÛ·¿ÎÈÔ ∫ÔÌÓËÓfi, ÂÓÒ ÚÔ¤ÙÚÂ„Â Î·È ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ Ó· ÙÔÓ ÌÈÌËıÔ‡Ó ¯ˆÚ›˜ ηӤӷ ‰ÈÛÙ·ÁÌfi. ∞̤ۈ˜ ÌÂÙ¿ Ê¿ÓËÎÂ
‡ÏÔÁÔ Ó· ÌÂÙ·‚Ô‡Ó ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· Ô μÚ˘¤ÓÓÈÔ˜ ÛÙÔ
ÛÙÚ·Ùfi Ô˘ ‰ÈÔÈÎÔ‡ÛÂ Î·È ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ÛÙ· ÎÙ‹Ì·Ù¿
ÙÔ˘˜, ÁÈ· Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÔ˘Ó ·ÚÎÂÙ¤˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ Î·È Ó·
ÂÈÙÂıÔ‡Ó fiÏÔÈ Ì·˙› ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜. ŒÙÛÈ,
·Ô¯·ÈÚ¤ÙÈÛ·Ó ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ô˘ ‰ÂÓ Â›¯Â ˘ÔÙ¢ı›
Ù›ÔÙ ÁÈ· ÙË Û˘ÓˆÌÔÛ›·, Î·È ·Ó·¯ÒÚËÛ·Ó ·fi ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔÓ ∞Ú›ÏÈÔ ÙÔ˘ 1057.
¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, Ë ÚÒÙË Î›ÓËÛË Ô˘ ¤ÁÈÓ ÁÈ· Ó·
ÂÎÙÂÏÂÛÙÔ‡Ó ÔÈ ·ÔÊ¿ÛÂȘ ·¤Ù˘¯Â, ÁÈ·Ù› Ô μÚ˘¤ÓÓÈÔ˜, Ô˘ ÍÂΛÓËÛ ÙË ÛÙ¿ÛË, ÚÔÙÔ‡ ηıÔ‰ËÁ‹ÛÂÈ
ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ÙÔ˘ Î·È ÚÔÙÔ‡ ÚÔÂÙÔÈÌ·ÛÙÔ‡Ó ÔÈ
˘fiÏÔÈÔÈ Û˘ÓˆÌfiÙ˜, Û˘ÓÂÏ‹ÊıË Î·È Ù˘ÊÏÒıËÎÂ

·fi ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ ¶ÈÛȉÒÓ Î·È ÙˆÓ §˘Î·fiÓˆÓ
§˘Î¿ÓıË. ΔfiÙ ÔÈ ¿ÏÏÔÈ Û˘ÓˆÌfiÙ˜ Ô˘ ÂÚÈÛÙÔ›¯È˙·Ó ÙÔÓ ∫ÔÌÓËÓfi Î·È ÙÔÓ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ, Ô ƒˆÌ·Ófi˜
™ÎÏËÚfi˜ (Ô˘ ÙÔÓ Â›‰·Ì ӷ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ› ÛÙËÓ
·Ú¯‹ Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘ ªÔÓÔÌ¿¯Ô˘), Ô μÔ‡ÚÙ˙˘, Ô
μÔÙ·ÓÂÈ¿Ù˘, Ù· ·È‰È¿ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ ∞ÚÁ˘ÚÔ‡ ηÈ
fiÏÔÈ ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ, ‚ϤÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ¿Ó‰Ú˜ Ó·
ÌËÓ Î¿ÓÔ˘Ó Ù›ÔÙÂ Î·È ÊÔ‚Ô‡ÌÂÓÔÈ Ì‹ˆ˜ Ô μÚ˘¤ÓÓÈÔ˜ ·Ó·ÎÚÈÓfiÙ·Ó Î·È ·ÔÎ¿Ï˘Ù ÙË Û˘ÓˆÌÔÛ›·,
·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ÂÈÛ‡ÛÔ˘Ó ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ ÛÙ¿Û˘.
™˘ÁÎÂÓÙÚÒıËηÓ, ÏÔÈfiÓ, ¯ˆÚ›˜ Ó· ηı˘ÛÙÂÚ‹ÛÔ˘Ó Î·ıfiÏÔ˘ ÛÙËÓ ∫·ÛÙ·ÌÒÓ·, ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ ÎÙ‹Ì·
ÙÔ˘ ∫ÔÌÓËÓÔ‡ ÛÙËÓ ¶·ÊÏ·ÁÔÓ›·, ·ÏÏ¿ ÙÔÓ ‚ڋηÓ
Ó· ‰ÈÛÙ¿˙ÂÈ ÏfiÁˆ Ù˘ ·ÔÙ˘¯›·˜ ÙÔ˘ μÚ˘ÂÓÓ›Ô˘
Î·È Ù˘ ·Ú·Í›·˜ ÙÔ˘ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˘ ÛÙËÓ ∫··‰ÔΛ·. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ‰ÂÓ ¤‰ˆÛ·Ó ÛËÌ·Û›· ÛÙÔ˘˜

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

‰ÈÛÙ·ÁÌÔ‡˜ ÙÔ˘, Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ·Ó ·ÚÎÂÙÔ‡˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜
Î·È ÂıÂÏÔÓÙ¤˜ Î·È ·Ó·ÁfiÚÂ˘Û·Ó ‚·ÛÈÏÈ¿ ÙÔÓ πÛ·¿ÎÈÔ45
ÛÙȘ 8 πÔ˘Ó›Ô˘. ∞Ó¿ÁÁÂÈÏ·Ó ¯ˆÚ›˜ ¯ÚÔÓÔÙÚÈ‚¤˜ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÛÙÔÓ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ӷ
·Ú·Ì¤ÓÂÈ ¿Ú·ÎÙÔ˜, ·ÏÏ¿ ÏfiÁˆ Ù˘ ¢Á¤ÓÂÈ·˜ ÙÔ˘
¯·Ú·ÎÙ‹Ú· ÙÔ˘ ›¯Â ‚ÚÂı› Û ȉȷ›ÙÂÚ· ‰‡ÛÎÔÏË
ı¤ÛË. ŸÙ·Ó ÚÈÓ ·fi ‰‡Ô Ì‹Ó˜ ›¯Â ·Ó·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ·fi
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Û˘Ó¿ÓÙËÛ ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ¡ÈÎÔÌ‹‰ÂÈ· οÔÈÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi Ù·¯˘‰ÚfiÌÔ Î·È, ÂÂȉ‹ ıˆÚÔ‡Û ·Ó¿ÍÈ¿ ÙÔ˘ ÙË Ì˘ÛÙÈ΋ ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÙˆÓ ·ÔÊ¿ÛˆÓ, ÂȉÔÔ›ËÛ Ì ÙÔÓ Ù·¯˘‰ÚfiÌÔ ÂΛÓÔ ÙÔ ÏÔÁÔı¤ÙË ÙÔ˘ ‰ÚfiÌÔ˘ ¡È΋ٷ Ó· ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ηÈ
·ÚÈfi ÙÔ˘ fiÙÈ Ô ∫ÔÌÓËÓfi˜ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó
ϤÔÓ Ó· ·Ó¯ÙÔ‡Ó ÙËÓ ÂÚÈÊÚfiÓËÛË ·fi ̤ÚÔ˘˜ ÙÔ˘
Î·È fiÙÈ, ·Ó ÙÔ ‹ıÂÏ·Ó ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ·˜ ¤ÛÙÂÏÓ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘˜ ‰‡Ó·ÌË ÁÈ·
Ó· ÎÚÈı› Ë ·ÓÙÈ·Ú¿ıÂÛË ·˘Ù‹ Û ۇÁÎÚÔ˘ÛË ÂÎ
·Ú·Ù¿Íˆ˜.
∞̤ۈ˜ ÌÂÙ¿ ¤Û¢Û ӷ Á˘Ú›ÛÂÈ ÛÙ· ÎÙ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘.
ŸÌˆ˜ ÙfiÙÂ, Ì·ı·›ÓÔÓÙ·˜ fiÙÈ Ô ∫ÔÌÓËÓfi˜ ·Ú¤ÌÂÓÂ
·‰Ú·Ó‹˜, ‰ÂÓ ‹ıÂÏÂ, ÍÂÎÈÓÒÓÙ·˜ Ô ›‰ÈÔ˜ ÙÔ ÂÁ¯Â›ÚËÌ·,
Ó· ÂÎı¤ÛÂÈ ÙÔÓ ∫ÔÌÓËÓfi Î·È ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ ÙÔ˘ ¯ˆÚ›˜ ÙË ı¤ÏËÛ‹ ÙÔ˘˜ Û ¢ı‡Ó˜ Ô˘ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó·
·ÔʇÁÔ˘Ó Ì ÙË ÛȈ‹ ÙÔ˘˜. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ÂÂȉ‹
›¯Â ·Ôηχ„ÂÈ ÙË ‰È΋ ÙÔ˘ Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹, ÙÔÓ ··Û¯ÔÏÔ‡Û ÈÔ Ôχ Ò˜ ı· ‰È·ÛÊ¿ÏÈ˙ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘.
ŸÙ·Ó fï˜ ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠٷ ÁÂÁÔÓfiÙ· Ù˘ ¶·ÊÏ·ÁÔÓ›·˜, Û˘ÓÙ¿¯ıËΠ̠ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ÙˆÓ Ù·ÁÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙˆÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ∫··‰ÔΛ·˜ Î·È Ù˘ ∞ÚÌÂÓ›·˜ Î·È ¤ÓˆÛ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘ Ì ·˘Ù¤˜ ÙÔ˘ ∫ÔÌÓËÓÔ‡, Ô˘ ÚÔ¯ˆÚÔ‡Û ‹‰Ë Ì ·ÍÈfiÏÔÁÔ ÛÙÚ·Ùfi ÚÔ˜
ÙË ¡›Î·È·.
∏ ‰‡Ó·ÌË Ô˘ ¤ÛÙÂÈÏ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰ÂÓ
‹Ù·Ó Ô‡ÙÂ ÌÈÎÚ‹ Ô‡ÙÂ ·Û‡ÓÙ·¯ÙË, ÁÈ·Ù› ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó
·fi fiÏ· Ù· Ù¿ÁÌ·Ù· Î·È Ù· ı¤Ì·Ù· Ù˘ ¢‡Û˘ Î·È ·fi
ÔÚÈṲ̂ӷ Ù¿ÁÌ·Ù· Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, Ù· ÔÔ›· ‰ÂÓ Â›¯·Ó
ÂÈÛÙ› Ó· ¿ÚÔ˘Ó Ì¤ÚÔ˜ ÛÙË ÛÙ¿ÛË. √È ÛÙÚ·ÙËÁÔ› Ù˘
›¯·Ó ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û· ı¤ÛË ÛÙËÓ ÈÂÚ·Ú¯›·, ·ÏÏ¿ ‹Ù·Ó
‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔÈ ¯¿ÚË ÛÙËÓ ÂÌÂÈÚ›· Î·È ÛÙË ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ¿ ÙÔ˘˜, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ Δ·Ú¯·ÓÈÒÙ˘, ÛÙÚ·ÙËÏ¿Ù˘
Ù˘ ¢‡Û˘ Î·È fiÏˆÓ ÙˆÓ ª·Î‰fiÓˆÓ, Ô §˘Î¿Óı˘,

[85]

Ô˘ ÌÓËÌÔÓ‡۷Ì ϛÁÔ ÈÔ ¿Óˆ, Î·È ¿ÏÏÔÈ ÓÙfiÈÔÈ
Î·È ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ. øÛÙfiÛÔ, ·fi ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ·ÓÒÙ·ÙÔ˘˜
ËÁÂÌfiÓ˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡, Ô ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ˜ ÙˆÓ
Û¯ÔÏÒÓ £Âfi‰ˆÚÔ˜, Ô ·ÏÈfi˜ ˘ËÚ¤Ù˘ Ù˘ £ÂÔ‰ÒÚ·˜, ‹Ù·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ¿ÂÈÚÔ˜ ÛÙ· ÔÏÂÌÈο. ŸÛÔ ÁÈ· ÙÔ
Û˘Ó¿Ú¯ÔÓÙ· Î·È Û‡Ì‚Ô˘ÏÔ ∞·ÚÒÓ, Ô˘ ‰fiıËΠÛÙÔÓ
£Âfi‰ˆÚÔ ÁÈ· ‚Ô‹ıÂÈ·, ›¯Â ‰È·ÙÂϤÛÂÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜
ÛÙÚ·ÙËÁfi˜, ·ÏÏ¿, fiˆ˜ ›‰·Ì ÛÙÔÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi fiÏÂÌÔ,
·ÌÊÈÙ·Ï·ÓÙ¢fiÙ·Ó ¿ÓÙ· Î·È ‰›ÛÙ·˙ ۯÂÙÈο Ì ÙÔ ÙÈ
¤ÚÂ ӷ οÓÂÈ.
ŒÙÛÈ, ÙÔÓ πÔ‡ÏÈÔ ÔÈ ‰‡Ô ÛÙÚ·ÙÔ› ‹Úı·Ó ·ÓÙÈ̤وÔÈ
ÛÙË ¡›Î·È· «Û ÌÈ· ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ÔÈ ÓÙfiÈÔÈ ÙËÓ ÔÓfiÌ·˙·Ó Չ˻. √ ∞·ÚÒÓ ‹Ù·Ó ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÛÙËÓ ·ÚÈÛÙÂÚ‹
Ù¤Ú˘Á· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡ Î·È ¤ÙÚ„ ÛÂ Ê˘Á‹
ÙÔÓ ·Ú¯ËÁfi Ù˘ ‰ÂÍÈ¿˜ Ù¤Ú˘Á·˜ ÙˆÓ ·ÓÙÈ¿ÏˆÓ, ƒˆÌ·Ófi ™ÎÏËÚfi, ¤Ó· ÌÂÙÚÈfiÙ·ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi, ·ÏÏ¿ ÌÂÙ¿
Ê¿ÓËΠ‰ÈÛÙ·ÎÙÈÎfi˜, fiˆ˜ ÙÔ Û˘Ó‹ıÈ˙Â, Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ
ÙÈ ¤ÚÂ ӷ οÓÂÈ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·. √ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜ Û˘Ó¤ÙÚÈ„Â ÙË ‰ÂÍÈ¿ Ù¤Ú˘Á· ÙˆÓ ·ÓÙÈ¿ÏˆÓ, ÙËÓ ÔÔ›·
Ô‰ËÁÔ‡ÛÂ Ô Δ·Ú¯·ÓÈÒÙ˘, Î·È ¯Ù‡ËÛÂ Û·Ó ÎÂÚ·˘Ófi˜
ÙȘ ÛÎËÓ¤˜ ÙÔ˘˜, ηٷÛÙÚ¤ÊÔÓÙ¿˜ Ù˜ Î·È ·›ÚÓÔÓÙ·˜
Ù· Ï¿Ê˘Ú·. √ ∫ÔÌÓËÓfi˜ fiÚÌËÛ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ∞·ÚÒÓ
Î·È ‚Ú›ÛÎÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜ fiÏÔ˘˜ ÂΛ ηٷÙÚÔÌ·Á̤ÓÔ˘˜
ÏfiÁˆ Ù˘ ηٷÛÙÚÔÊ‹˜ ÙÔ˘ ͇ÏÈÓÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Ô˘,
¤ÙÚ„ ÛÂ Ê˘Á‹ ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ Ê·›ÓÔÓÙ·Ó
Ó· ˘ÂÚÙÂÚÔ‡Ó. ∏ Ì¿¯Ë ‹Ù·Ó ÎÚ›ÛÈÌË ÁÈ·Ù› ÔÏÏÔ›
ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ Î·È ÛÙÚ·ÙËÁÔ› ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÛÎÔÙÒıËηÓ, ÂÓÒ ·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËηÓ.
∞fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ ∫ÔÌÓËÓÔ‡ ¤ÂÛ·Ó ÂÏ¿¯ÈÛÙÔÈ
ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ Î·È ¤Ó·˜ ÌfiÓÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜, Ô §¤ÔÓÙ·˜ Ô
∞ÓÙ›Ô¯Ô˜.
ªÂÙ¿ ÙËÓ ‹ÙÙ· ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÙÔ˘, Ô Á¤ÚÔÓÙ·˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜
ªÈ¯·‹Ï Ê¿ÓËΠÈÔ Û˘ÓÂÙfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ Û˘Ì‚Ô‡ÏÔ˘˜ ÙÔ˘,
ÁÈ·Ù› ›¯Â ·ÔÊ·Û›ÛÂÈ Ó· ·Ú·ÈÙËı› ·fi ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·,
·ÏÏ¿ ÂΛÓÔÈ ··›ÙËÛ·Ó Ó· ·Ú·Ì›ÓÂÈ, ¯ˆÚ›˜ fï˜ Ó·
οÓÔ˘Ó Î¿ÙÈ ÛÔ˘‰·›Ô Î·È ·ÔÊ·ÛÈÛÙÈÎfi. ¶ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó ·ÏÒ˜ Ó· ‰È·Ú·ÁÌ·Ù¢ÙÔ‡Ó Ì ÙÔ˘˜ ÓÈÎËÙ¤˜, ·Ó·ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÙÔ ¤ÚÁÔ ·˘Ùfi Û ÙÚÂȘ ¿Ó‰Ú˜ Ôχ ÛÔÊÔ‡˜,
ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙfiÙ Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ ÌÂÚ›‰·˜, ÙÔÓ Úfi‰ÚÔ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ §Âȯԇ‰Ë, ÙÔÓ Úfi‰ÚÔ £Âfi‰ˆÚÔ ∞ψfi
Î·È ÙÔÓ ‡·ÙÔ ÙˆÓ ÊÈÏÔÛfiʈÓ, ÙÔÓ æÂÏÏfi.

∏ £ÂÔ‰ÒÚ· ˘‹ÚÍ Ú¿ÁÌ·ÙÈ
˘ԯ›ÚÈÔ Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ ÌÂÚ›‰·˜
Ô˘ ÙËÓ ·Ó·ÁfiÚ¢Û ‚·Û›ÏÈÛÛ·.

[86]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi˜
Ó·fi˜ ÙÔ˘ ™ˆÙ‹Ú·
ÛÙË ÃÒÚ·, ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ΔÂÏÈο, Ô πÛ·¿ÎÈÔ˜
∫ÔÌÓËÓfi˜
·Ó·ÁÔÚ‡ıËÎÂ
Â›ÛËÌ·
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙËÓ
1Ë ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘
1057, ·ÊÔ‡
·ÔÛ‡ÚıËÎÂ
Ô ªÈ¯·‹Ï Ì ÙËÓ
·ÚfiÙÚ˘ÓÛË Î·È
ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë.
INTS VIKMANIS/
SHUTTERSTOCK

™ÙÔ ÌÂٷ͇, Ô ∫ÔÌÓËÓfi˜ ›¯Â ÊÙ¿ÛÂÈ ÛÙË ¡ÈÎÔÌ‹‰ÂÈ·. ∂Λ ÙÔÓ Û˘Ó¿ÓÙËÛ·Ó ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿
Î·È ÙÔ˘ ÚfiÙÂÈÓ·Ó Ó· ηٷı¤ÛÂÈ Ù· fiÏ·, Ì ÙË Û˘Ìʈӛ· Ó· ˘ÈÔıÂÙËı› ·fi ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï, Ó· ·Ó·ÁÔÚ¢ı›
η›Û·Ú·˜ Î·È Ó· ·ÌÓËÛÙ¢ıÔ‡Ó ÔÈ ¿ÓıÚˆÔ› ÙÔ˘. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ Ê¿ÓËÎ·Ó ·ÛÙ›˜
ÛÙÔ˘˜ ÓÈÎËÙ¤˜, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ Ó· Á˘Ú›ÛÔ˘Ó ¿Ú·ÁÔÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ŒÏ·‚·Ó fï˜
Ó¤· ÂÓÙÔÏ‹, Í·Ó·Á‡ÚÈÛ·Ó ÛÙÔÓ ∫ÔÌÓËÓfi, Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ‹‰Ë ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ƒ¤Â˜, Î·È ÙÔ˘ ÚfiÙÂÈÓ·Ó Ó· ˘ÈÔıÂÙËı› Î·È Ó· ·Ó·ÁÔÚ¢ı› fi¯È ϤÔÓ Î·›Û·Ú·˜ ·ÏÏ¿
‚·ÛÈÏÈ¿˜ Î·È ÂÈϤÔÓ Ó· ÂÈÎ˘ÚˆıÔ‡Ó Â›ÛËÌ· fiÛÔÈ
Ù›ÙÏÔÈ Â›¯·Ó ·ÔÓÂÌËı› Û ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ÂÎÛÙÚ¿ÙÂ˘Û·Ó
Ì·˙› ÙÔ˘. ΔfiÛÔ Ô ∫ÔÌÓËÓfi˜ fiÛÔ Î·È ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ô˘
ÙÔÓ ÂÚÈÛÙÔ›¯È˙·Ó Ê¿ÓËÎ·Ó Ó· ¤¯Ô˘Ó οı ‰È¿ıÂÛË Ó·
‰Â¯ÙÔ‡Ó ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÙÔÓ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ Â¤ÌÂÓ ÛÙËÓ ÔÚÈÛÙÈ΋ ·Ú·›ÙËÛË ÙÔ˘
ªÈ¯·‹Ï. ∏ ÁÓÒÌË ·˘Ù‹ ÙÂÏÈο ÂÈÎÚ¿ÙËÛÂ, ηıÒ˜ Ì¿ÏÈÛÙ· ϤÁÂÙ·È fiÙÈ Î·È ÔÈ ›‰ÈÔÈ ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜, ·Ú·‚·›ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ ¯Ú¤Ô˜ ÙÔ˘˜ ˆ˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜, ÙÔÓ ·Ú·ÎÈÓÔ‡Û·Ó ÌÂ Ì˘ÛÙÈΤ˜ Û˘ÓÔÌÈϛ˜ Ó· ÌËÓ ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ. ∞Ó
·˘Ùfi Â›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ·, ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ fiÙÈ Î·È ÔÈ ÛÙÂÓÔ› Ê›ÏÔÈ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ÈÛÙÔ›. ∫·È Ì‹ˆ˜
‰ÂÓ Â›¯·Ó ‰›ÎÈÔ;
∫·ıÒ˜, ÏÔÈfiÓ, Ô ∫ÔÌÓËÓfi˜ ÎÚ·ÙÔ‡Û ·‰È¿ÏÏ·ÎÙË
ÛÙ¿ÛË Î·È Ô ÓÈÎËÊfiÚÔ˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙȘ ‡Ï˜ Ù˘ fiÏ˘, ÂÓÒ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔ› Ù˘, Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ÈÔ ·ÎÚȂ›˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜, ÂÙÔÈÌ¿˙ÔÓÙ·Ó
Ó· ‰ÈÒÍÔ˘Ó ÙÔ Á¤ÚÔÓÙ· Î·È Ó· ˘ԉ¯ÙÔ‡Ó ÙÔÓ ·ÓÙ›·Ïfi ÙÔ˘ Ì ÂÈÓ›ÎÈ· Î·È ‡ÌÓÔ˘˜, Ô ªÈ¯·‹Ï ÌÔ›Ú·˙Â
Ù· ¯Ú‹Ì·Ù· ÙÔ˘ Ù·Ì›Ԣ ÛÙÔ Ï·fi ‹ ÛÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜
ÂÏ›˙ÔÓÙ·˜ Ó· ÙÔ˘˜ ¿ÚÂÈ Ì ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘. ™Î¤ÊÙËÎÂ, Ì¿ÏÈÛÙ·, ˆ˜ ·ÛʷϤ˜ ÚÔ‡ÚÁÈÔ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘
¯ıÚÔ‡, Î·È ÙË Û‡ÓÙ·ÍË ÂÓfi˜ ÂÁÁÚ¿ÊÔ˘, Ì ÙÔ ÔÔ›Ô
ÔÈ Û˘ÁÎÏËÙÈÎÔ› ˘fiÛ¯ÔÓÙ·Ó, Ì fiÚÎÔ˘˜ ÊÚÈÎÙÔ‡˜ ηÈ
‚·ÚȤ˜ ηٿÚ˜ Ó· ÌËÓ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó ÔÙ¤ ‚·ÛÈÏÈ¿
ÙÔÓ ∫ÔÌÓËÓfi. ŸÏÔÈ ÔÈ Û˘ÁÎÏËÙÈÎÔ› ˘¤ÁÚ·„·Ó ÙÔ ¤ÁÁÚ·ÊÔ ·˘Ùfi, fiÙ·Ó fï˜ ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËÎ·Ó fiÙÈ Ô ∫ÔÌÓËÓfi˜ ›¯Â ÚÔÛÂÁÁ›ÛÂÈ ÙÔ ¯ˆÚÈfi ∞Ï̤·˜ Î·È fiÙÈ ÙËÓ
ÂÔ̤ÓË ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ÛÙÚ·ÙÔ‰‡ÛÂÈ ÛÙ· ·Ï¿ÙÈ·
ÙÔ˘ ¢·Ì·ÙÚ‡Ô˜, Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó ÙÔ Úˆ› ¤Íˆ ·fi ÙÔ
·ÙÚȷگ›Ô, Ô‰‹ÁËÛ·Ó ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ªÈ¯·‹Ï ∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ ÛÙÔ Ó·fi Ù˘ ÙÔ˘ £ÂÔ‡ ™ÔÊ›·˜ Î·È ·Ú¯Èο
ÙÔÓ ·Ú·Î¿ÏÂÛ·Ó Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ·ÛÙ› ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ηÈ
Ó· ··ÈÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘ ÂÁÁÚ¿ÊÔ˘. √ ÏfiÁÔ˜ ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ÛÙ‹ÚÈÍ·Ó ÙËÓ ·Ú¿ÎÏËÛ‹ ÙÔ˘˜ ·˘Ù‹ Â›Ó·È ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙÔ˜. ∂Âȉ‹, ›·Ó, Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ªÈ¯·‹Ï ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ÙÔÓ ∫ÔÌÓËÓfi ÌÂ

ÙËÓ ÚÂۂ›· ÙÔ˘, ·Ó Ûˆ˙fiÙ·Ó ·Ó¤·ÊÔ ÙÔ ¤ÁÁÚ·ÊÔ,
¤Ó· ·fi Ù· ‰‡Ô ı· Û˘Ó¤‚·ÈÓÂ, Î·È ¿ÏÈ fï˜ ı·
‹Ù·Ó ÂÍ›ÛÔ˘ Ï¿ıÔ˜: ·Ó Â¢ÊËÌÔ‡Û·Ó Î·È ·˘ÙÔ› ÙÔÓ
∫ÔÌÓËÓfi ˆ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿, ı· ›¯·Ó ·Ú·‚› ÙÔ˘˜ fiÚÎÔ˘˜
ÙÔ˘˜Ø ·Ó ¿ÏÈ ‰ÂÓ ‰¤¯ÔÓÙ·Ó Ó· ÙÔ Î¿ÓÔ˘Ó, ı·
ÙÈ̈ÚÔ‡ÓÙ·Ó.
√ ·ÙÚȿگ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ·Ú¯Èο Ê¿ÓËΠӷ ÂÍ·Ó·Áο˙ÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÁÎÏËÙÈÎÔ‡˜ Î·È ÙÔ Ï‹ıÔ˜ Ô˘
›¯Â Û˘ÁÎÂÓÙÚˆı› Á‡Úˆ ÙÔ˘˜, ÙÂÏÈο ‰¤¯ÙËΠÚfiı˘Ì· ÙËÓ ·Ú¿ÎÏËÛË. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ·ÙÚȿگ˘, Û˘ÁÎÏËÙÈÎÔ› Î·È Ï·fi˜, ·Ú·‚ϤÔÓÙ·˜ ¤ÁÁÚ·Ê· Î·È fiÚÎÔ˘˜, ·Ó·ÁfiÚÂ˘Û·Ó Ì ÌÈ· ʈӋ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÙÔÓ ∫ÔÌÓËÓfi. √ ·ÙÚȿگ˘, ·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ÙËÓ ·Ú¯ËÁ›·
ÙÔ˘ ÎÈÓ‹Ì·ÙÔ˜, Ì‹Ó˘Û ÛÙÔÓ ∫ÔÌÓËÓfi Ó· ÂÈÛ‡ÛÂÈ

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

ÙËÓ ¿ÊÈÍ‹ ÙÔ˘, ÂÓÒ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ó· ·Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ ·fi Ù·
·Ó¿ÎÙÔÚ· «ÁÈ·Ù› ηıfiÏÔ˘ ‰ÂÓ ÙÔ˘ Ù·›ÚÈ·˙·Ó». ŸÙ·Ó Ô
Á¤ÚÔÓÙ·˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÚÒÙËÛ ÙÔ˘˜ ÌËÙÚÔÔϛ٘ Ô˘ ›¯·Ó ÛÙ·Ï› ÙÈ ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ÚfiÛÊÂÚÂ Ô ·ÙÚȿگ˘ ·ÓÙ›
Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜, ÂΛÓÔÈ ·ÔÎÚ›ıËηÓ: «ΔËÓ Ô˘Ú¿ÓÈ· ‚·ÛÈÏ›·». ΔfiÙÂ Ô ªÈ¯·‹Ï ¤‚Á·Ï ÙËÓ ÔÚÊ˘Ú‹ ÂÓ‰˘Ì·Û›· Î·È Ù· ÎfiÎÎÈÓ· ¤‰ÈÏ¿ ÙÔ˘, ÊfiÚÂÛ ÚÔ‡¯· ȉÈÒÙË
Î·È Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ Î·ÙÔÈΛ· ÙÔ˘, fiÔ˘, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ¤Ï·‚ ϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔ ÌÔÓ·¯ÈÎfi Û¯‹Ì·.
ŸÏ· ·˘Ù¿ ‰È·‰Ú·Ì·Ù›ÛÙËÎ·Ó ÛÙȘ 30 ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘.
¶Ôχ Úˆ› ÙËÓ ÂfiÌÂÓË Ì¤Ú· ¤Ï¢Û ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ô ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜ Ì ‰Úfïӷ Ì·˙› Ì ÌÂÚÈÎÔ‡˜ ¢ÁÂÓ›˜ Î·È Î·Ù¤Ï·‚ ٷ ·Ó¿ÎÙÔÚ·, ÁÈ·Ù› Ô
Ó¤Ô˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔÓ Â›¯Â ‰ÈÔÚ›ÛÂÈ ÎÔ˘ÚÔ·Ï¿ÙË. ∫·Ù¿

ÙÔ ‚Ú¿‰˘ ¤ÊÙ·ÛÂ Î·È Ô ∫ÔÌÓËÓfi˜. ΔËÓ ÂÔ̤ÓË,
1Ë ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ 1057, ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËΠÂ›ÛËÌ· ÛÙËÓ
ÂÎÎÏËÛ›· Î·È ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜,
·ÊÔ‡ ÚÒÙ· ¿Óˆ ÛÙÔÓ ¿Ì‚ˆÓ· Ô ·ÙÚȿگ˘ ÙÔ‡ ÊfiÚÂÛ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi ‰È¿‰ËÌ·.
√ πÛ¿ÎÈÔ˜ ∫ÔÌÓËÓfi˜ ˘‹ÚÍÂ Ô ·Ú¯ËÁfi˜ Ù˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ÙˆÓ ∫ÔÌÓËÓÒÓ. ∂‰Ò, ÏÔÈfiÓ, ÙÂÏÂÈÒÓÂÈ Ë ÂÚ›Ô‰Ô˜ ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÔÔ›·˜ ΢‚¤ÚÓËÛ ÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi
ÎÚ¿ÙÔ˜ Ô Ì·Î‰ÔÓÈÎfi˜ Ô›ÎÔ˜. ¢ÂÓ ı· ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÔ˘ÌÂ
fï˜ ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô ·˘Ùfi ÙËÓ ÂÍÈÛÙfiÚËÛË ÙˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ Ù˘
̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜, ÁÈ·Ù› Ú¤ÂÈ Ó· ‰ÒÛÔ˘Ì ÌÈ·
Ï‹ÚË ÂÈÎfiÓ· ÁÈ· Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ ·˘Ù‹˜
ÂÍÂÙ¿˙ÔÓÙ·˜ ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ
Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì·˜ Ì ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·.

[87]

[88]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶ÚÒÙÔ˜
¶ ÒÙ ˜ μ˘˙·ÓÙÈÓfi˜
μ ˙ ÈÓfi˜
ΔÔ fiÓÔÌ· Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜
‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘ (867-1057)
¤¯ÂÈ Û˘Ó‰Âı› Ì ÌÈ· ȉȷ›ÙÂÚË
·Ó¿Ù˘ÍË ÛÙÔÓ ÙÔ̤· ÙˆÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ,
ÙˆÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙˆÓ Ù¯ÓÒÓ. ø˜
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·, Ë ÂÚ›Ô‰Ô˜ ·˘Ù‹
ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ·fi ÙÔ˘˜ ÌÂÙ¤ÂÈÙ·
ÌÂÏÂÙËÙ¤˜ «ª·Î‰ÔÓÈ΋ ∞Ó·Á¤ÓÓËÛË».

™Â ÔÓÔÌ·ÛÙÔ‡˜ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜ ÏÔÁ›Ô˘˜,
fiˆ˜ Ô ºÒÙÈÔ˜, Ô ∞Ú¤ı·˜, Ô ªÈ¯·‹Ï
æÂÏÏfi˜ Î.¿., ·ÏÏ¿ Î·È ÛÂ
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜, fiˆ˜ Ô §¤ÔÓÙ·˜ ™Δ′
Î·È Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ∑′ Ô˘ ˘‹ÚÍ·Ó
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ ·Ú¿
΢‚ÂÚÓ‹Ù˜, ÔÊ›ÏÂÙ·È Ë ‰È¿ÛˆÛË
ÔÏÏÒÓ ·Ú¯·›ˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ

Û˘ÁÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ.
¢‡Ô Â›Ó·È ÔÈ ÂÔ¯¤˜ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘
Ô˘ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·Ó ·fi ÌÈ· ¤ÓÙÔÓË
ÛÙÚÔÊ‹ ÚÔ˜ ÙË ÌÂϤÙË ÙˆÓ ·Ú¯·›ˆÓ
ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙËÓ
ÂÏÏËÓÈ΋ ·È‰Â›·, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔÓ
Ô˘Ì·ÓÈÛÌfi, Ë ÚÒÙË ÙÔÓ 9Ô-10Ô ·ÈÒÓ·
Î·È Ë ‰Â‡ÙÂÚË ÙÔ 13Ô-14Ô ·ÈÒÓ·.

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

√˘Ì·ÓÈÛÌfi˜
√ Ì ÓÈÛÌfi˜
∞˘Ù¤˜ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·Ó ·ÏÏËϤӉÂÙ·
ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ηıÒ˜ Ë ‰Â‡ÙÂÚË
·Ó·Á¤ÓÓËÛË ÙˆÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ ‰ÂÓ ı·
›¯Â ›Ûˆ˜ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËı› ·Ó ‰ÂÓ
›¯·Ó ÚÔËÁËı› Ë Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË, Ë
‰È¿ÛˆÛË Î·È Ë ÂÚÌËÓ›· Ù˘ ·Ú¯·›·˜
ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿˜.
™ÙËÓ ·Ú·¿Óˆ ÂͤÏÈÍË Û˘Ó¤‚·Ï ÛÂ

ÌÂÁ¿ÏÔ ‚·ıÌfi Î·È Ë ÌÂÙ·ÙÚÔ‹ ·˘Ù‹
ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ÙˆÓ ÌÔÓ·ÛÙÈÎÒÓ Î¤ÓÙÚˆÓ
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È ¿ÏψÓ
ÂÚÈÔ¯ÒÓ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ÛÂ
ΤÓÙÚ· ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·˜.
™ÙË ÌÔÓ‹ ™ÙÔ˘‰›Ô˘, Ô˘ ‹Ù·Ó ÙÔ
ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ Î¤ÓÙÚÔ, ¿ÓıËÛ Ë
˘ÌÓÔÁÚ·Ê›· Î·È ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËΠ¤Ó·

™¯¤‰ÈÔ Ù˘ ÌÔÓ‹˜
™ÙÔ˘‰›Ô˘, ÂÓfi˜ ·fi
Ù· ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚ·
ÓÂ˘Ì·ÙÈο ΤÓÙÚ·
Ù˘ ÂÔ¯‹˜.
PUBLIC DOMAIN

[89]

[90]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

§ÂÙÔ̤ÚÂÈ· ·fi
„ËÊȉˆÙfi ÛÙËÓ
∞Á›· ™ÔÊ›· ÌÂ
ÙÔÓ §¤ÔÓÙ· ™Δ’
ÙÔÓ ™ÔÊfi.
SCALA

√ ¿ÁÈÔ˜ ∞Ú¤ı·˜
ÌÂ ÙÔÓ ¿ÁÈÔ
∂˘ÛÙÚ¿ÙÈÔ.
§ÂÙÔ̤ÚÂÈ· ·fi
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ 10Ô˘
·ÈÒÓ· (·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
PUBLIC DOMAIN

ÛÔ˘‰·›Ô ·ÓÙÈÁÚ·ÊÈÎfi ΤÓÙÚÔ. ∂Λ
›¯Â ÔÚÁ·Óˆı› Ë ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹
¯ÂÈÚÔÁÚ¿ÊˆÓ ·fi ÙÔ˘˜ ÛÙÔ˘‰›Ù˜
ÌÔÓ·¯Ô‡˜ – ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ô
£Âfi‰ˆÚÔ˜ ™ÙÔ˘‰›Ù˘ Î·È Ô
ηÏÏÈÁÚ¿ÊÔ˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ™ÙÔ˘‰›Ù˘,
ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· ÛÒ˙ÔÓÙ·È
̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·. ™ÙËÓ ·˘ÍË̤ÓË ˙‹ÙËÛË
ÙˆÓ ÏÔÁÔÙ¯ÓÈÎÒÓ ÎÂÈ̤ӈÓ
·ÓÙ·ÔÎÚ›ıËÎÂ Ë ÂÈÓfiËÛË ÂÓfi˜ Ó¤Ô˘
Î·È Ù·¯‡ÙÂÚÔ˘ ÙÚfiÔ˘ ÁÚ·Ê‹˜, Ù˘
ÌÈÎÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù˘, Ô˘ ·ÓÙÈη٤ÛÙËÛÂ
ÙË ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË ÁÚ·Ê‹ ηÈ
Û˘Ó‰¤ıËΠÛÙÂÓ¿ Ì ÙËÓ ·Ó·Á¤ÓÓËÛË
Ù˘ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋˜ ˙ˆ‹˜ ÛÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ
ÙÔÓ 9Ô ·ÈÒÓ·. √È Î˘ÚÈfiÙÂÚÔÈ
ÂÌÓ¢ÛÙ¤˜ Ù˘ ΛÓËÛ˘ ·˘Ù‹˜
˘‹ÚÍ·Ó ·Ú¯Èο Ô πˆ¿ÓÓ˘ Ô
°Ú·ÌÌ·ÙÈÎfi˜, Ô §¤ÔÓÙ·˜ Ô ºÈÏfiÛÔÊÔ˜
‹ ª·ıËÌ·ÙÈÎfi˜, Ô ºÒÙÈÔ˜ Î·È Ô
∫·ÈÛ·Ú›·˜ ∞Ú¤ı·˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ¿Ú¯ÈÛ·Ó
Ó· ·Ó·˙ËÙÔ‡Ó ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· Û ÌÔÓ¤˜
Ù˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜ Î·È ÙˆÓ ÁÂÈÙÔÓÈÎÒÓ
fiψÓ, ÛÙË μÈı˘Ó›·, ÛÙË
£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È ÛÙËÓ ∫·ÈÛ¿ÚÂÈ·, ηÈ
·Ú¿ÁÁÂÏÓ·Ó ÙËÓ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘˜ ‹

Ù· ·ÔÎÙÔ‡Û·Ó ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó·
ÂÌÏÔ˘Ù›ÛÔ˘Ó ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋ ‹
·ÙÚÈ·Ú¯È΋ ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË.
ªÈ· Ó¤· Ê¿ÛË ·Ó¿Ù˘Í˘ Ù˘
·È‰Â›·˜ Î·È ÙˆÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ
ÛËÌ·ÙÔ‰fiÙËÛÂ Ë ›‰Ú˘ÛË Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜
Ù˘ ª·ÁÓ·‡Ú·˜ ÙÔ 849 ·fi ÙÔÓ
∫·›Û·Ú· μ¿Ú‰·, ÌÂ ÛÎÔfi ÙËÓ
·ÚÔ¯‹ ÌfiÚʈÛ˘ ·ÓˆÙ¿ÙÔ˘
ÂÈ¤‰Ô˘ Û fiÛÔ˘˜ ÙÔ ÂÈı˘ÌÔ‡Û·Ó.
∂ÚfiÎÂÈÙÔ ÁÈ· ¤Ó· ·Ó‰È‰·ÎÙ‹ÚÈÔ,
ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Ù¤ıËΠÔ
§¤ÔÓÙ·˜ Ô ºÈÏfiÛÔÊÔ˜. ∫·Ù¿ ÙË
‚·ÛÈÏ›· ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ∑′ ÙÔ˘
¶ÔÚÊ˘ÚÔÁ¤ÓÓËÙÔ˘ ›¯·Ó È‰Ú˘ı› ÔÈ
¤‰Ú˜ Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜, Ù˘
ÁˆÌÂÙÚ›·˜, Ù˘ ·ÛÙÚÔÓÔÌ›·˜ Î·È Ù˘
ÚËÙÔÚÈ΋˜, ÂÓÒ Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈο
‰È‰¿ÛÎÔÓÙ·Ó ·ÚÈıÌËÙÈ΋, ÌÔ˘ÛÈ΋,
ÁÚ·ÌÌ·ÙÈ΋, ÓÔÌÔÏÔÁ›· Î·È È·ÙÚÈ΋.
∞fi ÙÔ˘˜ ÛÔ˘‰·ÛÙ¤˜ Ë Î˘‚¤ÚÓËÛË
Î·È Ù· ÓÔÌÈο ÛÒÌ·Ù· Â¤ÏÂÁ·Ó ÙÔ˘˜
·ÓÒÙÂÚÔ˘˜ ˘·ÏÏ‹ÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜.
∞ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔ ·ÓÂÈÛÙ‹ÌÈÔ ‰È·ÈÚ¤ıËÎÂ
Û ‰‡Ô Û¯ÔϤ˜, Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ ηÈ
Ù˘ ÓÔÌÈ΋˜.

§∂ø¡ ™Δ′ √ ™√º√™
◊ ª∞£∏ª∞Δπ∫√™
∏ ÚÒÙË ÌÔÚÊ‹ ÂÓfi˜ ÁÓ‹ÛÈÔ˘
·ÓıÚÒÔ˘ Ù˘ «∞Ó·Á¤ÓÓËÛ˘» ÛÙÔ
μ˘˙¿ÓÙÈÔ ‹Ú ۿÚη Î·È ÔÛÙ¿ ÛÙÔ
ÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ· ™ÔÊÔ‡ ‹
ª·ıËÌ·ÙÈÎÔ‡. °ÂÓÓ‹ıËÎÂ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ·ÏÏ¿, ηıÒ˜ ÙËÓ
ÂÚ›Ô‰Ô ÂΛÓË Ë ÂÎ·È‰Â˘ÙÈ΋
‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓË
ÛÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ, ·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ ÙËÓ
ηÙÂÍÔ¯‹Ó ÌÂ۷ȈÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô Ù˘
Ì·ıËÙ›·˜ ÎÔÓÙ¿ Û οÔÈÔ
ÌÔÚʈ̤ÓÔ ¿ÓıÚˆÔ Ù˘ ÂÔ¯‹˜. ™Â
Ó·ڋ ËÏÈΛ· Û˘Ó·ÓÙ¿Ù·È ÛÙÔ ÓËÛ› Ù˘
ÕÓ‰ÚÔ˘ Ó· ÛÔ˘‰¿˙ÂÈ ÎÔÓÙ¿ ÛÂ
οÔÈÔ ‰¿ÛηÏÔ ÚËÙÔÚÈ΋, ·ÚÈıÌËÙÈ΋
Î·È ÊÈÏÔÛÔÊ›·. ŸÙ·Ó Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ‰ÈÔÚ›ÛÙËÎÂ
‰È¢ı˘ÓÙ‹˜ Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜ Ù˘
ª·ÁÓ·‡Ú·˜. ∞Ó Î·È ‰ÂÓ ÛÒ˙ÂÙ·È
ηӤӷ ·fi Ù· ÊÈÏÔÛÔÊÈο
Û˘ÁÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ·, Ê·›ÓÂÙ·È
fiÙÈ ˘‹ÚÍÂ Ô ÚÒÙÔ˜ ÂΉfiÙ˘
Ï·ÙˆÓÈÎÒÓ ‰È·ÏfiÁˆÓ ÛÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ.
ΔÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ Â›Ù¢ÁÌ· ÙÔ˘

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

§¤ÔÓÙ· ˘‹ÚÍÂ Ë ÂÈÓfiËÛË ÙÔ˘
ÔÙÈÎÔ‡ ÙËϤÁÚ·ÊÔ˘, ÌÈ·˜ ÛÂÈÚ¿
‰ËÏ·‰‹ ÊÚ˘ÎÙˆÚÈÒÓ Ô˘, ÍÂÎÈÓÒÓÙ·˜
·fi ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙÔ˘ §Ô‡ÏÔ˘ ÛÙ·
‚fiÚÂÈ· Ù˘ Δ·ÚÛÔ‡ Î·È Î·Ù·Ï‹ÁÔÓÙ·˜
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÛÙÔ ∏ÏÈ·ÎfiÓ
ÙÔ˘ º¿ÚÔ˘, ÂÓËÌ¤ÚˆÓ·Ó Ì¤Û· ÛÂ
¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÌÈ·˜ ÒÚ·˜ ÁÈ· fiÏ·
Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ ‰È·‰Ú·Ì·Ù›˙ÔÓÙ·Ó
ÂΛ, ·fi fiÔ˘ ÔÈ ÕÚ·‚˜ ¤Î·Ó·Ó
ÂȉÚÔ̤˜ ÛÙ· ‰¿ÊË Ù˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. 줂·È·, ÙÔ Û‡ÛÙËÌ·
ÙˆÓ ÊÚ˘ÎÙˆÚÈÒÓ ÂÊ·ÚÌÔ˙fiÙ·Ó ÁÈ·
ÌÂÁ¿ÏÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ, ·ÏÏ¿
Ë Î·ÈÓÔÙÔÌ›· Ô˘ ÂÈÛ‹¯ıË ‹Ù·Ó Ë
‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÌÂÙ·‰›‰ÂÙ·È Ì¤Ûˆ ÙÔ˘
Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡ fi¯È ¤Ó· ÌfiÓÔ
Ì‹Ó˘Ì· Î·È ¿ÓÙ· ÙÔ ›‰ÈÔ ·ÏÏ¿ 12
‰È·ÊÔÚÂÙÈο, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔ,
¯¿ÚË Û ηϿ Û˘Á¯ÚÔÓÈṲ̂ӷ
ÚÔÏfiÁÈ· Ô˘ ›¯Â ÂÈÓÔ‹ÛÂÈ Î·È
ηٷÛ΢¿ÛÂÈ Ô §¤ÔÓÙ·˜. √È
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ·fi ÙȘ ËÁ¤˜ Ô˘
·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó ÙÔÓ ÔÙÈÎfi ÙËϤÁÚ·ÊÔ
ÈÛ¯˘Ú›˙ÔÓÙ·È fiÙÈ Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜
ªÈ¯·‹Ï °′ ¤‰ˆÛ ÂÓÙÔÏ‹ Ó·
ηٷÚÁ‹ÛÔ˘Ó ÙȘ ÊÚ˘Îوڛ˜ Ô˘
‹Ù·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·, ÒÛÙ Ë
·Ó·ÁÁÂÏ›· ÂÓfi˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ ÛÙ· Û‡ÓÔÚ·
Ó· ÌËÓ ·ÔÙÂÏ› ÂÌfi‰ÈÔ ÛÙË
‰ÈÂÍ·ÁˆÁ‹ ÙˆÓ ÈÔ‰ÚÔÌÈÒÓ, ÙÔ˘
·Á·Ë̤ÓÔ˘ ı¿̷ÙÔ˜ ÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·.
√ §¤ÔÓÙ·˜ ·Û¯ÔÏ‹ıËÎÂ Î·È Ì ÙȘ
ıÂÙÈΤ˜ ÂÈÛً̘, fiˆ˜
·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È ·fi ÙȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜
ÙˆÓ ËÁÒÓ – fiÙÈ Â›¯Â ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙÔ˘
¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· ÂÁ¯ÂÈÚȉ›ˆÓ Ì˯·ÓÈ΋˜,
¤Ó· ·ÛÙÚÔÓÔÌÈÎfi ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ £¤ˆÓ·
ÙÔ˘ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú¤· Î·È ¤Ó· ÂÁ¯ÂÈÚ›‰ÈÔ
ÁˆÌÂÙÚ›·˜ ÙÔ˘ ¶ÚfiÎÏÔ˘ ÙÔ˘
•·Óı›Ô˘.
∏ ÂÓ·Û¯fiÏËÛË Ì ÙȘ Ê˘ÛÈΤ˜
ÂÈÛً̘ ‰ÂÓ ÂÌfi‰ÈÛÂ Î·È ÙËÓ
ÂÓ·Û¯fiÏËÛ‹ ÙÔ˘ Ì ÙËÓ ÂÚÌËÓ›· ÙˆÓ
·ÛÙÂÚÈÛÌÒÓ Ì ÛÎÔfi ÙËÓ Úfi‚Ï„Ë
ÙÔ˘ ̤ÏÏÔÓÙÔ˜. ŒÙÛÈ, ÙÔ˘ ·Ô‰›‰ÂÙ·È
Ë Û˘ÁÁÚ·Ê‹ ÌÈ·˜ ÌÂıfi‰Ô˘ ÁÈ· ÙËÓ
Úfi‚ÏÂ„Ë ÙÔ˘ ̤ÏÏÔÓÙÔ˜ Ì ÙË
‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ∂˘·ÁÁÂÏ›Ô˘ Î·È ÙÔ˘
æ·ÏÙËÚ›Ô˘, Ô˘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÙ·È ÛÙ·

[91]

[92]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· ˆ˜ Ô›ËÌ· ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ·
ÙÔ˘ ™ÔÊÔ‡ Î·È ÙÔ ÔÔ›Ô ÛÙ¿ıËÎÂ
·ÊÔÚÌ‹ Ó· ηÙËÁÔÚËı› ·fi ÙÔ
Ì·ıËÙ‹ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ™ÈÎÂÏÈÒÙË,
ÙÔÓ ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ ºÈÏfiÛÔÊÔ ‹
°Ú·ÌÌ·ÙÈÎfi, ˆ˜ ÂȉˆÏÔÏ¿ÙÚ˘.
∏ ª∂§∂Δ∏ Δø¡
∫§∞™π∫ø¡ ∫∞π
√ ¶∞Δƒπ∞ƒÃ∏™ ºøΔπ√™
√ ºÒÙÈÔ˜, ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜
ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘˜ ÏfiÁÈÔ˘˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜
ÙÔ˘, ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ¿ÓÔ‰fi ÙÔ˘ ÛÙÔÓ
·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÛÙ·‰ÈÔ‰ÚfiÌËÛÂ
ˆ˜ ·ÓÒÙÂÚÔ˜ ‰ËÌfiÛÈÔ˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁfi˜.
∂Ï¿¯ÈÛÙ· Â›Ó·È ÁÓˆÛÙ¿ ÁÈ· ÙȘ
ÛÔ˘‰¤˜ ÙÔ˘ Î·È ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ‰ÂÓ
›̷ÛÙ Û ı¤ÛË Ó· ÙÂÎÌËÚÈÒÛÔ˘ÌÂ
Ì ‚‚·ÈfiÙËÙ· ÙËÓ ËÁ‹ ·fiÎÙËÛ˘

ÙˆÓ ÁÓÒÛÂÒÓ ÙÔ˘ ÛÙÔ˘˜ ÙÔÌ›˜ ÙˆÓ
·Ú¯·›ˆÓ ÎÏ·ÛÈÎÒÓ, Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
ÏÔÁÔÙ¯ӛ·˜ Î·È ıÂÔÏÔÁ›·˜. ∏
ÚˆÙÔÊ·Ó‹˜ ·È‰Â›· ÙÔ˘ ›ӷÈ
ÂÌÊ·Ó‹˜ Û ‰‡Ô ·fi Ù· Ûˆ˙fiÌÂÓ·
¤ÚÁ· ÙÔ˘: ΔÔ §ÂÍÈÎfi Î·È ÙË
μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË. ΔÔ §ÂÍÈÎfi ıˆÚÂ›Ù·È ÙÔ
ÚÒÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ ηÈ, ÌÔÏÔÓfiÙÈ
¤¯ÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·
Ú·ÎÙÈÎfi ·Ú¿ ÊÈÏÔÏÔÁÈÎfi,
·ÔÙ¤ÏÂÛ ÛËÌÂ›Ô ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜
ŒÏÏËÓ˜ ÏÂÍÈÎÔÁÚ¿ÊÔ˘˜.
∏ μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË ·Ú¯·›·˜ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ηÈ
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ÏÔÁÔÙ¯ӛ·˜, Ô˘ ·fi ÙÔ
14 ·ÈÒÓ· ··ÓÙ¿Ù·È Î·È Ì ÙËÓ
ÔÓÔÌ·Û›· ª˘ÚÈfi‚È‚ÏÔ˜, Â›Ó·È ÌÈ·
Û˘ÏÏÔÁ‹ ·fi 279 ÛËÌÂÈÒÛÂȘ Ô˘
·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È Û ‚È‚Ï›· ÂȉˆÏÔÏ·ÙÚÒÓ
·ÏÏ¿ Î·È ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Û˘ÁÁڷʤˆÓ Ô˘
›¯Â ÌÂÏÂÙ‹ÛÂÈ Ô ºÒÙÈÔ˜. °È· οÔÈÔ˘˜
·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ Ô ºÒÙÈÔ˜
·Ú¤¯ÂÈ Î¿ÔÈ· ‚ÈÔÁÚ·ÊÈο ÛÙÔȯ›·
Î·È Û‡ÓÙÔ̘ ·ÏÏ¿ ‰ËÎÙÈΤ˜ ÎÚ›ÛÂȘ
ÁÈ· ÙË ÏÔÁÔÙ¯ÓÈ΋ ÙÔ˘˜ ·Í›·. ªÂٷ͇
ÙˆÓ ÎÔÛÌÈÎÒÓ Û˘ÁÁڷʤˆÓ ÙˆÓ
ÔÔ›ˆÓ ‰È·ÛÒ˙ÔÓÙ·È ÛËÌ·ÓÙÈο
·ÔÛ¿ÛÌ·Ù· ·fi ÙÔÓ ºÒÙÈÔ
·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÂÓ‰ÂÈÎÙÈο Ù· ‚È‚Ï›· 3140 ÙÔ˘ ¢Èfi‰ˆÚÔ˘ ÙÔ˘ ™ÈÎÂÏÈÒÙË, Ù·
¶ÂÚÛÈο Î·È Ù· πÓ‰Èο, ÈÛÙÔÚÈο ¤ÚÁ·
ÙÔ˘ ∫ÙËÛ›·, È·ÙÚÈΤ˜ Ú·ÁÌ·Ù›˜ ÙÔ˘
£ÂfiÊÚ·ÛÙÔ˘ Î.¿. ∂›Û˘, ÛÙË
μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È
ÂÚÈÏ‹„ÂȘ Î·È ·ÔÛ¿ÛÌ·Ù· 100
ÂÚ›Ô˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ ¤ÚÁˆÓ, Ù· ÔÔ›·
Ô ºÒÙÈÔ˜ ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›ÛÙËΠÌÂ
‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ÙÚfiÔ Û ۯ¤ÛË Ì ٷ
ÎÔÛÌÈο, ÁÈ· Ù· ÔÔ›· ÂΉ‹ÏˆÓÂ
ÊÈÏÔÏÔÁÈÎfi ÂӉȷʤÚÔÓ Î·È Ù·
ÂͤٷÛ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÙËÓ ¿Ô„Ë
Ù˘ ÌÔÚÊ‹˜. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, Û ¤ÚÁ· Ô˘
Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙË ıÚËÛΛ·, ‹ÚÂ
ı¤ÛË ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ÂÚȯfiÌÂÓÔ.
∞ƒ∂£∞™
Ÿˆ˜ Î·È Ô ºÒÙÈÔ˜, Ô ∞Ú¤ı·˜,
·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ ∫·ÈÛ·Ú›·˜ Ù˘
∫··‰ÔΛ·˜, ˘‹ÚÍ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˜
ÌÂÏÂÙËÙ‹˜ ÙˆÓ ÎÏ·ÛÈÎÒÓ
ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ. ∂›ÎÔÛÈ ÂÚ›Ô˘
¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· ·Ú¯·›ˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ

Û˘ÁÁڷʤˆÓ ·ÓÙÈÁÚ¿ÊËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ
›‰ÈÔ ÙÔÓ ∞Ú¤ı· ·fi ÙÔ˘˜ ¢·›ÛıËÙÔ˘˜
·‡ÚÔ˘˜ Û ÈÔ ·ÓıÂÎÙÈΤ˜
ÂÚÁ·ÌËÓ¤˜ Î·È ÂÌÏÔ˘Ù›ÛÙËÎ·Ó ÌÂ
ȉÈfiÁÚ·Ê· Û¯fiÏÈ· ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡,
ÁˆÁÚ·ÊÈÎÔ‡, ·Ú¯·ÈÔÏÔÁÈÎÔ‡
ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘. ∂ͤ‰ˆÛ ÙÔ˘˜
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜
Ï·ÙˆÓÈÎÔ‡˜ ‰È·ÏfiÁÔ˘˜,
ÂÌÏÔ˘ÙÈṲ̂ÓÔ˘˜ Ì ۯfiÏÈ· ηÈ
ÂÈÛ·ÁˆÁ¤˜ ÁÈ· ÙËÓ Ï·ÙˆÓÈ΋
ÊÈÏÔÛÔÊ›· Î·È ·ÚÎÂÙ¿ ¤ÚÁ· ÙÔ˘
∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË. ∞ÓÙ¤ÁÚ·„Â, Â›Û˘, ¤ÚÁ·
ÙÔ˘ ∂˘ÎÏ›‰Ë, ÙÔ˘ §Ô˘ÎÈ·ÓÔ‡, ÙÔ˘
¶·˘Û·Ó›·. ∏ ΢ÚÈfiÙÂÚË ıÂÔÏÔÁÈ΋
Ú·ÁÌ·Ù›· ÙÔ˘ ∞Ú¤ı· Â›Ó·È Ô
Û¯ÔÏÈ·ÛÌfi˜ Ù˘ ∞ÔÎ¿Ï˘„˘ ÙÔ˘
πˆ¿ÓÓË, Ô˘ ÛÙËÚ›¯ÙËΠÛÙÔ
ÚÔÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ 6Ô˘-7Ô˘
·ÈÒÓ· ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÈÛÎfio˘ ∫·ÈÛ·Ú›·˜
∞Ó‰Ú¤·.
√ ∂°∫À∫§√¶∞π¢π™ª√™
Δ√À 10 √À ∞πø¡∞
√ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ∑
∑′
¶ÔÚÊ˘ÚÔÁ¤ÓÓËÙÔ˜, Û˘Ó‰˘¿˙ÔÓÙ·˜ ÙËÓ
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋ ȉÈfiÙËÙ· Ì ÂΛÓË ÙÔ˘
ÏfiÁÈÔ˘, ˘‹ÚÍ ÚÔÛÙ¿Ù˘ ÙˆÓ
Ù¯ÓÒÓ Î·È Â¤‚Ï„ ÌÈ·
·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙË ÛÂÈÚ¿ ÈÛÙÔÚÈÎÒÓ
ÂÁ΢ÎÏÔ·È‰ÂÈÒÓ. ∂Âȉ‹ ›ÛÙ¢ fiÙÈ
Ë ÈÛÙÔÚ›· ¤¯ÂÈ ıˆÚËÙÈ΋ Î·È Ú·ÎÙÈ΋
·Í›·, ˙‹ÙËÛ ÙËÓ ·Ô‰ÂÏÙ›ˆÛË fiψÓ
ÙˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ Ô˘ ̤¯ÚÈ ÙfiÙÂ
˘‹Ú¯·Ó. ∞Ó Î·È Â›Ó·È ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó·
‰È·ÎÚ›ÓÔ˘Ì ÔÈ· Û˘ÁÁÚ¿ÌÌ·Ù·
Û˘Ó¤Ù·ÍÂ Ô ›‰ÈÔ˜ Î·È ÔÈ· ·Ó¤ıÂÛ ÛÂ
¿ÏÏÔ˘˜, Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ‰ÈÎfi ÙÔ˘
‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÌ· Â›Ó·È ÙÔ ¤ÚÁÔ πÛÙÔÚÈ΋
¢È‹ÁËÛË ÙÔ˘ ‚›Ô˘ Î·È ÙˆÓ ڿ͈Ó
μ·ÛÈÏ›Ԣ ·Ôȉ›ÌÔ˘ μ·ÛÈϤˆ˜, Ô˘
·ÔÙÂÏ› ¤Ó· ›‰Ô˜ ÂÁÎˆÌ›Ô˘ ÚÔ˜
ÙÔÓ ÚfiÁÔÓfi ÙÔ˘, ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
μ·Û›ÏÂÈÔ ∞′.
™ÙÔ ÂÁ¯ÂÈÚ›‰ÈÔ ¶ÚÔ˜ ÙÔÓ ›‰ÈÔÓ ÀÈfiÓ
ƒˆÌ·ÓfiÓ ·¢ı‡ÓÂÙ·È ÛÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘
ƒˆÌ·Ófi ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙÔ˘˜ ·ÓÒÙ·ÙÔ˘˜
·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˘˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.
¶ÂÚȤ¯ÂÈ Ï‹ıÔ˜ ÈÛÙÔÚÈÎÒÓ,
ÁˆÁÚ·ÊÈÎÒÓ Î·È ÂıÓÔÏÔÁÈÎÒÓ
ÏËÚÔÊÔÚÈÒÓ. ¶ÔÏϤ˜ ·fi ·˘Ù¤˜,

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

Ô˘ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó ·fi ÙȘ
˘ËÚÂۛ˜ ηٷÛÎÔ›·˜, ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È
ÛÙÔ˘˜ ÛÎÔÔ‡˜ Î·È ÛÙȘ ÌÂıfi‰Ô˘˜ Ù˘
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ‰Èψ̷ٛ·˜ ηÈ
ηı›ÛÙ·ÓÙ·È ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi
ÂÌÈÛÙ¢ÙÈΤ˜.
™ËÌ·ÓÙÈ΋ ËÁ‹ ÏËÚÔÊÔÚÈÒÓ ÁÈ· ÙË
ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋˜ ·˘Ï‹˜
·ÔÙÂÏ› ÙÔ ¤ÚÁÔ ŒÎıÂÛȘ Ù˘
μ·ÛÈÏ›Ԣ Δ¿Íˆ˜, Ô˘ ·ÊÔÚ¿ ÛÙÔ
ÙÂÏÂÙÔ˘ÚÁÈÎfi Ù˘ÈÎfi Ù˘ ·˘Ï‹˜, ÛÙËÓ
ÂÓ‰˘Ì·Û›· ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ÛÙËÓ
ÔÚÁ¿ÓˆÛË ‰È·ÊfiÚˆÓ ÙÂÏÂÙÒÓ Î·È
·ÁÒÓˆÓ ÛÙÔÓ πfi‰ÚÔÌÔ Î.Ï.
∞ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙË Â›Ó·È Î·È Ë
ÚÔÛ¿ıÂÈ· Û‡ÓÙ·Í˘ Ì ÙËÓ
Â›‚ÏÂ„Ë ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ Ù˘
«ÈÛÙÔÚÈ΋˜ ÂÁ΢ÎÏÔ·›‰ÂÈ·˜», Ô˘
··ÚÙ›˙ÂÙ·È ·fi 53 ÙfiÌÔ˘˜ ηÈ
ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ¯ˆÚ›· ÎÂÈ̤ӈÓ
ÈÛÙÔÚÈÎÒÓ ¤ÚÁˆÓ Ì ÛÙfi¯Ô ÙËÓ
ηٿٷÍË Ù˘ ÈÛÙÔÚÈ΋˜
‚È‚ÏÈÔÁÚ·Ê›·˜.
™Ô˘‰·›Ô ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ· ›ӷÈ
ÙÔ ÏÂÍÈÎfi Ù˘ ™Ô‡‰·˜,, ¤Ó· ·fi Ù·
ÂÎÙÂÓ¤ÛÙÂÚ· ·fi Ù· Ûˆ˙fiÌÂÓ·
‚˘˙·ÓÙÈÓ¿ ÏÂÍÈο, Ô˘, ÂÎÙfi˜ ·fi
ÂÙ˘ÌÔÏÔÁÈο Ï‹ÌÌ·Ù·, ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ
Î·È Ï‹ÌÌ·Ù· ÏÔÁÔÙ¯ӛ·˜, ÈÛÙÔÚ›·˜,
ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ Î·È ÂÈÛÙËÌÒÓ.
Ã√¡√°ƒ∞ºπ∞
√È ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘
ηٷÈ¿ÛÙËÎ·Ó Ì ‚ÈÔÁڷʛ˜
ÚÔÛÒˆÓ, ηıÒ˜ Î·È ÙËÓ ÂÚÈÁÚ·Ê‹
‰È·ÊfiÚˆÓ ·ÍÈÔÂÚ›ÂÚÁˆÓ Ê·ÈÓÔ̤ӈÓ,
fiˆ˜ ÛÂÈÛÌÔ›, ı·‡Ì·Ù· Î·È ÈÛÙÔÚÈο
ÁÂÁÔÓfiÙ·, Ù· ÔÔ›· ·ÚÔ˘Û›·Û·Ó
Ì ·˘ÛÙËÚ‹ ËÌÂÚÔÏÔÁȷ΋ ÛÂÈÚ¿.
™Ô˘‰·›Ô˜ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˜ Ù˘
ÂÚÈfi‰Ô˘ ‹Ù·Ó Ô £ÂÔÊ¿Ó˘
Ô √ÌÔÏÔÁËÙ‹˜ (752-818).
∏ ¯ÚÔÓÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘ ·ÔÙÂÏ›
ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ËÁ‹ ÁÈ· ¤ÚÁ· ÙÔ˘ 7Ô˘ ηÈ
ÙÔ˘ 8Ô˘ ·ÈÒÓ· Ô˘ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó
‰È·Ûˆı›. ™‡Á¯ÚÔÓÔ˜ ÙÔ˘ £ÂÔÊ¿ÓË
¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˜ Î·È ÌÂÙ¤ÂÈÙ·
·ÙÚȿگ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜
‹Ù·Ó Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜, ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô
ÔÊ›ÏÔ˘Ì ‰‡Ô ¯ÚÔÓÔÁڷʛ˜: ΔÔ
¯ÚÔÓÔÁÚ·ÊÈÎfi Û‡ÓÙÔÌÔ, Ô˘ ηχÙÂÈ

ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ¤ˆ˜ ÙÔ 829, Î·È ÙÔ
πÛÙÔÚ›· Û‡ÓÙÔÌÔ˜, Ô˘ ÂÍÈÛÙÔÚ› Ù·
ÁÂÁÔÓfiÙ· ·fi ÙÔ 702 ¤ˆ˜ ÙÔ 769.
™ËÌ·ÓÙÈ΋ ¯ÚÔÓÔÁÚ·ÊÈ΋ ÂÚÁ·Û›· ÙÔ˘
10Ô˘ ·ÈÒÓ· Â›Ó·È ÙÔ ¤ÚÁÔ Ì ÙÔ
Û˘ÏÏÔÁÈÎfi Ù›ÙÏÔ √È ÌÂÙ¿ £ÂÔÊ¿ÓËÓ,
Ô˘ Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó ÙË ¯ÚÔÓÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘
·fi ÙÔ 813 ¤ˆ˜ ÙÔ 961. ∞·ÚÙ›˙ÂÙ·È
·fi ¤ÍÈ ÈÛÙÔÚÈο ÎÂÊ¿Ï·È·, Ù· ÔÔ›·
Û˘ÓÙ¿¯ıËÎ·Ó Ì ‚¿ÛË Ù· ‚È‚Ï›· Ù˘
ÈÛÙÔÚÈ΋˜ μÈ‚ÏÈÔı‹Î˘ ÙÔ˘
¶ÔÚÊ˘ÚÔÁ¤ÓÓËÙÔ˘.

∂ÈÎÔÓÔÁÚ·ÊË̤ÓÔ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ.
WERNER FORMAN ARCHIVE/SCALA

™ÙÔ ÊÈÏÔÛÔÊÈÎfi ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
æÂÏÏÔ‡ ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È Â‡ÎÔÏ· Ë
ÓÂÔÏ·ÙˆÓÈ΋ ÛΤ„Ë ÙÔ˘
Û˘ÁÁڷʤ·. ™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
ÚÔÙÔÌ‹ ÙÔ˘ ¶Ï¿ÙˆÓ·, Ô˘,
Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ æÂÏÏfi, ‹Ù·Ó Ô
ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ˜ ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
FRANCESCO RICCARDO
IACOMINO/SHUTTERSTOCK

[93]

[94]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ªπÃ∞∏§ æ∂§§√™
ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘
¶ÔÚÊ˘ÚÔÁ¤ÓÓËÙÔ˘ ˘¿Ú¯ÂÈ ¤Ó· ÎÂÓfi
ÛÙË Û˘Ó¤¯ÈÛË Ù˘ ÈÛÙÔÚÈÔÁÚ·ÊÈ΋˜
·Ú¿‰ÔÛ˘, ÙÔ ÔÔ›Ô Î·Ï‡ÙÂÙ·È
΢ڛˆ˜ ·fi Ù· ¤ÚÁ· ÙˆÓ
¯ÚÔÓÈÎÔÁڿʈÓ. ªÈ· Ù¤ÙÔÈ·
¯ÚÔÓÔÁÚ·Ê›·, Ô˘ ηχÙÂÈ Ù·
ÁÂÁÔÓfiÙ· ·fi ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË
Δ˙ÈÌÈÛ΋ (976) ¤ˆ˜ ÙÔ 1077, Ì·˜
·Ú¤‰ˆÛÂ Ô ªÈ¯·‹Ï æÂÏÏfi˜ (10181078), Ô˘ ‰È¤ıÂÙ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋
ÂÌ‚Ú›ıÂÈ·, ¢ÁψÙÙ›· Î·È Â›¯Â
ηٷϿ‚ÂÈ Ôχ ˘„ËÏ¿ ·ÍÈÒÌ·Ù·,
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ÔÔ›· Î·È ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡ ÁÚ·ÌÌ·Ù¤·. ¶·Ú’ fiÏÔ
Ô˘ Ë ¯ÚÔÓÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ
ÂÏÏ›„ÂȘ Û ‚·ÛÈο ı¤Ì·Ù· (ÔÓfiÌ·Ù·
ÚÔÛÒˆÓ, ÙfiˆÓ Î.Ï.), ·ÔÙÂÏ›

ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ËÁ‹ ÏËÚÔÊÔÚÈÒÓ ÁÈ·
ÙÔ˘˜ ‚›Ô˘˜ ÙˆÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙfiÚˆÓ Î·È ÙȘ
‰ÔÏÔÏÔ˘ ÙˆÓ ›‰ÈˆÓ Î·È ÙˆÓ
ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈÒÓ ÙÔ˘˜.
ΔÔ Û˘ÁÁÚ·ÊÈÎfi ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
æÂÏÏÔ‡ ˘‹ÚÍ ÔχÏ¢ÚÔ, ηıÒ˜
Î¿Ï˘Ù Ï‹ıÔ˜ ıÂÌ¿ÙˆÓ (ıÂÔÏÔÁ›·,
Ï·ÙˆÓÈ΋ Î·È ·ÚÈÛÙÔÙÂÏÈ΋
ÊÈÏÔÛÔÊ›·, ÊÈÏÔÏÔÁ›·, ÌÔ˘ÛÈ΋,
ÈÛÙÔÚ›·, ·ÛÙÚÔÏÔÁ›·). ™ÙÔÓ ÙÔ̤· Ù˘
ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ ‰ÂÓ ·Ú‹Á·Á ÚˆÙfiÙ˘Ë
ÊÈÏÔÛÔÊÈ΋ ÛΤ„Ë, ·ÏÏ¿ ÌÂϤÙËÛÂ,
fiˆ˜ Ô ›‰ÈÔ˜ ‰È·ÙÂÈÓfiÙ·Ó, fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜
·Ú¯·›Ô˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ÊÈÏÔÛfiÊÔ˘˜,
ÈÛ¯˘ÚÈÛÌfi˜ Ô˘ ›Ûˆ˜ ›ӷÈ
˘ÂÚ‚ÔÏÈÎfi˜. ¶¿ÓÙˆ˜, ıˆÚÔ‡Û ÙÔÓ
¶Ï¿ÙˆÓ· ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÊÈÏfiÛÔÊÔ
Î·È Î·ÙËÁÔÚ‹ıËΠÁÈ· ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË
·fi ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·, ηıÒ˜ Ô fiÚÔ˜

«ŒÏÏËÓ» ‹ «ÂÏÏËÓÈÎfi˜» ‹Ù·Ó
Û˘ÓÒÓ˘ÌÔ˜ ÙÔ˘ ÂȉˆÏÔÏ¿ÙÚ˘. ¢ÂÓ
·Ú·Ì¤ÏËÛ fï˜ Î·È ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘
∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË. ™˘Ó¤ÁÚ·„ ۯfiÏÈ· ÁÈ· Ù·
¤ÚÁ· ÙÔ˘ ∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË º˘ÛÈ΋
·ÎÚfi·ÛȘ, ¶ÂÚ› ÂÚÌËÓ›·˜ ηÈ
∞Ó·Ï˘ÙÈο.
ΔÔ ¤ÚÁÔ Ô˘ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ ÙËÓ
Â˘Ú‡Ù·ÙË ÌfiÚʈÛË Î·È Ù· ÓÂ˘Ì·ÙÈο
ÙÔ˘ ÚÔÛfiÓÙ· Â›Ó·È Ë ¢È‰·Ûηϛ·
·ÓÙÔ‰·‹, ÌÈ· ıÂÔÏÔÁÈ΋ ηÈ
ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ÂÁ΢ÎÏÔ·›‰ÂÈ· Ô˘
ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ 201 Ï‹ÌÌ·Ù·. ™ÙÔ ¤ÚÁÔ
·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·È ÔÈ ÓÂÔÏ·ÙˆÓÈΤ˜
·fi„ÂȘ ÙÔ˘ æÂÏÏÔ‡ ηÈ
Û˘ÌϤÎÔÓÙ·È ÔÈ Ì˘ÛÙÈÎÈÛÙÈΤ˜ ȉ¤Â˜
ÁÈ· ÙË ÊÒÙÈÛË Ù˘ „˘¯‹˜ Ì ٷ
ÛÙÔȯ›· Ù˘ ÏÔÁÈ΋˜ ÁÓÒÛ˘ Î·È Ù˘
ÔÚıÔÏÔÁÈ΋˜ ·fi‰ÂÈ͢.

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

[95]

¶·Ï·ÈÔÁÚ·Ê›·
∏ ·Ó¿ÁÓˆÛË Î·È Ë ÁψÛÛÈ΋
ηٷÓfiËÛË ÙˆÓ ËÁÒÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó
‚·ÛÈΤ˜ ÚÔ¸Ôı¤ÛÂȘ Ù˘ ÈÛÙÔÚÈ΋˜
¤Ú¢ӷ˜. ∏ ÁÏÒÛÛ· Î·È Ë ÁÚ·Ê‹ Ù˘
μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∂Ô¯‹˜ ‰ÂÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ¤Ó·
·˘ÙfiÓÔÌÔ Û‡ÛÙËÌ· Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙ÂÈ ÙË
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÎÔÈÓˆÓ›· Î·È ÙȘ ȉÈÔÙ˘›Â˜
Ù˘, ·ÏÏ¿ ÌÈ· Ì·ÎÚ¿ ÂÍÂÏÈÎÙÈ΋
‰È·‰Èηۛ· Ô˘ ÍÂÎÈÓ¿ ·fi ÙËÓ
ÂÌÊ¿ÓÈÛË Ù˘ ÎÔÈÓ‹˜ ÁÏÒÛÛ·˜ ÙˆÓ
·Ú¯·›ˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ.
√È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ·fi ÙȘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ¤˜
ËÁ¤˜ ¤¯Ô˘Ó ÁÚ·Ê› ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋
ÁÏÒÛÛ· ¿ÏϘ ÛÙËÓ ·ÙÙÈΛ˙Ô˘Û·, ¿ÏϘ
ÛÙËÓ ·ÙÙÈ΋, ¿ÏϘ Û ·ÏÔ‡ÛÙÂÚË
ÌÔÚÊ‹, ÙËÓ ÎÔÈÓ‹.
√È Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ ÙÔ˘ ‰˘ÙÈÎÔ‡ ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜
Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ·Ó
΢ڛˆ˜ ÙË Ï·ÙÈÓÈ΋, Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÛÂ
Î·È ÙËÓ Â›ÛËÌË ÁÏÒÛÛ· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.
◊‰Ë fï˜ ·fi ÙÔÓ 5Ô ·ÈÒÓ· ÂÈÛ‹ÏıÂ

ÛÙË ‰ËÌfiÛÈ· ˙ˆ‹ Î·È Ë ÂÏÏËÓÈ΋,
·Ú¯Èο ÁÈ· ÙË Û‡ÓÙ·ÍË ÌÂÌÔӈ̤ӈÓ
ÓfïÓ, ÂÓÒ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ¿ÏÌ·
Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛÂ Ô πÔ˘ÛÙÈÓÈ·Ófi˜ ∞′,
Ô ÔÔ›Ô˜ Û˘Ó¤Ù·Í ÙȘ ¡Â·Ú¤˜
·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ·.
∫·ıÒ˜ Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÚ·Ê‹ ¤¯ÂÈ ‰È¿ÚÎÂÈ·
¯ÈÏÈÂÙËÚ›‰ˆÓ, ˘¤ÛÙË, fiˆ˜ ›ӷÈ
Ê˘ÛÈÎfi, ·ÏÏ·Á¤˜, ÁÈ· ÙËÓ
·Ú·ÎÔÏÔ‡ıËÛË ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó ÂȉÈÎÔ› ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎÔ›
ÎÏ¿‰ÔÈ, fiˆ˜ Ë ·Ï·ÈÔÁÚ·Ê›· ÁÈ· ÙËÓ
·Ó¿ÁÓˆÛË ÙˆÓ ÎÂÈ̤ӈÓ, Î·È Ë
Έ‰ÈÎÔÏÔÁ›·, ÁÈ· ÙË ÌÂϤÙË ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘
·Ú¿‰ÔÛ˘ ÙˆÓ ¯ÂÈÚÔÁڿʈÓ.
∏ ·Ï·ÈÔÁÚ·Ê›· ˆ˜ ÂÈÛÙ‹ÌË ¤¯ÂÈ
·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÙȘ ·Ú¯·›Â˜ Áڷʤ˜ ÛÙȘ
‰È¿ÊÔÚ˜ Ê¿ÛÂȘ Ù˘ ÂͤÏÈ͢ Î·È Ù˘
ÌÂÙ·ÌfiÚʈۋ˜ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙˆÓ
·ÈÒÓˆÓ. π‰È·›ÙÂÚÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ù˘
¤ÚÂ˘Ó¿˜ Ù˘ ·ÔÙÂÏ›, Â›Û˘, Ë
ÛÔ˘‰‹ Ù˘ ÁÚ·Ê‹˜ ÙˆÓ ¯ÂÈÚfiÁڷʈÓ
Έ‰›ÎˆÓ Ô˘ ÛÒıËÎ·Ó ¤ˆ˜ ÙËÓ ÂÔ¯‹
Ì·˜ Û ÂÚÁ·ÌËÓ‹ Î·È Û ¯·ÚÙ›.
∏ ª∂°∞§√°ƒ∞ªª∞Δ∏
∂§§∏¡π∫∏ °ƒ∞º∏
∞ÊÂÙËÚ›· ÛÙËÓ ·‰È¿ÎÔË ÂÍÂÏÈÎÙÈ΋
ÔÚ›· Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ Î·È Ù˘ ÁÚ·Ê‹˜
Ô˘ ·fi ÙË ÌÔÚÊ‹ ÙˆÓ ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ
ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ ¤ÊÙ·Û ÛÙË
ÌÈÎÚÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË, Ô˘ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÈ
΢ڛˆ˜ ÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÁÚ·Ê‹ ÙˆÓ
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ, ·ÔÙÂÏ› ÙÔ
¤ÙÔ˜ 403-402 .Ã. ΔfiÙÂ Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜
∂˘ÎÏ›‰Ë˜ ηıȤڈÛ ÛÙËÓ ∞ı‹Ó·
ÙÔ ÈˆÓÈÎfi ·ÏÊ¿‚ËÙÔ, Ô˘
΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ ·Ú·ÁΈӛ˙ÔÓÙ·˜ Ù·
ÙÔÈο ›‰Ë ÁÚ·Ê‹˜. ŒÙÛÈ,
΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ Û fiÏË ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· ¤Ó·
ÎÔÈÓfi ·ÏÊ¿‚ËÙÔ ÛÂ ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË
ÁÚ·Ê‹, ÙËÓ ÈÔ ·ÓÙÈÚÔÛˆ¢ÙÈ΋
ÌÔÚÊ‹ Ù˘ Û˘Ó·ÓÙ¿Ì Û ̷ÚÌ¿ÚÈÓ˜
‹ ¯¿ÏÎÈÓ˜ ÂÈÁڷʤ˜.
∏ ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË ÁÚ·Ê‹, Ù˘
ÔÔ›·˜ Ù· ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È
·Ó¿ÌÂÛ· Û ‰‡Ô ·Ú¿ÏÏËϘ

¶Ï·Î¤Ù· ÌÂ
ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË
ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÚ·Ê‹
(·ÚÈÛÙÂÚ‹
ÛÂÏ›‰·).
CENAP REFIK ONGAN/
SHUTTERSTOCK

™Ù·˘ÚÔÂȉ‹˜
¯¿ÏÎÈÓË
ÛÊÚ·Á›‰·
ÁÈ· „ˆÌ›.
∏ ·Ó·ıËÌ·ÙÈ΋
ÂÈÁÚ·Ê‹ ÁÚ¿ÊÂÈ
«È‰ÈÔÎÙËÛ›· ÙÔ˘»
‹ «ÛÙË ÌÓ‹ÌË ÙÔ˘
¢ÔÌËÙÈ·ÓÔ‡».
WERNER FORMAN
ARCHIVE/SCALA

[96]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÎÔÈÓˆÓÈΤ˜ Û˘Ó·ÏÏ·Á¤˜ (Û˘Ì‚fiÏ·È·,
‰È·ı‹Î˜ Î.Ï.).
∞ÓÙ›ıÂÙ·, Ù· ‰ËÌfiÛÈ· ¤ÁÁÚ·Ê·
˘ÈÔıÂÙÔ‡Û·Ó ÌÈ· ÈÔ Â›ÛËÌË ÁÚ·Ê‹,
ÙË ÏÂÁfiÌÂÓË ÁÚ·ÊÂÈÔÎÚ·ÙÈ΋, ÛÙËÓ
ÔÔ›· Ù· ÛÙÔÏ›‰È· Î·È ÔÈ ÂÚÈÙÙ¤˜
ÁÚ·Ì̤˜ ÙˆÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ ‰È·ÛÊ¿ÏÈ˙·Ó
ÙË ÁÓËÛÈfiÙËÙ· ÙˆÓ ÂÁÁڿʈÓ. Δ¤ÏÔ˜,
ÔÈ ÁÚ·Ê›˜, Ô˘ ·ÓÙ¤ÁÚ·Ê·Ó ‰È¿ÊÔÚ·
¤ÚÁ· Û ηÏÏÈÁÚ·ÊÈÎfi Ù‡Ô ÁÚ·Ê‹˜
ÌÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ÚԉȷÁڷʤ˜,
ÈηÓÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙȘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ
‚È‚ÏÈfiÊÈÏˆÓ Ù˘ ÂÔ¯‹˜,
¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ÙË ÏÂÁfiÌÂÓË
‚È‚Ïȷ΋ ÁÚ·Ê‹. ∏ ÎÂÊ·Ï·ÈÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË
ÁÚ·Ê‹ ‰ÂÓ ‰È·ÙËÚ‹ıËΠÌfiÓÔ ÛÙËÓ
ÂÈÁÚ·ÊÈ΋ Ù¤¯ÓË, ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙË
ÁÚ·Ê‹ ¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ, fiˆ˜
·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È Û ¿˘ÚÔ ÙÔ˘
ªÔ˘Û›Ԣ ÙÔ˘ μÂÚÔÏ›ÓÔ˘ Ì ÙÔ ¤ÚÁÔ
ÙÔ˘ ΔÈÌÔı¤Ô˘ ¶¤ÚÛ˜ (4Ô˜ ·ÈÒÓ·˜
.Ã.). ΔÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÂӉȷʤÚÔÓ ÁÈ· ÙÔÓ
ÂÏÏËÓÈÎfi ÔÏÈÙÈÛÌfi ›¯Â ˆ˜ Û˘Ó¤ÂÈ·
ÙËÓ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ Î·È ÙË ‰È¿‰ÔÛË ÔÏÏÒÓ
ÎÏ·ÛÈÎÒÓ ÎÂÈÌ¤ÓˆÓ Ô˘ ‰È·ÛÒ˙Ô˘Ó
‰‡Ô Ù‡Ô˘˜ ÁÚ·Ê‹˜, ÙË «‚·Î¯˘Ï›‰ÂÈ·»
Î·È ÙË ÚˆÌ·˚΋ ÎÂÊ·Ï·ÈÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË.
∏ ÚÒÙË ‹Ú ÙÔ fiÓÔÌ¿ Ù˘ ·fi ¤Ó·Ó
΢ÏÈÓ‰ÚÈÎfi ¿˘ÚÔ ÙÔ˘ μÚÂÙ·ÓÈÎÔ‡
ªÔ˘Û›Ԣ Ô˘ ¯ÚÔÓÔÏÔÁÂ›Ù·È ÛÙÔ 2Ô
·ÈÒÓ· Ì.Ã. Î·È ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘
μ·Î¯˘Ï›‰Ë. √ Ù‡Ô˜ ·˘Ùfi˜ ‰È·ÙËÚ›
ÙËÓ ·˘ÛÙËÚ‹ ÁˆÌÂÙÚÈ΋ ÌÔÚÊ‹ ÙˆÓ
ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ, ÂÈÌË·ÓÔÓÙ·˜
fiÙ ÙȘ ηٷÎfiÚ˘Ê˜ Î·È fiÙ ÙȘ
ÔÚÈ˙fiÓÙȘ ÁÚ·Ì̤˜. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ë
ڈ̷˚΋ ÎÂÊ·Ï·ÈÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË,
·ÓÙÈÚÔÛˆ¢ÙÈ΋ ÌÔÚÊ‹ Ù˘ ÔÔ›·˜
√ ÛÙ·˘Úfi˜ ÙÔ˘
ªÂÁ¿ÏÔ˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘,
·fi ÙÔ ÌÔ˘Û›Ô
Ù˘ ¶°¢ª.
SCALA

ÁÚ·Ì̤˜, ¯ˆÚ›˜ ÔÈ ÎÂÚ·›Â˜ ÙÔ˘˜ Ó·
ÍÂÂÚÓÔ‡Ó ÙÔ ‰ÈÏfi ·˘Ùfi fiÚÈÔ, ‹Ù·Ó
Ô Î·ÓfiÓ·˜ ÛÙȘ ·ÙÙÈΤ˜ ÂÈÁڷʤ˜.
Ÿˆ˜ Â›Ó·È ÁÓˆÛÙfi, Ë ÁÚ·Ê‹ ›ӷÈ
Û˘Ó¯‹˜, ¯ˆÚ›˜ ‰ËÏ·‰‹ ¯ˆÚÈÛÌfi
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ ϤÍÂȘ Î·È ¯ˆÚ›˜ Ó·
˘¿Ú¯Ô˘Ó Ó‡̷ٷ Î·È ÙfiÓÔÈ.
∏ ÂÈÛ·ÁˆÁ‹ ÙˆÓ ÛËÌ›ˆÓ ÛÙ›Í˘, ÙˆÓ
ÙfiÓˆÓ Î·È ÙˆÓ ÓÂ˘Ì¿ÙˆÓ, Ô˘
·Ô‰›‰ÂÙ·È ÛÙÔÓ ∞ÚÈÛÙÔÊ¿ÓË ÙÔÓ
μ˘˙¿ÓÙÈÔ, ·ÔÙ¤ÏÂÛ ¤Ó· ·ÎfiÌË
ÛÙÔÈ¯Â›Ô ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÈÙ¿¯˘Ó ÙË
‰È·‰Èηۛ· ÚÔ˜ ÙËÓ ·ÏÔÔ›ËÛË.

™ÙËÓ ÎÏ·ÛÈ΋ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ· Î·È ÛÙÔ
ªÂÛ·›ˆÓ· Û˘Ó˘‹ÚÍ·Ó ÙÚÂȘ Ù‡ÔÈ
ÁÚ·Ê‹˜, Ô˘ ‹Ù·Ó Û˘Ó¿ÚÙËÛË Ù˘
Û¯¤Û˘ Ô˘ ‰È·ÌÔÚʈÓfiÙ·Ó ·Ó¿ÌÂÛ·
ÛÙÔ ›‰ÈÔ ÙÔ ¤ÚÁÔ Î·È ÛÙÔÓ ·Ú·Ï‹ÙË
ÙÔ˘: Ë ÂÈÛÂÛ˘Ṳ́ÓË, Ë
ÁÚ·ÊÂÈÔÎÚ·ÙÈ΋ Î·È Ë ‚È‚Ïȷ΋
ÁÚ·Ê‹. ∏ ÂÈÛÂÛ˘Ṳ́ÓË ‹ ÎÔÈÓ‹
‹Ù·Ó ¤Ó· ÎÔÈÓfiÙ˘Ô fiÚÁ·ÓÔ ÁÚ·Ê‹˜,
Ô˘ Â͢ËÚÂÙÔ‡Û ÙË ÁÚ·Ù‹
ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ
ÛÙȘ ‰È·ÚÔÛˆÈΤ˜ ‹ Û˘ÁÁÂÓÈΤ˜
ÙÔ˘˜ Û¯¤ÛÂȘ (ÂÈÛÙÔϤ˜) ‹

Û˘Ó·ÓÙ¿Ì Û ¤Ó·Ó ¿˘ÚÔ ÙÔ˘ 2Ô˘
·ÈÒÓ· Ì.Ã., Ô˘ ÂÚȤ¯ÂÈ ·fiÛ·ÛÌ·
·fi ÙËÓ πÏÈ¿‰· ÙÔ˘ √Ì‹ÚÔ˘, Ì·ÚÙ˘Ú›
ÌÈ· Ù¿ÛË ÁÈ· ÛÙÚÔÁÁ˘ÏÔÔ›ËÛË ÙˆÓ
ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ.
ΔÔ ÂfiÌÂÓÔ ‚‹Ì· ÂͤÏÈ͢ Ù˘
ÎÂÊ·Ï·ÈÔÁÚ¿ÌÌ·Ù˘ ÙÔ Û˘Ó·ÓÙ¿ÌÂ
ÛÙË ÏÂÁfiÌÂÓË ‚È‚ÏÈ΋ ÁÚ·Ê‹, Ô˘
ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ¤ÙÛÈ ÂÂȉ‹ Ù·
ÁÓËÛÈfiÙÂÚ· ‰Â›ÁÌ·Ù¿ Ù˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È
Û ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· Ù· ÔÔ›· ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÙË
μ›‚ÏÔ. Δ˘Èο ‰Â›ÁÌ·Ù· Ù˘
ÙÂÏÂÈÔÔÈË̤Ó˘ ÌÔÚÊ‹˜, fiˆ˜

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

[97]

¶¿˘ÚÔ˜ Ì ÙËÓ
∂ÈÛÙÔÏ‹ ÚÔ˜
∂‚Ú·›Ô˘˜,
ÁÚ·Ì̤ÓË ÛÙ·
·Ú¯·›· ÂÏÏËÓÈο.
ÃÚÔÓÔÏÔÁ›ٷÈ
ÌÂٷ͇ 3Ô˘ ηÈ
4Ô˘ ·ÈÒÓ·.
CORBIS/APEIRON

[98]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

··ÓÙ¿Ù·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔÓ 4Ô ·ÈÒÓ·
Ì.Ã., ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ‰‡Ô ·fi ÙÔ˘˜
·Ú¯·ÈfiÙÂÚÔ˘˜ ÎÒ‰ÈΘ Ô˘
ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÙË μ›‚ÏÔ – Ô ¤Ó·˜
Ê˘Ï¿ÛÛÂÙ·È ÛÙË μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË ÙÔ˘
μ·ÙÈηÓÔ‡ Î·È Ô ¿ÏÏÔ˜ ÛÙË
μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË ÙÔ˘ μÚÂÙ·ÓÈÎÔ‡ ªÔ˘Û›Ԣ.
줂·È·, Ô ÏfiÁÔ˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ë
‚È‚ÏÈ΋ ÁÚ·Ê‹ ÂÍ·ÏÒıËΠηÈ
ηıÈÂÚÒıËΠÔÊ›ÏÂÙ·È Î·È ÛÙËÓ
ÈÛÙÔÚÈ΋ Û˘Á΢ڛ· ·ÓÙÈηٿÛÙ·Û˘
ÙÔ˘ ·‡ÚÔ˘ Ì ÙËÓ ÂÚÁ·ÌËÓ‹, ¤Ó·
ÈÔ Â˘¤ÏÈÎÙÔ Î·È Ì ÔÌ·ÏfiÙÂÚË
ÂÈÊ¿ÓÂÈ· ˘ÏÈÎfi, ÛÙË ÌÔÚÊÔÔ›ËÛË
ÙˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ Û ʇÏÏ· Î·È ÛÙËÓ
·Ó¿ÁÎË ÏfiÁˆ ÂÍ¿ψÛ˘ ÙÔ˘
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡ οı ÂÎÎÏËÛ›· Ó· ¤¯ÂÈ
·fi ¤Ó· ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ·ÓÙ›ÁÚ·ÊÔ Ù˘
∞Á›·˜ °Ú·Ê‹˜. ∞Ó·ÊÔÚÈο Ì ÙË
ÌÔÚÊ‹, ¤ÌÊ·ÛË ‰›ÓÂÙ·È ÛÙËÓ
·ÈÛıËÙÈ΋ ÂÌÊ¿ÓÈÛË ÙˆÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ,
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Â›Ó·È ÔÈ
¤ÓÙÔÓ˜ ʈÙÔÛÎÈ¿ÛÂȘ Ô˘
ÚÔÛ‰›‰Ô˘Ó ÂÍÂ˙ËÙË̤ÓË ÂÌÊ¿ÓÈÛË.
Δ· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‰Â›ÁÌ·Ù· Ù˘ ‚È‚ÏÈ΋˜
ÁÚ·Ê‹˜ Û˘Ó·ÓÙÒÓÙ·È ÙÔÓ 6Ô ·ÈÒÓ· ÛÂ
ÌÈ· ÛÂÈÚ¿ ÔÏ˘ÙÂÏÒÓ ÌÓËÌÂÈ·ÎÒÓ
¯ÂÈÚÔÁڿʈÓ, ÙÔ˘˜ ÏÂÁfiÌÂÓÔ˘˜
ÔÚÊ˘ÚÔ‡˜ ÎÒ‰ÈΘ, Ô˘ ÂÌÊ·Ó›˙Ô˘Ó
Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ· ·fi ÙËÓ ¿Ô„Ë Ù˘
ÁÚ·Ê‹˜. Δ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ¤¯Ô˘Ó ¯Ú˘Ûfi ‹
·ÛË̤ÓÈÔ ÛÙÈÏÓfi ¯ÚÒÌ· ηÈ
ÙÔÔıÂÙÔ‡ÓÙ·È ¿Óˆ Û ÎfiÎÎÈÓË
ÂÚÁ·ÌËÓ‹, ÂÓÒ ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÔ‡ÓÙ·È Î·È
Ì ÌÈÎÚÔÁڷʛ˜. ¶Ï¿È ÛÙË ‚È‚ÏÈ΋
ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË ÁÚ·Ê‹, Ô˘ ·Ú¯›˙ÂÈ
Ó· ·Ú·ÎÌ¿˙ÂÈ ·fi ÙÔÓ 6Ô ·ÈÒÓ·,
›¯·Ó ·Ó·Ù˘¯ı›, fiˆ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ô
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi˜ Û˘ÁÁڷʤ·˜ πˆ¿ÓÓ˘
ºÈÏfiÔÓÔ˜, Î·È ‰È¿ÊÔÚÔÈ ¿ÏÏÔÈ Ù‡ÔÈ
ÁÚ·Ê‹˜, ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜
ÚÔ‹Ïı ·fi ÙËÓ ∞›Á˘ÙÔ Î·È
ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠÎÔÙÈ΋ ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË
ÁÚ·Ê‹. ∞˘Ù‹ ˘ÈÔıÂÙ‹ıËΠ·fi ÙÔ˘˜
∫fiÙ˜ Ù˘ ∞ÈÁ‡ÙÔ˘ Î·È ··ÓٿٷÈ
ÛÙ· Â›ÛËÌ· ¤ÁÁÚ·Ê· ÙÔ˘
·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜.
∞ÓÙÈÚÔÛˆ¢ÙÈÎfi ‰Â›ÁÌ· Â›Ó·È ¤Ó·
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ ÙÔ˘ 7Ô˘ ·ÈÒÓ·, Ô˘
ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Î›ÌÂÓÔ ·fi ÙÔ ‚È‚Ï›Ô
ÙˆÓ ¶ÚÔÊËÙÒÓ Ù˘ ¶·Ï·È¿˜

¢È·ı‹Î˘, ÛÙÔ ÔÔ›Ô Ù· ÁÚ¿ÌÌ·Ù·
¤¯Ô˘Ó οıÂÙË ÊÔÚ¿.
™ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Ê¿ÛË ÙÔ˘
ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·ÙÔ˘ Ú˘ıÌÔ‡, Ô˘ ‹Ù·Ó
Û ÈÛ¯‡ ¤ˆ˜ ÙÔ 10Ô ·ÈÒÓ·,
·Ó·Ù‡¯ıËΠ¤Ó·˜ ·ÎfiÌË Ù‡Ô˜
ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·Ù˘ ÁÚ·Ê‹˜, Ë
Ô͢ÎfiÚ˘ÊË, Ô˘ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠ̠‰‡Ô
ÌÔÚʤ˜: ÙËÓ ÎÂÎÏÈ̤ÓË Ô͢ÎfiÚ˘ÊË,
ÛÙËÓ ÔÔ›· Ù· ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ¤¯Ô˘Ó
ÂÏ·ÊÚ¿ ÎÏ›ÛË ÚÔ˜ Ù· ‰ÂÍÈ¿, ÌÂ
Ô„ÈÌfiÙÂÚÔ ‰Â›ÁÌ· Ù˘ ÁÚ·Ê‹˜ ÙÔ
æ·ÏÙ‹ÚÈÔ ÙÔ˘ √˘Û¤ÓÛÎË (862), ηÈ
ÙËÓ fiÚıÈ· Ô͢ÎfiÚ˘ÊË, Ô˘ ÂÈ̤ÓÂÈ
ÛÙȘ ÂÓÙ˘ÒÛÂȘ ÙÔ˘ ÛÎÈÔʈÙÈÛÌÔ‡.
ŒÓ· Û˘Ó‰˘·ÛÌfi Ù˘ ‚È‚ÏÈ΋˜
ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·Ù˘ Î·È Ù˘
Ô͢ÎfiÚ˘Ê˘ ÁÚ·Ê‹˜ ·ÔÙÂÏ› Ë
ÁÚ·Ê‹ ÙˆÓ ∂˘·ÁÁÂÏÈ·Ú›ˆÓ,
ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÎÒÓ ‚È‚Ï›ˆÓ Ô˘ ÂÚȤ¯Ô˘Ó
ÂÚÈÎÔ¤˜ ·fi Ù· ∂˘·ÁÁ¤ÏÈ· ÙÔ˘
10Ô˘ ·ÈÒÓ·. ∏ ÁÚ·Ê‹ ·˘Ù‹ ›ӷÈ
ÁÓˆÛÙ‹ ˆ˜ ÛÙÚÔÁÁ˘ÏfiÛ¯ËÌË
ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË.
∏ ªπ∫ƒ√°ƒ∞ªª∞Δ∏
∂§§∏¡π∫∏ °ƒ∞º∏
√ Ù‡Ô˜ Ù˘ ÌÈÎÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù˘ ÁÚ·Ê‹˜
ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠÁ‡Úˆ ÛÙÔ 800 ηÈ
΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ
ÂfiÌÂÓˆÓ ‚˘˙·ÓÙÈÓÒÓ ·ÈÒÓˆÓ, ÒÛÔ˘
¤ÊÙ·ÛÂ, ÂÍÂÏÈÎÙÈο, ¤ˆ˜ ÙȘ ̤Ú˜
Ì·˜. ∏ ¯Ú‹ÛË Ù˘ Ï·ÙÈÓÈ΋˜ ˆ˜

ÁÏÒÛÛ·˜ ÙˆÓ Â›ÛËÌˆÓ ÂÁÁÚ¿ÊˆÓ Î·È
ÛÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ·ÎfiÌË ÂÚÈÔ¯¤˜
ÂËÚ¤·Û ÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙfiÛÔ Ù˘
Ï·ÙÈÓÈ΋˜ fiÛÔ Î·È Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜
ÁÚ·ÊÂÈÔÎÚ·ÙÈ΋˜ ÁÚ·Ê‹˜. √È Ó¤Â˜
ÔÏÈÙÈÎÔÎÔÈÓˆÓÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜ Ô˘
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó ÙÔÓ 5o ·ÈÒÓ·, ηÈ
ȉȷ›ÙÂÚ· Ë ·Ú·ÎÌ‹ ÙÔ˘ ·ÛÙÈÎÔ‡
‚›Ô˘, ÂÚÈfiÚÈÛ·Ó ÙË ÁÓÒÛË Ù˘
ÁÚ·Ê‹˜ Û ¤Ó·Ó ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓÔ Î‡ÎÏÔ
ÔÏÈÙÈÎÒÓ Î·È ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÒÓ
ÁÚ·ÊÂÈÔÎÚ·ÙÒÓ, Ô˘ ÂͤÙÂÈÓ·Ó ÙË
‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘˜ Î·È Û ȉȈÙÈο
¤ÁÁÚ·Ê·, Ì ·Ó·fiÊ¢ÎÙË Û˘Ó¤ÂÈ·
ÙËÓ ·ÏÏËÏÂ›‰Ú·ÛË ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙË
Ï·ÙÈÓÈ΋ ÎÂÊ·Ï·ÈÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË Î·È ÙËÓ
ÎÔÈÓ‹ ÂÈÛÂÛ˘Ṳ́ÓË. √È ·ÌÔÈ‚·›Â˜
ÂÈÚÚÔ¤˜ Ô‰‹ÁËÛ·Ó ¤ÙÛÈ ÛÙË
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
ÂÈÛÂÛ˘Ṳ́Ó˘, Ô˘ ·ÔÙ¤ÏÂÛ ÙËÓ
·˘ÙfiÓÔÌË ¤ÎÊÚ·ÛË ÙˆÓ μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ
Û ‰‡Ô ÙÔÌ›˜: ÙËÓ Â›ÛËÌË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹
ÁÚ·ÌÌ·Ù›· Î·È ÙË Û˘ÓËıÈṲ̂ÓË
ÁÚ·Ê‹ ÙˆÓ ÎÔÈÓÒÓ ·ÓıÚÒˆÓ. ∂›Ó·È
Ê˘ÛÈÎfi Ë ÁÚ·Ê‹ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋˜
ÁÚ·ÌÌ·Ù›·˜ Ó· ‰È·ÙËÚ› ÙÔÓ ÙfiÓÔ Ù˘
ÂÈÛËÌfiÙËÙ·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÎÊÚ¿˙ÂÙ·È
ÛÙË Û¯¤ÛË Ô˘ ‰È·ÙËÚ› Ì ÙË ‚È‚ÏÈ΋
ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË, ÂÓÒ Ë ÎÔÈÓ‹ ÁÚ·Ê‹
·ÔÎfiËÎÂ ·fi ÙË ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË
Î·È Âȉ›ˆÍ ¤Ó·Ó ‡ÎÔÏÔ Î·È Ù·¯‡
ÁÚ·ÊÈÎfi ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·. ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi
ÁÓÒÚÈÛÌ· ÙˆÓ ÂÈÛÂÛ˘Ṳ́ӈÓ

[99]

√ ™ÈÓ·˚ÙÈÎfi˜
∫Ò‰Èη˜ (Codex
Sinaiticus) ›ӷÈ
¤Ó·˜ ·Ú¯·›Ô˜
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ˜
ÎÒ‰Èη˜ Ô˘
ÂÚȤ¯ÂÈ Ù·
‚È‚Ï›· Ù˘
∫·ÈÓ‹˜ ¢È·ı‹Î˘
Î·È ¤Ó· ̤ÚÔ˜
ÙˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ Ù˘
¶·Ï·È¿˜
¢È·ı‹Î˘.
º˘Ï¿ÛÛÂÙ·È
ÛÙË μÚÂÙ·ÓÈ΋
μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË
ÙÔ˘ §ÔÓ‰›ÓÔ˘
(·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
SCALA

§ÂÙÔ̤ÚÂÈ· ·fi
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ ÙÔ˘
11Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÌÂ
·Ú¯·›· ÂÏÏËÓÈ΋
ÁÚ·Ê‹, Ô˘
ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ
ÙÔ Î˘Ó‹ÁÈ
ÏÈÔÓÙ·ÚÈÔ‡.
ALFREDO DAGLI
ORTI/CORBIS/APEIRON

[100]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÁÚ·ÊÒÓ Â›Ó·È fiÙÈ Ù· ÁÚ¿ÌÌ·Ù·
ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È Âӈ̤ӷ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜
Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó Û˘ÏÏ·‚¤˜ ηÈ
ÔÏfiÎÏËÚ˜ ϤÍÂȘ ¯ˆÚ›˜ Ó· Ï˘ı› Ë
Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ù˘ ÁÚ·Ê‹˜. ∏
ÌÈÎÚÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË ÁÚ·Ê‹ ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È ÁÈ·
ÙËÓ ÎÔÌ„‹ Ù˘ ÂÌÊ¿ÓÈÛË, Î·È ÙÔ Û·Ê‹
¯ˆÚÈÛÌfi ÙˆÓ Ï¤ÍÂˆÓ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. Δ·
ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Â›Ó·È fiÚıÈ· ‹ Ì ÂÏ·ÊÚ¿
·fiÎÏÈÛË ÚÔ˜ Ù· ‰ÂÍÈ¿ ‹ Ù·
·ÚÈÛÙÂÚ¿. ΔÔ ·Ï·ÈfiÙÂÚÔ Ûˆ˙fiÌÂÓÔ
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ ÛÙÔ ÔÔ›Ô

¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÂÈÛÂÛ˘Ṳ́ÓË ÁÚ·Ê‹
ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÊÈÏÔÏÔÁÈÎÔ‡ ¤ÚÁÔ˘
Â›Ó·È Ô ÎÒ‰Èη˜ Ô˘ Ê˘Ï¿ÛÛÂÙ·È ÛÙË
μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË ÙÔ˘ μ·ÙÈηÓÔ‡ ηÈ
ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Î›ÌÂÓÔ Ì ‰È‰·Ûηϛ˜
¶·Ù¤ÚˆÓ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ (Doctrina
patrum). ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔ˘˜ ÌÂÏÂÙËÙ¤˜,
ÛËÌ·›ÓÔÓÙ· ÚfiÏÔ ÛÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· Ù˘
ÌÈÎÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù˘ ÁÚ·Ê‹˜, Ì ÙË
ÌÔÚÊ‹ Ô˘ ·˘Ù‹ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ÙÔÓ 9Ô
·ÈÒÓ·, ‰È·‰Ú·Ì¿ÙÈÛ·Ó Ù·
‚È‚ÏÈÔÁÚ·ÊÈο ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· ÙˆÓ ÌÔÓÒÓ,

Î·È È‰È·›ÙÂÚ· Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ™ÙÔ˘‰›Ô˘, ·fi
ÙËÓ ÔÔ›· ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È Î·È ÙÔ
·Ú¯·ÈfiÙÂÚÔ ¯ÚÔÓÔÏÔÁË̤ÓÔ
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ (835) ÌÈÎÚÔÁÚ¿ÌÌ·ÙÔ˘
Ú˘ıÌÔ‡, ÙÔ ∂˘·ÁÁ¤ÏÈÔ √˘Û¤ÓÛÎË.
∞ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ô ÚfiÏÔ ‰È·‰Ú·Ì¿ÙÈÛ·Ó Î·È Ù·
‚È‚ÏÈÔÁÚ·ÊÈο ΤÓÙÚ· ÙˆÓ
ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÒÓ ÛÙË ™˘Ú›·˜, ÙˆÓ
πÂÚÔÛÔÏ‡ÌˆÓ Î·È ÙÔ˘ ™ÈÓ¿.
∏ ÌÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛË ·˘Ù‹, Ë
ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚË ÛÙ· 2.500 ¯ÚfiÓÈ·
ÈÛÙÔÚ›·˜ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÁÚ·Ê‹˜,

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

¤·ÈÍ ΢ڛ·Ú¯Ô ÚfiÏÔ ÛÙËÓ
·Ó·Á¤ÓÓËÛË ÙˆÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘ 9Ô˘
Î·È ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÛÙÔÓ «¶ÚÒÙÔ
‚˘˙·ÓÙÈÓfi Ô˘Ì·ÓÈÛÌfi», fiˆ˜
ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎÂ ·fi ÙÔ °¿ÏÏÔ
‚˘˙·ÓÙÈÓÔÏfiÁÔ ¶ÔÏ §Â̤ÚÏ.
√È Î˘ÚÈfiÙÂÚÔÈ ÂÌÓ¢ÛÙ¤˜ Ù˘ ΛÓËÛ˘
·˘Ù‹˜ ¤‰ÂÈÍ·Ó ˙ˆËÚfi ÂӉȷʤÚÔÓ ÁÈ·
ÙË ÛÔ˘‰‹ Ù˘ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜,
·Ó·˙‹ÙËÛ·Ó ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· Û ÌÔÓ¤˜ Ù˘
ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜ Î·È ÙˆÓ ÁÂÈÙÔÓÈÎÒÓ
fiÏÂˆÓ Î·È ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó Û¯ÔϤ˜

·ÓÙÈÁÚ·Ê‹˜, ÛÙȘ Ôԛ˜
ÌÂÙ·¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·Ó
(ÌÂÙ·ÁÚ¿ÊÔÓÙ·Ó ‰ËÏ·‰‹ ·fi
ÎÂÊ·Ï·ÈÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË ÛÂ ÌÈÎÚÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË
ÁÚ·Ê‹) ‰È¿ÊÔÚ· ΛÌÂÓ·. ÿÚË ÛÙȘ
ÚÔÛ¿ıÂȘ ÏÔÁ›ˆÓ fiˆ˜ Ô πˆ¿ÓÓ˘
Ô °Ú·ÌÌ·ÙÈÎfi˜, Ô §¤ÔÓÙ·˜ Ô
ºÈÏfiÛÔÊÔ˜, Ô ·ÙÚȿگ˘ ºÒÙÈÔ˜ ηÈ
Ô Â›ÛÎÔÔ˜ ∫·ÈÛ·Ú›·˜ ∞Ú¤ı·˜
ÂÚÈÛ˘ÓÂϤÁËÛ·Ó ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· ÌÂ
ÂÚȯfiÌÂÓÔ ıÂÙÈÎÒÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ Î·È
‰È·ÛÒıËÎ·Ó ÔÏÏÔ› ·fi ÙÔ˘˜
ıËÛ·˘ÚÔ‡˜ Ù˘ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋˜
ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿˜ ÙˆÓ ·Ú¯·›ˆÓ. ◊‰Ë fï˜
·fi ÙÔÓ 9Ô ·ÈÒÓ· ·Ú·ÙËÚ‹ıËηÓ
Ӥ˜ Ù¿ÛÂȘ ÛÙËÓ ÂͤÏÈÍË Ù˘ ÁÚ·Ê‹˜
Ì ÙËÓ ˘ÈÔı¤ÙËÛË Î·ÈÓÔÙÔÌÈÒÓ Ô˘
·ÊÔÚÔ‡Û·Ó ÙËÓ Â·ÓÂÈÛ·ÁˆÁ‹
ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·ÙˆÓ ¯·Ú·ÎÙ‹ÚˆÓ ÛÙË
ÌÈÎÚÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË ÁÚ·Ê‹. √ÚÈṲ̂ӷ
ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÌÂÙ·‚Ï‹ıËÎ·Ó ·fi ÌÈÎÚ¿
Û ÎÂÊ·Ï·›· ›Ù ÁÈ·Ù› Ë
ÎÂÊ·Ï·ÈÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·Ó
·Ú¿ÏÏËÏ· Û ÂÈÎÂÊ·Ï›‰Â˜ ›Ù ·fi
Â›‰Ú·ÛË ÙˆÓ ÚÔÙ‡ˆÓ Ô˘
ÌÂÙ·¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·Ó. ¢ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎÂ
¤ÙÛÈ Ô Ó¤Ô˜ Ú˘ıÌfi˜ Ù˘ ÌÂÈÎÙ‹˜
ÌÈÎÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù˘ ÁÚ·Ê‹˜, Ô˘
ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ¤ˆ˜ Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 11Ô˘
·ÈÒÓ·.
¢‡Ô Â›Ó·È ÔÈ ‚·ÛÈÎÔ› Ù‡ÔÈ Ô˘
΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ·Ó ÙËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹: Ë fiÚıÈ·
ηÏÏÈÁÚ·ÊÈ΋, Ô˘ ÏËÛ›·˙ ÙËÓ
ηı·Ú‹ ÌÈÎÚÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË ÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘
9Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È ÂÈÛ‹Á·Á ٷ
ÌÂÁ·ÏÔÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÛËÌ›· ∂ Î·È ∏, ηÈ
ÙËÓ Î·ÏÏÈÁÚ·ÊÈ΋ Ì ÎÏ›ÛË ÁÚ·Ê‹.
∞fi ÙÔ 12Ô ·ÈÒÓ· οı ÎÒ‰Èη˜
·¤ÎÙËÛ ÙË ‰È΋ ÙÔ˘ ȉÈÔÌÔÚÊ›· ηÈ
·ÔÙ‡ˆÛ ÙÔ ÚÔÛˆÈÎfi ‡ÊÔ˜ ÙˆÓ
·ÓÙÈÁڷʤˆÓ. Δ· ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· ÔÏÏÒÓ
ÌÔÓ·ÛÙÈÎÒÓ Î¤ÓÙÚˆÓ Ù˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ (∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
™ÈÓ¿, μÈı˘Ó›·) ‰È·ÛÒ˙Ô˘Ó
Ù¯ÓÔÙÚÔÈΤ˜ ·ÔÎÏ›ÛÂȘ ηÈ
ȉȷ›ÙÂÚÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÁÚ·Ê‹˜ ηÈ
‹Ú·Ó ÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘˜ ·fi ÙÔÓ ÙfiÔ
ÚÔ¤Ï¢Û˘ (Ù‡Ô˜ ÁÚ·Ê‹˜ ÌÔÓ‹˜
¶ÚÔ‰ÚfiÌÔ˘ Ù˘ ¶¤ÙÚ·˜ Î.Ï.). ™Ù·
Ù¤ÏË ÙÔ˘ 13Ô˘ Î·È ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘
14Ô˘ ·ÈÒÓ· ÛËÌÂÈÒıËÎÂ Ó¤· ¿ÓıËÛË

ÙˆÓ ÛÔ˘‰ÒÓ Ù˘ ÎÏ·ÛÈ΋˜
·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜, Ô˘ ÚÔÔȈÓÈ˙fiÙ·Ó ÙÔ
‰˘ÙÈÎfi Ô˘Ì·ÓÈÛÌfi. ¢ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËηÓ
Û¯ÔϤ˜ fiˆ˜ ÙÔ˘ ª¿ÍÈÌÔ˘ ¶Ï·ÓÔ‡‰Ë,
ÛÙȘ Ôԛ˜ ÔÈ ÏfiÁÈÔÈ Î·È ÔÈ
ÌÔÚʈ̤ÓÔÈ ·Ó·˙ËÙÔ‡Û·Ó ·Ú¯·›·
¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· Ù· ÔÔ›· fi¯È ÌfiÓÔ Ù·
·ÓÙ¤ÁÚ·Ê·Ó ·ÏÏ¿ Î·È Ù· Û¯ÔÏ›·˙·Ó,
ηÈ, ηıÒ˜ ÂӉȷʤÚÔÓÙ·Ó
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÁÈ· ÙÔ ÂÚȯfiÌÂÓÔ
·Ú¿ ÁÈ· ÙË ÌÔÚÊ‹, ‰ÂÓ
·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Î¿ÔÈÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ
ÚfiÙ˘Ô ÁÚ·Ê‹˜. ŒÙÛÈ, ˘‹Ú¯·Ó
ÔχÙÈÌÔÈ ÎÒ‰ÈΘ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ÂÂȉ‹
›¯·Ó ÚÔÛˆÈÎfi ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· ÁÚ·Ê‹˜,
‰ÂÓ Âȉ¤¯ÔÓÙ·Ó Ù·ÍÈÓfiÌËÛË.
¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ÔÈ Î·ÏÏÈÁÚ·ÊÈΤ˜ Û¯ÔϤ˜
Ô˘ ›¯·Ó ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹
ÙˆÓ Îˆ‰›ÎˆÓ ˘ÈÔı¤ÙËÛ·Ó ÌÈ· ηÓÔÓÈ΋
ÁÚ·Ê‹ Ô˘ ›¯Â ˆ˜ ÚfiÙ˘fi Ù˘ ÙË
ÌÂÈÎÙ‹ ÌÈÎÚÔÁÚ¿ÌÌ·ÙË ÙÔ˘ 10Ô˘ ηÈ
ÙÔ˘ 11Ô˘ ·ÈÒÓ·.
√ ÂfiÌÂÓÔ˜ ·ÈÒÓ·˜, Ô˘ ‹Ù·Ó Î·È Ô
ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ Ù˘ ÈÛÙÔÚÈ΋˜ ‰È·‰ÚÔÌ‹˜
ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘, ¯·Ú·ÎÙËÚÈ˙fiÙ·Ó ·fi
ÁÂÓÈÎfiÙÂÚË ·ÛÙ¿ıÂÈ· Û ÔÏÏÔ‡˜
ÙÔÌ›˜ Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ˙ˆ‹˜. ∏
·ÛÙ¿ıÂÈ· ·˘Ù‹ ·ÂÈÎÔÓ›ÛÙËÎÂ Î·È ÛÙË
ÁÚ·Ê‹, ηıÒ˜ Ë ‰È¿Ï˘ÛË Î·È ÙÔ
Ó‡̷ Ù˘ ·ÂÈı·Ú¯›·˜ Ô˘
΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ ¢ÓfiËÛ·Ó ÙËÓ ÔÈÎÈÏ›·
ÙˆÓ ÌÔÚÊÒÓ Î·È ÙË ‰È·ÊÔÚÔÔ›ËÛË.
√È Î·ÏÏÈÁÚ·ÊÈΤ˜ Û¯ÔϤ˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜
ηٿÚÙÈ˙·Ó Â·ÁÁÂÏ̷ٛ˜
·ÓÙÈÁÚ·Ê›˜ Έ‰›ÎˆÓ, Ô˘ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
È· ‰Â̤ÓÔÈ Ì ÙË Û¯ÔÏ‹ ·fi ÙËÓ
ÔÔ›· ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·ÏÏ¿
ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Û·Ó ˆ˜ ÂχıÂÚÔÈ
Â·ÁÁÂÏ̷ٛ˜ Ô˘ ·ÓÙ¤ÁÚ·Ê·Ó Î·È
‰È¤ıÂÙ·Ó ÛÙËÓ ·ÁÔÚ¿ Ì ‰È΋ ÙÔ˘˜
ÚˆÙÔ‚Ô˘Ï›· ΛÌÂÓ· Û¿ÓÈ· ηÈ
ÂÚÈ˙‹ÙËÙ·. ∞ÚÁfiÙÂÚ·, ·fi ÙË
Û‡Á¯ÚÔÓË ÔÈÎÈÏfiÌÔÚÊË ÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘
15Ô˘ ·ÈÒÓ· ¤Î·Ó·Ó ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛ‹
ÙÔ˘˜ Ù· ÚÒÙ· Ù˘ÔÁÚ·ÊÈο ÛÙÔȯ›·.
∞˘Ù¿ ÂÈ‚Ï‹ıËÎ·Ó ÔÚÈÛÙÈο ηÈ
Ô‰‹ÁËÛ·Ó ÛÙËÓ Ù‡ˆÛË ÙˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ
Ô˘ ‰ÂÓ ·Ó¤ÎÔ„Â ÙËÓ ÔÚ›· Ù˘
¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê˘ ¤Î‰ÔÛ˘ Ô˘
ηÏÏÈÂÚÁ‹ıËÎÂ Î·È ÙÔ˘˜ ‰‡Ô
ÂfiÌÂÓÔ˘˜ ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜ ·ÈÒÓ˜.

[101]

¢›Ù˘¯Ô
‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡
·Ï›Ì„ËÛÙÔ˘,
οو ·fi Ì›ÁÌ·
ʈÙfi˜
‚ÔÏÊÚ·Ì›Ô˘
Î·È ˘ÂÚÈÒ‰Ô˘˜
·ÎÙ›Ó·˜.
∞ÔηχÙÂÈ ÙËÓ
·Ú¯È΋ ÁÚ·Ê‹
ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ·
οو ·fi ÙÔ
‚˘˙·ÓÙÈÓfi
ıÚËÛ΢ÙÈÎfi
ΛÌÂÓÔ ÙÔ˘
13Ô˘ ·ÈÒÓ·.
GEORGE STEINMETZ/
CORBIS/APEIRON

[102]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ë Ù¤¯ÓË Ù˘ ª·Î‰ÔÓÈ΋˜

«∞Ó·Á¤ÓÓËÛ˘»

√ fiÚÔ˜ «ª·Î‰ÔÓÈ΋ ∞Ó·Á¤ÓÓËÛË»
¤¯ÂÈ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËı› ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÁÈ·
Ó· ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÂÈ ÙËÓ ·Á¿Ë ·˘Ù‹˜ Ù˘
ÂÔ¯‹˜ ÚÔ˜ ÙËÓ ·Ú¯·›·
ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿. Ÿˆ˜ ηÈ
ÛÙÔÓ fiÚÔ «¶·Ï·ÈÔÏfiÁÂÈ· ∞Ó·Á¤ÓÓËÛË»
(Ô ÔÔ›Ô˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÁÈ· Ó·
¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÂÈ ÌÈ· ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ë Ù¿ÛË Ô˘
·Ú·ÙËÚ‹ıËΠÛÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ Ù¤¯ÓË ÙÔ
14Ô ·ÈÒÓ·), Ë Ï¤ÍË «∞Ó·Á¤ÓÓËÛË»

ÂȯÂÈÚ› Ó· Û˘ÓÔ„›ÛÂÈ ÙËÓ Ô˘Û›· ÙÔ˘
Ê·ÈÓÔ̤ÓÔ˘, ·Ú·ÏÏËÏ›˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔ ÌÂ
¤Ó· Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ Ô˘ ·Ú·ÙËÚ‹ıËÎÂ
ÛÙËÓ ÈÙ·ÏÈ΋ ΢ڛˆ˜ Ù¤¯ÓË ÙÔ 15Ô
·ÈÒÓ·. ∏ ‰È·ÊÔÚ¿ Â›Ó·È fiÙÈ, ÛÙËÓ
ÂÚ›ÙˆÛË ÙÔ˘ ÈÙ·ÏÈÎÔ‡ Ê·ÈÓÔ̤ÓÔ˘,
ÙÔÓ fiÚÔ «∞Ó·Á¤ÓÓËÛË» ÙÔÓ
¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ·Ó ÔÈ ›‰ÈÔÈ ÔÈ πÙ·ÏÔ›
ηÏÏÈÙ¤¯Ó˜ Î·È ÔÈ ıˆÚËÙÈÎÔ› ÙÔ˘
15Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÁÈ· Ó· ‰È·ÎËÚ‡ÍÔ˘Ó ÙË

ıÂÌÂÏȷ΋ ÂÔ›ıËÛ‹ ÙÔ˘˜ fiÙÈ Ë Ù¤¯ÓË
¤ÚÂ ӷ ÂÁηٷÏ›„ÂÈ ÙȘ
ÌÂ۷ȈÓÈΤ˜ Û˘Ì‚¿ÛÂȘ Î·È Ó·
ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙËÓ ·Ú¯‹ Ù˘ ¿ÌÂÛ˘
·Ú·Ù‹ÚËÛ˘ Ù˘ ʇÛ˘ ηÈ, ÛÂ
‰Â‡ÙÂÚÔ ÛÙ¿‰ÈÔ, Ó· ÚԂ› ÛÙË
«Ì›ÌËÛË Ù˘ ʇÛ˘». ªÂ ÙÔÓ ÙÚfiÔ
·˘Ùfi ›ÛÙ¢·Ó fiÙÈ ı· Í·Ó·ÁÂÓÓÈfiÙ·Ó
Ë Ù¤¯ÓË Ù˘ ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋˜
·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜, ÙËÓ ÔÔ›· ıˆÚÔ‡Û·Ó
ÚfiÙ˘Ô ÙÂÏÂÈfiÙËÙ·˜. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, fiÙ·Ó
ÔÈ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ ÙÔ˘ 10Ô˘ ‹
ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ· ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙËÓ
Ù¤¯ÓË, Ô‡Ù ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ÙË Ï¤ÍË
«·Ó·Á¤ÓÓËÛË» Ô‡ÙÂ, Ôχ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ, ıˆÚÔ‡Ó fiÙÈ Ë
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋ Ù¿ÛË Ô˘
ÂÌ›˜ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙Ô˘Ì Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ
fiÚÔ ‹Ù·Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋, ηÈÓÔÙfiÌ·
‹ ·Ó·ÙÚÂÙÈ΋. ™Â η̛· ÂÚ›ÙˆÛË,
Â›Û˘, Î·È ·˘Ùfi Â›Ó·È ÙÔ Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ,
‰ÂÓ ı¤ÙÔ˘Ó ÛÙfi¯Ô˘˜ fiˆ˜ ÙËÓ ¿ÌÂÛË
·Ú·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ʇÛ˘ Î·È ÙË Ì›ÌËÛ‹
Ù˘. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ì›· ·fi ÙȘ ·ÚȘ
ÚÔ¸Ôı¤ÛÂȘ Ù˘ ÈÙ·ÏÈ΋˜
∞Ó·Á¤ÓÓËÛ˘ ‹Ù·Ó Ë ¯ÂÈڷʤÙËÛË ÙÔ˘
ηÏÏÈÙ¤¯ÓË ·fi ÙË ÌÂ۷ȈÓÈ΋
·ÓÙ›ÏË„Ë, Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ÔÔ›· ‹Ù·Ó
·Ïfi˜ ¯ÂÈÚÒÓ·ÎÙ·˜ ηÈ
ÙÔÔıÂÙÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙÔ ›‰ÈÔ Â›Â‰Ô ÌÂ
ÔÔÈÔÓ‰‹ÔÙ ¿ÏÏÔ ÂÚÁ¿ÙË ‹ Ù¯ӛÙË.
Œ¯Ô˘ÌÂ, ÂÔ̤ӈ˜, Ó· οÓÔ˘Ì ÌÂ
Ê·ÈÓfiÌÂÓ· ÙÂÏ›ˆ˜ ‰È·ÊÔÚÂÙÈο, Ô˘
Û η̛· ÂÚ›ÙˆÛË ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó ÛÙ’
·Ï‹ıÂÈ· Ó· Û˘ÁÎÚÈıÔ‡Ó. √È ÏfiÁÔÈ ÁÈ·
ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô fiÚÔ˜ «∞Ó·Á¤ÓÓËÛË»
¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ıËΠηٷ¯ÚËÛÙÈο,
ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÂÈ
Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ Ù¤¯Ó˘,
Â›Ó·È Û‡ÓıÂÙÔÈ. ∞˘Ùfi Ô˘ ¤¯ÂÈ, ›Ûˆ˜,

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

ºÔÚËÙ‹ ÂÈÎfiÓ·.
√ ¿ÁÈÔ˜
ªÂÚÎÔ‡ÚÈÔ˜.
10Ô˜ ·ÈÒÓ·˜,
∞›Á˘ÙÔ˜,
ÌÔÓ‹ ∞Á›·˜
∞ÈηÙÂÚ›Ó˘ ™ÈÓ¿
(·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
ª√¡∏ ™π¡∞

ªÂÙ·ÏÏÈÎfi
ϷΛ‰ÈÔ ÌÂ
·ÊÈÂڈ̷ÙÈ΋
¯Ú‹ÛË. ÷ÏÎfi˜.
∞Ú¯¤˜ 11Ô˘
·ÈÒÓ·.
¡Δ∞ª¶∞ƒΔ√¡ √√À∫™/
√À∞™π¡°∫Δ√¡

[103]

[104]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ª·ÚÌ¿ÚÈÓË
Ͽη ÌÂ
·Ó¿ÁÏ˘ÊË
·Ú¿ÛÙ·ÛË
Ù˘ £ÂÔÙfiÎÔ˘
∞ÁÈÔÛÔÚ›ÙÈÛÛ·˜.
ª¤Û· 11Ô˘
·ÈÒÓ·.
¡Δ∞ª¶∞ƒΔ√¡ √√À∫™/
√À∞™π¡°∫Δ√¡

ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ÛËÌ·Û›· Â›Ó·È Ó·
ηٷÓÔ‹ÛÔ˘Ì fiÙÈ ÔÈ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ›, ÁÈ·
ÔÏÈÙÈÎÔ‡˜ ΢ڛˆ˜ ÏfiÁÔ˘˜,
ıˆÚÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ Î·È ÙÔ
ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘˜ ÎÏËÚÔÓfiÌÔ˘˜ Ù˘
ƒˆÌ·˚΋˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. ªÂ
ÂÍ·›ÚÂÛË ÙË ıÚËÛΛ·, ÂÔ̤ӈ˜, ÁÈ·
ÙËÓ ÔÔ›· ‚·Û›˙ÔÓÙ·Ó ÛÙË μ›‚ÏÔ,
ıˆÚËÙÈο ›¯·Ó οı ÏfiÁÔ Ó·
ÂÎÙÈÌÔ‡Ó ÙË ÚˆÌ·˚΋ ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋
·Ú¿‰ÔÛË, ÙË ÚˆÌ·˚΋ ÏÔÁÔÙ¯ӛ· ηÈ
Ù· ÚfiÙ˘¿ ÙÔ˘˜, ‰ËÏ·‰‹ ÙËÓ ·Ú¯·›·
ÂÏÏËÓÈ΋ Ù¤¯ÓË Î·È ÏÔÁÔÙ¯ӛ·. ∞˘Ù‹ Ë
ÁÂÓÈ΋ Ù¿ÛË, Ô˘ ¿ÓÙ· ‹Ù·Ó ˘·ÚÎÙ‹
ÛÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÈÛÙÔÚ›·, ÁÓÒÚÈÛ ÁÈ·
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡˜,
ÔÏÈÙÈÎÔ‡˜ Î·È ÎÔÈÓˆÓÈÎÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜
ÂÍ¿ÚÛÂȘ Û ÔÚÈṲ̂Ó˜ ÂÚÈfi‰Ô˘˜
(fiˆ˜ Ô 10Ô˜ Î·È Ô 14Ô˜ ·ÈÒÓ·˜) ηÈ
Û ÔÚÈṲ̂Ó˜ ÎÔÈÓˆÓÈΤ˜ ÔÌ¿‰Â˜ ̤۷
ÛÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÎÔÈÓˆÓ›·. ÕÚ·, ÙÔ
Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ‰ÂÓ Â›Ó·È Î·ıfiÏÔ˘
·Ú¿‰ÔÍÔ, ÂÚÌËÓ‡ÂÙ·È Ì ‚¿ÛË
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ·Èٛ˜ Î·È ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ
ηӤӷ˜ ÏfiÁÔ˜ Ó· Û˘Á¯¤ÂÙ·È (οıÂ
¿ÏÏÔ Ì¿ÏÈÛÙ·) Ì ÙÔ Ôχ
‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ Ù˘ ÈÛÙÔÚÈ΋˜
∞Ó·Á¤ÓÓËÛ˘ ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË.
º√ƒ∏Δ∂™ ∂π∫√¡∂™
Δ∏™ ∂¶√Ã∏™
Δ∏™ ª∞∫∂¢√¡π∫∏™
¢À¡∞™Δ∂π∞™ (867-1057)
¶¤Ú· ·fi Ù· ıÂÌÂÏÈÒ‰Ë ˙ËÙ‹Ì·Ù· Ù˘
ÎÔÈÓˆÓ›·˜ Î·È ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÛÙ· ÔÔ›·
›¯Â ÙËÓ ·ÈÙ›· Ù˘, Ë ÂÈÎÔÓÔÌ·¯›·
¤‰ˆÛ ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ‰È¢ÎÚÈÓÈÛÙ›
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙÔ ‰fiÁÌ· Ô˘
ÓÔÌÈÌÔÔÈÔ‡ÛÂ ÙËÓ ·ÂÈÎfiÓÈÛË ÙˆÓ
ÈÂÚÒÓ ÚÔÛÒˆÓ ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡.
∫·ıÔÚ›ÛÙËΠ¤ÙÛÈ fiÙÈ, ̤ۈ Ù˘
ÚÔÛ·ÓËÛ˘ ÙˆÓ ÂÈÎfiÓˆÓ, Ë Ï·ÙÚ›·
·Ô‰›‰ÂÙ·È ÛÙ· ÂÈÎÔÓÈ˙fiÌÂÓ·
ÚfiÛˆ· Î·È fi¯È ÛÙËÓ ÂÈÎfiÓ· ˆ˜
·ÓÙÈΛÌÂÓÔ. ¶¿ÓÙˆ˜, ¤ÁÈÓ ·Ô‰ÂÎÙfi
fiÙÈ Ë ÂÈÎfiÓ· ÂÚȤ¯ÂÈ Î·Ù¿ οÔÈÔÓ
ÙÚfiÔ ¤Ó· ̤ÚÔ˜, ¤Ó· «ÎÔÌÌ¿ÙÈ» ÙÔ˘
ÈÂÚÔ‡ ÚÔÛÒÔ˘ Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ, ÌÈ·
ı¤ÛË Ô˘ ‚·ÛÈ˙fiÙ·Ó ÛÂ ¤Ó·
ÓÂÔÏ·ÙˆÓÈÎfi ıÂÔÏÔÁÈÎfi ¤ÚÁÔ ÙÔ˘
Ù¤ÏÔ˘˜ ÙÔ˘ 5Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÙÔ ÔÔ›Ô

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

∂ÈÎÔÓ›‰ÈÔ. ÃÚ˘Ûfi˜
Î·È ÂÚ›ÎÏÂÈÛÙÔ ÛÌ¿ÏÙÔ.
√ ¿ÁÈÔ˜ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜
ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È ·ÎfiÌË ˆ˜
«ÔÏÈÙÈÎfi˜» ¿ÁÈÔ˜.
∞Ú¯¤˜ 11Ô˘ ·ÈÒÓ·
(·ÚÈÛÙÂÚ¿).
∫ƒ∞Δπ∫√ ª√À™∂π√ μ∂ƒ√§π¡√À

∏ÌÈÔχÙÈÌÔ˜ Ï›ıÔ˜
(›·ÛȘ) Ì ·Ú¿ÛÙ·ÛË
ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡.
ª¤Û· 10Ô˘ ·ÈÒÓ·
(οو).
ª√À™∂π√ μπ∫Δøƒπ∞™ ∫∞π ∞§μ∂ƒΔ√À/
§√¡¢π¡√

·ԉȉfiÙ·Ó ÛÙÔÓ ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ ÙÔÓ
∞ÚÂÔ·Á›ÙË. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ÔÚÈ˙fiÙ·Ó
fiÙÈ ÔÈ ˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ ÙˆÓ ÈÂÚÒÓ
·ÂÈÎÔÓ›ÛÂˆÓ ‰ÂÓ ¤ÚÂ ӷ
·˘ÙÂÓÂÚÁÔ‡Ó, ·ÏÏ¿ fiÊÂÈÏ·Ó Ó·
˘ÔÙ¿ÛÛÔÓÙ·È ÛÙȘ ˘ԉ›ÍÂȘ ÙˆÓ
·Ú·ÁÁÂÏÈÔ‰ÔÙÒÓ ÙÔ˘˜, ȉ›ˆ˜ ÙˆÓ
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ˆÓ.
∞˘Ù¤˜ ÔÈ ·Ú·‰Ô¯¤˜ ¤‰ˆÛ·Ó Ó¤·
ÒıËÛË ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÂÈÎfiÓˆÓ Î·È
¤ÌÌÂÛ· ÚÔˆıÔ‡Û·Ó ÙËÓ Î·ıȤڈÛË
Û˘ÁÎÂÎÚÈÌ¤ÓˆÓ ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈÎÒÓ
Ù‡ˆÓ Î·È Û¯ËÌ¿ÙˆÓ, Ô˘ ı·
ÂͤÊÚ·˙·Ó ηχÙÂÚ· Ù· ‚·ÛÈο

ıÂÔÏÔÁÈο ÓÔ‹Ì·Ù· ·Ó·ÊÔÚÈο Ì ÙËÓ
·ÚÔ˘Û›· ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡ ÛÙË °Ë, ÙË
ÛˆÙËÚ›· ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ ‹ ÙÔ ÚfiÏÔ
Ô˘ ¤·È˙·Ó Û ·˘Ù‹ Ù· ˘fiÏÔÈ·
ÈÂÚ¿ ÚfiÛˆ·, fiˆ˜ Ë £ÂÔÙfiÎÔ˜ ηÈ
ÔÈ ¿ÁÈÔÈ. √È ‰ÈÂÚÁ·Û›Â˜ ·˘Ù¤˜, ÔÈ
Ôԛ˜ Û ÌÂÁ¿ÏÔ ‚·ıÌfi Û˘Ó¤‚ËÛ·Ó
ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ·, ¤Ï·‚·Ó
Û ÔÏÏ¿ ÛËÌ›· ˘fi„Ë ÙËÓ
ÚÔÂÈÎÔÓÔÌ·¯È΋ ÂÈÎÔÓÈÛÙÈ΋
·Ú¿‰ÔÛË, ÂÓÒ Û ¿ÏÏ· ÙËÓ
·Ó·Ó¤ˆÛ·Ó ‹ Î·È ÙËÓ ·ÔÛÈÒËÛ·Ó.
ª›· ·fi ÙȘ ÚˆÈÌfiÙÂÚ˜ ÂÈÎfiÓ˜
·˘Ù‹˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙË ÌÔÓ‹

[105]

[106]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

™ÈÓ¿, ¯ÚÔÓÔÏÔÁÂ›Ù·È Á‡Úˆ ÛÙÔ 900 ηÈ
·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙËÓ ∞Ó¿ÏË„Ë ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡.
™ÎËÓ¤˜ ·fi ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡ ‹Ù·Ó
Û˘Ó‹ıÂȘ ‹‰Ë ·fi ÙËÓ
ÚÔÂÈÎÔÓÔÌ·¯È΋ ÂÔ¯‹ Î·È ÛÙË
˙ˆÁÚ·ÊÈ΋, Î·È Û ¿ÏϘ Ù¤¯Ó˜.
ΔÒÚ· fï˜ ÙÔ ˙‹ÙËÌ· Á›ÓÂÙ·È
·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û˘ÛÙËÌ·ÙÈ΋˜
ÂÂÍÂÚÁ·Û›·˜. ¢È·ÌÔÚÊÒıËΠ¤ÙÛÈ,
ÛÙ·‰È·Î¿, ¤Ó· Û‡ÓÔÏÔ ·fi 12 ÛÎËÓ¤˜,
Ô˘ ÍÂÎÈÓÔ‡Û·Ó ·fi ÙÔÓ ∂˘·ÁÁÂÏÈÛÌfi
Ù˘ £ÂÔÙfiÎÔ˘ ηÈ, ̤ۈ ÙˆÓ ¶·ıÒÓ
ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡, η٤ÏËÁ·Ó ÛÙËÓ ∫Ô›ÌËÛË
Ù˘ £ÂÔÙfiÎÔ˘. √È ÛÎËÓ¤˜ ·˘Ù¤˜,
ÁÓˆÛÙ¤˜ Û˘ÓÔÏÈο ˆ˜ ¢ˆ‰ÂοÔÚÙÔ,
·ÓÙ·ÔÎÚ›ÓÔÓÙ·Ó ÛÙȘ ‚·ÛÈΤ˜ ÁÈÔÚÙ¤˜
Ô˘ ÙÈÌÔ‡ÛÂ Ë ∂ÎÎÏËÛ›· ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ·
ÙÔ˘ ¤ÙÔ˘˜. ∏ ÌÓËÌÂȷ΋ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋
¿Ú¯ÈÛ ӷ ÙȘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÛÂ
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ÛËÌ›· ̤۷ ÛÙÔ˘˜
Ó·Ô‡˜, ÂÓÒ ¤ÁÈÓ Ôχ Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ
ı¤Ì· Î·È ÁÈ· ÙȘ ÊÔÚËÙ¤˜ ÂÈÎfiÓ˜,
fiÔ˘ ›Ù ·ÚÔ˘ÛÈ·˙fiÙ·Ó Î·ıÂÌÈ¿
·˘ÙfiÓÔÌ· ›ÙÂ Û˘Ó‰˘¿˙ÔÓÙ·Ó ÔÏϤ˜
Ì·˙› ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ‹ Ì ¿ÏÏ· ı¤Ì·Ù·.
™Ò˙ÔÓÙ·È Ï›Á˜ ÂÈÎfiÓ˜ ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹
·˘Ù‹, Ô˘ ÌÔÚ› ·ÎfiÌË Ó· ıˆÚËı›
ÚÒÈÌË ÁÈ· ÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙˆÓ ÊÔÚËÙÒÓ
ÂÈÎfiÓˆÓ. ™ÙË ÌÔÓ‹ ™ÈÓ¿, .¯., ˘¿Ú¯ÂÈ
ÌÈ· Ôχ ÂӉȷʤÚÔ˘Û· ÂÈÎfiÓ· ÙÔ˘
ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ‡ ·Á›Ô˘ ªÂÚÎÔ˘Ú›Ô˘, ÙÔ˘
10Ô˘ ·ÈÒÓ·. √È ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ› ¿ÁÈÔÈ,
ÌÔÏÔÓfiÙÈ ‹Ù·Ó ÁÓˆÛÙÔ› ·fi ÙÔ˘˜
ÚÔÂÈÎÔÓÔÌ·¯ÈÎÔ‡˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜,
Î·È ·Ú’ fiÏÔ Ô˘ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó·
ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È ÛÙÔ˘˜ ÁÓˆÛÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈÎÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜ ηٿ ÙÔ
10Ô ·ÈÒÓ·, ¤ÁÈÓ·Ó ‰ËÌÔÊÈÏ›˜ ÛÙË
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ Ù¤¯ÓË ÌfiÓÔ ÙËÓ ·Ì¤Ûˆ˜
ÂfiÌÂÓË ÂÔ¯‹, ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙˆÓ
∫ÔÌÓËÓÒÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙfiÚˆÓ. ΔfiÙ ‰ÂÓ
ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ÌfiÓÔ Ó¤ÔÈ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ›
¿ÁÈÔÈ, ·ÏÏ¿ Î·È ·Ï·ÈfiÙÂÚÔÈ ¿ÁÈÔÈ Ô˘
¤ˆ˜ ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ÂÈÎÔÓÔÌ·¯›·˜
·Ô‰›‰ÔÓÙ·Ó ˆ˜ ÔÏÈÙÈÎÔ›
·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ÔÈ (fiˆ˜ Ô ¿ÁÈÔ˜
¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜) «ÌÂÙ·ÌÔÚÊÒıËηӻ
ÔÚÈÛÙÈο Û ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ‡˜.
∏ «ÌÂÙ·ÌfiÚʈÛË» ·˘Ù‹ Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È
¿ÌÂÛ· Ì ÙȘ ÎÔÈÓˆÓÈΤ˜ ÂÍÂÏ›ÍÂȘ Ô˘,
Û ‚¿ıÔ˜ ¯ÚfiÓÔ˘, ¤ÊÂÚ·Ó ÙËÓ

ºÔÚËÙ‹ ÂÈÎfiÓ·.
√ ¿ÁÈÔ˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜.
°‡Úˆ ÛÙÔ 1000,
∞›Á˘ÙÔ˜
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
ª√¡∏ ™π¡∞

¶Ï·Î›‰ÈÔ ·fi
ÂÏÂÊ·ÓÙÔÛÙfi, Ô˘
·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙË £ÂÔÙfiÎÔ
¤ÓıÚÔÓË Î·È
‚ÚÂÊÔÎÚ·ÙÔ‡Û·.
¢Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi
10Ô˘-·Ú¯¤˜ 11Ô˘ ·ÈÒÓ·
(·ÚÈÛÙÂÚ¿).
ª√À™∂π√ Δ∂á∏™
Δ√À ∫§πμ∂§∞¡Δ/√Ã∞´√

•‡ÏÈÓË Ͽη ÌÂ
·Ú¿ÛÙ·ÛË Ù˘
°¤ÓÓËÛ˘ ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡
Î·È Ù˘ ÚÔÛ·ÓËÛ˘
ÙˆÓ ª¿ÁˆÓ. 9Ô˜-10Ô˜
·ÈÒÓ·˜ (οو).
¡∞√™ Δ√À ∞ª¶√À ™∞ƒ°∫∞/∫∞´ƒ√

¿Ú¯Ô˘Û· Ù¿ÍË Ó· ·ÓÙÏ› ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·
Ù˘ Î·Ù·Ï˘ÙÈο ·fi ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi,
ÚÔÂÚ¯fiÌÂÓË Î·È Ë ›‰È· Û˘¯Ófiٷٷ
·fi ÙȘ ·ÓÒÙÂÚ˜ Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘. ¶Ú¤ÂÈ,
Â›Û˘, Ó· ·Ó·ÊÂÚı› ÌÈ· ÛÂÈÚ¿ ¿ÏψÓ
ÂÈÎfiÓˆÓ ·fi ÙË ÌÔÓ‹ ™ÈÓ¿, ÔÈ Ôԛ˜
ÂÈÎÔÓ›˙Ô˘Ó ·Á›Ô˘˜ fiˆ˜ ÔÈ ∑ˆÛÈÌ¿˜
Î·È ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ (·Ú¯¤˜ 10Ô˘ ·ÈÒÓ·),
º›ÏÈÔ˜ (‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi 10Ô˘ ·ÈÒÓ·)
Î·È ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ (Á‡Úˆ ÛÙÔ 1000). √È
ÂÈÎfiÓ˜ ·˘Ù¤˜ Â›Ó·È ÂÍ·ÈÚÂÙÈο ÏÈÙ¤˜
ÛÙËÓ ÂÈÎÔÓÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘˜, ¤Ó·
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi Ô˘ ‰ÂÓ ı· ¿„ÂÈ Ó·
˘Ê›ÛÙ·Ù·È Î·È ÛÙȘ ÂfiÌÂÓ˜ ÂÔ¯¤˜.
¶·Ú¿ÏÏËÏ·, fï˜, ·fi ÙÔ 12Ô ·ÈÒÓ·
Î·È ÌÂÙ¿ ˘‹ÚÍ·Ó Î·È ÈÔ Û‡ÓıÂÙ˜
ÂÈÎfiÓ˜ ·Á›ˆÓ, ÛÙȘ Ôԛ˜ Ù· ÎÂÓÙÚÈο
ÚfiÛˆ· ÙˆÓ ·Á›ˆÓ Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·Ó
ÂÚÈÊÂÚÂȷο ·fi ÏËıÒÚ· ÛÎËÓÒÓ
ÙÔ˘ ‚›Ô˘ ‹ ÙÔ˘ Ì·ÚÙ˘Ú›Ô˘ ÙÔ˘˜.
∂ÈÛËÌ·›ÓÔ˘ÌÂ, Ù¤ÏÔ˜, ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË
ÌÈ·˜ ÛÔ˘‰·›·˜ ÏÂÈ„·ÓÔı‹Î˘ÛÙ·˘ÚÔı‹Î˘ ·fi ÂÈ¯Ú˘ÛˆÌ¤ÓÔ

[107]

[108]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

͇ÏÔ, ˙ˆÁÚ·ÊÈṲ̂ÓÔ Ì ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ
ÙÔ˘ ·Á›Ô˘ πˆ¿ÓÓË ÃÚ˘ÛÔÛÙfiÌÔ˘ Î·È Ù˘
™Ù·‡ÚˆÛ˘ ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡ ÛÙÔ Î¿Ï˘ÌÌ·,
Î·È Ì ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡, Ù˘
£ÂÔÙfiÎÔ˘, ·ÁÁ¤ÏˆÓ Î·È ÙˆÓ ·ÔÛÙfiψÓ
¶¤ÙÚÔ˘ Î·È ¶·‡ÏÔ˘ ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi.
º˘Ï¿ÛÛÂÙ·È ÛÙÔ μ·ÙÈηÓfi ηÈ
¯ÚÔÓÔÏÔÁÂ›Ù·È Á‡Úˆ ÛÙÔ 920 Ì 930.
∞fi ÙËÓ ¿Ô„Ë Ù˘ Ù¯ÓÔÙÚÔ›·˜, ‰‡Ô
Â›Ó·È ÔÈ ÁÂÓÈΤ˜ Ù¿ÛÂȘ Ô˘ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Ó.
∏ ÚÒÙË, ÈÔ ÂχıÂÚË Î·È Ï·ÛÙÈ΋,
‰È·ÙËÚ› ÈÛ¯˘Ú‹ ÙËÓ ·Ó¿ÌÓËÛË Ù˘
ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ Ô˘
Û˘Ó·ÓÙ¿Ù·È ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÔ¯‹ Î·È ÛÂ
ÌÈÎÚÔÁڷʛ˜ ÌÈ·˜ ÔÏfiÎÏËÚ˘ ÔÌ¿‰·˜
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ. ∏ ‰Â‡ÙÂÚË, ÈÔ
·˘ÛÙËÚ‹ Î·È ÁÚ·ÌÌÈ΋, ı˘Ì›˙ÂÈ ÙËÓ
Ù¯ÓÔÙÚÔ›· ÙˆÓ „ËÊȉˆÙÒÓ Î·È ÙˆÓ
ÙÔȯÔÁÚ·ÊÈÒÓ ÙÔ˘ Ó·Ô‡ ÙÔ˘ √Û›Ô˘
§Ô˘Î¿ ÛÙË μÔȈٛ·, fiÔ˘ ‚·ÛÈο
ÛÙÔȯ›· Â›Ó·È Ë ÏÈÙfiÙËÙ· Î·È Ë
Û¯ËÌ·ÙÔÔ›ËÛË. ¢›Ï· Û ·˘Ù¿ Ù·

΢ڛ·Ú¯· Ù¯ÓÔÙÚÔÈο Ú‡̷ٷ,
ÙÔÈΤ˜ ·Ú·‰fiÛÂȘ (fiˆ˜ ÛÙËÓ ÂÈÎfiÓ·
ÙÔ˘ ·Á›Ô˘ ªÂÚÎÔ˘Ú›Ô˘, Ô˘ ›‰·ÌÂ
·Ú·¿Óˆ) ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙Ô˘Ó Ù·
ÂÚÈÊÂÚÂȷο ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· Î·È ÙÔ˘˜
˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘˜ Ù˘ Â·Ú¯›·˜.
¶Ú¤ÂÈ Ó· ÛËÌÂȈı› fiÙÈ, ·fi
Ù˘ÔÏÔÁÈ΋ ¿Ô„Ë, ÛÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹
ıÂÔÏÔÁ›· «ÂÈÎfiÓ·» ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È Î¿ıÂ
·Ú¿ÛÙ·ÛË ÈÂÚÔ‡ ÚÔÛÒÔ˘ ‹ ÈÂÚ‹˜
ÛÎËÓ‹˜, Û ÔÔÈÔ‰‹ÔÙ ηÏÏÈÙ¯ÓÈÎfi
̤ÛÔ Î·È ·Ó ¤¯ÂÈ ÂÎÙÂÏÂÛÙ›. Àfi ·˘Ù‹
ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ·, Ù· ¤ÚÁ· Ù˘ ÌÓËÌÂȷ΋˜
˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ („ËÊȉˆÙ¿,
ÙÔȯÔÁڷʛ˜), ·ÏÏ¿ Î·È Î¿ıÂ
·ÂÈÎfiÓÈÛË ÈÂÚÔ‡ ÚÔÛÒÔ˘, ÛÂ
ÔÔÈÔ‰‹ÔÙ ˘ÏÈÎfi, ÌÔÚÔ‡Ó Ó·
ıˆÚËıÔ‡Ó «ÂÈÎfiÓ˜». ∂›Ó·È, ‚¤‚·È·,
ÛˆÛÙfi Ó· Á›ÓÂÈ ‰È¿ÎÚÈÛË ·fi ÙÔ
Û‡ÓÔÏÔ fiÏˆÓ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ «ÂÈÎfiÓˆÓ»
ÂÎÂ›ÓˆÓ Ô˘ ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·È ÊÔÚËÙ¤˜.
¶·Ú¿ÏÏËÏ·, fï˜, Ú¤ÂÈ Ó·

ÂÈÛËÌ·Óı› fiÙÈ Ô fiÚÔ˜ «ÊÔÚËÙ‹
ÂÈÎfiÓ·» ‰ÂÓ ·ÊÔÚ¿ ÙfiÛÔ Û ÌÈ· Ù¯ÓÈ΋
(‰ËÏ·‰‹ ‰ÂÓ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÌfiÓÔ ÙȘ
·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ ÈÂÚÒÓ ÚÔÛÒˆÓ Û ͇ÏÔ
Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ˙ˆÁÚ·ÊÈÛÙ› ÌÂ
·‚ÁÔÙ¤ÌÂÚ·), fiˆ˜ ¤¯ÂÈ ÂÈÎÚ·Ù‹ÛÂÈ
Ó· ıˆÚ›ٷÈ, ·ÏÏ¿ Û ÌÈ·
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ¯Ú‹ÛË ‹ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·.
∂ΛÓÔ Ô˘ -¿Óˆ Î·È ·fi ÙËÓ
Ù¯ÓÈ΋- ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙȘ
ÊÔÚËÙ¤˜ ÂÈÎfiÓ˜ Â›Ó·È Ë ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘˜.
™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·, ÊÔÚËÙ‹ ÂÈÎfiÓ·
ÌÔÚ› Ó· ıˆÚËı› οı ÊÔÚËÙfi
·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ¤Ó· ÈÂÚfi
ÚfiÛˆÔ, ÛÙÔ ÔÔ›Ô Ô ÈÛÙfi˜,
¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ·˘Ùfi ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ,
·Ô‰›‰ÂÈ ‹ ÌÔÚ› Ó· ·Ô‰ÒÛÂÈ
Ï·ÙÚ›· (ÚÔÛ·ÓËÛË, ·Û·ÛÌfi,
·fi‰ÔÛË Û‚·ÛÌÔ‡ Ì ı˘Ì›·Ì· Î.Ï.).
∞˘Ùfi ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ Ë ‰È¿ÎÚÈÛË ·Ó¿ÌÂÛ·
Û ÊÔÚËÙ‹ ÂÈÎfiÓ· Î·È ÌÓËÌÂȷ΋
˙ˆÁÚ·ÊÈ΋, .¯., Û˘¯Ó¿ ‰ÂÓ Â›Ó·È

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

‡ÎÔÏË ˘fiıÂÛË. ™Â οÔÈ· Ì·ÚÌ¿ÚÈÓ·
‹ ¯ÙÈÛÙ¿ Ù¤ÌÏ·, Ï.¯., ÔÚÈṲ̂ӷ ‹ ηÈ
fiÏ· Ù· ‰È¿ÛÙ˘Ï· ·ÓÔ›ÁÌ·Ù· ›ӷÈ
ÎÏÂÈÛÙ¿, Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·˜ ¤Ó·Ó ÂÓÈ·›Ô
ÙÔ›¯Ô Ì ÙÔ ˘fiÏÔÈÔ ÛÒÌ· ÙÔ˘
Ù¤ÌÏÔ˘, Î·È ¿Óˆ ÙÔ˘˜ ¤¯Ô˘Ó
˙ˆÁÚ·ÊÈÛÙ› ÙÔȯÔÁڷʛ˜ Ô˘ ¤·È˙·Ó
¢ı¤ˆ˜ ÙÔ ÚfiÏÔ Ù˘ ÊÔÚËÙ‹˜ ÂÈÎfiÓ·˜.
¢ËÏ·‰‹, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó ÙÔȯÔÁڷʛ˜,
‰¤¯ÔÓÙ·Ó Ú¿ÍÂȘ Ï·ÙÚ›·˜ ·fi ÙÔ˘˜
ÈÛÙÔ‡˜, fiˆ˜ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÔÈ ÊÔÚËÙ¤˜
ÂÈÎfiÓ˜. Δ¤ÙÔȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ›ӷÈ
ÁÓˆÛÙ¤˜ ·fi Ó·Ô‡˜ ÛÙËÓ ¶°¢ª
(¡¤ÚÂ˙È ÙÔ˘ 1164, ™Ù¿ÚÔ ¡·ÁÎÔÚ›ÙÛÈÓÔ
ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·), ÛÙËÓ ∫‡ÚÔ (¶·Ó·Á›·
ÙÔ˘ Õڷη ÙÔ˘ 1192) Î·È ·fi ·ÏÏÔ‡.
™ÙÔ Ó·fi Ù˘ ¶fiÚÙ·˜ ¶·Ó·ÁÈ¿˜ ÛÙË
£ÂÛÛ·Ï›·, Ì¿ÏÈÛÙ·, ÛÙȘ ·Ú·ÛÙ¿‰Â˜
ÙÔ˘ Ù¤ÌÏÔ˘ ÔÈ ÌÓËÌÂȷΤ˜
·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ Ô˘ Â¤¯Ô˘Ó ÚfiÏÔ
ÊÔÚËÙ‹˜ ÂÈÎfiÓ·˜ Â›Ó·È „ËÊȉˆÙ¤˜
(Ù¤ÏË 13Ô˘ ·ÈÒÓ·).
∏ ‰˘ÛÎÔÏ›· ‰È¿ÎÚÈÛ˘ ÌÂٷ͇
ÌÓËÌÂȷ΋˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ Î·È ÊÔÚËÙ‹˜
ÂÈÎfiÓ·˜ ÌÔÚ› Ó· ÚÔ·„ÂÈ Î·È ¤Ú·
·fi ÙÔ ¯ÒÚÔ ÙÔ˘ Ù¤ÌÏÔ˘. ∞˘Ùfi
Û˘Ì‚·›ÓÂÈ, .¯., Û ¤Ó·Ó ¿ÏÏÔ Ó·fi Ù˘
¶°¢ª, ÛÙËÓ ∞Á›· ™ÔÊ›· Ù˘ ∞¯Ú›‰·˜
(ÂÚ. 1050), fiÔ˘ ÌÈ· ÔÏfiÎÏËÚË ÛÂÈÚ¿
·fi ÙÔȯÔÁÚ·ÊË̤ӷ ÔÚÙÚ¤Ù· ·Á›ˆÓ
ÌÈÌÔ‡ÓÙ·È ÍÂοı·Ú· ÊÔÚËÙ¤˜ ÂÈÎfiÓ˜.
∞ÓÙ›ÛÙÚÔÊ·, ÌÔÏÔÓfiÙÈ ‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ
ÊÔÚËÙ¤˜ ÂÈÎfiÓ˜ Ô˘ Ó·
ηٷÛ΢¿ÛÙËÎ·Ó Ì ÙËÓ Ù¯ÓÈ΋ Ù˘
ÙÔȯÔÁÚ·Ê›·˜, ¤¯Ô˘Ì ÔÏϤ˜
ÂÚÈÙÒÛÂȘ, ·fi ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘
11Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È ÌÂÙ¿, Ô˘ ›ӷÈ
η̤̈Ó˜ Ì ÙËÓ Ù¯ÓÈ΋ ÙÔ˘
„ËÊȉˆÙÔ‡. ∞˘Ùfi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜
ÂȂ‚·ÈÒÓÂÈ, ·fi ¿ÏÏÔ ‰ÚfiÌÔ, fiÙÈ Ë
Ù¯ÓÈ΋ ‹ ÙÔ ˘ÏÈÎfi ηٷÛ΢‹˜ ‰ÂÓ
ηıÔÚ›˙ÂÈ ·fiÏ˘Ù· Î·È ÙË ¯Ú‹ÛË ÙˆÓ
·ÓÙÈÎÂÈ̤ӈÓ. ŒÓ· ˘ÏÈÎfi ‹ ÌÈ· Ù¯ÓÈ΋
ÌÔÚ› Ó· Â͢ËÚÂÙ› ÔÏϤ˜
‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ¯Ú‹ÛÂȘ ηÈ, ·ÓÙ›ÛÙÚÔÊ·,
ÌÈ· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ¯Ú‹ÛË ÌÔÚ› Ó·
ηχÙÂÙ·È ·fi ÔÏÏ¿ ‰È·ÊÔÚÂÙÈο
˘ÏÈο ‹ Ù¯ÓÈΤ˜.
Œ¯Ô˘ÌÂ, .¯., ÂÚÈÙÒÛÂȘ ·Ó¿ÁÏ˘ÊˆÓ
Û ̿ÚÌ·ÚÔ ·Ú·ÛÙ¿ÛˆÓ, Ô˘ fi¯È
ÌfiÓÔ ÌÈÌÔ‡ÓÙ·È, ·ÏÏ¿ ΢ÚÈÔÏÂÎÙÈο

[109]

ºÔÚËÙ‹ ÂÈÎfiÓ·.
√È ¿ÁÈÔÈ ∑ˆÛÈÌ¿˜
Î·È ¡ÈÎfiÏ·Ô˜.
¶ÚÒÙÔ ÌÈÛfi 10Ô˘
·ÈÒÓ· (·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·, ·ÚÈÛÙÂÚ¿).
ª√¡∏ ™π¡∞

ºÔÚËÙ‹ ÂÈÎfiÓ·.
√ ¿ÁÈÔ˜ º›ÏÈÔ˜.
¢Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi
10Ô˘ ·ÈÒÓ·
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·,
‰ÂÍÈ¿).
ª√¡∏ ™π¡∞

∏ ·Á›· ∂˘‰ÔΛ·.
ª¿ÚÌ·ÚÔ
Î·È ¤ÓıÂÙ˜
¤Á¯ÚˆÌ˜
Á˘¿ÏÈÓ˜
„ËÊ›‰Â˜.
∞Ú¯¤˜ 10Ô˘ ·ÈÒÓ·
∞ƒÃ∞π√§√°π∫√ ª√À™∂π√
∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™

[110]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ª·ÚÌ¿ÚÈÓË
Ͽη ·fi
ÂÈÛÙ‡ÏÈÔ
Ù¤ÌÏÔ˘.
∞ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙÔ˘˜
·ÔÛÙfiÏÔ˘˜
π¿Îˆ‚Ô Î·È
º›ÏÈÔ, ηıÒ˜
Î·È ÙÔÓ ¿ÁÈÔ
§Ô˘Î¿. ¢Â‡ÙÂÚÔ
ÌÈÛfi 10Ô˘ ·ÈÒÓ·.
μÀ∑∞¡Δπ¡√ ∫∞π
Ãπ™Δπ∞¡π∫√ ª√À™∂π√
∞£∏¡ø¡

·›˙Ô˘Ó ÙÔ ÚfiÏÔ ÊÔÚËÙÒÓ ÂÈÎfiÓˆÓ.
ŒÓ· Ôχ ÂÓ‰ÂÈÎÙÈÎfi ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·
·ÊÔÚ¿ Û ¤Ó· ÂÈÛÙ‡ÏÈÔ Ì·ÚÌ¿ÚÈÓÔ˘
(ηıÒ˜ Ê·›ÓÂÙ·È) Ù¤ÌÏÔ˘, fiÔ˘, ·ÓÙ›
ÁÈ· ͇ÏÈÓ˜ ÊÔÚËÙ¤˜ ÂÈÎfiÓ˜, ÔÈ
·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ ‹Ù·Ó ·Ó¿ÁÏ˘Ê˜ ¿Óˆ
ÛÙË Û˘Ì·Á‹ Ì·ÚÌ¿ÚÈÓË ÊÚ›˙· ÙÔ˘
ÂÈÛÙ˘Ï›Ô˘. ΔÔ Û¿ÓÈÔ ·˘Ùfi
·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÙÔ˘ ‰Â‡ÙÂÚÔ˘ ÌÈÛÔ‡ ÙÔ˘
10Ô˘ ·ÈÒÓ· Ê˘Ï¿ÛÛÂÙ·È Û‹ÌÂÚ· ÛÙÔ
μ˘˙·ÓÙÈÓfi ªÔ˘ÛÂ›Ô Ù˘ ∞ı‹Ó·˜, ηÈ
·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙÚÂȘ ·ÔÛÙfiÏÔ˘˜ Ô˘
·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÙÌ‹Ì· ªÂÁ¿Ï˘ ¢¤ËÛ˘.
Ÿˆ˜ fï˜ Î·È ÔÈ ÙÔȯÔÁڷʛ˜ Ô˘
˘ÔηıÈÛÙÔ‡Û·Ó ÊÔÚËÙ¤˜ ÂÈÎfiÓ˜, ¤ÙÛÈ
Î·È ÔÈ ·Ó¿ÁÏ˘Ê˜ Û ϛıÔ ÂÈÎfiÓ˜ ‰ÂÓ
ÚÔÔÚ›˙ÔÓÙ·Ó ÌfiÓÔ ÁÈ· ÙÔ ¯ÒÚÔ ÙÔ˘
Ù¤ÌÏÔ˘. À¿Ú¯ÂÈ ÌÈ· ÔÏfiÎÏËÚË ÔÌ¿‰·
·fi ÂÈÎfiÓ˜ Ù˘ £ÂÔÙfiÎÔ˘, ·ÁÁ¤ÏˆÓ,
‰È·ÊfiÚˆÓ ·Á›ˆÓ Î·È ÛÎËÓÒÓ ·fi ÙË
˙ˆ‹ ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡, ÛηÏÈṲ̂ӈÓ
·Ó¿ÁÏ˘Ê· Û ϛıÈÓ˜ ϿΘ (Û˘Ó‹ıˆ˜
Ì·ÚÌ¿ÚÔ˘), ÔÈ Ôԛ˜ ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó
Ó· Â›Ó·È ÙÔÔıÂÙË̤Ó˜ Û ‰È¿ÊÔÚ·
ÛËÌ›· ÂÓfi˜ Ó·Ô‡. √È
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfiÙÂÚ˜ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Î·È ÔÈ ÈÔ
·ÏȤ˜ ¯ÚÔÓÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·È ÛÙÔ ÚÒÙÔ

ÌÈÛfi ÙÔ˘ 11Ô˘ ·ÈÒÓ·.
∫¿ˆ˜ ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ Â›Ó·È Ë ÂÚ›ÙˆÛË
ÌÈ·˜ ı·˘Ì¿ÛÈ·˜ ·Ú¿ÛÙ·Û˘ Ù˘
·Á›·˜ ∂˘‰ÔΛ·˜. ΔÔ ¤ÚÁÔ ·˘Ùfi, ÙÔ
ÔÔ›Ô ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ·fi ÙË ÌÔÓ‹ ÙÔ˘
§È‚fi˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘,
‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÙÒÚ· ÛÙÔ ·Ú¯·ÈÔÏÔÁÈÎfi
ÌÔ˘ÛÂ›Ô Ù˘ fiÏ˘ Î·È ¯ÚÔÓÔÏÔÁ›ٷÈ
Èı·Ófiٷٷ ÛÙÔ 907. ∏ ‰È·ÊÔÚ¿ ÙÔ˘
·fi Ù· ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ· Â›Ó·È fiÙÈ ÌÂ
ÛÎÔfi Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ ÙË ÌÔÚÊ‹ Ù˘
·Á›·˜ Ô Ù¯ӛÙ˘ ‰ÂÓ ·Ê·›ÚÂÛ ˘ÏÈÎfi
Á‡Úˆ ·fi ·˘Ù‹ ÒÛÙ ӷ ÚÔ‚¿ÏÏÂÈ
ÚÔ˜ Ù· ¤Íˆ, ·ÏÏ¿, ·ÓÙ›ıÂÙ·, ¤Ûη„Â
ÙËÓ Ͽη, ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ ÌÈ· ÎÔÈÏfiÙËÙ·
Ì ÙÔ Û¯‹Ì· ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ Ù˘ ·Á›·˜,
Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Î¿Ï˘„ ÙËÓ
ÎÔÈÏfiÙËÙ· ·˘Ù‹ ÌÂ ÎÔÌÌ¿ÙÈ·
¯ÚˆÌ·ÙÈÛÙÔ‡ Á˘·ÏÈÔ‡. ∏ Ù¯ÓÈ΋
·˘Ù‹ Â›Ó·È ·ÚfiÌÔÈ· Ì ÂΛÓË ÙÔ˘
Ì·ÚÌ¿ÚÈÓÔ˘ ÂÈÛÙ˘Ï›Ô˘ ÙÔ˘
μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ªÔ˘Û›Ԣ, Ô˘
Û˘Ó·ÓÙ‹Û·Ì ϛÁÔ ÈÔ ¿Óˆ.
ªÔÏÔÓfiÙÈ ¤ÚÁ· fiˆ˜ Ù· ·Ú·¿Óˆ ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÊÔÚËÙ¿ (ÂÊfiÛÔÓ ‹Ù·Ó
Ì¿ÏÏÔÓ ÂÓۈ̷و̤ӷ Û ÙÔ›¯Ô˘˜ ‹ ÛÂ
¿ÏÏ· ÛÙ·ıÂÚ¿ ÛËÌ›·), Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ
ÂÈÙÂÏÔ‡Û·Ó ÚfiÏÔ˘˜ ÊÔÚËÙÒÓ ÂÈÎfiÓˆÓ.

√È ‰È·ÛÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘˜ Î˘Ì·›ÓÔÓÙ·È Î·Ù¿
̤ÛÔ fiÚÔ Á‡Úˆ ÛÙÔ ¤Ó· ̤ÙÚÔ ‡„Ô˜
Î·È 30 ¤ˆ˜ 60 ÂηÙÔÛÙ¿ Ï¿ÙÔ˜ –
˘¿Ú¯Ô˘Ó fï˜ Î·È Î¿ÔÈ·
ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· ‹ Î·È ÌÈÎÚfiÙÂÚ·.
™Â ÂÚÈÔ¯¤˜ fiˆ˜ Ë ∞›Á˘ÙÔ˜
ÛÒ˙ÔÓÙ·È ·fi ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÈÂÚ¤˜
·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ ·Ó¿ÁÏ˘Ê˜ Û ͇ÏÔ,
fiˆ˜ ·˘Ù‹ Ù˘ °¤ÓÓËÛ˘ ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡
Î·È Ù˘ ¶ÚÔÛ·ÓËÛ˘ ÙˆÓ ª¿ÁˆÓ ·fi
ÙÔ Ó·fi ÙÔ˘ ∞ÌÔ‡ ™·ÚÁο, ÛÙÔ ∫¿ÈÚÔ
(9Ô˜-10Ô˜ ·ÈÒÓ·˜). Ÿˆ˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ
·fi ÈÔ ÚfiÛÊ·Ù˜ ÂÔ¯¤˜, ÙÔ Í‡ÏÔ
Â›Ó·È ¤Ó· Ôχ ÚfiÛÊÔÚÔ ˘ÏÈÎfi ÁÈ·
Ù¤ÙÔÈÔ˘ ›‰Ô˘˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›Â˜ (.¯., ÛÙ·
͢ÏfiÁÏ˘Ù· Ù¤ÌÏ·), Ë ‰È·Ù‹ÚËÛ‹ ÙÔ˘
fï˜ ¢ÓÔÂ›Ù·È ÌfiÓÔ ·fi
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ Û˘Óı‹Î˜. ∞Í›˙ÂÈ, Ù¤ÏÔ˜,
Ó· ÛËÌÂȈı› fiÙÈ Û ÂÚÈÔ¯¤˜ fiˆ˜ Ë
∞ÚÌÂÓ›· ·Ó¿ÁÏ˘Ê˜ ÈÂÚ¤˜ ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ
ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ· Â›Ó·È ÛηÏÈṲ̂Ó˜
ÛÙÔ˘˜ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡˜ ÙÔ›¯Ô˘˜ ÙˆÓ Ó·ÒÓ.
™ÙȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ‚ÚÈÛÎfiÌ·ÛÙÂ
΢ÚÈÔÏÂÎÙÈο ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô fiÔ˘
Û˘Ó·ÓÙÒÓÙ·È Ù· ÎÂÊ¿Ï·È· Ù˘
ÁÏ˘ÙÈ΋˜ Î·È Ù˘ ÊÔÚËÙ‹˜ ÂÈÎfiÓ·˜.
ΔÔ 10Ô ·ÈÒÓ· ÙÔ ÂÏÂÊ·ÓÙÔÛÙfi
¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ıËΠÔχ ÁÈ· ÙËÓ

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

·ÚÔ˘Û›·ÛË ÈÂÚÒÓ ÚÔÛÒˆÓ ‹
ÛÎËÓÒÓ. ∂ÎÙfi˜ ·fi Ù· ‰›Ù˘¯· ‹ Ù·
ÙÚ›Ù˘¯·, ÛÙ· ÔÔ›· ‹‰Ë
·Ó·ÊÂÚı‹Î·ÌÂ, ˘¿Ú¯ÂÈ ÌÈ· ÏËıÒÚ·
·fi Ù¤ÙÔÈ· ÂÏÂÊ·ÓÙÔÛÙ¤ÈÓ· ϷΛ‰È·.
√È ‰È·ÛÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È ÙȘ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÊÔÚ¤˜ ÂÓÙ˘ˆÛȷο
ÌÈÎÚ¤˜ (ÙÔ Ôχ 25 ÂηÙÔÛÙ¿ Ì‹ÎÔ˜ ηÈ
¤ˆ˜ 15 Ï¿ÙÔ˜), Ú¿ÁÌ· Ô˘ ·ÏÒ˜
ÂÈÙ›ÓÂÈ ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ·
¤ÚÁ· ˘„ËÏ‹˜ Ù¯ÓÈ΋˜ ηÈ
··Ú¿ÌÈÏÏ˘ Ù¤¯Ó˘. ¶ÔÏÏ¿ ·fi Ù·
ϷΛ‰È· ·Ó‹Î·Ó Î·È ·˘Ù¿ Û ‰›Ù˘¯· ‹
ÙÚ›Ù˘¯· Ô˘ Ù· ˘fiÏÔÈ· ÙÌ‹Ì·Ù¿
ÙÔ˘˜ ¤¯Ô˘Ó È· ¯·ı›. ÕÏÏ·, ¿ÏÈ,
·Ó‹Î·Ó Û ۇÓÔÏ· ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋˜
ÌÔÚÊ‹˜ Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜. ∞fi ÙȘ Ô¤˜
Ô˘ Û˘¯Ó¿ ʤÚÔ˘Ó ÛÙ· ¿ÎÚ· Ù˘
ÂÈÊ¿ÓÂÈ¿˜ ÙÔ˘˜ ÌÔÚԇ̠ӷ
Û˘ÌÂÚ¿ÓÔ˘Ì fiÙÈ ÔÚÈṲ̂ӷ ϷΛ‰È·
‹Ù·Ó ·Ú¯Èο ÚÔÛËψ̤ӷ οÔ˘.
¶ÔÏÏ¿, Ï.¯., Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ Î¿Ï˘Ù·Ó ÙËÓ
ÂÈÊ¿ÓÂÈ· ͇ÏÈÓˆÓ ÎÈ‚ˆÙȉ›ˆÓ (fiˆ˜ ÙÔ
ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ·fi ÎÈ‚ˆÙ›‰È· Ô˘
ÛÒ˙ÔÓÙ·È ÔÏfiÎÏËÚ·) ‹ ›¯·Ó
¯ÚËÛÈÌÔÔÈËı› ˆ˜ ηχÌÌ·Ù· ÛÙ·
ÂÍÒÊ˘ÏÏ· ¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ.
™›ÁÔ˘Ú·, fï˜, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ıËÎ·Ó ÁÈ·
Ó· ÎÔÛÌ‹ÛÔ˘Ó Î·È ¿ÏÏ· ·ÓÙÈΛÌÂÓ·.
¶Ôχ ÎÔÓÙ¿ Û ·˘Ù¿ Ù· ϷΛ‰È·
‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ¿ÏÏ· Ô˘ ›ӷÈ
ηٷÛ΢·Ṳ̂ӷ ·fi ˘ÏÈο fiˆ˜ Ô
ÛÙ·ٛÙ˘ Ï›ıÔ˜, Ù· ÔÔ›· ʤÚÔ˘Ó
Â›Û˘ fiÌÔȘ ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ. ΔfiÛÔ
ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ÙˆÓ ÂÏÂÊ·ÓÙÔÛÙ¤ÈÓˆÓ
fiÛÔ Î·È Û ·˘Ù‹ ÙˆÓ Ï›ıÈÓˆÓ
Ï·Îȉ›ˆÓ, ¿ÓÙˆ˜, Â›Ó·È ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó·
·ÚÓËı› ηÓ›˜ fiÙÈ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙËÓ
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ Î·È ˆ˜ ÚÔ˜
ÙË ¯Ú‹ÛË Î·È ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘˜, Ù·
ϷΛ‰È· ·˘Ù¿ Â›¯·Ó ‹ ÌÔÚÔ‡Û·Ó
Ó· Â¤¯Ô˘Ó ÙÔ ÚfiÏÔ ÊÔÚËÙ‹˜ ÂÈÎfiÓ·˜
ȉȈÙÈ΋˜ Ï·ÙÚ›·˜.
™Â ·ÚfiÌÔȘ ÛΤ„ÂȘ Ô‰ËÁÔ‡Ó Î·È ÔÈ
ÂÚÈÙÒÛÂȘ οÔÈˆÓ ÌÂÙ·ÏÏÈÎÒÓ
Ï·Îȉ›ˆÓ, Ô˘ ʤÚÔ˘Ó Â›Û˘ ÈÂÚ¤˜
·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ, ›Ù ·Ó¿ÁÏ˘Ê˜ ›ÙÂ
η̤̈Ó˜ Ì ÙËÓ Ù¯ÓÈ΋ ÙÔ˘
ÛÌ¿ÏÙÔ˘. À¿Ú¯Ô˘Ó ÌÂÚÈο Ù¤ÙÔÈ·
ϷΛ‰È· Ô˘ ηٿ ¿Û· Èı·ÓfiÙËÙ·
›¯·Ó ·ÔÙÂı› Û οÔÈÔ˘˜ Ó·Ô‡˜ ˆ˜

·ÊÈÂÚÒÌ·Ù· ÙˆÓ ÈÛÙÒÓ. ™ÙÔ ‚·ıÌfi
Ô˘ ʤÚÔ˘Ó ÈÂÚ¤˜ ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ,
Â›Û˘, ÌÂÙ·ÏÏÈο ·ÓÙÈΛÌÂÓ· fiˆ˜
ÛÙ·˘ÚÔ›, ÏÂÈ„·ÓÔı‹Î˜, ÛÙ·˘ÚÔı‹Î˜,
ÂÁÎfiÏÈ·, ·ÏÏ¿ Î·È ·ÓÙÈΛÌÂÓ·
ÔÏ˘ÙÂÏ›·˜ ·fi ËÌÈÔχÙÈÌÔ˘˜ Ï›ıÔ˘˜
Ì ÌÂÙ·ÏÏÈο ÛÙÔȯ›· (ÔÙ‹ÚÈ·,
ÈÓ¿ÎÈ·, ‰›ÛÎÔÈ Î.Ï.), ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó
Ó· ȉˆıÔ‡Ó Î·È ÛÙÔ Ï·›ÛÈÔ ÙÔ˘
ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ Ù˘ ÊÔÚËÙ‹˜ ÂÈÎfiÓ·˜. ∞˘ÙÔ›
ÔÈ ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈÛÌÔ› ÁÈ· Ù· fiÚÈ· Ù˘
¤ÓÓÔÈ·˜ Ù˘ ÊÔÚËÙ‹˜ ÂÈÎfiÓ·˜ ÌÔÚÔ‡Ó
Ó· ÂÂÎÙ·ıÔ‡Ó Î·È Û ¿ÏÏ· ˘ÏÈο,
fiˆ˜ Ù· ˘Ê¿ÛÌ·Ù· ‹ Ù· ¤ÚÁ· Ù˘
ÌÂÙ·ÏÏÔÙ¯ӛ·˜.
∂›Ó·È Ì¿ÏÏÔÓ ÔÚıfiÙÂÚÔ, fï˜, Ó·
·Ó·ÊÂÚıÔ‡ÌÂ Â‰Ò Û ÔÚÈṲ̂Ó˜
ÌÈÎÚÔÛÎÔÈΤ˜ ·ÂÈÎÔÓ›ÛÂȘ ÈÂÚÒÓ
ÚÔÛÒˆÓ ‹ ÛÎËÓÒÓ ¿Óˆ ÛÂ
ÔχÙÈÌÔ˘˜ ‹ ËÌÈÔχÙÈÌÔ˘˜ Ï›ıÔ˘˜
(ÛÙ·ٛÙË, ·ÈÌ·Ù›ÙË, Û·Ú‰fiÓ˘¯·, Ï¿Ș
Ï¿˙Ô˘ÏÈ, ›·ÛÈ, fiÓ˘¯·, ÔÚ›·
ÎÚ‡ÛÙ·ÏÏÔ, ÔÊ›ÙË, ÛÂÚÂÓÙ›ÓË,

[111]

˘·ÏfiÌ·˙· Î.Ï.), Ô˘, ηٿÏÏËÏ·
ÎÔÌ̤ÓÔÈ Î·È ÂÂÍÂÚÁ·Ṳ̂ÓÔÈ,
ÚÔÔÚ›˙ÔÓÙ·Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ Ó· «‰ÂıÔ‡Ó»
Û οÔÈÔ ÌÂÙ·ÏÏÈÎfi Ï·›ÛÈÔ (¯Ú˘Ûfi,
·ÚÁ˘Úfi Î.Ï.) Î·È Ó· ·Ó·ÚÙËıÔ‡Ó
ÛÙÔ ÛÙ‹ıÔ˜ ÙˆÓ ÈÛÙÒÓ. ∫·È ÛÙËÓ
ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹, ·Ú¿ ÙȘ ÙÂÚ¿ÛÙȘ
‰È·ÊÔÚ¤˜ ÛÙ· ˘ÏÈο Î·È ÛÙȘ Ù¯ÓÈΤ˜,
Ë ÚÔÛÙ·Û›· ‹ Ë ÚÔÊ˘Ï·ÎÙÈ΋
ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Ô˘ ·Ó·Ì¤ÓÂÙ·È ·fi ÙË
¯Ú‹ÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ·ÓÙÈÎÂÈÌ¤ÓˆÓ Î¿ÓÂÈ
ÙȘ ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ ·fiÏ˘Ù· ÈÛÔ‰‡Ó·Ì˜
Ì ÂΛӘ ÙˆÓ ÊÔÚËÙÒÓ ÂÈÎfiÓˆÓ, ȉ›ˆ˜
·˘ÙÒÓ Ô˘ (fiˆ˜ Ù· ÙÚ›Ù˘¯·)
ÚÔÔÚ›˙ÔÓÙ·Ó ÁÈ· ȉȈÙÈ΋ Ï·ÙÚ›·.
£· ÙÂÏÂÈÒÛÔ˘Ì ÙËÓ Ú·ÁÌ¿Ù¢ÛË
·˘Ù‹˜ Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ Ì ÙȘ Û¿ÓȘ
ÂÚÈÙÒÛÂȘ οÔÈˆÓ ÂÊ˘·ÏˆÌ¤ÓˆÓ
ÎÂÚ·ÌÈÎÒÓ Ï·Îȉ›ˆÓ Ô˘ ʤÚÔ˘Ó
·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ ÈÂÚÒÓ ÚÔÛÒˆÓ. ∂›ÎÔÛÈ
ÂÚ›Ô˘ Ù¤ÙÔÈ· ϷΛ‰È· Ê˘Ï¿ÛÛÔÓÙ·È
Û‹ÌÂÚ· ÛÙËÓ ¶ÈÓ·ÎÔı‹ÎË √˘fiÏÙÂÚ˜
Ù˘ μ·ÏÙÈÌfiÚ˘ (Ì ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘

∫ÂÚ·ÌÈο
ÂÊ˘·ÏˆÌ¤Ó·
ϷΛ‰È· Ô˘
Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó
ÔÚÙÚ¤ÙÔ ÙÔ˘
·Á›Ô˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘.
Δ¤ÏË 9Ô˘-·Ú¯¤˜
10Ô˘ ·ÈÒÓ·.
∂£¡π∫√ ∞ƒÃ∞π√§√°π∫√
ª√À™∂π√/™√ºπ∞

[112]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·Á›Ô˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘, ÙÔ˘ ·Á›Ô˘ πÁÓ·Ù›Ô˘ ηÈ
¿ÏÏˆÓ ·Á›ˆÓ) Î·È ¤Ó· ÛÙÔ ªÔ˘ÛÂ›Ô ÙÔ˘
§Ô‡‚ÚÔ˘ (Ì ·Ú¿ÛÙ·ÛË Ù˘ £ÂÔÙfiÎÔ˘
Ì ÙÔ ÌÈÎÚfi ÃÚÈÛÙfi Û ÛÙËı¿ÚÈÔ). ªÈ·
ÔÌ¿‰· ·fi 24 ¿ÏÏ· ϷΛ‰È· ‚Ú¤ıËηÓ
ÙÔ 1909 ηٿ ÙËÓ ·Ó·Ûηʋ ÂÓfi˜
ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÔ‡ ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›· ηÈ
Ê˘Ï¿ÛÛÔÓÙ·È ÙÒÚ· ÛÙÔ ∂ıÓÈÎfi
∞Ú¯·ÈÔÏÔÁÈÎfi ªÔ˘ÛÂ›Ô Ù˘ ™fiÊÈ·˜.
ΔÔÔıÂÙË̤ӷ ÙÔ ¤Ó· ‰›Ï· ÛÙÔ ¿ÏÏÔ,
Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó fiÏ· Ì·˙› ÙÔ ÔÚÙÚ¤ÙÔ ÙÔ˘
·Á›Ô˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘. ŸÏ· Ù· ·Ú·¿Óˆ

ϷΛ‰È·, ÛÙ· ÔÔ›· Ú¤ÂÈ Ó·
ÚÔÛÙÂıÔ‡Ó Î¿ÔÈ· ·ÎfiÌË Ô˘
‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙË ªfiÛ¯·,
¯ÚÔÓÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·È Á‡Úˆ ÛÙÔ 1000.
£¤ÙÔ˘Ó ÂӉȷʤÚÔÓÙ· ˙ËÙ‹Ì·Ù· ˆ˜
ÚÔ˜ ÙËÓ ·ÎÚÈ‚‹ ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘˜, ȉ›ˆ˜ ·fi
ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ÔÚÈṲ̂ӷ ·fi ·˘Ù¿
Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ·ÔÛ¿ÛÙËηÓ
ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ì›· ÊÔÚ¿ ·fi ÙÔ ÛËÌ›Ô
fiÔ˘ ›¯·Ó ·Ú¯Èο ÙÔÔıÂÙËı›, ÌÂ
ÛÎÔfi Ó· Í·Ó·¯ÚËÛÈÌÔÔÈËıÔ‡Ó Î¿Ô˘
·ÏÏÔ‡.

∂π∫√¡√°ƒ∞º∏ª∂¡∞
Ã∂πƒ√°ƒ∞º∞
Δ∏™ ∂¶√Ã∏™
Δ∏™ ª∞∫∂¢√¡π∫∏™
¢À¡∞™Δ∂π∞™
ªÔÏÔÓfiÙÈ ‚ÚÈÛÎfiÌ·ÛÙ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘
9Ô˘ ·ÈÒÓ·, Ë ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋
ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋ ·Ú¿‰ÔÛË ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ
Ó· ıˆÚÂ›Ù·È ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ·fi
ÔÚÈṲ̂ÓÔ˘˜ ·ÎÏÔ˘˜
·Ú·ÁÁÂÏÈÔ‰ÔÙÒÓ. ∏ ÚÔÙ›ÌËÛË ÛÙȘ
Ï·ÛÙÈΤ˜ ÌÔÚʤ˜ Ù˘ ÎÏ·ÛÈ΋˜
·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜, ÔÈ Ôԛ˜ ‰È¤ÊÂÚ·Ó
ÚÈ˙Èο ·fi ÙȘ ·Ê·ÈÚÂÙÈΤ˜,
Û˘ÓÔÙÈΤ˜, ÈÂÚ·ÙÈΤ˜ Î·È ·˘ÛÙËÚ¤˜
ÌÔÚʤ˜ Ô˘ ›¯·Ó ÂÌÊ·ÓÈÛÙ› ηٿ ÙËÓ
‡ÛÙÂÚË ·Ú¯·ÈfiÙËÙ· Î·È ÂÈÎÚ¿ÙËÛ·Ó
ηٿ ÙÔ ªÂÛ·›ˆÓ·, ·Ú·ÙËÚÂ›Ù·È ÛÂ
ÔÏÏÔ‡˜ ÎÏ¿‰Ô˘˜ Ù˘ Ù¤¯Ó˘. ¢ÂÓ ı·
‹Ù·Ó, fï˜, ÛÊ¿ÏÌ· Ó· ԇ̠fiÙÈ (·Ó
Î·È ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È Â›Û˘ Û οÔÈ· ¤ÚÁ·
ÌÂÙ·ÏÏÔÙ¯ӛ·˜ Ì ·Ó¿ÁÏ˘Ê˜
·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘ 6Ô˘-7Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÛÂ
οÔÈ· ¤ÚÁ· ÌÈÎÚÔÁÏ˘ÙÈ΋˜ ÛÂ
ÂÏÂÊ·ÓÙfi‰ÔÓÙÔ ÙÔ˘ 5Ô˘-6Ô˘ Î·È ÙÔ˘
10Ô˘-11Ô˘ ·ÈÒÓ·, ηıÒ˜ Î·È ÛÂ
οÔÈ· ¤ÚÁ· ÌÓËÌÂȷ΋˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜
·fi Ù· ·Ó¿ÎÙÔÚ· Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È ·fi ÙËÓ πÙ·Ï›·
ÙÔ˘ 7Ô˘ ·ÈÒÓ·) ·˘Ù‹ Ë
«ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋ ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋ Ù¿ÛË»
ÂÓÙ˘ˆÛÈ¿˙ÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ fiÙ·Ó
ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ÛÙ· ÈÛÙÔÚË̤ӷ
¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· ‚È‚Ï›·.
¢Â›ÁÌ·Ù· ·˘Ù‹˜ Ù˘ Ù¿Û˘ ›ӷÈ
¤ÓÙÔÓ· Û ÌÈ· ÛÂÈÚ¿ ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊËÌ¤ÓˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ Ô˘ ηٷÛ΢¿ÛÙËÎ·Ó ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÛÙ·
ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋˜
·˘Ï‹˜. ŒÓ· ·fi ·˘Ù¿ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È
Û‹ÌÂÚ· ÛÙËÓ ∂ıÓÈ΋ μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË Ù˘
°·ÏÏ›·˜ Î·È ÂÚȤ¯ÂÈ ÙȘ √ÌÈϛ˜ ÙÔ˘
°ÚËÁÔÚ›Ô˘ ¡·˙È·Ó˙ËÓÔ‡. ¶ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ·
·Ú·ÁÁÂÏ›· Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È ¿ÌÂÛ· ÌÂ
ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· μ·Û›ÏÂÈÔ ∞′, ÙÔÓ
ÚÒÙÔ Ù˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ÙˆÓ
ª·Î‰fiÓˆÓ. ∏ ·Ú·ÁÁÂÏ›· Ú¤ÂÈ Ó·
¤ÁÈÓ ÌÂٷ͇ 879 Î·È 883. ™Â ÁÂÓÈΤ˜
ÁÚ·Ì̤˜, Ë ÂÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË ÙÔ˘
‚È‚Ï›Ô˘ ·˘ÙÔ‡ Â›Ó·È Ù˘Èο ÌÂ۷ȈÓÈ΋
ÛÙË Û‡ÏÏË„Ë. ™Â ÔÚÈṲ̂Ó˜

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

ÌÈÎÚÔÁڷʛ˜, fï˜, ȉȷ›ÙÂÚ· ÛÂ
ÂΛӘ Ô˘ ηٷϷ̂¿ÓÔ˘Ó ÔÏfiÎÏËÚË
ÙË ÛÂÏ›‰·, Â›Ó·È Ê·ÓÂÚ‹ Ë ÚÔÛ¿ıÂÈ·
Ó· ·Ô‰ÔıÔ‡Ó Ù· Ê˘ÛÈÔÁÓˆÌÈο
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Î·È ÙÔ ‹ıÔ˜ ÙˆÓ
ÚÔÛÒˆÓ Ì ÙÚfiÔ˘˜ Ô˘ Ì·˜ ›ӷÈ
ÁÓˆÛÙÔ› ·fi ÙËÓ ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋
Ù¤¯ÓË: ڈ̷Ϥ· ÛÒÌ·Ù·, ·ÚÌÔÓÈΤ˜
·Ó·ÏÔÁ›Â˜, Ï·ÛÙÈ΋ Î·È ÏÂÙÔÌÂÚ‹˜
Ù˘¯ÔÏÔÁ›·, Á·Ï‹ÓÈ· ¤ÎÊÚ·ÛË,
·ÊËÁËÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·, ÔÈÎÈÏ›· ÛÙË
¯ÚˆÌ·ÙÈ΋ Îϛ̷η.
ªÈ· ÛÂÈÚ¿ ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊËÌ¤ÓˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ
ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ· Ì¿˜ ʤÚÓÂÈ ÌÚÔÛÙ¿
ÛÙ· ηχÙÂÚ· ‰Â›ÁÌ·Ù· ·˘Ù‹˜ Ù˘
Ù¿Û˘. ΔÔ ÚÒÙÔ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÛÂÈÚ¿˜
Â›Ó·È ¤Ó· æ·ÏÙ‹ÚÈÔ Ù˘ ∂ıÓÈ΋˜
μÈ‚ÏÈÔı‹Î˘ Ù˘ °·ÏÏ›·˜, ÙÔ ÔÔ›Ô
¤¯ÂÈ Û˘Ó‰Âı› Ì ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ∑′
¶ÔÚÊ˘ÚÔÁ¤ÓÓËÙÔ˘, ƒˆÌ·Ófi μ′, ηÈ
ÙÔÔıÂÙÂ›Ù·È ¯ÚÔÓÈο ÌÂٷ͇ 950 ηÈ
970. ¶ÚÔ˚fiÓ ·Ó·ÌÊ›‚ÔÏ· ÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡ ÂÚÁ·ÛÙËÚ›Ô˘,
‰È·ÎËÚ‡ÙÙÂÈ ÙËÓ ÂÎÙ›ÌËÛË ÙˆÓ

·ÓıÚÒˆÓ Ô˘ ÙÔ ·Ú‹ÁÁÂÈÏ·Ó Î·È ÙÔ
¤ÊÙÈ·Í·Ó ÁÈ· ÙËÓ ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋
·Ú¿‰ÔÛË, fi¯È ÌfiÓÔ Ì¤Ûˆ Ù˘
Ù¯ÓÔÙÚÔ›·˜ ÙˆÓ ÂÈÎfiÓˆÓ, ·ÏÏ¿ ηÈ
̤ۈ ÙˆÓ ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈÎÒÓ ÂÈÏÔÁÒÓ
(·ÂÈÎÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÚÔÛˆÔÔÈ‹ÛÂȘ
·ÊËÚËÌ¤ÓˆÓ ÂÓÓÔÈÒÓ, fiˆ˜ Ë ¡‡¯Ù·,
Ô ŸÚıÚÔ˜, Ë ªÂψ‰›·, Ë ™ÔÊ›·,
Ë ¶ÚÔÊËÙ›·).
ŒÚÁÔ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡
ÂÚÁ·ÛÙËÚ›Ô˘ Â›Ó·È Î·È ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÛÂÈÚ¿˜,
Ô ÚÒÙÔ˜ ÙfiÌÔ˜ ·fi ÌÈ· ‰›ÙÔÌË
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊË̤ÓË μ›‚ÏÔ, Ô˘
ÊÈÏÔÙ¯ӋıËΠÁÈ· ÙÔÓ «·ÙÚ›ÎÈÔ
Ú·Èfi˙ÈÙÔ Û·ÎÂÏÏ¿ÚÈÔ» §¤ÔÓÙ·
ÌÂٷ͇ 930 Î·È 940, ‰ËÏ·‰‹ ÁÈ· ¤Ó·Ó
˘„ËÏfi ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô Ù˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋˜ ·˘Ï‹˜. √ ÚÒÙÔ˜
·˘Ùfi˜ ÙfiÌÔ˜ (Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ¤¯ÂÈ ¯·ı›)
Ê˘Ï¿ÛÛÂÙ·È Û‹ÌÂÚ· ÛÙË μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË
ÙÔ˘ μ·ÙÈηÓÔ‡ Î·È ‰È·ÙËÚ›, Û οˆ˜
ÌÈÎÚfiÙÂÚÔ ‚·ıÌfi ·ÏÏ¿ ÛÂ ·Ó¿ÏÔÁË
¤ÓÙ·ÛË Ì ÙÔ æ·ÏÙ‹ÚÈÔ ÙÔ˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡,
Ù· ÂÏÏËÓÔڈ̷˚ο Ù¯ÓÔÙÚÔÈο

¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο.
ΔÔ ÂÎÏËÎÙÈÎfiÙÂÚÔ fiÏ˘ ·˘Ù‹˜ Ù˘
ÛÂÈÚ¿˜, ¿ÓÙˆ˜, Â›Ó·È ¤Ó· ¿ÏÏÔ
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ Ù˘ μÈ‚ÏÈÔı‹Î˘ ÙÔ˘
μ·ÙÈηÓÔ‡, ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÚȤ¯ÂÈ ÛÎËÓ¤˜
·fi ÙÔ ‚È‚Ï›Ô Ù˘ ¶·Ï·È¿˜ ¢È·ı‹Î˘
Ô˘ ‰ÈËÁÂ›Ù·È ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ÙÔ˘ πËÛÔ‡
ÙÔ˘ ¡·˘‹, Û˘Óԉ¢fiÌÂÓ˜ ·fi οÔÈ·
¯ˆÚ›· ÙÔ˘ ‚È‚ÏÈÎÔ‡ ÎÂÈ̤ÓÔ˘. ΔÔ
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ ·˘Ùfi ·Ú·¤ÌÂÈ ÛÙËÓ
ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ· fi¯È ÌfiÓÔ
̤ۈ Ù˘ Ù¯ÓÔÙÚÔ›·˜ Î·È Ù˘
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·Ê›·˜, ·ÏÏ¿ Î·È Ì ÙËÓ ›‰È· ÙË
ÌÔÚÊ‹ ÙÔ˘, ÂÊfiÛÔÓ ‰ÂÓ ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ·
ÎÒ‰Èη, ·ÏÏ¿ ÁÈ· ÂÈÏËÙ¿ÚÈÔ, fiˆ˜
ÂΛӷ Ù˘ ÎÏ·ÛÈ΋˜ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜.
∫·Ù·Û΢·Ṳ̂ÓÔ Èı·Ófiٷٷ ÁÈ· ÙÔÓ
›‰ÈÔ ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ∑
∑′
¶ÔÚÊ˘ÚÔÁ¤ÓÓËÙÔ Á‡Úˆ ÛÙÔ 950, ›Ûˆ˜
ˆ˜ ÂÓı‡ÌËÌ· ÁÈ· ÙȘ ӛΘ ÙÔ˘
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ∞Ú¿‚ˆÓ, ÙÔ ÂÈÏËÙ¿ÚÈÔ
·˘Ùfi ·ÔÙÂÏ› ÌÈ· ¤Ó‰ÂÈÍË ÁÈ· ÙÔ
‚·ıÌfi Ù˘ ÂÎÙ›ÌËÛ˘ Ô˘ ¤ÙÚÂÊ·Ó ÔÈ
·ÎÏÔÈ Ù˘ ·˘Ï‹˜ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÛÙËÓ
ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿ Ù˘ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜.

[113]

ΔÔ fiÚ·Ì· ÙÔ˘
ÚÔÊ‹ÙË
πÂ˙ÂÎÈ‹Ï. º‡ÏÏÔ
438 verso, ·fi
ÙÔÓ ∫Ò‰. Gr. 510
Ì ÙȘ ÔÌÈϛ˜
ÙÔ˘ °ÚËÁÔÚ›Ô˘
¡·˙È·Ó˙ËÓÔ‡.
¶ÂÚ›Ô˘ 879-883
(·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
∂£¡π∫∏ μπμ§π√£∏∫∏/
¶∞ƒπ™π

∏ Û˘Ó¿ÓÙËÛË
ÙÔ˘ πËÛÔ‡
ÙÔ˘ ¡·˘‹ Ì ÙÔÓ
·Ú¯¿ÁÁÂÏÔ
ªÈ¯·‹Ï, ÛÙËÓ
πÂÚȯÒ. ΔÌ‹Ì·
·fi ÙÔ ÂÈÏËÙ¿ÚÈÔ
Palat. Gr. 431
Ù˘ ∞ÔÛÙÔÏÈ΋˜
μÈ‚ÏÈÔı‹Î˘ ÙÔ˘
μ·ÙÈηÓÔ‡.
¶ÂÚ›Ô˘ 950.
μ∞Δπ∫∞¡√

[114]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

ÕÓıÚˆÔÈ Ô˘ ‰ÂÓ Í¯ÓÔ‡Û·Ó ÔÙ¤ fiÙÈ
ÚÈÓ Î·È ¿Óˆ ·fi fiÏ· ‹Ù·Ó
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›, ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·˙·Ó ˆÛÙfiÛÔ Ó·
Ù·˘Ù›ÛÔ˘Ó Û˘Ì‚ÔÏÈο ÙȘ ˘„ËϤ˜ ·Í›Â˜
Ù˘ ÌfiÚʈÛ˘, Ù˘ ·È‰Â›·˜ Î·È Ù˘
Â˘Ú˘Ì¿ıÂÈ·˜ Ì ÙËÓ ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋
·Ú¯·ÈfiÙËÙ·, ÂÓۈ̷ÙÒÓÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ
ÂÈÏÂÎÙÈο ÛÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÙÔ˘˜
Û‡Ì·Ó ÙÌ‹Ì·Ù· Ù˘ ·Ú¯·›·˜
·Á·ÓÈÛÙÈ΋˜ ·Ú¿‰ÔÛ˘.
∏ ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋ Ù¯ÓÔÙÚÔÈ΋ Ù¿ÛË
Â›Ó·È Ê·ÓÂÚ‹ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Û ÌÈ·
‰Âο‰· ·ÎfiÌË ¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ:
‰‡Ô ΔÂÙڷ¢¿ÁÁÂÏ·, ¤Ó· Ù˘ ∂ıÓÈ΋˜
μÈ‚ÏÈÔı‹Î˘ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ (ÂÚ. 950)
Î·È ¤Ó· Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ™Ù·˘ÚÔÓÈ΋ٷ, ÛÙÔ
ÕÁÈÔ ŸÚÔ˜ (950-960)Ø ÙË ÏÂÁfiÌÂÓË
μ›‚ÏÔ ÙÔ˘ ª¿ÁÈÛÙÚÔ˘ ¡È΋ٷ Ô˘
ÛÒ˙ÂÙ·È ÛÂ ÙÚ›· ÙÌ‹Ì·Ù·
‰È·ÛÎÔÚÈṲ̂ӷ ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›·, ÛÙÔ
ΔÔÚ›ÓÔ Î·È ÛÙËÓ ∫ÔÂÁ¯¿ÁË (9751000)Ø ¤Ó· ¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ ÙÔ ÔÔ›Ô
ÂÚȤ¯ÂÈ ÙÔ ¤ÚÁÔ £ËÚȷο ηÈ
∞ÏÂÍÈÊ¿Ú̷η ÙÔ˘ Û˘ÁÁڷʤ· Ù˘
ÂÏÏËÓÈÛÙÈ΋˜ ÂÔ¯‹˜ ¡›Î·Ó‰ÚÔ˘ ÙÔ˘
∫ÔÏÔÊÒÓÈÔ˘, Ô˘ Ú·ÁÌ·Ù‡ÂÙ·È Ù·
·ÓÙ›‰ÔÙ· ÁÈ· Ù· ‰·ÁÎÒÌ·Ù· ÙˆÓ ÊȉÈÒÓ
Î·È ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û‹ÌÂÚ· ÛÙËÓ ∂ıÓÈ΋
μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË Ù˘ °·ÏÏ›·˜ (ÂÚ. 950) ηÈ
οÔÈ· ·ÎfiÌË.
∫¿ˆ˜ ÈÔ Û˘ÁÎÚ·ÙË̤ÓË
·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÙ·È ·˘Ù‹ Ë Ù¯ÓÔÙÚÔÈ΋
Ù¿ÛË Û ¿ÏÏ· ÈÛÙÔÚË̤ӷ ‚È‚Ï›·,
fiˆ˜ Û ·˘Ùfi Ô˘ Ê˘Ï¿ÛÛÂÙ·È ÛÙË
μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË ÙÔ˘ μ·ÙÈηÓÔ‡ Î·È ÂÚȤ¯ÂÈ
¤Ó· ÂÚ›ÊËÌÔ Î›ÌÂÓÔ, ÙË ÃÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋
ΔÔÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘ ∫ÔÛÌ¿
πÓ‰ÈÎÔχÛÙË. ΔÔ È‰È·›ÙÂÚÔ ·˘Ùfi
‚È‚Ï›Ô ·ÓÙÈÁÚ¿ÊËΠηÈ
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·Ê‹ıËΠÛÙȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜
‰ÂηÂٛ˜ ÙÔ˘ 9Ô˘ ·ÈÒÓ· Ì ‚¿ÛË ¤Ó·
Ôχ ·Ï·ÈfiÙÂÚÔ ÚfiÙ˘Ô, ÙÔ˘ 6Ô˘
›Ûˆ˜ ·ÈÒÓ·. √ Û˘ÁÁڷʤ·˜ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘
·Ï·ÈÔ‡ ÎÂÈ̤ÓÔ˘, Ô ∫ÔÛÌ¿˜, ›¯Â
Ù·Íȉ¤„ÂÈ Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ πÓ‰›· ÛÙȘ ·Ú¯¤˜
ÙÔ˘ 6Ô˘ ·ÈÒÓ·, ηÈ, ·ÊÔ‡ Â¤ÛÙÚ„Â
ÛÙÔÓ ÙfiÔ ÙÔ˘, ÛÙËÓ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ·,
η٤ÁÚ·„ ÙȘ ÂÌÂÈڛ˜ ÙÔ˘ (547549). ŒÙÛÈ, ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ∫ÔÛÌ¿
·ÔÙ˘ÒÓÂÈ Ì ·ÎÚ›‚ÂÈ· ÙË
ÁˆÎÂÓÙÚÈ΋ ·ÓÙ›ÏË„Ë Ô˘ ›¯·Ó ÁÈ·

[115]

Àfi‰ÂÈÍË ÁÈ· ÙË
ıÂÚ·›· ÙˆÓ
ÔÛÙÒÓ ÙÔ˘
ηÚÔ‡. º‡ÏÏÔ
197 recto, ·fi
ÙÔÓ ∫Ò‰. Plut.
LXXIV, 7 (π·ÙÚÈ΋
∞ÓıÔÏÔÁ›· ÙÔ˘
∞ÔÏÏÒÓÈÔ˘
∫ÈÙȤˆ˜). ªÂٷ͇
925 Î·È 950
(·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
§∞Àƒ∂¡Δπ∞¡∏
μπμ§π√£∏∫∏/
º§øƒ∂¡Δπ∞

∏ ¢¤ËÛË
Î·È ÔÈ Ù¤ÛÛÂÚȘ
∂˘·ÁÁÂÏÈÛÙ¤˜.
º‡ÏÏÔ 1 verso,
·fi ÙÔÓ
∫Ò‰. ∞ 92
(∂˘·ÁÁÂÏÈÛÙ¿ÚÈÔ).
¶ÂÚ›Ô˘ 950.
ª√¡∏ ª∂°π™Δ∏™
§∞Àƒ∞™/∞°π√ √ƒ√™

ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Ô ›‰ÈÔ˜ Î·È ÔÈ Û‡Á¯ÚÔÓÔ›
ÙÔ˘, ÌÈ· ÂÈÎfiÓ· Ù˘Èο ÌÂ۷ȈÓÈ΋ ηÈ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋, Ô˘ ·Ú¤ÌÂÈÓÂ Ë ›‰È· ηı’
fiÏË ÙË μ˘˙·ÓÙÈÓ‹ ∂Ô¯‹ ̤¯ÚÈ Î·È
Ôχ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ· (ÛÙË
‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË) Î·È ÙÔ 18Ô ·ÈÒÓ· (ÛÙË
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ∞Ó·ÙÔÏ‹). ™ÙÔ Û‡ÓÔÏfi Ù˘
Ë ÂÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË ÙÔ˘ ‚È‚Ï›Ô˘, ÏfiÁˆ
ÙÔ˘ ȉÈfiÌÔÚÊÔ˘ ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘ Ô˘
ηÏÂ›Ù·È Ó· ˘ËÚÂÙ‹ÛÂÈ, ‰ÂÓ
ÚÔÛʤÚÂÙ·È ÁÈ· Û˘ÁÎÚ›ÛÂȘ Ì ٷ
¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· Ô˘ ›‰·Ì ·Ú·¿Óˆ, ÌÂ
ÂÍ·›ÚÂÛË ›Ûˆ˜ οÔȘ ÌÈÎÚÔÁڷʛ˜
fiÔ˘ ·Ô‰›‰ÔÓÙ·È ÈÂÚ¿ ÚfiÛˆ· ηÈ
fiÔ˘ ‰È·ÈÛÙÒÓÂÙ·È fiÙÈ Ë

ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋ Ù¯ÓÔÙÚÔÈ΋ Ù¿ÛË
Û˘Ó‰˘¿˙ÂÙ·È Ì ÈÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡˜
ÙÚfiÔ˘˜ ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋˜ ¤ÎÊÚ·Û˘.
∂Í›ÛÔ˘ ·ÌÊÈÙ·Ï·ÓÙ¢fiÌÂÓË
·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÙ·È Ë ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋
Ù¯ÓÔÙÚÔÈ΋ Ù¿ÛË Û ¤Ó· ÈÛÙÔÚË̤ÓÔ
‚È‚Ï›Ô ÙˆÓ ·Ú¯ÒÓ ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÙÔ
ÔÔ›Ô ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û‹ÌÂÚ· ÛÙËÓ ∂ıÓÈ΋
μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ Î·È ÂÚȤ¯ÂÈ
ÙȘ √ÌÈϛ˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ÙÔ˘
ÃÚ˘ÛÔÛÙfiÌÔ˘, ÂÓfi˜ ¿ÏÏÔ˘ ÛÔ˘‰·›Ô˘
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ Û˘ÁÁڷʤ·. ¶ÚfiÎÂÈÙ·È
ÁÈ· ‰Â›ÁÌ· ÌÈ·˜ ÛÂÈÚ¿˜
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊËÌ¤ÓˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ Ô˘
ÚÔÙ›ÓÔ˘Ó ¤Ó·Ó ¿ÏÏÔ, ÈÔ ÌÂÙÚÈÔ·ı‹

[116]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÌÔÓ‹˜ π‚‹ÚˆÓ ÛÙÔ ÕÁÈÔ ŸÚÔ˜, Î·È ÌÈ·
∫·ÈÓ‹ ¢È·ı‹ÎË Ù˘ μÚÂÙ·ÓÈ΋˜
μÈ‚ÏÈÔı‹Î˘, ÛÙÔ §ÔÓ‰›ÓÔ. ∫·È Ù· ÙÚ›·
·˘Ù¿ ‚È‚Ï›· ¯ÚÔÓÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·È Á‡Úˆ ÛÙÔ
950, ÂÓÒ ¤Ó· ·ÎfiÌË, ÙÔ ÔÔ›Ô
¯ÚÔÓÔÏÔÁÂ›Ù·È ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ 925 ηÈ
ÛÙÔ 950 Î·È ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÌÈ· ÛÂÈÚ¿
·fi ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊË̤Ó˜ È·ÙÚÈΤ˜
Ú·ÁÌ·Ù›˜ ÙÔ˘ ∞ÔÏÏÒÓÈÔ˘ ·fi ÙÔ
∫›ÙÈÔ (Û‹ÌÂÚ· ÛÙË §·˘ÚÂÓÙÈ·Ó‹
μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜), ·ÔÙÂÏ›
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ‰Â›ÁÌ· ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘ ÌÂ
ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·¤‰È‰·Ó ÙÔ ·ÓıÚÒÈÓÔ
ÛÒÌ· ÔÈ Î·ÏÏÈÙ¤¯Ó˜ ÙÔ˘ ªÂÛ·›ˆÓ·.
Δ· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·˘Ù¿ ‚È‚Ï›· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó
ÌÈ· ηϋ ÂÈÛ·ÁˆÁ‹ ÁÈ· Ó· ÙÔÓ›ÛÔ˘ÌÂ
fiÙÈ Ë ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋ Ù¯ÓÔÙÚÔÈ΋
Ù¿ÛË, ·Ó ‰ÂÓ Â›Ó·È ÌÈ· ÂÍ·›ÚÂÛË,
ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ‚·‰›˙ÂÈ ·Ú¿ÏÏËÏ· Ì ÙËÓ
΢ڛ·Ú¯Ë Ù¿ÛË Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ Ù¤¯Ó˘,

ÙÚfiÔ ·ÊÔÌÔ›ˆÛ˘ Ù˘
ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋˜ ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋˜
ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿˜. √ ÙÚfiÔ˜ ·˘Ùfi˜
ÂÚÈÔÚ›˙ÂÈ Ù· ÂÏÏËÓÔڈ̷˚ο ÛÙÔȯ›·
ÛÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË ÙˆÓ ÚÔÛÒˆÓ (ÛÙËÓ
ÂÚ›ÙˆÛË ÙÔ˘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘
¯ÂÈÚÔÁÚ¿ÊÔ˘ Ô πˆ¿ÓÓ˘ Ô
ÃÚ˘ÛfiÛÙÔÌÔ˜ Î·È Ô ·fiÛÙÔÏÔ˜
¶·‡ÏÔ˜ ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó ÛÙÔ ‡ÊÔ˜ ÌÂ
·Ú¯·›Ô˘˜ ÊÈÏÔÛfiÊÔ˘˜) Î·È ÛÙÔ
ÛÎËÓÈÎfi (Ù· ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈο ÛÙÔȯ›·
Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ›Ûˆ ·fi Ù· ÚfiÛˆ·,
·fi Ù· ÔÔ›· ÎÚ¤ÌÔÓÙ·È ÂÙ¿ÛÌ·Ù·,
fiˆ˜ ÛÙÔ ÚˆÌ·˚Îfi ı¤·ÙÚÔ), ÂÓÒ ˆ˜
ÚÔ˜ ÙȘ ·Ó·ÏÔÁ›Â˜ ÙˆÓ ÌÔÚÊÒÓ Î·È
ÙËÓ ˘Ô‰‹ÏˆÛË ÙÔ˘ ¯ÒÚÔ˘
˘ÂÚÈÛ¯‡Ô˘Ó ÔÈ ÌÂ۷ȈÓÈΤ˜

Û˘Ì‚¿ÛÂȘ, Ë ·Ê·›ÚÂÛË Î·È Ë
˘ÂÚ‚·ÙÈÎfiÙËÙ·.
Δ¤ÙÔÈ· Â›Ó·È Î·È Ë ÂÚ›ÙˆÛË ÌÈ·˜
ÌÈÎÚÔÁÚ·Ê›·˜ ÙÔ˘ ¢·ÁÁÂÏÈÛÙ‹
ª¿ÚÎÔ˘ ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘ ÌÈÛÔ‡ ÙÔ˘ 10Ô˘
·ÈÒÓ·, Ô˘, ÂÓÒ ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ·Ó‹Î ÛÂ
οÔÈÔ ¿ÏÏÔ ‚È‚Ï›Ô, Û ηÙÔÈÓ‹
ÂÔ¯‹ ·ÔÛ¿ÛÙËΠηÈ
ÂÓۈ̷ÙÒıËΠ۠¤Ó· ΔÂÙڷ¢¿ÁÁÂÏÔ
Ô˘ ÙÒÚ· Ê˘Ï¿ÛÛÂÙ·È ÛÙË ÌÔÓ‹
ºÈÏÔı¤Ô˘ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜.
¶·ÚfiÌÔȘ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂȘ ÈÛ¯‡Ô˘Ó,
Â›Û˘, ÁÈ· ÔÚÈṲ̂Ó˜ ÌÔÚʤ˜
ÚÔÊËÙÒÓ ‹ ¢·ÁÁÂÏÈÛÙÒÓ, Û ¤Ó·
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊË̤ÓÔ ‚È‚Ï›Ô ÙˆÓ
ÚÔÊËÙÒÓ Ù˘ μÈ‚ÏÈÔı‹Î˘ ÙÔ˘
μ·ÙÈηÓÔ‡, ¤Ó· ΔÂÙڷ¢¿ÁÁÂÏÔ Ù˘

Ë ÔÔ›· ‰›ÓÂÈ ¤ÌÊ·ÛË ÛÙËÓ
ÈÂÚ·ÙÈÎfiÙËÙ· ÙˆÓ ÌÔÚÊÒÓ, ÛÙËÓ
·˘ÛÙËÚfiÙËÙ· Ù˘ ¤ÎÊÚ·Û˘, ÛÙË
Û˘ÓÔÙÈ΋ ·fi‰ÔÛË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘
ÛÒÌ·ÙÔ˜ Î·È ÛÙËÓ ˘ÂÚ‚·ÙÈÎfiÙËÙ· ÙÔ˘
¯ÒÚÔ˘ ̤۷ ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ÎÈÓÔ‡ÓÙ·È Ù·
ÚfiÛˆ· ‹ ‰ÈÂÍ¿ÁÂÙ·È Ë ‰Ú¿ÛË. ΔÔ
ÂÚÒÙËÌ· Ô˘ Ù›ıÂÙ·È Î¿ı ÊÔÚ¿ ‰ÂÓ
Â›Ó·È ÔÈ· ·fi ÙȘ Ù¯ÓÔÙÚÔÈΤ˜
Ù¿ÛÂȘ Â›Ó·È ·ÓÒÙÂÚË ÔÈÔÙÈο, ·ÏÏ¿
·Ó Ë ÂÈÏÔÁ‹ Ù˘ ÌÈ·˜ ‹ Ù˘ ¿ÏÏ˘
Ù¯ÓÔÙÚÔ›·˜ ÛËÌ·›ÓÂÈ Î¿ÙÈ ·Ú·¿Óˆ
·fi ·Ï‹ ·ÈÛıËÙÈ΋ ÚÔÙ›ÌËÛË, ·Ó
‰ËÏ·‰‹ ÛËÌ·›ÓÂÈ Î¿ÙÈ ÁÈ· ÙÔ ÓfiËÌ·
Ô˘ ¤¯Ô˘Ó Ù· ‚È‚Ï›·, ÁÈ· ÙÔ Ì‹Ó˘Ì·
Ô˘ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ÌÂÙ·‰ÒÛÔ˘Ó ÔÈ
·Ú·ÁÁÂÏÈÔ‰fiÙ˜, ÔÈ ÁÚ·Ê›˜ Î·È ÔÈ
˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ, ¿Ú·, ·Ó ÛËÌ·›ÓÂÈ Î¿ÙÈ, ηÈ
ÙÈ, ÁÈ· ÙȘ ȉ¤Â˜ Ô˘ ›¯·Ó ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ
·˘ÙÔ›.
™ÙÔ ¯ÒÚÔ Ô˘ Ù¯ÓÔÙÚÔÈο
·ÌÊÈÙ·Ï·ÓÙ‡ÂÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙËÓ
ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ· Î·È ÛÙÔ
ªÂÛ·›ˆÓ· ‚ÚÈÛÎfiÌ·ÛÙÂ Î·È Ì ÙË
ÌÈÎÚÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘ ¢·ÁÁÂÏÈÛÙ‹ ª¿ÚÎÔ˘
·fi ¤Ó· ΔÂÙڷ¢¿ÁÁÂÏÔ ÙÔ˘ ‰Â‡ÙÂÚÔ˘
ÌÈÛÔ‡ ÙÔ˘ 9Ô˘ ·ÈÒÓ·, Ô˘ Û‹ÌÂÚ·
‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙË μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË ÙÔ˘
¶·ÓÂÈÛÙËÌ›Ô˘ ÙÔ˘ ¶Ú›ÓÛÙÔÓ (∏¶∞).
¢›Ï· Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ·Ú¿ÛÙ·ÛË ÌÔÚ›
Ó· ÙÔÔıÂÙËı› Ë ÔÏfiÛˆÌË ·ÂÈÎfiÓÈÛË

¶∞ƒ∞∫ª∏ ∫∞π ∫∞Δ∞§À™∏ Δ∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™ Δø¡ ª∞∫∂¢√¡ø¡

ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡ Û˘Óԉ¢fiÌÂÓË ·fi
ÌÂÙ¿ÏÏÈ· Ù˘ £ÂÔÙfiÎÔ˘, ÙÔ˘
¶ÚÔ‰ÚfiÌÔ˘ Î·È ÙˆÓ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ
¢·ÁÁÂÏÈÛÙÒÓ Û ¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ
∂˘·ÁÁÂÏÈÛÙ¿ÚÈÔ Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ªÂÁ›ÛÙ˘
§·‡Ú·˜ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜ (ÂÚ. 950),
Ì ÛÎÔfi Ó· ηٷ‰Âȯı› fiÙÈ ¿ÓÙ·
˘¿Ú¯Ô˘Ó ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂΉԯ¤˜ ηÈ
‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ› ‚·ıÌÔ› ÛÙËÓ ·ÊÔÌÔ›ˆÛË
Î·È ÛÙËÓ ·Ó¿‰ÂÈÍË ·ÚfiÌÔȈÓ
Ù¯ÓÔÙÚÔÈÎÒÓ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÒÓ.
∞fi Ù· ÂÎÏËÎÙÈÎfiÙÂÚ· ‰Â›ÁÌ·Ù· Ù˘
·ÌÊÈÙ·Ï¿ÓÙ¢Û˘ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙËÓ
ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋ ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋
ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿ Î·È ÛÙËÓ ·˘ÛÙËÚ‹
Ù¯ÓÔÙÚÔ›· ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡,
‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘ ›ӷÈ
¤Ó· ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊË̤ÓÔ ‚È‚Ï›Ô, ÙÔ ÔÔ›Ô
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËΠÁÈ· ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
μ·Û›ÏÂÈÔ μ′,, Á‡Úˆ ÛÙÔ 985. ¶ÚfiÎÂÈÙ·È
ÁÈ· ÙÔÓ ÚÒÙÔ (ÙÔÓ ÌfiÓÔ Ô˘ ÛÒ˙ÂÙ·È)
·fi ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ÙfiÌÔ˘˜ ÂÓfi˜
ªËÓÔÏÔÁ›Ô˘, ‰ËÏ·‰‹ ÁÈ· ¤Ó· ™˘Ó·Í¿ÚÈ
‹ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi ËÌÂÚÔÏfiÁÈÔ, Ô˘
ÛÎÔfi˜ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ó· ı˘Ì›˙ÂÈ ÔÈÔÈ
¿ÁÈÔÈ ‹ ÔÈ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÁÈÔÚÙ¿˙ÂÈ Î¿ıÂ
̤ڷ Ë ∂ÎÎÏËÛ›·. √ ÙfiÌÔ˜ ÍÂÎÈÓ¿ ·fi
ÙËÓ 1Ë ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘, ÙËÓ ÚÒÙË Ì¤Ú·
ÙÔ˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ ¤ÙÔ˘˜, Î·È ÊÙ¿ÓÂÈ
¤ˆ˜ ÙȘ 28 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘. ∫¿ı ÛÂÏ›‰·
ÙÔ˘ ‚È‚Ï›Ô˘ ·ÊÈÂÚÒÓÂÈ ÙÔ ÌÈÛfi ¯ÒÚÔ
ÛÙÔ Î›ÌÂÓÔ Î·È ÙÔÓ ¿ÏÏÔ ÌÈÛfi Û ÌÈ·
Û˘Óԉ¢ÙÈ΋ ÂÈÎfiÓ·. À¿Ú¯Ô˘Ó
Û˘ÓÔÏÈο 430 ÌÈÎÚÔÁڷʛ˜, Î·È ·˘Ùfi
ÌfiÓÔ ÁÈ· ÙÔÓ ÚÒÙÔ ÙfiÌÔ. ΔÔ ‚È‚Ï›Ô
Ê˘Ï¿ÛÛÂÙ·È Û‹ÌÂÚ· ÛÙË μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË
ÙÔ˘ μ·ÙÈηÓÔ‡. ŒÓ· ·fi Ù· ÈÔ
ÂӉȷʤÚÔÓÙ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙÔ˘
Â›Ó·È fiÙÈ ‰›Ï· Û οı ÂÈÎfiÓ·
‚Ú›ÛÎÂÙ·È Ë ˘ÔÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘
Ô˘ ˘ÔÙ›ıÂÙ·È fiÙÈ ÙË ˙ˆÁÚ¿ÊÈÛÂ.
™˘ÓÔÏÈο Û˘Ó·ÓÙÒÓÙ·È ÔÎÙÒ ÔÓfiÌ·Ù·,
ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ë ·ÚÔ˘Û›· ı¤ÙÂÈ
ÙÂÚ¿ÛÙÈ· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·, ΢ڛˆ˜
ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ fiÙÈ, Ì ‚¿ÛË ÙȘ ÌÈÎÚ¤˜
Ù¯ÓÔÙÚÔÈΤ˜ ‰È·ÊÔÚ¤˜, ÔÈ ÂÈÎfiÓ˜
‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÔÌ·‰ÔÔÈËıÔ‡Ó Î·Ù¿
ÙÚfiÔ Ô˘ Ó· ·ÓÙÈÛÙÔȯ› ÛÙ· ÔÎÙÒ
‰È·ÊÔÚÂÙÈο ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ
˘ÔÁÚ·ÊÒÓ.
∫ÔÓÙ¿ ÛÙÔ ªËÓÔÏfiÁÈÔ ·˘Ùfi ı· Ú¤ÂÈ

Ó· ÙÔÔıÂÙ‹ÛÔ˘Ì ¤Ó· æ·ÏÙ‹ÚÈÔ Ô˘
Û‹ÌÂÚ· ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙË ª·ÚÎÈ·Ó‹
μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ηÈ
ηٷÛ΢¿ÛÙËÎÂ Î·È ·˘Ùfi ÁÈ· ÙÔÓ
μ·Û›ÏÂÈÔ μ′ Á‡Úˆ ÛÙÔ 1004, ηıÒ˜ ηÈ
¤Ó· ∂˘·ÁÁÂÏÈÛÙ¿ÚÈÔ ·fi ÙË ÌÔÓ‹ ÙÔ˘
™ÈÓ¿ Ô˘ ηٷÛ΢¿ÛÙËΠÁ‡Úˆ ÛÙÔ
1000. ∫·È ÛÙ· ‰‡Ô ·˘Ù¿ ‚È‚Ï›· Ë
ÂÏÏËÓÔڈ̷˚΋ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ· ¤¯ÂÈ
ۯ‰fiÓ Í¯·ÛÙ›, Ú¿ÁÌ· Ô˘ Ì·˜
Ô‰ËÁ› ÛÙËÓ ·Ú·Ù‹ÚËÛË fiÙÈ ÔÈ
ȉÂÔÏÔÁÈΤ˜ ÚÔ¸Ôı¤ÛÂȘ Ù˘
‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛ˘ ÙˆÓ ÚÒÙˆÓ
ª·Î‰fiÓˆÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙfiÚˆÓ
(∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ∑′) ‹Ù·Ó ÂÌÊ·ÓÒ˜
‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ·fi ÂΛӘ ÙˆÓ
ÙÂÏÂ˘Ù·›ˆÓ (μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ′).

√ ¢·ÁÁÂÏÈÛÙ‹˜ ª·Ùı·›Ô˜.
º‡ÏÏÔ 4 verso, ·fi ÙÔÓ
∫Ò‰. 56 (ΔÂÙڷ¢¿ÁÁÂÏÔ).
¶ÂÚ›Ô˘ 950
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
∂£¡π∫∏ μπμ§π√£∏∫∏ ∞£∏¡ø¡

√ ¢·ÁÁÂÏÈÛÙ‹˜ §Ô˘Î¿˜.
º‡ÏÏÔ 162 verso, ·fi
ÙÔÓ ∫Ò‰. Add. MS 28815
(∫·ÈÓ‹ ¢È·ı‹ÎË).
¶ÂÚ›Ô˘ 950.
μƒ∂Δ∞¡π∫∏ μπμ§π√£∏∫∏ §√¡¢π¡√À

[117]

[118]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞
∑∏Δ∏ª∞Δ∞

ÙÔ Û¯›ÛÌ·

Ì ÙË ¢‡ÛË
∫·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜
ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ £′ ªÔÓÔÌ¿¯Ô˘
Î·È Ù˘ ·ÙÚÈ·Ú¯›·˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ˘ ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘
·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜ Ì ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· Ù˘
ƒÒÌ˘ ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙÔ ÈÔ ÎÚ›ÛÈÌÔ
ÛËÌÂ›Ô ÙÔ˘˜. ∏ ¤ÓÙÔÓË
·ÓÙÈ·Ú¿ıÂÛË ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÌÂ
ÙÔÓ ¿· Ô‰‹ÁËÛ ÛÙÔ ™¯›ÛÌ·
ÙˆÓ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ, ÙÔ ÔÔ›Ô
¤ÌÂÏÏ ӷ ηıÔÚ›ÛÂÈ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ
∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È ¢‡Û˘ ÙÔ˘˜
ÂfiÌÂÓÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜.

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

μ·ÛÈÏÈ΋ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ª¿ÚÎÔ˘, μÂÓÂÙ›·.

[119]

TETRA IMAGES/CORBIS/APEIRON

[120]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ˙ËÙ‹Ì·Ù·

Â› Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜

‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· fiÙ·Ó ·Ó¤‚ËΠÛÙÔ ıÚfiÓÔ Ô ·Ú¯ËÁfi˜ Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ μ·Û›ÏÂÈÔ˜. √ ÎÏ‹ÚÔ˜ ‹Ù·Ó ‰È·ÈÚÂ̤ÓÔ˜ Û ‰‡Ô ·ÓÙ›·Ï· ÛÙÚ·Ùfi‰·. ΔÔ ¤Ó· ·fi
·˘Ù¿, ·Ó Î·È Û˘Ó¤Ú·Í ÛÙËÓ Î·Ù¿ÚÁËÛË Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ ÌÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛ˘, ‰È·ÙËÚÔ‡Û οÔÈ· ÂÏ¢ıÂÚ›· ÂÔÈı‹ÛÂˆÓ Î·È ‰ÔÁÌ¿ÙˆÓ, ÂÓÒ ÙÔ ¿ÏÏÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈ˙fiÙ·Ó ·fi ‰ÂÈÛȉ·ÈÌÔӛ˜ Ô˘ ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› ‹ıÂÏ·Ó Ó· Â·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·. ™ÙÔ ÚÒÙÔ ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ‹Ù·Ó Ô ºÒÙÈÔ˜, ÛÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ Ô πÁÓ¿ÙÈÔ˜. ªÂ
ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙÔ˘ μ¿Ú‰· ›¯Â ¯ÂÈÚÔÙÔÓËı› ÛÙȘ 25
¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 857 ·ÙÚȿگ˘ Ô ºÒÙÈÔ˜, fiÙ·Ó ÂΉÈÒ¯ıËÎÂ Ô πÁÓ¿ÙÈÔ˜. ∞ÏÏ¿ ÔÈ ÈÁÓ·ÙÈ·ÓÔ› ‰ÂÓ ·Ú¤‰ˆÛ·Ó
Ù· fiÏ· ¯ˆÚ›˜ Ì¿¯Ë Î·È ·ÓÙÈÙ¿¯ıËÎ·Ó ÛÙÔ˘˜ ʈÙÈ·ÓÔ‡˜ ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Î·È ÛÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi, ˙ËÙÒÓÙ·˜ ÙËÓ
Â¤Ì‚·ÛË ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ ∞′. ∞˘Ùfi˜ ÂÎÌÂÙ·ÏχÙËΠÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· ÁÈ· Ó· ÂÍ·Û΋ÛÂÈ Ù·
‰ÈηÈÒÌ·Ù· Ù· ÔÔ›· Â‰Ò Î·È Î·ÈÚfi ‹ıÂÏ ӷ ÛÊÂÙÂÚÈÛÙ› Û fiÏË ÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· Î·È Î·ı·›ÚÂÛÂ
ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, ۠ͯˆÚÈÛÙ‹ Û‡ÓÔ‰Ô Ô˘ Û˘ÁοÏÂÛ ÙÔ
863 ÛÙË ÌËÙÚfiÔÏ‹ ÙÔ˘. ™ÙȘ ·ÊÔṲ́˜ ·˘Ù¤˜ Ù˘ ‰È·Ì¿¯Ë˜ ÚÔÛÙ¤ıËÎÂ Î·È ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Ô ¿·˜ ı¤ÏËÛ ӷ ¿ÚÂÈ ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘ ÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›· Ô˘
›¯Â ÚfiÛÊ·Ù· ÂίÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÙ›. ∏ μÔ˘ÏÁ·Ú›· fï˜
·Ó‹Î ÛÙȘ ·Ó·ÙÔÏÈΤ˜ ¯ÒÚ˜ Ô˘ ›¯·Ó ·Ê·ÈÚÂı›
ÚÈÓ ·fi ηÈÚfi ·fi ÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘ ηÈ, ÂÈϤÔÓ,
›¯Â ÚÔÛËÏ˘ÙÈÛÙ› ÛÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ›ÛÙË Ì ÂÓ¤ÚÁÂȘ Ù˘ ÌÔÓ·Ú¯›·˜ Î·È Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ŒÙÛÈ, Ô ºÒÙÈÔ˜ ηًÁÁÂÈÏ Ì ÂÁ·ÎÏÈÔ
ÂÈÛÙÔÏ‹ ÛÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ·ÙÈÎÔ‡˜ ıÚfiÓÔ˘˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜
ÙÔÓ ¿· ¡ÈÎfiÏ·Ô ˆ˜ ·ÈÚÂÙÈÎfi Î·È ÛÙ· ̤۷ ÂÚ›Ô˘
ÙÔ˘ 867 Û˘ÁοÏÂÛ ÌÂÁ¿ÏË Û‡ÓÔ‰Ô ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fiÔ˘ ÙÔÓ Î·ı·›ÚÂÛÂ Î·È ÙÔÓ ·Ó·ıÂÌ¿ÙÈÛÂ,
ÂÓÒ Î·Ù·‰›Î·Û οı ΢ÚÈ·Ú¯È΋ ·Ú¤Ì‚·ÛË ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘ ÛÙȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜

∂∫£∂™∞ª∂ ∏¢∏ ¶ø™

∂ÎÎÏËÛ›·˜. ¶ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÂÎÙÂϤÛÂÈ ÙËÓ ·fiÊ·ÛË
·˘Ù‹ ÚÔÛÂÙ·ÈÚ›ÛÙËΠÙÔÓ ÙfiÙ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘
° Ó·
¢‡Û˘ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ μ′, ·ÊÔ‡ ¤ÂÈÛ ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï °′
·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋ ÙÔ˘ ȉÈfiÙËÙ·. ∞˘Ù‹
‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û fiÙ·Ó ¤ÁÈÓ ÌÔӿگ˘ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜, ÛÙȘ 23 ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ 867, ·ÊÔ‡ ›¯Â
° √ ºÒÙÈÔ˜ Ê·ÈÓfiÙ·Ó
··ÏÏ·¯ı› ·fi ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï °′.
Ó· ¤¯ÂÈ ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙÔ ıÚ›·Ì‚fi ÙÔ˘ Î·È ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹
Î·È ÛÙË ¢‡ÛË. •·ÊÓÈο, fï˜, ÙÔ ÛÎËÓÈÎfi ¿ÏÏ·ÍÂ.

∞Ó¿ÚÚËÛË πÁÓ·Ù›Ô˘ ∂ÍÔÚ›· ºˆÙ›Ô˘
ΔËÓ ÂÔ̤ÓË Ù˘ ·Ó·ÁfiÚÂ˘Û‹˜ ÙÔ˘ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ·ÔÌ¿ÎÚ˘Ó ·fi ÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ ÙÔÓ ºÒÙÈÔØ ÙÔÓ
ÂÚÈfiÚÈÛ Û οÔÈÔ ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ Ô˘ ÏÂÁfiÙ·Ó ™Î¤Ë,
·Ó·Î¿ÏÂÛ ·fi ÙËÓ ÂÍÔÚ›· ÙÔÓ πÁÓ¿ÙÈÔ Î·È ÙÔ˘ ·Ú¤‰ˆÛ ¿ÏÈ ÙÔ ˉ¿ÏÈÔ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ΔÈ ÚÔοÏÂÛÂ,
fï˜, ·˘Ù‹ ÙËÓ ·ÚÔÛ‰fiÎËÙË ·Ó·ÙÚÔ‹; ∞ÎÔ‡ÛÙËÎÂ
fiÙÈ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ·Á·Ó¿ÎÙËÛ Ì ÙÔÓ ºÒÙÈÔ fiÙ·Ó ÙÔ˘
·ÚÓ‹ıËΠÙË £Â›· ªÂÙ¿ÏË„Ë Î·È ÙÔÓ ·ÔοÏÂÛ ÊÔÓÈ¿ Î·È ·Ó¿ÍÈÔ ÙˆÓ ·¯Ú¿ÓÙˆÓ Ì˘ÛÙËÚ›ˆÓ. ∞˘Ùfi fï˜
‰ÂÓ Û˘Ó¤‚Ë ÔÙ¤ Î·È ÙÔ ·¤‰ÂÈÍ·Ó ÍÂοı·Ú· ÔÏÏÔ›
ÛÔÊÔ› ÓÂfiÙÂÚÔÈ ÂÚ¢ÓËÙ¤˜. ¶Ú·ÁÌ·ÙÈο, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ,
Ô ºÒÙÈÔ˜ ›¯Â ˆ˜ ·Ú¯‹ ÙÔ˘ Ó· ÎÔϷ·ÂÈ Î¿ı ΢ڛ·Ú¯Ô. ÕÏψÛÙ ›¯Â Û˘Ì‚È‚·ÛÙ›, fiˆ˜ ͤÚÔ˘ÌÂ
‹‰Ë, Ì ÙÔ ‰ÔÏÔÊfiÓÔ ÙÔ˘ Ê›ÏÔ˘ ÙÔ˘ Î·È Â˘ÂÚÁ¤ÙË
μ¿Ú‰· ηÈ, ‚¤‚·È·, ‰ÂÓ ı· ‰›ÛÙ·˙ ӷ Û˘ÌÊÈÏȈı› ÌÂ
ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤‰ÈˆÍ ÙÂÏÈο ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï °′

™Ù·˘Úfi˜ ÙÔ˘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡ μ′, ÌÔ˘ÛÂ›Ô Ù˘ ‚·ÛÈÏÈ΋˜
ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¶¤ÙÚÔ˘, μ·ÙÈηÓfi.
SCALA

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

[121]

[122]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÌfiÓÔ fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ÔÏÔÊ¿ÓÂÚÔ fiÙÈ ÎÈÓ‰‡Ó¢ ·fi ·˘ÙfiÓ.
™˘ÓÂÒ˜, ‹Ù·Ó ÔÏÈÙÈÎÔ› ÔÈ ÏfiÁÔÈ Ô˘ ˘·ÁfiÚÂ˘Û·Ó
ÙËÓ ·fiÊ·ÛË ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ- Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ› ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ› Î·È Â͈ÙÂÚÈÎÔ› ÏfiÁÔÈ. ¶ÚÒÙÔÓ, ÔÈ ÈÁÓ·ÙÈ·ÓÔ›
‹Ù·Ó ·Û‡ÁÎÚÈÙ· ÈÔ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ʈÙÈ·ÓÔ‡˜. ªÔÚ› ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ó· Ù¿ÛÛÔÓÙ·Ó Ì ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, ·ÏÏ¿ ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙÔ˘ ·Ó›Û¯˘ÚÔ˘
ÌÔÓ·ÛÙÈÎÔ‡ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜ Î·È Ô Ï·fi˜ ‹Ù·Ó Ù˘ÊÏ¿ ·ÊÔÛȈ̤ÓÔÈ ÛÙÔÓ πÁÓ¿ÙÈÔ. ™˘ÓÂÒ˜, ηٿ ÙËÓ ·ÙÚÈ·Ú¯›·
ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ı· ‹Ù·Ó ·Ó¿ÏÔÁË Ì ÂΛÓË
ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÌÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛ˘. √ ·ÓÒÙÂÚÔ˜ ÎÏ‹ÚÔ˜
Î·È ÔÈ ·ÓÒÙÂÚ˜ ÎÔÈÓˆÓÈο Ù¿ÍÂȘ ı· ‹Ù·Ó ¢¯·ÚÈÛÙË̤ÓÔÈ, ·ÏÏ¿ Ë ÌÂÁ¿ÏË ÏÂÈÔÓfiÙËÙ· ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ ı·
ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÔÏÈÙ¢fiÙ·Ó Î·È ı· ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ¤ÙÛÈ ÌÂÁ¿ÏË ·Ó·Ù·Ú·¯‹ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, οÙÈ Ô˘ ‹ıÂÏ ӷ

·ÔʇÁÂÈ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜, ·ÊÔ‡ ‚·ÛÈÎfi˜ ÙÔ˘ ÛÎÔfi˜
‹Ù·Ó Ó· ·ÓÔÚıÒÛÂÈ Î·È Ó· ·Ó·‰ÈÔÚÁ·ÓÒÛÂÈ, fiÛÔ ‹Ù·Ó
‰˘Ó·ÙfiÓ, ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Ì ‚¿ÛË ÙËÓ ÎÔÈÓˆÓÈ΋ Î·È ËıÈ΋
ηٿÛÙ·ÛË Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜, ÁÈ· Ó· ˘ÔÛÙËÚ›ÍÂÈ ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, ¤ÚÂ ·Ó·ÁηÛÙÈο Ó· ÂÈ΢ÚÒÛÂÈ -Î·È ›Ûˆ˜ Ó· Û˘Ó¯›ÛÂÈ- ÙȘ
·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ Ô˘ ¤Î·ÓÂ Ô ªÈ¯·‹Ï °′ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔÓ
§Ô˘‰Ô‚›ÎÔ μ′. √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜, fï˜, ıˆÚÔ‡Û ÏÈÁfiÙÂÚÔ
ÂÈΛӉ˘ÓÔ ÙÔ Ó· ‰Â›ÍÂÈ fiÙÈ ˘Ô¯ˆÚÔ‡Û οˆ˜ ÛÙȘ
··ÈÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘ ·Ú¿ Û ÂΛӘ
ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ ¢‡Û˘. √È ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ ÚÔ˜
ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ̷ٷȈıÔ‡Ó
ÛÙËÓ Ú¿ÍË, fiˆ˜ Û˘Ó¤‚Ë ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ∂ÈÚ‹Ó˘
Î·È ÙÔ˘ Δ·Ú·Û›Ô˘. √ ÏfiÁÔ˜ ‹Ù·Ó fiÙÈ Ë ÌÂÚ›‰· Ô˘
ÙȘ ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙Â, fiÙ·Ó ‹Ú ÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË Ù˘

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

∂ÎÎÏËÛ›·˜, fiˆ˜ ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi, ‰ÂÓ Â›¯Â ϤÔÓ ÙÔÓ ›‰ÈÔ
˙‹ÏÔ ÁÈ· Ó· οÓÂÈ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ ÂÂȉ‹
·˘Ùfi ÂÚ¯fiÙ·Ó Û ·ÓÙ›ıÂÛË Ì ٷ ‰Èο Ù˘ Û˘ÌʤÚÔÓÙ·.
√ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˜ μ′, ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ›¯Â ··ÈÙ‹ÛÂȘ
Ôχ ÈÔ Ú·ÎÙÈΤ˜. ¢ÂÓ ÙÔ˘ ·ÚÎÔ‡Û ӷ ·Ó·ÁÓˆÚÈÛÙ› Ô ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi˜ ÙÔ˘ Ù›ÙÏÔ˜, ·ÏÏ¿ ›¯Â ÙËÓ
·Í›ˆÛË Ó· ·ÔηÏÂ›Ù·È ·˘ÙÔÎÚ¿ÙˆÚ ·‡ÁÔ˘ÛÙÔ˜ ƒˆÌ·›ˆÓ, ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·˜ ·ÏÒ˜ ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
¡¤·˜ ƒÒÌ˘, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ ÚÔÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó Ó· ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ ÌfiÓÔ ÛÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ·Ê·ÈÚÒÓÙ·˜ ÙÔ˘ οı ‰Èη›ˆÌ· Â› Ù˘ πÙ·Ï›·˜
Î·È Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜. ¶·Ú¿ÏÏËÏ·, Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ÔÏÈÙÈΤ˜ ·ÓÙÈÏ‹„ÂȘ Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó ÙfiÙ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÌÈ· Ù¤ÙÔÈ· ··›ÙËÛË ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó fiÙÈ ÂÚ¯fiÙ·Ó Û ·ÓÙ›ıÂÛË Ì ٷ ÈÔ ‚·ÛÈο Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ô §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˜ μ′ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
ÈηÓfi˜ Ó· ˘ÔÛÙËÚ›ÍÂÈ Ù¤ÙÔȘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ, ·ÏÏ¿ ·fi
ÙËÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ‹ ÙÔ˘˜, ¤ÛÙˆ Î·È ÙËÓ ¤ÌÌÂÛË, ÌÔÚÔ‡ÛÂ
Ó· ÂˆÊÂÏËı› ¿ÏÏÔ˜ ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi˜ ·fi ·˘ÙfiÓ ‰È¿‰Ô¯fi˜
ÙÔ˘. ŒÂÈÙ·, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡ÛÂ, Ô‡Ù fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙÔÓ
¿·, Ó· ÂÎÙÂϤÛÂÈ ÙËÓ ·fiÊ·ÛË Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ Ô˘
›¯Â Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËı› ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·,
Ì¿ÏÈÛÙ·, Û˘Ì‚È‚¿ÛÙËΠ̷˙› ÙÔ˘. ™˘ÓÂÒ˜, Î·È ÛÂ
·˘Ùfi ÙÔ ˙‹ÙËÌ· Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ıÂÒÚËÛ fiÙÈ ‹Ù·Ó ÚÔÙÈÌfiÙÂÚË Ë Û˘ÓÂÓÓfiËÛË Ì ÙÔÓ ¿· ·Ú¿ Ì ÙÔÓ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ, ·ÊÔ‡ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ÓÈÎËı› Ô ¿·˜
Û˘Ó¿ÙÔÓÙ·˜ Û˘ÌÌ·¯›· Ì ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô.

∂ÈÛÙÔϤ˜ πÁÓ·Ù›Ô˘ ηÈ
μ·ÛÈÏ›Ԣ ÚÔ˜ ÙÔÓ ¿·
ŸÏ· ·˘Ù¿ Ù· ›¯Â ‹‰Ë ˘ÔÏÔÁ›ÛÂÈ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ Î·È Â›¯Â
‰È·ÊˆÓ‹ÛÂÈ, ÚÈÓ ·fi ηÈÚfi, Ì ÙȘ Ú¿ÍÂȘ ÙÔ˘ μ¿Ú‰·
Î·È ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ˙‹ÙËÌ·. ™Â ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÂÚ›ÙˆÛË ‰ÂÓ ÂÍËÁÂ›Ù·È ÁÈ·Ù›, ÌfiÏȘ ·¤ÌÂÈÓÂ
ÌÔÓ·‰ÈÎfi˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˜ Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘, ıÂÒÚËÛ ˆ˜
¤Ó· ·fi Ù· ÚÒÙ· ÙÔ˘ ηı‹ÎÔÓÙ· ÙËÓ ÂÍÔÚ›· ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ Î·È ÙËÓ ·Ó¿ÎÏËÛË ÙÔ˘ πÁÓ·Ù›Ô˘. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, Ô
μ·Û›ÏÂÈÔ˜ Î·È Ô πÁÓ¿ÙÈÔ˜ ¤ÁÚ·„·Ó ÂÈÛÙÔϤ˜ ÚÔ˜ ÙÔÓ
¿· ¡ÈÎfiÏ·Ô ÂÓËÌÂÚÒÓÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ ÁÈ· ÙË ÌÂÙ·‚ÔÏ‹
Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËΠÛÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜.
∞ÎfiÌË ÙÔÓ ·Ú·Î·ÏÔ‡Û·Ó Ó· Û˘Ì‚¿ÏÂÈ ÛÙËÓ ÔÚÈÛÙÈ΋
‰È¢ı¤ÙËÛË Ù˘ ˘fiıÂÛ˘ ·˘Ù‹˜ Ì ÙË Û˘ÁÎÚfiÙËÛË ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋˜ Û˘Ófi‰Ô˘, ¤ÚÁÔ Ù˘ ÔÔ›·˜ ı· ‹Ù·Ó Ë ·ÔηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ ÂÈÚ‹Ó˘. ∂›Ó·È ÂÚÈÙÙfi
Ó· ·ÚÓËıԇ̠fiÙÈ ÙÔ Î›ÌÂÓÔ ÙˆÓ ÂÈÛÙÔÏÒÓ ·˘ÙÒÓ,
Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ù˘ ÂÈÛÙÔÏ‹˜ ÙÔ˘ πÁÓ·Ù›Ô˘, ÂÚÈ›¯Â
οÔȘ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ ˘ÂÚ‚ÔÏÈÎÔ‡ Û‚·ÛÌÔ‡ ηÈ

·ÊÔÛ›ˆÛ˘ ÚÔ˜ ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘, ÙȘ Ôԛ˜
·˘Ùfi˜ Î·È ÔÈ ‰È¿‰Ô¯Ô› ÙÔ˘ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÂÚÌËÓ‡ÛÔ˘Ó
ˆ˜ ·Ô‰Ô¯‹ Î·È ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË ÙˆÓ Î˘ÚÈ·Ú¯ÈÎÒÓ ÙÔ˘
··ÈÙ‹ÛˆÓ. √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ÔÓfiÌ·˙ ¤ÓıÂÔÓ Î·È ·ÔÛÙÔÏÈÎ‹Ó ÙË ÁÓÒÌËÓ ÙÔ˘ ¿·. √ πÁÓ¿ÙÈÔ˜ ‚‚·›ˆÓ fiÙÈ «Ô
·ÚÈÔ˜ ËÌÒÓ πËÛÔ‡˜ ÃÚÈÛÙfi˜, Ô ı·گÈÎfiÙ·ÙÔ˜ Î·È ·ÓÙÔ‰‡Ó·ÌÔ˜ ÏfiÁÔ˜, ¤¯ÂÈ ÂÎϤÍÂÈ ¤Ó·Ó ÌfiÓÔ ÁÈ·ÙÚfi (ÙˆÓ
·ÛıÂÓÂÈÒÓ Î·È ÙÚ·˘Ì¿ÙˆÓ ÙˆÓ ÌÂÏÒÓ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜),
‰ËÏ·‰‹ ÙËÓ ·‰ÂÏÊÈ΋ Î·È ·ÙÚÈ΋ ÛÔ˘ ÔÛÈfiÙËÙ·». ™ÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ·Ú¤ıÂÛ ÙȘ ÁÓˆÛÙ¤˜ ÊÚ¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ™ˆÙ‹Ú·
ÚÔ˜ ÙÔÓ ·fiÛÙÔÏÔ ¶¤ÙÚÔ: «∂Û‡ Â›Û·È Ô ¶¤ÙÚÔ˜ ηÈ
¿Óˆ Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ¤ÙÚ· ı· ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹Ûˆ ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·
ÌÔ˘, Î·È ÔÈ ‡Ï˜ ÙÔ˘ Õ‰Ë ‰ÂÓ ı· ˘ÂÚÈÛ¯‡ÛÔ˘Ó ¿Óˆ
Ù˘», «∫·È ı· ÛÔ˘ ‰ÒÛˆ Ù· ÎÏÂȉȿ Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘
Ô˘Ú·ÓÔ‡ Î.Ï.», «ΔȘ ̷οÚȘ ·˘Ù¤˜ ʈӤ˜ ‰ÂÓ ÙȘ ÂÚȤÁÚ·„ ÌfiÓÔ Ì ÙËÓ ÂÎÏÔÁ‹ ÙÔ˘ ÎÔÚ˘Ê·›Ô˘ (·ÔÛÙfiÏÔ˘) ·ÏÏ¿ ÁÈ· Ó· ·Ú·¤Ì„ÂÈ Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÈÂڿگ˜
Ù˘ ÚÂÛ‚˘Ù¤Ú·˜ ƒÒÌ˘», «∫·È ÁÈ’ ·˘Ùfi ·fi ·ÏÈ¿ ηÈ
·Ó¤Î·ıÂÓ (ÔÈ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ù˘ ƒÒÌ˘) ‹Ù·Ó ·˘ÙÔ› Ô˘ ÍÂÚ›˙ˆÛ·Ó Ù· ÔÓËÚ¿ ÛοӉ·Ï· Ô˘ ÚÔ‹Ïı·Ó ·fi ·ÈÚ¤ÛÂȘ Î·È ·Ú·ÓƠ̂˜», «∫·È ÙÒÚ·, ‰Â, Ë Ì·Î·ÚÈfiÙËÙ¿
ÛÔ˘, Ô˘ ¿ÍÈ· η٤¯ÂÈ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ô˘ ÛÔ˘ ‰fiıËÎÂ
·fi ÙÔÓ ÃÚÈÛÙfi… ÙÔÓ (ºÒÙÈÔ) Ô˘ Ì‹Î ·fi ÙÔ ·Ú¿ı˘ÚÔ Û·Ó ÏËÛÙ‹˜ ÛÙËÓ ·˘Ï‹ ÙˆÓ ÚÔ‚¿ÙˆÓ… ÙÔÓ
¤ÎԄ˜ ·fi ÙÔ ÎÔÈÓfi ÛÒÌ· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì ÙËÓ
Â¤Ì‚·ÛË Ù˘ ÈÂÚ·Ú¯È΋˜ Î·È ·ÔÛÙÔÏÈ΋˜ ÛÔ˘ ÂÍÔ˘Û›·˜». 줂·È·, Ì ÙȘ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ Ê·›ÓÂÙ·È Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÂÙ·È Ë Î˘ÚÈ·Ú¯È΋ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ¿· Ù˘ ƒÒÌ˘.
ΔfiÙ fï˜, ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ ·Ó·Ù¤ıËΠÌfiÓÔ Û ·˘ÙfiÓ Ë
ÔÚÈÛÙÈ΋ Î·È ÙÂÏÈ΋ ‰È¢ı¤ÙËÛË Ù˘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˘
˘fiıÂÛ˘, ·ÏÏ¿ Û˘ÁÎÏ‹ıËΠÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋ Û‡ÓÔ‰Ô˜; °È·Ù› Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ¿·˜ Û˘ÌʈÓÔ‡Û ӷ
Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÈ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô ·˘Ù‹; ¶Ò˜, fï˜, ı· Û˘ÌÌÂÙ›¯Â Û ·˘Ù‹Ó; ø˜ Úfi‰ÚÔ˜; ™Â ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË
‰ÂÓ ‹Ù·Ó ΢ڛ·Ú¯Ô˜. ø˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˜; ΔfiÙ ÁÈ· ÔÈÔ ÏfiÁÔ
Ó· Á›ÓÂÈ Û‡ÓÔ‰Ô˜; ∂›Ó·È Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ Ë ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘
πÁÓ·Ù›Ô˘, fiÛÔ ÎÔϷ΢ÙÈ΋ Î·È ·Ó ‹Ù·Ó, ‰ÂÓ ¤Ï˘Ó ÙÔ
˙‹ÙËÌ·, fiˆ˜ ‰È·‚‚·ÈÒÓÔ˘Ó ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ› Î·È Î˘Ú›ˆ˜
Ô ∂ÚÁÂÓÚÔ›ıÂÚ. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, ÌÂ ÙËÓ ÚfiÙ·Û‹ ÙÔ˘ Ó·
Û˘ÁÎÏËı› ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋ Û‡ÓÔ‰Ô˜ ˘ԉ›ÎӢ fiÙÈ ‰ÂÓ
·Ú·‰Â¯fiÙ·Ó ·fiÏ˘Ù· ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯È΋ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘
¿·. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›ÁÔ ÔÈ Î·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ
¤‰ÂÈÍ·Ó fiÙÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Î·È Ô ·ÙÚȿگ˘ Û η̛· ÂÚ›ÙˆÛË ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÚfiıÂÛË Ó· ‰ÒÛÔ˘Ó ÛÙ· ÏfiÁÈ· ÙÔ˘˜
ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ· Ù˘ ·fiÏ˘Ù˘ ˘ÔÙ·Á‹˜ ÛÙÔÓ ¿·. μ·ÛÈÎfi˜ ÛÙfi¯Ô˜ ÙÔ˘˜, ΢ڛˆ˜ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ, ‹Ù·Ó Ó· ÂÈÙ¢¯ı› Ë ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÂÓfiÙËÙ· Î·È ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙË Û‡ÌÚ·ÍË ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘, Î·È ÁÈ· Ó· ÂÈÙ‡¯ÂÈ

[123]

√È ÂÈÛÙÔϤ˜
ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ
Î·È ÙÔ˘ πÁÓ·Ù›Ô˘
·¢ı‡ÓÔÓÙ·Ó
ÛÙÔÓ ¿·
¡ÈÎfiÏ·Ô ∞′, Ô˘
·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÙËÎÂ
ˆ˜ ¿ÁÈÔ˜ ·fi ÙË
ڈ̷ÈÔηıÔÏÈ΋
∂ÎÎÏËÛ›·.
ORIONTRAIL/
SHUTTERSTOCK

[124]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÙË Û‡ÌÚ·ÍË ·˘Ù‹, ÙÔ˘ ·Ú¤‰ˆÛ ˆ˜ ı‡Ì·Ù· ÙÔÓ
ºÒÙÈÔ Î·È ÙÔ˘˜ ʈÙÈ·ÓÔ‡˜, Ì ÙËÓ ÂÈʇϷÍË fï˜
Ó· ‰È·ÛÒÛÂÈ ·ÏÒ‚ËÙÔ ÙÔ Î˘ÚÈ·Ú¯ÈÎfi ‰Èη›ˆÌ· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì·˜. ∞fi ·˘Ùfi Û˘ÓÂ¿ÁÂÙ·È fiÙÈ Ë ÔÏÈÙ›·
Î·È Ë ∂ÎÎÏËÛ›· Ì·˜ ‰ÂÓ ¤‰ÈÓ·Ó È‰È·›ÙÂÚË ÛËÌ·Û›· ÛÙȘ
ηÙËÁÔڛ˜ ÂÚ› ·›ÚÂÛ˘ Ô˘ ›¯Â ··ÁÁ›ÏÂÈ ÚÈÓ
·fi Ï›ÁÔ˘˜ Ì‹Ó˜ Ô ºÒÙÈÔ˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤·
Ù˘ ƒÒÌ˘ Î·È Â›¯Â ÂÈ΢ÚÒÛÂÈ Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋ Û‡ÓÔ‰Ô˜, ·ÏÏ¿ ΢ڛ·Ú¯Ô ̤ÏËÌ¿ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó Ë
‰È·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·˜ ÙˆÓ ·Ó·ÙÔÏÈÎÒÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ Ì ÙËÓ ÂÓfiÙËÙ· ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÏËÚÒÌ·ÙÔ˜.

Û˘Ó·ÈÓÂÙÈο, ·ÊÔ‡ Ô ‚·ÛÈÎfi˜ ‹ Ì¿ÏÏÔÓ Ô ÌÔÓ·‰ÈÎfi˜
ÛÎÔfi˜ Ù˘ ‹Ù·Ó Ó· Â·Ó·ÏËÊı› Ë Î·Ù·‰›ÎË ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ Î·È ÙˆÓ ÊˆÙÈ·ÓÒÓ, fiÛˆÓ ‰ÂÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙·Ó ÙË ÌÂÙ·‚ÔÏ‹ Ô˘ ¤ÁÈÓÂ, Ì ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ· Ó· ÂÈÎ˘ÚˆıÔ‡Ó ÔÈ Ú¿ÍÂȘ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ Î·È ÙÔ˘ πÁÓ·Ù›Ô˘. ∞ÏÏ¿, ·Ó Î·È Ù‹ÚËÛ·Ó Û˘Ó·ÈÓÂÙÈ΋ ÛÙ¿ÛË, ‰ÂÓ ˘ÔÙ¿¯ıËÎ·Ó Û η̛· ÂÚ›ÙˆÛË Û fiϘ ÙȘ ÂÈı˘Ì›Â˜ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘
Î·È ÙˆÓ ÙÔÔÙËÚËÙÒÓ ÙÔ˘. ΔÔ Î›ÌÂÓÔ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘, ÙÔ
ÔÔ›Ô Ô ¿·˜ ¤ÛÙÂÈÏ ·fi ÙË ƒÒÌË Û˘ÓÙ·Á̤ÓÔ ÛÙ·
Ï·ÙÈÓÈο ÁÈ· Ó· ˘ÔÁÚ·Ê› ·fi ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ‰ÂÓ ÌÂÙ·ÊÚ¿ÛÙËΠηٿ ϤÍË ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο.

∏ Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÙÔ˘ 869
Ô˘ ηıȤڈÛ ÙËÓ ÂÓÙ·Ú¯›·
Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜

∏ ÌÂÙ¿ÊÚ·Û‹ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ÈÔ Û˘ÓÔÙÈ΋ Î·È Ì ÙÚfiÔ
Ô˘ ·Ó·ÈÚÔ‡Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ ˘ÔÙ·Á‹˜ ÛÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ·ÙÈÎfi ıÚfiÓÔ. ∞˘Ù‹ ÙË ‰‹ÏˆÛË, Ô˘ ›¯Â ‰È·Ù˘ˆı› Ì ٤ÙÔÈÔÓ ÙÚfiÔ ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο, ˘¤ÁÚ·„·Ó ÔÈ Â›ÛÎÔÔÈ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ªÂ ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ¤ÁÈÓ fi,ÙÈ Â›¯Â
‹‰Ë οÓÂÈ Ô ·ÙÚȿگ˘ Δ·Ú¿ÛÈÔ˜ Û¯ÂÙÈο Ì ÙȘ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈΤ˜ ··ÈÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ ∞
∞′ ηٿ ÙË ∑′ √ÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋ ™‡ÓÔ‰Ô. ΔÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ΛÌÂÓÔ Ô˘ ˘¤ÁÚ·„·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ·Ó¤ÊÂÚ ·Ï¿ fiÙÈ ·Ó·ıÂÌ¿ÙÈ˙·Ó ÙÔÓ
ºÒÙÈÔ Î·È ÙÔ˘˜ Ô·‰Ô‡˜ ÙÔ˘, fiÙÈ ·Ô‰¤¯ÔÓÙ·Ó fiÏ·
fiÛ· ·ÔÊ¿ÛÈÛ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ Î·È ÌÂÙ¿ Ô ∞‰ÚÈ·Ófi˜, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ¤Î·Ó Ô˘ıÂÓ¿ ÏfiÁÔ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË
Ù˘ ΢ÚÈ·Ú¯È΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜ ÙÔ˘ ¿·46. ªÂ ÙȘ ÂfiÌÂÓ˜
·ÔÊ¿ÛÂȘ Î·È ÂÓ¤ÚÁÂȘ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· Á›ÓÂÈ ·ÎfiÌ· ÈÔ ÍÂοı·ÚË Ë ÚfiıÂÛË ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ, ÙÔ˘
πÁÓ·Ù›Ô˘ Î·È ÙˆÓ Á‡Úˆ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ı¤Ì·.
™‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ∂ÚÁÂÓÚÔ›ıÂÚ, Ë ·Ú¯‹ Ô˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛÂ
fi¯È ÌfiÓÔ ÛÙȘ Û˘˙ËÙ‹ÛÂȘ ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙȘ ·ÔÊ¿ÛÂȘ Ù˘
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˘ Û˘Ófi‰Ô˘ Â›Ó·È fiÙÈ fi¯È ÌfiÓÔ Ô ¿·˜
·ÔÎÏÂÈÛÙÈο, ·ÏÏ¿ Î·È ÔÈ ¤ÓÙ ·ÙÚȿگ˜, ‰ËÏ·‰‹ Ô
ƒÒÌ˘, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜, Ô ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜, Ô
∞ÓÙÈԯ›·˜ Î·È Ô πÂÚÔÛÔχ̈Ó, ‹Ù·Ó ·˘ÙÔ› Ô˘ ‰ÈηÈÔ‡ÓÙ·Ó Ó· ÎÚ›ÓÔ˘Ó ·fi ÎÔÈÓÔ‡ οı ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi ˙‹ÙËÌ· Ô˘ ·ÊÔÚÔ‡Û Û fiÏË ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·. ¶ÚÒÙÔ˜ Ô
·ÙÚȿگ˘ πÂÚÔÛÔÏ‡ÌˆÓ ∏Ï›·˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ fiÙÈ «ÙÔ
¶Ó‡̷ ÙÔ ÕÁÈÔ ÙÔÔı¤ÙËÛ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ÙȘ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈΤ˜ ÎÂʷϤ˜ ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÂÍ·Ê·Ó›˙ÔÓÙ·È Ì¤Ûˆ

øÛÙfiÛÔ, Ô ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ Ù˘ ¢‡Û˘ ¤Û¢Û ӷ ÂˆÊÂÏËı› ·fi ÙȘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ ÙȘ Ôԛ˜ Ê·›ÓÔÓÙ·Ó Ó· οÓÔ˘Ó ·¤Ó·ÓÙ› ÙÔ˘ Ì ÙȘ ÂÈÛÙÔϤ˜ ÙÔ˘ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜
Î·È Ô πÁÓ¿ÙÈÔ˜. ŸÙ·Ó ¤ÊÙ·Û·Ó ÔÈ ÂÈÛÙÔϤ˜ ·˘Ù¤˜ ÛÙË
ƒÒÌË, Ô ¿·˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ›¯Â Âı¿ÓÂÈ, ·ÏÏ¿ Ô ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘ ∞‰ÚÈ·Ófi˜ μ′ Û˘ÁοÏÂÛ ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ πÔ˘Ó›Ô˘ 869
ͯˆÚÈÛÙ‹ Û‡ÓÔ‰Ô ÛÙË ƒÒÌË, Ë ÔÔ›· ηٷ‰›Î·ÛÂ
fiϘ ÙȘ Û˘Ófi‰Ô˘˜ Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËÎ·Ó ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·Ù¿ ÙÔ˘ ıÚfiÓÔ˘ Ù˘ ƒÒÌ˘ ηÈ
ÙÔ˘ πÁÓ·Ù›Ô˘ ˆ˜ ·Ú·Û˘Ó·ÁˆÁ¤˜, ·Ó·ıÂÌ¿ÙÈÛ ¿ÏÈ
ÙÔÓ ºÒÙÈÔ Î·È ¤‰ˆÛÂ Û˘Á¯ÒÚÂÛË Û fiÛÔ˘˜ ›¯·Ó Û˘ÌÚ¿ÍÂÈ Ì ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, Â¿Ó Â›¯·Ó ÌÂÙ·ÓÔ‹ÛÂÈ Î·È Ê·›ÓÔÓÙ·Ó fiÙÈ Â›¯·Ó ÂÈÛÙ› ·fi Ù· ·Èο ‰fiÁÌ·Ù·.
⁄ÛÙÂÚ· ·fi ·˘Ùfi, Ô ¿·˜ ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÚÂȘ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÁÈ· Ó· ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ÙȘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ·ÔÊ¿ÛÂȘ Î·È Ó· ÊÚÔÓÙ›ÛÔ˘Ó Ó· ˘ÔÁÚ·ÊÔ‡Ó fiÏ· ·˘Ù¿ ·fi ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ˆ˜
‰‹ÏˆÛË ÚËÙ‹˜ ˘ÔÙ·Á‹˜ ÛÙÔ ÚˆÌ·˚Îfi ıÚfiÓÔ Î·È Ù·
‰fiÁÌ·Ù¿ ÙÔ˘, ηıÒ˜ Î·È ÁÈ· Ó· ÚÔ‰Ú‡ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋ Û‡ÓÔ‰Ô, Ë ÔÔ›· ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ‰ÈÂÍ·¯ı›
ÂΛ. ∏ Û‡ÓÔ‰Ô˜ Û˘Ó‹Ïı ÛÙȘ 5 √ÎÙˆ‚Ú›Ô˘ 869 Î·È ÛÂ
·˘Ù‹ ÙfiÛÔ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ fiÛÔ Î·È Ô πÁÓ¿ÙÈÔ˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó
Ó· Û˘Ó¯›ÛÔ˘Ó Ó· ÔÏÈÙ‡ÔÓÙ·È fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓ ÈÔ

™ÙË Û‡ÓÔ‰Ô ÙÔ˘ 869 ˘ÔÁÚ¿ÊÙËÎÂ
Ô ·Ó·ıÂÌ·ÙÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘
Î·È Î·ıÈÂÚÒıËÎÂ Ë ‰‡Ó·ÌË ÙˆÓ ¤ÓÙÂ
·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ Û fiÏË ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·.

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

·˘ÙÒÓ Ù· ÛοӉ·Ï· Ô˘ ·Ó·‰ÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·È ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·
ÙÔ˘ £ÂÔ‡» Î·È ÔÓfiÌ·Û ·ÏÒ˜ ÚÔηı‹ÌÂÓÔ ÙÔ ıÚfiÓÔ
Ù˘ ·Ï·ÈfiÙÂÚ˘ ƒÒÌ˘. √ ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ™Ì‡ÚÓ˘ ªËÙÚÔÊ¿Ó˘, ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÈÛÙÔ‡˜ Ô·‰Ô‡˜ ÙÔ˘
πÁÓ·Ù›Ô˘, ‰Â›¯ÓÔÓÙ·˜ ÙËÓ Ï‹ÚË ÈÛfiÙËÙ· ÌÂٷ͇
ÙˆÓ ¤ÓÙ ÈÂÚ·Ú¯ÒÓ, › fiÙÈ Ô £Âfi˜ «¤‚·ÏÂ
ÛÙÔ ÛÙÂÚ¤ˆÌ· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÌÂÚÈÎÔ‡˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ʈÙÔ‰fiÙ˜, ÙȘ ÌÂÁ¿Ï˜ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈΤ˜
ÎÂʷϤ˜, Ó· ʈٛ˙Ô˘Ó fiÏË ÙË °Ë, ÒÛÙ ӷ
ÂÍÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó ÙËÓ Ë̤ڷ Î·È ÙË Ó‡¯Ù· ηÈ
Ó· ͯˆÚ›˙Ô˘Ó ÛÙÔ Ì¤ÛÔ ÙÔ˘ ÛÎÔÙ·‰ÈÔ‡
Î·È ÛÙÔ Ì¤ÛÔ ÙÔ˘ ʈÙfi˜». ∞ÎfiÌË Î·È Ô
›‰ÈÔ˜ Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ‰È·Ù‡ˆÛ Ì ÈÔ ÚËÙÔÚÈÎfi ÙÚfiÔ ·˘Ù‹ ÙËÓ
·Ú¯‹, ϤÁÔÓÙ·˜ fiÙÈ ÔÈ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜
˘Ôı¤ÛÂȘ ÎÚ›ÓÔÓÙ·Ó fi¯È ·fi ¤Ó·Ó ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ·ÏÏ¿ ·fi ÙËÓ ÏÂÈÔÓfiÙËÙ·
ÙˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ ÚˆÙÒÓÙ·˜ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο: «¶ÔÈÔ˜ ÌÔÚ› Ó· ηٷχÛÂÈ
·fiÊ·ÛË ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎÒÓ ıÚfiÓˆÓ;». ªÂ ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÚfiÔ Ô ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi˜ Â›ÙÚÔÔ˜ μ·¿Ó˘, ÛÙËÓ ·Ú·›ÓÂÛ‹
ÙÔ˘ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ʈÙÈ·ÓÔ‡˜, ÙÔ˘˜ ÚÒÙËÛÂ:
«¢Â›Í·Ù ·˘Ù‹ ÙËÓ ÒÚ· fiÙÈ Â›Ù οÔÈÔ˜ ·ÈÚÂÙÈÎfi˜ ›Ù οÔÈÔ˜ Û¯ÈÛÌ·ÙÈÎfi˜ Û ÔÔÈÔÓ‰‹ÔÙ ÙfiÔ, ¤Íˆ ·fi ÙÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎÔ‡˜
ıÚfiÓÔ˘˜, ÌÔÚ› Ó· ÁÏÈÙÒÛÂÈ. ∂¿Ó, ÏÔÈfiÓ, Û‹ÌÂÚ· Ù·
Ù¤ÛÛÂÚ· ·ÙÚȷگ›·, fiÛˆ Ì¿ÏÏÔÓ Ù· ¤ÓÙÂ, Û·˜ ηٷÎÚ›ÓÔ˘Ó, ÔÈÔ˜ ÌÔÚ› Ó· Û·˜ ‚ÔËı‹ÛÂÈ;». √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜
¤Î·Ó ÏfiÁÔ ÌfiÓÔ ÁÈ· Ù¤ÛÛÂÚȘ ·ÙÚȿگ˜. √ μ·¿Ó˘ Ì›ÏËÛ ·Ú¯Èο ÁÈ· Ù¤ÛÛÂÚȘ Î·È ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÁÈ· ¤ÓÙÂ,
ηıÒ˜ Ô Û‡ÁÎÂÏÏÔ˜ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜
¤ÊÙ·Û ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 870 ηÈ
‰ÂÓ ÌÂÙ›¯Â ·Ú¯Èο ÛÙȘ ÂÚÁ·Û›Â˜ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘, ·ÏÏ¿
‹Ú ̤ÚÔ˜ ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ¤Ó·ÙË Û˘Ó‰ڛ·ÛË, ˆÛÙfiÛÔ ‹Ù·Ó
ÁÓˆÛÙ‹ ÂÎ ÙˆÓ ÚÔÙ¤ÚˆÓ Ë Û˘ÌfiÚÂ˘Û‹ ÙÔ˘ Ì ÙÔ˘˜
˘fiÏÔÈÔ˘˜ ·ÙÚȿگ˜. √È ·ÓÙÈÚfiÛˆÔÈ ÙÔ˘ ¿·,
·fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ô˘ ÚÔ‹‰Ú¢·Ó ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô Î·È ¿ÎÔ˘Û·Ó fiϘ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ·fi„ÂȘ, fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ ÙȘ ·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÛ·Ó ·ÏÏ¿ Î·È Ì¤Ûˆ ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ Î·ÓfiÓˆÓ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘,
fiˆ˜ Ô 4Ô˜, Ô 17Ô˜ Î·È Ô 21Ô˜, Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ∂ÚÁÂÓÚÔ›ıÂÚ, ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ·Ó ÙËÓ ÈÛfiÙËÙ· ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ¤ÓÙ ·Ú¯ËÁÒÓ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ™˘ÓÂÒ˜, ÔÈ
·Ú¯ÈÂÚ›˜ Î·È ÔÈ ÔÏÈÙÈÎÔ› ¿Ó‰Ú˜ Ô˘ Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ÛÂ
·˘Ù‹Ó ÙË Û‡ÓÔ‰Ô ·¤‰ÂÈÍ·Ó Ì ۷ʋÓÂÈ·, Ì ÙȘ Û˘˙ËÙ‹ÛÂȘ Î·È ÙȘ ·ÔÊ¿ÛÂȘ ÙÔ˘˜, fiÙÈ ·›¯·Ó Ôχ ·fi
ÙËÓ ·Ô‰Ô¯‹ ΢ÚÈ·Ú¯ÈÎÔ‡ ‰ÈηÈÒÌ·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ¿· ÛÙËÓ
∂ÎÎÏËÛ›·47.

∫·Ù·‰›ÎË ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘
Î·È ÙˆÓ ÊˆÙÈ·ÓÒÓ
∞˘Ùfi ¤ÁÈÓ ·ÎfiÌ· ÈÔ Ê·ÓÂÚfi ·fi ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ
ÔÔ›Ô ‰ÈÂÎÂÚ·ÈÒıËÎÂ Ë ˘fiıÂÛË ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ Î·È ÙˆÓ
ʈÙÈ·ÓÒÓ. ™ÙËÓ ¤ÎÙË Û˘Ó‰ڛ·ÛË, Ë ÔÔ›· ¤ÁÈÓ ÛÙȘ
25 √ÎÙˆ‚Ú›Ô˘, ÔÈ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÙÔ˘ ¿·, ·ÊÔ‡ ›‰·Ó
fiÙÈ Ô ºÒÙÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜, ·Ó Î·È ÚÔÛ‹¯ıË ÂÓÒÈÔÓ Ù˘
Û˘Ófi‰Ô˘, ·ÚÓ‹ıËΠӷ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›·
Ù˘, ÈÛ¯˘Ú›ÛÙËÎ·Ó fiÙÈ fiÛ· ·ÊÔÚÔ‡Û·Ó ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ˙‹ÙËÌ· ·ÔÊ·Û›ÛÙËÎ·Ó ÔÚÈÛÙÈο Î·È ·ÌÂÙ¿ÎÏËÙ·
·fi ÙÔÓ ÂÓÙÔϤ· ÙÔ˘˜. ∂ÈϤÔÓ, ›·Ó fiÙÈ ‹Ù·Ó ÂÚÈÙÙfi Ó· ÂÈÙÚ¤„Ô˘Ó Î¿ÔÈ· ÂÚ·ÈÙ¤Úˆ ·ÔÏÔÁ›· ÙˆÓ
ʈÙÈ·ÓÒÓ ÂÈÛÎfiˆÓ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô. √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜, fï˜,
··›ÙËÛ ӷ ·ÎÔ‡ÛÂÈ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÙÔ˘˜ ʈÙÈ·ÓÔ‡˜ ηÈ,

[125]

ΔÂÏÈο,
ÏfiÁˆ ı·Ó¿ÙÔ˘
ÙÔ˘ ¿·
¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ ∞′,
·Ú·Ï‹Ù˘
ÙˆÓ ÂÈÛÙÔÏÒÓ
ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ
Î·È ÙÔ˘ πÁÓ·Ù›Ô˘
‹Ù·Ó Ô ‰È¿‰Ô¯fi˜
ÙÔ˘, ¿·˜
∞‰ÚÈ·Ófi˜ μ′.
ART MEDIA/HIP/SCALA

[126]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·ÊÔ‡ ÚÔ‹‰Ú¢Û ·˘ÙÔÚÔÛÒˆ˜ Û ÂΛÓË ÙË Û˘Ó‰ڛ·ÛË, ‰È¤Ù·Í ӷ ÚÔÛ¤ÏıÔ˘Ó ÔÈ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÌÂÓÔÈ,
·Ú¿ ÙȘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ·ÓÙÈÚÚ‹ÛÂȘ ÙˆÓ ·ÓÙÈÚÔÛÒˆÓ ÙÔ˘ ¿·, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰ÂÓ ·ÓÙÈÙ¿¯ıËÎ·Ó ¿ÏÏÔ. ΔÔ
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ‹Ù·Ó ÙÔ ›‰ÈÔ. ∂Âȉ‹ ÔÈ ÊˆÙÈ·ÓÔ› Â›ÛÎÔÔÈ ·ÚÓ‹ıËηÓ, fiˆ˜ Î·È Ô ·Ú¯ËÁfi˜ ÙÔ˘˜, Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó ÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘, ηٷ‰ÈοÛÙËηÓ,
fiˆ˜ Î·È ·˘Ùfi˜, Î·È ·Ó·ıÂÌ·Ù›ÛÙËÎ·Ó Ì·˙› Ì ÙÔÓ
ºÒÙÈÔ. ∏ Û‡ÓÔ‰Ô˜, fï˜, ‰ÂÓ ·Ú›ÛÙ·ÙÔ ˆ˜ ·Ïfi˜
ÂÎÙÂÏÂÛÙ‹˜ ÙˆÓ ·ÔÊ¿ÛÂˆÓ Ô˘ ›¯Â ¿ÚÂÈ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ Ô ¿·˜, ·ÏÏ¿ Âͤ‰ˆÛ ‰È΋ Ù˘ ·fiÊ·ÛË,
·ÊÔ‡ ¿ÎÔ˘Û ÙÔ˘˜ ηÙËÁÔÚÔ˘Ì¤ÓÔ˘˜.
¡· ÛËÌÂÈÒÛÔ˘Ì Û ·˘Ùfi ÙÔ ÛËÌÂ›Ô fiÙÈ ÂÎÙfi˜ ·fi
ÙÔÓ ºÒÙÈÔ Î·È ÙÔ˘˜ ʈÙÈ·ÓÔ‡˜ ÎÏ‹ıËÎ·Ó ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô
ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ fiÁ‰Ô˘ Û˘Ó‰ڛ·Û˘, Ô˘ ¤ÁÈÓÂ
¡ˆÔÁÚ·Ê›·
ÙÔ˘ Cesare Nebbia, ÛÙȘ 5 ¡ÔÂÌ‚Ú›Ô˘, Î·È ÔÈ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔÈ ÙˆÓ ÂÈÎÔÓÔÌ¿Ì ı¤Ì· ÙË ¢′
¯ˆÓ. ∞fi ·˘ÙÔ‡˜ ÙÚÂȘ, Ô ÎÏËÚÈÎfi˜ ¡È΋ٷ˜, Ô ÓÔÌÈÎfi˜
√ÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋
£ÂÔÊ¿Ó˘ Î·È Î¿ÔÈÔ˜ £ÂfiÊÈÏÔ˜, ·ÊÔ‡ ··ÚÓ‹ıËηÓ
™‡ÓÔ‰Ô, Ë ÔÔ›·
Ù· ‰fiÁÌ·Ù¿ ÙÔ˘˜, Â¤ÛÙÚ„·Ó ÛÙËÓ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û· ∂΂ڛÛÎÂÙ·È ÛÙÔ
μ·ÙÈηÓfi.
ÎÏËÛ›·, Ì ÙÔÓ ¤·ÈÓÔ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘.
∏ ¢′ √ÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋
∞ÏÏ¿ Ô ÈÔ ÁÓˆÛÙfi˜ ·fi fiÏÔ˘˜, Ô ËÏÈÎȈ̤ÓÔ˜ ÚÔ™‡ÓÔ‰Ô˜ Ù˘
ÛÙ¿Ù˘ Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ ÌÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛ˘ £Âfi‰ˆÚÔ˜
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡Ô ∫Ú›ıÈÓÔ˜, ·Ú¤ÌÂÈÓ ÈÛÙfi˜ ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ Î·È ·Ó·ÔÏ˘ ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎÂ
·fi ÙÔ˘˜ ¢˘ÙÈÎÔ‡˜ ıÂÌ·Ù›ÛÙËΠ̷˙› Ì fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÓÂÎÚÔ‡˜ Î·È ˙ˆÓÙ·∏′ √ÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋,
ÓÔ‡˜ Ô·‰Ô‡˜ ÙÔ˘. ∏ Û‡ÓÔ‰Ô˜ Âͤ‰ˆÛ Â›Û˘ Î·È Î¿ÂÓÒ ·ÚÁfiÙÂÚ·
ÔÈÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·Ó Î·Ù¿ ·ÚÈÔ ÏfiÁÔ
ÔÈ ÔÚıfi‰ÔÍÔÈ
ÛÙ· ‰‡Ô ‚·ÛÈο ˙ËÙ‹Ì·Ù· Ô˘ ‰È¢ıÂÙ‹ıËÎ·Ó ·fi ·˘ÙËÓ ·ÔοÏÂÛ·Ó
Ù‹Ó: ÙËÓ Î·Ù·‰›ÎË ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ Î·È ÙˆÓ ÊˆÙÈ·ÓÒÓ Î·È
„¢‰ÔfiÁ‰ÔË ‹
„¢‰ÔÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋, ÙËÓ Î·Ù·‰›ÎË ÙˆÓ ÂÈÎÔÓÔÌ¿¯ˆÓ. ŒÂÈÙ· ·fi ·˘Ùfi Ë
‰ÈfiÙÈ ıˆڋıËÎÂ
Û‡ÓÔ‰Ô˜ ¤ÎÏÂÈÛ ÙȘ ÂÚÁ·Û›Â˜ Ù˘ ÛÙË ‰¤Î·ÙË Û˘ÓÂfiÙÈ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛÂ
‰Ú›·ÛË, Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËΠÛÙȘ 28 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘
΢ÚÈ·Ú¯Èο
870. ¶ÚÔÙÔ‡ ÎËÚ‡ÍÂÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÚÒÙËÛÂ
‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÛÙÔÓ
·Ó fiÏÔÈ ·Ô‰¤¯ÔÓÙ·Ó ÔÌfiʈӷ ·˘Ù¿ Ô˘ ·ÔÊ·Û›ÛÙË¿· Ù˘ ƒÒÌ˘.
ηÓ. ∏ Û‡ÓÔ‰Ô˜ ·ÔÎÚ›ıËΠ̠·ÓËÁ˘ÚÈΤ˜ Â¢ÊËSCALA
̛˜ Î·È Ó¤Ô˘˜ ·Ó·ıÂÌ·ÙÈÛÌÔ‡˜ ηٿ ÙˆÓ ·ÓÙÈÊÚÔÓÔ‡ÓÙˆÓ. ΔfiÙÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÈı˘ÌÔ‡ÛÂ Î·È ¤ÏÈ˙ ӷ ÎÏ›ÛÂÈ Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ÙȘ fiÚÙ˜ Û οıÂ
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ‰È·Ì¿¯Ë, ÚfiÛıÂÛÂ: «ªÂ ÙË Ï‹ÍË ·˘Ù‹˜ Ù˘ ∞Á›·˜ Î·È √ÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋˜ ∑′ ™˘Ófi‰Ô˘, fiÔÈÔ˜
ı¤ÏÂÈ Ó· ÂÓ·ÓÙȈı› ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· ÙÔ˘ £ÂÔ‡, fiÔÈÔ˜
Î·È ·Ó ›ӷÈ, ‰ÂÓ ı· ¿ÚÂÈ Û˘Á¯ÒÚÂÛË ·fi ÙË ‚·ÛÈÏ›·
Ì·˜, ·ÏÏ¿ ı· ηÙËÁÔÚËı› Û ‰›ÎË Î·È ı· ·ÂÏ·ı›
·fi ÙËÓ fiÏË Ì·˜».

∫Ú›ÛÂȘ ÁÈ· ÙË Û‡ÓÔ‰Ô ÙÔ˘ 869
∞˘Ù¿ ¤ÁÈÓ·Ó ÛÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË Û‡ÓÔ‰Ô, ÙËÓ ÔÔ›· ÔÈ
§·Ù›ÓÔÈ ·ÔοÏÂÛ·Ó ∏′ √ÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋, ·Ó Î·È Ì οÔȘ ÂÈÊ˘Ï¿ÍÂȘ, ÂÓÒ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÙËÓ Â›·Ó ·ÚÁfi-

ÙÂÚ· „¢‰ÔfiÁ‰ÔË, „¢‰ÔÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋, ‚›·ÈË Î·È ·Ú¿ÓÔÌË. ∞˘Ù¿ ›ÛÙ¢·Ó ÁÈ· ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË Û‡ÓÔ‰Ô ÔÈ
‰‡Ô ·ÓÙ›ıÂÙ˜ ÌÂÚ›‰Â˜ ÁÈ·Ù› ‰‹ıÂÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯È΋ ··›ÙËÛË ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘. øÛÙfiÛÔ,
·fi fiÛ· ‹‰Ë ·Ú·ı¤Û·ÌÂ, Û˘ÌÂÚ·›ÓÂÙ·È Û·ÊÒ˜ fiÙÈ Ë
Û‡ÓÔ‰Ô˜ ·˘Ù‹ ηıȤڈÛÂ, ·ÓÙ›ıÂÙ·, ÙËÓ ·Ú¯‹ Ù˘ ÈÛfiÙËÙ·˜ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ¤ÓÙ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ, ‰ËÏ·‰‹ ÙË ÏÂÁfiÌÂÓË ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÂÓÙ·Ú¯›·, Î·È ·ÏÒ˜ ÔÓfiÌ·ÛÂ
ÚÔηı‹ÌÂÓÔ ÙÔ ıÚfiÓÔ Ù˘ ·Ï·ÈfiÙÂÚ˘ ƒÒÌ˘. ∞Ó
fï˜ ‹Ù·Ó ¤ÙÛÈ Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·, ÁÈ· ÔÈÔ ÏfiÁÔ ·Ô‰ÔÎÈÌ¿ÛÙËΠ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, ÂÓÒ ¤ÁÈÓ Ì ٤ÙÔÈ·
ÚÔı˘Ì›· ·Ô‰ÂÎÙ‹ ·fi ÙÔ˘˜ ¢˘ÙÈÎÔ‡˜;
∫·Ù’ ·Ú¯¿˜, Ú¤ÂÈ Ó· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ô ∞‰ÚÈ·Ófi˜ μ
μ′ ·Ô‰¤¯ÙËΠÙË Û‡ÓÔ‰Ô ÙÔ˘ 869 ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÂÈ·ڈÛ ·˘Ù¿ Ô˘ ÂÈÒıËÎ·Ó Î·È ·ÔÊ·Û›ÛÙËÎ·Ó ÛÂ
·˘Ù‹ ÁÈ· ÙËÓ ÂÓÙ·Ú¯›·. ∞˘Ùfi fï˜ ‰ÂÓ ÌÂÈÒÓÂÈ Î·ıfiÏÔ˘ ÙÔ Î‡ÚÔ˜ ÙˆÓ ·ÔÊ¿ÛˆÓ, fi¯È ÌfiÓÔ ÁÈ·Ù› ÔÈ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÙÔ˘ ‰ÂÓ ÂͤÊÚ·Û·Ó ·ÓÙÈÚÚ‹ÛÂȘ, ·ÏÏ¿ ΢ڛˆ˜
ÁÈ·Ù› ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ Ô ¿·˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ Û˘ÌÚ¿ÍÂÈ Ì ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ ÛÙË Ú‡ıÌÈÛË ÙˆÓ
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ, ¤ÛÙˆ Î·È ˆ˜ ÚÒÙÔ˜ ÌÂٷ͇ ›ÛˆÓ, ‰ÂÓ Â›¯Â ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ó· ·Ó·ÈÚ¤ÛÂÈ ÌÔÓÔÌÂÚÒ˜ ·˘Ù¿ Ô˘ ·ÔÊ·Û›ÛÙËÎ·Ó ·fi ÎÔÈÓÔ‡. ∞ÏÏ¿ ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ ı· ÌÔÚÔ‡ÛÂ
οÔÈÔ˜ Ó· ·ÌÊÈÛ‚ËÙ‹ÛÂÈ ·˘Ù¿ Ô˘ ·ÔÊ·Û›ÛÙËηÓ
ÁÈ· ÙËÓ ÂÓÙ·Ú¯›·, Ì‹ˆ˜ ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÂÈ΢ÚÒıËÎÂ
Ë Î˘ÚÈ·Ú¯È΋ ·Í›ˆÛË ÙÔ˘ ¿·; ∞fi ·˘Ù¿ Ô˘ ÂÎı¤Û·Ì ·Ú·¿Óˆ Á›ÓÂÙ·È Ê·ÓÂÚfi ˆ˜ fi¯È. ™˘ÓÂÒ˜,
Ú¤ÂÈ Î¿ı ÊÔÚ¿ Ó· ÂÍËÁ› ηÓ›˜ ÁÈ·Ù› Ô ¿·˜ ·Ô‰¤¯ÙËΠÙË Û‡ÓÔ‰Ô, ÂÓÒ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÙËÓ Î·Ù·‰›Î·Û·Ó.
ΔÔ ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi Âȯ›ÚËÌ· Ô˘ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ
ÚÔ‚¿ÏÂÈ Î¿ÔÈÔ˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ Â›Ó·È fiÙÈ
‹Ù·Ó Ï›ÁÔÈ ÔÈ ÈÂڿگ˜ Ô˘ Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó Û ·˘Ù‹. ™ÙËÓ
ÚÒÙË Û˘Ó‰ڛ·ÛË Â›¯·Ó ·Ú¢ÚÂı›, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë πÁÓ¿ÙÈÔ Î·È ÙÔ˘˜ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ Ù˘ ƒÒÌ˘,
Ù˘ ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·˜ Î·È ÙˆÓ πÂÚÔÛÔχ̈Ó, ÌfiÓÔ 12 Â›ÛÎÔÔÈ. 줂·È·, Â›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ·˘Í¿ÓÔÓÙ·Ó Û οıÂ
Û˘Ó‰ڛ·ÛË, ÁÈ· Ó· ÊÙ¿ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÛÙÔ˘˜
102, ·ÏÏ¿ Î·È ¿ÏÈ Ô ·ÚÈıÌfi˜ ·˘Ùfi˜ Â›Ó·È ÌÈÎÚfi˜ ÛÂ
Û‡ÁÎÚÈÛË Ì ÙÔ˘˜ ÂÈÛÎfiÔ˘˜ Ô˘ Û˘ÁÎÚfiÙËÛ·Ó ÙȘ
ÌÂÁ¿Ï˜ Û˘Ófi‰Ô˘˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, fiÛ˜ ·fi fiÏÔ˘˜ ‹
·fi ÌÂÚÈÎÔ‡˜ ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÙËÎ·Ó Û˘ÓÔ‰ÈΤ˜. °È· Ó· ÂÚÈÔÚÈÛıԇ̠ÌfiÓÔ ÛÙȘ ‰‡Ô ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜, ÛÙȘ
Ôԛ˜ ÚÔ‹‰ÚÂ˘Â Ô ºÒÙÈÔ˜, ÙÔ 861 Î·È ÙÔ 867, ‚Ú›ÛÎÔ˘Ì fiÙÈ ÛÙËÓ ÚÒÙË Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó 318 Â›ÛÎÔÔÈ,
ÂÓÒ ÛÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÔÈ Ú¿ÍÂȘ ʤÚÔ˘Ó ÙȘ ˘ÔÁڷʤ˜
1.000 ÂÈÛÎfiˆÓ. ∂›Ó·È, ÏÔÈfiÓ, ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ·›¯·Ó

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

[127]

[128]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

·fi ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË Û‡ÓÔ‰Ô Î·È ¤ÌÂÈÓ·Ó ÈÛÙÔ› ÛÙÔÓ
ºÒÙÈÔ, ·Ó Î·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÚÔÛٿل Ì οı ÙÚfiÔ
ÙÔÓ πÁÓ¿ÙÈÔ, Î·È ·˘Ùfi Û˘ÓÈÛÙ¿ ·ÎfiÌ· Ì›· ·fi‰ÂÈÍË ÙÔ˘
fiÛÔ ¿‰ÈÎË Â›Ó·È Ë Î·ÙËÁÔÚ›· Ô˘ Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ó
ÙfiÛÔ Û˘¯Ó¿ ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ›, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ ÔÈ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Ì·˜
¯ÂÈÚ·ÁˆÁÔ‡Û·Ó Î·Ù¿ ÙÔ ‰ÔÎÔ‡Ó ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·. √È ¢˘ÙÈÎÔ› ·Ú·‰¤¯ÔÓÙ·È ÙÔ ÌÈÎÚfi ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ ÂÈÛÎfiˆÓ
Ô˘ ‰¤¯ÙËÎ·Ó Ó· Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô ÙÔ˘ 869,
·ÏÏ¿ ·ÓÙÈÙ¿ÛÛÔ˘Ó fiÙÈ Ë ·Í›· ÙˆÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ Û˘Ófi‰ˆÓ ‰ÂÓ ÎÚ›ıËΠÔÙ¤ ·fi ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤ˆÓ Ô˘ Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó Û ·˘Ù¤˜ Î·È fiÙÈ Ë ÓÔÌÈÌfiÙËÙ·
Ù˘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˘ ÛÙËÚ›˙ÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙËÓ ·ÚÔ˘Û›·
ÙˆÓ ÙÔÔÙËÚËÙÒÓ Ù˘ ¢‡Û˘ Î·È ÙˆÓ ÙÔÔÙËÚËÙÒÓ
ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ªÂ ‰Â‰Ô̤ӷ
fï˜ fiÏ· ·˘Ù¿ Ô˘ Û˘Ó¤‚ËÛ·Ó ÛÙËÓ ÏÂÈÔÓfiÙËÙ· ÙˆÓ
ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓˆÓ Û˘Ófi‰ˆÓ, ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ηٷ‰ÈοÛÔ˘Ì ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÁÈ· ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ô˘ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËÎÂ. ¶¿ÓÙˆ˜, ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ›ÛÙËÎ·Ó fiÙÈ Ô ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜
Ù˘ ƒÒÌ˘ ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· ÂÚÈÔÚÈÛı› ÛÙËÓ ÚÔ‰ڛ· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ô˘ ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎÂ.
¶ÂÚ›Ô˘ ÁÈ· 150 ¯ÚfiÓÈ·, ·fi ÙÔÓ ºÒÙÈÔ Ì¤¯ÚÈ ÙÔÓ
∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ, Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó Ó· ÙËÚÔ‡Ó ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ù˘ ƒÒÌ˘ ÙËÓ ›‰È· ÌÂÙÚÈÔ·ı‹ Î·È Û˘ÓÂÙ‹
ÛÙ¿ÛË Ô˘ ›‰·Ì ӷ ÂÈÎÚ·Ù› ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô ÙÔ˘ 869,
fiÙ·Ó Í·ÊÓÈο Ô ¿·˜ §¤ÔÓÙ·˜ £′, ·ÓÙÈÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ ÙÔ
Âȯ›ÚËÌ· ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘, ·ÊfiÚÈÛ ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ˆ˜ ·ÈÚÂÙÈ΋. ΔfiÙ ηٿϷ‚·Ó, ÂÈÙ¤ÏÔ˘˜, ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ fiÙÈ ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â ÙÚfiÔ˜ Ó· ÂÍ¢ÌÂÓÈÛı› Ô ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ Ù˘ ƒÒÌ˘ Î·È Ó· Û˘ÌÔÚ¢ı› Ì·˙› ÙÔ˘˜ ÂÈÚËÓÈο, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ Ó‡̷ Î·È ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· ÙˆÓ
ÚÒÙˆÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎÒÓ Û˘Ófi‰ˆÓ. ΔfiÙ ÌfiÓÔ, ·›ÚÓÔÓÙ·˜ ¿ÏÈ ÙÔ fiÏÔ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘, ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ·ÓÙÈÙ¿ÍÔ˘Ó ÛÙËÓ ·ÛÙ·Ì¿ÙËÙË Â›ıÂÛË Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi ÊÚ·ÁÌfi ·fi ÙÔ˘˜ ÔÚÈÛÌÔ‡˜, Ô˘ Â·Ó·Ï‹ÊıËÎ·Ó ÙfiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ·fi ÙȘ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈΤ˜ Û˘Ófi‰Ô˘˜, ÁÈ· ÙȘ ·Ϥ˜ Ù˘ ÚÂۂ›˜. ŒÙÛÈ, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘
Ó· ·Ì˘ÓıÔ‡Ó, ηٷ‰›Î·Û·Ó fiÛ˜ ηÈÓÔÙƠ̂˜ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ·Ó ÛÙË ¢‡ÛË Î·È ·ÊÔÚÔ‡Û·Ó ÛÙ· ÈÔ ·Ú¯·›· ‰fiÁÌ·Ù· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ÂΛӷ Ô˘ ‹Ù·Ó Û‡Ìʈӷ ÌÂ
ÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜ Î·È Ù· ¤ıÈÌ¿ Ù˘, Ì ÛÎÔfi Ô ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜
Ù˘ ƒÒÌ˘, ›Ù ·Ú·‰Â¯fiÙ·Ó ÙȘ ·ÚÂÎÙÚÔ¤˜ ÙÔ˘
›Ù Â¤ÌÂÓ Û ·˘Ù¤˜ -›Ù ‰ËÏ·‰‹ ˘Ô¯ˆÚÔ‡ÛÂ
ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ›Ù ‰È·¯ÒÚÈ˙ ÙË ÛÙ¿ÛË
ÙÔ˘ ·fi ·˘Ù‹- Ó· ¯¿ÛÂÈ Ô‡Ùˆ˜ ‹ ¿Ïψ˜ ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ó·
·Û΋ÛÂÈ ÙÔ Î˘ÚÈ·Ú¯ÈÎfi ÙÔ˘ ‰Èη›ˆÌ· Û ·˘Ù‹. ∂Âȉ‹
fï˜ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÙÔ˘ 869 ›¯Â ·Ú·ÌÂÚ›ÛÂÈ ·˘ÙfiÓ ÙÔ
ÊÚ·ÁÌfi -ÙȘ ‚¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ÙȘ ›¯Â ‚¿ÏÂÈ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜
ÙÔ˘ 867-, ηıÒ˜ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠӷ Â·Ó·Ï¿‚ÂÈ Î·È Ó·

ηÙÔ¯˘ÚÒÛÂÈ ÙÔ˘˜ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘˜ ÔÚÈÛÌÔ‡˜ ÙˆÓ
ÔÔ›ˆÓ Ë ÈÛ¯‡˜ ›¯Â ·Ô‰Âȯı› ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·ÓÂ·Ú΋˜, ıˆڋıËΠfiÙÈ ¤ÚÂ ӷ ·Ô‰ÔÎÈÌ·Ûı› Î·È Ó·
ηٷ‰ÈηÛı›. °›ÓÂÙ·È ‹‰Ë ·ÓÙÈÏËÙfi ÁÈ· ÔÈÔ ÏfiÁÔ ÔÈ
¢˘ÙÈÎÔ›, ·ÓÙ›ıÂÙ·, ÙËÓ ·Ô‰¤¯ÙËηÓ. ªÔÚ› ‚¤‚·È·
·˘Ù‹ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜ Ó· ÌËÓ ÂÈ·ڈÛ ԢÛÈ·ÛÙÈο ÙȘ ΢ÚÈ·Ú¯ÈΤ˜ ··ÈÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤·, ηıÒ˜ ηıȤڈÛÂ,
ÌÈ· ¿ÏÏË ·Ú¯‹, ÙËÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÂÓÙ·Ú¯›·, ·ÏÏ¿
ÛÙÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· Ê¿ÓËΠӷ ˘Ô·ÙÂÈ ÛÙË ı¤ÏËÛË Î·È ÙËÓ ·fiÊ·ÛË ÙÔ˘ ¿·, ÁÈ·Ù›
ÛÙȘ ÂÈÛÙÔϤ˜ Ì ÙȘ Ôԛ˜ ·˘Ùfi˜ ÎÏ‹ıËΠӷ Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÈ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô ÂÌÊ·ÓÈ˙fiÙ·Ó ˆ˜ ‰È·ÈÙËÙ‹˜, ηٿ ¤Ó·Ó
ÙÚfiÔ, ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘. ∞˘Ùfi Û˘Ó¤‚Ë ÁÈ·Ù› Ë
Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÙÔ˘ 867, Ô˘ Â¤ÊÂÚ η›ÚÈÔ Ï‹ÁÌ· ÛÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯È΋ ··›ÙËÛË ÙÔ˘ ¿·, ·Ó·ÙÚ¿ËΠÏ‹Úˆ˜, ηıÒ˜ Ô ºÒÙÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ÂΛÓÔ˜ Ô˘ ›¯Â ΢ڛˆ˜
·ÓÙÈÙ·¯ı› ÛÙȘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘, ηٷ‰ÈοÛÙËÎÂ Î·È Ù¤ıËÎ·Ó Û ÈÛ¯‡ fiϘ ÔÈ È‰ÈfiÚÚ˘ı̘ ·ÔÊ¿ÛÂȘ Î·È ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙÔ˘ ¿· ηٿ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘. ŸÏ· ·˘Ù¿ ıˆڋıËÎ·Ó ¤Ó· ›‰Ô˜ ¤ÌÌÂÛ˘ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ˘ Ù˘ ÂÈı˘ÌËÙ‹˜
΢ÚÈ·Ú¯›·˜ Î·È ÔÈ ¿˜, ÌÂÙ¿ ÙËÓ Ù·›ӈÛË Ô˘ ›¯·Ó ˘ÔÛÙ› ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô ÙÔ˘ 867, ıÂÒÚËÛ·Ó Û˘ÓÂÙfi Ó·
·ÚÎÂÛÙÔ‡Ó ÛÙË Û¯ÂÙÈ΋ ·˘Ù‹ ÈηÓÔÔ›ËÛË, Ì ÙËÓ ÂÈʇϷÍË Ó· ÂȉÈÒÍÔ˘Ó ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙË Û˘ÌÏ‹ÚˆÛ‹ Ù˘.

∏ ͯˆÚÈÛÙ‹ Û‡ÓÔ‰Ô˜
ÙˆÓ ¤ÓÙ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ
ÁÈ· ÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·
™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜, ÏÔÈfiÓ, ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÙÔ Û‡ÛÙËÌ· ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ Î·È ÂΛÓÔ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ Î·È ÙÔ˘ πÁÓ·Ù›Ô˘. ¢ËÏ·‰‹ ÙÔ ˙‹ÙËÌ·, ·ÓÙ› Ó· Â›Ó·È ·Ï¿ ‰ÈÔÈÎËÙÈÎfi, η٤ÏËÍ ¿ÏÈ ‰ÔÁÌ·ÙÈÎfi. °È’ ·˘Ùfi ÙÔ ˙‹ÙËÌ· ÂÎÊÚ¿˙Ô˘ÌÂ
ÙË Ï‡Ë Ì·˜, ηıÒ˜ Ô ºÒÙÈÔ˜ ‹Ù·Ó ·˘Ùfi˜ Ô˘ ÚÒÙÔ˜ ¤ıÂÛ ÙË ‰ÔÁÌ·ÙÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË. ªÔÚ›, ‚¤‚·È·, ÔÈ
§·Ù›ÓÔÈ Ó· ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›˙ÔÓÙ·Ó ·fi ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜ ÙÔ fiÏÔ
·˘Ùfi, ·ÏÏ¿ ÁÈ· ÂÌ¿˜ ı· Â›Ó·È ¿ÓÙ· ÚÔÙÈÌfiÙÂÚÔ Ó·
¤ÌÂÓ Û ·˘ÙÔ‡˜ Ë ·Ú¯È΋ ¢ı‡ÓË ÁÈ· ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ù˘
‰È·›ÚÂÛ˘. ∂·ÓÂÚ¯fiÌ·ÛÙ ÛÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ Î·È ÛÙÔÓ
πÁÓ¿ÙÈÔ Î·È Û˘Ó¯›˙Ô˘Ì ӷ Â·ÈÓԇ̠ÙË ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ ·ÎfiÌ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ, ηıÒ˜ ¯¿ÚË Û ·˘Ù‹
‰ÂÓ ı˘Û›·Û·Ó ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì·˜,
fiˆ˜ ·ԉ›¯ıËÎÂ. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ›¯·Ó ÂÚ¿ÛÂÈ ÌfiÓÔ
ÙÚÂȘ ̤Ú˜ ·fi ÙË Ï‹ÍË Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ÂΛӢ Û˘Ófi‰Ô˘, fiÙ·Ó Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ Û˘ÁοÏÂ۠ͯˆÚÈÛÙ‹ Û‡ÓÔ‰Ô
ÙˆÓ ¤ÓÙ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ ‹ ÙˆÓ ¤ÓÙ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ ‰˘Ó¿ÌÂˆÓ ÁÈ· Ó· χÛÂÈ ÙÔ ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈÎfi
Úfi‚ÏËÌ·. √È μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ, fiˆ˜ ‹‰Ë ͤÚÔ˘ÌÂ, ›¯·Ó

[129]

ºˆÙÔÁÚ·Ê›·
ÙˆÓ ÙÂÏÒÓ
ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·,
ÌÂ ÙËÓ ÙÂÏÂÙ‹
ÙÔ˘ ÓÈÙ‹ÚÔ˜
ÛÙÔ ¶·ÙÚȷگ›Ô
πÂÚÔÛÔχ̈Ó.
ªÂٷ͇ ¿ÏψÓ,
ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô
ÙÔ˘ 869 ηıÔÚ›ÛÙËÎÂ Î·È Ë
ÈÂÚ·Ú¯È΋ Ù¿ÍË
ÙˆÓ ·ÙÚȷگ›ˆÓ,
Ì ·˘Ùfi Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜ Ó· ¤¯ÂÈ
Ù· ÚˆÙ›· ¤Ó·ÓÙÈ
ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ Ù˘
∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ‰ËÏ·‰‹
Ù˘ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜,
Ù˘ ∞ÓÙÈԯ›·˜ ηÈ
πÂÚÔÛÔχ̈Ó.
PHILIP SPRUYT/
STAPLETON COLLECTION/
CORBIS/APEIRON

[130]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

§ÂÙÔ̤ÚÂÈ·
·fi ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹
∞Á›· ΔÚ¿Â˙·
ÌÂ ÙË ÊÈÁÔ‡Ú·
ÚÔÛ¢¯fiÌÂÓÔ˘
ÈÂÚ¿Ú¯Ë.
ELIO CIOL/
CORBIS/APEIRON

ÚfiÛÊ·Ù· ·ԉ¯Ù› ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi Ì ÂÓ¤ÚÁÂȘ
Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜. ∞ÏÏ¿, ·ÊÔ‡ ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈÛ·Ó ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÏfiÁÔ ÛËÌ·ÓÙÈο ÏÂÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù· ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, Ê¿ÓËÎ·Ó ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Úfiı˘ÌÔÈ Ó· ˘ÔÙ·¯ıÔ‡Ó ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·, Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· Ó· ·ÔÎÔÌ›ÛÔ˘Ó ·ÚfiÌÔÈ· ÔʤÏË Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. ŒÂÈÙ· ·fi
Ï›ÁÔ fï˜, ÂÂȉ‹ ıÂÒÚËÛ·Ó ÈÔ Û˘ÌʤÚÔ˘Û· ÙËÓ
¤ÓˆÛË Ì ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ¤ÛÙÂÈÏ·Ó ÂΛ Ú¤Û‚ÂȘ, ÂÓÒ ‰È·ÚÎÔ‡Û ·ÎfiÌ· Ë ÌÂÁ¿ÏË Û‡ÓÔ‰Ô˜, ÁÈ·
Ó· Ï˘ı› ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÁÎÂÓÙڈ̤ÓÔ˘˜ ·Ú¯ËÁÔ‡˜ ÙÔ˘
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘ ÙÔ ˙‹ÙËÌ· Û ÔÈÔÓ ·fi ÙÔ˘˜
‰‡Ô ıÚfiÓÔ˘˜, Ù˘ ·ÏÈ¿˜ ‹ Ù˘ Ó¤·˜ ƒÒÌ˘, ı· ˘·ÁfiÙ·Ó Ë ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·. ∞˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó Ô ÏfiÁÔ˜
ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ οÏÂÛ ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
πÁÓ¿ÙÈÔ Î·È ÙÔ˘˜ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÙˆÓ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ¿ÏψÓ
·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ. √ πÁÓ¿ÙÈÔ˜, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó ·ÚÒÓ, ‰ÂÓ
‹Ú ̤ÚÔ˜ ÛÙË Û˘˙‹ÙËÛË Ô‡Ù ÛÙË Ï‹„Ë Ù˘

·fiÊ·Û˘, ηıÒ˜ ˆ˜ ·Ú¯ËÁfi˜ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÂÌÏÂÎfiÙ·Ó ¿ÌÂÛ· ÛÙËÓ ˘fiıÂÛË Ô˘ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ÎÚÈı›. ∞ÏÏ¿ ÔÈ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜
ÙÔ˘ ¿·, fiÙ·Ó ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ¤ıÂÛ·Ó ÙÔ ˙‹ÙËÌ¿ ÙÔ˘˜,
¤ÛÂ˘Û·Ó Ó· ··ÓÙ‹ÛÔ˘Ó fiÙÈ Ë μÔ˘ÏÁ·Ú›· ‹Ù·Ó ‹‰Ë
˘ÔÙ·Á̤ÓË ÛÙÔ ÚˆÌ·˚Îfi ıÚfiÓÔ, ηıÒ˜ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜
·˘Ù‹˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ·¢ı‡ÓıËΠÛÙÔ ıÚfiÓÔ Ù˘ ƒÒÌ˘
·Ú·‰›‰ÔÓÙ·˜ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘, ÙË ¯ÒÚ· ÙÔ˘ Î·È ÙÔ
¤ıÓÔ˜ ÙÔ˘ Î·È ‰¤¯ÙËΠ·fi ÙÔ ıÚfiÓÔ ·˘Ùfi Ô‰ËÁ›Â˜,
‰È‰·Ûηϛ˜, ÂÈÛÎfiÔ˘˜ Î·È ÈÂÚ›˜. ∏ ηٿÛÙ·ÛË
‹Ù·Ó Ú·ÁÌ·ÙÈο ¤ÙÛÈ, fï˜ ÔÈ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÙˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ·Ú·Ù‹ÚËÛ·Ó Ì ÙË ÛÂÈÚ¿
ÙÔ˘˜ fiÙÈ ‰ÂÓ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ÎÚ›ÓÔ˘Ó Ò˜ ›¯·Ó Ù·
Ú¿ÁÌ·Ù·, ·ÏÏ¿ Ò˜ ¤ÚÂ ӷ ‰È¢ıÂÙËıÔ‡Ó. ƒÒÙËÛ·Ó, ÏÔÈfiÓ, ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜ Û ÔÈÔÓ ·Ó‹Î Ë
¯ÒÚ· ÙÔ˘˜ fiÙ·Ó ÙËÓ ˘¤Ù·Í·Ó, Î·È ·Ó ˘‹Ú¯·Ó ÙfiÙÂ
ÂΛ ŒÏÏËÓ˜ ‹ §·Ù›ÓÔÈ ÈÂÚ›˜. ∂Âȉ‹ ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ
·¿ÓÙËÛ·Ó fiÙÈ Ë ¯ÒÚ· ·Ó‹Î ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Î·È ÙfiÙÂ

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

˘‹Ú¯·Ó ÂΛ ÌfiÓÔ ŒÏÏËÓ˜ ÈÂÚ›˜, ÔÈ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜
ÙˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó fiÙÈ Ë ¯ÒÚ· ·Ó‹Î ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘ ıÚfiÓÔ˘ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ΔfiÙÂ
ÍÂΛÓËÛ ÌÈ· ÌÂÁ¿ÏË Û˘˙‹ÙËÛË, Ô˘ ›¯Â ˆ˜ Û˘Ó¤ÂÈ·
Ó· ÂÈÎ˘Úˆı› ÙÂÏÈο Ë ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ·fiÊ·ÛË, οÙÈ
Ô˘ ·ÔÙ¤ÏÂÛ ϷÌÚfi ‰Â›ÁÌ· ÂÊ·ÚÌÔÁ‹˜ Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ ÂÓÙ·Ú¯›·˜. √È ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÙÔ˘ ¿· ‰È·Ì·ÚÙ˘Ú‹ıËηÓ, ·ÏÏ¿ Ë ·fiÊ·ÛË ÂÎÙÂϤÛÙËÎÂ, Î·È ¤ÙÛÈ
η٤ÛÙË ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ fiÙÈ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÙÔ˘ 869 ηıȤڈÛ ÙËÓ ÈÛfiÙËÙ· ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ·Ú¯ËÁÒÓ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜
Î·È fi¯È ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÂÓfi˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜48.

∞ÍÈÔÚÂ‹˜ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿
ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ ÌÂÙ¿
ÙËÓ Î·Ù·‰›ÎË ÙÔ˘
∞ÏÏ¿, ·Ó Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ‰ÂÓ ı˘Û›·Û ԇÙ ÛÙÔ ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ
Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, Ô Î‡ÚÈÔ˜
ÛÙfi¯Ô˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô Î·Ù¤‚·Û ÙÔÓ ºÒÙÈÔ ·fi ÙÔÓ
·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ Î·È ·Ô‰ÔΛ̷Û fiÏ· fiÛ· ›¯·Ó Á›ÓÂÈ ·fi ·˘ÙfiÓ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ¢‡Û˘, ‰ËÏ·‰‹ Ë ·ÔηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ ÂÈÚ‹Ó˘,
·¤Ù˘¯Â ÁÈ· οÔÈÔ ‰È¿ÛÙËÌ·. √È ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ ÊˆÙÈ·ÓÔ› Â›ÛÎÔÔÈ, ·Ó Î·È Î·Ù·‰ÈοÛÙËÎ·Ó Î·È ÂÍÔÚ›ÛÙËÎ·Ó ·fi ÙË Û‡ÓÔ‰Ô, ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ÈÛÙÔ› ÛÙÔÓ ·Ú¯ËÁfi
ÙÔ˘˜. ªÂ ÙËÓ ·ÚËÁÔÚÈ¿ Î·È ÙËÓ Î·ıÔ‰‹ÁËÛ‹ ÙÔ˘, ηıÒ˜ ˙Ô‡Û È· ÛÙ· ™ÙÂÓ¿ ÙÔ˘ μÔÛfiÚÔ˘, Û˘ÁÎÚfiÙËÛ·Ó Í¯ˆÚÈÛÙ‹ ∂ÎÎÏËÛ›· ̤۷ ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·, ‰È·ÌÔÚÊÒÓÔÓÙ·˜ ͯˆÚÈÛÙ‹ ÈÂÚ·Ú¯›·, ÙÂÏÒÓÙ·˜ ͯˆÚÈÛÙ¤˜ ÈÂÚÔÙÂÏÂÛٛ˜ Î·È ¤¯ÔÓÙ·˜ ͯˆÚÈÛÙÔ‡˜ ÈÛÙÔ‡˜.
√È ÈÛÙÔ› ·˘ÙÔ› ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÂÍ›ÛÔ˘ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ Ì ÂΛÓÔ˘˜ ÙÔ˘ πÁÓ·Ù›Ô˘, ηıÒ˜, fiˆ˜ ·Ó·Ê¤Ú·Ì ÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜, Ë ÌÂÚ›‰· ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙȘ
ÈÔ Î·ÏÏÈÂÚÁË̤Ó˜ Î·È ·ÓÒÙÂÚ˜ Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜,
ÂÓÒ Á‡Úˆ ·fi ÙÔÓ πÁÓ¿ÙÈÔ Û˘ÛÂÈÚˆÓfiÙ·Ó Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜
fiÁÎÔ˜ ÙÔ˘ Ï·Ô‡ Î·È ÙˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ. ∞Ó fï˜ ÔÈ ÊˆÙÈ·ÓÔ› ˘ÔÏ›ÔÓÙ·Ó Û ·ÚÈıÌfi, ˘ÂÚ›Û¯˘·Ó ÛÙ· ÏÔ‡ÙË
Î·È ÛÙËÓ ·È‰Â›·. ∂Âȉ‹, ÏÔÈfiÓ, ηÙ›¯·Ó Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi Ù· ‰ËÌfiÛÈ· ·ÍÈÒÌ·Ù·, Î·È ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË Ô
μ·Û›ÏÂÈÔ˜, Ô˘ ÔÏÈÙ¢fiÙ·Ó ¿ÓÙ· Û˘Ó·ÈÓÂÙÈο, ‰ÂÓ
‹ıÂÏ ӷ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÈ ‚›· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ·˘ÙÒÓ Ô˘ ËÙÙ‹ıËηÓ, ‡ÎÔÏ· ·ÓÙÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È Î·Ó›˜ Ò˜ ·˘ÙÔ›
ÂˆÊÂÏ‹ıËÎ·Ó ·fi fiϘ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ ηÈ,
΢ڛˆ˜, ·fi ÙËÓ ·ÓÔ¯‹ Ù˘ ΢‚¤ÚÓËÛ˘. ∂Í·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó, ÏÔÈfiÓ, ·Ó fi¯È Ó· ·ÓÙÈÌ¿¯ÔÓÙ·È ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· Ô˘
ÂÈÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ, Ó· ·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó ‰È·¯ˆÚÈṲ̂ÓÔÈ ·fi ·˘Ù‹.
ŒÙÛÈ ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÁÈ· οÔÈ· ¯ÚfiÓÈ·, ·ÏÏ¿ Ô

ºÒÙÈÔ˜ ηٿϷ‚ ·fi Ôχ ÓˆÚ›˜ ‰‡ÛÎÔÏ· ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÙÔÓ Â·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÛÙÔ ÙÈÌfiÓÈ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜.
∂ÈϤÔÓ, ÂÂȉ‹ Ô‡Ù ‰ÔÁÌ·ÙÈο ‰È·ÊˆÓÔ‡Û ÌÂ
·˘Ù¿ Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó Ô‡Ù ‹Ù·Ó ÛÙË Ê‡ÛË ÙÔ˘ Ó·
ȉȈÙ‡ÛÂÈ, ÛΤÊÙËΠ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ Ì ÔÈÔÓ ÙÚfiÔ
ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ‚ÁÂÈ ·fi ÙË ‰˘Û¿ÚÂÛÙË ı¤ÛË ÛÙËÓ
ÔÔ›· ›¯Â ‚ÚÂı›. ¶Ú¤ÂÈ Ó· ÛËÌÂȈı› fiÙÈ ÔÙ¤ ‰ÂÓ
‰ÔΛ̷Û ӷ ‰ËÌ·ÁˆÁ‹ÛÂÈ, ‰ËÏ·‰‹ ‰ÂÓ ÚÔÛ¿ıËÛÂ
Ó· ÚÔÛÂÙ·ÈÚÈÛı› ÙÔ˘˜ ÔÏÏÔ‡˜ Ì ÙÔ Ó· ·ÚÓËı› ÙÔÓ
ÂχıÂÚÔ ÙÚfiÔ ÛΤ„˘ ÙÔ˘ ÁÈ· ¯¿ÚË ÙˆÓ ÚÔηٷϋ„ÂˆÓ ÙÔ˘ fi¯ÏÔ˘. √ ºÒÙÈÔ˜, Ô˘ ÙfiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ηÈ
ÙfiÛÔ Ôχ ÎÔϿ΢۠ÙÔ˘˜ ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜, ‰ÂÓ
ηٷ‰¤¯ÙËΠÔÙ¤ Ó· ÎÔϷ·ÛÂÈ ÙÔ Ï‹ıÔ˜. ∂›Ó·È,
ÏÔÈfiÓ, ÛÂ ÌÂÁ¿ÏÔ ÔÛÔÛÙfi ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ù· ÌÂÁ¿Ï·
Ó‡̷ٷ ‰È·ÛÒ˙Ô˘Ó, ·ÎfiÌ· Î·È Ì¤Û· ÛÙȘ η˘
ÙÔ˘˜, οÔȘ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·ÙÈΤ˜ Û˘Ó‹ıÂȘ.
ΔÔ 869, Î·È ÚÈÓ ·fi ÙË Û‡ÓÔ‰Ô Î·È Î·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ¿ Ù˘, Û˘Ó¤‚ËÛ·Ó ÔÚÈṲ̂Ó˜ Ê˘ÛÈΤ˜ ηٷÛÙÚÔʤ˜
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË: ‰˘Ó·Ùfi˜ ÛÂÈÛÌfi˜ Î·È ÛÊÔ‰Ú‹ ηٷÈÁ›‰·. ∂Í·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ÛÂÈÛÌÔ‡ ÔÏϤ˜ ÂÎÎÏËۛ˜ Î·È Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Û›ÙÈ· Î·È ÂÚÈÛÙ‡ÏÈ· ηÙ‰·Ê›ÛÙËηÓ, ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó ·Ì¤ÙÚËÙÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ Î·È
ÔÏÏ¿ ˙Ò·, ÂÓÒ ÏfiÁˆ Ù˘ ηٷÈÁ›‰·˜, ÂÎÙfi˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ
¿ÏÏˆÓ Û˘ÌÊÔÚÒÓ, Ô ÌfiÏ˘‚‰Ô˜ Ù˘ ÛÙ¤Á˘ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘ Ù˘Ï›¯ıËÎÂ Û·Ó ÌÂÌ‚Ú¿ÓË. ŸÙ·Ó ÚÈÓ ·fi
ÔÎÙÒ ¯ÚfiÓÈ· ›¯Â Á›ÓÂÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ÛÂÈÛÌfi˜, ÔÈ ÈÁÓ·ÙÈ·ÓÔ› ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û·Ó Ó· ÂÚÌËÓ‡ÛÔ˘Ó ÙË Û˘ÌÊÔÚ¿ ÂΛÓË ˆ˜ ÛËÌ¿‰È Ù˘ ÔÚÁ‹˜ ÙÔ˘
£ÂÔ‡ ÁÈ· ÙÔÓ ÙfiÙ ηٷÙÚÂÁÌfi ÙÔ˘ ·Ú¯ËÁÔ‡ ÙÔ˘˜. Δ›ÔÙ·, ÏÔÈfiÓ, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÈÔ Ê˘ÛÈÎfi ·fi ÙÔ Ó· ÂÍËÁËıÔ‡Ó Î·È ÔÈ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ ÙÔ˘ 869 ˆ˜ Û˘Ó¤ÂȘ ÙˆÓ ·ıËÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘. ∫¿ÔÈÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ Ô·‰Ô‡˜ ÙÔ˘
Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ı¤ÏËÛ·Ó Ó· ÂˆÊÂÏËıÔ‡Ó ·fi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi, ÁÈ· Ó· ÂÓÙ˘ˆÛÈ¿ÛÔ˘Ó Ù· Ï‹ıË Î·È Ó· ÎÂÚ‰›ÛÔ˘Ó ÙË Û˘Ì¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙÔÓ ¤ÎÙˆÙÔ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ∞ÏÏ¿ Ô ºÒÙÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔ 861 ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·ÛÂ
Ó· ÎËÚ‡ÍÂÈ ·fi ÙÔÓ ¿Ì‚ˆÓ· fiÙÈ ÔÈ ÛÂÈÛÌÔ› ‰ÂÓ Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó ÏfiÁˆ ÙÔ˘ Ï‹ıÔ˘˜ ÙˆÓ ·Ì·ÚÙÈÒÓ Ì·˜ ·ÏÏ¿
·fi ÙËÓ ˘Âگ›ÏÈÛË ÙˆÓ ˘‰¿ÙˆÓ, ‰ÂÓ ›ÛÙËΠԇÙÂ
ÙfiÙ ӷ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙÔ fiÏÔ ÙˆÓ ·ÓÙÈ¿ÏˆÓ ÙÔ˘
ÚÔ˜ fiÊÂÏfi˜ ÙÔ˘. ∞¿ÓÙËÛÂ, ÏÔÈfiÓ, ÛÙÔÓ ·ÏÈfi ÙÔ˘
Ê›ÏÔ, Ô˘ ¤¯·Û ÙÔ ·Í›ˆÌ¿ ÙÔ˘ Î·È ÂÍÔÚ›ÛÙËΠ̷˙›
Ì ·˘ÙfiÓ, ÙÔÓ °ÚËÁfiÚÈÔ ∞Û‚ÂÛÙ¿, Ô ÔÔ›Ô˜ Èı·Ófiٷٷ ÙÔÓ ÚÔ¤ÙÚÂ ӷ ‰ÒÛÂÈ Ù¤ÙÔÈ· ÂÚÌËÓ›· ÛÙ· ÁÂÁÔÓfiÙ·, Ì ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈÎfi ÙÚfiÔ: «∂ÁÒ fï˜ ‰ÂÓ ı·
¤ÏÂÁ· fiÙÈ Ë fiÏË ÙÈ̈ÚÂ›Ù·È ÁÈ· ÙȘ ·‰È˘ Û ‚¿ÚÔ˜
Ì·˜ ·ÓÙ› Ó· ·˘Í¿ÓÂÈ Ô ÏËı˘ÛÌfi˜ Ù˘, Î·È Û˘Ì‚Ô˘Ï‡ˆ Ô‡ÙÂ Ë ‰È΋ Û·˜ ÔÛÈfiÙËÙ· Ó· ˘ÔÓÔ› Ù¤ÙÔÈ·

[131]

[132]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ºÒÙÈÔ˜, ·Ó Î·È Î·ı·ÈÚ¤ıËÎÂ, ‰ÂÓ
ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ʤÚÂÙ·È Ì Û‚·ÛÌfi
·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·.
Ú¿ÁÌ·Ù·». ∞fi ·˘Ùfi Á›ÓÂÙ·È Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ Ô ºÒÙÈÔ˜
‰ÂÓ ‹ıÂÏ ӷ ÙÔ Î¿ÓÂÈ Î·È ·˘Ùfi ›Ûˆ˜ ÁÈ·Ù› ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ˙‹ÙËÌ·, ÁÈ· Ó· ÙÔ Î¿ÓÂÈ, ¤ÚÂ ӷ ·Ú·‚›
ÙÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ Ù˘ ÏÔÁÈ΋˜ Î·È Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜. √ ¿ÓıÚˆÔ˜ ·˘Ùfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜, fiˆ˜ ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Ì·˜, ·Ú·‚›·Û ·Ú·¿Óˆ
·fi Ì›· ÊÔÚ¿ ÙÔÓ ÎÒ‰Èη Ù˘ ËıÈ΋˜, Û‚¿ÛÙËΠ¿ÓÙÔÙÂ, ˆ˜ ÁÓ‹ÛÈÔ˜ ŒÏÏËÓ·˜, ÙÔÓ ÎÒ‰Èη Ù˘ ÏÔÁÈ΋˜.
√ ºÒÙÈÔ˜, ÏÔÈfiÓ, ‰ÂÓ ‹ıÂÏ ӷ ‰ËÌ·ÁˆÁ‹ÛÂÈ,
ÂÂȉ‹ fï˜ ÂÈı˘ÌÔ‡Û ӷ Í·Ó¿ÚıÂÈ ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·,
·Ó·˙‹ÙËÛ ¿ÏÏÔ ÛÙ‹ÚÈÁÌ· Î·È ·˘Ùfi ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ
Â›Ó·È ¿ÏÏÔ ·fi ÙË ‚·ÛÈÏ›·. ŒÙÛÈ, ·Ó Î·È Î·ı·ÈÚ¤ıËÎÂ, ÂÍÔÚ›ÛÙËÎÂ Î·È Î·Ù·‰ÈοÛÙËΠ·fi ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ, ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ʤÚÂÙ·È Ì Û‚·ÛÌfi ·¤Ó·ÓÙ›
ÙÔ˘ Î·È ·Ú·ÎÈÓÔ‡Û ÙÔ˘˜ Ô·‰Ô‡˜ ÙÔ˘ Ó· ‡¯ÔÓÙ·È
˘¤Ú ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È ÙˆÓ ÁÈˆÓ ÙÔ˘ ÛÙȘ ÈÂÚÔ˘ÚÁ›Â˜.
√ μ·Û›ÏÂÈÔ˜, ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘, ¤‚ÏÂ Ì ¢¯·Ú›ÛÙËÛË fiÏ· ·˘Ù¿, ÁÈ·Ù› Ì ‰Â‰Ô̤ÓÔ fiÙÈ ÂÈı˘ÌÔ‡ÛÂ
ÙËÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÂÈÚ‹ÓË Î·È ·ÓÙÈÏ·Ì‚·ÓfiÌÂÓÔ˜ fiÙÈ
Ô ËÏÈÎȈ̤ÓÔ˜ πÁÓ¿ÙÈÔ˜ ‰ÂÓ ı· ˙Ô‡Û Ôχ ·ÎfiÌ·,
ÚÔ·ÈÛı·ÓfiÙ·Ó fiÙÈ Ë ÂÈÏÔÁ‹ ¿ÏÏÔ˘ ‰È·‰fi¯Ô˘ ı·
fi͢Ó ÙȘ ˘¿Ú¯Ô˘Û˜ ‰È·Ì¿¯Â˜, ÂÓÒ Ë ÂÈÛÙÚÔÊ‹
ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ, ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ
ÙÔ˘ πÁÓ·Ù›Ô˘, ÌÔÚÔ‡Û ӷ ʤÚÂÈ, ÂÈÙ¤ÏÔ˘˜, ÙË Û˘Ó·›ÓÂÛË, Ì οÔÈÔ Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi ÙÔ˘ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ˘˜
ÈÁÓ·ÙÈ·ÓÔ‡˜ Î·È ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ¢‡Û˘.
ŒÙÛÈ, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÔÙ¤ ‰ÂÓ Î·Ù·‰›ˆÍ ÌÂ
·˘ÛÙËÚfiÙËÙ· ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, οı ̤ڷ ÁÈÓfiÙ·Ó fiÏÔ Î·È
ÈÔ ÂÈÂÈ΋˜ Ì·˙› ÙÔ˘ ÙÈÌÒÓÙ·˜ ΢ڛˆ˜ ÙË ÛÔÊ›· ÙÔ˘.
¶ÚÔ˜ Ù· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 876 Ô ºÒÙÈÔ˜ ·Ó·ÎÏ‹ıËΠÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›ÁÔ ÙÔ˘ ·Ó·Ù¤ıËÎÂ Ë ·Ó·ÙÚÔÊ‹ ÙˆÓ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ÁÈˆÓ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿: ÙÔ˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘, ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ·, ÙÔ˘ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘
™ÙÂÊ¿ÓÔ˘. √È Â¯ıÚÔ› ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ ÈÛ¯˘Ú›ÛıËÎ·Ó fiÙÈ Ô
μ·Û›ÏÂÈÔ˜ Ô‰ËÁ‹ıËΠ۠·˘Ù‹ ÙËÓ Ú¿ÍË ÂÂȉ‹ ÎÔϷ·ÙËΠÔχ ·fi ÙË ÁÂÓ·ÏÔÁ›· Ô˘ Û˘ÓÙ¿¯ıËÎÂ,
fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È, ·fi ÙÔÓ ÂÍfiÚÈÛÙÔ, ÛÙËÓ ÔÔ›· Ô ·Ú¯ËÁfi˜
Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ÂÌÊ·ÓÈ˙fiÙ·Ó Ó· ηٿÁÂÙ·È ·fi ÙÔÓ ·Ó¿Ú¯·ÈÔ Î·È ·Û›ÁÓˆÛÙÔ Ô›ÎÔ ÙˆÓ ∞ÚÛ·ÎȉÒÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ. ÕÏÏÔÈ ‚‚·ÈÒÓÔ˘Ó fiÙÈ Ë ·Ó¿ÎÏËÛ‹

ÙÔ˘ ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÙËΠ̷̠ÁÈο ÓÂÚ¿ Î·È Ê·ÁËÙ¿, Ù·
ÔÔ›· ÚÔÛʤÚıËÎ·Ó ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ·fi ÙÔ ÌÔÓ·¯fi £Âfi‰ˆÚÔ ™·ÓÙ·‚·ÚËÓfi, Ô ÔÔ›Ô˜ ·ÛÎÔ‡Û ÌÂÁ¿ÏË ÂÈÚÚÔ‹
ÛÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ Î·È ‹Ù·Ó ÛÙÂÓfi˜ Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘.
∞˘ÙÔ› ÔÈ ÈÛ¯˘ÚÈÛÌÔ› Û˘Ì‚·‰›˙Ô˘Ó Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÛΤ„˘
Î·È ÙȘ ÚÔηٷϋ„ÂȘ ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ ÂΛӷ Ù·
¯ÚfiÓÈ·. ∞ÏÏ¿ ÂÂȉ‹ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜, fiÛÔ ÎÂÓfi‰ÔÍÔ˜ ηÈ
‰ÂÈÛȉ·›ÌÔÓ·˜ Î·È ·Ó ˘ÔÙÂı› fiÙÈ ‹Ù·Ó, ‹Ù·Ó Î·È ¿ÓıÚˆÔ˜ Û˘ÓÂÙfi˜, Ú¤ÂÈ Ó· ·Ú·‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ› ÏfiÁÔÈ ÎÔÈÓÔ‡ Û˘ÌʤÚÔÓÙÔ˜ ˘·ÁfiÚÂ˘Û·Ó ÙËÓ
·fiÊ·Û‹ ÙÔ˘.

£¿Ó·ÙÔ˜ πÁÓ·Ù›Ô˘ ¡¤· ¿ÓÔ‰Ô˜ ºˆÙ›Ô˘ ™‡ÓÔ‰Ô˜ 879-880
§›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ 87749 -Û‡Ìʈӷ Ì ¿ÏÏÔ˘˜
ÙÔ 878-, ¤ı·ÓÂ Ô ·ÙÚȿگ˘ πÁÓ¿ÙÈÔ˜. ΔËÓ ÙÚ›ÙË
̤ڷ ·fi ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘ Ô ºÒÙÈÔ˜ η٤Ϸ‚ ÁÈ· ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿, Ì ÚÔÙÚÔ‹ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ. √È ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ Û›ÁÔ˘Ú· ı· ·Ó·ÚˆÙÈÔ‡ÓÙ·È
Ò˜ ·˘Ùfi ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ÈÛ¯‡Ô˘Ó ÔÈ ·ÔÊ¿ÛÂȘ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ Û˘Ófi‰Ô˘, Ë
ÔÔ›· ›¯Â Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËı› ÚÈÓ ·fi ÔÎÙÒ ¯ÚfiÓÈ·,
Ì ÙËÓ ÚÔ‰ڛ· ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ, Î·È Â›¯Â ·Ó·ıÂÌ·Ù›ÛÂÈ
ÙÔÓ ºÒÙÈÔ Ì ·ÓËÁ˘ÚÈÎfi ÙÚfiÔ. ∏ ÌfiÓË ÂÍ‹ÁËÛË
Ô˘ ÌÔÚԇ̠ӷ ‰ÒÛÔ˘ÌÂ Â›Ó·È Î¿ÙÈ Ô˘ ¤¯Ô˘Ì ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÈ Î·È ¿ÏϘ ÊÔÚ¤˜, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ ÔÈ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚ˜ Û‡ÓÔ‰ÔÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ÂΛӷ Ù·
¯ÚfiÓÈ· ÙË ÛËÌ·Û›· Ô˘ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔ˘˜ ·Ô‰fiıËÎÂ.
∞ÎfiÌ·, ÂÂȉ‹ Û˘ÁηÏÔ‡ÓÙ·Ó Û‡Ìʈӷ Ì ٷ ÂοÛÙÔÙÂ Û˘ÌʤÚÔÓÙ· Ù˘ ÎÔÈÓˆÓ›·˜, ‰ÂÓ ›Û¯˘·Ó ·Ú¿
ÌfiÓÔ ÁÈ· fiÛÔ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ·Ó·Áη›Ô Ó· ÈÛ¯‡ÛÔ˘Ó Î·È
ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ·Ú·ÌÂÚ›˙ÔÓÙ·Ó ¯ˆÚ›˜ ÔÏϤ˜ ‰È·Ù˘ÒÛÂȘ. ΔÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ, ÂÎÙfi˜ ·fi Ï›ÁÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜,
ÈÂÚ›˜, ÌÔÓ·¯Ô‡˜ Î·È Ï·˚ÎÔ‡˜, fiÏÔÈ ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ·Ô‰¤¯ÙËÎ·Ó Î·È ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ·Ó ÙÔÓ ºÒÙÈÔ ˆ˜ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë,
·ÎfiÌ· Î·È ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ÙÚÂȘ ·ÙÚȿگ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜.
∞˜ ÌËÓ ÂˆÊÂÏËıÔ‡Ó ·fi ·˘Ùfi ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ› ÁÈ· Ó· ÚËÙÔÚ‡ÛÔ˘Ó Î·Ù¿ Ù˘ ‰Ô˘ÏÔÚ¤ÂÈ·˜ ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

ÎÏ‹ÚÔ˘, fiÙÈ ˘ÔÙ¿ÛÛÂÙ·È ¿ÓÙÔÙ Úfiı˘Ì· ÛÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ ÂÍÔ˘Û›·, ÁÈ·Ù› ·˘Ùfi ·ÎÚÈ‚Ò˜ ¤Î·Ó ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ˙‹ÙËÌ· Î·È Ô ¿·˜ πˆ¿ÓÓ˘ ∏′. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ·
fiÙÈ Ô ºÒÙÈÔ˜, ͯÓÒÓÙ·˜ ÙËÓ Î·Ù·‰›ÎË Î·Ù¿ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ô˘ „‹ÊÈÛÂ Ô ›‰ÈÔ˜ ÙÔ 867, ¤Û¢Û ӷ
·Ó·ÁÁ›ÏÂÈ ÌÂ Â˘Ï¿‚ÂÈ· ÛÙÔÓ ¿· ÙËÓ ·ÔηٿÛÙ·Û‹
ÙÔ˘ Î·È Ó· ÙÔÓ ·Ú·Î·Ï¤ÛÂÈ Ó· Û˘ÌÚ¿ÍÂÈ Ì ·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÔ˘˜ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô Ô˘ ۯ‰›·˙ ӷ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ÛÂÈ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÁÈ· ÙËÓ ÂÈ·ڈÛË ÙˆÓ fiÛˆÓ
›¯·Ó Á›ÓÂÈ. ∂›Ó·È Â›Û˘ ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ, ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ηÈ
Ô ¿·˜ πˆ¿ÓÓ˘ ∏′ ¿ÊËÛ ÛÙËÓ ¿ÎÚË ÙȘ Ú¿ÍÂȘ ηÈ
ÙȘ ·ÔÊ¿ÛÂȘ ÙˆÓ ÚÔηÙfi¯ˆÓ ÙÔ˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ Î·È ÙÔ˘
∞‰ÚÈ·ÓÔ‡, ÙȘ Ôԛ˜ ›¯Â ·Û·ÛÙ› Î·È Ô ›‰ÈÔ˜. •¤¯·ÛÂ
Â›Û˘ ÙË ÌÂÁ¿ÏË Û‡ÓÔ‰Ô, ÙËÓ ÔÔ›· ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ˆ˜
fiÁ‰ÔË ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋, Î·È ¤Û¢Û ӷ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙÔÓ
ºÒÙÈÔ50 ÚÒÙ· Ì ÙȘ ··ÓÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÛÙȘ ÂÈÛÙÔϤ˜
·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ì ÙËÓ
·Ó·ÁÓÒÚÈÛË ÙˆÓ fiÛˆÓ ¤ÁÈÓ·Ó ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô Ô˘ Û˘ÁοÏÂÛÂ Ô ºÒÙÈÔ˜ Û ÂΛÓË ÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·.
∏ Û‡ÓÔ‰Ô˜ ·˘Ù‹, Ô˘ Û˘Ó‹Ïı ÙÔ ¡Ô¤Ì‚ÚÈÔ ÙÔ˘
879 Î·È ·ÊÔ‡ Û˘Ó‰ڛ·Û ÂÙ¿ ÊÔÚ¤˜ ‰È·Ï‡ıËΠÙÔ
ª¿ÚÙÈÔ ÙÔ˘ 880, ›¯Â Ôχ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹
·fi ÂΛÓË Ô˘ ›¯Â Û˘ÁÎÏËı› ·fi ÙÔÓ ºÒÙÈÔ ÚÈÓ
·fi ‰¤Î· ¯ÚfiÓÈ· Î·È ˆ˜ ÚÔ˜ ·˘Ùfi ‹Ù·Ó Ë ϤÔÓ ·ÓËÁ˘ÚÈ΋ ·fi fiϘ ÙȘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙË
Û‡ÓÔ‰Ô ÛÙË Ã·ÏÎˉfiÓ·. ∂ÎÙfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ
·ÙÚȿگ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÙÔ˘
¿·, ·Ú¢ڤıËÎ·Ó Û ·˘Ù‹ ÂÚ›Ô˘ 360 ÌËÙÚÔÔϛ٘, ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔÈ Î·È Â›ÛÎÔÔÈ. ¢ÂÓ ·ÚΤÛÙËÎÂ
Ó· ÂÈ΢ÚÒÛÂÈ ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, ·ÏÏ¿ ۯ‰fiÓ ÙÔÓ ıÂÔÔ›ËÛÂ, ηıÒ˜ ÙÔÓ ·Ó¤‰ÂÈÍ ·ÓÒÙÂÚÔ ·fi ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤·
Ù˘ ƒÒÌ˘. ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ∂ÚÁÂÓÚÔ›ıÂÚ, ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô ‰ÂÓ ÚÔ‹‰ÚÂ˘Û·Ó, fiˆ˜ ¿ÏÏÔÙÂ, ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜
ÙÔ˘ ¿·, ·ÏÏ¿, Ô ºÒÙÈÔ˜. ŸÙ·Ó ÛÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Û˘Ó‰ڛ·ÛË, ‡ÛÙÂÚ· ·fi ‰È·Ú΋ ÂÁÎÒÌÈ· ÁÈ· ÙÔÓ ºÒÙÈÔ,
Ô ¶ÚÔÎfiÈÔ˜ Ù˘ ∫·ÈÛ·Ú›·˜ ÊÒÓ·ÍÂ: «Δ¤ÙÔÈÔ˜
¤ÚÂ ·ÏËıÈÓ¿ Ó· Â›Ó·È ·˘Ùfi˜ Ô˘ ÙÔ˘ Ù˘¯·›ÓÂÈ Ó·
·Ó·Ï¿‚ÂÈ fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ, fiˆ˜ Ô ·Ú¯ÈÔÈ̤ӷ˜ ÃÚÈÛÙfi˜, Ô £Âfi˜ Ì·˜». √È ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÙÔ˘ ¿· ÂÈÎ‡ÚˆÛ·Ó ÙÔ ÏfiÁÔ Ï¤ÁÔÓÙ·˜: «∫·È ÂÌ›˜ Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡ÌÂ
ÛÙȘ ÂÛ¯·ÙȤ˜ Ù˘ Á˘, ·˘Ù¿ ·Îԇ̻, οÙÈ Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ ÙÔÔı¤ÙËÛ·Ó ÙÔÓ ºÒÙÈÔ Û ·ÓÒÙÂÚË ÌÔ›Ú·
·fi ÂΛÓË ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘. ™ÙËÓ Ù¤Ù·ÚÙË
Û˘Ó‰ڛ·ÛË ÔÈ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÙÔ˘ ¿· ·fi ÌfiÓÔÈ
ÙÔ˘˜ ·¤ÓÂÈÌ·Ó ÛÙÔÓ ºÒÙÈÔ ÙËÓ ·ÓÒÙÂÚË ı¤ÛË ÛÙÔÓ
ÎfiÛÌÔ. ∫·ıÒ˜ ÔÏfiÎÏËÚË Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜ ·Ó·ÊÒÓËÛ «fiÏÔÈ
ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó fiÙÈ Ô £Âfi˜ ηÙÔÈΛ ̤۷ ÙÔ˘», ÔÈ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÚfiÛıÂÛ·Ó Î·Ù¿ ϤÍË Ù· ÂÍ‹˜: «ΔÔ ¤ÏÂÔ˜ ÙÔ˘

£ÂÔ‡ Î·È Ë ¤ÌÓÂ˘Û‹ ÙÔ˘ ÛÎfiÚÈÛ·Ó Ù¤ÙÔÈÔ Êˆ˜
ÛÙËÓ Î·ı·Ú‹ „˘¯‹ ÙÔ˘ ·ÁÈfiÙ·ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, Ô˘
ÛÙÔÏ›˙ÂÈ Î·È ÊˆÙ›˙ÂÈ fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ. Ÿˆ˜ ·ÎÚÈ‚Ò˜ Ô
‹ÏÈÔ˜ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÌfiÓÔ ÛÙÔÓ Ô˘Ú·Ófi ·ÏÏ¿ ʈٛ˙ÂÈ
fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Á‡Úˆ ·fi ÙË ÁË, ¤ÙÛÈ
Î·È Ô ‰ÂÛfiÙ˘ Ì·˜, Ô Î‡ÚÈÔ˜ ºÒÙÈÔ˜, ¤¯ÂÈ ÙËÓ ¤‰Ú·
ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ·ÏÏ¿ ʈٛ˙ÂÈ fiÏÔ ÙÔÓ
ÎfiÛÌÔ Î·È ÙÔÓ Î¿ÓÂÈ Ó· Ï¿ÌÂÈ». ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi Ë
Û‡ÓÔ‰Ô˜ ··ÁfiÚ¢Û ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈο οı ÚÔÛı‹ÎË ÛÙÔ ™‡Ì‚ÔÏÔ Ù˘ ¶›ÛÙˆ˜. ™ÙȘ 13 ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘
880 Ô ¿·˜ πˆ¿ÓÓ˘ ∏′ Ì ··ÓÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÚÔ˜ ÙÔÓ
μ·Û›ÏÂÈÔ Î·È ÙÔÓ ºÒÙÈÔ ÂÈ·ڈÛ ÙȘ ·ÔÊ¿ÛÂȘ Ù˘
Û˘Ófi‰Ô˘.

[133]

√ ¿·˜
πˆ¿ÓÓ˘ ∏′
·Ó·ÁÓÒÚÈÛÂ
ÙÔÓ ºÒÙÈÔ ÌÂÙ¿
ÙËÓ Â¿ÓÔ‰fi ÙÔ˘
ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi
ıÚfiÓÔ, ·Ú¿ ÙȘ
·ÔÊ¿ÛÂȘ ÙˆÓ
ÚÔηÙfi¯ˆÓ ÙÔ˘,
¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ ∞′
Î·È ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ μ′.
ART MEDIA/HIP/SCALA

[134]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ·fiÛÙÔÏÔ˜
¶·‡ÏÔ˜ ÎËÚ‡ÙÙÂÈ
ÛÙËÓ ∞ı‹Ó·.
ŒÚÁÔ ¿ÁÓˆÛÙÔ˘
ηÏÏÈÙ¤¯ÓË.
VISUAL PHOTOS

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

[135]

£Ú›·Ì‚Ô˜ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘
∞˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ë ÈÔ Â˘Ù˘¯ÈṲ̂ÓË ÛÙÈÁÌ‹ ÛÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘. √ ·ÁÒÓ·˜ Ô˘ ›¯Â ÍÂÎÈÓ‹ÛÂÈ ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Î·È ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Ê·ÈÓfiÙ·Ó Ó· ¤¯ÂÈ ÛÙÂÊı› Ì ·fiÏ˘ÙË ÂÈÙ˘¯›·. ∏ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÂÈÚ‹ÓË Î·È Ë ÂÓfiÙËÙ· ›¯·Ó ·ÔηٷÛÙ·ı›
Î·È ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Î·È ÛÙË ¢‡ÛË. √ ›‰ÈÔ˜, Ô˘ ÚÈÓ ·fi
Ï›ÁÔ ‹Ù·Ó ÂÍfiÚÈÛÙÔ˜ Î·È Î·Ù¿‰ÈÎÔ˜, ›‰Â ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘
Ó· ÚÔ‰Ú‡ÂÈ ÛÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ fiÏÔ˘ ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘ Î·È ÙÔ˘˜ ¿ÎÔ˘Û ӷ ÙÔÓ ·Ó‚¿˙Ô˘Ó
ÛÙËÓ ˘„ËÏfiÙÂÚË ı¤ÛË, ÂΛ fiÔ˘ ηÓ›˜ ·fi ÙÔ˘˜
ÚÔηÙfi¯Ô˘˜ ÙÔ˘ ‰ÂÓ Â›¯Â ÊÙ¿ÛÂÈ Î·È Î·Ó›˜ ·fi ÙÔ˘˜
‰È·‰fi¯Ô˘˜ ÙÔ˘ ‰ÂÓ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ·Ó¤ÏıÂÈ Î·È, ÂÈϤÔÓ, ÙÔ˘˜ ¿ÎÔ˘Û ӷ ÂÈ΢ÚÒÓÔ˘Ó ÙÔ ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi
̤ÚÔ˜ Ù˘ ·ÏÈ¿˜ ÙÔ˘ ηٷ‰›Î˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ Î·ÈÓÔÙÔÌÈÒÓ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì ÙËÓ ··ÁfiÚ¢ÛË
Ô˘ „‹ÊÈÛ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Î¿ı ÚÔÛı‹Î˘ ÛÙÔ ™‡Ì‚ÔÏÔ ∏ ‚·ÛÈÏÈ΋ ÙÔ˘
Ù˘ ¶›ÛÙˆ˜. ªÂ Ï›Á· ÏfiÁÈ·, Ô ıÚ›·Ì‚Ô˜ ‹Ù·Ó Ï‹Ú˘. ∞Á›Ô˘ ¶¤ÙÚÔ˘
ÛÙÔ μ·ÙÈηÓfi.
£Ú›·Ì‚Ô˜ ÔÏÈÙÈÎfi˜, ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi˜, ÚÔÛˆÈÎfi˜.
∞˘Ù¿ fï˜ Ù· ¯Ú˘Û¿ fiÓÂÈÚ· ‰ÂÓ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ‰È·ÚΤÛÔ˘Ó Ôχ. √ πˆ¿ÓÓ˘ ∏′ ÛÙȘ ÂÈÛÙÔϤ˜ ÙÔ˘ ·ԉ¯fiÙ·Ó ÌfiÓÔ Û ÁÂÓÈΤ˜ ÁÚ·Ì̤˜ ÙȘ ·ÔÊ¿ÛÂȘ Ù˘
Û˘Ófi‰Ô˘, ÛËÌÂÈÒÓÔÓÙ·˜ fiÙÈ, ·Ó ÔÈ ·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÔ› ÙÔ˘
¤Î·Ó·Ó οÙÈ Û ·˘Ù‹ Ô˘ ‹Ù·Ó ·ÓÙ›ıÂÙÔ Ì ÙȘ Ô‰ËÁ›Â˜
ÙÔ˘, ı· ÙÔ ·Ó·Î‹Ú˘ÛÛ ¿Î˘ÚÔ Î·È ı· ·ÚÓÈfiÙ·Ó ÙËÓ
ÈÛ¯‡ ÙÔ˘. √È ¢˘ÙÈÎÔ› ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ‚‚·ÈÒÓÔ˘Ó fiÙÈ Ô
¿·˜ πˆ¿ÓÓ˘ ∏′ ‰ÂÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ÙÔÓ ºÒÙÈÔ ·Ú¿
ÌfiÓÔ ÁÈ· Ó· ÚÔÏ¿‚ÂÈ, ÂÊfiÛÔÓ ϤÔÓ Ô ºÒÙÈÔ˜ ›¯Â
ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ Ì ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘, ÙËÓ ÔÚÈÛÙÈ΋ Î·È Û˘Ó¯‹
‰È¿ÛÙ·ÛË ÌÂٷ͇ Ù˘ ·ÏÈ¿˜ Î·È Ù˘ Ó¤·˜ ƒÒÌ˘, ÏfiÁˆ
Ù˘ ÔÔ›·˜ Ô ÚˆÌ·˚Îfi˜ ıÚfiÓÔ˜ ı· ¤¯·Ó οı ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· ÂÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ÛÙ· Ú¿ÁÌ·Ù· Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ∞ÎfiÌË
›¯Â ·Ó¿ÁÎË ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ
™·Ú·ÎËÓÒÓ Ô˘ ·ÂÈÏÔ‡Û·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi οıÂ
¿ÏÏË ÊÔÚ¿ ÙȘ ·ÈΤ˜ ¯ÒÚ˜, Î·È Ù¤ÏÔ˜ ¤ÏÈ˙ ӷ ÙÔ˘
‰ÔıÔ‡Ó Ë μÔ˘ÏÁ·Ú›· Î·È Î¿ÔȘ ¿ÏϘ Â·Ú¯›Â˜ ÁÈ·
ÙȘ Ôԛ˜ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì·ÙÔ‡Û ӷ ÚÔ‚¿ÏÏÂÈ ·ÍÈÒÛÂȘ.
∞ӷʤÚÔ˘Ó ·ÎfiÌ· ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ› fiÙÈ, ·Ó Î·È Â›¯Â ÛÔ‚·ÚÔ‡˜
ÏfiÁÔ˘˜ Ó· ‰Ú¿ÛÂÈ ÂÓ¿ÓÙÈ· ÛÙȘ ·ÔÊ¿ÛÂȘ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘
Û˘Ófi‰Ô˘ Ô˘ Û˘ÁÎÏ‹ıËΠÙÔ 869, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∏′ ı¤ÏËÛ ӷ ‰È·ÛÒÛÂÈ, fiÛÔ ·˘Ùfi ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ, ÙÔ Î‡ÚÔ˜
fiÛˆÓ Â›¯·Ó „ËÊÈÛÙ› ·ÏÈfiÙÂÚ· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘,
·ԉ¯fiÌÂÓÔ˜ ·˘ÙfiÓ ÌfiÓÔ ˘fi οÔÈÔ˘˜ fiÚÔ˘˜, ÌÂ
‚·ÛÈÎfiÙÂÚÔ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ó· ˙ËÙ‹ÛÂÈ Û˘ÁÁÓÒÌË Û ۇÓÔ‰Ô Î·È Ó· ÌËÓ ·Ó·ÌÂȯı› ÛÙÔ ÂÍ‹˜ ÛÙ· ˙ËÙ‹Ì·Ù·
Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜. ÀÔÛÙËÚ›˙Ô˘Ó ·ÎfiÌ· fiÙÈ fiÏ· ·˘Ù¿

ΔÔ 881 Ô ¿·˜
πˆ¿ÓÓ˘ ∏′
·fi ÙÔÓ ¿Ì‚ˆÓ·
ÙÔ˘ Ó·Ô‡
ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¶¤ÙÚÔ˘
·Ó·ıÂÌ¿ÙÈÛÂ
ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
ºÒÙÈÔ.
RAGNE KABANOVA/
SHUTTERSTOCK

[136]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·Ó ÛÙȘ ÂÈÛÙÔϤ˜ Ô˘ ¤ÁÚ·„Â Ô ¿·˜
·¢ı˘ÓfiÌÂÓÔ˜ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô Ì¤Ûˆ ÙˆÓ ·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÒÓ
ÙÔ˘ Î·È ÛÙȘ Ô‰ËÁ›Â˜ Ô˘ ÙÔ˘˜ ¤‰ˆÛÂ, ·ÏÏ¿ Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ·ÏÏÔ›ˆÛ ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ ÙÔ˘
·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘, ÂÓÒ ÔÈ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÙÔ˘, Ô˘
¯ÂÈÚ·ÁˆÁ‹ıËÎ·Ó Î·È ‰ÂÏ¿ÛÙËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, ͤ¯·Û·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙȘ Ô‰ËÁ›Â˜ ÙÔ˘˜ Î·È ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ·Ó ÙÔÓ
ºÒÙÈÔ ¯ˆÚ›˜ η̛· ÂÈʇϷÍË, ·Ó·‚·ıÌ›˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ
Ì¿ÏÈÛÙ· Û ‡„Ë ·ÓÒÙÂÚ· ۯ‰fiÓ Î·È ·fi ÙÔ˘ ÂÓÙÔϤ·
ÙÔ˘˜. ŸÏ· ·˘Ù¿ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∏′ Ù· ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠÌÂ
ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·ÎÚ›‚ÂÈ· ·fi ¤Ó· Ó¤Ô ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ Ô˘
¤ÛÙÂÈÏ ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
ÚÔ˜ Ù· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 880, ÙÔÓ Â›ÛÎÔÔ ª·Ú›ÓÔ. ΔÔ ÂfiÌÂÓÔ ¤ÙÔ˜ ·Ó¤‚ËΠÛÙÔÓ ¿Ì‚ˆÓ· ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛ›· ÙÔ˘
∞Á›Ô˘ ¶¤ÙÚÔ˘ Î·È ÎÚ·ÙÒÓÙ·˜ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ ÙÔ Â˘·ÁÁ¤ÏÈÔ ·Ó·ıÂÌ¿ÙÈÛ ÙÔÓ ºÒÙÈÔ Ï¤ÁÔÓÙ·˜ ˆ˜ ı· ‹Ù·Ó
·Ó·ıÂÌ·ÙÈṲ̂ÓÔ˜ ·˘Ùfi˜ Ô˘ ‰ÂÓ ıˆÚÔ‡Û ·Ó·ıÂÌ·ÙÈṲ̂ÓÔ ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ‰›Î·ÈÔ ÙÔ˘ £ÂÔ‡,
fiˆ˜ ÙÔÓ Â›¯·Ó ·Ó·ıÂÌ·Ù›ÛÂÈ ÔÈ ·ÁÈfiÙ·ÙÔÈ ÚÔοÙÔ¯Ô›
ÙÔ˘ ¿˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ Î·È ∞‰ÚÈ·Ófi˜.
°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
¢ÂÓ ı¤ÏÔ˘Ì ӷ ÂÂÎÙ·ıÔ‡ÌÂ Â‰Ò Û ·˘Ù¿ Ô˘
ÙÔ˘ Antoine Louis
·ÓÙ·¿ÓÙËÛ·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ‹ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·ÓÙÈÙ¿Romanet ·fi ¤ÚÁÔ
ÍÔ˘Ó ÛÙÔÓ ÙÚfiÔ ÌÂ ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·ÚÔ˘Û›·Û·Ó Ù· Ú¿ÁÙÔ˘ Jean-Michel
Ì·Ù· ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ›. √È ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ ·Ú·‰¤¯ÔÓÙ·È fiÙÈ ‹Ù·Ó
Moreau, ÙÔ˘ 17651810, Ì ÙË ™‡ÓÔ‰Ô Î˘Ú›ˆ˜ ÔÏÈÙÈÎÔ› ÏfiÁÔÈ Ô˘ ¤ÂÈÛ·Ó ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË Ó·
Ù˘ ΔÚÔ˘¿ ÙÔ˘ 878, ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙÔÓ ºÒÙÈÔ. ŒÙÛÈ, fï˜, ‰ÂÓ ·Ú·‰¤¯ÔÛÙËÓ ÔÔ›·
ÓÙ·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· fiÙÈ Ë Î·ÙËÁÔÚ›·, Ô˘ ÙfiÛ˜ ÊÔÚ¤˜
ÚÔ‹‰Ú¢ÛÂ
ÂÍ·¤Ï˘Û·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ‰È΋˜ Ì·˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ÈÛ¯‡ÂÈ
Ô ¿·˜ πˆ¿ÓÓ˘ ∏′.
ÂÍ›ÛÔ˘ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Î·È ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·; √È ·ÓÙÈSTEFANO BIANCHETTI/
CORBIS/APEIRON
ÚfiÛˆÔÈ ÙÔ˘ ¿·, ϤÓÂ, ·Ú·‚›·Û·Ó ÙȘ Ô‰ËÁ›Â˜
ÙÔ˘˜. ∞ÏÏ¿ ·˘Ùfi ÙÔ Âȯ›ÚËÌ· Ô˘ Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÂÙ·È
‰È·ÚÎÒ˜ ·fi ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· (ÁÈ·Ù› ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ıËΠÂ›Û˘ ÁÈ· ÙË Û‡ÓÔ‰Ô ÙÔ˘ 861, ηıÒ˜ ÙÔ˘ 869,
Î·È ÁÈ· ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›·) ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ, ηٿ ÙË ÁÓÒÌË
Ì·˜, ÙÔ ¤Ó· ·fi Ù· ‰‡Ô: ‹ fiÙÈ ‰ÂÓ Â›¯Â Î·Ó¤Ó·Ó ¿ÓıÚˆÔ ÛÙÔȯÂȈ‰Ò˜ Ù›ÌÈÔ Ô˘ Ó· ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÂÈ ÈÛÙ¿
ÙȘ Ô‰ËÁ›Â˜ Ô˘ ÙÔ˘ ¤‰ÈÓ ‹ fiÙÈ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ·˘ÙÔ›,
ÌfiÏȘ ¤‚ÏÂ·Ó ·fi ÎÔÓÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË, ηٷϿ‚·ÈÓ·Ó fiÛÔ ·Ú¿ÏÔÁ˜ ‹Ù·Ó ÔÈ ··ÈÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÂÓÙÔϤ·
ÙÔ˘˜ Î·È ÔÏÈÙ‡ÔÓÙ·Ó Ì ÙÚfiÔ Ù¤ÙÔÈÔ Ô˘ Ó· Û˘Ì‚È‚¿˙Ô˘Ó ÙȘ ÂÓÙÔϤ˜ ·˘Ù¤˜ Ì ÙÔ ‚·ÛÈÎfi ÛÎÔfi ÙÔ˘˜:
ÙËÓ ·ÔηٿÛÙ·ÛË Î·È ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜
ÂÓfiÙËÙ·˜. ÕÏψÛÙÂ, Ô ¿·˜ πˆ¿ÓÓ˘ ∏′ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛÂ
·Ú¯Èο ÙȘ ·ÔÊ¿ÛÂȘ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ ÙÔ˘ 879-880.
ªÔÚ› ‚¤‚·È· Ó· ÙȘ ÂÈ·ڈÛ Ì οÔÈ· ÂÈʇϷÍË, ·ÏÏ¿ ÙÔ ›‰ÈÔ ¤Î·ÓÂ Î·È Ô ∞‰ÚÈ·Ófi˜ μ′ fiÛÔÓ
·ÊÔÚ¿ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô ÙÔ˘ 879, ÙËÓ ÔÔ›· ˆÛÙfiÛÔ Ë ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÂÈ ˆ˜ fiÁ‰ÔË ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋,

·Ú¿ ÙȘ ÂÈÊ˘Ï¿ÍÂȘ Ô˘ ›¯Â ÂÎÊÚ¿ÛÂÈ. ∂›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ
fiÙÈ ·˘Ù‹ Ë ÂÈ·ڈÛË Â›¯Â ·fiÏ˘ÙÔ Î‡ÚÔ˜ Î·È ÛÙË
¢‡ÛË, ηıÒ˜ ̤¯ÚÈ Î·È Û‹ÌÂÚ· ÔÏÏÔ› ¢˘ÙÈÎÔ› ÙÔÓ
ηÙËÁÔÚÔ‡Ó ÁÈ· ·ÈÛ¯Ú‹ ·Ó·Ó‰Ú›·, ¿ÏÏÔÈ ÁÈ· ·‰˘Ó·Ì›·
¯·Ú·ÎÙ‹Ú· Î·È ¿ÏÏÔÈ ÁÈ· ¤ÏÏÂÈ„Ë Û‡ÓÂÛ˘ Î·È ÚÔÓÔËÙÈÎfiÙËÙ·˜. ª¿ÏÈÛÙ·, Ô Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ˜ μ·ÚÒÓÈÔ˜
¤ÊÙ·Û ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô Ó· ‰È·Ù˘ÒÛÂÈ ÙËÓ ÂÈηۛ· fiÙÈ Ô
̇ıÔ˜ Ù˘ ¿ÈÛÛ·˜ πˆ¿ÓÓ·˜ ›¯Â ÙȘ Ú›˙˜ ÙÔ˘ ÛÙÔ
ıËÏ˘ÚÂ‹ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÔÏÈÙ‡ÙËÎÂ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∏′ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔÓ ºÒÙÈÔ. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, ÛÒ˙ÂÙ·È ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘ ¿· πˆ¿ÓÓË ∏′ ÚÔ˜ ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, ÌÂ
ÙËÓ ÔÔ›· ·Ô‰¤¯ÂÙ·È ÍÂοı·Ú· Ì›· ·fi ÙȘ ‚·ÛÈÎfiÙÂÚ˜ ·ÔÊ¿ÛÂȘ Ù˘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˘ Û˘Ófi‰Ô˘ ηÈ
·Ô‰ÔÎÈÌ¿˙ÂÈ Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈο ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ÚÔÛı‹ÎË ÛÙÔ ™‡Ì‚ÔÏÔ Ù˘ ¶›ÛÙˆ˜ ‹ ÔÔÈ·‰‹ÔÙÂ
¿ÏÏË ‰È·ÊÔÚÔÔ›ËÛ‹ ÙÔ˘, ÁÚ¿ÊÔÓÙ·˜ ÂÈϤÔÓ Î·Ù¿
ϤÍË Ù· ÂÍ‹˜: «°ÓˆÛÙÔÔÈԇ̠ÛÙËÓ ·È‰ÂÛÈÌfiÙËÙ¿
ÛÔ˘ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ ¿ÚıÚÔ ·˘Ùfi, Ô˘ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó ÛοӉ·Ï· ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ ∂ÎÎÏËۛ˜ ÙÔ˘
£ÂÔ‡, Î·È ÙË ‚‚·ÈÒÓÔ˘Ì fiÙÈ ·˘Ù¿ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÌfiÓÔ
ÏfiÁÈ·, ·ÏÏ¿ fiÙÈ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙Ô˘Ì ·Ú·‚¿Ù˜ ÙˆÓ ı›ˆÓ
ÏfiÁˆÓ Î·È ÛÙÚ‚ψ٤˜ Ù˘ ıÂÔÏÔÁ›·˜, ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË
ÃÚÈÛÙÔ‡ Î·È ÙˆÓ ÏÔÈÒÓ ·Ù¤ÚˆÓ ÂΛÓÔ˘˜ Ô˘ ÙfiÏÌËÛ·Ó Ì¤Û· ÛÙËÓ ·ÓÔËÛ›· ÙÔ˘˜ Û ۇÓÔ‰Ô Ó· ÚÔ‰ÒÛÔ˘Ó ÙÔ ¿ÁÈÔ Û‡Ì‚ÔÏÔ Î·È ÙÔ˘˜ ηٷٿÛÛÔ˘Ì Ì ÙÔÓ
πÔ‡‰·». √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ› ·ÌÊÈÛ‚ËÙÔ‡Ó ÙË
ÁÓËÛÈfiÙËÙ· ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÂÈÛÙÔÏ‹˜, ·ÏÏ¿ Ô ¶›¯ÏÂÚ,
·ÊÔ‡ ·Ó·Û··Û ٷ ΢ÚÈfiÙÂÚ· ÂȯÂÈÚ‹Ì·Ù· Ì ٷ
ÔÔ›· ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ·ԉ›ÍÔ˘Ó fiÙÈ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÁÓ‹ÛÈ·, ·Ô‰¤¯ÂÙ·È ¯ˆÚ›˜ ‰ÈÛÙ·ÁÌfi ·˘Ù‹ ÙË ‰‹ÏˆÛË ˆ˜
ÁÓ‹ÛÈ·. ∫·È ÁÈ·Ù› fi¯È, ·ÊÔ‡ Û‹ÌÂÚ· Â›Ó·È ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙË ÛÔÊ‹ ·fi‰ÂÈÍË ÙÔ˘ ∂ÚÁÂÓÚÔ›ıÂÚ, fiÙÈ Ô ÚˆÌ·˚Îfi˜ ıÚfiÓÔ˜ ηٿ ÙÔÓ 9Ô ·ÈÒÓ· ·›¯Â
Ôχ ·ÎfiÌ· ·fi ÙÔ Ó· ·ԉ¯Ù› οÔÈ· ÚÔÛı‹ÎË
ÛÙÔ Û‡Ì‚ÔÏÔ. Δ¤ÏÔ˜, ·˘Ùfi Ô˘ Â›Ó·È Î·È ÙÔ ϤÔÓ
·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ Â›Ó·È fiÙÈ Ô ºÒÙÈÔ˜ ‰ÂÓ Ê¿ÓËΠÔÙ¤ Ó·
ÁÓˆÚ›˙ÂÈ ‹ Ó· ˘·ÈÓ›ÛÛÂÙ·È ÙÔ ·Ó¿ıÂÌ·, ÙÔ ÔÔ›Ô Ï¤ÁÂÙ·È fiÙÈ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∏′ ·‹ÁÁÂÈÏ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘, ·ÏÏ¿,
·ÓÙ›ıÂÙ·, ÛÙÔ ÏfiÁÔ Ô˘ Û˘Ó¤Ù·Í Ôχ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÌÂ
Ù›ÙÏÔ §fiÁˆ ÂÚ› Ù˘ ÙÔ˘ ·Á›Ô˘ Ó‡̷ÙÔ˜ Ì˘ÛÙ·ÁˆÁ›·˜,
ÌÈÏ¿ ÁÈ· ÙÔÓ ¿· πˆ¿ÓÓË Ì ÙÚfiÔ Ô˘ Ê·›ÓÂÙ·È
·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ fiÙÈ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ¤¯ÂÈ È‰È·›ÙÂÚ·
ÊÈÏÈ΋ ‰È¿ıÂÛË ·¤Ó·ÓÙ› ÙÔ˘. °È·Ù› ÛÙÔ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ 88
·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ ÂÎÊÚ¿˙ÂÙ·È Ì ÙȘ ÂÍ‹˜ ÊÚ¿ÛÂȘ ÁÈ·
ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘: «√ ‰ÈÎfi˜ ÌÔ˘ πˆ¿ÓÓ˘ (‰ÈÎfi˜ ÌÔ˘ ˆ˜ ÚÔ˜ Ù· ¿ÏÏ·, ·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ·Ù› ‚Ú›ÛÎÂÙ·È
ÎÔÓÙ¿ ÛÙ· ‰Èο Ì·˜ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi
ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜), ·˘Ùfi˜, ÏÔÈfiÓ, Ô ‰ÈÎfi˜ Ì·˜ πˆ¿ÓÓ˘,

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

Ô ÙfiÛÔ ÂÓ¿ÚÂÙÔ˜ ÛÙË ÛΤ„Ë, Ô ÙfiÛÔ ÂÓ¿ÚÂÙÔ˜ ÛÙËÓ Â˘Û¤‚ÂÈ· Î·È Ô ÙfiÛÔ ÂÓ¿ÚÂÙÔ˜ ÛÙÔ Ó· ¯ıÚ‡ÂÙ·È Î·È Ó·
ÓÈοÂÈ Î¿ı ·‰ÈΛ· Î·È ·Û¤‚ÂÈ·, ÌÔÚ› fi¯È ÌfiÓÔ Ó·
Ú˘ıÌ›˙ÂÈ ÙÔ˘˜ ÈÂÚÔ‡˜ ıÂÛÌÔ‡˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ˘˜ ÔÏÈÙÈÎÔ‡˜ Î·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Ó· ÌÂÙ·ÙÚ¤ÂÈ ÙËÓ ·Ù·Í›· Û ٿÍË.
∞˘Ùfi˜ Ô ¯·ÚÈÛÌ·ÙÈÎfi˜ ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ Ù˘ ƒÒÌ˘ Ì ÙÔ˘˜
ıÂÔÛ‚ԇÌÂÓÔ˘˜ Î·È ÂÚ›ÊËÌÔ˘˜ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ¶·‡ÏÔ,
∂˘Á¤ÓÈÔ Î·È ¶¤ÙÚÔ, ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Î·È ÈÂÚ›˜ ÙÔ˘ £ÂÔ‡,
Ô˘ ·Ú·‚Ú¤ıËÎ·Ó ÛÙË Û‡ÓÔ‰fi Ì·˜ (ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô ÙÔ˘
879-880), ·˘Ùfi˜, ÏÔÈfiÓ, Ô˘ ·Ô‰¤¯ÂÙ·È ÙÔ ™‡Ì‚ÔÏÔ
Ù˘ ¶›ÛÙˆ˜ ηıÒ˜ Ë Î·ıÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ÙÔ˘ £ÂÔ‡ ηÈ
ÔÈ ÚÈÓ ·fi ·˘ÙfiÓ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ù˘ ƒÒÌ˘, ˘¤ÁÚ·„ ηÈ
ÛÊÚ¿ÁÈÛ Ì ÙȘ ϤÍÂȘ, ÙË ÛΤ„Ë Î·È Ù· ÈÂÚ¿ ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ
·Ó·ÊÂÚÔÌ¤ÓˆÓ Í·ÎÔ˘ÛÙÒÓ Î·È ı·˘Ì¿ÛÈˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ».
∞fi ·˘Ù¿ Î·È ·fi ÙȘ ·ÓÙÈÚÚ‹ÛÂȘ Ô˘ ‰È·Ù˘ÒÓÔÓÙ·Ó
·fi ÙÔ˘˜ ¢˘ÙÈÎÔ‡˜ ÁÈ· ÙË Û‡ÓÔ‰Ô Ô˘ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËÎÂ
ÙÔ 879-880 ÌÔÚ› ÏÔÁÈο ηÓ›˜ Ó· ηٷϋÍÂÈ ÛÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ Ô ¿·˜ πˆ¿ÓÓ˘ ∏′ ÔÙ¤ ‰ÂÓ ·Ó·ıÂÌ¿-

ÙÈÛ ÙÔÓ ºÒÙÈÔ Î·È ÔÙ¤ ‰ÂÓ ·Ó·Î¿ÏÂÛ ÙËÓ ÂÈ·ڈÛË
Ô˘ ›¯Â ‰Ôı› ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô. ∞ÎfiÌ· fiÙÈ
·˘Ù¿ ¤ÁÈÓ·Ó ·fi ÙÔ ‰È¿‰Ô¯fi ÙÔ˘ ª·Ú›ÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â
ÛÙ·Ï› ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ˆ˜ ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ οÔÈ·˜ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˘ ÌÂÚ›‰·˜ ƒˆÌ·›ˆÓ ÂÈÛÎfiˆÓ,
›¯Â ¤ÏıÂÈ Û ڋÍË Ì ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, ΢ڛˆ˜ ÏfiÁˆ Ù˘
μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ Î·È ¿ÏÏˆÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ ˙ËÙËÌ¿ÙˆÓ Î·È fiÙÈ
ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ô ª·Ú›ÓÔ˜ ·¤‰ˆÛ ·˘Ùfi ÙÔÓ ·Ó·ıÂÌ·ÙÈÛÌfi ÛÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ∏′ ÁÈ· Ó· ÌË Ê·Ó› fiÙÈ ÛÙË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ
·Ú¯ÈÂÚ¤ˆÓ Ù˘ ƒÒÌ˘ ˘‹ÚÍ οÔÈÔ˜ Ô˘ Û˘Ì‚È‚¿ÛÙËΠÏ‹Úˆ˜ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔÓ ÂÚ›ÊËÌÔ ÈÂÚ¿Ú¯Ë Ù˘
∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ∞ÏÏ¿, ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó ·Ú·‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜ ·Î˘ÚÒıËΠ·fi ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ ¿· πˆ¿ÓÓË ∏′,
¿ÏÈ Ì ‚¿ÛË fiÛ· ÚԷӷʤڷÌÂ, ηٷϋÁÔ˘Ì ÛÙÔ
ıÏÈ‚ÂÚfi ÁÈ· ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∏′, ·ÊÔ‡ Û˘Ì‚È‚¿ÛÙËΠ̠ÙÔÓ ºÒÙÈÔ ÁÈ· ÔÏÈÙÈÎÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜, ·ÚÁfiÙÂÚ·, ¿ÏÈ ÏfiÁˆ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Û˘ÌÊÂÚfiÓÙˆÓ, ‹Úı Û ڋÍË Ì·˙› ÙÔ˘.

[137]

[138]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ÈÛÙÔÚÈ΋ ÂÍ‹ÁËÛË ÁÈ· ÙË
‰È¿ÛÙ·ÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ
¶ÔÈÔ Â›Ó·È fï˜ ÙÔ fiÊÂÏÔ˜ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ Û˘˙ËÙ‹ÛˆÓ
Î·È ÙˆÓ ‰È·ÊˆÓÈÒÓ Ô˘ Û˘Ó¯›˙ÔÓÙ·È Ì¿Ù·È· ÙfiÛÔ˘˜
·ÈÒÓ˜; ∏ ‰È¿ÛÙ·ÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ, ÏfiÁˆ Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘ Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÙfiÙÂ, ‹Ù·Ó ÚԉȷÁÂÁÚ·Ì̤ÓË. √ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi˜ Î·È Ô ‰˘ÙÈÎfi˜ ÎfiÛÌÔ˜ ¿Ú· Ôχ
‰‡ÛÎÔÏ· ÌÔÚÔ‡Û·Ó ÙfiÙ ӷ Û˘Ì‚È‚·ÛÙÔ‡Ó, ηıÒ˜
ÔÙ¤ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ‰ÂÓ ÙÔ Â›¯·Ó οÓÂÈ ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ
¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·, ·Ó Î·È ÔÈ ÏfiÁÔÈ ÙÔ˘ ‰È·¯ˆÚÈÛÌÔ‡
‹Ù·Ó ¿ÏÏÔÙ Ôχ ÏÈÁfiÙÂÚÔÈ ·fi fi,ÙÈ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘
ºˆÙ›Ô˘. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÛÙÔÓ 1Ô ·ÈÒÓ· Ô˘ ÔÏÔÎÏËÚÒıËÎÂ Ë Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ƒÒÌ˘ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, fi¯È ÌfiÓÔ
‹Ù·Ó ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙË Ë ÔÏÈÙÈ΋ ˘ÂÚÔ¯‹ Ù˘ ¢‡Û˘,
·ÏÏ¿ Î·È fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ ÎÔÈÓˆÓÈ΋, ÛÙËÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ Î·È ÛÙËÓ ËıÈ΋ ˙ˆ‹ ÙˆÓ ‰‡Ô ÂÎÂ›ÓˆÓ ÙÌËÌ¿ÙˆÓ
ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘, ›¯Â ÂÈÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ÌÂÁ¿ÏË Û‡ÌÓÔÈ·, ·Ó
fi¯È Ï‹Ú˘ Ù·‡ÙÈÛË. øÛÙfiÛÔ, ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· fiψÓ
ÙˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÂÌʇÏÈˆÓ ÔÏ¤ÌˆÓ Ô˘ ÎÏfiÓÈÛ·Ó ÙÔ
ڈ̷˚Îfi ÎfiÛÌÔ, ÚÔÙÔ‡ ·ÎfiÌ· ˘·¯ı› ÛÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÙÔ˘ ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘, ›‰·Ì ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Ó· ‰È¯ÔÙÔÌÂ›Ù·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Î·È ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Ó·
ÂÍÂÁ›ÚÂÙ·È ¿ÓÙ· ˘fi ÙȘ ‰È·Ù·Á¤˜ ÙÔ˘ ÂÓfi˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ Ï·ÙÈÓÈ΋˜ ¢‡Û˘ Ô˘ Ù·ÛÛfiÙ·Ó ÌÂ
ÙÔÓ ¿ÏÏÔ ·ÓÙ›·ÏÔ. ΔfiÙ ‚¤‚·È· Ë ∞Ó·ÙÔÏ‹ ÁÓÒÚÈ˙Â
Û˘Ó¯›˜ ‹ÙÙ˜, ÁÈ· ÙÚÂȘ ÂÚ›Ô˘ ·ÈÒÓ˜, ÂÓÒ Â›¯Â
ÂÈÙ¢¯ı› Î·È ÂÍ·ÛÊ·ÏÈÛÙ› Ë ÂÓfiÙËÙ· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
fiˆ˜ Î·È Ë ˘ÂÚÔ¯‹ Ù˘ ¢‡Û˘. ΔÔÓ 3Ô fï˜ Î·È ÙÔÓ
4Ô ·ÈÒÓ·, fi¯È ÌfiÓÔ ˘Ô‚·ÛÌ›ÛÙËÎÂ Ë ÔÏÈÙÈ΋ ˘ÂÚÔ¯‹ Ù˘ ¢‡Û˘ ÏfiÁˆ Ù˘ ÛÙ·‰È·Î‹˜ ·Ú·ÎÌ‹˜ ÙˆÓ
·Ú¯·›ˆÓ ıÂÛÌÒÓ, ·ÏÏ¿ Î·È Ë ÎÔÈÓˆÓÈ΋, ËıÈ΋ ηÈ
ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ˙ˆ‹ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ÏfiÁˆ ÙÔ˘
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡ Ô˘ ÁÂÓÓ‹ıËÎÂ, ·Ó·Ù‡¯ıËÎÂ Î·È Û˘ÛÙËÌ·ÙÔÔÈ‹ıËΠ۠·˘Ù‹, ·Ó·‰Â›¯ıËΠÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ
¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ·Û‡ÁÎÚÈÙ· ·ÓÒÙÂÚË ·fi ÙË ‰˘ÙÈ΋.
ŒÙÛÈ, Ë ∞Ó·ÙÔÏ‹ ·ÔÛ¿ÛÙËΠ·fi ÙË ¢‡ÛË, ·ÔÙ¤ÏÂ۠ͯˆÚÈÛÙfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ›‰Ú˘Û Ӥ· ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· ηÈ
¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ Ï‹ÚÔ˘˜ Î·Ù¿Ï˘Û˘

√ ∫·ÚÏÔÌ¿ÁÓÔ˜ Û ›Ó·Î· ÙÔ˘ Jean Victor Schnetz.
∂› Ù˘ Ô˘Û›·˜ Ë ‰È¤ÓÂÍË ÌÂٷ͇ ‰˘ÙÈ΋˜ ηÈ
·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ÚԤ΢„ fiÙ·Ó
Ô ∫·ÚÏÔÌ¿ÁÓÔ˜ ›‰Ú˘Û ÙË Ó¤· ڈ̷˚΋ ‰˘ÙÈ΋
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Î·È ¤‚·Ï ٿÍË ÛÙÔ ¯¿Ô˜ Ô˘
ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙË ¢‡ÛË.
ALFREDO DAGLI ORTI/THE ART ARCHIVE/CORBIS/APEIRON

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ÌÔÓ·Ú¯›·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ‚·Ú‚¿ÚÔ˘˜, ¤ÌÂÈÓÂ
ÌÔÓ·‰È΋ ÎÏËÚÔÓfiÌÔ˜, ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ˜ Î·È ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ‹˜ ÙÔ˘ ·Ú¯·›Ô˘ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡. ∫·ıÒ˜ ÛÙË ¢‡ÛË ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó Ë ÔÏ˘Î¤Ê·ÏË ·Ó·Ú¯›·, Ë ·Ì¿ıÂÈ·, Ë ·ÓÔÌ›· Î·È Ë ‚›·, Ô˘ ¤ÊÂÚ·Ó Ì·˙› ÙÔ˘˜ ÔÈ ‚¿Ú‚·ÚÔÈ ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ Î·Ù¤Ï˘Û·Ó ÙË ‰˘ÙÈ΋ ÌÔÓ·Ú¯›·, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡ÛÂ
Ó· ÚÔ·„ÂÈ Î·Ì›· ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯È΋ ·Í›ˆÛË ·fi
ÙË ¢‡ÛË ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, Ë ∞Ó·ÙÔÏ‹, ÂÂȉ‹
‰È¤ÛˆÛ ÙÔ ÌÔÓ·‰ÈÎfi ÙÌ‹Ì· Ô˘ ·¤ÌÂÓ ·fi ÙÔ ·Ú¯·›Ô ڈ̷˚Îfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ıˆÚÔ‡Û ÙÔÓ Â·˘Ùfi Ù˘ ÙÔ ÌÔÓ·‰ÈÎfi ‰È¿‰Ô¯Ô fiÏˆÓ ÙˆÓ ‰ÈÎ·ÈˆÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘ Î·È ¿ÓÙÔÙ ‰È·ÙËÚÔ‡Û ÙȘ Û¯ÂÙÈΤ˜ ·ÍÈÒÛÂȘ, ÂÓÒ Î·Ù¿
‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· ÂȯÂÈÚÔ‡Û ӷ ÙȘ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ÛÂÈ ÌÂ
ÙȘ ·Ó·ÎÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ ‰˘ÙÈÎÒÓ ¯ˆÚÒÓ. ∞ÏÏ¿ ÌfiÏȘ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÂ›Ù·È ÌÈ· Ó¤· ‡ڢıÌË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË,
ÌÂÙ¿ ÙÔ ¯¿Ô˜ Ô˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ·Ú¯Èο ÛÙË ¢‡ÛË, ηÈ
΢ڛˆ˜ fiÙ·Ó È‰Ú‡ıËÎÂ Ë Ó¤· ‰˘ÙÈ΋ ڈ̷˚΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ·fi ÙÔÓ ∫·ÚÏÔÌ¿ÁÓÔ, ÚԤ΢„ ÛÊÔ‰Ú‹
‰È·Ì¿¯Ë Î·È ‰È¤ÓÂÍË ÌÂٷ͇ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È ¢‡Û˘. ∏
Ó¤· ‰˘ÙÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, ÛÙËÚÈ˙fiÌÂÓË ÛÙÔ fiÙÈ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÙËÎÂ Î·È ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠÛÙË ƒÒÌË, ÈÛ¯˘ÚÈ˙fiÙ·Ó
fiÙÈ ‹Ù·Ó ‰È¿‰Ô¯Ô˜ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ڈ̷˚΋˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ηÈ, ÂÔ̤ӈ˜, ‰ÈηÈÔ‡ÓÙ·Ó Ó· ÂÍÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ fiÏË
ÙËÓ ÈÙ·ÏÈ΋ ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ. ∏ ·Ó·ÙÔÏÈ΋, ¿ÏÈ, ÛÙËÚÈ˙fiÌÂÓË ÛÙË Û˘Ó¯‹ Î·È ·‰È¿ÎÔË ‡·ÚÍ‹ Ù˘, ÈÛ¯˘ÚÈ˙fiÙ·Ó fiÙÈ ·˘Ù‹ Î·È ÌfiÓÔ ·ÔÙÂÏÔ‡Û ÙÔ ·Ú¯·›Ô ڈ̷˚Îfi
ÎÚ¿ÙÔ˜ Î·È ‰ÂÓ ÂÈıfiÙ·Ó Ó· ÂÁηٷÏ›„ÂÈ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ÛÙËÓ πÙ·Ï›·.
™Â ·˘Ù‹ ÙË ‰È·Ì¿¯Ë ·Ú·‰Â¯fiÌ·ÛÙ fiÙÈ Â›¯Â ¿‰ÈÎÔ
Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· fi¯È ÙfiÛÔ fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙȘ
·ÌÊÈÛ‚ËÙÔ‡ÌÂÓ˜ ¯ÒÚ˜ (ÁÈ·Ù›, ÙÂÏÈο, ÂÂȉ‹ ηÙ›¯Â Ô‡Ùˆ˜ ‹ ¿Ïψ˜ ÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›· Î·È ÙË ™ÈÎÂÏ›·,
‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi Ó· ÌË ı¤ÏÂÈ Ó· ÙȘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ·Ì·¯ËÙ›) fiÛÔ ÁÈ· ÙËÓ ·Í›ˆÛË Ô˘ Úfi‚·ÏÂ. ∂ÓÒ Ë Ó¤·
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ¢‡Û˘ ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹
Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙËÓ ·Ú¯·›· ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·ÚÓ‹ıËΠӷ οÓÂÈ ÙÔ ›‰ÈÔ ÁÈ· ÙË
Ó¤· ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ ӷ ηٷϿ‚ÂÈ
fiÙÈ Û ·˘Ùfi ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Ù· ÙÂÙÂÏÂṲ̂ӷ ÁÂÁÔÓfiÙ·
¤¯Ô˘Ó ÌÈ· ·Î·Ù·Ì¿¯ËÙË ‰‡Ó·ÌË Î·È ÂΛÓÔ˜ Ô˘ ‰ÂÓ
Ù· ·Ô‰¤¯ÂÙ·È, ÂÊfiÛÔÓ ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· Ù· ÓÈ΋ÛÂÈ, ÎÈÓ‰˘Ó‡ÂÈ Ó· ÓÈÎËı› Ô ›‰ÈÔ˜. ◊Ù·Ó Ê·ÓÂÚfi ÂÈϤÔÓ
fiÙÈ Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, Ë ÔÔ›· ÌfiÏȘ Ô˘
ηٿÊÂÚÓ ӷ ‰È·ÛÒÛÂÈ ÙÔÓ Â·˘Ùfi Ù˘ ·fi ÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ Ô˘ ÙËÓ ÂÚȤ‚·Ï·Ó, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ÏÔÁÈο Ó·
ÂÏ›˙ÂÈ fiÙÈ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·Ó·ÙÚ¤„ÂÈ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘ ›¯Â Û˘ÓÙÂÏÂÛÙ› ÛÙË ¢‡ÛË. ™Â ·˘Ù‹ ÙËÓ
ÚÒÙË ·ÊÔÚÌ‹ Ù˘ ‰È·Ì¿¯Ë˜ ÚÔÛÙ¤ıËÎÂ Î·È Ë

‰È·ÊÔÚÔÔ›ËÛË Ô˘ ›¯Â ÚÔ·„ÂÈ ÛÙËÓ ÎÔÈÓˆÓÈ΋,
ËıÈ΋ Î·È ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ˙ˆ‹ ÙˆÓ ‰‡Ô ÎfiÛ̈Ó, ÌÂٷ͇
ÙÔ˘ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÈÎÔ‡, ÙÔ˘ ·ÔÏ˘Ù·Ú¯ÈÎÔ‡ ‚›Ô˘ Ô˘ ‰È·ÌÔÚÊÒıËΠÛÙËÓ ∂˘ÚÒË Î·È ÙÔ˘ ÌÔÓ·Ú¯ÈÎÔ‡, ÙÔ˘
ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔ˘, ÙÔ˘ Û˘ÁÎÚÔÙË̤ÓÔ˘ ‚›Ô˘ Ô˘ ›¯Â ÂÈÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. √È ‰‡Ô Ï¢ڤ˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ó
ȉȷ›ÙÂÚ· ηϤ˜ Î·È ÊÈÏÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ηıÒ˜ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ˘‹Ú¯·Ó ·ÎfiÌ· ÌÂÁ¿ÏË ¤ÏÏÂÈ„Ë
·È‰Â›·˜ Î·È ¯·ÌËÏfi ‚ÈÔÙÈÎfi Â›‰Ô, ÂÓÒ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ¿ÎÌ·˙·Ó Ù· ÁÚ¿ÌÌ·Ù·, ÔÈ Ù¤¯Ó˜ Î·È Ë ‚ÈÔÙ¯ӛ·. √‡Ù fï˜ Ë Î·ı·Ú¿ ÔÏÈÙÈ΋ ‰È¤ÓÂÍË ÌÂٷ͇
ÙˆÓ ‰‡Ô ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÒÓ Ô‡ÙÂ Ë ·ÓÙ›ıÂÛË ÌÂٷ͇ ÙˆÓ
‰‡Ô ÎÔÈÓˆÓÈÒÓ ı· ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙ¤˜ ÁÈ· Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÔ˘Ó ÛÂ
ÌÈ· ÔÚÈÛÙÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË, Â¿Ó ÌÈ· ÙÚ›ÙË ‰‡Ó·ÌË ‰ÂÓ
ÂˆÊÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÂΛӘ ÙȘ ·ÓÙÈı¤ÛÂȘ Î·È ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ ÁÈ· Ó· ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÂÈ, Ó· ˘Ôı¿Ï„ÂÈ Î·È Ó· Û˘ÛÙËÌ·ÙÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊÈ΋ Û‡ÁÎÚÔ˘ÛË ÌÂٷ͇ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È ¢‡Û˘.
√È ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó ‹‰Ë ÙË ÛÙ·‰È·Î‹ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙˆÓ Î˘ÚÈ·Ú¯ÈÎÒÓ ·ÍÈÒÛÂˆÓ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘
ƒÒÌ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ÛÙËÓ ·‰È¿ÎÔË ÚÔÛ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Ó·
˘ÔÙ¿ÍÂÈ ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·,
ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›ÛÙËΠ̠ÌÂÁ¿ÏË ÂȉÂÍÈfiÙËÙ· ÚÔ˜ ·˘Ù‹
ÙËÓ Î·Ù‡ı˘ÓÛË Ù· ÔÏÈÙÈο Û˘ÌʤÚÔÓÙ· Ù˘ Ó¤·˜
‰˘ÙÈ΋˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Î·È ÙËÓ ÔÈÎÈÏfiÌÔÚÊË ·ÓÙ›ıÂÛË Ù˘ Ó¤·˜ ‰˘ÙÈ΋˜ ÎÔÈÓˆÓ›·˜. °ÓˆÚ›˙Ô˘Ó ·ÎfiÌ·
ÔÈ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ fiÙÈ Î·È Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ηÈ
Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·, ·Ó Î·È ¿ÓÙ· ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙·Ó Ù·
ÚˆÙ›· Ù˘ ƒÒÌ˘, ÔÙ¤ ‰ÂÓ Â›¯·Ó Û˘ÌʈӋÛÂÈ ÛÙÔ
Ó· ÌÂÙ·‚ÏËıÔ‡Ó Ù· ÚˆÙ›· ·˘Ù¿ Û ΢ÚÈ·Ú¯›·. ∂‰Ò
‚Ú›ÛÎÂÙ·È Ë ·ÏËıÈÓ‹, Ë ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· ÙË ‰È·›ÚÂÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ Î·È fi¯È ÛÙȘ ‰ÔÁÌ·ÙÈΤ˜ ηÈ
Û˘ÓÔ‰ÈΤ˜ Û˘˙ËÙ‹ÛÂȘ, ÔÈ Ôԛ˜ ‹Ù·Ó ·Ï¿ ÚÔÊ¿ÛÂȘ, ·ÏÏ¿ ÁÈ’ ·˘Ù¤˜ ·Ó·ÏÒıËÎ·Ó Î·È ·Ó·ÏÒÓÔÓÙ·È Ì¤¯ÚÈ Î·È Û‹ÌÂÚ· ÔÏϤ˜ ÚÔÛ¿ıÂȘ Î·È ¿ıË. √È ‰‡Ô
∂ÎÎÏËۛ˜ ¯ˆÚ›ÛÙËÎ·Ó ÁÈ·Ù› Ë ‰˘ÙÈ΋ ‹ıÂÏ ӷ ΢ÚÈ·Ú¯‹ÛÂÈ ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ Î·È Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ıˆÚÔ‡ÛÂ
fiÙÈ ‰ÂÓ ˘Ô¯ÚˆÓfiÙ·Ó Ó· ˘ÔÙ·¯ı› ÛÙË ‰˘ÙÈ΋.
ŸÛÔ ÁÈ· ÙË ‰È·Ì¿¯Ë ÌÂٷ͇ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ Î·È ‰˘ÙÈ΋˜
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, ›·Ì fiÙÈ Â›¯Â ¿‰ÈÎÔ Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, ÂÓÒ ÁÈ· ÙË ‰È·Ì¿¯Ë ÙˆÓ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ Ú¤ÂÈ Ó· ԇ̠fiÙÈ Â›¯Â ¿‰ÈÎÔ Ë ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·. √È ··ÈÙ‹ÛÂȘ Ù˘ ‰ÂÓ ÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·Ó Ô‡Ù ÛÙÔ˘˜
ηÓfiÓ˜ Ô‡Ù ÛÙ· ÁÂÁÔÓfiÙ·, ·ÏÏ¿ ‹Ù·Ó ·fiÚÚÔÈ· οÔÈÔ˘ ÊÈÏfi‰ÔÍÔ˘ ıÂÔÎÚ·ÙÈÎÔ‡ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜, ÛÙÔ
ÔÔ›Ô Ë ∞Ó·ÙÔÏ‹ ‰ÂÓ Â›¯Â η̛· ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ó· ˘Ô·„ÂÈ, fiˆ˜ ÙÂÏÈο Î·È ÔÏfiÎÏËÚË Ë ∂˘ÚÒË Ô˘
Â·Ó·ÛÙ¿ÙËÛÂ, ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ‹ ÏÈÁfiÙÂÚÔ, ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘.

[139]

[140]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∂ÓÒ fï˜ Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ›¯Â οı ‰›ÎÈÔ,
·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÌÈ· Ôχ ÌÂÙÚÈÔ·ı‹ ÔÏÈÙÈ΋ ·¤Ó·ÓÙÈ Û ÌÈ· ÔÏÔÊ¿ÓÂÚË ·‰ÈΛ· Ô˘ ·˘Í·ÓfiÙ·Ó ·‰È¿ÎÔ· Û ‚¿ÚÔ˜ Ù˘. ¢ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ÔÙ¤ Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÂÈ Ù· ÚˆÙ›· ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘ Î·È Ó· ÂȉÈÒÎÂÈ ÙËÓ ¤ÓˆÛË Ì ‰›Î·ÈÔ˘˜ fiÚÔ˘˜. √ ›‰ÈÔ˜ Ô ºÒÙÈÔ˜, ÌfiÏȘ ÛÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ·ÙÈÎfi ıÚfiÓÔ Ù˘ ƒÒÌ˘ ·Ó¤‚ËΠ¿Ó‰Ú·˜ Ô˘ ›¯Â ÙËÓ Î·Ï‹ ‰È¿ıÂÛË Ó· Û˘Ì‚È‚·ÛÙ› Ì·˙› ÙÔ˘, fi¯È ÌfiÓÔ ¿ÊËÛ ηٿ ̤ÚÔ˜ ÙËÓ ÂÚ›ÊËÌË ÂÁ·ÎÏÈfi ÙÔ˘ ·ÏÏ¿ Î·È ‰ÂÓ ·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÛ ٷ
ÚˆÙ›· ÙÔ˘ ¿·, ÂÈ̤ÓÔÓÙ·˜ ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ··ÁfiÚ¢ÛË Î¿ı ÚÔÛı‹Î˘ ÛÙÔ ™‡Ì‚ÔÏÔ Ù˘ ¶›ÛÙˆ˜.
ªÈ· ··ÁfiÚ¢ÛË, Ë ÔÔ›·, fiˆ˜ ›·Ì ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜, ‰ÂÓ ÚfiÛ‚·ÏÏ ηıfiÏÔ˘, ÂΛÓÔ ÙÔÓ Î·ÈÚfi, ÙÔÓ
·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘, ·ÊÔ‡ ‰ÂÓ Â›¯Â ·ԉ¯Ù› ·ÎfiÌ·
ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎËØ ·ÓÙ›ıÂÙ·, ÙËÓ ·¤ÚÚÈÙÂ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜.
√ ›‰ÈÔ˜, ÏÔÈfiÓ, Ô ºÒÙÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜, ÂÓÒ ÛÙËÓ ·Ú¯‹
Ù˘ ÚÒÙ˘ ·ÙÚÈ·Ú¯›·˜ ÙÔ˘ ›¯Â ÊÂÚı› Ì ٤ÙÔÈ·
ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ· ÚÔ˜ ÙÔÓ ¿· ¡ÈÎfiÏ·Ô, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ·ÊÔ‡ ÂÍÔÚÁ›ÛÙËΠ‰›Î·È· ·fi ÙË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿
·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ¿·, ›¯Â Ì¿ÏÏÔÓ ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋ ·ÓÙ›‰Ú·ÛË. ΔÂÏÈο fï˜, ηٿ ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ·ÙÚÈ·Ú¯›·
ÙÔ˘ Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘
Î·È ÚÔÛ¿ıËÛ Ì οı ÙÚfiÔ Ó· ÂÈÙ‡¯ÂÈ Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi Ì ÙÔÓ ¿·. ∞ÏÏ¿ fiÏË ·˘Ù‹ Ë ÂÈ›ÎÂÈ· Ù˘
·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ ÌÂÙÚÈ¿ÛÂÈ ÙË
ÊÈÏÔ‰ÔÍ›· Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜, Ë ÔÔ›· Û˘ÌʈÓÔ‡Û ηٿ
‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· Ó· ·Ó·ıÂÚÌ¿ÓÂÈ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ Ù˘ Ì·˙› Ì·˜
ÌfiÓÔ Î·È ÌfiÓÔ ÁÈ· Ó· ÂˆÊÂÏËı› ·fi ·˘Ùfi, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÂȉÈÒÍÂÈ ÙËÓ ÂÎÏ‹ÚˆÛË Ù˘ ÂÈı˘Ì›·˜
Ù˘ Ó· ÂÈÎÚ·Ù‹ÛÂÈ.
ŸÙ·Ó ¤ı·ÓÂ Ô Î·Ïfi˜ Î·È ÂÓ¿ÚÂÙÔ˜ πˆ¿ÓÓ˘ ∏′
∏′,
ÛÙ· Ù¤ÏË ÂÚ›Ô˘ ÙÔ˘ 832, ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ Ô ª·Ú›ÓÔ˜, ÂΛÓÔ˜ Ô˘ ‹Ù·Ó ÈÛÙfi˜ Ì·ıËÙ‹˜ ÙÔ˘ ¿· ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘. ¢ÂÓ Â›Ó·È ÁÓˆÛÙfi ·Ó ›¯Â ›ÛÂÈ ÙÔÓ ÚÔοÙÔ¯fi ÙÔ˘ Ó· ·Ó·ıÂÌ·Ù›ÛÂÈ ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, ÙÔ ¤Î·Ó fï˜
Ô ›‰ÈÔ˜ ÌfiÏȘ ‹Ú ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ·ÙÈÎfi ıÚfiÓÔ. √ ºÒÙÈÔ˜, ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘, ÚfiÛ‚·Ï ÙËÓ ÂÎÏÔÁ‹ ÙÔ˘
ª·Ú›ÓÔ˘ Ì ÙËÓ ·ÈÙÈÔÏÔÁ›· fiÙÈ ÌÂٷ٤ıËΠ·fi ÙËÓ

ÂÈÛÎÔ‹ ÙÔ˘ ∫ËÚÂÓÛ›Ô˘ Ù˘ ∂ÙÚÔ˘Ú›·˜ ÛÙËÓ ÂÈÛÎÔ‹ ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ ·Ú¿ ÙÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ Ô˘ ÙÔ ··ÁfiÚ¢·Ó51. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜ fï˜ ·˘Ù‹ Ë ··ÁfiÚ¢ÛË Â›¯Â
·Ú·‚È·ÛÙ› ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·fi ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· Î·È ÂȉÈο ·fi ÙÔÓ ºÒÙÈÔ ‰‡Ô ÊÔÚ¤˜ ÛÙËÓ
ÚÒÙË ÙÔ˘ ·ÙÚÈ·Ú¯›· Î·È ÂÙ¿ ÊÔÚ¤˜ ÛÙË ‰Â‡ÙÂÚË.
∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ë ··ÁfiÚ¢ÛË ÂΛÓË ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó
fiÙÈ Â›¯Â ηٷÚÁËı› Î·È ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ˘Ô¯ÚˆÙÈ΋ ÛÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹, ÂÓÒ ÛÙË ¢‡ÛË ÙËÚÔ‡ÓÙ·Ó ·˘ÛÙËÚ¿ ̤¯ÚÈ
ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹, ·ÏÏ¿, ·Ó Ë ∂ÎÎÏËÛ›· Â›Ó·È Ì›·, fi,ÙÈ
ıˆÚÂ›Ù·È ÂÈÙÚÂÙfi Û ÂÌ¿˜ ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· ·ÔÙÂÏ› ·Û˘Á¯ÒÚËÙË ·Ú¿‚·ÛË ¤Ú· ·fi ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÙÈ΋.
ŒÙÛÈ, ‰ÂÓ ‰ÈÛÙ¿˙Ô˘Ì ӷ Â·Ó·Ï¿‚Ô˘ÌÂ Â‰Ò fi,ÙÈ Â›·ÌÂ Î·È ¿ÏÏË ÊÔÚ¿ ÁÈ· ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ ÂÓÒ
·Ú¯Èο ›¯Â ‰›ÎÈÔ Ó· ·ÔÚÚ›ÙÂÈ ÙȘ ΢ÚÈ·Ú¯ÈΤ˜
·ÍÈÒÛÂȘ Ù˘ ƒÒÌ˘, Û fi,ÙÈ ·ÊÔÚ¿ fï˜ ÙËÓ ÂͤÏÈÍË
ÙˆÓ ÁÂÁÔÓfiÙˆÓ Î¿ÔȘ ÊÔÚ¤˜ Û˘ÌÂÚÈʤÚıËΠÌÂ
ÙÚfiÔ Ô˘ Ë ·ÌÂÚfiÏËÙË ÈÛÙÔÚ›· ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó·
ÔÓÔÌ¿ÛÂÈ Û˘ÓÂÙfi. √ ª·Ú›ÓÔ˜ ¤ı·Ó ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜
Ì‹Ó˜ ÙÔ˘ 884, ·ÊÔ‡ ·Ú¯ÈÂÚ¿Ù¢Û ÁÈ· ÌÈÎÚfi ¯ÚÔÓÈÎfi
‰È¿ÛÙËÌ·. √ ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘, ∞‰ÚÈ·Ófi˜ °°′, Ô ÔÔ›Ô˜
Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÌÈ· ÛÙ¿ÛË ÊÈÏÈ΋ ÚÔ˜ ÙÔÓ
ºÒÙÈÔ Î·È ÚÔ˜ ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ¤ÁÚ·„ ÌÈ·
ÈÎÚfi¯ÔÏË ÂÈÛÙÔÏ‹ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ª·Ú›ÓÔ˘, Â›Û˘
¤ı·Ó Û ÌÈÎÚfi ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·, ÚÔ˜ Ù· ̤۷
ÙÔ˘ 885, ÁÈ’ ·˘Ùfi ÛÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ ·¿∂ ∞¿ÓÙËÛÂ Ô ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡, ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ∂′.
ÓÙËÛ fï˜ Ì ÙÚfiÔ ÂÚ‹Ê·ÓÔ Î·È Ú·ÁÌ·ÙÈο
·Î·Ù¿ÏÏËÏÔ ÁÈ· Ó· Û˘Ì‚È‚¿ÛÂÈ Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·: «ªÂ
ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ô˘ Û·˜ ‰fiıËΠ·fi ÙÔÓ £Âfi Ë ÂÍÔ˘Û›·
Ù˘ ˙ˆ‹˜, ¤ÙÛÈ Î·È Û ÂÌ¿˜ ‰fiıËΠ·fi ÙÔÓ ÎÔÚ˘Ê·›Ô
¶¤ÙÚÔ Ë ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ÂÍÔ˘Û›·… °È·Ù› ÙÔ Î·ıÂÛÙÒ˜
Î·È Ë ÈÂÚ·Ú¯›· ÛÙȘ ∂ÎÎÏËۛ˜ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘ ¤¯Ô˘Ó ‰È·ÌÔÚʈı› Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˘, ÁÈ’
·˘Ùfi Î·È ÂÌ›˜ Û˘Ì‚Ô˘Ï‡ԢÌÂ Î·È ‰È‰¿ÛÎÔ˘ÌÂ
fiÏÔ˘˜ Ì ÙËÓ ÈÔ ÔÚı‹ ‰È‰·Ûηϛ·… ◊ ‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙ÂȘ fiÙÈ Û fiϘ ÙȘ ∂ÎÎÏËۛ˜ ΢Úȷگ› Ë ÈÂÚ‹
∂ÎÎÏËÛ›· ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ;» Î·È ¿ÏÏ· ÔÏÏ¿ Ù¤ÙÔÈ·.
¢ÂÓ ·ÚÎÂ›Ù·È Ó· ·ÔηÏ› ÙÔÓ ¿· Â›ÙÚÔÔ ÙÔ˘

ª›· ·fi ÙȘ ÚÒÙ˜ Ú¿ÍÂȘ
ÙÔ˘ ‰È·‰fi¯Ô˘ ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ· ÙÔ˘ ™ÔÊÔ‡
‹Ù·Ó Ë ¤ÍˆÛË ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ Î·È Ë ÂÍÔÚ›·
ÙÔ˘ ÛÙË ÌÔÓ‹ ∞ÚÌÂÓÈ·ÎÒÓ.

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

[141]

ÎÔÚ˘Ê·›Ô˘ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ·ÔÛÙfiÏÔ˘˜, ÙÔÓ ÂÍÔÌÔÈÒÓÂÈ ¿ÌÂÛ· Ì ÙÔ ™ˆÙ‹Ú· ‰ËÏÒÓÔÓÙ·˜: «(Ô ºÒÙÈÔ˜)
Ô˘ Ì›·Ó ÙËÓ ˘ÔÙ·Á̤ÓË ÛÙÔ £Âfi ·ÎÔ‹ ÛÔ˘ Ì ÙÔ
Ó· ÂÎÊÚ¿˙ÂÙ·È ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ·ÁÈÔÙ¿ÙÔ˘ ª·Ú›ÓÔ˘, ÙfiÏÌËÛ ӷ ‚Ï·ÛÊËÌ‹ÛÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ∫˘Ú›Ô˘ ËÌÒÓ
πËÛÔ‡ ÃÚÈÛÙÔ‡». √È ··ÈÙ‹ÛÂȘ, ÏÔÈfiÓ, ÙˆÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤ˆÓ Ù˘ ƒÒÌ˘ ·ÓÙ› Ó· Á›ÓÔÓÙ·È ÈÔ ÌÂÙÚÈÔ·ı›˜, ·ÓÙ›ıÂÙ· ÎÔÚ˘ÊÒÓÔÓÙ·Ó.
øÛÙfiÛÔ, ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ ÚÔÂÙÔ›Ì·Û·Ó Î·È ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›ÁÔ Ô‰‹ÁËÛ·Ó Û οÔÈÔ ÚfiÛηÈÚÔ Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi52.

¢Â‡ÙÂÚË ÙÒÛË ÙÔ˘
ºˆÙ›Ô˘ - ΔÂÏÂ˘Ù·›Â˜
ÎÚ›ÛÂȘ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ
ŸÙ·Ó ¤ÊÙ·ÛÂ Ë ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘ ¿· ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ‰ÂÓ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó È· ÛÙË ˙ˆ‹ ‹ ¤ÊÙ·ÛÂ
ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ï›ÁÔ ÚÈÓ ·fi ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ô˘ Û˘Ó¤‚Ë ÛÙȘ 29 ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘ 886. ª›·
·fi ÙȘ ÚÒÙ˜ Ú¿ÍÂȘ ÙÔ˘ ‰È·‰fi¯Ô˘ ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ·
ÙÔ˘ ™ÔÊÔ‡ ‹Ù·Ó Ë ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ ·fi
ÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ Î·È Ë ÂÍÔÚ›· ÙÔ˘ ÛÙË ÌÔÓ‹ ÙˆÓ
∞ÚÌÂÓÈ·ÎÒÓ. √ §¤ÔÓÙ·˜ ˘‹ÚÍ ̷ıËÙ‹˜ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘
Î·È ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ›¯Â ‰Â›ÍÂÈ ÌÂÁ¿ÏÔ
Û‚·ÛÌfi Î·È ·Á¿Ë ÚÔ˜ ÂΛÓÔÓ. °È· ÔÈÔ ÏfiÁÔ, ÏÔÈfiÓ, ·˘Ù‹ Ë ÌÂÙ·ÛÙÚÔÊ‹ ÌfiÏȘ ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·;
√ Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘, £Âfi‰ˆÚÔ˜ ™·ÓÙ·‚·ÚËÓfi˜, Ô˘
‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ·ÛΛ ÌÂÁ¿ÏË ÂÈÚÚÔ‹ ÛÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ, ‰ÂÓ Â›¯Â ηÙÔÚıÒÛÂÈ ÔÙ¤ Ó· ÎÂÚ‰›ÛÂÈ ÙËÓ Â‡ÓÔÈ· ÙÔ˘ Â›‰ÔÍÔ˘ ‰È·‰fi¯Ô˘ §¤ÔÓÙ·, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔÓ
‰È·ÎˆÌˆ‰Ô‡Û ˆ˜ ··ÙÂÒÓ· Î·È ·Á‡ÚÙË Ô˘ ·Ú¤Û˘Ú ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Û ÔÏÏ¿ ÛÊ¿ÏÌ·Ù·. ŒÙÛÈ, Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÙÔÓ ‚Á¿ÏÂÈ ·fi ÙË Ì¤ÛË Î·È ÙÔÓ ·ÚÔ˘Û›·Û Ì ٤ÙÔÈ· ÂÈÙ˘¯›· Ó· ÂÈ‚Ô˘Ï‡ÂÙ·È ÙÔÓ
·Ù¤Ú· ÙÔ˘, ÒÛÙÂ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ÙÔÓ Ê˘Ï¿ÎÈÛ ÁÈ·
ÙÚÂȘ Ì‹Ó˜ Î·È ÙÔÓ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛ ÌfiÓÔ ÌÂÙ¿ ÙȘ Â·ÓÂÈÏËÌ̤Ó˜ ·ÈÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ Û˘ÁÎÏËÙÈÎÒÓ. ∞˘Ù¤˜ ‹Ù·Ó ÔÈ
Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ· Î·È ÙÔ˘ ™·ÓÙ·‚·ÚËÓÔ‡
fiÙ·Ó Ô ÚÒÙÔ˜ ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·. ™‡Ìʈӷ ÌÂ
ÙÔ˘˜ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˘˜, Ë ‰›Î·ÈË ‰˘Ṳ̂ÓÂÈ¿ ÙÔ˘ ·¤Ó·ÓÙÈ
Û ÂΛÓÔ ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ ¤ÊÙ·Ó ̤¯ÚÈ ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, Ô
ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ‰‹ıÂÓ ˘ÔÎÈÓ‹ÛÂÈ fiÏË ÂΛÓË ÙË Ú·‰ÈÔ˘ÚÁ›· ηٿ ÙÔ˘ ‰È·‰fi¯Ô˘ Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜, ÁÈ· Ó· ·Ú·‰ÒÛÂÈ ÙËÓ ·ÓÒÙ·ÙË ·Ú¯‹ Û ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜
ÙÔ˘. ™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· fï˜ Ô §¤ÔÓÙ·˜ ‰ÂÓ ıÂÒÚËÛ ÔÙ¤ ÛÔ‚·Ú‹ ·˘Ù‹ ÙËÓ Î·Ù·ÁÁÂÏ›· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘

ºˆÙ›Ô˘. °ÓÒÚÈ˙ fiÙÈ Ô ºÒÙÈÔ˜ ›¯Â ÌÂÛÔÏ·‚‹ÛÂÈ
˘¤Ú ÙÔ˘ ÛÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘, ÙÔÓ Î·ÈÚfi Ô˘ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ‹Ù·Ó Ôχ ÂÍÔÚÁÈṲ̂ÓÔ˜ Ì·˙› ÙÔ˘. ŸÙ·Ó ¤ÁÈÓÂ,
ÏÔÈfiÓ. ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ‰›Î·Û ·Ì¤Ûˆ˜ ÙÔÓ ™·ÓÙ·‚·ÚËÓfi
ÁÈ· ÂÛ¯¿ÙË ÚÔ‰ÔÛ›·, ÙÔÓ Î·Ù·‰›Î·Û ̤ۈ Ù˘ Û˘ÁÎÏ‹ÙÔ˘ Î·È ÙÔÓ ÂÍfiÚÈÛ ÛÙËÓ ∞ı‹Ó·. ŸÌˆ˜, ‰ÂÓ Û˘ÌÂÚȤϷ‚ Û ·˘Ù‹ ÙËÓ Î·ÙËÁÔÚ›· ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, ·ÏÏ¿,
fiÙ·Ó ¤ÁÚ·„ ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ÛÙÔÓ ¿· ™Ù¤Ê·ÓÔ,
·Ó¤ÊÂÚ fiÙÈ Ô ºÒÙÈÔ˜ ·Ú·ÈÙ‹ıËΠ̠ÂÈÛÙÔÏ‹ ·fi
ÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ Î·È fi¯È fiÙÈ ÂΉÈÒ¯ıËΠ·fi
·˘ÙfiÓ. ∞˘Ùfi ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·Ï‹ıÂÈ·, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ô ºÒÙÈÔ˜ ·Ú·ÈÙ‹ıËÎÂ ÔÈÎÂÈÔıÂÏÒ˜.
øÛÙfiÛÔ, ‰Â›¯ÓÂÈ fiÙÈ Ô §¤ÔÓÙ·˜ ‹ıÂÏ ӷ ÂÚÈÛÒÛÂÈ
ÙËÓ ˘fiÏË„Ë ÙÔ˘ ¿Ó‰Ú·, οÙÈ Ô˘ ‰ÂÓ ı· Û˘Ó¤‚·ÈÓÂ
·Ó ÙÔÓ Î·Ù¤ÙÚˆÁ ÙÔ ¿ıÔ˜ Ù˘ ÂΉ›ÎËÛ˘. ÕÏϘ
‹Ù·Ó ÔÈ ·Èٛ˜ ÁÈ· ÙȘ Ôԛ˜ ÙÔÓ ·ÔÌ¿ÎÚ˘Ó ·fi ÙÔÓ
·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ. √ §¤ÔÓÙ·˜ ·ÓÙÈÏ·Ì‚·ÓfiÙ·Ó fiÙÈ
‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ Á›ÓÂÈ ·fiÏ˘ÙÔ˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˜ fiÛÔ
·Ú¤ÌÂÓ ·ÙÚȿگ˘ Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ Ô˘ ›¯Â ¿ÚÂÈ Î·È
‰È·ÙËÚÔ‡Û ¿ÓÙÔÙ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ ‰·ÛοÏÔ˘ Î·È ·È‰·ÁˆÁÔ‡ ÙÔ˘. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘, ÁÈ· Ó·

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
Ì ÙÔÓ ∞‰ÚÈ·Ófi °′.
√ ‰È¿‰Ô¯Ô˜
ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ∏′,
ª·Ú›ÓÔ˜,
·‚›ˆÛ ÌfiÏȘ
Ï›ÁÔ˘˜ Ì‹Ó˜
·ÊfiÙÔ˘ ·Ó¤Ï·‚Â
ÙËÓ ·È΋ ¤‰Ú·,
Î·È ÙÔÓ
‰È·‰¤¯ÙËÎÂ
Ô ∞‰ÚÈ·Ófi˜ °′.
ART MEDIA/HIP/SCALA

[142]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÌÂ ÙÔÓ ¿·
ºÔÚÌfi˙Ô,
Ô ÔÔ›Ô˜
‰È·‰¤¯ÙËΠÙÔÓ
¿· ™Ù¤Ê·ÓÔ
Î·È Î·Ù·‰›ˆÍÂ
ÙÔ˘˜ ÎÏËÚÈÎÔ‡˜
Ô˘ ›¯·Ó
¯ÂÈÚÔÙÔÓËı›
·fi ÙÔÓ
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ºÒÙÈÔ.
WHITE IMAGES/SCALA

Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ ÛÙËÓ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ¿ ÙÔ˘ fiÏË ÙËÓ ÎÚ·ÙÈ΋
ÂÍÔ˘Û›·, ÙfiÛÔ ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ fiÛÔ Î·È ÙËÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋,
›¯Â ·ÊÈÂÚÒÛÂÈ ÛÙ· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘
ÙÔ ÓÂfiÙÂÚÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ™Ù¤Ê·ÓÔ ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì ÛÎÔfi Ó· ÙÔÓ ·Ó‚¿ÛÂÈ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙÔÓ
·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ. √ Ó·Úfi˜ ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ›¯Â Ï¿‚ÂÈ
ÙÔ ‰È·ÎÔÓÈÎfi ¯Ú›ÛÌ· ·fi ÙÔÓ ºÒÙÈÔ Î·È Â›¯Â ˘¿ÚÍÂÈ
Û‡ÁÎÂÏÏfi˜ ÙÔ˘, ‰ËÏ·‰‹ ηÙ›¯Â ÙÔ ÚÒÙÔ ·Í›ˆÌ·
ÛÙËÓ ·˘Ï‹ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë fiÙ·Ó ¤ı·ÓÂ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜.
Δ¤ÏÔ˜, Ô §¤ÔÓÙ·˜ ›¯Â ÙËÓ ÂÏ›‰· fiÙÈ Ë ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ ı· ‰È¢ÎfiÏ˘Ó ÙÔ
Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi Ì ÙË ƒÒÌË, Î·È Î˘Ú›ˆ˜
ÂÍ·ÈÙ›·˜ fiÏˆÓ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÏfiÁˆÓ,
·ÊÔ‡ ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ ˆ˜ ÚfiÊ·ÛË ÙË ÊÈÏ›· ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘
Ì ÙÔÓ ™·ÓÙ·‚·ÚËÓfi, Â›Û¢Û ÙËÓ ·Ú·›ÙËÛË ÙÔ˘
ºˆÙ›Ô˘ Î·È ÙËÓ ·Ó·ÁfiÚ¢ÛË ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ Û ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó ÌfiÏȘ
16 ¯ÚÔÓÒÓ. ªÂ
·˘Ùfi ÙÔÓ
ÙÚfiÔ ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓıËÎÂ ÁÈ·
‰Â‡ÙÂÚË Î·È
ÙÂÏÂ˘Ù·›·
ÊÔÚ¿ ·fi ÙÔÓ
·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi
ıÚfiÓÔ Ô ºÒÙÈÔ˜.
∞fi ÙfiÙ ÙÔ ÌfiÓÔ
Ô˘ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ÁÈ’
·˘ÙfiÓ Â›Ó·È fiÙÈ ¤ı·ÓÂ
ÛÙËÓ ÂÍÔÚ›· ÛÙȘ 6 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ 891. ªÔÚ› ‚¤‚·È· Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘
˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ Ó· ¤Ú·Û·Ó ÛÙËÓ ·Ê¿ÓÂÈ·, ·ÏÏ¿ ÙÔ fiÓÔÌ¿
ÙÔ˘ ı· ·ÓÙ˯ԇÛ ÁÈ· ·ÈÒÓ˜, Ì ÂÁÎÒÌÈ· Î·È ‚Ï·ÛÊË̛˜, ̤¯ÚÈ ÙËÓ Â˘ÏÔÁË̤ÓË ÂΛÓË Ì¤Ú· Ô˘ Ô
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi˜ ÎfiÛÌÔ˜ ı· ·¤‚·ÏÏ ··Ú¯·ÈˆÌ¤Ó˜
ÚÔÏ‹„ÂȘ Î·È ¿ıË, ·Ó¿ÍÈ· ÙˆÓ ÙˆÚÈÓÒÓ Î·ÈÚÒÓ,
Î·È ı· ·¤‰È‰Â ÙÂÏÈο ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË Û fiÏÔ˘˜ ·ÓÂÍ·ÈÚ¤Ùˆ˜ ÙÔ˘˜ ‹ÚˆÂ˜ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ›Ù ·Ó‹Î·Ó ÛÙË
¢‡ÛË Â›Ù ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. £· Û˘Á¯ˆÚ¤ÛÂÈ ÙfiÙ ÙȘ
·Ì·Úٛ˜ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ ÏfiÁˆ Ù˘ ÌÂÁ·ÏÔÊ˘˝·˜ Ì ÙËÓ
ÔÔ›· ·ÁˆÓ›ÛÙËΠÁÈ· ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘.

∏ ¯ÚËÛÙfiÙËÙ· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜
Ì·˜ - ∏ ÔÚÓÔÎÚ·Ù›·
ÛÙË ƒÒÌË
√ §¤ÔÓÙ·˜ ™Δ′ ‰ÂÓ ¤Î·Ó ϿıÔ˜ fiÙ·Ó ‹ÏÈ˙ fiÙÈ ÌfiÏȘ
·ÔÌ·ÎÚ˘ÓfiÙ·Ó Ô ºÒÙÈÔ˜ ·fi ÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi
ıÚfiÓÔ, Ë ‰È¿ıÂÛË ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘ ı· ÁÈÓfiÙ·Ó
ÈÔ Â˘ÓÔ˚΋. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ·fi ÙfiÙ ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇
ÙˆÓ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ ¤ÁÈÓ·Ó ÈÔ ‹Ș.
∞ÏÏ¿, ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜, ÂÓÒ Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋
‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ÚÔÛ·ı›
Ì οı ÙÚfiÔ Ó· ÂÍ¢ÌÂÓ›ÛÂÈ ÙË ‰˘ÙÈ΋, Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‰ÂÓ ·¤‚ÏÂ Û ٛÔÙ ¿ÏÏÔ ·Ú¿ ÛÙÔ Ò˜
ı· ÂˆÊÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙËÓ
ηÏÔÚÔ·›ÚÂÙË ‰È¿ıÂÛË
ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜ ÁÈ· Ó·
ÂȂ‚·ÈÒÛÂÈ ÙȘ ΢ÚÈ·Ú¯ÈΤ˜ Ù˘ ·ÍÈÒÛÂȘ, ¯ˆÚ›˜ ˆÛÙfiÛÔ Ó·
ÂӉȷʤÚÂÙ·È ÁÈ· Ù· ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚ· Û˘ÌʤÚÔÓÙ·
ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘. ™ÙȘ ÂÈÛÙÔϤ˜ Ì ÙȘ
Ôԛ˜ ·Ó·ÁÁ¤ÏıËÎ·Ó ÛÙË
ƒÒÌË Ë ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘ Î·È Ë ·Ó·ÁfiÚ¢ÛË ÙÔ˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘,
Ë ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ›¯Â
‰Èη›ˆÌ· Î·È ÈÂÚfi ηı‹ÎÔÓ
Ó· ··ÓÙ‹ÛÂÈ fiÙÈ ÁÈ· ηӤӷ
ÏfiÁÔ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Û˘ÌʈӋÛÂÈ Ì ÙË ÛηӉ·ÏÒ‰Ë ·Ó·ÁfiÚ¢ÛË Û ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÂÓfi˜ ·È‰ÈÔ‡, ÌfiÏȘ 16 ÂÙÒÓ. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, ÁÈ·
ÙËÓ ·Ï‹ ÂÎÏÔÁ‹ ˘ԉȷÎfiÓÔ˘ ‹Ù·Ó ··Ú·›ÙËÙÔ Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ 15Ô Î·ÓfiÓ· Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ ÛÙÔÓ
ΔÚÔ‡ÏÏÔ- Ó· Â›Ó·È ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ 20 ÂÙÒÓ, ÂÓÒ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙË 123Ë ¡Â·Ú¿ ÙÔ˘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡, ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ
13, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ 25 ÂÙÒÓ. ∏ ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· fï˜,
Ô˘ ¢¯·ÚÈÛÙ‹ıËΠȉȷ›ÙÂÚ· ÁÈ· ÙËÓ ÙÒÛË ÙÔ˘ ÊÔ‚ÂÚÔ‡ Ù˘ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘, ‰ÂÓ Â› ٛÔÙ· ÁÈ· ÙËÓ ¿ÙÔË
ÂÎÏÔÁ‹ ÙÔ˘ ‰È·‰fi¯Ô˘ ÙÔ˘. ¶ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠӷ ÈηÓÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙÔ ¿ÛÔÓ‰Ô Ì›ÛÔ˜ Ù˘ ÁÈ· ÙÔÓ ºÒÙÈÔ, ·Ó Î·È Â›¯Â
ÂÎ¤ÛÂÈ ·fi ÙÔ ·Í›ˆÌ¿ ÙÔ˘, ÂÈ̤ÓÔÓÙ·˜ fiÙÈ, ÂÂȉ‹

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

Ë ¯ÂÈÚÔÙÔÓ›· ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ¿Î˘ÚË, ı· ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÌfiÓÔ
·Ïfi˜ Ï·˚Îfi˜, οÙÈ Ô˘ Û˘ÓÂ·ÁfiÙ·Ó fiÙÈ fiÛÔÈ Â›¯·Ó
¯ÂÈÚÔÙÔÓËı› ·fi ·˘ÙfiÓ ‹Ù·Ó ·ÏÔ› Ï·˚ÎÔ›. √È ¯ÂÈÚÔÙÔӛ˜ ÙˆÓ ·ÓÒÙÂÚˆÓ Î·È Î·ÙÒÙÂÚˆÓ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÒÓ ÙÔ˘
À„›ÛÙÔ˘, fiÛ˜ ¤ÁÈÓ·Ó Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÂÓÓ¤· Î·È ϤÔÓ
¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ‰Â‡ÙÂÚ˘ ·ÙÚÈ·Ú¯›·˜ ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘, ‹Ù·Ó
ÙfiÛÔ ÔÏ˘¿ÚÈı̘ ÒÛÙÂ Ë ·Î‡ÚˆÛ‹ ÙÔ˘˜ ı· ÚÔηÏÔ‡Û ÙÂÚ¿ÛÙÈ· ·Ó·ÛٿوÛË Û fiÏË ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹.
∞˘Ùfi Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ Î·ıÒ˜ ·ÎfiÌ· Î·È ÔÈ ÈÁÓ·ÙÈ·ÓÔ› Ô˘
›¯·Ó ·ÔÌ›ÓÂÈ Î·È Â›¯·Ó ‹‰Ë ·Ó·ÎÏËı› ·fi ÙËÓ ÂÍÔÚ›· Î·È ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó ÙËÓ È‰È·›ÙÂÚË Â‡ÓÔÈ· Ù˘ ƒÒÌ˘,
ÌÈÛÔ‡Û·Ó ÂÍ›ÛÔ˘ ÙÔÓ ºÒÙÈÔ.
¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ÂÍËÁ‹ÛÔ˘Ó ÛÙÔÓ
¿· ™Ù¤Ê·ÓÔ fiÙÈ ‹Ù·Ó ··Ú·›ÙËÙÔ Ó· ‰È¢ıÂÙËı› ÙÔ
˙‹ÙËÌ·. ∞Ó fï˜ Ô ¿·˜ ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ÛÙËϛ٢ ÙËÓ
ÂÎÏÔÁ‹ ÙÔ˘ ÔÌÒÓ˘ÌÔ˘ ·Ó‹ÏÈÎÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, ηÓ›˜ ‰ÂÓ
ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ʤÚÂÈ ÏÔÁÈ΋ ·ÓÙ›ÚÚËÛË Û ·˘Ù‹ ÙË
ÏÔÁÈ΋ ‰È·Ì·ÚÙ˘Ú›·. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, ·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ ÛÙËÓ
¿ÎÚË ÙÔ ˙‹ÙËÌ· ÁÈ· ÙËÓ ¤Á΢ÚË ‹ ¿Î˘ÚË ¯ÂÈÚÔÙÔÓ›·
ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘, ·ÎÔÏÔ˘ıԇ̠ÙË ÁÓÒÌË Ô˘ ÂͤÊÚ·Û Ô
¶›¯ÏÂÚ, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ οı ·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÛË ÁÈ’ ·˘Ùfi ÙÔ
ı¤Ì· ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ‹Ù·Ó
ÂÓÙÂÏÒ˜ ¿ÙÔË ·ÊÔ‡ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∏′ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ Â›ÛËÌ· ÙÔÓ ºÒÙÈÔ ˆ˜ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Î·È Û˘Ó¤Ú·Í Ì ·ÓËÁ˘ÚÈÎfi ÙÚfiÔ Ì·˙› ÙÔ˘. ∂ÈϤÔÓ, Î·È Ô ‰È¿‰Ô¯Ô˜
ÙÔ˘ ¿· ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ ºÔÚÌfi˙Ô˘, ÙÔ 891, Â¤ÌÂÓ ӷ
ÈÛ¯˘Ú›˙ÂÙ·È fiÙÈ fiÛÔÈ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ ºÒÙÈÔ,
·ÎfiÌ· Î·È ·Ó ˙ËÙÔ‡Û·Ó Û˘ÁÁÓÒÌË, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó·
Á›ÓÔ˘Ó ‰ÂÎÙÔ› ÛÙÔ˘˜ ÎfiÏÔ˘˜ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ·Ú¿
ÌfiÓÔ ˆ˜ ·ÏÔ› Ï·˚ÎÔ›. ◊Ù·Ó Ê˘ÛÈο ·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ Û ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ·Ú·ÏÔÁÈÛÌÔ‡˜ Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋
∂ÎÎÏËÛ›·. ŒÙÛÈ, ηٿ ÙËÓ ·ÙÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ∞ÓÙˆÓ›Ô˘ μ′
ÙÔ˘ ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˘ ∫·˘Ï¤·, Ô˘ ‰È·‰¤¯ÙËΠÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ™Ù¤Ê·ÓÔ Ô˘ ¤ı·Ó ÙÔ 893, Û˘ÁÎÏ‹ıËÎÂ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÌÂÁ¿ÏË Û‡ÓÔ‰Ô˜ Ì ÛÎÔfi Ó·
·ÔÚÚ›„ÂÈ ÙËÓ ·fiÊ·ÛË ÙÔ˘ ºÔÚÌfi˙Ô˘, ·ÔʇÁÔÓÙ·˜ fï˜ ηٿ Ù· ÏÔÈ¿ ¿ÌÂÛË Ú‹ÍË Ì ÙË ÚˆÌ·˚΋
∂ÎÎÏËÛ›·. ∏ Ú‹ÍË ‚¤‚·È· ‰ÂÓ ‹ÚıÂ, ·ÏÏ¿ Ë ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· Â¤ÌÂÓ ӷ ·ÔÎÏ›ÂÈ fiÛÔ˘˜ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËηÓ

[143]

·fi ÙÔÓ ºÒÙÈÔ. ª¿ÏÈÛÙ·, ·ÚÓÔ‡ÓÙ·Ó Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ
Î·È ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ ∞ÓÙÒÓÈÔ. ΔÔ
·Ú¿‰ÔÍÔ Â›Ó·È fiÙÈ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ÂÁ›ÚÂÈ Ù¤ÙÔȘ
··ÈÙ‹ÛÂȘ, ÂÓÒ Â›¯·Ó ‹‰Ë ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Ó ÌÂÁ¿ÏË ·Ó·ÛٿوÛË Î·È Â˘ÙÂÏÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ·ÙÈÎÔ‡
·ÍÈÒÌ·ÙÔ˜ ÛÙË ƒÒÌË, Û ٤ÙÔÈÔ ÛËÌÂ›Ô ÒÛÙ ·fi ÙÔ
ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ºÔÚÌfi˙Ô˘, Û ‰È¿ÛÙËÌ· ÌfiÏȘ ‰‡Ô ÂÙÒÓ,
·fi ÙÔ 896 ¤ˆ˜ ÙÔ 898, ¤ÓÙ ¿˜ η٤Ϸ‚·Ó ÙÔÓ
·ÓÒÙ·ÙÔ ıÚfiÓÔ Ù˘ ¢‡Û˘. ∞ÎfiÌ· ÈÔ ·Ú¿‰ÔÍÔ,
fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ·Ú·‰Ô¯‹ ÙÔ˘ ¶›¯ÏÂÚ, Â›Ó·È fiÙÈ Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ‰ÂÓ ı¤ÏËÛ ӷ
ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ ÙȘ Â˘Ï·‚›˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙË ¢‡ÛË Ì¤¯ÚÈ ÙȘ
̤Ú˜ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∫ËÚÔ˘Ï·Ú›Ô˘, ·Ó Î·È ı· ‹Ù·Ó
Ôχ ÏÔÁÈÎfi Ó· οÓÂÈ Î¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ÂˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓË ·fi
ÙËÓ ¿ıÏÈ· ηٿÛÙ·ÛË ÙˆÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ
ÛÙË ƒÒÌË, Ë ÔÔ›· Û˘Ó¯›ÛÙËΠ·‰È¿ÎÔ· ۯ‰fiÓ fiÏÔ
·˘Ùfi ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ·, ‰ËÏ·‰‹ ÁÈ· ÂÓ¿ÌÈÛË ÂÚ›Ô˘ ·ÈÒÓ·.
¶ÔÙ¤ ‰ÂÓ ¤ÁÈÓ ÈÔ Ê·ÓÂÚfi ÙÔ fiÛÔ ‹ıÂÏ·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ›
Ì·˜ ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ÂÓfiÙËÙ·˜ ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ Î·È
ÔÙ¤ ‰ÂÓ ¤‰ÂÈÍ·Ó ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË Î·ÚÙÂÚÈÎfiÙËÙ· ηÈ
·ÓÔ¯‹ ÁÈ’ ·˘Ùfi. ™ÙË ƒÒÌË ·fi ÙÔ 882 ̤¯ÚÈ ÙÔ 1049,
·fi ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ∏′ ̤¯ÚÈ ÙÔÓ §¤ÔÓÙ· £′, η٤Ϸ‚·Ó
ÙËÓ ·Ú¯‹ 46 ¿˜, ÂÓÒ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔ
›‰ÈÔ ‰È¿ÛÙËÌ·, ·fi ÙÔÓ ºÒÙÈÔ ‰ËÏ·‰‹ ̤¯ÚÈ ÙÔÓ ∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ, ·Ó¤‚ËÎ·Ó ÛÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ·ÙÈÎfi ıÚfiÓÔ ÌfiÓÔ 16
·ÙÚȿگ˜. ∞fi ·˘Ùfi ‹‰Ë ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜, ‰ËÏ·‰‹ ÙË Û˘¯Ó‹ ÂÓ·ÏÏ·Á‹ ÙˆÓ ·ÒÓ, Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ Ë ∂ÎÎÏËÛ›·
ÛÙË ƒÒÌË Û˘ÁÎÏÔÓÈ˙fiÙ·Ó ·fi ÔÏϤ˜ ·Ó·Ù·Ú¿ÍÂȘ.
∞˘Ùfi fï˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙfi. √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi
ÂΛÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¿˜ ‹Ù·Ó Ù· ÏÈÁfiÙÂÚÔ ÂӉ‰ÂÈÁ̤ӷ
¿ÙÔÌ·. ∫˘Ú›ˆ˜ ηٿ ÙÔ ÚÒÙÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ·
›Û¯˘Û ÛÙË ƒÒÌË Ë ÏÂÁfiÌÂÓË ·fi ÙÔ˘˜ ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡˜
ÔÚÓÔÎÚ·Ù›·, ‰ËÏ·‰‹ Ë ·fiÏ˘ÙË ·ÓÙÔ‰˘Ó·Ì›· ÙÚÈÒÓ
·Û›ÁÓˆÛÙˆÓ ÁÈ· ÙËÓ Î·ÎÔ‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ Á˘Ó·ÈÎÒÓ, Ù˘
£ÂÔ‰ÒÚ·˜ Î·È ÙˆÓ ‰‡Ô ı˘Á·Ù¤ÚˆÓ Ù˘, ª·ÚÔΛ·˜ ηÈ
£ÂÔ‰ÒÚ·˜ Ù˘ ÓÂfiÙÂÚ˘, ÔÈ Ôԛ˜ ¯ÂÈÚÔÙÔÓÔ‡Û·Ó Î·È
ηı·ÈÚÔ‡Û·Ó ˆ˜ ¿˜, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙȘ ÂÈı˘Ì›Â˜
ÙÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ÂÚ·ÛÙ¤˜ ÙÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜. °ÂÓÈο,
‹Ù·Ó Ù¤ÙÔÈ· Ë ¤ÎÙˆÛË ÙˆÓ ËıÒÓ ÛÙË ƒÒÌË Î·È ÛÂ

ŸÛÔÈ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ ºÒÙÈÔ,
·ÎfiÌË ÎÈ ·Ó ˙ËÙÔ‡Û·Ó Û˘ÁÁÓÒÌË, ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· Á›ÓÔ˘Ó ‰ÂÎÙÔ› ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·
·Ú¿ ÌfiÓÔÈ ˆ˜ ·ÏÔ› Ï·˚ÎÔ›.

[144]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ πÙ·Ï›·, ηıÒ˜ Î·È Ë ·Û¤‚ÂÈ· ÚÔ˜ Ù·
ı›·, ÒÛÙÂ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ÈÛÙÔÚÈÎfi ™ÏfiÛÂÚ, ·Ó Ë
·ÚÂÙ‹ Î·È Ë ıÚËÛΛ· ‹Ù·Ó ·fi Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· Ô˘ ›ӷÈ
ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ Ó· ηٷÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ·˘Ùfi, ÙÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ ı· ›¯·Ó ÂÍ·ÏÂÈÊı› ÛÂ
ÂΛӘ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜. ∂ÓÒ ¤ÙÛÈ ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÌÂ
ÙÔ˘˜ ¿˜, ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÂΛÓË ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ·Ó¤‚ËÎ·Ó ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ ¿Ó‰Ú˜, ÔÚÈṲ̂ÓÔÈ ÂÎ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ‰È¤Ú„·Ó ÁÈ· ÙËÓ ·ÚÂÙ‹ Î·È ÙË
ÛÙ·ıÂÚfiÙËÙ· ÙÔ˘ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· ÙÔ˘˜. ŸÏÔÈ, ÂÎÙfi˜ ·fi
¤Ó·Ó, ÙÔÓ £ÂÔʇϷÎÙÔ, ‰ÂÓ ÚÔοÏÂÛ·Ó ÛοӉ·Ï· ÛÙÔ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÎfiÛÌÔ. ΔÈ ÂÌfi‰ÈÛ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜ ·Ó
fi¯È Ó· ‰È·Îfi„Ô˘Ó Û¯¤ÛÂȘ Ì ÌÈ· ∂ÎÎÏËÛ›· Ô˘ ›¯Â
ηٷÓÙ‹ÛÂÈ ·Ó¿ÍÈ· Ó· ʤÚÂÈ ·˘Ùfi ÙÔ ÈÂÚfi fiÓÔÌ·, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ó· ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÔ˘Ó Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó Ù· ÚˆÙ›·
Ù˘ ˙ËÙÒÓÙ·˜ ÙËÓ ÎÚ›ÛË Ù˘ Î·È ÙËÚÒÓÙ·˜ ÁÂÓÈο ÌÈ·
ÛÙ¿ÛË ·¤Ó·ÓÙ› Ù˘ Û·Ó Ó· ‹Ù·Ó ÂΛÓË Ô˘ ÚÔ¤‰Ú¢Â
Û fiϘ ÙȘ ∂ÎÎÏËۛ˜ ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘; ªfiÓÔ
Ë ÂÈı˘Ì›· Ó· ÌË ‰È·Û·Ï¢ıÔ‡Ó Ù· Û‡Ìʈӷ Ì ·˘ÙÔ‡˜
ηıÈÂڈ̤ӷ ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡ Î·È Ó· ÌË
‰ÒÛÔ˘Ó ·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· ÙË ‰È¿ÛÙ·ÛË, ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó ›¯·Ó
Ôχ ηÏÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ ÁÈ· οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi
˘¤ÌÂÈÓ·Ó Ù· ·›Û¯Ë ÙˆÓ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹Ì·ÙˆÓ Ù˘ £ÂÔ‰ÒÚ·˜ Î·È Ù˘ ª·ÚԢΛ·˜ Î·È Ê¿ÓËÎ·Ó ·ÓÂÎÙÈÎÔ› ÛÙË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ ÙˆÓ ·ÒÓ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ ÂÚ›ÊËÌÔ ˙‹ÙËÌ·
Ù˘ ÙÂÙÚ·Á·Ì›·˜ ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ· ™Δ′, ÙËÓ ·Ú¿ÓÔÌË ÂÎÏÔÁ‹
Î·È ÙÔÓ ÙÚfiÔ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë £ÂÔÊ˘Ï¿ÎÙÔ˘.

ΔÔ ˙‹ÙËÌ· Ù˘ ÙÂÙÚ·Á·Ì›·˜
- √ ÂÍ·›ÚÂÙÔ˜ ·ÙÚȿگ˘
¡ÈÎfiÏ·Ô˜
•¤ÚÔ˘Ì fiÙÈ Ô §¤ÔÓÙ·˜ ™Δ′ Û¿ÓÈ· ÂÊ¿ÚÌÔÛ ÛÙËÓ
ȉȈÙÈ΋ ÙÔ˘ ˙ˆ‹ ÙȘ ·Ú¯¤˜ Ù˘ ËıÈ΋˜ Ô˘ ‡ÎÔÏ· ÍÂÛÙfiÌÈ˙Â. ∞·ÁfiÚ¢Û ¤ÙÛÈ, Ì ÙËÓ 91Ë ¡Â·Ú¿ ÙÔ˘ ÙË
Û˘Ì‚›ˆÛË Ì Âڈ̤ÓË, ·ÔηÏÒÓÙ·˜ ÙËÓ «fi¯È ÌfiÓÔ
‡‚ÚË ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ›ÛÙ˘ ·ÏÏ¿ Î·È Ù˘ ʇÛ˘». ∂ÈϤÔÓ, Ì ÙËÓ 90‹ ÂÈ·ڈÓ ÙÔ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi ‰›Î·ÈÔ,
ÙÔ ÔÔ›Ô fi¯È ÌfiÓÔ ··ÁfiÚ¢ ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙÔÓ Ù¤Ù·ÚÙÔ
Á¿ÌÔ ·ÏÏ¿ Ì ‰˘ÛÎÔÏ›· Â¤ÙÚÂ ÙÔÓ ÙÚ›ÙÔ, fiÚÈÛÂ
«·˘ÙÔ› Ô˘ οÓÔ˘Ó ÙÚ›ÙÔ Á¿ÌÔ Ó· ÂÚÓÔ‡Ó ·fi ‰›ÎË»
Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÚÒÙÔ˜ ·˘Ùfi˜ ·Ú·‚›·ÛÂ Î·È ÙȘ ‰‡Ô
·˘Ù¤˜ ‰È·Ù¿ÍÂȘ. ∂ÓÒ ˙Ô‡Û ·ÎfiÌ· Ë ÚÒÙË ÙÔ˘ Û‡˙˘ÁÔ˜, Ë £ÂÔÊ·ÓÒ, ‰È¤Ú·Í ÌÔȯ›· Î·È Û˘˙Ô‡Û Ì ÙË
∑ˆ‹53, Ô˘ ‹Ù·Ó ı˘Á·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ™Ù˘ÏÈ·ÓÔ‡ ∑·Ô‡ÙÛ·.
∞˘Ù‹ ‰ËÏËÙËÚ›·Û ÙÔ ‰ÈÎfi Ù˘ Û‡˙˘ÁÔ Î·È ÌfiÚÂÛÂ
¤ÙÛÈ Ó· ÙËÓ ·ÓÙÚ¢Ù› Ô §¤ÔÓÙ·˜, ÌfiÏȘ ¤ı·ÓÂ Ë £ÂÔÊ·ÓÒ, οÓÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ Á¿ÌÔ ÙÔ˘.

√ ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ Á¿ÌÔ˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ ÌÂÁ¿ÏÔ
ÛοӉ·ÏÔ Î·È Ô ÙfiÙ ·ÙÚȿگ˘ ∞ÓÙÒÓÈÔ˜ Ô ∫·˘Ï¤·˜
·ÚÓ‹ıËΠӷ ÙÔÓ Â˘ÏÔÁ‹ÛÂÈ, ÂÓÒ Ô ÎÏËÚÈÎfi˜ ÙÔ˘ ·Ï·ÙÈÔ‡ Ô˘ ÙÔ ¤Î·Ó ηı·ÈÚ¤ıËÎÂ. ⁄ÛÙÂÚ· ·fi ¤Ó· ¯ÚfiÓÔ
Î·È ÔÎÙÒ Ì‹Ó˜ Ë ∑ˆ‹ ¤ı·ÓÂ Î·È Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ô §¤ÔÓÙ·˜ ‹Ú ÙÚ›ÙË Û‡˙˘ÁÔ, ÙËÓ ∂˘‰ÔΛ·, Ô˘ ηٷÁfiÙ·Ó
·fi ÙË ª·ÈÔÓ›· Î·È ‹Ù·Ó ·Û›ÁÓˆÛÙË ÁÈ· ÙËÓ ÔÌÔÚÊÈ¿
Ù˘, ¤ı·Ó fï˜ ηٿ ÙÔÓ ÚÒÙÔ ÙÔÎÂÙfi Ì·˙› Ì ÙÔ
·È‰›. ΔfiÙÂ Ô §¤ÔÓÙ·˜, ηıÒ˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ‰È¿‰Ô¯Ô, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÂÈ Û ٤ٷÚÙÔ Á¿ÌÔ Î·È ‰È¿ÏÂÍ ÁÈ’
·˘Ùfi ÙË ∑ˆ‹ ∫·Ú‚ˆÓÔ„›Ó·54, ÙËÓ ÂÁÁÔÓ‹ ‹ ‰ÈÛ¤ÁÁÔÓË
Ù˘ ·‰ÂÏÊ‹˜ ÙÔ˘ ÔÌÔÏÔÁËÙ‹ £ÂÔÊ¿ÓË, Ù· ÎfiηϷ ÙÔ˘
ÔÔ›Ô˘ ‚¤‚·È· ¤ÙÚÈÍ·Ó ÛÙÔ Ù¿ÊÔ ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙÔ ÛοӉ·ÏÔ
Ô˘ ÚÔοÏÂÛÂ Ë ·ÓÈ„È¿ ÙÔ˘. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ô §¤ÔÓÙ·˜ ·Ú¯Èο Û˘˙Ô‡Û ̷˙› Ù˘ Î·È ÌfiÓÔ ·ÊÔ‡ ·˘Ù‹ Á¤ÓÓËÛ ÁÈÔ,
ÙÔ ÌÂÙ¤ÂÈÙ· ‚·ÛÈÏÈ¿ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ÙÔÓ ¶ÔÚÊ˘ÚÔÁ¤ÓÓËÙÔ, ‰È¤Ù·Í ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ó· ¢ÏÔÁ‹ÛÂÈ ÙÔ Á¿ÌÔ
·˘Ùfi. ∞ÏÏ¿ ‹‰Ë ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ô
·Â›ÌÓËÛÙÔ˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ª˘ÛÙÈÎfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó Ë ÚÔÛˆÔÔ›ËÛË Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜ ÔÚıfiÙËÙ·˜ Î·È ·Ó‰Ú›·˜.
¢ÂÓ ·Ó¯fiÙ·Ó ÙËÓ Í‰ȿÓÙÚÔË ·Ú·‚›·ÛË fiÏˆÓ ÙˆÓ ÈÂÚÒÓ Î·È ÔÏÈÙÈÎÒÓ ÓfïÓ. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ·Ó¤Ï·‚Â
‰‡ÛÎÔÏÔ ·ÁÒÓ· ÁÈ· ÙËÓ ˘ÂÚ¿ÛÈÛË ÙÔ˘ ‰Èη›Ô˘ ηÈ
ÙÔ˘ ηı‹ÎÔÓÙÔ˜, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ¤ÂÈÙ· ·fi ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ ÙÂÏÈο ı· ¤ÊÂÚÓ Ì ÂÈÙ˘¯›· Û ¤Ú·˜, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È ÛÙÔ˘˜ ¿˜ Ô˘ ·Ó·‰Â›¯ıËÎ·Ó Û‡ÌÌ·¯ÔÈ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿.
√ ·ÙÚȿگ˘ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ Û fiÏË ·˘Ù‹ ÙËÓ ˘fiıÂÛË
Û˘ÌÂÚÈʤÚıËΠ̠ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ· Î·È ÛÙ·ıÂÚfiÙËÙ·.
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ÚÔÙÔ‡ ·Ôηχ„ÂÈ ÙÔ ÛÎÔfi ÙÔ˘ Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÂÈ Û ٤ٷÚÙÔ Á¿ÌÔ, ˙‹ÙËÛ ӷ ‚·ÊÙÈÛÙ› ÙÔ ‚Ú¤ÊÔ˜. √ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ʤÚıËΠ̠ÂÈ›ÎÂÈ·, ¤¯ÔÓÙ·˜ ›Ûˆ˜
ÛÙÔ Ì˘·Ïfi ÙÔ˘ Î·È ÙÔ Û˘ÌʤÚÔÓ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ô˘ ›¯Â
·Ó¿ÁÎË ·fi ¤Ó· ‰È¿‰Ô¯Ô. £ÂÒÚËÛ fiÙÈ ÙÔ ·È‰› ÌÔÚÔ‡Û ӷ ‚·ÊÙÈÛÙ› Î·È Ó· ˘ÈÔıÂÙËı› ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿,
·ÏÏ¿ ÌfiÓÔ Ì ÙÔÓ fiÚÔ fiÙÈ ı· ÛÙ·Ì·ÙÔ‡Û ӷ Û˘˙› ÌÂ
ÙË ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ ·È‰ÈÔ‡. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ·ÊÔ‡ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜
ÔÚΛÛÙËΠfiÙÈ ı· ÂÁη٤ÏÂÈ ÙË ∑ˆ‹, ÙÂϤÛÙËΠÌÂ
·ÓËÁ˘ÚÈÎfi ÙÚfiÔ ÙÔ Ì˘ÛÙ‹ÚÈÔ ÙÔ˘ ‚·ÊÙ›ÛÌ·ÙÔ˜ ηٿ
ÙË ÁÈÔÚÙ‹ ÙˆÓ £ÂÔÊ·Ó›ˆÓ ÙÔ˘ 906. ªfiÏȘ fï˜ ¤Ú·Û·Ó ÙÚÂȘ ̤Ú˜ ·fi ÙË ‚¿ÊÙÈÛË, Ë ∑ˆ‹ Ì ‚·ÛÈÏÈ΋
Û˘Óԉ›· ¤ÊÙ·Û ÛÙ· ·Ó¿ÎÙÔÚ· Î·È ÛÙÂÊ·ÓÒıËΠÙÔ
‚·ÛÈÏÈ¿. ΔÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÛοӉ·ÏÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ, ÂÂȉ‹ Ô
§¤ÔÓÙ·˜ ‹ÍÂÚ fiÙÈ Ô‡ÙÂ Ô ·ÙÚȿگ˘ Ô‡Ù ¿ÏÏÔ˜ ηÓ›˜ ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ ‰ÂÓ ı· ¢ÏÔÁÔ‡Û ·˘Ùfi ÙÔ Á¿ÌÔ, ÊfiÚÂÛÂ Ô ›‰ÈÔ˜ ÙÔ ÛÙÂÊ¿ÓÈ ÛÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ Ù˘ ∑ˆ‹˜ Î·È Ù¤ÏÂÛ ÙÔ Ì˘ÛÙ‹ÚÈÔ, ÌÂ Û˘Ó¤ÂÈ· Ó· Â›Ó·È Ô ›‰ÈÔ˜ Î·È Á·ÌÚfi˜ Î·È ÈÂÚ¤·˜. ∞ÏÏ¿ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ›¯Â, Ê·›ÓÂÙ·È,

[145]

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·
Ì ÙË ª·ÚÔΛ·.
ΔÔ 10Ô ·ÈÒÓ·
·Ú·ÙËÚ‹ıËÎÂ
¤ÎÏ˘ÛË ËıÒÓ ÛÙË
ƒÒÌË, ·ÊÔ‡
·ÌÊÈ‚fiÏÔ˘ ËıÈ΋˜
Á˘Ó·›Î˜, fiˆ˜ Ë
£ÂÔ‰ÒÚ· Î·È ÔÈ ‰‡Ô
ÎfiÚ˜ Ù˘, ª·ÚÔΛ·
Î·È £ÂÔ‰ÒÚ· Ë
ÓÂfiÙÂÚË, ·Ó¤‚·˙·Ó
Î·È Î·Ù¤‚·˙·Ó ÛÙÔÓ
·ÈÎfi ıÚfiÓÔ ÙÔ‡˜
ÂÚ·ÛÙ¤˜ Î·È ÙÔ˘˜
ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜.
WHITE IMAGES/SCALA

[146]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

æËÊȉˆÙfi ÛÙËÓ
›ÛÔ‰Ô ÙÔ˘
Ó¿ÚıËη ÙÔ˘ Ó·Ô‡
Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜.
√ §¤ÔÓÙ·˜ ™Δ′
·ÓÙÚ‡ÙËÎÂ
Ù¤ÛÛÂÚȘ ÊÔÚ¤˜,
ÂÓÒ Â›¯Â
ÂÈ΢ÚÒÛÂÈ
Ô ›‰ÈÔ˜
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡˜
ÓfiÌÔ˘˜ ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
··ÁfiÚ¢·Ó ÙÔÓ
٤ٷÚÙÔ Á¿ÌÔ.
WERNER FORMAN
ARCHIVE/SCALA

·ÌÊÈ‚Ôϛ˜ ÁÈ· ÙÔ Î‡ÚÔ˜ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÙÂÏÂÙ‹˜ Î·È ‚Ú‹ÎÂ
¤Ó·Ó ÂÈı‹ÓÈÔ ÈÂÚ¤·, Ô˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó £ˆÌ¿˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ Â·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ÈÂÚÔÙÂÏÂÛÙ›·. ªÚÔÛÙ¿ ÛÙ·
Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ ·˘Ù¿ ÛÊ¿ÏÌ·Ù·, Ô ·ÙÚȿگ˘ ·Ú¤ÌÂÈÓ ÛÙ·ıÂÚfi˜ ÛÙȘ ÂÔÈı‹ÛÂȘ ÙÔ˘ Î·È ‰È·Ù‹ÚËÛÂ
ÙËÓ ˘ÔÌÔÓ‹ ÙÔ˘. ∫·ı·›ÚÂÛ ÙÔÓ ÈÂÚ¤· £ˆÌ¿, ·Ú·Î¿ÏÂÛ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ó· ÌËÓ ÂÈÌ›ÓÂÈ ÛÙÔÓ ·Ú¿ÓÔÌÔ
Á¿ÌÔ, ·Ú·ı¤ÙÔÓÙ·˜ fiÏ· Ù· ηٷÛÙÚÔÊÈο ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ·˘Ù‹˜ Ù˘ ·Ú·‚›·Û˘ ÙˆÓ ÓfïÓ. ¶·Ú·Ù‹ÚËÛÂ
ÂÈϤÔÓ, fiÙÈ, ·Ó Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ϤÁÂÙ·È ¿ÁÚ·ÊÔ˜ ÓfiÌÔ˜,
ϤÁÂÙ·È ¤ÙÛÈ «fi¯È ÁÈ· Ó· ·Ú·ÓÔÌ› Î·È Ó· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ› ·ÏÒ˜ ÙȘ ÂÈı˘Ì›Â˜ ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ Ù· ¿ÁÚ·Ê· ¤ÚÁ·
ÙÔ˘ Ó· Â›Ó·È Ù¤ÙÔÈ· fiˆ˜ Ô ¤ÁÁÚ·ÊÔ˜ ÓfiÌÔ˜».
∫·ıÒ˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰ÂÓ ÌÂÙ·ÂÈıfiÙ·Ó, ÙÔÓ ·Ú·Î¿ÏÂÛ ıÂÚÌ¿ Ó· ¯ˆÚ›ÛÂÈ ·fi ÙË ∑ˆ‹, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ì¤¯ÚÈ Ó· ÚÔÛÎÏËıÔ‡Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ Ù˘ ƒÒÌ˘ Î·È ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ ÁÈ· Ó·
·ÔÊ·Û›ÛÔ˘Ó fiÏÔÈ Ì·˙› ÁÈ· ÂΛÓÔ ÙÔ ˙‹ÙËÌ·. √ §¤ÔÓÙ·˜ fï˜ Ô‡Ù Û ·˘Ùfi Û˘ÌÊÒÓËÛÂ, ϤÁÔÓÙ·˜ fiÙÈ ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ˙‹ÛÂÈ Ô‡Ù ̛· ̤ڷ ¯ˆÚ›˜ ÙË ∑ˆ‹, ηÈ
ÙfiÙÂ Ô ·ÙÚȿگ˘ ÙÔ˘ ··ÁfiÚ¢Û ӷ ·Û΋ÛÂÈ Ù· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ÙÔ˘ ηı‹ÎÔÓÙ·. ∞ÏÏ¿ Ô §¤ÔÓÙ·˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ ӷ ˘Ô‚¿ÏÂÈ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ ÛÙËÓ
ÎÚ›ÛË Ù˘ ÎÔÈÓ‹˜ Û˘Ófi‰Ô˘ ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ, ¤ÁÚ·„Â
ÎÚ˘Ê¿ ÛÙË ƒÒÌË ·Ú·Î·ÏÒÓÙ·˜ Ó· ÛÙ·ÏÔ‡Ó ÂΛ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÁÈ· Ó· ÎÚ›ÓÔ˘Ó ÙË ‰È·Ì¿¯Ë ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘
Î·È ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ Ô ·ÙÚȿگ˘ ‰ÂÓ
ı¤ÏËÛ ӷ ¤¯ÂÈ Î·Ì›· Â›ÛËÌË Û˘Ó‰È·ÏÏ·Á‹ Ì ·˘ÙÔ‡˜
ÙÔ˘˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜, ÚÒÙÔÓ ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙Â
ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· ·ÔÊ·Û›ÛÔ˘Ó ·˘ÙÔ› ¯ˆÚ›˜ ÙË Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹ ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ ÙË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ηÈ, ‰Â‡ÙÂÚÔÓ, ÁÈ·Ù›
‹ÍÂÚ ·fi ÙÔ ÛÙfiÌ· ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ fiÙÈ Â›¯·Ó
¤ÚıÂÈ ÌfiÓÔ ÁÈ· Ó· ηٷ‰ÈοÛÔ˘Ó ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·. ∂Âȉ‹ fï˜ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ ӷ ·ÔʇÁÂÈ Î¿ıÂ Û˘˙‹ÙËÛË, › fiÙÈ ‰Â¯fiÙ·Ó Ó· Û˘ÓÔÌÈÏ‹ÛÂÈ È‰È·ÈÙ¤Úˆ˜
Ì·˙› ÙÔ˘˜ ÛÙ· ·Ó¿ÎÙÔÚ· ·ÚÔ˘Û›· ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ·. ∞ÏÏ¿
Ô §¤ÔÓÙ·˜ ‰ÂÓ ÙÔ Â¤ÙÚÂ„Â Î·È ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ÚÔÛÂÙ·ÈÚÈÛÙ› ÌÂÚÈÎÔ‡˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ô˘ ‹Ù·Ó
ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô. ∫·ıÒ˜ ¤Ù˘¯Â Ì¿ÏÈÛÙ· ÂÓ Ì¤ÚÂÈ
Û ·˘Ù‹ ÙË Ú·‰ÈÔ˘ÚÁ›·, οÏÂÛ ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÛÂ
Á‡̷ ÙËÓ 1Ë ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 908 Î·È Î·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ Á‡̷ÙÔ˜ ‰È¤Ù·Í ӷ Û˘ÏÏËÊı› Î·È Ó· Ô‰ËÁËı› ÛÙËÓ ÂÍÔÚ›·, ¯ÂÈÚÔÙÔÓÒÓÙ·˜ ‰È¿‰Ô¯fi ÙÔ˘ ÙÔ Û‡ÁÎÂÏÏÔ ∂˘ı‡ÌÈÔ. ŸÏ· ·˘Ù¿ ¤ÁÈÓ·Ó ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙÔ˘˜
ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÙÔ˘ ¿·, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‚¤‚·È· Ù· ÂÓ¤ÎÚÈÓ·Ó.
™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÂÈ·ڈÛ fiÛ· ›¯·Ó Á›ÓÂÈ Î·È Ô ¿·˜
™¤ÚÁÈÔ˜. √ ¶›¯ÏÂÚ Î·Ù·‰Èο˙ÂÈ Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈο ·˘Ù‹

ÙË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ÂÓÒ Ô ∂ÚÁÂÓÚÔ›ıÂÚ ÚÔÛ·ı› Ó· ‰ÈηÈÔÏÔÁ‹ÛÂÈ Ù· ÔÏÏ¿ ÛÊ¿ÏÌ·Ù¿ Ù˘, ϤÁÔÓÙ·˜ fiÙÈ ÛÙÔ˘˜ ¢˘ÙÈÎÔ‡˜ ÂÈÙÚ¤ÔÓÙ·Ó
fi¯È ÌfiÓÔ Ô Ù¤Ù·ÚÙÔ˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ Á¿ÌÔÈ.
∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, Ô ·ÙÚȿگ˘ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ηÙËÁÔÚ‹ıËΠˆ˜ „‡Ù˘, ηıÒ˜ ›¯Â ‰È·‚‚·ÈÒÛÂÈ Ì fiÚÎÔ
ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ fiÙÈ ı· ·¿ÏÏ·ÛÛ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ·fi ÙËÓ ÔÈÓ‹ Ô˘ Â¤‚·ÏÏÂ Ë ∂ÎÎÏËÛ›· Û ·˘Ùfi
ÙÔ ·‰›ÎËÌ·, οÙÈ fï˜ Ô˘ ‰ÂÓ ¤Î·ÓÂ. ŸÏ· ·˘Ù¿
fï˜ Â›Ó·È ÚÔÊ¿ÛÂȘ ÂÓ ·Ì·ÚÙ›·È˜. ∞Ó ÛÙÔ˘˜ ¢˘ÙÈÎÔ‡˜ ÂÈÙÚÂfiÙ·Ó Ô Ù¤Ù·ÚÙÔ˜ Á¿ÌÔ˜, Û ÂÌ¿˜ ··ÁÔÚ¢fiÙ·Ó Î·È ·fi ÙÔ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi ‰›Î·ÈÔ Î·È ·fi ÙÔÓ
ÔÏÈÙÈÎfi ÓfiÌÔ. ΔÔ ˙‹ÙËÌ· ‹Ù·Ó ·Ó ¤ÚÂ ӷ ÂÈÙÚ·› ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ó· ·Ú·‚È¿˙ÂÈ ÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÂÓÒ ÛÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ ‰›Î·ÈÔ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
ÁÚ·ÊfiÙ·Ó Î·ı·Ú¿ fiÙÈ «Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Â›Ó·È ˘Ô¯Úˆ̤ÓÔ˜ Ó· ÈηÓÔÔÈ› Î·È Ó· ÙËÚ› ÙÔ˘˜ ÂÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜
ڈ̷˚ÎÔ‡˜ ÓfiÌÔ˘˜». ΔÔ Âȯ›ÚËÌ· fiÙÈ Ô ·ÙÚȿگ˘
·ı¤ÙËÛ ÙËÓ ˘fiÛ¯ÂÛ‹ ÙÔ˘ ÁÈ· Û˘ÁÁÓÒÌË, ·ÎfiÌ· ηÈ
·Ó ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ ‰fiıËΠÔÙ¤ Ù¤ÙÔÈ· ˘fiÛ¯ÂÛË, Â›Ó·È Î¿ÙÈ ·Ú·¿Óˆ ·fi ÁÂÏÔ›Ô Î·ıÒ˜ ‰ÂÓ ·ÎÔ‡ÛÙËÎÂ
ÔÙ¤ Ó· ·ÏÏ¿˙Ô˘Ó ·ÌÔÈ‚·›· ı¤ÛË Ô ˘fi‰ÈÎÔ˜ Î·È Ô ‰ÈηÛÙ‹˜, Î·È Ó· ˘Ô‚¿ÏÏÂÙ·È Ô ‰ÈηÛÙ‹˜ ÛÙËÓ ·fiÊ·ÛË ÙÔ˘ ˘Ô‰›ÎÔ˘ ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ›ÛÙËΠÙÂÏÈο Ó·
·ıÂÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ÓfiÌÔ ÁÈ· ¯¿ÚË ÙÔ˘. ∏ ·Ï‹ıÂÈ·, ÏÔÈfiÓ,
Â›Ó·È fiÙÈ Ë ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·, Ë ÔÔ›· ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛÂ
Ó· η˘¯¤Ù·È ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· Ù˘ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙËÓ
ÔÏÈÙÈ΋ ÂÍÔ˘Û›·, ˘Ô¯ÒÚËÛ ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙË ı¤ÏËÛË
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜
∂ÎÎÏËÛ›·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ·ÁˆÓ›ÛÙËΠÁÈ· Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ
·ÏÒ‚ËÙ· Ù· ‰›Î·È· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. øÛÙfiÛÔ, ·Ú¿ Ù·
·Ú·¿Óˆ, ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ÂÈÎÚ¿ÙËÛÂ Ë ·ÓÙ›ÏË„Ë fiÙÈ Ë
·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ˘ËÚÂÙÔ‡Û ¿ÓÙ· ÙȘ ÂÈı˘Ì›Â˜
fiÛˆÓ Î˘‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó.
√ Ó¤Ô˜ ·ÙÚȿگ˘ ∂˘ı‡ÌÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ·¿ÏÏ·ÍÂ
·Ì¤Ûˆ˜ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ·fi ÙÔÓ ·ÊÔÚÈÛÌfi, Â·ÈÓÂ›Ù·È Î·È
·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ ÁÈ·Ù› ¤ÙÛÈ ÂÌfi‰ÈÛ ÙÔÓ §¤ÔÓÙ·
Ó· ÂΉÒÛÂÈ ÓfiÌÔ Ô˘ Ó· ÂÈÙÚ¤ÂÈ Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈο
fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔÓ ÙÚ›ÙÔ Á¿ÌÔ, ¯ˆÚ›˜ οÔÈÔ ÂÚÈÔÚÈÛÌfi,
·ÏÏ¿ Î·È ÙÔÓ Ù¤Ù·ÚÙÔ. ∂Ì›˜ ‰ÂÓ ı· ·ÚÓËıԇ̠fiÙÈ Ô
·ÙÚȿگ˘ ∂˘ı‡ÌÈÔ˜ ‹Ù·Ó ıÂÔÛ‚ԇÌÂÓÔ˜ ¿Ó‰Ú·˜
Î·È ÏfiÁÈÔ˜, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÈÛÙ‡ԢÌ fiÙÈ, fiÙ·Ó ·Ô‰¤¯ÙËΠÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ, ·¤Ê˘Á ÙÔ Î·Îfi Ô˘
¤ÁÈÓÂ, Ô‡Ù fiÙÈ ÚfiÏ·‚ οÔÈÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ. 줂·È·,
‰ÂÓ ı· ıˆÚÔ‡Û·Ì ˆ˜ οÙÈ Î·Ù·ÛÙÚÔÊÈÎfi ÙÔ ÂӉ¯fiÌÂÓÔ Ó· ÌËÓ ÔÚ›˙ÂÈ Ô ÓfiÌÔ˜ ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ Á¿ÌˆÓ
Ô˘ ÂÈÙÚ¤ÔÓÙ·È, ηıÒ˜ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÔÏϤ˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ÎÔÈӈӛ˜ ÛÙȘ Ôԛ˜ ÂÈÙÚ¤ÔÓÙ·È Ù¤ÛÛÂÚȘ ηÈ

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ Á¿ÌÔÈ, ¯ˆÚ›˜ ˆÛÙfiÛÔ Ó· ı›ÁÂÙ·È Ë ‰ËÌfiÛÈ· ËıÈ΋. ΔÔ Î·Îfi Â›Ó·È fiÙÈ, ÂÓÒ ˘‹Ú¯Â ÓfiÌÔ˜ Ô˘
··ÁfiÚ¢ ÙÔÓ Ù¤Ù·ÚÙÔ Á¿ÌÔ, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ηٷ·ÙÔ‡ÛÂ
ÛηӉ·ÏÈÛÙÈο ·˘Ùfi ÙÔ ÓfiÌÔ Î·È fiÙÈ, ÂÓÒ Ë ·ÚÌfi‰È·
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ·Ú¯‹ ÙÔÓ ÙÈÌÒÚËÛ ÁÈ’ ·˘Ùfi, Ë ‰˘ÙÈ΋
∂ÎÎÏËÛ›· ÚÔÛٿل ÙÔ ÛοӉ·ÏÔ, ÂÓÒ Ô ·ÙÚȿگ˘
∂˘ı‡ÌÈÔ˜ ÓfiÌÈ˙ fiÙÈ ÙÔ Ù·ÎÙÔÔÈÔ‡ÛÂ Û˘Á¯ˆÚÒÓÙ·˜
ÙËÓ ·Ú¿‚·ÛË. º·›ÓÂÙ·È fï˜ fiÙÈ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰ÂÓ ıÂÒÚËÛ ÈηÓÔÔÈËÙÈ΋ ·˘Ù‹ ÙË Û˘ÁÁÓÒÌË.
°È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi, ¤ÂÈÙ· ·fi Ù¤ÛÛÂÚ· ¯ÚfiÓÈ·, ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 912, Ï›Á˜ ̤Ú˜ ÚÔÙÔ‡ Âı¿ÓÂÈ, Û˘ÌÊÒÓËÛÂ
Ó· ·Ó·ÎÏËı› ·fi ÙËÓ ÂÍÔÚ›· Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ Î·È Ó· ÙÔ˘
·Ô‰Ôı› Ô ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi˜ ıÚfiÓÔ˜ Î·È Ô ∂˘ı‡ÌÈÔ˜ Ó·
ÂΉȈ¯ı› Î·È Ó· ÂÍÔÚÈÛÙ›55. ªÂ ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ, ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ô ¶›¯ÏÂÚ, Ë ƒÒÌË ÌÔÚÔ‡Û ӷ ηÙËÁÔÚ› ÙÔÓ
·˘Ùfi Ù˘ Î·È ÌfiÓÔ, ÂÊfiÛÔÓ Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ÚÔÛٿل ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ù˘ ηٿ Ù˘ ·È΋˜ ·fiÊ·Û˘. ª¿ÏÈÛÙ·, fi¯È ÌfiÓÔ ·Ó¤Ï·‚ ÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi
ıÚfiÓÔ Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜, ·ÏÏ¿ Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ·Ó¤Ï·‚Â Î·È ÙË
‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË Ù˘ ÔÏÈÙ›·˜. ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ· ™Δ′ ÛÙȘ 11 ª·˝Ô˘ 912, ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ ¤ÌÂÈÓ·Ó Ô ÁÈÔ˜
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Ô ¶ÔÚÊ˘ÚÔÁ¤ÓÓËÙÔ˜56, Î·È Ô

·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, ∞ϤͷӉÚÔ˜57, Ô ÔÔ›Ô˜ ·ÛÎÔ‡ÛÂ
ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ÂÍÔ˘Û›· Î·È ¤‰ÈˆÍ ÙË ∑ˆ‹ ·fi ÙËÓ
·˘Ï‹. ∞ÏÏ¿ Ô ∞ϤͷӉÚÔ˜ ¤ı·Ó ÛÙȘ 6 πÔ˘Ï›Ô˘ 913,
ÂÓÒ Ï›ÁÔ ÚÈÓ ·fi ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, ·ÊÔ‡ ‰ÈfiÚÈÛ ÙÔ˘˜
ÂÈÙÚfiÔ˘˜ ÙÔ˘ ·Ó‹ÏÈÎÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘, ¤ıÂÛ ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔ˘˜ ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ¡ÈÎfiÏ·Ô. ªÔÚ› ‚¤‚·È·
‡ÛÙÂÚ· ·fi ¤Ó· ¯ÚfiÓÔ, ̤ۈ Ù˘ ·˘ÏÈ΋˜ Ú·‰ÈÔ˘ÚÁ›·˜,
Ó· ·Ó·ÎÏ‹ıËÎÂ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ë ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘, Ë
ÔÔ›· ÚÔۤϷ‚ ӤԢ˜ Û˘Ì‚Ô‡ÏÔ˘˜ Î·È ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÂ
Ì·˙› Ì ¿ÏÏÔ˘˜ ·fi ÙËÓ ·˘Ï‹ ÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô, ·ÏÏ¿ Ô ·ÙÚȿگ˘ Ô˘ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠ¤ÙÛÈ ÌfiÓÔ ÛÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË
Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ‰ÂÓ ¤ÌÂÈÓ ¿Ú·ÁÔ˜. ∞Û¯ÔÏ‹ıËΠ¯ˆÚ›˜ Ó· οÓÂÈ ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÂȘ Ì ÙËÓ ·ÔηٿÛÙ·ÛË Ù˘
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ ÂÈÚ‹Ó˘, Ô˘ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ Ù·Ú¿ÛÛÂÙ·È fi¯È ÙfiÛÔ ÏfiÁˆ Ù˘ ‰È·ÊˆÓ›·˜ Ô˘ ›¯Â ÚÔ·„ÂÈ ·Ú¯Èο fiÛÔ ÏfiÁˆ ÙˆÓ ÚÔÛˆÈÎÒÓ Û˘ÌÊÂÚfiÓÙˆÓ Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó ÛÙÔ ÌÂٷ͇.
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, fiÙ·Ó ¤ÁÈÓ ·ÙÚȿگ˘ Ô ∂˘ı‡ÌÈÔ˜, ¿ÏÏÔÈ
·fi ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜, ÂÂȉ‹ ÊÔ‚‹ıËÎ·Ó ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿,
›ÛÙËÎ·Ó Ó· ·Úı› Ô ·ÊÔÚÈÛÌfi˜ Ô˘ ›¯Â „ËÊÈÛÙ›
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘, ‰È·ÙËÚÒÓÙ·˜ ¿ÓÙ· ÙËÓ ··ÁfiÚ¢ÛË
ÁÈ· ÙÔÓ Ù¤Ù·ÚÙÔ Á¿ÌÔ. ÕÏÏÔÈ fï˜ Ù¿¯ıËÎ·Ó Ì ÙÔÓ

[147]

[148]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¡ÈÎfiÏ·Ô, ÂÈ̤ÓÔÓÙ·˜ Ó· ·ÔÎÚÔ‡Ô˘Ó ·˘Ù‹ ÙË ‰È¢ı¤ÙËÛË ÙÔ˘ ˙ËÙ‹Ì·ÙÔ˜. √È ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ, Ô˘ ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎ·Ó ÓÈÎÔÏ·˝Ù˜, ÂΉÈÒ¯ıËÎ·Ó ·fi ÙȘ ÂÈÛÎÔ¤˜ ÙÔ˘˜,
Ô˘ ‰fiıËÎ·Ó ÛÙÔ˘˜ ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˘˜ ¢ı˘ÌÈ·ÓÔ‡˜.
∞ÚÁfiÙÂÚ·, fiÙ·Ó ·Ó‹Ïı ÛÙÔ ıÚfiÓÔ Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜, ·Ó¤Ï·‚·Ó Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· οÔÈÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÙÔ˘ ÙȘ ÂÈÛÎÔ¤˜ ÙÔ˘˜ ηÈ, ·fi ÙȘ ·ÏÏÂ¿ÏÏËϘ ·˘Ù¤˜ ·ÏÏ·Á¤˜ ÚÔÎÏ‹ıËηÓ, fiˆ˜ ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi, ÔÏÏ¿ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Î·È ‰È·ÈÚ¤ÛÂȘ. øÛÙfiÛÔ, ÔÈ ‰È·ÈÚ¤ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ‰ÂÓ
‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó Ô˘ÛÈ·ÛÙÈΤ˜ ‰È·ÊˆÓ›Â˜. ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ· ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ˘¿Ú¯ÂÈ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈÎfi˜ ÏfiÁÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ ¿ÚÛË ‹ ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË ÙÔ˘ ·ÊÔÚÈÛÌÔ‡ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÓÈÎÔÏ·˝Ù˜ Î·È Â˘ı˘ÌÈ·ÓÔ› Ó· Û˘ÌʈÓÔ‡Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ·ÊÔ‡ Î·È ÔÈ ‰‡Ô
Ï¢ڤ˜ ‹ıÂÏ·Ó ÙËÓ ··ÁfiÚ¢ÛË ÙÔ˘ ٤ٷÚÙÔ˘ Á¿ÌÔ˘.
™Â ÔÏϤ˜ fï˜ Â·Ú¯›Â˜ ˘‹Ú¯·Ó ‰ÈÏÔ› ·Ú¯ÈÂÚ›˜,
·˘ÙÔ› Ô˘ ›¯·Ó ¯ÂÈÚÔÙÔÓËı› ·fi ÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô Î·È
·˘ÙÔ› Ô˘ ›¯·Ó ¯ÂÈÚÔÙÔÓËı› ·fi ÙÔÓ ∂˘ı‡ÌÈÔ.
∏ ηٿÛÙ·ÛË ÚÔηÏÔ‡Û ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Î·È ‰È·ÈÚ¤ÛÂȘ, ÙȘ Ôԛ˜ Ô ·ÙÚȿگ˘ ı¤ÏËÛ ӷ ηÙÂ˘Ó¿ÛÂÈ
Ì ÙË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË Û‡ÓÂÛË Î·È ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ·. ŒÙÛÈ, ÁÈ·
·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÛÙË £‹‚· ‰È¤Ù·Í ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜, Ó· ÙÔ˘˜ ÂÍËÁ‹ÛÂÈ Ì ۷ʋÓÂÈ· fiÛÔ ¿ÙÔÔ ‹Ù·Ó Ó· ‰È·ÏËÎÙ›˙ÔÓÙ·È ÛÙÔÓ Ô›ÎÔ ÙÔ˘ £ÂÔ‡ Î·È Ó· ηϤÛÂÈ ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘
Ù¿ÛÛÔÓÙ·Ó Ì ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ Ó· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó ÛÙÔÓ
ÎÂÓÙÚÈÎfi Ó·fi Î·È ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÓÔÓÙ·È
ÛÙȘ ˘fiÏÔÈ˜ ÂÎÎÏËۛ˜, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÌË ‰È·Ù·Ú¿ÛÛÂÙ·È Ë Ù¿ÍË Ì¤¯ÚÈ Ë ı›· ¯¿ÚË Ó· ·ÔηٷÛÙ‹ÛÂÈ
ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË ÛÙÔ ¯ÚÈÛÙÂÒÓ˘ÌÔ ϋڈ̿ Ù˘. ∞ÏÏÔ‡
ÚÔ¤ÙÚÂ ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ô˘ ηÙ›¯·Ó ÌËÙÚÔfiÏÂȘ
Ó· Â›Ó·È Û˘Áηٷ‚·ÙÈÎÔ› Ì ÙÔ˘˜ ÚÔηÙfi¯Ô˘˜ ÙÔ˘˜.
°È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ¤ÁÚ·Ê ÛÙÔÓ πÁÓ¿ÙÈÔ Ù˘ ∫˘˙›ÎÔ˘:
«¡· ʤÚÂÛ·È ÊÈÏÈο Û ·˘ÙfiÓ Ô˘ ηÙ›¯Â ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· Ù˘ ∫˘˙›ÎÔ˘ ÚÈÓ ·fi ÙË ‰È΋ ÛÔ˘ ÈÂÚfiÙËÙ·». °ÂÓÈο, ÚÔÛ¿ıËÛ Ì οı ÙÚfiÔ Ó· Û˘Ì‚È‚¿ÛÂÈ Ù·
ÚfiÛˆ· ÁÈ· Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÛÙËÓ ·fi
ÎÔÈÓÔ‡ Ú‡ıÌÈÛË Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘.
∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ÂÈ̤ÓÔÓÙ·˜ ÛÙËÓ ÂÈı˘Ì›· Ô˘ ›¯Â
Ë ∂ÎÎÏËÛ›· Ì·˜ Ó· ·Ú·Ì¤ÓÂÈ Âӈ̤ÓË Ì ÙË ‰˘ÙÈ΋,
fiÛ˜ ·‰È˘ ÎÈ ·Ó ¯ÚÂÈ·˙fiÙ·Ó Ó· ˘Ô̤ÓÂÈ ·fi ·˘Ù‹,
¤ÁÚ·„ ÚÔ˜ ÙÔ ‰È¿‰Ô¯Ô ÙÔ˘ ™ÂÚÁ›Ô˘, ¿· ∞Ó·ÛÙ¿ÛÈÔ °′, ÂÈÛÙÔÏ‹, Ì ÙËÓ ÔÔ›·, ·ÊÔ‡ ÂÍ‹ÁËÛ ÌÂ
ÔÏÏ‹ ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ· Î·È Â˘Ú¤ÂÈ· fiÛÔ ÙÔÓ Ï‡ËÛÂ
Ë ‰È·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ ÚÔηÙfi¯Ô˘ ÙÔ˘, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ‰ÈηÈÔÏfiÁËÛ ÙË ‰È΋ ÙÔ˘ ÔÏÈÙÈ΋ ÁÈ· ÙËÓ ·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÛË
ÙÔ˘ ٤ٷÚÙÔ˘ Á¿ÌÔ˘ ηÈ, Ù¤ÏÔ˜, ·Ú·Î›ÓËÛ ÙÔÓ ¿·
Ó· Ù·¯ı› Ì ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜,

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

ηٷÎÚ›ÓÔÓÙ·˜ fiÛ· ¤ÁÈÓ·Ó ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜, Ú›¯ÓÔÓÙ·˜
ÙÔ ÊÙ·›ÍÈÌÔ Û ÂΛÓÔ˘˜ Ô˘ ›¯·Ó ·Ú·‚È¿ÛÂÈ ÙÔ
ÓfiÌÔ. °È· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ‰ÂÓ ‹Úı η̛·
·¿ÓÙËÛË ·fi ÙË ƒÒÌË ÏfiÁˆ Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘ Ô˘
ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÂΛ. ™ÙÔ ÌÂٷ͇, ÂÍÔÚ›ÛÙËΠ¿ÏÈ Ë ∑ˆ‹
·fi ÙËÓ ·˘Ï‹ Î·È fiÏË Ë Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ÂÍÔ˘Û›· ¤Ú·ÛÂ
ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ Û˘ÓÂÙÔ‡ ƒˆÌ·ÓÔ‡58. ŒÙÛÈ, Ô ·ÙÚȿگ˘
¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ÙÂÏÈο Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙË Ú‡ıÌÈÛË ÙÔ˘ ˙ËÙ‹Ì·ÙÔ˜ Ù˘ ÙÂÙÚ·Á·Ì›·˜ ÌfiÓÔ Ì ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·. ™˘ÁοÏÂÛ ÙÔ 921 ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÌÂÁ¿ÏË Û‡ÓÔ‰Ô, ÛÙËÓ ÔÔ›· «ÂÓÒıËÎ·Ó fiÏÔÈ
ÔÈ ÌËÙÚÔÔϛ٘ Î·È ÔÈ ÎÏËÚÈÎÔ› Ô˘ ›¯·Ó ‰È·¯ˆÚÈÛÙ›
Û Ô·‰Ô‡˜ ÙÔ˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ Î·È ÙÔ˘ ∂˘ı˘Ì›Ô˘», Û˘ÓÙ¿¯ıËΠÙfiÌÔ˜ ÂÓÒÛˆ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÈÛ¯‡ÂÈ Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·
Û ÂÌ¿˜ Î·È Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔÓ Ù¤Ù·ÚÙÔ Á¿ÌÔ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ù·
ÂÍ‹˜: «∞ÔÊ·ÈÓfiÌ·ÛÙÂ, ÏÔÈfiÓ, Ì ÎÔÈÓ‹ ÁÓÒÌË Î·È
ÎÚ›ÛË, ·fi ÙÔ ·ÚfiÓ ¤ÙÔ˜, Ô˘ Â›Ó·È ÙÔ 6428 (·fi ÎÙ›Ûˆ˜ ÎfiÛÌÔ˘), fiÁ‰Ô˘ ‰È·ÓÔÌ‹˜, ηӤӷ˜ Ó· ÌËÓ ÙÔÏÌ¿ÂÈ Ó· οÓÂÈ Ù¤Ù·ÚÙÔ Á¿ÌÔ, ·ÏÏ¿ Ó· Â›Ó·È Ï‹Úˆ˜
·fi‚ÏËÙÔ˜. ∫·È fiÔÈÔ˜ ‰Â›ÍÂÈ ÚÔı˘Ì›· Û ٤ÙÔÈÔ Û˘ÓÔÈΤÛÈÔ, ı· ÙÔ˘ ··ÁÔÚ‡ÂÙ·È Ë ·ÚÔ˘Û›· Û ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ Û‡Ó·ÍË Î·È Ë Â›ÛÔ‰Ô˜ ÛÙÔÓ ¿ÁÈÔ Ó·fi, fiÛÔ ÂÈ̤ÓÂÈ ÛÙÔ Û˘ÓÔÈΤÛÈÔ. °È·Ù› ·˘Ù‹ ÙË ÁÓÒÌË Â›¯·Ó Î·È ÔÈ
¿ÁÈÔÈ ·Ù¤Ú˜ ÚÈÓ ·fi ÂÌ¿˜, Î·È ÂÌ›˜, ‰È·Ù˘ÒÓÔÓÙ·˜ ÈÔ Î·ı·Ú¿ ·˘Ù‹ ÙË ÁÓÒÌË, ·ÔÎËÚ‡ÙÙÔ˘Ì ÙÔÓ
٤ٷÚÙÔ Á¿ÌÔ ˆ˜ ͤÓÔ ÚÔ˜ ÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ÔÏÈÙ›·».
ªÂ ·˘Ù‹ ÙË ‰È¿Ù·ÍË ÁÈ· ÙÔÓ Ù¤Ù·ÚÙÔ Á¿ÌÔ ÂÈ΢ÚÒıËΠ·fi ÎÔÈÓÔ‡ Ë ·ÓÙ›ÏË„Ë Ô˘ ¿ÓÙ· ÂÈÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ
ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, Û˘Ì‚È‚¿ÛÙËÎ·Ó fiÛÔ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ ÔÈ
‰È¿ÊÔÚ˜ ÙÔÔıÂÙ‹ÛÂȘ Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ ÂȉÈ΋ ÂÚ›ÙˆÛË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ §¤ÔÓÙ·, ηıÒ˜ Ì ÙÔ Ó· ··ÁÔÚ¢ı› ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ Ô Ù¤Ù·ÚÙÔ˜ Á¿ÌÔ˜, Î·Ï˘ÙfiÙ·Ó Ë ·Ì·ÚÙ›· Ô˘ ›¯Â Û˘ÓÙÂÏÂÛÙ›, ÂÓÒ Ì ÙÔ Ó· ÂÈÛËÌ·›ÓÂÙ·È
fiÙÈ ·˘Ù‹ Ë ··ÁfiÚ¢ÛË Â›Ó·È Û‡ÌʈÓË Ì ÙȘ ·Ó¤Î·ıÂÓ ·ÓÙÈÏ‹„ÂȘ ÙˆÓ ·Á›ˆÓ ·Ù¤ÚˆÓ, ·Ô‰ÔÎÈÌ·˙fiÙ·Ó,
·Ó Î·È ÛȈËÏ¿, ÂΛÓË Ë ·Ì·ÚÙ›·59.
ªfiÏȘ ÂΉfiıËÎÂ Ô ÙfiÌÔ˜ ÂÓÒÛˆ˜, Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜, ·Ó
Î·È ‰ÂÓ ‹Ú η̛· ·¿ÓÙËÛË ÛÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘ ÚÔ˜
ÙÔÓ ∞Ó·ÛÙ¿ÛÈÔ °′, Î·È Û οÔȘ ¿ÏϘ ·fiÂÈÚ˜ Û˘ÓÂÓÓfiËÛ˘, Ô˘ ¤Î·Ó ·ÚÁfiÙÂÚ· ÚÔ˜ ÙÔÓ ¿· πˆ¿ÓÓË π′, ıÂÒÚËÛ ¯Ú¤Ô˜ ÙÔ˘ Ó· ÁÚ¿„ÂÈ ¿ÏÈ ÚÔ˜ ÙÔÓ
¿· ·Ú·ÎÈÓÒÓÙ·˜ ÙÔÓ Ó· ·ԉ¯Ù› Ù· fiÛ· ·ÔÊ·Û›ÛÙËÎ·Ó «ÒÛÙ ÙÒÚ·», ·Ó¤ÊÂÚ Â› ϤÍÂÈ Ë ÂÈÛÙÔÏ‹,
«Ô˘ ÍÂÂÚ¿ÛÙËÎÂ Ë ·ÈÙ›· ÙˆÓ ÛηӉ¿ÏˆÓ, Ì ÙËÓ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· Ì·˜ Ó· Á›ÓÂÈ ‰ÂÎÙ‹ Ë ·Ó·Ó¤ˆÛË ÙˆÓ Û¯¤ÛˆÓ,
·ÏÏ¿ Ó· ÂÚÈÏËÊı› Î·È ÙÔ ÈÂÚfi fiÓÔÌ¿ Û·˜, Ì ÙË ‰È΋
Ì·˜ Ù·ÂÈÓfiÙ·ÙË ÚfiÛÎÏËÛË, ÛÙ· ÈÂÚ¿ ‰›Ù˘¯·».
√ πˆ¿ÓÓ˘ π′ ˘‹ÚÍ ÂÚ·ÛÙ‹˜ Ù˘ £ÂÔ‰ÒÚ·˜ Î·È ÌÂ

[149]

ÙË ‰È΋ Ù˘ ÚÔÛÙ·Û›· ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜.
∞ÏÏ¿, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó ȉȷ›ÙÂÚ· ηÎÔ‹ı˘, Â¤‰ÂÈÍ ·ÚÎÂÙ¤˜ ÈηÓfiÙËÙ˜ Î·È ˘‹ÚÍ ‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔ˜ ÛÙË ‰È¢ı¤ÙËÛË ÙˆÓ ‰ÈÔÈÎËÙÈÎÒÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· ηÈ
ÛÙËÓ ÔÚÁ¿ÓˆÛË Ù˘ ¿Ì˘Ó·˜ ηٿ ÙˆÓ ™·Ú·ÎËÓÒÓ.
¶·Ú¿ÏÏËÏ·, Î·È ·ÓÙÈÏ‹ÊıËΠfiÙÈ ÁÈ· Ó· ÂÙ‡¯ÂÈ fiÏ·
·˘Ù¿, ¤ÚÂ ӷ ‰È·ÙËÚ› ÊÈÏÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙË ÌÔÓ·Ú¯›· Î·È ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ŒÙÛÈ, ¤ÛÙÂÈÏ ÙÂÏÈο ‰‡Ô ·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
·Ó·˙ˆ‡ÚˆÛ·Ó ÙËÓ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ Î·È Ù˘
·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ·ԉ¯fiÌÂÓÔÈ fiÛ· ›¯·Ó ·ÔÊ·ÛÈÛÙ›, ·Ó fi¯È ˆ˜ ¿ÍÔÓ˜ Ô˘ ı· Ú‡ıÌÈ˙·Ó ÙÔ ˙‹ÙËÌ·
Ù˘ ÙÂÙÚ·Á·Ì›·˜ ÛÙË ¢‡ÛË, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ˆ˜ ·ÔÊ¿ÛÂȘ
Ô˘ ›¯·Ó ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ Î‡ÚÔ˜ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, οÙÈ
Ô˘ Û‹Ì·ÈÓ ÙËÓ ·Ô‰ÔÎÈÌ·Û›· ÙˆÓ Ú¿ÍÂˆÓ Ô˘
¿· ™ÂÚÁ›Ô˘.
ÕÁ·ÏÌ· ÌÂ ÙË

¡¤· ÛοӉ·Ï·
ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· Ì·˜
∏ ‹ÙÙ·, ÏÔÈfiÓ, ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ¢‡Û˘ ‹Ù·Ó Ê·ÓÂÚ‹.
∏ ‹ÙÙ· ·˘Ù‹ ‰ÂÓ Û˘ÓÙÂÏÔ‡Û ‚¤‚·È· ÛÙÔ Ó· ›ÛÂÈ
ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ fiÙÈ ‹Ù·Ó ‰›Î·ÈË Ë ··›ÙËÛ‹ ÙÔ˘ Ó· Ú˘ıÌ›˙ÂÈ fiˆ˜ ÓfiÌÈ˙ ÙȘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜
ÙÔ˘˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ. ŸÌˆ˜, ÂΛÓÔ˜ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Û ϛÁÔ Ó·
ηٷʤÚÂÈ ·ÎfiÌ· ÈÔ Î·›ÚÈÔ Ï‹ÁÌ· ÛÙȘ ΢ÚÈ·Ú¯ÈΤ˜
ÙÔ˘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ Ì ÌÈ· ·ÎfiÌ· ¯ÂÈÚfiÙÂÚË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿.
√ ·ÙÚȿگ˘ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ª˘ÛÙÈÎfi˜ ¤ı·Ó ÛÙȘ 15
ª·˝Ô˘ 925, ·ÊÔ‡ ԛ̷Ó ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÎfiÛÌÔ Ù˘
∞Ó·ÙÔÏ‹˜ 30 ¯ÚfiÓÈ·, Û˘ÌÂÚÈÏ·Ì‚·ÓÔÌ¤ÓˆÓ Î·È ÙˆÓ
ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ Ù˘ ÂÍÔÚ›·˜ ÙÔ˘, ÂÓÒ ÛÙÔ ›‰ÈÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÛÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ·ÙÈÎfi ıÚfiÓÔ Ù˘ ƒÒÌ˘ ·Ó¤‚ËÎ·Ó 13
¿˜, ·fi ÙÔÓ ºÔÚÌfi˙Ô Ì¤¯ÚÈ ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË π′. √ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ‰ÂÓ ·Ó·‰Â›¯ıËΠ¿ÍÈÔ˜ ÌfiÓÔ ÛÙÔ ˙‹ÙËÌ· ÁÈ· ÙËÓ
ÙÂÙÚ·Á·Ì›·, ·ÏÏ¿ ‚Ô‹ıËÛ Ì ÂÍ·ÈÚÂÙÈ΋ Û‡ÓÂÛË ÙË
‚·ÛÈÏ›·, ΢ڛˆ˜ Â› ƒˆÌ·ÓÔ‡, ÁÈ· ÙË ‰ÈÂÎÂÚ·›ˆÛË
ÙˆÓ ÂÛˆÙÂÚÈÎÒÓ Î·È Â͈ÙÂÚÈÎÒÓ ˘Ôı¤ÛÂˆÓ Ù˘ ÔÏÈÙ›·˜. ŒÎ·Ó fï˜ ¤Ó· ÛÊ¿ÏÌ· Î·È Ì ·˘Ùfi ÚÔÂÙԛ̷Û ¿ıÂÏ¿ ÙÔ˘ ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ ÛοӉ·ÏÔ ÛÙÔ˘˜ ÎfiÏÔ˘˜
Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. √ ƒˆÌ·Ófi˜, ·ÊÔ‡ ¤‰ˆÛ ÙÔ ·Í›ˆÌ· Ù˘
‚·ÛÈÏ›·˜ ÛÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘, ÙÔÓ
ÃÚÈÛÙfiÊÔÚÔ, ÙÔÓ ™Ù¤Ê·ÓÔ Î·È ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ, ·ÔÊ¿ÛÈÛÂ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ ÙÔ˘
ª·Î‰fiÓ·, Ó· οÓÂÈ ÙÔ ÓÂfiÙÂÚÔ ÁÈÔ ÙÔ˘, ÙÔÓ £ÂÔʇϷÎÙÔ, ‰È¿‰Ô¯Ô ÙÔ˘ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎÔ‡ ıÚfiÓÔ˘. ∞˘Ù‹ Ë ¤ÓˆÛË
ÙˆÓ ‰‡Ô ·ÓÒÙ·ÙˆÓ ÂÍÔ˘ÛÈÒÓ ÛÙÔ˘˜ ÎfiÏÔ˘˜ ÌÈ·˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ ‹Ù·Ó ¿ÙÔË. √ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ fï˜, fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ
·¤ÙÚ„ ÙÔÓ ƒˆÌ·Ófi ·fi ·˘Ùfi, ·ÏÏ¿ ¤Î·Ó οÙÈ Ô˘

ÌÔÚÊ‹ ·ÁÁ¤ÏÔ˘
ÛÙËÓ Ï·Ù›·
ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¶¤ÙÚÔ˘
ÛÙÔ μ·ÙÈηÓfi.
√ ·ÙÚȿگ˘
¡ÈÎfiÏ·Ô˜,
ı¤ÏÔÓÙ·˜ Ó· ¤ÚıÂÈ
ÛÂ Û˘ÓÂÓÓfiËÛË
Ì ÙË ‰˘ÙÈ΋
∂ÎÎÏËÛ›· ÁÈ·
ÙÔ ı¤Ì· ÙÔ˘
٤ٷÚÙÔ˘ Á¿ÌÔ˘,
·ÏÏ¿ Î·È Ó·
‰È·Ì·ÚÙ˘ÚËı›
ÁÈ· ÙË ÛÙ¿ÛË ÙÔ˘
¿· ™ÂÚÁ›Ô˘,
¤ÛÙÂÈÏ ÂÈÛÙÔÏ‹
ÛÙÔ ‰È·‰Ô¯fi ÙÔ˘,
¿· ∞Ó·ÛÙ¿ÛÈÔ °′,
·ÏÏ¿ ÔÙ¤ ‰ÂÓ
‹ÚÂ ·¿ÓÙËÛË.
SILVIA LORDACHE/
SHUTTERSTOCK

[150]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ƒˆÌ·Ófi˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ οÓÂÈ
ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘, ÙÔÓ £ÂÔʇϷÎÙÔ,
‰È¿‰Ô¯Ô ÙÔ˘ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎÔ‡ ıÚfiÓÔ˘.
‹Ù·Ó ·ÎfiÌ· ÈÔ ¿ÙÔÔ, ¤‰ˆÛ ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ Û¯‹Ì· ÙÔ˘
ÎÏËÚÈÎÔ‡, Ï›ÁÔ˘˜ Ì‹Ó˜ ÚÔÙÔ‡ Âı¿ÓÂÈ, Î·È ¯ÂÈÚÔÙfiÓËÛ ˘ԉȿÎÔÓÔ Î·È Û‡ÁÎÂÏÏÔ ÙÔÓ £ÂÔʇϷÎÙÔ, Ô
ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ÌfiÏȘ ÔÎÙÒ ¯ÚÔÓÒÓ. ŸÏ· ·˘Ù¿ Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó fiÛÔ ÂÛÊ·Ï̤Ó˜ ·ÓÙÈÏ‹„ÂȘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó ÙfiÙÂ
ÁÈ· ÙËÓ ÈÂÚÔÛ‡ÓË, ·ÊÔ‡ ¤Ó·˜ ¿ÓıÚˆÔ˜ fiˆ˜ Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ª˘ÛÙÈÎfi˜ ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·˙ ӷ οÓÂÈ Ù¤ÙÔÈÔ˘ ›‰Ô˘˜
·Ú¿ÍÂÓ˜ Ú¿ÍÂȘ! ΔÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô, ˆÛÙfiÛÔ, ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ
Ô ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ∞Ì·Û›·˜ ™Ù¤Ê·ÓÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÈÔ›ÎËÛ ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· ÌfiÓÔ ÁÈ· ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ·. ΔfiÙÂ Ô ƒˆÌ·Ófi˜, ı¤ÏÔÓÙ·˜ Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙËÓ ¿ÓÔ‰Ô ÙÔ˘ ÁÈÔ˘
ÙÔ˘ ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ, ··›ÙËÛÂ Ô Δڇʈӷ˜, Ô
‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘, Ó· ˘ÔÛ¯Âı›, ÚÔÙÔ‡ ¯ÂÈÚÔÙÔÓËı›, fiÙÈ ı· ·Ú·ÈÙÔ‡ÓÙ·Ó ÌfiÏȘ Ô £ÂÔʇϷÎÙÔ˜60
¤ÊÙ·Ó ÛÙËÓ Î·Ù¿ÏÏËÏË ËÏÈΛ·.
øÛÙfiÛÔ, ¤ÂÈÙ· ·fi ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ·, Ô ƒˆÌ·Ófi˜, ÂÂȉ‹
ÊÔ‚fiÙ·Ó fiÙÈ Ô Δڇʈӷ˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·ÚÓËı› Ó· ·Ú·ÈÙËı› ÙËÓ Î·Ù¿ÏÏËÏË ÛÙÈÁÌ‹, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ¿ÚÂÈ
ÙËÓ ·Ú·›ÙËÛ‹ ÙÔ˘ ¯ˆÚ›˜ ¿ÏÏË ·Ó·‚ÔÏ‹. ŸÙ·Ó Ô Δڇʈӷ˜ ·ÓÙÈÛÙ¿ıËÎÂ, ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ ¤Ó· Ôχ ÔÓËÚfi
Ù¤¯Ó·ÛÌ·. √ ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ∫·ÈÛ·Ú›·˜ £ÂÔÊ¿Ó˘, ¿ÓıÚˆÔ˜ Ô˘ ‰ÂÓ Â›¯Â ÈÂÚfi Ô‡Ù fiÛÈÔ Î·È ÂÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó
¯Ô›ÚÔ˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÎÙËÓÒ‰Ë ÙÚfiÔ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘, ·ÊÔ‡ ÏËÛ›·Û ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ˆ˜ Ê›ÏÔ˜, ÙÔ˘ › fiÙÈ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ¤‚ÚÈÛÎ·Ó ¿ÏÏÔ ÏfiÁÔ ÁÈ·
Ó· ÂÈÙ‡¯Ô˘Ó ÙËÓ ·Ú·›ÙËÛ‹ ÙÔ˘, ÙÔÓ Î·ÙËÁÔÚÔ‡Û·Ó
ˆ˜ ·ÁÚ¿ÌÌ·ÙÔ. ŒÙÛÈ, ·Ú·Î›ÓËÛ ÙÔÓ Δڇʈӷ Ó·
·ÔÛÙÔÌÒÛÂÈ ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ ÙÔ˘ ‚¿˙ÔÓÙ·˜, ÂÓÒÈÔÓ
fiÏ˘ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘, ÙËÓ ˘ÔÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ Û‡Ìʈӷ ÌÂ
ÙÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜. ∂ΛÓÔ˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ¿ÓıÚˆÔ˜ ¯ˆÚ›˜ η̛· ÔÓËÚÈ¿, ¤ÁÚ·„ ·Ì¤Ûˆ˜ Û ¤Ó· ¯·ÚÙ› «ΔڇʈÓ
ÂϤˆ £ÂÔ‡ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜ Ó¤·˜
ƒÒÌ˘ Î·È ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜ ·ÙÚȿگ˘» Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔ
¯·ÚÙ› ÌÂ ÙÔÓ ÚˆÙfiıÚÔÓfi ÙÔ˘ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ô ÔÔ›Ô˜
‰È¤Ù·Í ӷ Û˘ÓÙ·¯ı› ¿Óˆ ·fi ÙËÓ ˘ÔÁÚ·Ê‹ Ë ·Ú·›ÙËÛË Î·È Ì ·˘Ùfi ÙÔ Ï·ÛÙfi ¤ÁÁÚ·ÊÔ ‹Ú ÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ ·fi ÙÔÓ Δڇʈӷ. ∂Âȉ‹ Ô £ÂÔʇϷÎÙÔ˜ ‹Ù·Ó ÌfiÓÔ 14 ÂÙÒÓ, Ô ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi˜ ıÚfiÓÔ˜
¤ÌÂÈÓ ÎÂÓfi˜ ÁÈ· ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ·, ̤¯ÚÈ Ó· ÊÙ¿ÛÂÈ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÙÔ 16Ô ¤ÙÔ˜ Ù˘ ËÏÈΛ·˜ ÙÔ˘, fiÙ·Ó ‰ËÏ·‰‹ ›¯Â

¯ÂÈÚÔÙÔÓËı› Î·È Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ ™Ù¤Ê·ÓÔ˜. ™ÙÔ
ÌÂٷ͇, Ô ƒˆÌ·Ófi˜ ˙‹ÙËÛ ÙËÓ ÂȉÔÎÈÌ·Û›· Î·È ÙË
Û‡ÌÚ·ÍË ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘. ∏ ηχÙÂÚË
ÛÙÈÁÌ‹ ÁÈ· Ó· οÓÂÈ Ô ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ Ù˘ ƒÒÌ˘ ¯Ú‹ÛË fi¯È
ÙˆÓ Î˘ÚÈ·Ú¯ÈÎÒÓ ‰ÈÎ·ÈˆÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ÔÙ¤ ‰ÂÓ ·¤ÎÙËÛÂ
ÓfiÌÈÌ·, ·ÏÏ¿ ÙÔ˘ ÚÔ‰ÚÈÎÔ‡ ·ÍÈÒÌ·ÙÔ˜ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÙÔ˘, Ô˘ ¿ÓÙ· ·Ó·ÁÓˆÚÈ˙fiÙ·Ó ·fi ÙË ‰È΋ Ì·˜
∂ÎÎÏËÛ›·, ‹Ù·Ó ·˘Ù‹. √ ¿·˜ ›¯Â ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· ηÈ
fiÊÂÈÏ ӷ ·ÔÙÚ¤„ÂÈ ÙÔÓ ƒˆÌ·Ófi ·fi ÙËÓ ·fiÊ·ÛË
Ó· ·Ó‚¿ÛÂÈ ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ ¤Ó· ·È‰› 16
ÂÙÒÓ Î·È Â›¯Â ¯Ú¤Ô˜ Ó· ·Ô‰ÔÎÈÌ¿ÛÂÈ ÙÔ ÛοӉ·ÏÔ
Ì ÙËÓ ·Ú·›ÙËÛË ÙÔ˘ Δڇʈӷ. √ ÙfiÙ ¿·˜ πˆ¿ÓÓ˘ π∞′, ÁÈÔ˜ Ù˘ ª·ÚÔΛ·˜, ‰ÂÓ ¤Î·Ó ٛÔÙ ÁÈ’ ·˘Ùfi.
∞ÓÙ›ıÂÙ· ¤ÛÙÂÈÏ ·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÔ˘˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ·ÚÔ˘Û›· ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËΠ·ÙÚȿگ˘ Ô Ó·Úfi˜ £ÂÔʇϷÎÙÔ˜. √ £ÂÔʇϷÎÙÔ˜ ¤ÌÂÈÓÂ
24 ¯ÚfiÓÈ· ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ Î·È, Û‡Ìʈӷ ÌÂ
ÙÔÓ °Ï˘Î¿, «‰ÂÓ ¿ÊËÛ ٛÔÙ Ô˘ Ó· ÌË ÌÂÙ·¯ÂÈÚÈÛÙ› Ì ÙÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ ÙÚfiÔ». ¢È·ÙËÚÔ‡Û 2.000 ¿ÏÔÁ·,
Ô˘ÏÔ‡Û fiÏ· Ù· ·ÍÈÒÌ·Ù· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Î·È ÂÎÙÚ¿ËΠ۠οı ÌÔÚÊ‹˜ ·ÓÔÌ›·. √ πˆ¿ÓÓ˘ π∞
π∞′, fi¯È ÌfiÓÔ
‰¤¯ÙËΠ٤ÙÔÈÔ˘ ›‰Ô˘˜ ÈÂÚ¿Ú¯Ë ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋
∂ÎÎÏËÛ›·, ·ÏÏ¿ Î·È Î·Ó›˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¤ÓÙ ¿˜ Ô˘
ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ÙËÎ·Ó ÂΛÓÔ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ·, Ô §¤ÔÓÙ·˜ ∑
∑′,
Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ £′, Ô ª·Ú›ÓÔ˜ μ′, Ô ∞Á·ËÙfi˜ μ′ Î·È Ô πˆ¿ÓÓ˘ πμ′, Ê·›ÓÂÙ·È Ó· ÓÔÈ¿ÛÙËΠÁÈ· ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·
Ì·˜ Ô˘ ˘‚ÚÈ˙fiÙ·Ó Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ. ¢ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ÌË Û˘Ì‚Ô‡Ó Ù¤ÙÔÈ· Ú¿ÁÌ·Ù·, ·ÊÔ‡ Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ·fi ÂΛÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¿˜, Ô πˆ¿ÓÓ˘ πμ′, ÂÁÁÔÓfi˜ Ù˘ ª·ÚÔΛ·˜, ‹Ù·Ó Î·È ÂΛÓÔ˜ ·È‰› 19 ÂÙÒÓ Î·È
¤˙ËÛ Ì ٤ÙÔÈÔÓ ·Ó·›Û¯˘ÓÙÔ ÙÚfiÔ, Ô˘ ÔÈ ÈÛÙÔÚÈÎÔ›
Ù˘ ¢‡Û˘ ϤÓ fiÙÈ Ë ÓÙÚÔ‹ ÙÔ‡˜ ÂÌÔ‰›˙ÂÈ Ó· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó ÙȘ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ Ù˘ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿˜ ÙÔ˘.

¶ÚÔ·Ó·ÁÁÂϛ˜ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘
ڋ͢ ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ
◊Ù·Ó Ú¿ÁÌ·ÙÈ ‰‡ÛÎÔÏÔ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·
Ó· ηٷÓÔ‹ÛÂÈ fiÙÈ fiÊÂÈÏ ӷ ˘Ô·„ÂÈ ÛÙËÓ ·fiÏ˘ÙË
΢ÚÈ·Ú¯›· Ù¤ÙÔÈˆÓ Î˘‚ÂÚÓËÙÒÓ, ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ì¿ÏÈÛÙ·

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

Ô˘ ‰‡Ô Ì‹Ó˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÓÔ‰Ô ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË πμ′, fiÙ·Ó
ÙÂÏÈο ¤ı·ÓÂ Ô £ÂÔʇϷÎÙÔ˜ ÛÙȘ 27 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘
956, ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËΠ·ÙÚȿگ˘ Ô ¶ÔÏ‡Â˘ÎÙÔ˜ Ì ÙÔ
ÊÏÔÁÂÚfi Ó‡̷, ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÂÈÒıËΠfiÙÈ «ˆ˜ ¿ÏÏÔ˜ πˆ¿ÓÓ˘ ÃÚ˘ÛfiÛÙÔÌÔ˜ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÔÏÏÔ‡˜,
Î·È fi¯È ÌfiÓÔ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ·ÏÏ¿ Î·È Ê·ÈÓfiÙ·Ó», Î·È ‰ÈÔ›ÎËÛ Ì ÔÏÏ‹ ÔÚıfiÙËÙ· Î·È ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ· ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· ÁÈ· 14 ¯ÚfiÓÈ·. ∞ÏÏ¿ Î·È ÔÈ ÂÙ¿ ‰È¿‰Ô¯Ô› ÙÔ˘ ̤¯ÚÈ
ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ ‹Ù·Ó ¿Ó‰Ú˜ ÂÓ¿ÚÂÙÔÈ Û ۇÁÎÚÈÛË Ì ÙÔ˘˜ ÈÂڿگ˜ Ô˘ ˘‹Ú¯·Ó ÂΛÓË ÙËÓ
ÂÔ¯‹ ÛÙË ƒÒÌË, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ¤‰ÂÈÍ·Ó ¿ÓÙÔÙ ÙËÓ
··ÈÙÔ‡ÌÂÓË ‰‡Ó·ÌË ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·, ·Ó Î·È ‰ÂÓ Ê¿ÓËηÓ
¿ÓÙÔÙÂ, fiÛÔ ¤ÚÂÂ, ·˘ÛÙËÚÔ› ÛÙ· ÛÊ¿ÏÌ·Ù· ÙˆÓ ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ, ·Ó Î·È ÔÈ ›‰ÈÔÈ ¤Î·Ó·Ó ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ οÔÈ·
ÛÊ¿ÏÌ·Ù·. ∂›¯·Ó fï˜ ÙÔ ÊÈÏfiÙÈÌÔ Ó· ‰Â›¯ÓÔ˘Ó fiÙÈ
ÊÚfiÓÙÈ˙·Ó ÁÈ· ÙË ÌÂÏÏÔÓÙÈ΋ ‰ÈfiÚıˆÛË ÂÎÂ›ÓˆÓ ÙˆÓ
·ıÒÓ.
ŸÏÔ ·˘Ùfi ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ‰È·Ù‹ÚËÛ ·ÏÒ‚ËÙË ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· Ù˘, ¯ˆÚ›˜ Ó· ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÂÈ Ù· ÚˆÙ›· ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘
ƒÒÌ˘, fiÙ·Ó ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ˘ ͤÛ·ÛÂ
¿ÏÈ Ë ‰È·Ì¿¯Ë ÁÈ· ÙÔÓ ºÒÙÈÔ. ÕÚ·ÁÂ, ·˘Ù‹ Ë ÙÚÔ‹
ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ·ÚÔÛ‰fiÎËÙË, fiÛÔ Ê·›ÓÂÙ·È ÂÎ ÚÒÙ˘ fi„ˆ˜, ÌÂÙ¿ ÙËÓ Â›ÌÔÓË ÂÈı˘Ì›· Ô˘
¤‰ÂÈÍÂ Ë ∂ÎÎÏËÛ›· Ì·˜ Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ·˘Ù¿ Ô˘ ›Û¯˘·Ó
·fi ¿ÓÙ· fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙȘ Û¯¤ÛÂȘ Ù˘ Ì ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ Ù˘ ƒÒÌ˘; Ÿ¯È ‚¤‚·È·. Ÿˆ˜ ›·ÌÂ, ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙË ‰È¿ÛÙ·ÛË ÌÂٷ͇ ¢‡Û˘ Î·È ∞Ó·ÙÔÏ‹˜
ÚÔοÏÂÛ·Ó ·ÊÔṲ́˜ Ô˘ ˘‹Ú¯·Ó ·fi ·ÈÒÓ˜ Î·È ÔÈ
Ôԛ˜, ·ÓÙ› Ó· ÂÎÏ›„Ô˘Ó Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÂΛӷ ¯ÚfiÓÈ·,
Ô͇ÓıËÎ·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi οı ¿ÏÏË ÊÔÚ¿.
√È ‚·ÛÈÎfiÙÂÚ˜ ·Èٛ˜ Ù˘ ‰È¿ÛÙ·Û˘ ηٿ ÙÔÓ 9Ô, ÙÔ
10Ô Î·È ÙÔÓ 11Ô ·ÈÒÓ· ‹Ù·Ó Ë ›‰Ú˘ÛË Ù˘ Ó¤·˜ ‰˘ÙÈ΋˜
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, ÙËÓ ÔÔ›· Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ ӷ
·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ, Î·È Ë ·‰È¿ÎÔË ÚÔÛ¿ıÂÈ· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ Ó· ÌÂÙ·ÙÚ¤„ÂÈ Ù· ÚˆÙ›· Ù˘ ÛÂ
΢ÚÈ·Ú¯›·. ∏ ·ÓÙÈ˙ËÏ›· ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰‡Ô ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÒÓ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÚÔηϤÛÂÈ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ΋ Ú‹ÍË,
ηıÒ˜, ÂÂȉ‹ ηıÂÌ›· ·fi ·˘Ù¤˜ ÙËÓ ··Û¯ÔÏÔ‡Û·Ó
¿ÏÏÔÈ ÊÔ‚ÂÚÔ› ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ› Î·È Â͈ÙÂÚÈÎÔ› ÂÚÈÛ·ÛÌÔ›, η̛· ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÏ›˙ÂÈ ÏÔÁÈο fiÙÈ ı· ÓÈ΋ÛÂÈ ÙËÓ ¿ÏÏË. √È ¿˜, ÏfiÁˆ Ù˘ ËıÈ΋˜ ÙÔ˘˜ ηٿÙˆÛ˘, ‰‡ÛÎÔÏ· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÎÚ·Ù‹ÛÔ˘Ó ·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÙË ‰È΋ Ì·˜ ∂ÎÎÏËÛ›· ÙÔ ÂÚ‹Ê·ÓÔ Î·È ÂÈÙ·ÎÙÈÎfi
ÙÔ˘˜ ‡ÊÔ˜. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ·Ó Ó·
ÂˆÊÂÏËıÔ‡Ó ·fi ÂΛÓË ÙËÓ ¿ıÏÈ· ηٿÛÙ·ÛË Ô˘
ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙË ƒÒÌË ÁÈ· Ó· ‰È·Îfi„Ô˘Ó Î¿ı ۯ¤ÛË
Ì ·˘Ù‹. ŒÙÛÈ, ÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ‹Ù·Ó, ÛÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ·

·˘Ùfi ÙˆÓ 150 ¯ÚfiÓˆÓ, Ó· ÎÔ¿ÛÂÈ Ë ÙÚÈÎ˘Ì›· Ô˘ ›¯Â
ÍÂÛËÎÒÛÂÈ Ô ºÒÙÈÔ˜. ∞ÏÏ¿ Ë ·È΋ ÂÍÔ˘Û›·, ·Ó ηÈ
‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ¿ÌÂÛ· Ó· ÂÈ‚¿ÏÂÈ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ÙËÓ
·fiÏ˘ÙË ı¤ÏËÛ‹ Ù˘, ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ԇÙ ÙfiÙ ӷ ÂȉÈÒÎÂÈ ÙÔÓ ·ÏÈfi ÛÎÔfi Ù˘ Ì ‰‡Ô ¤ÌÌÂÛÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜: Ô ¤Ó·˜ ‹Ù·Ó Ó· ‰ËÏËÙËÚÈ¿˙ÂÈ ÙËÓ ÎÔÈÓ‹ ÁÓÒÌË
Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ Ì οı ›‰Ô˘˜ Û˘ÎÔÊ·ÓÙ›· ηٿ Ù˘
∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È Ô ¿ÏÏÔ˜ Ó· ÚÔÛ·ı› Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÁÈ·
ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÂΛÓÔ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›· ηÈ
ÙË ™ÈÎÂÏ›·, Ô˘ ›¯·Ó ·ÔÛ·Ûı› ·fi ·˘Ù‹ fi¯È ÌfiÓÔ
ÔÏÈÙÈο ·ÏÏ¿ Î·È ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο. ª¤¯ÚÈ Ô‡ ¤ÊÙ·Ó·Ó
ÔÈ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ› Ù˘ ·È΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÚÔÛ·ıÒÓÙ·˜
Ó· ‰È·‰ÒÛÔ˘Ó ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ÚÔÛ‚ÔϤ˜ Î·È ¯Ï¢·ÛÌÔ‡˜ ÁÈ· ÂÌ¿˜, ÔÈ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ÙÔ Í¤ÚÔ˘Ó Î·Ï¿ Ì ÙȘ
ÂÚÈ‚fiËÙ˜ ÂÎı¤ÛÂȘ ÙÔ˘ ÂÈÛÎfiÔ˘ ∫ÚÂÌfiÓ·˜ §Ô˘ÈÙÚ¿Ó‰Ô˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Á ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜, ˆ˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ ÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ ¢‡Û˘, ŸıˆÓ· ∞′. ™ÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·

[151]

√ ¿·˜
πˆ¿ÓÓ˘ π′ ¤ÌÂÈÓÂ
ÛÙÔ ıÚfiÓÔ
Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜
∂ÎÎÏËÛ›·˜
·fi ÙÔ 914
̤¯ÚÈ ÙÔ 928.
ART MEDIA/HIP/SCALA

[152]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¤‰ÂÈÍ·Ó ÛÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ù˘ ¢‡Û˘, ÙÔ˘˜ ÙfiÛÔ Ï›ÁÔ
·ÍÈÔÛ¤‚·ÛÙÔ˘˜ ÂΛÓÔ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ·, ıÂÒÚËÛ·Ó ‰›Î·ÈÔ
Ó· ˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÙËÓ ÈÛfiÙËÙ· ÛÙ· ÚÂۂ›·
Ì ÙË ƒÒÌË, ·ÏÏ¿ Ë ·È΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ·¤ÎÚÔ˘Û ÙË
ÌÂÙÚÈÔ·ı‹ ·˘Ù‹ ÚfiÙ·ÛË. ∫·È fiÙ ÙÔ ¤Î·ÓÂ;
ΔËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ô˘ ÂÎÙfi˜ Ù˘ ˘fiÏÔÈ˘ ·Ó·Ú¯›·˜ ηÈ
ηÎÔ‹ıÂÈ·˜ Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙË ƒÒÌË ÁÈ· ÂÓ¿ÌÈÛË
‹‰Ë ·ÈÒÓ·, ÙÔ 1045, Ô ¿·˜ μÂÓ¤‰ÈÎÙÔ˜ £′ ÂÎÔ›ËÛÂ
ÌÂ Û˘Ì‚fiÏ·ÈÔ ÙÔ ·Ú¯ÈÂÚ·ÙÈÎfi ·Í›ˆÌ· ¤Ó·ÓÙÈ 1.000 ÏÈÙÚÒÓ ·ÚÁ‡ÚÔ˘ ÛÙÔ Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘ °ÚËÁfiÚÈÔ ™Δ′, ÂÓÒ ÙËÓ
ÂfiÌÂÓË ¯ÚÔÓÈ¿ ÛÙË ƒÒÌË Î˘‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·
ÙÚÂȘ ¿˜, Ô °ÚËÁfiÚÈÔ˜ ™Δ′, Ô ™ÈÏ‚¤ÛÙÚÔ˜ °′ Î·È Ô
μÂÓ¤‰ÈÎÙÔ˜ £′, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· Â›Ó·È Ôχ ‰‡ÛÎÔÏÔ
Ó· ηٷϿ‚ÂÈ Î·Ó›˜ ÔÈÔÓ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ¤ÚÂ ӷ
·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÂÈ ˆ˜ ÎÂÊ·Ï‹ fiÏ˘ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡. ŒÙÛÈ ‹Ù·Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· Î·È Ù· Ó‡̷ٷ ÛÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹, fiÙ·Ó ÛÙȘ 25 ª·ÚÙ›Ô˘ 1043 ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËÎÂ
ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜ ·ÙÚȿگ˘ Ô ªÈ¯·‹Ï ∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ˜.

√ ·ÙÚȿگ˘
ªÈ¯·‹Ï ∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ˜

™¯Â‰fiÓ Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·
ÌÂ ÙËÓ ¿ÓÔ‰Ô
ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË πμ′
ÛÙÔÓ ·ÈÎfi ıÚfiÓÔ,
ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜
Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜
∂ÎÎÏËÛ›·˜
¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËÎÂ
Ô ¶ÔÏ‡Â˘ÎÙÔ˜,
ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ
ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
£ÂÔÊ˘Ï¿ÎÙÔ˘
ÙÔ 956. √ ¿·˜
πˆ¿ÓÓ˘ πμ′.
ART MEDIA/HIP/SCALA,
FLORENCE

ÔÈ ¿˜ ¤ÊÂÚ·Ó ·ÓÙÈ̤وÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜
ÚÒÙ· Ì ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜, ÌÂÙ¿ Ì ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜
Ù˘ ¢‡Û˘ Î·È Ù¤ÏÔ˜ Ì ÙÔ˘˜ ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ‡˜, ÚÔ˜ ÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ ÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó ·Ú¯Èο ÂÈÊ˘Ï·ÎÙÈ΋ ÛÙ¿ÛË, ·ÏÏ¿
ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Û˘ÌÌ¿¯ËÛ·Ó Î·È Î·ÙfiÚıˆÛ·Ó Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ Ó· ηٷχÛÔ˘Ó ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜
‚·ÛÈÏ›·˜ Û fiÏË ÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ. ŸÏ· ·˘Ù¿ ÂÚ¤ıÈÛ·Ó
Ê˘ÛÈο Ù· Ó‡̷ٷ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È
ÚÔοÏÂÛ·Ó ÙÂÏÈο ÙËÓ ·Ó·Ó¤ˆÛË Ù˘ ‰È·Ì¿¯Ë˜, fiÛË
Î·È ·Ó ‹Ù·Ó Ë ÂÈı˘Ì›· ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜ Ó· ÙËÓ ·ÔʇÁÔ˘Ó. ∏ ηٿÛÙ·ÛË Ô͇ÓıËΠȉȷ›ÙÂÚ· ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹
fiÙ·Ó Â› ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∂˘ÛÙ·ı›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ ¿·
πˆ¿ÓÓË π£′, ÚÔ˜ Ù· Ù¤ÏË Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′, ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜, ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù·ÓfiËÛË Ô˘

√ ªÈ¯·‹Ï ‹Ù·Ó ¿ÓıÚˆÔ˜ Ô͇˜, ÔÏ˘Ú¿ÁÌÔÓ·˜, ʛϷگԘ Î·È ÊÈÏfi‰ÔÍÔ˜. √ ∂ÊÚ·›ÌÈÔ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ
fiÙÈ ‹Ù·Ó ¿Ó‰Ú·˜ Ì ÊÏÔÁÂÚ‹ ȉÈÔÛ˘ÁÎÚ·Û›· Î·È ÂÚÈÊÚÔÓÔ‡Û ÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜. ŒÙÛÈ, Á›ÓÂÙ·È Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ, ·ÊÔ‡
Û‚fiÙ·Ó ÂÏ¿¯ÈÛÙ· Ù· ηıÂÛÙÒÙ· ÛÙËÓ ›‰È· ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ·Ó¯ı› ·Ú¿ÏÔÁ˜ ··ÈÙ‹ÛÂȘ Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi.
∂›‰·Ì fiÙÈ ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¢ÁÂÓ›˜ Ô˘ Û˘ÓˆÌfiÙËÛ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ¿ıÏÈ·˜ ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛ˘ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
¢′ ‹ Ì¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ÙÔ˘ √ÚÊ·ÓÔÙÚfiÊÔ˘. ΔfiÙÂ, ‚¤‚·È·, ÂÍÔÚ›ÛÙËÎÂ Î·È ‰Ë̇ÙËÎÂ Ë ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘, fiÙ·Ó
fï˜ ·ÚÁfiÙÂÚ· ¤ÁÈÓ ·ÙÚȿگ˘, ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ £,′ Ë Û˘Ó‡·ÚÍ‹ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ÂÈÚËÓÈ΋, ηıÒ˜
¯¿ÚË Û ·˘ÙfiÓ ·Ó¤‚ËΠÛÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ Î·È ÔÈ
‰˘fi ÙÔ˘˜ Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·Ó ¿„ÔÁ· ÁÈ· ÔÔÈÔ‰‹ÔÙ ˙‹ÙËÌ·. ∞ÏÏ¿ ÂÚ›Ô˘ ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘, Ô ªÈ¯·‹Ï, ·ÊÔ‡ Û˘Ó¤‚·ÏÂ, fiˆ˜ ÚԷӷʤڷÌÂ, ÛÙÔ Ó· ·Ó¤ÏıÂÈ ÛÙÔ ıÚfiÓÔ Ô ·Ú¯ËÁ¤Ù˘ ÙˆÓ
∫ÔÌÓËÓÒÓ, ÔÏÈÙ‡ıËΠÙfiÛÔ ·‰È¿ÏÏ·ÎÙ·, ÒÛÙ ·Ó¿ÁηÛ ÙÔÓ Î·Ïfi Î·È ÂÓ¿ÚÂÙÔ ÂΛÓÔ ¿Ó‰Ú· Ó· ÙÔÓ ‰ÈÒÍÂÈ ·fi ÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ. ªÂ Ù¤ÙÔÈÔ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·
‰‡ÛÎÔÏ· ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ Û˘Ì‚È‚¿ÛÂÈ Ù· ¿ıË Î·È Ù·
·ÓÙÈÎÚÔ˘fiÌÂÓ· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· Ô˘ ·˘Í¿ÓÔÓÙ·Ó Î·ıËÌÂÚÈÓ¿ ÌÂٷ͇ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È ¢‡Û˘. ¢ÂÓ Í¤ÚÔ˘Ì ·Ó ·˘Ùfi˜ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ¤‰ˆÛ ÙËÓ ·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·Ó¤ˆÛË Ù˘
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ ‰È·Ì¿¯Ë˜.

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

√È ¢˘ÙÈÎÔ› ‚‚·ÈÒÓÔ˘Ó fiÙÈ Í·ÊÓÈο, ÙÔ 1053, ‰ËÏ·‰‹
‰¤Î· ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÓÔ‰fi ÙÔ˘ ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi
ıÚfiÓÔ Î·È Ù¤ÛÛÂÚ· ¯ÚfiÓÈ· ·ÊfiÙÔ˘ ›¯Â ÂÎÏÂÁ› ¿·˜ Ô
§¤ÔÓÙ·˜ £′, Ô ªÈ¯·‹Ï ¤ÎÏÂÈÛ fiϘ ÙȘ ÂÎÎÏËۛ˜ ÙˆÓ
§·Ù›ÓˆÓ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ·Ê·›ÚÂÛ ٷ ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ÙÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ ËÁÔ˘Ì¤ÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜. ∞ÏÏ¿ ÁÈ’
·˘Ùfi ·˜ Ì·˜ ÂÈÙÚ·› Ó· ‰È·ÙËÚԇ̠οÔȘ ·ÌÊÈ‚Ôϛ˜. ∫·Ó›˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˘˜ Ì·˜ ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ
Ù¤ÙÔÈÔ ÁÂÁÔÓfi˜. √ §¤ÔÓÙ·˜ £′ ÛÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ Ô˘
¤ÁÚ·„ ÙÔÓ ÂfiÌÂÓÔ ¯ÚfiÓÔ ÚÔ˜ ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ªÈ¯·‹Ï Î·È ÛÙËÓ ÔÔ›· ı· Â·Ó¤ÏıÔ˘Ì Û ϛÁÔ, ·Ó·Ê¤ÚÂÈ
ÂΛÓÔ ÙÔ ‰ÈˆÁÌfi, ·ÏÏ¿ fi¯È ˆ˜ ÁÂÁÔÓfi˜ ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ,
·ÊÔ‡ οÓÔÓÙ·˜ ÏfiÁÔ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÁÚ¿ÊÂÈ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο
«fiˆ˜ ÏËÚÔÊÔÚËı‹Î·Ì». ÕÏψÛÙÂ, Ë ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘
ªÈ¯·‹Ï, ÛÙËÓ ÔÔ›· ·¿ÓÙËÛ ¤ÙÛÈ Ô §¤ÔÓÙ·˜, ‹Ù·Ó,
Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ·Ú·‰Ô¯‹ ÙÔ˘ ∂ÚÁÂÓÚÔ›ıÂÚ, ȉȷ›ÙÂÚ·
ÊÈÏÈ΋ Î·È fiÛÔ ÁÈÓfiÙ·Ó ÈÔ Û˘Ó·ÈÓÂÙÈ΋. ŒÙÛÈ, ‰ÂÓ Î·Ù·Ï·‚·›ÓÔ˘Ì Ò˜ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ˘¿Ú¯ÂÈ ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ¯¿ÛÌ· ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ÏfiÁÈ· Î·È ÛÙȘ Ú¿ÍÂȘ ÙÔ˘
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ΔÔ ÌfiÓÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ Ô Â›ÛÎÔÔ˜ ∞¯Ú›‰·˜ §¤ÔÓÙ·˜ Û˘Ó¤Ù·Í ÙfiÙ ÌÈ· ÂÈÛÙÔÏ‹ Ô˘ ÛÙ¿ÏıËÎÂ
ÛÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ ÛÙË ¢‡ÛË, Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÚÔÛ¤‚·ÏÂ
Ì¿ÏÏÔÓ Ù· ¤ıÈÌ¿ ÙÔ˘˜ ·Ú¿ Ù· ‰fiÁÌ·Ù¿ ÙÔ˘˜, ηıÒ˜
·Ó·ÊÂÚfiÙ·Ó ÌfiÓÔ ÛÙ· ¿˙˘Ì·, ÛÙȘ ÓËÛÙ›˜ Î·È ÙȘ ÚÔÛ¢¯¤˜, Î·È fiÙÈ ıˆڋıËΠˆ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ ·˘Ù‹
˘‹ÚÍ ·Ú·Î›ÓËÛË ·fi ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. √ §¤ÔÓÙ·˜ £′ ·¿ÓÙËÛ Ì Ôχ ˘‚ÚÈÛÙÈÎfi
ÙÚfiÔ, ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·˜ ÌÂٷ͇ ¿ÏÏˆÓ fiÙÈ, Û‡Ìʈӷ ÌÂ
οÔȘ ʋ̘ (ÛÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 8Ô˘ ·ÈÒÓ·), ÛÙÔÓ
·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ οıÈÛ Á˘Ó·›Î·. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ Ë Ê‹ÌË ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó ÂÍ›ÛÔ˘ ÁÂÏÔ›·
Î·È ·‚¿ÛÈÌË fiÛÔ Î·È ÂΛÓË ÁÈ· ÙËÓ ¿ÈÛÛ· πˆ¿ÓÓ·.
∞ÏÏ¿ fiˆ˜ Î·È Ó· ›¯·Ó Ù· Û¯ÂÙÈο Ì ÂΛÓË ÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÈÛÎfiÔ˘ §¤ÔÓÙ· Î·È fiÛÔ ˘‚ÚÈÛÙÈ΋ ηÈ
·Ó ‹Ù·Ó Ë ·¿ÓÙËÛË ÙÔ˘ ¿·, fiÏ· ·˘Ù¿ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
Èηӿ Ó· ÚÔηϤÛÔ˘Ó ÙË ı‡ÂÏÏ· Ô˘ ͤÛ·Û ¤ÂÈÙ·
·fi Ï›ÁÔ. ∂Ú¯fiÌ·ÛÙÂ, ÏÔÈfiÓ, ÛÙËÓ ·Ú¿ıÂÛË ÙˆÓ
·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙˆÓ Î·È ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚˆÓ ÁÂÁÔÓfiÙˆÓ Ô˘
ÚÔËÁ‹ıËÎ·Ó ·˘Ù‹˜ Ù˘ ı‡ÂÏÏ·˜.

[153]

∏ ·ÏÏËÏÔÁÚ·Ê›· ÌÂٷ͇
ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï Î·È ÙÔ˘ ¿·
ΔÔÓ π·ÓÔ˘¿ÚÈÔ ÙÔ˘ 1054 Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ηÈ
Ô ·ÙÚȿگ˘ ªÈ¯·‹Ï ¤ÁÚ·„·Ó, Ì ÔÏÈÙÈΤ˜ ΢ڛˆ˜
·ÊÔṲ́˜, ÂÈÛÙÔϤ˜ ÚÔ˜ ÙÔÓ ¿· §¤ÔÓÙ· £′, ÔÈ
Ôԛ˜ ›¯·Ó Û˘ÓÙ·¯ı› Ì Ó‡̷ ÂÈÚ‹Ó˘ Î·È ÔÌfiÓÔÈ·˜. ΔȘ ··ÓÙ‹ÛÂȘ Ô ¿·˜ ÙȘ ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ì ÙÚÂȘ ·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÔ˘˜. °Ú¿ÊÔÓÙ·˜
ÚÔ˜ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Â·›ÓÂÛ ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÔÏÈÙ‡ÙËΠ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ ıÂÔÛ‚ԇÌÂÓÔ Î·È ÂÈÚËÓfiÊÈÏÔ, ηıÒ˜ Î·È ÙËÓ ·ÊÔÛ›ˆÛ‹ ÙÔ˘ ÛÙÔÓ ·ÔÛÙÔÏÈÎfi ıÚfiÓÔ. ∂ÈηÏÔ‡ÓÙ·Ó ÂÈϤÔÓ ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›·
ÙÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ Ô˘ ÙÔ˘˜ ›¯·Ó ÂÚÈ΢ÎÏÒÛÂÈ, ΢ڛˆ˜ ÙˆÓ ¡ÔÚÌ·ÓÓÒÓ. øÛÙfiÛÔ, ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ˘˜
Ì‹Ó˜ ›¯Â ÂÈ΢ÚÒÛÂÈ fiϘ ÙȘ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ÛÙËÓ ∫·Ï·‚Ú›· Î·È fiϘ fiÛ˜ ı· ¤Î·Ó·Ó ÛÙË ™ÈÎÂÏ›·. ∂ÓÒ, ÏÔÈfiÓ, ·fi ÙË ‰È΋ ÙÔ˘ ÏÂ˘Ú¿ ‚ÔËıÔ‡Û ӷ ·ÔÁ˘ÌÓˆı› ÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ·Ú·ÔÓÈfiÙ·Ó
ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÛÎÏËÚÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ŒÏÂÁ ̿ÏÈÛÙ· ÛÙÔ˘˜ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˘˜ ÙÔ˘ fiÙÈ ¤ÚÂ ӷ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó Ì ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ ÙȘ ·ÚÂÎÙÚÔ¤˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï.
™ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ ÙÔ˘ ÚÔ˜ ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ÙÔÓ Â·ÈÓÔ‡ÛÂ
ÂÍ›ÛÔ˘ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈÚËÓfiÊÈÏË ‰È¿ıÂÛ‹ ÙÔ˘ Î·È ÙËÓ ÚfiıÂÛ‹ ÙÔ˘ ÁÈ· Ï‹ÚË ÂÓfiÙËÙ·, ÂͤÊÚ·˙ fï˜ ÙË Ï‡Ë
ÙÔ˘ ÁÈ·Ù› ¿ÎÔ˘Û ӷ ϤÁÔÓÙ·È ÔÏÏ¿ ¿ÙÔ· ÁÈ· ÂΛÓÔÓ, Ù· ÔÔ›· ‰˘ÛÎÔÏ¢fiÙ·Ó Ó· ÈÛÙ¤„ÂÈ. ∫˘Ú›ˆ˜ fiÙÈ
¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËΠηÙ¢ı›·Ó ·fi Ï·˚Îfi˜ Â›ÛÎÔÔ˜, fiÙÈ
ı¤ÏËÛ ӷ ηٷ·Ù‹ÛÂÈ Ù· ÚÔÓfiÌÈ· ÙˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ
Ù˘ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ·˜ Î·È Ù˘ ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·˜, fiÙÈ ÛÊÂÙÂÚÈ˙fiÙ·Ó ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎÔ‡ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Î·È fiÙÈ
Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛ ‰ÈˆÁÌfi ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ Ì ÙËÓ
·ÈÙÈÔÏÔÁ›· fiÙÈ ÙÂÏÔ‡Û·Ó Ì ¿˙˘Ì· ÙÔ Ì˘ÛÙ‹ÚÈÔ Ù˘
£Â›·˜ ∂˘¯·ÚÈÛÙ›·˜. Δ¤ÏÔ˜, Ô ¿·˜ ηÙËÁÔÚÔ‡Û ÙÔÓ
ªÈ¯·‹Ï ÁÈ· οÔÈ· ¤ÎÊÚ·Û‹ ÙÔ˘ Û ÂÈÛÙÔÏ‹ Ô˘
·ÚÔ˘Û›·˙ ÙË ÚˆÌ·˚΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ·ÔÌÔӈ̤ÓË Î·È
ηÙÒÙÂÚË Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏÈ΋˜, ·ÏÏ¿ ÂͤÊÚ·˙ ÙËÓ ÂÏ›‰·
fiÙÈ Ô ·ÙÚȿگ˘ ı· Â·ÓfiÚıˆÓÂ Î·È ı· ¤Î·Ó Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· ÙËÓ Ï‹ÚË ÂÈÚ‹ÓË.

√ ªÈ¯·‹Ï ¤ÎÏÂÈÛ fiϘ ÙȘ ÂÎÎÏËۛ˜
ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
Î·È ·Ê·›ÚÂÛ ٷ ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ·fi
ÙÔ˘˜ ËÁÔ˘Ì¤ÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜.

[154]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
ÙÔ ÛÙ¤ÌÌ· ÙÔ˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ £′.
√ ·ÙÚȿگ˘
ªÈ¯·‹Ï
∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ˜ ›¯Â
ÌÈ· ȉȷ›ÙÂÚ·
ηϋ Û¯¤ÛË ÌÂ
ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ
£′ ÙÔ ªÔÓÔÌ¿¯Ô.
PUBLIC DOMAIN

√È ÂÈÛÙÔϤ˜ ·˘Ù¤˜, Ô˘ ÛÙ¿ÏıËÎ·Ó Î·È ·fi ÙȘ
‰‡Ô Ï¢ڤ˜ ηٿ ÙȘ ·Ú·ÌÔÓ¤˜ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ڋ͢,
Ú¤ÂÈ Ó· ÂÍÂÙ·ÛÙÔ‡Ó Â‰Ò Ì ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·ÎÚ›‚ÂÈ·.
ΔÔ Î›ÌÂÓÔ ÙˆÓ ÂÈÛÙÔÏÒÓ Ô˘ ÛÙ¿ÏıËÎ·Ó ·fi ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ‰ÂÓ ÛÒ˙ÂÙ·È, ·ÏÏ¿ Ô ¿·˜ ‚‚·ÈÒÓÂÈ ÛÙȘ ··ÓÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ fiÙÈ Û˘ÓÙ¿¯ıËÎ·Ó ÌÂ
Ó‡̷ ÂÈÚ‹Ó˘ Î·È ·ÊÔÛ›ˆÛ˘ ÚÔ˜ ÙÔÓ ·ÔÛÙÔÏÈÎfi ıÚfiÓÔ Ù˘ ƒÒÌ˘. ¶Ò˜ ›¯Â ·ÓÙ·ÔÎÚÈı›, ÏÔÈfiÓ, ÛÙȘ ÚÔı¤ÛÂȘ Ù˘ ‰È΋˜ Ì·˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Î·È ÌÔÓ·Ú¯›·˜ Ô ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ Ù˘ ƒÒÌ˘; ªÂ ÎÚ˘Ê¤˜ Û˘Ìʈӛ˜ Ì ÙÔ˘˜ ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ‡˜, Ì ·ÂÈϤ˜, Ì ηÙËÁÔڛ˜
ÁÈ· Ú¿ÁÌ·Ù· Ô˘ ›¯·Ó ·Ú·ÁÚ·Ê›, Ì ·ÚÂÍËÁ‹ÛÂȘ fiÏÔ ÛÔÊÈÛÙ›· Û˘ÓÙÂÙ·Á̤Ó˜ Î·È Ì ÛηӉ·ÏÒ‰ÂȘ ʋ̘ ÁÈ· ·Ó‡·ÚÎÙ· ÁÂÁÔÓfiÙ·. ΔÔ ˙‹ÙËÌ· Ù˘
¿ÌÂÛ˘ ÚÔ·ÁˆÁ‹˜ ÂÓfi˜ Ï·˚ÎÔ‡ Û ·Ú¯ÈÂÚ¤· ›¯Â ‹‰Ë
Û˘˙ËÙËı› ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÌÂٷ͇ Ùˆ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ
ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ Δ·Ú·Û›Ô˘, ÙÔ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘
ºˆÙ›Ô˘, Î·È ‰ÂÓ Â›¯Â ÛÙ·ı› ÔÙ¤ ·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· ÛÔ‚·Ú‹ ‰È¤ÓÂÍË. ∂Í›ÛÔ˘ Î·È Ë ÂˆÓ˘Ì›· ÙÔ˘ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎÔ‡ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·Ó ‹‰Ë ÁÈ· ¤ÓÙ ηÈ
ϤÔÓ ·ÈÒÓ˜ ¯ˆÚ›˜ Ó· ·ÚÂÌÔ‰ÈÛÙ› ÏfiÁˆ ·˘ÙÔ‡ Ë
ÂÈÚËÓÈ΋ Û˘Ó‡·ÚÍË ÙˆÓ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ. ¢ÂÓ Í¤ÚÔ˘Ì ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙÈ ¤Î·ÓÂ Ô ·ÙÚȿگ˘ ªÈ¯·‹Ï Û¯ÂÙÈο Ì ÙȘ ∂ÎÎÏËۛ˜ Ù˘ ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·˜ Î·È Ù˘ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ·˜. ∞ÏÏ¿ ÙÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹
Ô˘ ÔÈ ÕÚ·‚˜ ¤ÁÈÓ·Ó Î‡ÚÈÔÈ Ù˘ ™˘Ú›·˜ Î·È Ù˘ ∞ÈÁ‡ÙÔ˘, Ë ÌÔÓ·Ú¯›· Î·È Ë ∂ÎÎÏËÛ›· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ó· Â¤Ì‚Ô˘Ó
ÛÙËÓ ÂÎÏÔÁ‹ Î·È ÛÙË ¯ÂÈÚÔÙÔÓ›· ÙˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ
ÂΛӈÓ, ηıÒ˜, ÏfiÁˆ ÙˆÓ ‰ÈÒÍÂˆÓ Î·Ù¿ Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜ ›ÛÙ˘ Û ÂΛӷ Ù· ̤ÚË, ηٿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù·
¤ÏÂÈ·Ó ÙÂÏ›ˆ˜ ÔÈ ·Ó·Áη›ÔÈ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ› ÁÈ· ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛ‹ Ù˘. ¶ÔÙ¤ ‰ÂÓ Â›¯Â ıˆÚËı› ¿ÙÔË ·˘Ù‹ Ë
‚Ô‹ıÂÈ· Ô˘ ‰ÈÓfiÙ·Ó ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÛÂ
ÂΛӘ ÙȘ ∂ÎÎÏËۛ˜ ÏfiÁˆ Ù˘ ·Î·Ù·Ì¿¯ËÙ˘ ·Ó¿Á΢ ÁÈ· ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ›ÛÙ˘. ∞ÏÏ¿, ¤ÏÂÁÂ Ô §¤ÔÓÙ·˜ £′, Ë ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÂÚÈ›¯Â οÔÈ·
ÊÚ¿ÛË Ô˘ ›¯Â ÛÎÔfi Ó· ÌÂÈÒÛÂÈ ÙÔ Î‡ÚÔ˜ Ù˘ ڈ̷˚΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ŸÌˆ˜, Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ÂÚÌËÓ›·
Ô˘ ‰›ÓÂÈ Ô ∂ÚÁÂÓÚÔ›ıÂÚ, Ë ÊÚ¿ÛË ‰ÂÓ ÂÚÈ›¯Â η̛·
ÛÔ‚·Ú‹ ÚÔÛ‚ÔÏ‹ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜,
ηıÒ˜ ·Ú·ÙËÚÔ‡Û ·Ï¿ ˆ˜ ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ÙÔ
fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ¿· ÂÚÈÏ‹ÊıËΠÛÙ· ‰›Ù˘¯· ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘, ı· ÌÓËÌÔÓ¢fiÙ·Ó Û fiϘ ÙȘ ∂ÎÎÏËۛ˜ Ù˘
∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ÂÓÒ, ·ÓÙ›ıÂÙ·, ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ˘
‰ÂÓ ı· ÌÓËÌÔÓ¢fiÙ·Ó ÂÎ Ó¤Ô˘ ·Ú¿ ÌfiÓÔ Û ̛· ∂ÎÎÏËÛ›·, ÙË ÚˆÌ·˚΋. ΔÔ ÌfiÓÔ ˙‹ÙËÌ·, ÏÔÈfiÓ, Ô˘
·¤ÌÂÓ ‹Ù·Ó Ô ‰ÈˆÁÌfi˜ Ô˘ ¤·ı·Ó Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ

ʋ̘ ÔÈ §·Ù›ÓÔÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. °È’ ·˘Ùfi
ÙÔ ˙‹ÙËÌ·, ‚¤‚·È·, Ô ¿·˜ ›¯Â ‰Èη›ˆÌ· Î·È Î·ı‹ÎÔÓ Ó· ˙ËÙ‹ÛÂÈ ÂÍËÁ‹ÛÂȘ. øÛÙfiÛÔ, ‰ÂÓ Â›Ó·È Î·ıfiÏÔ˘ ‚¤‚·ÈÔ ·Ó ¤ÁÈÓÂ Î·È ¤ÙÛÈ ‰ÂÓ Â›Ó·È Ê·ÓÂÚfi ̤¯ÚÈ
ÔÈÔ ÛËÌÂ›Ô ÚÔÎÏ‹ıËΠ·fi ÙËÓ ·˘ı¿‰ÂÈ· Î·È ÙËÓ
·Ï·˙ÔÓ›· ·ÓıÚÒˆÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ·¤‰ÂÈÍ·Ó fiÙÈ ‰ÂÓ ‰È¤ıÂÙ·Ó fiÚÈÔ. ÕÏψÛÙÂ, ÁÈ· Ó· ··ÓÙ‹ÛÂÈ Û ÂÈÛÙÔϤ˜ Ô˘ ›¯·Ó ÁÚ·ÊÙ› Ì ٤ÙÔÈ· Â˘Û¤‚ÂÈ· ÚÔ˜ ÙÔ ÚfiÛˆfi ÙÔ˘, Ô ¿·˜ ·ÓÙ› Ó· ÂÚÈÔÚÈÛÙ› Û ÂΛÓË ÙËÓ ·‰ÈΛ·, ÂÎÙÚ¿ËΠ۠ÙfiÛ˜
¿ÏϘ ηÙËÁÔڛ˜ Î·È Ì›ÏËÛ ÁÂÓÈο Ì ÙÚfiÔ ÙfiÛÔ
·ÂÈÏËÙÈÎfi ÒÛÙ ‹Ù·Ó Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ ¤„·¯Ó ·ÊÔÚÌ‹
ÁÈ· ‰È·Ì¿¯Â˜. √ ÙÚfiÔ˜ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÔÏÈÙ‡ÙËηÓ
ÔÈ ·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÔ› ÙÔ˘ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ô ÚÔ˚ÛÙ¿ÌÂÓfi˜ ÙÔ˘˜
ηډÈÓ¿ÏÈÔ˜ √‡Ì‚ÂÚÙÔ˜61 ÙÔ Î·ıÈÛÙÔ‡Ó ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ.

™Î·Ó‰·ÏÈÛÙÈ΋ ‰È·ÁˆÁ‹ ÙˆÓ
·ÂÛÙ·ÏÌ¤ÓˆÓ ÙÔ˘ ¿·
√È ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔÈ ÙÔ˘ ¿· ¤ÊÙ·Û·Ó ÙÔÓ πÔ‡ÏÈÔ ÙÔ˘
1054 ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Î·È Ô ·ÙÚȿگ˘ ÙÔ‡˜ ˘Ô‰¤¯ÙËÎ·Ó fiˆ˜ ¤ÚÂÂ, ·ÏÏ¿ Ô ·ÙÚȿگ˘ ·¤Ê˘Á οıÂ Û˘˙‹ÙËÛË ÁÈ· ÙȘ ηÙËÁÔڛ˜
Ô˘ ÂÚȤ¯ÔÓÙ·Ó ÛÙȘ ÂÈÛÙÔϤ˜ Ô˘ ¤ÊÂÚ·Ó, ÂÂȉ‹
‰ÂÓ ‹ıÂÏ ӷ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘
ÙËÓ ·ÔÎÏÂÈÛÙÈ΋ ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· Ô˘ ÂÈ˙ËÙÔ‡Û ÂΛÓÔ˜, ηıÒ˜ ·˘Ù‹ ·Ó‹Î ÛÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ÂÎÚÔÛÒˆÓ
Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ΔfiÙÂ Ô √‡Ì‚ÂÚÙÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹ıÂÏ ӷ
ÚÔηϤÛÂÈ ÔˆÛ‰‹ÔÙ ÛοӉ·Ï·, Û˘Ó¤Ù·ÍÂ Î·È ‰ËÌÔÛ›Â˘Û ·¿ÓÙËÛË ÛÙȘ ηÙËÁÔڛ˜ Ô˘ ›¯Â ·¢ı‡ÓÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ Ô ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ ∞¯Ú›‰·˜
§¤ÔÓÙ·˜. ∞ÏÏ¿, ·ÓÙ› Ó· Û˘˙ËÙ‹ÛÂÈ Ì ÚÔÛÔ¯‹ Ù· ˙ËÙ‹Ì·Ù·, ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ‡‚ÚÂȘ, ÔÓfiÌ·Û ÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹ ·ÙÚ›‰· οı ·›ÚÂÛ˘, ·Ú¿‰È·Û ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Î·È Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ·Ó‡·ÚÎÙÔ˘˜ ̇ıÔ˘˜ Î·È Î·ÙËÁfiÚËÛ ΢ڛˆ˜
ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë fiÙÈ ÚÔÛËχÙÈ˙ ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, οÙÈ
Ô˘ Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ˜ ›¯Â ‰ËÏÒÛÂÈ Û ۇÓÔ‰Ô
fiÙÈ ‹Ù·Ó Û˘ÎÔÊ·ÓÙ›·. ¢ÂÓ ·ÚΤÛÙËΠfï˜ Û ·˘Ù¿.
™˘Ó¤Ù·ÍÂ Î·È ¿ÏÏË ÂÈÛÙÔÏ‹ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ŒÏÏËÓ·
ÌÔÓ·¯Ô‡ ¡È΋ٷ ™ÙËı¿ÙÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â Â›Û˘ ÁÚ¿„ÂÈ ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ Î·ÈÚfi ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ·˙‡ÌˆÓ, ·ÏÏ¿
Ì Ôχ ‹ÈÔ ÙÚfiÔ. ΔȘ ηÈÓÔÙƠ̂˜ Ô˘ ·¤‰È‰·Ó
ÛÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜ Ô ¡È΋ٷ˜ ‰ÂÓ ÙȘ ¯·Ú·ÎÙ‹ÚÈ˙ ˆ˜ ·›ÚÂÛË ·ÏÏ¿ ˆ˜ ·Ï‹ ‰È·ÊÔÚÔÔ›ËÛË Ù˘ ·ÔÛÙÔÏÈ΋˜
‰È‰·Ûηϛ·˜. ÷ڷÎÙ‹ÚÈ˙ ̿ÏÈÛÙ· ÙË ÚˆÌ·˚΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ÔÊı·ÏÌfi Ô˘ ‚ϤÂÈ fiÏË ÙËÓ ÔÈÎÔ˘Ì¤ÓË. ™Â

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

·¿ÓÙËÛË Ô √‡Ì‚ÂÚÙÔ˜ ÙÔÓ ¯·Ú·ÎÙ‹ÚÈÛÂ Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙË,
Á¿È‰·ÚÔ, ÂÈÎÔ‡ÚÂÈÔ, fiÚÓÔ, ·Ú¯È·ÈÚÂÙÈÎfi Î·È ¿ÏÏ· Û˘Ó·Ê‹. ªÚÔÛÙ¿ Û ·˘Ùfi ÙÔ ÛοӉ·ÏÔ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ Û˘ÌÂÚÈʤÚıËÎ·Ó Ì ÙË Û˘ÓËıÈṲ̂ÓË ÙÔ˘˜ ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ·. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ˘Ô¯Ú¤ˆÛ ÙÔÓ ¡È΋ٷ Ó· ·Ó·Î·Ï¤ÛÂÈ ·˘Ù¿ Ô˘ ¤ÁÚ·„Â Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· Ó· Ù· ο„ÂÈ. √ ·ÙÚȿگ˘, ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘, Â¤ÌÂÓ ÈÛ¯˘ÚÈ˙fiÌÂÓÔ˜
fiÙÈ Ù· ÂÓ ÏfiÁˆ ˙ËÙ‹Ì·Ù· ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· Û˘˙ËÙËıÔ‡Ó ·Ú¿ ÌfiÓÔ ÂÓÒÈÔÓ Î·È ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ
Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ÂÓÒ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ Û˘ÌÂÚÈʤÚÂÙ·È
ÔÏÈÙÈṲ̂ӷ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ÚÂÛıÂ˘Ù¤˜, ̤¯ÚÈ Ô˘ ÂΛÓÔÈ
ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó Ó· ¤¯Ô˘Ó ÙËÓ ›‰È· Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿, ·ÏÏ¿
·ÎfiÌ· Î·È ÙfiÙ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÛÙÔ Ó· ‰È·Îfi„ÂÈ Î¿ıÂ
Û¯¤ÛË Ì·˙› ÙÔ˘˜ Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ··ÁÔÚ¤„ÂÈ Ó· ÙÂÏÔ‡Ó ÙË
£Â›· §ÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÛÙËÓ ÂÓÔÚ›· ÙÔ˘.
ŒÙÛÈ, ›¯·Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ηٿ Ù· ̤۷ πÔ˘Ï›Ô˘ ÙÔ˘

1054, ‰ËÏ·‰‹ ¤Ó· Ì‹Ó· ÂÚ›Ô˘ ·fi ÙËÓ ¿ÊÈÍË ÙˆÓ
·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈˆÓ ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ· £′. ∞¤Ó·ÓÙÈ ÛÙȘ ˘‚ÚÈÛÙÈΤ˜
ÂÈÛÙÔϤ˜ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘, ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙËÓ
·˘ı¿‰ÂÈ· Î·È ÙÔ ¯Ï¢·ÛÌfi ÙˆÓ ·ÂÛÙ·ÏÌ¤ÓˆÓ ÙÔ˘,
ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ··ÓÙÔ‡Û·Ó fiÙÈ ·˘Ù‹ Ë ‰È·Ì¿¯Ë ¤ÚÂÂ
Ó· ˘Ô‚ÏËı› ÛÙËÓ ÎÚ›ÛË ÙÔ˘ Û˘ÓfiÏÔ˘ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜.
øÛÙfiÛÔ, ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ˆÚÔ‡Û·Ó fi,ÙÈ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·Ùfi, ¯ˆÚ›˜
Ó· ÚÔ‰ÈηÛÙ› Ë ÔÚÈÛÙÈ΋ ‰È¢ı¤ÙËÛË ÙÔ˘ ˙ËÙ‹Ì·ÙÔ˜
Î·È ˘Ô¯Ú¤ˆÛ·Ó ÙÔÓ ¡È΋ٷ ™ÙËı¿ÙÔ Ó· ·Ô‰ÔÎÈÌ¿ÛÂÈ Â›ÛËÌ· fiÛ· ›¯Â ÁÚ¿„ÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ.
ΔÈ ¿ÏÏÔ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ··ÈÙ‹ÛÔ˘Ó ÏÔÁÈο ·˘ÙÔ› Ô˘
‹Ù·Ó Ì ÙÔÓ √‡Ì‚ÂÚÙÔ; √ ›‰ÈÔ˜ Ô ∂ÚÁÂÓÚÔ›ıÂÚ ·Ú·‰¤¯ÂÙ·È fiÙÈ Ì ÙËÓ ·Ô‰ÔÎÈÌ·Û›· ÙÔ˘ ¡È΋ٷ ÛËÌ›ˆÛ·Ó Ï·ÌÚ‹ Ó›ÎË. ªÔÚ› Ô ·ÙÚȿگ˘ ªÈ¯·‹Ï Ó·
ÌË ‰Â¯fiÙ·Ó Ó· ‰ÈηÛÙ› ·fi ·˘ÙÔ‡˜, ÂÈηÏÔ‡ÌÂÓÔ˜
ÙËÓ ·fiÊ·ÛË ÙÔ˘ Û˘ÓfiÏÔ˘ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ·ÏÏ¿ ÔÈ ‰È-

[155]

[156]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

ÎÔ› Ì·˜ Â› ÂÙ¿ ÔÏfiÎÏËÚÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜ ‰ÂÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ·Ó
ÙËÓ ·ÔÎÏÂÈÛÙÈ΋ ·ÚÌÔ‰ÈfiÙËÙ· ÙÔ˘ ¿·, ¯ˆÚ›˜ Ó·
ÚÔÎÏËı› ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ÔÚÈÛÙÈ΋ Ú‹ÍË ÌÂٷ͇
ÙˆÓ ‰‡Ô ÂÎÎÏËÛÈÒÓ. ™˘ÓÂÒ˜, ÔÈ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Î¿ÏÏÈÛÙ· Ó· ÂÚÈ̤ÓÔ˘Ó ÙË Û˘ÁÎÚfiÙËÛË Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ Ô˘ ÚÔÙ¿ıËÎÂ,
ÂÈÊ˘Ï·ÛÛfiÌÂÓÔÈ, ·Ó ‹ıÂÏ·Ó, ÁÈ· Ù· ˘ÔÙÈı¤ÌÂÓ· ‰ÈηÈÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘˜. ∞ÏÏ¿ ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ Ê¿ÓËΠfiÙÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ¿ÂÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·Ú¿ ÌfiÓÔ ÁÈ· Ó·
ÚÔηϤÛÔ˘Ó ÛοӉ·Ï·. ŒÙÛÈ, ÛÙȘ 16 πÔ˘Ï›Ô˘, ÂÓÒ
ÎÏ‹ÚÔ˜ Î·È Ï·fi˜ ›¯·Ó Û˘ÁÎÂÓÙÚˆı› ÛÙÔÓ ÈÂÚfi Ó·fi
Ù˘ ÙÔ˘ £ÂÔ‡ ™ÔÊ›·˜, Ô √‡Ì‚ÂÚÙÔ˜ Î·È ÔÈ ¿ÓıÚˆÔ›
ÙÔ˘, ·ÊÔ‡ ÂÈÛ¤‚·Ï·Ó ÛÙÔ Ó·fi ÙÔ˘ ∫˘Ú›Ô˘ Î·È Ì ·Û¤‚ÂÈ· ‰È¤ÎÔ„·Ó ÙË £Â›· §ÂÈÙÔ˘ÚÁ›·, ¤ÊÙ·Û·Ó Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ
∞Á›· ΔÚ¿Â˙·, ¿ÊËÛ·Ó ·ÊÔÚÈÛÌfi ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ªÈ¯·‹Ï Î·È ¤Ê˘Á·Ó ÙÈÓ¿˙ÔÓÙ·˜ ÙË ÛÎfiÓË ÙˆÓ
Ô‰ÈÒÓ ÙÔ˘˜ Î·È ÂÈηÏÔ‡ÌÂÓÔÈ ÙË ı›· ‰›ÎË. ¶fiÛË
‹Ù·Ó Ë ·ÓÔ¯‹ Î·È Ë ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ· ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜ ‰ÂÓ
Ê¿ÓËΠÔÙ¤ ÈÔ Î·ı·Ú¿ fiÛÔ ÙË ÊÔ‚ÂÚ‹ ÂΛÓË
ÛÙÈÁÌ‹, ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· ¤Ó· Ó‡̷ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÈʤÚÂÈ ÛÎÏËÚ‹ ÙÈ̈ڛ· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘
ÂÁÎÏ‹Ì·ÙÔ˜. ∫·È fï˜, Ô ÈÂڿگ˘ Ì·˜ Â¤ÙÚ„ ÙËÓ
·ÛÊ·Ï‹ ÙÔ˘˜ ¤ÍÔ‰Ô ·fi ÙÔ Ó·fi Î·È ¤ÂÈÙ· ·fi ‰‡Ô
̤Ú˜ ‹Ù·Ó Û ı¤ÛË, ¿ÏÈ Ì ·ÛÊ¿ÏÂÈ·, Ó· ʇÁÔ˘Ó
·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ·ÊÔ‡ ·Ô¯·ÈÚ¤ÙÈÛ·Ó ÙÔ
‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È ‹Ú·Ó Ù· Û˘ÓËıÈṲ̂ӷ ‰ÒÚ· ·fi ·˘ÙfiÓ.
√‡Ù ·˘Ùfi fï˜ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙfi, ηıÒ˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Î·È Ô
·ÙÚȿگ˘, ÂÍ·ÓÙÏÒÓÙ·˜ οı ÙÚfiÔ Û˘Ó‰È·ÏÏ·Á‹˜,
fiÙ·Ó ÔÈ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔÈ ÙÔ˘ ¿· ›¯·Ó ‹‰Ë ÊÙ¿ÛÂÈ ÛÙË
™ËÏ˘‚Ú›·, ÙÔ˘˜ ·Ú·Î¿ÏÂÛ·Ó Ó· ÂÈÛÙÚ¤„Ô˘Ó ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· fiÙÈ ˘‹Ú¯·Ó ·ÎfiÌ·
ÂÚÈıÒÚÈ· Ó· Û˘Ì‚È‚·ÛÙÔ‡Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ,
Ô √‡Ì‚ÂÚÙÔ˜ Î·È ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ Â¤ÛÙÚ„·Ó
ÛÙȘ 20 πÔ˘Ï›Ô˘. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜ fï˜ ·fi ÙË Ì›· ÂΛÓÔÈ
‰ÂÓ ›ıÔÓÙ·Ó Ó· ¤ÚıÔ˘Ó Û Â·Ê‹ Ì ÙËÓ ÈÂÚ¿ Û‡ÓÔ‰Ô Î·È Ó· ‰ÒÛÔ˘Ó ÂÍ‹ÁËÛË ÁÈ· ÙÔ ˘‚ÚÈÛÙÈÎfi ÙÔ˘˜
¤ÁÁÚ·ÊÔ, Î·È ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË Ë ÎÔÈÓ‹ ÁÓÒÌË Ù˘ ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·˜ ›¯Â ÙÂÏÈο ÂÍÔÚÁÈÛÙ› ÙfiÛÔ Ôχ, ÒÛÙ ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·Ú·Ù›ÓÔ˘Ó ÙËÓ ·Ú·ÌÔÓ‹ ÙÔ˘˜ ¯ˆÚ›˜
Ó· ‰È·ÙÚ¤¯Ô˘Ó ÛÔ‚·Úfi ΛӉ˘ÓÔ Î·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÙÔ˘˜ ·Ú·ÎÈÓ‹ÛÂÈ Ó· ʇÁÔ˘Ó ÔÚÈÛÙÈο fiÛÔ
ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓ ÓˆÚ›ÙÂÚ·. ∫·È Ôχ ηϿ ¤Î·ÓÂ, ηıÒ˜,
ÌfiÏȘ ¤Ê˘Á·Ó, ͤÛ·Û ÂͤÁÂÚÛË ÏfiÁˆ Ù˘ ·Á·Ó¿ÎÙËÛ˘ Ô˘ ›¯Â ÎÔÚ˘Êˆı› ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘˜, Ë ÔÔ›· ηÙÂÛÙ¿ÏË Ì ÌÂÁ¿ÏË ‰˘ÛÎÔÏ›·.
°È· Ó· ÂÈÛÙÔ‡Ó ÔÈ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ÁÈ· ÙÔ fiÛÔ ‰›ÎÈÔ
›¯·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ Ó· ·Á·Ó·ÎÙ‹ÛÔ˘Ó, ·ÚΛ Ó· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì fiÙÈ Ô ·ÊÔÚÈÛÌfi˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Î·È

fiÛˆÓ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Á‡Úˆ ÙÔ˘, ‰ËÏ·‰‹ ÔÏfiÎÏËÚ˘
Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, Ô˘ ÙÔÓ ·¤ıÂÛ·Ó ÛÙȘ
16 πÔ˘Ï›Ô˘ ¿Óˆ ÛÙËÓ ∞Á›· ΔÚ¿Â˙· Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ Ì·˜
ÌËÙÚfiÔÏ˘, ÂÎÙfi˜ ·fi ‰È¿ÊÔÚ˜ ¿ÏϘ ‡‚ÚÂȘ, ÙÔ˘˜
ηÙËÁÔÚÔ‡Û ÁÂÓÈο ˆ˜ 1. ÛÈ̈ÓÈ·ÎÔ‡˜62, 2. Ô˘·ÏÂÛÈ·ÓÔ‡˜63, 3. ·ÚÂÈ·ÓÔ‡˜64, 4. ‰ÔÓ·ÙÈÛÙ¤˜65, 5.
ÓÈÎÔÏ·˝Ù˜66, 6. Û‚ËÚÈ·ÓÔ‡˜67, 7. ÓÂ˘Ì·ÙÔÌ¿¯Ô˘˜ ‹
ıÂÔÌ¿¯Ô˘˜, 8. Ì·Óȯ·›Ô˘˜, 9. Ó·˙·ÚËÓÔ‡˜, Ì ̛· ϤÍË
fiÙÈ Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ›ÛÙ¢·Ó ÙȘ Ï¿Ó˜ fiψÓ
ۯ‰fiÓ ÙˆÓ ·ÈÚ¤ÛÂˆÓ Ô˘ ‹Úı·Ó ÔÙ¤ ÛÙÔ Êˆ˜ ·fi
ηٷ‚ÔÏ‹˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ ÙÔ ¤ÁÁÚ·ÊÔ
·˘Ùfi, ·ÊÔ‡ ‰ÂÓ ·Ó·ÎÏ‹ıËÎÂ, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Ì›ÓÂÈ
·Ó·¿ÓÙËÙÔ. ŒÙÛÈ, Ô ·ÙÚȿگ˘ ªÈ¯·‹Ï, ·ÊÔ‡ Û˘ÁοÏÂÛ ۇÓÔ‰Ô, ·Ô‰ÔΛ̷Û ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈο ÙÔ
¤ÁÁÚ·ÊÔ, ·Û¯ÔÏ‹ıËΠȉȷ›ÙÂÚ· Ì ˙‹ÙËÌ· ÁÈ· ÙËÓ
ÂÎfiÚ¢ÛË ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¶Ó‡̷ÙÔ˜ ηıÒ˜ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ
ÙÔ˘ √˘‚¤ÚÙÔ˘, ÛÙÔÓ ÂÚ›ÊËÌÔ ·ÊÔÚÈÛÌfi ÙÔ˘˜, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ¿ÏÏ·, ›¯·Ó ÙËÓ ·Ê¤ÏÂÈ· Ó· ηÙËÁÔÚ‹ÛÔ˘Ó
ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ Î·È ˆ˜ ÓÂ˘Ì·ÙÔÌ¿¯Ô˘˜ ‹ ıÂÔÌ¿¯Ô˘˜ ÂÂȉ‹ ·Ê·›ÚÂÛ·Ó ‰‹ıÂÓ ·fi ÙÔ ™‡Ì‚ÔÏÔ Ù˘
¶›ÛÙˆ˜ ÙËÓ ÂÎfiÚ¢ÛË ÙÔ˘ ·Ó·Á›Ô˘ ¶Ó‡̷ÙÔ˜
Î·È ·fi ÙÔÓ ÀÈfi.

∏ ‰ÔÁÌ·ÙÈ΋ ¤ÓˆÛË
Â›Ó·È ·‰‡Ó·ÙË
ŸÙ·Ó Ú·ÁÌ·ÙÂ˘Ù‹Î·Ì ٷ Û¯ÂÙÈο Ì ÙË ‰È·Ì¿¯Ë ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ºˆÙ›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ ¿· ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘
‰ÂÓ ‰ÈÛÙ¿Û·Ì ӷ ηٷÎÚ›ÓÔ˘Ì ÙÔÓ ÚÒÙÔ, ÂÂȉ‹
‰ÂÓ ·ÚΤÛÙËΠÛÙÔ Ó· ·ÔÎÚÔ‡ÛÂÈ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯È΋
·Í›ˆÛË ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘, ·ÏÏ¿ ·Ó¤ÌÂÈÍ ÛÙË
‰È·Ì¿¯Ë Î·È ÙË ‰ÔÁÌ·ÙÈ΋ ‰È¤ÓÂÍË. ™ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË
fï˜ ÂÚ›ÙˆÛË ÙÔ ‰›Î·ÈÔ ··ÈÙ› Ó· ·Ú·‰Â¯ÙÔ‡ÌÂ
fiÙÈ ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ›, ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ·‰ÈÎËÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘˜,
¤Î·Ó·Ó ·ÎfiÌ· ÙÔ Ï¿ıÔ˜ Ó· ·Ó·˙ˆ˘ÚÒÛÔ˘Ó ÙÔ ‰ÔÁÌ·ÙÈÎfi ÛοӉ·ÏÔ. ™ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÙˆÓ 180 ÂÙÒÓ ·fi ÙÔÓ
ºÒÙÈÔ Ì¤¯ÚÈ ÙÔÓ ∫ËÚÔ˘Ï¿ÚÈÔ Î¿ı Â›ÛËÌË Û˘˙‹ÙËÛË
ÂÚ› ‰ÔÁÌ¿ÙˆÓ Â›¯Â ÛÙ·‰È·Î¿ ÂÎÏ›„ÂÈ, ÂÓÒ ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ
ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ Î·Ù¤ÏËÍ·Ó Ó· ›ӷÈ, ·Ó fi¯È
¿ÓÙ· ÊÈÏÈΤ˜, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÂÈÚËÓÈΤ˜. √È ‰È·ÊˆÓ›Â˜
Ô˘ ÚԤ΢Ù·Ó Î·Ù¿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· ÔÊ›ÏÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ
·Í›ˆÛË Ô˘ ›¯·Ó ·Ó¤Î·ıÂÓ ÔÈ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ù˘ ƒÒÌ˘ Ó·
ÂÈ‚¿ÏÔ˘Ó ÙË ı¤ÏËÛ‹ ÙÔ˘˜ ÛÙË ‰È΋ Ì·˜ ∂ÎÎÏËÛ›· ηÈ
fi¯È ·fi ÙȘ ‰È·ÊˆÓ›Â˜ Ô˘ ˘‹Ú¯·Ó ÁÈ· Ù· ‰fiÁÌ·Ù·
Î·È ÙÔ˘˜ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜ Ù˘ Ï·ÙÚ›·˜. √ ›‰ÈÔ˜ Ô
¡È΋ٷ˜ ™ÙËı¿ÙÔ˜, Ô˘ ›¯Â ÁÚ¿„ÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ
ηÈÓÔÙÔÌÈÒÓ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ‰ÂÓ ¤ıÈÍ ηıfiÏÔ˘ ÙÔ ˙‹ÙËÌ· ÁÈ· ÙËÓ ÂÎfiÚ¢ÛË, fiÙ·Ó Í·ÊÓÈο ÔÈ

[157]

√ ∂˘·ÁÁÂÏÈÛÌfi˜,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘
El Greco,
Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘
1560-1614.
√ ·ÙÚȿگ˘
ªÈ¯·‹Ï, ÌÂÙ¿
Ù· ˙ËÙ‹Ì·Ù· Ô˘
ÚԤ΢„·Ó ·fi
ÙËÓ Â›ÛÎÂ„Ë Ù˘
·ÓÙÈÚÔÛˆ›·˜
ÙˆÓ ¢˘ÙÈÎÒÓ ˘fi
ÙÔÓ Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ
√‡Ì‚ÂÚÙÔ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
Û˘ÁοÏÂÛÂ
Û‡ÓÔ‰Ô Ô˘
·Û¯ÔÏ‹ıËÎÂ
ȉȷ›ÙÂÚ·
Ì ÙÔ ı¤Ì· Ù˘
ÂÎfiÚ¢Û˘ ÙÔ˘
∞Á›Ô˘ ¶Ó‡̷ÙÔ˜.
THE GALLERY
COLLECTION/
CORBIS/APEIRON

[158]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ‰È¿ÈÚÂÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ ‰ÂÓ ÚԤ΢„Â
·fi ‰ÔÁÌ·ÙÈΤ˜, ‰È·ÊˆÓ›Â˜ ·ÏÏ¿ ÏfiÁˆ
ÔÏÈÙÈÎÒÓ Û˘ÌÊÂÚfiÓÙˆÓ.
¿ÓıÚˆÔÈ ÙÔ˘ √˘Ì‚¤ÚÙÔ˘, ¯ˆÚ›˜ ηӤӷ ÏfiÁÔ, ÙÔ
Â·Ó¤ÊÂÚ·Ó ÛÎÏËÚ·›ÓÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙȘ ·ÊÔṲ́˜ Ù˘ ‰È¿ÛÙ·Û˘. √È ‰ÈÎÔ› Ì·˜ fi¯È ÌfiÓÔ Û˘ÌÂÚÈʤÚıËÎ·Ó ÛÙË
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÂÚ›ÛÙ·ÛË, ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ̤¯ÚÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜, Ì ÙË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ‰˘Ó·Ù‹ ·ÓÔ¯‹ Î·È ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ·, ·ÏÏ¿ ·ÎfiÌ· Î·È fiÙ·Ó Ë Î·Ù¿ÏËÍË ÚԉȷÁÚ·ÊfiÙ·Ó Î·Ù·ÛÙÚÔÊÈ΋, ¤‰ÂÈÍ·Ó ÙË ‰È¿ıÂÛË Ó· ·Ê‹ÛÔ˘Ó
ÌÈ· fiÚÙ· ·ÓÔȯً ÁÈ· Û˘Ó‰È·ÏÏ·Á‹, ηıÒ˜ ÛÙË Û˘ÓÔ‰È΋ Ú¿ÍË Ì ÙËÓ ÔÔ›· ·Ô‰ÔÎÈÌ¿ÛÙËÎÂ Î·È Î·Ù·‰ÈοÛÙËÎÂ Ô ÏÂÁfiÌÂÓÔ˜ ·ÊÔÚÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ √˘Ì‚¤ÚÙÔ˘
Î·È Ù˘ Û˘Óԉ›·˜ ÙÔ˘, ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ·˘ÙÔ› ıˆڋıËΠfiÙÈ Û fiÏ· ÂÓ‹ÚÁËÛ·Ó Ì ‚¿ÛË ÙË ‰È΋ ÙÔ˘˜
ÁÓÒÌË Î·È fi¯È ˆ˜ ÁÓ‹ÛÈÔÈ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÙÔ˘ ¿· §¤ÔÓÙ· £′,, Ô ÔÔ›Ô˜ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ›¯Â Âı¿ÓÂÈ ÛÙȘ 19
∞ÚÈÏ›Ô˘, ÚÔÙÔ‡ ‰ËÏ·‰‹ ÂΛÓÔÈ ÊÙ¿ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∫·È Â›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ, Û‡Ìʈӷ
Ì οÔÈÔ˘˜ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˘˜, ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜
Ì·˜, Ô ·ÙÚȿگ˘ ªÈ¯·‹Ï, Û˘ÁοÏÂÛ ›Ù ÂΛÓÔ ÙÔ
¤ÙÔ˜, ÙÔ 1054, ›Ù ÙÔ 1057, Û‡ÓÔ‰Ô Ô˘ ‹Ù·Ó Ôχ
ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·fi ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË, ÛÙËÓ ÔÔ›· ÌÂÙ›¯·Ó, ÂÎÙfi˜ ÔÏÏÒÓ ¿ÏÏˆÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤ˆÓ Î·È Ô ·ÙÚȿگ˘ ∞ÓÙÈԯ›·˜ Î·È ÔÈ ÌËÙÚÔÔϛ٘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ Î·È ∫‡ÚÔ˘.
∏ Û‡ÓÔ‰Ô˜ ·˘Ù‹ ·¤ÂÌ„Â ·fi ÙËÓ Î·ıÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜ Î·È Ë ·fiÊ·Û‹ Ù˘ ÂÈ΢ÚÒıËÎÂ Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ·ÙÚȿگ˜ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜ Î·È πÂÚÔÛÔÏ‡ÌˆÓ Ô˘ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ·Ú¢ÚÂı› Û ·˘Ù‹. ∞ÏÏ¿ Ô
¶›¯ÏÂÚ, Ì οÔÈÔ ‰ÈÛÙ·ÁÌfi, ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ·˘Ù‹ ÙË Û‡ÓÔ‰Ô, ÂÓÒ Ô ∂ÚÁÂÓÚÔ›ıÂÚ ÙË ıˆÚ› ÂÓÙÂÏÒ˜ ·ÌÊ›‚ÔÏË, ‚‚·ÈÒÓÔÓÙ·˜ fiÙÈ ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰‡Ô ÂÎÎÏËÛÈÒÓ, ÔÈ Ôԛ˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· Ó·
˘Ê›ÛÙ·ÓÙ·È Ì¤¯ÚÈ ÂÓfi˜ ÛËÌ›Ԣ, ‰ÂÓ ‰È·ÎfiËÎ·Ó Ô‡ÙÂ
ÙÔÓ ˘fiÏÔÈÔ ¯ÚfiÓÔ Ù˘ ·ÙÚÈ·Ú¯›·˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï. ΔÔ
ÌfiÓÔ Ô˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÁÓˆÛÙfi Â›Ó·È ÔȘ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ‹Ù·Ó
·˘Ù¤˜ ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ. Ÿˆ˜ fï˜ Î·È ·Ó ¤¯Ô˘Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·, ÙÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ, ·ÊÔ‡ ÔÈ ¿˜ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó
Ó· ÂÏ›˙Ô˘Ó ˆ˜ ı· ÂÙ‡¯·ÈÓ·Ó ÂÈÚËÓÈο ÙËÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË Ù˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÔ˘Ó Ì ÙȘ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ÙËÓ
ÂÎÏ‹ÚˆÛË Ù˘ ·ÎÔ›ÌËÙ˘ ÂÈı˘Ì›·˜ ÙÔ˘˜, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ÚÒÙ· ÙÔ˘˜ ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ‡˜

Î·È ÌÂÙ¿ ÙÔ˘˜ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔ˘˜. ∞ÎfiÌË, ·fi fiÏË ·˘Ù‹
ÙË ÌÂϤÙË Ô‰ËÁԇ̷ÛÙ ÛÙÔ ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ Ë ‰È·›ÚÂÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ ‰ÂÓ ÚԤ΢„Â
·fi ‰ÔÁÌ·ÙÈΤ˜ ‰È·ÊˆÓ›Â˜ ·ÏÏ¿ ÏfiÁˆ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Û˘ÌÊÂÚfiÓÙˆÓ. ™˘ÓÂÒ˜, ·Ó ¤ÏÂÈ·Ó ·˘Ù¿ Ù· ÔÏÈÙÈο
Û˘ÌʤÚÔÓÙ·, οÙÈ Ô˘ Â˘Ù˘¯Ò˜ ¤¯ÂÈ Û˘Ì‚Â›, Î·È ¿Ì·
ηٷÚÁËı› Ë Î˘ÚÈ·Ú¯›·, ÙÔ ÔÔ›Ô Â›Û˘ ¤¯ÂÈ Û˘Ì‚Â›
ÛÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ‰˘ÙÈÎÔ‡ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘, ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ Î¿ÙÈ Ô˘ Ó· ÂÌÔ‰›˙ÂÈ ÙËÓ ·ÔηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ¤ÓˆÛ˘.
ŸÙ·Ó ϤÌ ¤ÓˆÛË, Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ì fiÙÈ ÂÓÓÔÔ‡ÌÂ,
Û‡Ìʈӷ Ì ·˘Ùfi Ô˘ ¤¯Ô˘Ì ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Î·È ¿ÏϘ
ÊÔÚ¤˜, fi¯È ÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋, ÙË ‰ÔÁÌ·ÙÈ΋ ¤ÓˆÛË, ·ÏÏ¿
ÌfiÓÔ ÙËÓ Â͈ÙÂÚÈ΋, ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋. ŸÛÔÈ Î¿ÓÔ˘Ó
ÏfiÁÔ ÁÈ· ‰ÔÁÌ·ÙÈ΋ ¤ÓˆÛË ‰ÂÓ Í¤ÚÔ˘Ó ÙÈ Ï¤ÓÂ, ηıÒ˜
ÔÙ¤ ηӤӷ ¤ıÓÔ˜ ‰ÂÓ ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· Û˘ÌʈӋÛÂÈ Ó·
·ÓÙ·ÏÏ¿ÍÂÈ ÙȘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ ÂÔÈı‹ÛÂȘ Î·È ·Ú·‰fiÛÂȘ Ì ͤÓ˜. ∏ ‰ÔÁÌ·ÙÈ΋, ÏÔÈfiÓ, ¤ÓˆÛË Â›Ó·È ÛÙËÓ
Ô˘Û›· ÎÂÓ‹, ¤Ó· fiÓÂÈÚÔ Ô˘ ‰ÂÓ ı· Á›ÓÂÈ ÔÙ¤ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·. ªÂ ‰Â‰Ô̤ÓÔ ·˘Ùfi, ϤÓ οÔÈÔÈ, ÙÈ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÂΛÓË Ë Â͈ÙÂÚÈ΋ ¤ÓˆÛË; ∞·ÓÙ¿Ì fiÙÈ ÛËÌ·›ÓÂÈ ˆ˜ Â›Ó·È ÚÔÙÈÌfiÙÂÚË, ·Ó ‰ÂÓ Î¿ÓÔ˘Ì ϿıÔ˜,
Ë ÂÈÚ‹ÓË ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰È·ÊfiÚˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ ·fi ÙËÓ ÂÌfiÏÂÌË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Ô˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛÂ
ÙfiÛ· ¯ÚfiÓÈ· ÌÂٷ͇ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È ¢‡Û˘ Î·È ÂÈÎÚ·Ù› ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ ̤¯ÚÈ ÙÒÚ· ÌÂٷ͇ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È ÂÓfi˜
ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜ Ù˘ ¢‡Û˘. ŸÏ· Ù· ¤ıÓË Ù˘ °Ë˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È
‰˘Ó·Ùfi Ó· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó Ì›· ÂÈÎÚ¿ÙÂÈ· Ô˘ Ó· ¤¯ÂÈ ÙËÓ
›‰È· ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË Î·È ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜. ŸÏ˜ ·˘Ù¤˜ fï˜ ÔÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÔÏÈÙÈΤ˜ ÎÔÈӈӛ˜ ÌÔÚÔ‡Ó
Ó· Û˘Ó˘¿Ú¯Ô˘Ó ÊÈÏÈο, Ó· ·ÓÙ·ÏÏ¿ÛÛÔ˘Ó ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ Î·È Ó· ‰ÈÂÎÂÚ·ÈÒÓÔ˘Ó Ì ·˘ÙÔ‡˜ ÔÏÏ¿
ÎÔÈÓ¿ Û˘ÌʤÚÔÓÙ· Î·È Ó· Û˘Ì‚¿ÏÏÔ˘Ó Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ
ÙÚfiÔ ÛÙËÓ ·ÌÔÈ‚·›· ¢ËÌÂÚ›·, ÂÓÒ Ë Î·ıÂÌ›· ¯ˆÚÈÛÙ¿ ‰È·ÙËÚ› ÙËÓ ·˘ÙÔÓÔÌ›· Î·È ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· Ù˘.
∫¿ÙÈ ·Ó¿ÏÔÁÔ ı· ‹Ù·Ó ¢¯‹˜ ¤ÚÁÔ Ó· Á›ÓÂÈ Ì ÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ ıÚËÛ΢ÙÈΤ˜ ÎÔÈӈӛ˜ Î·È ıˆÚԇ̠fiÙÈ
Ú¤ÂÈ Ó· Â›Ó·È Î·Ó›˜ Ù˘ÊÏfi˜ ÁÈ· Ó· ÌË ‰È·ÎÚ›ÓÂÈ
fiÛ· ıÂÙÈο ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ʤÚÂÈ ÌÈ· Ù¤ÙÔÈ· ¤ÓˆÛË.
∞ÏÏ¿ ϤÓÂ, ¿ÏÈ, ¿ÏÏÔÈ fiÙÈ ·fi ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÌÔÚ› Ó·
ÎÈÓ‰˘Ó‡ÛÂÈ Ë ‡·ÚÍË ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ¤ıÓÔ˘˜, ÙÔ

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

ÔÔ›Ô ‰È·ÛÒıËΠ·ÎÚÈ‚Ò˜ ¯¿ÚË Û ·˘Ù‹ ÙË ‰È·›ÚÂÛË
Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ¯¿ÚË ÛÙÔ ıÚËÛ΢ÙÈÎfi ‰È·¯ˆÚÈÛÌfi ·fi ÙË
¢‡ÛË. ∞˘Ùfi ‹Ù·Ó ·Ï‹ıÂÈ· ÛÙÔ ªÂÛ·›ˆÓ·. ™‹ÌÂÚ·
fï˜ ÙÔ Í¯ˆÚÈÛÙfi ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ‹
οÔÈ·˜ ¿ÏÏ˘ ÂıÓfiÙËÙ·˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È Ë ıÚËÛΛ·, ·ÏÏ¿
Ë ÂıÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ·, Ë ÂıÓÈ΋ Û˘Ó›‰ËÛË, ÔÈ ÂıÓÈΤ˜ ·Ú·‰fiÛÂȘ. À¿Ú¯Ô˘Ó Î·È ¿ÏÏ· ÔÚıfi‰ÔÍ· ¤ıÓË, ÔÈ ƒÒÛÔÈ, ÔÈ ƒÔ˘Ì¿ÓÔÈ, ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ, ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ, ÔÈ ∞Ṳ́ÓÈÔÈ.
∞ÏÏ¿ Ë ıÚËÛΛ· ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ¤Î·Ó ŒÏÏËÓ˜, Ô‡Ù ÔÈ
ŒÏÏËÓ˜ ¤ÁÈÓ·Ó ƒÒÛÔÈ, ™¤Ú‚ÔÈ, ƒÔ˘Ì¿ÓÔÈ, μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ,
∞Ṳ́ÓÈÔÈ. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, fiÏÔÈ ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ› Ô˘ ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ÛÙ·‰È·Î¿ ÂÍÂÏÏËÓ›ÛÙËÎ·Ó ÁÈ·Ù› Â›Ó·È Ê˘ÛÈÎfi ÔÈ Ï›ÁÔÈ Ó· ·Ô‰¤¯ÔÓÙ·È ÙÔÓ ÂıÓÈÎfi ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· ÙˆÓ ÔÏÏÒÓ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ˙Ô˘Ó. °È· ÙÔ
ÏfiÁÔ ·˘Ùfi, ÏÔÈfiÓ, Î·È ÔÈ ÔÏ˘¿ÚÈı̘ ÂÏÏËÓÈΤ˜
·ÔÈ˘ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· ÙˆÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›ˆÓ ·ÈÒÓˆÓ ÂÍÈÙ·Ï›ÛÙËηÓ, ·Ó Î·È ÛÙËÓ ·Ú¯‹ Ú¤Û‚Â˘·Ó ‰fiÁÌ· Ô˘ ‹Ù·Ó
¯ıÚÈÎfi ÙÔ˘ ڈ̷˚ÎÔ‡.
∏ ÔÚıÔ‰ÔÍ›· ˘‹ÚÍ ··Ú·›ÙËÙÔ ÛÙ‹ÚÈÁÌ· ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ηٿ ÙÔ ªÂÛ·›ˆÓ·, ÁÈ·Ù› ÙfiÙ ‚·ÛÈÎfi Û˘ÛÙ·ÙÈÎfi
ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ë ÁÏÒÛÛ·, Ô˘ ·fi ÌfiÓË Ù˘, ¯ˆÚ›˜ ¿ÏϘ
ËıÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ, ‰ÂÓ ·ÔÙÂÏ› ·Î·Ù·Ì¿¯ËÙÔ ÂıÓÈÎfi

ÚÔ‡ÚÁÈÔ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ÍÂÓÈ΋˜ ÂÈÚÚÔ‹˜. ∞fi ÙË
ÛÙÈÁÌ‹ fï˜ Ô˘ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ·Ú·ÎÌ¿˙ÂÈ Ï‹Úˆ˜, ÛÙÔ
13Ô ·ÈÒÓ·, Ô ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜ Ì·˜ ÎfiÛÌÔ˜ Î·È ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎÂ
ÛÙÔÓ ÔÚ›˙ÔÓÙ· Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Ô Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, Ô
ÔÔ›Ô˜, ·ÊÔ‡ ·Ó·‚·Ù›ÛÙËΠÁÈ· Ï›ÁÔ ÛÙÔ Ú‡̷ ÙÔ˘
·Ú¯·›Ô˘, ‹Ú ÙË ‰‡Ó·ÌË ÙˆÓ ÂıÓÈÎÒÓ ·Ú·‰fiÛÂˆÓ Î·È
Ù˘ ÂıÓÈ΋˜ ÊÈÏÔÙÈÌ›·˜, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ÙÚÔÔÔÈËı› Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Ë Û¯ÂÙÈ΋ ·Í›· ÙˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ ÙÔ˘. ∏
·ÙÚÔ·Ú¿‰ÔÙË ıÚËÛΛ· fï˜ Ô‡Ù ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ԇÙÂ
Î·È ı· ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ Ó· ·ÔÙÂÏ› ¤Ó· ·fi Ù· ‚·ÛÈÎfiÙÂÚ·
ËıÈο ΛÓËÙÚ· ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÂÎÚÔÛˆ›
È· ·˘Ùfi Î·È ÌfiÓÔ ÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÛÌfi ÒÛÙ ӷ ԇ̠fiÙÈ
‰ÂÓ ÂÈÙÚ¤ÂÙ·È Ó· ·ÏÒÛÔ˘Ì ·‰ÂÏÊÈÎfi ¯¤ÚÈ ÚÔ˜
¿ÏϘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜, ÁÈ·Ù› Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ
‰È·ÎÈÓ‰˘Ó‡ԢÌ ÙËÓ ÂıÓfiÙËÙ¿ Ì·˜. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi
›̷ÛÙ ÂÂÈṲ̂ÓÔÈ fiÙÈ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜ ‰ÂÓ ı· ‰È·ÛÙ¿ÛÂÈ Ó· ·ԉ¯Ù› ÙËÓ Â͈ÙÂÚÈ΋ ¤ÓˆÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ. ∞ÏÏ¿ ÙÔ Î·Îfi Â›Ó·È ˆ˜ ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤·
Ù˘ ƒÒÌ˘ ¤¯ÂÈ Û˘Ó‰Âı› ÈÛÙÔÚÈο Û ٤ÙÔÈÔ ‚·ıÌfi ÌÂ
ÙÔ ‰fiÁÌ· Ù˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜, ÒÛÙ οı ·Ú·¯ÒÚËÛË ˆ˜
ÚÔ˜ ·˘Ùfi ÙÔ ‰fiÁÌ· ı· ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Û Ì ÙËÓ ¿ÚÓËÛË
Ù˘ ‡·Ú͢ ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ÂΛÓÔ˘ ÙÔ˘ ·ÍÈÒÌ·ÙÔ˜.

[159]

§ÂÙÔ̤ÚÂÈ· ·fi
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ Gian
Lorenzo Bernini,
ÙÔ˘ 1666, ÛÙË
‚·ÛÈÏÈ΋ ÙÔ˘
∞Á›Ô˘ ¶¤ÙÚÔ˘.
∞ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È
ÙÔ ÕÁÈÔ ¶Ó‡̷.
P DELISS/GODONG/
CORBIS/APEIRON

[160]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜

ηٿ ÙË μ˘˙·ÓÙÈÓ‹

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

[161]

¶ÂÚ›Ô‰Ô
Δ∞™√™ μ∂¡∂Δ™∞¡√¶√À§√™

[162]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ˜ ÙÔ˘ Õıˆ ‹Ù·Ó

·fi Ù· ÂÁÎfiÛÌÈ· Ì·ÚÙ˘ÚÂ›Ù·È ·fi ÙÔÓ

ÂÚË̛٘ ·fi ÙÔ˘˜ ‚ÔÛÎÔ‡˜ ÙˆÓ Á‡Úˆ

ηÙÔÈÎË̤ÓË ‹‰Ë ·fi ÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·.

9Ô ·ÈÒÓ·, ηٿ Ù· ̤۷ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘

ÂÚÈÔ¯ÒÓ Î·È Ù· ÎÔ¿‰È· ÙÔ˘˜. ∞fi ÙÔ

√ ™ÙÚ¿‚ˆÓ·˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÙËÓ ‡·ÚÍË

Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ Â›¯·Ó ·˘ÍËı› ·ÚÎÂÙ¿.

10Ô ·ÈÒÓ· ‰È·Ê·›ÓÂÙ·È Î·È ÌÈ· ÌÔÚÊ‹

fiÏÂˆÓ Û ‰È¿ÊÔÚ· ÛËÌ›· Ù˘

ΔËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹ ÌfiÓ·Û·Ó ÌÂÁ¿Ï˜

ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ Ù˘ ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜, ηıÒ˜

¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ ηٿ ÙËÓ ‡ÛÙÂÚË

ÚÔ‰ÚÔÌÈΤ˜ ÌÔÚʤ˜ ÙÔ˘ ·ÁÈÔÚÂÈÙÈÎÔ‡

Ì·ÚÙ˘ÚÂ›Ù·È Ë ‡·ÚÍË ÂÓfi˜

·Ú¯·ÈfiÙËÙ·, Î·È Ù· Â˘Ú‹Ì·Ù·

ÌÔÓ·¯ÈÛÌÔ‡, fiˆ˜ Ô fiÛÈÔ˜ ¶¤ÙÚÔ˜ Ô

ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÌÔÓ·¯Ô‡, ÙÔ˘ ¶ÚÒÙÔ˘, Ô˘

·Ó·ÛηÊÒÓ ÛÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜, fiˆ˜

∞ıˆÓ›Ù˘. °ÂÓÈο, ÔÈ ·ÛÎËÙ¤˜ ÙÔ˘ Õıˆ

ÂÎÙÂÏÔ‡Û ¯Ú¤Ë ÂÎÚÔÛÒÔ˘ ÙˆÓ

Î·È ÔÈ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ˜ Ô˘ Â›Ó·È ÔÚ·Ù¤˜

Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ÚÒÈÌË Ê¿ÛË ‹Ù·Ó ΢ڛˆ˜

˘fiÏÔÈˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ. ΔËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹,

Û ‰È¿ÊÔÚ· ÛËÌ›· Î·È ÌÓËÌ›· Ù˘

ÌÂÌÔӈ̤ÓÔÈ ·Ó·¯ˆÚËÙ¤˜ Ô˘

‰ËÏ·‰‹ ÚÈÓ ·fi Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 10Ô˘

¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, ÂȂ‚·ÈÒÓÔ˘Ó ÙË

·ÔÛ‡ÚÔÓÙ·Ó ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜ ‹ Û ÌÈÎÚ¤˜

·ÈÒÓ·, ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó Î·È Î¿ÔÈ· ÈÔ

Ì·ÚÙ˘Ú›· ·˘Ù‹. ∏ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ηÈ

ÔÌ¿‰Â˜, ·ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜ ·˘ÛÙËÚ‹

ÔÚÁ·ÓˆÌ¤Ó· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ·, fiˆ˜ Ë ÌÔÓ‹

ÎÔÈÓˆÓÈ΋ ·Ú·ÎÌ‹ ÌÂÙ¿ ÙÔÓ 6Ô ·ÈÒÓ·

ÓËÛÙ›· Î·È ÚÔÛ¢¯fiÌÂÓÔÈ. ™ÈÁ¿ ÛÈÁ¿

•ËÚÔÔÙ¿ÌÔ˘.

Û ÔÏfiÎÏËÚË ÙË Ã·ÏÎȉÈ΋ Ô‰‹ÁËÛÂ

ÔÈ ∞ÁÈÔÚ›Ù˜ ·¤ÎÙËÛ·Ó Ê‹ÌË Î·È

∏ ¿ÊÈÍË ÙÔ˘ ÔÛ›Ô˘ ∞ı·Ó·Û›Ô˘,

ÛÙËÓ ÂÁηٿÏÂÈ„Ë ÙˆÓ ÔÈÎÈÛÌÒÓ ÙÔ˘

ÚÔÛ›ÏÎ˘Û·Ó ÙÔ ÂӉȷʤÚÔÓ Ù˘

ÁÓˆÛÙÔ‡ ÌÂÙ¤ÂÈÙ· ˆ˜ ∞ÁÈÔÚ›ÙË,

Õıˆ, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙÔÓ 7Ô Î·È ÙÔÓ

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ◊‰Ë ·fi ÙÔ 883

Û‹Ì·Ó ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË ÌÈ·˜ Ó¤·˜ ÂÔ¯‹˜

8Ô ·ÈÒÓ· Ë ÂÚÈÔ¯‹ Ó· ›ӷÈ

¤Ó·˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜, Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ∞′

ÁÈ· ÙÔ ÌÔÓ·¯ÈÛÌfi ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜.

·Î·ÙÔ›ÎËÙË. ∏ ÂÁηٿÛÙ·ÛË ÂÚËÌÈÙÒÓ

(867-886), Âͤ‰ˆÛ ·fiÊ·ÛË

√ ∞ı·Ó¿ÛÈÔ˜, ·Ó·ıÚÂÌ̤ÓÔ˜ ÛÙËÓ

ÛÙÔ ¯ÒÚÔ ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ·ÔÛ˘ÚıÔ‡Ó

ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÚÔÛٷهÛÂÈ ÙÔ˘˜

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

¡ÈÎËÊfiÚÔ˘ ºˆÎ¿, ¤ÊÙ·Û ÛÙÔÓ Õıˆ

ÌÂ ÙÔ ÎÔÈÓÔ‚È·Îfi Û‡ÛÙËÌ·, ÙÔ ÔÔ›Ô

ÛÙ· Ù¤ÏË Ù˘ ‰ÂηÂÙ›·˜ ÙÔ˘ 950 ηÈ

΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÂΛÓË ÛÙËÓ

ÂÁηٷÛÙ¿ıËΠ·Ú¯Èο ˆ˜ ÂÚËÌ›Ù˘.

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ‹Ù·Ó ÁÓˆÛÙfi

™Ù·‰È·Î¿, ¿Ú¯ÈÛ ӷ Á›ÓÂÙ·È ÁÓˆÛÙfi˜

ˆ˜ ÛÙÔ˘‰ÈÙÈÎfi – ‹Ú ÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘

ÁÈ· ÙÔÓ ·ÛÎËÙÈÎfi ˙‹ÏÔ ÙÔ˘ ηÈ

·fi ÙË ÌÔÓ‹ ™ÙÔ˘‰›Ô˘, Ô˘ ¤·È˙Â

Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ Á‡Úˆ ÙÔ˘ ¤Ó· Û‚·ÛÙfi

΢ڛ·Ú¯Ô ÚfiÏÔ ÛÙÔ ÌÔÓ·¯ÈÛÌfi Ù˘

·ÚÈıÌfi ÂÚËÌÈÙÒÓ. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ì ÙËÓ

ÂÔ¯‹˜. ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ÎÔÈÓÔ‚È·Îfi

˘ÔÛÙ‹ÚÈÍË ÙÔ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˘ ºˆÎ¿,

ÌÔÓ·¯ÈÛÌfi, ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› ‹Ù·Ó ·˘ÛÙËÚ¿

¿Ú¯ÈÛ ӷ ÔÚÁ·ÓÒÓÂÈ Î·È Ó· ÔÈÎÔ‰ÔÌ›

ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔÈ Û ÌÈ· ÎÔÈÓfiÙËÙ· Î·È Ô

¤Ó· ÂÓÙ˘ˆÛÈ·Îfi ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ ÛÙËÓ ¿ÎÚË

ÎÔÈÓfi˜ ‚›Ô˜ ÙÔ˘˜ Ú˘ıÌÈ˙fiÙ·Ó ·fi ÌÈ·

Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, ÙÔ ÔÔ›Ô ¤ÌÂÈÓÂ

ÛÂÈÚ¿ ηÓfiÓˆÓ Î·È ‰È·Ù¿ÍˆÓ, Ô˘

ÁÓˆÛÙfi ˆ˜ §·‡Ú· ÙÔ˘ ÔÛ›Ô˘

ÙËÚÔ‡ÓÙ·Ó Ì ÂÈı·Ú¯›·. ΔÔ Û‡ÛÙËÌ·

∞ı·Ó·Û›Ô˘. ∏ ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍË ÙÔ˘

·˘Ùfi ÂÚ¯fiÙ·Ó Û ·ÓÙ›ıÂÛË Ì ÙË Ì¤¯ÚÈ

¡ÈÎËÊfiÚÔ˘, Ô˘ ·fi ÙÔ 963 ‹Ù·Ó

ÙfiÙ ÂÚËÌËÙÈ΋ ˙ˆ‹ ÙÔ˘ ŸÚÔ˘˜ ηÈ

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜, ÂΉËÏÒıËΠ̠ÙËÓ

ÚÔοÏÂÛ ÙËÓ ·ÓÙ›‰Ú·ÛË ÙˆÓ

¤Î‰ÔÛË ¯Ú˘Ûfi‚Ô˘ÏˆÓ Î·È ÙËÓ

·Ó·¯ˆÚËÙÒÓ, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙÔ 972

·ÔÛÙÔÏ‹ ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ. √ ∞ı·Ó¿ÛÈÔ˜

Ó· ·Ú¤Ì‚ÂÈ Ô ÙfiÙ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜

ÔÚÁ¿ÓˆÛ ÙÔ ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ ÙÔ˘ Û‡Ìʈӷ

πˆ¿ÓÓ˘ Δ˙ÈÌÈÛ΋˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ˘¤ÁÚ·„Â

¶·ÓÔÚ·ÌÈ΋ ¿Ô„Ë
ÙÔ˘ ÔÈÎÈÛÌÔ‡ ÙˆÓ ∫·Ú˘ÒÓ,
Ù˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜ ÙÔ˘
∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ
·fi ÙÔ 10Ô ·ÈÒÓ·
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
°πøƒ°√™ ª√À™π∫π¢∏™/
ª√À™∂π√ ºøΔ√°ƒ∞ºπ∞™ ¢∏ª√À
∫∞§∞ª∞ƒπ∞™

ÕÔ„Ë ÙˆÓ ∫·Ú˘ÒÓ
›Ûˆ ·fi ÙÔ ÈÂÚfi
ÙÔ˘ ¶ÚˆÙ¿ÙÔ˘.
°πøƒ°√™ ª√À™π∫π¢∏™/
ª√À™∂π√ ºøΔ√°ƒ∞ºπ∞™ ¢∏ª√À
∫∞§∞ª∞ƒπ∞™

[163]

[164]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

ÙÔ ÚÒÙÔ Δ˘ÈÎfi ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜,

ÌÔÓ‹ π‚‹ÚˆÓ (°ÂˆÚÁÈ·ÓÒÓ) ÛÙË ‚fiÚÂÈ·

ÙÔÓ ÂÚ›ÊËÌÔ ΔÚ¿ÁÔ, Ô˘ Ê˘Ï¿ÛÛÂÙ·È

ÏÂ˘Ú¿ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ ÙË ‰ÂηÂÙ›·

·ÎfiÌ· Î·È Û‹ÌÂÚ· ÛÙÔ ‰ÈÔÈÎËÙÈÎfi

ÙÔ˘ 980. ΔËÓ ›‰È· ÂÚ›Ô˘ ÂÔ¯‹

ΤÓÙÚÔ ÙÔ˘ Õıˆ ÛÙȘ ∫·Ú˘¤˜. ΔÔ

ȉڇıËΠ¿ÏÏÔ ¤Ó· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ Ô˘

Δ˘ÈÎfi ›¯Â ˆ˜ ÛÙfi¯Ô ÙÔ Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi

¤ÌÂÏÏ ӷ Á›ÓÂÈ ÛÔ˘‰·›Ô ηı›‰Ú˘Ì·,

·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ ‰‡Ô ÌÔÚʤ˜ ÙÔ˘

Ë ÌÔÓ‹ μ·ÙÔ‰›Ô˘, Èı·ÓfiÓ ·fi

ÌÔÓ·¯ÈÛÌÔ‡, ÙÔ˘ ·Ó·¯ˆÚËÙÈÎÔ‡ Î·È ÙÔ˘

·ÚÈÛÙÔÎÚ¿Ù˜ Â›Û˘. ∫·È Ù· ‰‡Ô

ÎÔÈÓÔ‚È·ÎÔ‡, ÌÂ ÙËÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË ÙÔ˘

ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ÙÔÓ ÙÚfiÔ

ÎÔÈÓÔ‚È·ÎÔ‡ ηıÂÛÙÒÙÔ˜ Ù˘ §·‡Ú·˜

ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ Ù˘ §·‡Ú·˜ Î·È ·ÎfiÌ· ηÈ

ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ˘fiÏÔÈˆÓ ÂÚËÌËÙÈÎÒÓ

Ë ÌÔÚÊ‹ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈÎÔ‡ ¯ÒÚÔ˘

ÔÌ¿‰ˆÓ. ΔÔ ¤ÁÁÚ·ÊÔ ˘¤ÁÚ·„·Ó,

ÙÔ˘˜ ‰ÔÌ‹ıËΠ̠‚¿ÛË ÙÔ

ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ÔÏÏÔ›

·Ú¿‰ÂÈÁÌ· Ù˘ §·‡Ú·˜. ™Ù·‰È·Î¿

∞ÁÈÔÚ›Ù˜ ÌÔÓ·¯Ô› Î·È ÂÚË̛٘,

ÔÏÏ¿ ·ÚfiÌÔÈ· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ·

ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô

ȉڇıËηÓ, Ù· ÔÔ›· ÊÈÏÔÍÂÓÔ‡Û·Ó

∞ı·Ó¿ÛÈÔ˜.

·ÚÎÂÙ¿ ÔÏ˘ÏËı›˜ ÌÔÓ·ÛÙÈΤ˜

§›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË Ù˘ §·‡Ú·˜

ÎÔÈÓfiÙËÙ˜. ªÂٷ͇ ÙˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ Ô˘

·Ó·Ù‡¯ıËÎ·Ó Î·È ¿ÏÏ· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ·

η٤Êı·Ó·Ó ÛÙÔ ŸÚÔ˜

Ô˘ ÂÊ¿ÚÌÔÛ·Ó ÙÔ ÛÙÔ˘‰ÈÙÈÎfi

Û˘ÌÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·Ó Î·È Î¿ÔÈÔÈ ·fi

ÌÔÓ·¯ÈÛÌfi. ªÔÓ·¯Ô› Ì ·ÚÈÛÙÔÎÚ·ÙÈ΋

ÙËÓ πÙ·Ï›·, fiˆ˜ ÂΛÓÔÈ ·fi ÙÔ ∞Ì¿ÏÊÈ,

ηٷÁˆÁ‹ ·fi ÙË °ÂˆÚÁ›· ›‰Ú˘Û·Ó ÙË

Ô˘ ›‰Ú˘Û·Ó ÙË ÌÔÓ‹ ÙˆÓ ∞Ì·ÏÊËÓÒÓ

ÕÔ„Ë Ù˘
‚ÔÚÂÈÔ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜
ÏÂ˘Ú¿˜ Ù˘ ÈÂÚ¿˜ ÌÔÓ‹˜
π‚‹ÚˆÓ (·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
°πøƒ°√™ ª√À™π∫π¢∏™/ª√À™∂π√
ºøΔ√°ƒ∞ºπ∞™ ¢∏ª√À ∫∞§∞ª∞ƒπ∞™

πÂÚ¿ ÌÔÓ‹ μ·ÙÔ‰›Ô˘.
∏ ‚fiÚÂÈ· ÏÂ˘Ú¿ Ù˘
ΔÚ¿Â˙·˜.
°πøƒ°√™ ª√À™π∫π¢∏™/ª√À™∂π√
ºøΔ√°ƒ∞ºπ∞™ ¢∏ª√À ∫∞§∞ª∞ƒπ∞™

[165]

[166]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ «ÚˆÛÈ΋» Ù¤Ú˘Á· Ù˘
ÈÂÚ¿˜ ÌÔÓ‹˜ μ·ÙÔ‰›Ô˘
Î·È Ô Ó·fi˜ Ù˘ ΔÈÌ›·˜
∑ÒÓ˘. ∫¿Ùˆ ·ÚÈÛÙÂÚ¿,
Û ÚÒÙÔ Ï¿ÓÔ, Ô Ó·fi˜
ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ ∞Ó·ÚÁ‡ÚˆÓ.
°πøƒ°√™ ª√À™π∫π¢∏™/ª√À™∂π√
ºøΔ√°ƒ∞ºπ∞™ ¢∏ª√À ∫∞§∞ª∞ƒπ∞™

ΔÔ Í˘ÏfiÁÏ˘ÙÔ Ù¤ÌÏÔ
ÙÔ˘ ∫˘ÚÈ·ÎÔ‡, ∫·Ú˘¤˜,
™Î‹ÙË ∞Á›Ô˘ ∞Ó‰Ú¤·
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
°πøƒ°√™ ª√À™π∫π¢∏™/ª√À™∂π√
ºøΔ√°ƒ∞ºπ∞™ ¢∏ª√À ∫∞§∞ª∞ƒπ∞™

(ÚfiÎÂÈÙ·È, ‚¤‚·È·, ÁÈ· ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÚÈÓ

ÔÏϤ˜ ‰È·Ù¿ÍÂȘ Ô˘ Ú˘ıÌ›˙Ô˘Ó ÙËÓ

·fi ÙÔ ™¯›ÛÌ· ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ).

ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ˙ˆ‹ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜,

¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ÔÏÏÔ› ÂÚË̛٘ ¿Ú¯ÈÛ·Ó

ı›ÁÔÓÙ·˜ ı¤Ì·Ù· fiˆ˜ Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù·

Ó· ˘ÈÔıÂÙÔ‡Ó ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔ

ÙˆÓ ÏÔ›ˆÓ Ô˘ ηÙ›¯·Ó ÔÈ ÌÔÓ¤˜ ηÈ

ÌÔÓ·¯ÈÛÌfi. ŒÙÛÈ, ÙÔ 1045 Ô

Ù· ÚÔÓfiÌÈ¿ ÙÔ˘˜ Ó· ÂÌÔÚ‡ÔÓÙ·È Ù·

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ £′

ÚÔ˚fiÓÙ· Ô˘ ·Ú‹ÁÂ Ë ÁË ÙÔ˘˜.

Ô ªÔÓÔÌ¿¯Ô˜ Âͤ‰ˆÛ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ

¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ÁÈ· ÙËÓ

Δ˘ÈÎfi ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜, ÛÙÔ ÔÔ›Ô

ÂÈ‚›ˆÛË Î·È ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙˆÓ ÌÔÓÒÓ

ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·Ó

‹Ù·Ó Î·È Ë Û˘Ì‚ÔÏ‹ ÙˆÓ ÌÂÙÔ¯›ˆÓ

Â›ÛËÌ· Ë ÔÓÔÌ·Û›· ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜ ηÈ

ÙÔ˘˜, ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÂÎÙ¿ÛÂˆÓ Á˘ ÛÂ

·ÁÈÒıËÎÂ Ô ÎÔÈÓÔ‚È·Îfi˜ ÌÔÓ·¯ÈÛÌfi˜

‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘

ˆ˜ ÙÔ Î˘Ú›·Ú¯Ô Û‡ÛÙËÌ· ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, ΢ڛˆ˜ ÛÙË

ÙˆÓ ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÒÓ. ΔÔ ¤ÁÁÚ·ÊÔ, fiˆ˜

ª·Î‰ÔÓ›·, Ô˘ ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÓÙ·Ó

Î·È ÙÔ ÚÒÙÔ Δ˘ÈÎfi, ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Î·È

·fi ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ ‹ ÂÈÊ·Ó›˜

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

·ÚÈÛÙÔÎÚ¿Ù˜.

·ÈÒÓ·. ∏ ÂÔ¯‹ ÌÂÙ¿ ÙË ¢′

ÌÔÓ·ÛÙÈ΋ ÎÔÈÓfiÙËÙ· Î·È Û˘Ó¤‚·Ï ÛÙË

Δ· ÛÙÔȯ›· ÁÈ· ÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜ ÙÔ 12Ô

™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›· ÙÔ˘ 1204 ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙ¿

Ó¤· ·ÎÌ‹ Ù˘.

·ÈÒÓ· Â›Ó·È Û¯ÂÙÈο Ï›Á·. º·›ÓÂÙ·È

‰‡ÛÎÔÏË ÁÈ· ÙÔ ÕÁÈÔ ŸÚÔ˜, ηıÒ˜ ÔÈ

∫·Ù¿ ÙËÓ ‡ÛÙÂÚË μ˘˙·ÓÙÈÓ‹ ¶ÂÚ›Ô‰Ô,

fï˜ fiÙÈ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹ Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ

ÌÔÓ·¯Ô› ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ·Ó ÙËÓ Â¯ıÚÈ΋

Î·È È‰È·›ÙÂÚ· ηٿ ÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ·,

·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È Î·È Ó· ÚÔÛÂÏ·ÂÈ

Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ

ȉڇıËÎ·Ó Î·È ¿ÏÏ· ÛËÌ·ÓÙÈο

ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜ ÌÔÓ·¯ÒÓ, ·ÏÏ¿ ηÈ

ÂÈ΢ڛ·Ú¯ˆÓ, ÂÓÒ ·ÚÁfiÙÂÚ·

ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ÛÙÔ ÕÁÈÔ ŸÚÔ˜ ÌÂ

ÚÔÛ΢ÓËÙÒÓ. ΔËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹

‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó Î·Î¤˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔÓ

ÚˆÙÔ‚Ô˘Ï›Â˜ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·ÙÒÓ Î·È

Ì·ÚÙ˘ÚÂ›Ù·È Î·È Ë ÂÁηٿÛÙ·ÛË

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ªÈ¯·‹Ï ∏′ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ

˘„ËÏÒÓ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ˆÓ, Ô˘ ÚÔ›ÎÈÛ·Ó

™Ï¿‚ˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ: ƒÒÛˆÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ

(1259-1282), ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ ÙÔ˘

Ù· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ÙÔ˘˜, ηıÒ˜ Î·È Ù·

ÛÙ·‰È·Î¿ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó ÙË ÌÔÓ‹

ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ ˘¤Ú Ù˘ ¤ÓˆÛ˘ Ù˘

·ÏÈ¿ ÌÂÁ¿Ï· ηıȉڇ̷ٷ, ÌÂ

¶·ÓÙÂÏ‹ÌÔÓÔ˜, ™¤Ú‚ˆÓ, Ô˘

ÔÚıfi‰Ô͢ Ì ÙËÓ Î·ıÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·.

ÌÂÁ¿Ï˜ ÂÎÙ¿ÛÂȘ Á˘ Û ‰È¿ÊÔÚ·

ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÛÙË ÌÔÓ‹

∏ ηٿÛÙ·ÛË ¿ÏÏ·Í Ì ÙÔ ‰È¿‰Ô¯Ô

ÛËÌ›· Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, ΢ڛˆ˜

ÃÈÏ·Ó‰·Ú›Ô˘ ÙÔ 1198, Î·È μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ

ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï, ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ μ′ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ

ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›·, fiˆ˜ Î·È ·ÏÈfiÙÂÚ·.

ÛÙË ÌÔÓ‹ ∑ˆÁÚ¿ÊÔ˘ ·fi ÙÔ 13Ô

(1282-1328), Ô˘ ÂÓ›Û¯˘Û ȉȷ›ÙÂÚ· ÙË

ŒÓ·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ‚·ÛÈÎÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ ‹Ù·Ó

[167]

[168]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

Ë ÂÈı˘Ì›· ÙˆÓ ÏÔ˘Û›ˆÓ Ó·

·ÓÙÈÎÚ›ÛÂÈ ¤Ó·˜ ÌÔÓ·¯fi˜ ÙÔ ıÂ›Ô Êˆ˜.

ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÔ˘Ó Û οÔÈÔ ‚·ıÌfi ÙËÓ

√È È‰¤Â˜ ÙÔ˘ ËÛ˘¯·ÛÌÔ‡ ÚÔοÏÂÛ·Ó

ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘˜ ·ÔÛ˘ÚfiÌÂÓÔÈ

·ÚÎÂÙ¤˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ ηÈ

·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙȘ ·ÁÈÔÚ›ÙÈΘ ÌÔÓ¤˜,

·ÓÙÈ·Ú·ı¤ÛÂȘ ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù˘

ηıÒ˜ ÔÈ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ·ÂÈÏÔ‡ÓÙ·Ó

μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Î·È ÛÙÔ ›‰ÈÔ

·ÊÂÓfi˜ ·fi ÙȘ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ

ÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜. ¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ¿Ú¯ÈÛ ӷ

√ıˆÌ·ÓÒÓ (ÔÈ ÔÔ›ÔÈ fï˜ Û˘Ó‹ıˆ˜

˘Ô¯ˆÚ› Ô ÎÔÈÓÔ‚È·Îfi˜ ÌÔÓ·¯ÈÛÌfi˜

·Ó·ÁÓÒÚÈ˙·Ó ÙË ÌÔÓ·ÛÙÈ΋ ÂÚÈÔ˘Û›·

Î·È Ó· ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È Ë È‰ÈÔÚÚ˘ıÌ›·,

ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ηٷÎÙÔ‡Û·Ó), ηÈ

‰ËÏ·‰‹ Ë ¯ˆÚÈÛÙ‹ ‰È·‚›ˆÛË ÔÏÏÒÓ

·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ ·fi ÙȘ ηٷۯ¤ÛÂȘ Ù˘

ÌÔÓ·¯ÒÓ, ÂȉÈο οÔȈÓ

ÂÚÈfi‰Ô˘ ÙˆÓ ÂÌÊ˘Ï›ˆÓ ÔÏ¤ÌˆÓ ÙˆÓ

·ÚÈÛÙÔÎÚ·ÙÒÓ Ô˘ ·ÔÛ‡ÚÔÓÙ·Ó ÛÙÔÓ

Ì¤ÛˆÓ ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·. ΔËÓ ÂÔ¯‹

Õıˆ Î·È ‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó ÙȘ ÂÚÈÔ˘Û›Â˜

·˘Ù‹ ȉڇıËÎ·Ó Ë ÌÔÓ‹ ¢ÈÔÓ˘Û›Ô˘, ÌÂ

ÙÔ˘˜. ™˘ÓËıÈṲ̂ÓË Ú·ÎÙÈ΋ ‹Ù·Ó Ô

ÙËÓ ÂÓ›Û¯˘ÛË ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘

ıÂÛÌfi˜ ÙˆÓ ·‰ÂÏÊ¿ÙˆÓ, Û‡Ìʈӷ ÌÂ

ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜ ∞ÏÂ͛Ԣ °′ ªÂÁ¿ÏÔ˘

ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÏÔ‡ÛÈÔÈ ·ÚÈÛÙÔÎÚ¿Ù˜

∫ÔÌÓËÓÔ‡, Ë ÌÔÓ‹ ¶·ÓÙÔÎÚ¿ÙÔÚÔ˜ ηÈ

Á›ÓÔÓÙ·Ó ÌÔÓ·¯Ô› Û οÔÈÔ ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ,

ÔÏϤ˜ ¿ÏϘ.

fiÔ˘ ‰ÒÚÈ˙·Ó ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘˜ ÌÂ

√ 14Ô˜ ·ÈÒÓ·˜ ‹Ù·Ó Â›Û˘ ÂÔ¯‹

·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ¤Ó· ÂÙ‹ÛÈÔ ÂÈÛfi‰ËÌ·.

ÌÂÁ¿Ï˘ ·Ó¿Ù˘Í˘ ÙÔ˘ ËÛ˘¯·ÛÌÔ‡,

¶¿ÓÙˆ˜, Ù· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó

ÌÈ·˜ Ì˘ÛÙÈÎÈÛÙÈ΋˜ Ú·ÎÙÈ΋˜ Ô˘

ÁÂÓÈο ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ÙÔ˘˜ ÈÛ¯‡ Î·È ÙË

·Ó·‚›ˆÛ Ì ÙË ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· ÙÔ˘

ÌÂÁ¿ÏË ·Î›ÓËÙË ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘˜. √È

·Á›Ô˘ °ÚËÁÔÚ›Ô˘ ¶·Ï·Ì¿ ÛÙÔÓ Õıˆ.

Ӥ˜ Û˘Óı‹Î˜ η٤ÛÙËÛ·Ó ÂÈÙ·ÎÙÈ΋

μ·ÛÈÎfi ÛÙÔÈ¯Â›Ô ÙÔ˘ ËÛ˘¯·ÛÌÔ‡ ‹Ù·Ó

ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË ÁÈ· ÙÔ ÙÚ›ÙÔ Δ˘ÈÎfi ÙÔ˘

ΔÔ ΔÂÙڷ¢·ÁÁ¤ÏÈÔ
Ô˘ Ê˘Ï¿ÛÛÂÙ·È ÛÙË ÌÔÓ‹
∫·Ú·Î¿ÏÔ˘ ›ӷÈ
ÁÚ·Ì̤ÓÔ Û ÂÚÁ·ÌËÓ‹
Î·È ¯ÚÔÓÔÏÔÁÂ›Ù·È ÛÙÔ
13 ·ÈÒÓ·. ∂›Ó·È
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ Î·È ÂÚȤ¯ÂÈ
Ù· Ù¤ÛÛÂÚ· ∂˘·ÁÁ¤ÏÈ·.
™ÙËÓ ÂÈÎfiÓ· ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È
Ô Â˘·ÁÁÂÏÈÛÙ‹˜ §Ô˘Î¿˜
Î·È Ë ·Ú¯‹ ÙÔ˘ ¢·ÁÁÂÏ›Ô˘
ÙÔ˘.

Ë Û˘Ó¯‹˜ ÚÔÛ¢¯‹, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó·

∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜, ÙÔ ÔÔ›Ô ˘¤ÁÚ·„ ÙÔ

π∂ƒ∞ ∫√π¡√Δ∏™ ∞°π√À √ƒ√À™ ∞£ø

H „ËÊȉˆÙ‹ ÂÈÎfiÓ· Ù˘
¶·Ó·Á›·˜ Ù˘ √‰ËÁ‹ÙÚÈ·˜
Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ÃÈÏ·Ó‰·Ú›Ô˘
¤ÁÈÓ ¿Óˆ Û ͇ÏÔ ÙÔ
‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 12Ô˘
·ÈÒÓ·. £ÂˆÚÂ›Ù·È fiÙÈ Â›Ó·È
·Ú·ÁÁÂÏ›· ÙˆÓ ÎÙËÙfiÚˆÓ
Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ·Á›Ô˘ ™¿‚‚·
Î·È ™˘ÌÂÒÓ ¡ÂÌ¿ÓÈ·
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
π∂ƒ∞ ∫√π¡√Δ∏™ ∞°π√À √ƒ√À™ ∞£ø

[169]

[170]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

1406 Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ª·ÓÔ˘‹Ï μ′

∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· ηÈ

ÂÎÙÂٷ̤Ó˜ ‰ˆÚ¤˜ Û ‰È¿ÊÔÚ·

¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Î·È ‰È·Ù‡ˆÓ ÂÎ Ó¤Ô˘

ÛÙ· μ·ÏοÓÈ· ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·. ªÂٷ͇ ÙÔ˘

ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ·, fiˆ˜ Ë ÌÔÓ‹ ÃÈÏ·Ó‰·Ú›Ô˘

ÙÔ˘˜ ηÓÔÓÈÛÌÔ‡˜ Ù˘ ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜.

1345 Î·È ÙÔ˘ 1371 Ô Õıˆ˜ ÁÓÒÚÈÛ ÌÈ·

Î·È Ë ÌÔÓ‹ μ·ÙÔ‰›Ô˘, ÂÓÒ

¶·Ú¿ÏÏËÏ·, Ô 14Ô˜ ·ÈÒÓ·˜

ÂÚ›Ô‰Ô ÛÂÚ‚È΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜, ηٿ

ÚˆÙÔÛÙ¿ÙËÛ·Ó ÛÙËÓ ·Ó·‚›ˆÛË ¿ÏψÓ

ÛÊÚ·Á›ÛÙËΠ·fi ÙËÓ ·˘Í·ÓfiÌÂÓË

ÙËÓ ÔÔ›· Ù· ÚÔÓfiÌÈ· ÙˆÓ ÌÔÓÒÓ

ÌÔÓÒÓ, fiˆ˜ Ë ÌÔÓ‹ ™›ÌˆÓÔ˜ ¶¤ÙÚ·˜

Â¤ÎÙ·ÛË ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ Î·È ÙˆÓ

¤ÁÈÓ·Ó Û‚·ÛÙ¿. ª¿ÏÈÛÙ·, ÙËÓ ÂÔ¯‹

Î·È Ë ÌÔÓ‹ ∞Á›Ô˘ ¶·‡ÏÔ˘. ∏

™¤Ú‚ˆÓ Û ‚¿ÚÔ˜ Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜

·˘Ù‹ ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛ·Ó

ÂÚ›ÙˆÛË ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ Â›¯Â Û·ÊÒ˜
ÈÔ ÌfiÓÈ̘ Û˘Ó¤ÂȘ. ∫·ıÒ˜ ÙÔ 1423
Ë ª·Î‰ÔÓ›· ηٷϋÊıËΠ·fi ÙÔ˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ÙÔ 1424 ÔÈ ∞ÁÈÔÚ›Ù˜
·Ú·‰fiıËÎ·Ó ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ªÔ˘Ú¿Ù
Î·È ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ˘fi ÔıˆÌ·ÓÈ΋
΢ÚÈ·Ú¯›· ̤¯ÚÈ ÙÔ 1913. √ 15Ô˜ Î·È Ô
16Ô˜ ·ÈÒÓ·˜ ‹Ù·Ó ÂÚ›Ô‰ÔÈ ·ÚÎÂÙÒÓ
‰˘ÛÎÔÏÈÒÓ ÁÈ· ÙȘ ·ıˆÓÈΤ˜ ÌÔÓ¤˜,
ηıÒ˜ ÚÔÛ·ıÔ‡Û·Ó Ó·
ÚÔÛ·ÚÌÔÛÙÔ‡Ó ÛÙË Ó¤·
Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· Î·È ÛÙÔ˘˜
ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˘˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˘˜, ·ÏÏ¿ ÛÂ
ÁÂÓÈΤ˜ ÁÚ·Ì̤˜ ηٿÊÂÚ·Ó Ó·
ÂÈ‚ÈÒÛÔ˘Ó Î·È Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó Ì¤ÚÔ˜
Ù˘ ÎÙËÌ·ÙÈ΋˜ ÙÔ˘˜ ÂÚÈÔ˘Û›·˜,
ηıÒ˜ ÔÈ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔÈ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ·Ó
ÔÏÏ¿ ·fi Ù· ÚÔÓfiÌÈ· Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
¶ÂÚÈfi‰Ô˘. √È ‰ÂÛÌÔ› Ì ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ÈÛ¯˘ÚÔ›
̤¯ÚÈ ÙÔ 1453, ÂÓÒ Î·È ÌÂÙ¿ ÙËÓ

∞ÌÊÈÚfiÛˆË ÂÈÎfiÓ· ÙÔ˘
14Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÛÙËÓ Î‡ÚÈ·
fi„Ë Ù˘ ÔÔ›·˜
·Ô‰›‰ÔÓÙ·È Ô ÎÙ‹ÙÔÚ·˜
Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ¢ÈÔÓ˘Û›Ô˘,
∞ϤÍÈÔ˜ °′ ∫ÔÌÓËÓfi˜,
Î·È Ô ÚÔÛÙ¿Ù˘ Ù˘,
¿ÁÈÔ˜ πˆ¿ÓÓ˘
Ô ¶Úfi‰ÚÔÌÔ˜ (·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
π∂ƒ∞ ∫√π¡√Δ∏™ ∞°π√À √ƒ√À™ ∞£ø

H ͇ÏÈÓË μËÌfiı˘Ú· Ù˘
ÌÔÓ‹˜ ∞Á›Ô˘ ¶·‡ÏÔ˘ ›ӷÈ
ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·.
Œ¯ÂÈ ÌÂÈÎÙ‹ (˙ˆÁÚ·ÊÈ΋
Î·È ÁÏ˘ÙÈ΋) ‰È·ÎfiÛÌËÛË
Î·È Ì¤¯ÚÈ ÚfiÙÈÓÔ˜ ‹Ù·Ó
ÛÙËÓ ∫·Ï‡‚Ë ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘
÷ڷϿÌÔ˘˜. ∞fi ÂΛ
ÌÂٷʤÚıËΠÛÙËÓ
·ÚÈ· ÌÔÓ‹.
π∂ƒ∞ ∫√π¡√Δ∏™ ∞°π√À √ƒ√À™ ∞£ø

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

[171]

[172]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ 200 ÂÚ›Ô˘ ÂÙÒÓ
ºÂÏfiÓÈÔ Ì ÙË ƒ›˙· ÙÔ˘
πÂÛÛ·›, Ô˘
ηٷÛ΢¿ÛÙËΠÛÂ
ÚˆÛÈÎfi ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈÔ,
·Ó‹ÎÂÈ ÛÙË ÌÔÓ‹
•ËÚÔÔÙ¿ÌÔ˘. ∂›Ó·È
ÎÂÓÙË̤ÓÔ Û ‚ÂÏÔ‡‰Ô ÌÂ
¯Ú˘ÛfiÓËÌ· Î·È ÌÂ
Ôχ¯ÚˆÌÔ ÌÂÙ¿ÍÈ.
π∂ƒ∞ ∫√π¡√Δ∏™ ∞°π√À √ƒ√À™ ∞£ø

∏ ·ÛË̤ÓÈ· ·ÚÙÔÎÏ·Û›·
ÙÔ˘ ¶ÚˆÙ¿ÙÔ˘ ʤÚÂÈ ¿Óˆ
Ù˘ ÙÔ ¤ÙÔ˜ ηٷÛ΢‹˜
Ù˘ – 1746.
ÃÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÛÂ
·Ó¿ÌÓËÛË Ù˘ ¢ÏÔÁ›·˜
ÙˆÓ ¤ÓÙ ¿ÚÙˆÓ ·fi
ÙÔ ÃÚÈÛÙfi ηٿ ÙËÓ ÙÂÏÂÙ‹
Ù˘ ·ÚÙÔÎÏ·Û›·˜.
π∂ƒ∞ ∫√π¡√Δ∏™ ∞°π√À √ƒ√À™ ∞£ø

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

ÕψÛË, ÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜ ·Ú¤ÌÂÈÓÂ

Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘. ŒÙÛÈ, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎÂ

ÛÙ·ıÂÚ¿ ÚÔÛÎÔÏÏË̤ÓÔ ÛÙÔ

Ô ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi˜ Ù‡Ô˜ ÙÔ˘

·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜.

«·ÁÈÔÚ›ÙÈÎÔ˘ ÙÚ›ÎÔÁ¯Ô˘», Ô ÔÔ›Ô˜

ªÂÁ¿ÏÔ ÚfiÏÔ ÛÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋

ÂÍ·ÏÒıËÎÂ Î·È ÂÎÙfi˜ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜,

ÂÈ‚›ˆÛË ÙˆÓ ÌÔÓÒÓ Î·Ù¿ ÙËÓ ÚÒÈÌË

ÂËÚ¿˙ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋ ÛÂ

ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÂÚ›Ô‰Ô ¤·ÈÍ Ë

fiÏÔ ÙÔÓ ÔÚıfi‰ÔÍÔ ÎfiÛÌÔ, ÛÙ·

¤ÌÚ·ÎÙË ÂÓ›Û¯˘ÛË ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ Ù˘

ªÂÙ¤ˆÚ·, ÛÙË ™ÂÚ‚›· Î·È ÛÙË

ªÔω·‚›·˜ Î·È Ù˘ μÏ·¯›·˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ

ƒÔ˘Ì·Ó›·. ΔÔÓ Ù‡Ô ·˘Ùfi ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó,

¤‚ÏÂ·Ó ÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜ ˆ˜ ÛÔ˘‰·›Ô

ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Î·È Ù· ηıÔÏÈο ÙˆÓ

ΤÓÙÚÔ ÙÔ˘ ÔÚıfi‰ÔÍÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡.

ÌÔÓÒÓ ÃÈÏ·Ó‰·Ú›Ô˘ ηÈ

∞Ó Î·È ÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜ ʤÚÂÈ ¤ÓÙÔÓ· Ù·

¶·ÓÙÔÎÚ¿ÙÔÚÔ˜, Ô˘ ·ÓÂÁ¤ÚıËÎ·Ó ÙÔ

ÛËÌ¿‰È· ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·˜ ÙˆÓ ÈÔ Úfi-

14Ô ·ÈÒÓ·.

ÛÊ·ÙˆÓ ·ÈÒÓˆÓ, ‰È·ÙËÚ› Û ÌÂÁ¿ÏÔ

Δ· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜

‚·ıÌfi ÔÏÏ¿ ÛÙÔȯ›· Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜

ÛÒ˙Ô˘Ó Â›Û˘ ÂÍ·›ÚÂÙ· ‰Â›ÁÌ·Ù·

ÙÔ˘ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿˜. ª¿ÏÈÛÙ·, Ë È‰È·›ÙÂÚË

‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ηÈ

ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘ Î·È Ë Û‡Ó‰ÂÛË Ì ÙËÓ

„ËÊȉˆÙÒÓ, Ô˘ Û˘¯Ó¿ ·Ô‰›‰ÔÓÙ·È ÛÂ

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È Ù· ˘„ËÏ¿ ÛÙÚÒ-

ηÏÏÈÙ¤¯Ó˜ ·fi ÙËÓ

Ì·Ù· Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·˜

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ΔÔ ÚÒÙÔ ‰Â›ÁÌ·

¤¯Ô˘Ó Û˘Ì‚¿ÏÂÈ ÛÙË ‰È·Ê‡Ï·ÍË ÏÔ‡-

ÌÓËÌÂȷ΋˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ÛÒ˙ÂÙ·È ÛÂ

ÛÈˆÓ ıËÛ·˘ÚÒÓ ÙÔ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ÔÏÈÙÈ-

¤Ó· ·ÚÂÎÎÏ‹ÛÈ Ù˘ ÌÔÓ‹˜ π‚‹ÚˆÓ

ÛÌÔ‡ ÛÙÔÓ Î·ÏÏÈÙ¯ÓÈÎfi Î·È ÛÙÔÓ Ó¢-

Î·È ·Ó¿ÁÂÙ·È ÛÙȘ ÚÒÙ˜ ‰ÂηÂٛ˜

Ì·ÙÈÎfi ÙÔ̤·. Δ· ›‰È· Ù· ÎÙÈÚȷο Û˘-

ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ·. °ÂÓÈο fï˜ Ï›Á·

ÁÎÚÔÙ‹Ì·Ù·, ÔÈ ‚È‚ÏÈÔı‹Î˜ Î·È Ù· ·Ú-

Ú¿ÁÌ·Ù· ÛÒ˙ÔÓÙ·È ÚÈÓ ·fi ÙÔ

¯Â›· ·Ú¤¯Ô˘Ó ÔχÙÈ̘ ËÁ¤˜ Î·È ÌÔ-

13Ô ·ÈÒÓ·, ηıÒ˜ Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ·

Ó·‰Èο ÂÚÁ·Ï›· ÚÔÛ¤ÁÁÈÛ˘ ÙÔ˘ ‚˘-

·ÁÈÔÚÂÈÙÈο ÌÓËÌ›· ÎÔÛÌÔ‡ÓÙ·È ÌÂ

˙·ÓÙÈÓÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘ Î·È Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ ÙÔ˘.

¤ÚÁ· Ù˘ ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ÂÚÈfi‰Ô˘

Δ· ηıÔÏÈο ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÌÔÓÒÓ

Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÂÈηχ„ÂÈ ·Ï·ÈfiÙÂÚ·

ÙÔ˘ Õıˆ, ÂΛӷ Ù˘ §·‡Ú·˜, ÙÔ˘

¤ÚÁ·. øÛÙfiÛÔ, ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÔÏÏ¿

μ·ÙÔ‰›Ô˘ Î·È Ù˘ ÌÔÓ‹˜ π‚‹ÚˆÓ,

‰Â›ÁÌ·Ù· Ù˘ ·Ï·ÈÔÏfiÁÂÈ·˜ Ù¤¯Ó˘, ÌÂ

ηıÒ˜ Î·È Ô Ó·fi˜ ÙÔ˘ ¶ÚˆÙ¿ÙÔ˘ ÛÙÔ

ÂÈÊ·Ó¤ÛÙÂÚÔ ÙË ‰È·ÎfiÛÌËÛË ÙÔ˘ Ó·Ô‡

‰ÈÔÈÎËÙÈÎfi ΤÓÙÚÔ ÙˆÓ ∫·Ú˘ÒÓ,

ÙÔ˘ ¶ÚˆÙ¿ÙÔ˘, ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 13Ô˘ ‹

·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÎÙ›ÛÌ·Ù· ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ·

ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·, Ô˘,

Î·È ÙˆÓ ·Ú¯ÒÓ ÙÔ˘ 11Ô˘,

Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÛË,

ÔÈÎÔ‰ÔÌË̤ӷ Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ

·Ô‰›‰ÂÙ·È ÛÙÔ ıÚ˘ÏÈÎfi ˙ˆÁÚ¿ÊÔ

·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈΤ˜ Ù¿ÛÂȘ Ù˘

ª·ÓÔ˘‹Ï ¶·ÓÛ¤ÏËÓÔ Î·È ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. Δ· Ì·ÚÌ¿ÚÈÓ·

ÁÈ· ÙÔ ¤ÓÙÔÓ· ÎÏ·ÛÈÎÈÛÙÈÎfi Ó‡̷ Ù˘.

‰¿‰·, Ô ÁÏ˘Ùfi˜ ‰È¿ÎÔÛÌÔ˜ Î·È ÔÈ

∂Ê¿ÌÈÏÏ· ¤ÚÁ· ÛÒ˙ÔÓÙ·È Î·È ÛÙË ÌÔÓ‹

ΛÔÓ˜ Ô˘ Û˘Ì‚¿ÏÏÔ˘Ó ÛÙËÓ ÔÏ˘ÙÂÏ‹

μ·ÙÔ‰›Ô˘ (¯ÚÔÓÔÏÔÁË̤ӷ ÛÙÔ

ÂÌÊ¿ÓÈÛË ÙÔ˘ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÙÔ˘˜

1312), ÂÓÒ ÔÈ ÙÔȯÔÁڷʛ˜ ÙÔ˘

·Ë¯Ô‡Ó ¤ÓÙÔÓ· Ù· ÌÓËÌ›· Ù˘

ηıÔÏÈÎÔ‡ Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ¶·ÓÙÔÎÚ¿ÙÔÚÔ˜

ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜. ª¿ÏÈÛÙ·, Ù· ÚÒÙ·

·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÔχÙÈÌÔ Ì¿ÚÙ˘Ú· Ù˘

ÌÓËÌ›· ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜ ÂÌÊ·Ó›˙Ô˘Ó

‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ Ù¤¯Ó˘ ÙÔ˘ ‰Â‡ÙÂÚÔ˘ ÌÈÛÔ‡

Î·È ÌÈ· ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ηÈÓÔÙÔÌ›·, ηıÒ˜

ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·. ∞ÎfiÌË, Ù·

ÛÙÔÓ Î·ıÈÂڈ̤ÓÔ ÛÙ·˘ÚÔÂȉ‹

Û΢ÔÊ˘Ï¿ÎÈ· ÙˆÓ ÌÔÓÒÓ

ÂÁÁÂÁÚ·Ì̤ÓÔ ˘Ú‹Ó· ÙÔ˘˜

ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÂÎÙÂÓ¤Ûٷ٘

ÚÔÛÙ›ıÂÓÙ·È ÛÙ· Ï¿ÁÈ· ËÌÈ΢ÎÏÈΤ˜

Û˘ÏÏÔÁ¤˜ ÂÈÎfiÓˆÓ Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜

ÎfiÁ¯Â˜, ÔÈ Ôԛ˜ ÙÔ˘˜ ÂfiÌÂÓÔ˘˜

¶ÂÚÈfi‰Ô˘, ÔÈ Ôԛ˜ Û˘ÁηٷϤÁÔÓÙ·È

™Ù· ÔχÙÈÌ· ·Ú¯Â›·
Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ™›ÌˆÓÔ˜
¶¤ÙÚ·˜ ˘¿Ú¯ÂÈ
·ÓÙ›ÁÚ·ÊÔ ÛÙ· ·Ú·‚Èο
Ù˘ Û˘Óı‹Î˘ Ì ٷ
ÚÔÓfiÌÈ· Ù· ÔÔ›·
·Ú·¯ÒÚËÛÂ Ô ÚÔÊ‹Ù˘
ªˆ¿ÌÂı ÙÔ 623 ÛÙÔ˘˜
ÌÔÓ·¯Ô‡˜ Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ™ÈÓ¿.

·ÈÒÓ˜ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ·Ó Î·È Û ¿ÏÏ· ÎÙ›ÚÈ·

·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ÎÔÚ˘Ê·›· Ûˆ˙fiÌÂÓ·

π∂ƒ∞ ∫√π¡√Δ∏™ ∞°π√À √ƒ√À™ ∞£ø

[173]

[174]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ‚Ô‚fi‰·˜ μ·Û›ÏÂÈÔ˜
§Ô‡Ô˜, ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘
ªÔω·‚›·˜, ‰ÒÚÈÛ ÙÔÓ
ÎÂÓÙËÙfi ∂ÈÙ¿ÊÈÔ ÙÔ 1652
ÛÙË ÌÔÓ‹ ∞Ó·Ï‹„ˆ˜
Ù˘ ªÔω·‚›·˜, Ë ÔÔ›·
·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÛÙÔ
μ·ÙÔ¤‰È (·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
π∂ƒ∞ ∫√π¡√Δ∏™ ∞°π√À √ƒ√À™ ∞£ø

ΔÔ „·ÏÙ‹ÚÈÔ Ù˘ ÂÈÎfiÓ·˜
ÂÚȤ¯ÂÈ ˆ‰¤˜ ηÈ
ÚÔÛ¢¯¤˜ Î·È ÙÔ ¤¯ÂÈ
ÊÈÏÔÙ¯ӋÛÂÈ Ô
‚È‚ÏÈÔÁÚ¿ÊÔ˜ ÷ڛوӷ˜ ÙÔ
1346. ∞Ó‹ÎÂ ÛÙÔ ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈÔ
Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ÙˆÓ √‰ËÁÒÓ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ‹Ù·Ó
‰¿ÛηÏÔ˜ ÙÔ˘ πˆ¿Û·Ê.
π∂ƒ∞ ∫√π¡√Δ∏™ ∞°π√À √ƒ√À™ ∞£ø

¤ÚÁ· Ù˘ ÂÔ¯‹˜. ¶ÔÏϤ˜ ·fi ·˘Ù¤˜

ÔÈ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ Î·È ÔÈ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ›.

¤¯Ô˘Ó ÂÈÛ·¯ı› ·fi ÙËÓ

√È ‚È‚ÏÈÔı‹Î˜ ÙˆÓ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚˆÓ

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fiˆ˜ Î·È Î¿ÔȘ

ÌÔÓÒÓ Â›Ó·È ÏÔ‡ÛȘ Û ‚˘˙·ÓÙÈÓ¿

·fi ÙȘ ı·˘Ì·ÙÔ˘ÚÁ¤˜ ÂÈÎfiÓ˜-

¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê·, ÔÏÏ¿ ·fi ·˘Ù¿ ÁÚ·Ì̤ӷ

·ÏÏ¿‰È· Ô˘ Ï·ÙÚ‡ÔÓÙ·È ·ÎfiÌ·, ÌÂ

ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. √È ‚È‚ÏÈÔı‹Î˜

ηχÙÂÚ· ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ÙȘ ÂÈÎfiÓ˜

ÙˆÓ ÌÔÓÒÓ μ·ÙÔ‰›Ô˘ Î·È §·‡Ú·˜, ÁÈ·

Ù˘ μËÌ·Ù¿ÚÈÛÛ·˜ ÛÙÔ μ·ÙÔ¤‰È, ÙÔ˘

·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÚÔηÏÔ‡Ó ÂÓÙ‡ˆÛË ÌÂ

ÕÍÈÔÓ ∂ÛÙ› ÛÙÔ ¶ÚˆÙ¿ÙÔ Î·È Ù˘

ÙËÓ ÏËıÒÚ· ÙˆÓ ÎÂÈÌ¤ÓˆÓ Ô˘

¶ÔÚÙ·˝ÙÈÛÛ·˜ ÛÙË ÌÔÓ‹ π‚‹ÚˆÓ. ™Ù·

ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È ÛÙÔ˘˜ ÎÒ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘˜,

Û΢ÔÊ˘Ï¿ÎÈ· Ê˘Ï¿ÛÛÔÓÙ·È Â›Û˘

Ù· ÔÔ›· ÔÈΛÏÏÔ˘Ó ·fi ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈο

ÛÔ˘‰·›· ¤ÚÁ· ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜

Î·È ÌÔÓ·ÛÙÈο ‚È‚Ï›·, ··Ú·›ÙËÙ· ÁÈ· ÙË

ÌÈÎÚÔÙ¯ӛ·˜, ÌÂÙ·ÏÏÔÙ¯ӛ·˜,

ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÌÈ·˜ ÌÔÓ‹˜, ̤¯ÚÈ Î›ÌÂÓ·

͢ÏÔÁÏ˘ÙÈ΋˜ Î·È ÎÂÓÙËÙÈ΋˜, ΢ڛˆ˜

·Ú¯·›ˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Û˘ÁÁڷʤˆÓ,

Ù˘ ·Ï·ÈÔÏfiÁÂÈ·˜ ÂÚÈfi‰Ô˘. Δ· ¤ÚÁ·

μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ ÏÔÁ›ˆÓ Î.Ï. °È·

·˘Ù¿ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÔÏ˘ÙÂÏ›˜ ‰ˆÚ¤˜

·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÎÂÈÌ¤ÓˆÓ Ô˘

·˘ÙÔÎÚ·ÙfiÚˆÓ, ¿ÏÏˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ,

ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È ÛÙȘ ·ÁÈÔÚÂÈÙÈΤ˜

ηıÒ˜ Î·È ÂÈÊ·ÓÒÓ ÔÈÎÔÁÂÓÂÈÒÓ, fiˆ˜

‚È‚ÏÈÔı‹Î˜ Û˘ÁηٷϤÁÔÓÙ·È Î›ÌÂÓ·
ÁˆÁÚ·Ê›·˜, ‰Èη›Ô˘, ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ Î.Ï.
÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi Â›Ó·È ¤Ó· ¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ
ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ· ÛÙË ÌÔÓ‹ μ·ÙÔ‰›Ô˘,
ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÚȤ¯ÂÈ ÁˆÁÚ·ÊÈο ¤ÚÁ· ÙÔ˘
¶ÙÔÏÂÌ·›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ ™ÙÚ¿‚ˆÓ·. Δ·
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊË̤ӷ ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· ÙÔ˘ Õıˆ
ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó Â›Û˘ ·ÚÈÛÙÔ˘ÚÁ‹Ì·Ù·
ÏÔ‡ÛÈ· ‰È·ÎÔÛÌË̤ӷ Ì ÂÚ›Ù¯Ó˜
ÌÈÎÚÔÁڷʛ˜. ŒÓ· „·ÏÙ‹ÚÈ ÙÔ˘ 9Ô˘
·ÈÒÓ· ÛÙË ÌÔÓ‹ ¶·ÓÙÔÎÚ¿ÙÔÚÔ˜, ÁÈ·
·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÊÙÈ·Á̤ÓÔ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ·ÔÙÂÏ› ¤Ó· ·fi
Ù· ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚ· ‰Â›ÁÌ·Ù· ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜
¯ÂÈÚÔÁڿʈÓ. ∂ÈϤÔÓ, ÏËıÒÚ·
ÌÔ˘ÛÈÎÒÓ ¯ÂÈÚÔÁÚ¿ÊˆÓ Û˘ÓÈÛÙÔ‡Ó ¤Ó·
Ôχ ÏÔ‡ÛÈÔ Û‡ÓÔÏÔ ¤ÚÁˆÓ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
ÌÔ˘ÛÈ΋˜, ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÙÔ˘ ÚfiÏÔ˘
Ô˘ ¤·ÈÍÂ Ô Õıˆ˜ ÛÙË ÌÔ˘ÛÈ΋ ˙ˆ‹
Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
(ÎÔÚ˘Ê·›ÔÈ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› ÌÂÏÔÔÈÔ›, fiˆ˜
Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∫Ô˘ÎÔ˘˙¤Ï˘,
‰Ú·ÛÙËÚÈÔÔÈ‹ıËÎ·Ó Û ·ıˆÓÈΤ˜
ÌÔÓ¤˜). ªÔ˘ÛÈο ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· ÙÔ˘ 10Ô˘
·ÈÒÓ· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÔχÙÈÌË Ì·ÚÙ˘Ú›·
ÁÈ· ÙËÓ ÚÒÈÌË ÂͤÏÈÍË Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
ÌÔ˘ÛÈ΋˜. ΔË ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜
ÁÈ· ÙËÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ˙ˆ‹ ¿ÏÏˆÓ Ï·ÒÓ
ÈÛÙÔÔÈÔ‡Ó Ù· ÁˆÚÁÈ·Ó¿ ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê·
Ù˘ ÌÔÓ‹˜ π‚‹ÚˆÓ Î·È Ù· ÛÏ·‚Èο
¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· ÙˆÓ ÌÔÓÒÓ ∑ˆÁÚ¿ÊÔ˘ ηÈ
ÃÈÏ·Ó‰·Ú›Ô˘, Ù· ÔÔ›· Â›Ó·È ÌÂÚÈο ·fi

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

Ù· ÚˆÈÌfiÙÂÚ· ÌÂ۷ȈÓÈο ‚È‚Ï›·

‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Î·È ÙˆÓ

ÈÛÙÔÚ›·˜ Ù˘ ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ÂÚÈfi‰Ô˘.

ÁÚ·Ì̤ӷ ÛÙȘ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˜ ÁÏÒÛÛ˜.

‰ÈÔÈÎËÙÈÎÒÓ Î·È ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ıÂÛÌÒÓ

√ 16Ô˜ ·ÈÒÓ·˜ ‹Ù·Ó ÌÈ· ÎÚ›ÛÈÌË ÂÔ¯‹

√È ÌÔÓ¤˜ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜ ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó

ÙÔ˘. ¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ηıÒ˜ Ù· ¤ÁÁÚ·Ê·

ÁÈ· ÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜, ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· Ë

οÔÈ· ·fi Ù· ÈÔ ÏÔ‡ÛÈ· ÛÂ

Û˘¯Ó¿ ·ÊÔÚÔ‡Ó ÛÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· ηÈ

ÌÔÓ·ÛÙÈ΋ ÎÔÈÓfiÙËÙ· ‰È·Ù‹ÚËÛ ÙËÓ

‚˘˙·ÓÙÈÓ¿ ¤ÁÁÚ·Ê· ·Ú¯Â›·.

ÛÙ· ÌÂÙfi¯È· ÙˆÓ ÌÔÓÒÓ ÂÎÙfi˜ ∞Á›Ô˘

·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›· Ù˘ Î·È Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ

¶ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È ¤ÁÁÚ·Ê·

ŸÚÔ˘˜, ‚ÔËıÔ‡Ó ÛÙËÓ ¿ÓÙÏËÛË

·Ó·‰Âȯı› Û ¤Ó· ·fi Ù· ÎÔÚ˘Ê·›·

·˘ÙÔÎÚ·ÙfiÚˆÓ, ‰ËÌfiÛÈˆÓ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÒÓ,

ÔχÙÈÌˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ ÁÈ· ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·

ÂÏÏËÓÈο ÓÂ˘Ì·ÙÈο ΤÓÙÚ· ̤۷ ÛÙÔ

ÂÈÛÙÔϤ˜, ȉȈÙÈο ¤ÁÁÚ·Ê·, ¤ÁÁÚ·Ê·

ÔÏÏÒÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ, ΢ڛˆ˜ fï˜ Ù˘

Ï·›ÛÈÔ Ù˘ √ıˆÌ·ÓÈ΋˜

·ÁÔÚ·ˆÏËÛÈÒÓ Î·È ÔÏÏ¿ ¿ÏÏ·

ª·Î‰ÔÓ›·˜, Ë ÔÔ›· ·Ú·‰ÔÛȷο

∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. ∞Ó Î·È Ô ¯ÒÚÔ˜ ʤÚÂÈ

‰È·ÊfiÚˆÓ Î·ÙËÁÔÚÈÒÓ. ∞˘Ù¿, ÂÎÙfi˜

˘‹ÚÍÂ Ô ˙ˆÙÈÎfi˜ ¯ÒÚÔ˜

¤ÓÙÔÓ· Ù· ÛËÌ¿‰È· Ù˘ Û˘Ó¯ԇ˜

·fi ÙȘ ÏÔ‡ÛȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘

‰Ú·ÛÙËÚÈÔÔ›ËÛ˘ ÙˆÓ ∞ÁÈÔÚÂÈÙÒÓ. Δ·

‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·˜ ÔÏÏÒÓ ·ÈÒÓˆÓ, ÙÔ

·Ú¤¯Ô˘Ó ÁÈ· ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· οı ÌÔÓ‹˜,

ÏÔ‡ÛÈ· ·Ú¯Â›· Ì ÚÔ˘Ì·ÓÈο, ÛÏ·‚Èο

‚˘˙·ÓÙÈÓfi ˘fi‚·ıÚÔ ·Ú·Ì¤ÓÂÈ ÈÛ¯˘Úfi

·Ó·Û˘Óı¤ÙÔ˘Ó ÌÈ· ÏÂÙÔÌÂÚ‹ ÂÈÎfiÓ·

Î·È ÙÔ˘ÚÎÈο ¤ÁÁÚ·Ê· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó

ıÂ̤ÏÈÔ ÙÔ˘ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· Ù˘

ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÙÔ˘

ÔχÙÈ̘ ËÁ¤˜ ÁÈ· ÙË ÌÂϤÙË Ù˘

ÌÔÓ·ÛÙÈ΋˜ ÔÏÈÙ›·˜.

[175]

[176]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

™ÙȘ 7.30, Ì ÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÒÚ·, Ô ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi˜ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ ÚÒÙÔ
Ù¿Ï·ÓÙÔ, ·Ó¿‚ÂÈ ÙȘ ηӉ‹Ï˜. ™ÙȘ 7.45 ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ Ù¿Ï·ÓÙÔ Î·È
ÛÙȘ 8.00 ÙÔ ÙÚ›ÙÔ. √ ÂÊË̤ÚÈÔ˜ ‚¿˙ÂÈ ÙÔ ÂÙÚ·¯‹ÏÈ Î·È ÙÔ ªÂÛÔÓ˘ÎÙÈÎfi
·Ú¯›˙ÂÈ. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ·Ó ‰ÂÓ Â›Ó·È Ì¤Ú· ÓËÛÙ›·˜, ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· ‰ÂÓ
˘¿Ú¯ÂÈ ÚˆÈÓfi Á‡̷, ÚÔ¯ˆÚÔ‡Ó ÛÙËÓ ΔÚ¿Â˙·. To ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜,
Ë ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ˜ ÙÔ˘ Õıˆ, Â›Ó·È ÙÔ ¶ÂÚÈ‚fiÏÈ Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜, ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÌfi˜
Ô˘ ·Ú·¤ÌÂÈ ÛÙÔÓ È‰È·›ÙÂÚÔ ·˘Ùfi ÙfiÔ Î·È ÛÙÔÓ ÙÚfiÔ ˙ˆ‹˜. √ ÌÔÓ·¯fi˜
ÂÈϤÁÂÈ ÙË ÛÈÁ‹ ·fi ÙË ÊÏ˘·Ú›·. ∏ ÚÔÛ¢¯‹, Ë ÓËÛÙ›·, ÔÈ ÂÎÔ‡ÛȘ
ÛÙÂÚ‹ÛÂȘ Â›Ó·È Ù· ‚·ÛÈο ÛÙÔȯ›· Ù˘ ηıËÌÂÚÈÓ‹˜ ˙ˆ‹˜ ÂÓfi˜ ÌÔÓ·¯Ô‡
·fi ÙȘ ··Ú¯¤˜ ‹‰Ë ÙÔ˘ ÌÔÓ·ÛÙÈÎÔ‡ ‚›Ô˘. ∏ ÔÈÎÈÏ›· ÙˆÓ ÌÔÚÊÒÓ Ù˘
ÌÔÓ·¯È΋˜ ˙ˆ‹˜, Ë ÏÔ‡ÛÈ· ‚Ï¿ÛÙËÛË, Ë ÈÛÙÔÚÈ΋ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿, fiÏ·
ηÙÔÚıÒÓÔ˘Ó Î·È Û˘Ó˘¿Ú¯Ô˘Ó ·ÚÌÔÓÈο.

Ô ‚›Ô˜ ÙÔ˘ ÌÔÓ·¯Ô‡
∂ηÙÔÓÙ¿‰Â˜ ‚ÈÔÁڷʛ˜ ÌÔÓ·¯ÒÓ

˘¿Ú¯ÔÓÙ· Î·È ‰Ô˜ Ùˆ¯Ô›˜ Î·È ¤ÍÂȘ

ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ‰È¿ÛÙËÌ· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘

ÔÛ›ˆÓ, ÂÈÛÙÔϤ˜ Î·È ÎËÚ‡ÁÌ·Ù· Ô˘

ıËÛ·˘ÚfiÓ ÂÓ Ô˘Ú·ÓÒ.

ÛÂ Û˘Óı‹Î˜ ·ÔÌfiÓˆÛ˘, ÚÔÛ¢¯‹˜

·ÊÔÚÔ‡Ó ÛÙË ÌÔÓ·¯È΋ ȉÈfiÙËÙ·,

¢ÂÓ ‹Ù·Ó ¿ÓÙ· ‚¤‚·È· ÙÔ ıÚËÛ΢ÙÈÎfi

Î·È ÓËÛÙ›·˜, Î·È ÔÊ›ÏÂÈ ÙË Ê‹ÌË ÙÔ˘

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈο ‰È·Ù¿ÁÌ·Ù· ηÈ

Û˘Ó·›ÛıËÌ· Ô˘ ˆıÔ‡Û ÙÔ˘˜

ÛÙË ‚ÈÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘, Ô˘ Û˘Ó¤ÁÚ·„Â

ÂÈı·Ú¯ÈÎÔ› ηÓÔÓÈÛÌÔ› ¤¯Ô˘Ó ‰È·Ûˆı›

·ÓıÚÒÔ˘˜ Ó· ÂÁηٷÏ›„Ô˘Ó Ù·

Ô Â›ÛÎÔÔ˜ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜, ∞ı·Ó¿ÛÈÔ˜.

Î·È ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ·ÍÈfiÏÔÁÔ ˘ÏÈÎfi ̤ۈ

ÂÁÎfiÛÌÈ·. ¶Ï¿È ÛÙ· ÓÂ˘Ì·ÙÈο

ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÌÔÚԇ̠ӷ

ΛÓËÙÚ· ÂÓÙÔ›˙ÔÓÙ·È Î·È ÂÚÈÙÒÛÂȘ

∞¡∞Ãøƒ∏Δ∂™ ª√¡∞Ã√π

Û¯ËÌ·Ù›ÛÔ˘Ì ۷ʋ ÂÈÎfiÓ· ÁÈ· ÙË

ÂÍ·ıÏÈˆÌ¤ÓˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ Ô˘

√È ÂÚË̛٘ ÌÔÓ·¯Ô› ÂÁηٷÏ›Ô˘Ó

ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Ù˘ ÌÔÓ·ÛÙÈ΋˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜.

·‰˘Ó·ÙÔ‡Û·Ó Ó· ÏËÚÒÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜

ÙÔÓ ÎÔÈÓˆÓÈÎfi ‚›Ô Î·È Ù· ÂÁÎfiÛÌÈ·,

√ ÌÔÓ·¯ÈÛÌfi˜, ÎÔÈÙ›‰· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘

ÊfiÚÔ˘˜ ‹ Ó· ·ÓÙÂÂͤÏıÔ˘Ó ÛÙȘ

ÂÚÈÊÚÔÓÔ‡Ó ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Î·È Ù·

ıˆÚÂ›Ù·È Ë ∞›Á˘ÙÔ˜, ηıÒ˜ ÂΛ

˘fiÏÔÈ˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ÙÔ˘

ۇ̂ÔÏ¿ ÙÔ˘, ·‰È·ÊÔÚÔ‡Ó ÁÈ· ÙËÓ

Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡ÓÙ·È ÂÚË̛٘ ‹‰Ë ·fi ÙÔÓ

ηıËÌÂÚÈÓÔ‡ ‚›Ô˘, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÁÈ·

ηı·ÚÈfiÙËÙ· ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ηÈ

3Ô ·ÈÒÓ·, ‹Ù·Ó ΛÓËÌ· Ï·˚ÎÒÓ (Î·È fi¯È

ÔÏÏÔ‡˜ Ë ·Ó·¯ÒÚËÛË ‹ ÙÔ ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ

·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ·˘ÛÙËÚ‹ ÓËÛÙ›· ηÈ

ÎÏËÚÈÎÒÓ) Ô˘ ·Ô˙ËÙÔ‡Û·Ó ÙËÓ

Ó· Û˘ÓÈÛÙ¿ ηٷʇÁÈÔ Î·È ¿Û˘ÏÔ. ◊‰Ë

ÚÔÛ¢¯‹ Ì ÛÎÔfi ÙËÓ ˘¤Ú‚·ÛË ÙˆÓ

·ÏfiÙËÙ· Î·È ÙË ¯·Ì¤ÓË ·ÁÓfiÙËÙ· ÙˆÓ

·fi Ù· ÚÒÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ÂÌÊ¿ÓÈÛ‹˜

ÚÔÛˆÈÎÒÓ ·‰˘Ó·ÌÈÒÓ. ∂ÎÙfi˜ ·fi

·ÔÛÙÔÏÈÎÒÓ ¯ÚfiÓˆÓ Î·È ÂÈ˙ËÙÔ‡Û·Ó

ÙÔ˘ Ô ÌÔÓ·¯ÈÛÌfi˜ ‹Ú ‰‡Ô ÌÔÚʤ˜,

ÙËÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ¿ÛÎËÛË, οÔÈÔÈ

Ó· Á›ÓÔ˘Ó Ù¤ÏÂÈÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› fi¯È ̤ۈ

Ô˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ·Ó Û fiÏË ÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹

ÌÔÓ·¯Ô› ıˆÚÔ‡Û·Ó ÛÔ˘‰·›· Î·È ÙË

Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ·ÏÏ¿ ¤Íˆ ·fi ·˘Ù‹Ó,

ÂÚ›Ô‰Ô: ÙËÓ ·ÛÎËÙÈ΋ ‹ ·Ó·¯ˆÚËÙÈ΋

ۈ̷ÙÈ΋ ¿ÛÎËÛË Î·È ÙË ÛÎÏËÚ·ÁˆÁ›·,

·ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜ ηٿ ÁÚ¿ÌÌ· ÙËÓ

Î·È ÙËÓ ÎÔÈÓԂȷ΋. £ÂÌÂÏȈً˜ ηÈ

Î·È ˘¤‚·ÏÏ·Ó ¤ÙÛÈ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘˜ ÛÂ

ÚÔÙÚÔ‹ ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡: ∂È ı¤ÏÂȘ

·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ·Ó·¯ˆÚËÙÈÛÌÔ‡

·Ú¿‰Ô͘ ‰ÔÎÈ̷ۛ˜. ∞ÎÚ·›Â˜

Ù¤ÏÂÈÔ˜ ›ӷÈ, ‡·Á ÒÏËÛfiÓ ÛÔ˘ Ù·

ıˆÚÂ›Ù·È Ô ∞ÓÙÒÓÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤˙ËÛÂ

ÌÔÚʤ˜ ¿ÛÎËÛ˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ÔÈ

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

√‰ÔÈfiÚÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› ÛÙȘ ∫·Ú˘¤˜ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜.

[177]

°πøƒ°√™ ª√À™π∫π¢∏™/ª√À™∂π√ ºøΔ√°ƒ∞ºπ∞™ ¢∏ª√À ∫∞§∞ª∞ƒπ∞™

[178]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ‚·ÛÈÏÈ΋ ÙÔ˘
OÛ›Ô˘ ™˘ÌÂÒÓ
ÙÔ˘ ™Ù˘Ï›ÙË,
¯ÙÈṲ̂ÓË
ÙÔÓ 5Ô ·ÈÒÓ·.
ANGELO HORNAK/
CORBIS/APEIRON

ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔÈ ‰ÂÓ‰Ú›Ù˜ Î·È ÛÙ˘Ï›Ù˜

ªÂÚÈÎÔ› ÚÔÙÈÌÔ‡Û·Ó Ó· ˙Ô˘Ó Û·Ó

Ô˘ ÂÓÙÔ›˙ÔÓÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙ· fiÓÂÈÚ·

ÌÔÓ·¯Ô›. √ ¢·‚›‰ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢

¿ÁÚÈ· ˙Ò·Ø ·¤Ê¢Á·Ó ÙË ¯Ú‹ÛË Ù˘

Ì ÙË ÌÔÚÊ‹ ÂÚˆÙÈÎÒÓ ÂÈı˘ÌÈÒÓ Î·È

·Ú·‰›‰ÂÙ·È fiÙÈ ¤˙ËÛ ÙÚ›· ÔÏfiÎÏËÚ·

ʈÙÈ¿˜, ÙÚ¤ÊÔÓÙ·Ó Ì fi,ÙÈ Ê˘fiÙ·Ó ·fi

ÙË ÓÔÛÙ·ÏÁ›· Ù˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘

¯ÚfiÓÈ· ÛηÚʷψ̤ÓÔ˜ Û ‰¤Ó‰ÚÔ,

ÌfiÓÔ ÙÔ˘, ÂÓÒ ¿ÏÏÔÈ ÎÏ›ÓÔÓÙ·Ó ÛÂ

˘ÏÈ΋˜ ˙ˆ‹˜. √È Î·ÙÔÈ˘ ÙˆÓ

˘Ô̤ÓÔÓÙ·˜ ηÚÙÂÚÈο Ù· ‰È¿ÊÔÚ·

ÎÏÔ˘‚È¿. ∏ ̤ڷ ÂÓfi˜ ·ÛÎËÙ‹ ΢ÏÔ‡ÛÂ

ÂÚËÌÈÙÒÓ ‰È·ÌÔÚÊÒÓÔÓÙ·Ó ÌÂ

ηÈÚÈο Ê·ÈÓfiÌÂÓ·. ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi

Ì ÚÔÛ¢¯‹ Î·È ·Ó¿ÁÓˆÛË Û ÛÙ¿ÛË

Úfi¯ÂÈÚ· ˘ÏÈο, Èηӿ Ó· ÚÔÛʤÚÔ˘Ó

·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÛÙ˘Ï›ÙË ·ÔÙÂÏ›

ηıÈÛÙ‹ ÛÙÔ ¤‰·ÊÔ˜, Ì ٷ fi‰È·

ÙË ÛÙÔȯÂÈÒ‰Ë ÌfiÓÔ ÚÔÛÙ·Û›· ·fi ÙȘ

Ë ÂÚ›ÙˆÛË ÙÔ˘ ·Á›Ô˘ ™˘ÌÂÒÓ,

‰Èψ̤ӷ Î·È ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÂṲ̂ÓÔ ÛÙ·

ηÈÚÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜, ÂÓÒ Û ÔÏϤ˜

Ô ÔÔ›Ô˜ ¤˙ËÛ ¿Óˆ Û ÛÙ‡ÏÔ Ô˘

ÁfiÓ·Ù·, ‹ Û fiÚıÈ· ÛÙ¿ÛË, Ì ٷ ¯¤ÚÈ·

ÂÚÈÙÒÛÂȘ, ȉ›ˆ˜ Û ̤ÚË Ì ÔÏϤ˜

ÙÔ ‡„Ô˜ ÙÔ˘ ¤ÊÙ·Û ÛÙ·‰È·Î¿ Ù· 20

ÛËΈ̤ӷ ÚÔ˜ ÙÔÓ ‹ÏÈÔ

‚ÚÔ¯ÔÙÒÛÂȘ, ÔÈ ÛËÏȤ˜

̤ÙÚ·.

·Ú·ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜ ÙËÓ Î›ÓËÛ‹ ÙÔ˘ ·fi

·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÙÔ ÚÔÛÊÔÚfiÙÂÚÔ

™Ù· ÂÚËÌËÙ‹ÚÈ· Ë ÔÚÁ¿ÓˆÛË Ù˘ ˙ˆ‹˜

ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏ‹ ÚÔ˜ ÙË ‰‡ÛË. √ ·ÛÎËÙ‹˜

Î·Ù¿Ï˘Ì·.

ÙˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ ‹Ù·Ó ˘ÔÙ˘҉˘.

¿Ï¢ ηıËÌÂÚÈÓ¿ Ì ÂÈÚ·ÛÌÔ‡˜

ŒÓ· ÛÙÔȯ›Ô, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙËÓ

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

ÂӉȷ›ÙËÛË Ô˘ ‰È¤ÎÚÈÓ ÙË ˙ˆ‹ ÙˆÓ

ÌÔÓ·¯ÈÎÔ‡ ‰ËÏ·‰‹ ÂÓ‰‡Ì·ÙÔ˜, ÂıÈÌÈ΋

‚ÂÓ‰ÈÎÙ›ÓˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ ÛÙÔ ªfiÓÙÂ

·Ó·¯ˆÚËÙÒÓ ·fi ÙÔÓ ÎÔÛÌÈÎfi ‚›Ô ‹Ù·Ó

ÚÔÛÊÔÚ¿ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÂÓfi˜ Á¤ÚÔÓÙ·

∫·Û›ÓÔ Ù˘ πÙ·Ï›·˜. ™Â ÔÏϤ˜

ÙÔ ¤Ó‰˘Ì·, ÙÔ ÔÔ›Ô ÛËÌ·ÙÔ‰ÔÙÔ‡ÛÂ

ÚÔ˜ ÙÔ Ó¤Ô ÌÔÓ·¯fi. ™ÙÔ ·ÁÁÂÏÈÎfi

ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÙÔ ÌÔÓ·¯ÈÎfi Î·È ÙÔ

Î·È ÙË ÛÙÚÔÊ‹ ÚÔ˜ ÙË Ó¤· ˙ˆ‹.

Û¯‹Ì·, ‰È·ÌÔÚʈ̤ÓÔ ‹‰Ë ·fi ÙÔÓ 4Ô

ÎÔÈÓÔ‚È·Îfi ÚfiÙ˘Ô Û˘Ó‰˘¿ÛÙËÎ·Ó ÌÂ

¶ÔÏÏÔ›, ı¤ÏÔÓÙ·˜ Ó· ‰È·ÚÚ‹ÍÔ˘Ó Î¿ıÂ

·ÈÒÓ·, ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·Ó Ë ÌËψً, Ë

‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ Î·È ·Ó·Ù‡¯ıËÎÂ

Û¯¤ÛË Ì ÙÔÓ ÚfiÙÂÚÔ ÎÔÛÌÈÎfi ‚›Ô,

˙ÒÓË, Ô ·Ó¿Ï·‚Ô˜ (ÂˆÌ›‰·,

¤Ó·˜ ÂȉÈÎfi˜ Ù‡Ô˜ ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÔ‡, Ë

¤Î·Ó·Ó ·ÎÚ·›Â˜ ÂÈÏÔÁ¤˜, Ô˘ ¤ÊÙ·Ó·Ó

ˆÌÔÊfiÚÈÔ) Î·È ÙÔ ÎÔ˘ÎÔ‡ÏÈÔÓ. ªÂÙ¿ ÙËÓ

Ï·‡Ú·, Ô˘ Û˘ÁΤÓÙڈӠͯˆÚÈÛÙ¿

̤¯ÚÈ Î·È ÙËÓ Î·ıÔÏÈ΋ ·fiÚÚÈ„Ë ÙÔ˘

ÂÁηٿÛÙ·ÛË ÔÏÏÒÓ ·Ó·¯ˆÚËÙÒÓ ÛÙȘ

ÎÂÏÈ¿ Á‡Úˆ ·fi ¤Ó·Ó ÎÔÈÓfi Ô›ÎÔ, ›¯Â

ÂÓ‰‡Ì·ÙÔ˜. ∂¤ÏÂÁ·Ó, ¤ÙÛÈ, Ó· ˙‹ÛÔ˘Ó

ÂÚ‹ÌÔ˘˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ÙÔ ·ÁÁÂÏÈÎfi

¯·Ï·ÚfiÙÂÚË ÎÔÈÓԂȷ΋ ÔÚÁ¿ÓˆÛË Î·È

ÙÔ ˘fiÏÔÈÔ ÙÔ˘ ÌÔÓ·ÛÙÈÎÔ‡ ‚›Ô˘ ÙÔ˘˜

Û¯‹Ì· Ì·˙› Ì ÙËÓ ÎÔ˘Ú¿ ¤ÁÈÓ·Ó Ù·

Ì·˙‡ÔÓÙ·Ó Û ·˘Ùfi ÁÈ· ÎÔÈÓ‹ Ï·ÙÚ›·

Á˘ÌÓÔ›, Ì ̷ÎÚÈ¿ Ì·ÏÏÈ¿ Î·È ÁÂÓÂÈ¿‰·.

‚·ÛÈο ۇ̂ÔÏ· ÙÔ˘ ÙÂÏÂÙÔ˘ÚÁÈÎÔ‡

ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› Ù· ™¿‚‚·Ù· Î·È ÙȘ

√ ÁÂÓÈÎfi˜ ηÓfiÓ·˜, ˆÛÙfiÛÔ, ‹Ù·Ó Ë

ÂÈÛ‰Ô¯‹˜ ÛÙË ÌÔÓ·ÛÙÈ΋ ˙ˆ‹.

∫˘ÚȷΤ˜.
™Ù· Ì¿ÙÈ· ÔÏÏÒÓ μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ Ô

¤Ó‰˘ÛË ÙÔ˘ ·ÁÁÂÏÈÎÔ‡ Û¯‹Ì·ÙÔ˜, ÙÔ˘
√ ª√¡∞Ã√™ ∫∞π Δ√ ∫√π¡√μπ√

ÌÔÓ·¯fi˜ ÂÓÛ¿ÚΈÓ ÙÔÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi

∏ ÎÔÈÓԂȷ΋ ÌÔÚÊ‹ ÙÔ˘ ÌÔÓ·¯ÈÛÌÔ‡

ÈÛÙfi Ô˘ ÙÔÓ ¯·Ú·ÎÙ‹ÚÈ˙·Ó Ë ËıÈ΋

ȉڇıËΠÛÙËÓ ÕÓˆ ∞›Á˘ÙÔ ·fi ÙÔÓ

ÙÂÏ›ˆÛË Î·È Ë ÂÏ¢ıÂÚ›·. ΔÔÓ 5Ô Î·È

¶·¯ÒÌÈÔ, Û‡Á¯ÚÔÓÔ ÙÔ˘ ∞ÓÙˆÓ›Ô˘,

ÙÔÓ 6Ô ·ÈÒÓ·, ÌÂ ÙËÓ ÂÓı¿ÚÚ˘ÓÛË ÙˆÓ

Ô ÔÔ›Ô˜, ·ÊÔ‡ ˘ËÚ¤ÙËÛ ÛÙÔÓ

·˘ÙÔÎÚ·ÙfiÚˆÓ Î·È ÙˆÓ ÂÈÛÎfiˆÓ, ÙÔ

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi, ÚÔ¯ÒÚËÛÂ

ÌÔÓ·ÛÙÈÎfi ΛÓËÌ· ›¯Â ÊÙ¿ÛÂÈ ÛÙÔ

ÛÙËÓ ÔÚÁ¿ÓˆÛË, Û‡Ìʈӷ Ì ٷ

·fiÁÂÈÔ Ù˘ Ê‹Ì˘ ÙÔ˘ Î·È ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô›

ÛÙÚ·ÙȈÙÈο ÚfiÙ˘·, ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘

·fi ÂıÂÏÔÓÙ¤˜ ·fi‚ÏËÙÔÈ Ù˘

ÎÔÈÓÔ‚›Ô˘, ÛÙË ‰ÂÍÈ¿ fi¯ıË ÙÔ˘ ¡Â›ÏÔ˘,

ÎÔÈÓˆÓ›·˜ ¤ÁÈÓ·Ó Ï·˚ÎÔ› ‹ÚˆÂ˜, ÙˆÓ

ÛÙËÓ Δ·‚¤ÓÓËÛÔ. ΔÔ ÎÔÈÓfi‚ÈÔ, Ô˘

ÔÔ›ˆÓ ÔÈ ÈÛÙÔڛ˜ ÁÈ· Ù· ı·‡Ì·Ù·, Ù·

ÂÚÈÏ¿Ì‚·ÓÂ Î·È Á˘Ó·ÈΛ˜ ÌÔÓ¤˜, ›¯Â

ηÙÔÚıÒÌ·Ù· Î·È ÙȘ ÚÔÊËÙ›˜

ÙË ÌÔÚÊ‹ Ô¯˘ÚˆÌ¤ÓÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Ô˘,

Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÓÔÓÙ·Ó Î·È ‰È·‚¿˙ÔÓÙ·Ó ÛÂ

‰È·¯ˆÚÈṲ̂ÓÔ˘ Û ԛÎÔ˘˜, ηı¤Ó·˜

ÌÂÁ¿ÏË ¤ÎÙ·ÛË. ∏ Â›ÛËÌË ∂ÎÎÏËÛ›·

·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ›¯Â ÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘

Âȉ›ˆÍ ÙËÓ Â‡ÓÔÈ· ÙˆÓ ËÚÒˆÓ Ù˘

‰ÈÔÈÎËÙ‹.

›ÛÙ˘ Ì ·ÒÙÂÚÔ ÛÙfi¯Ô ÙËÓ ˘ÔÙ·Á‹

√È ÌÔÓ·¯Ô› ˙Ô‡Û·Ó ÔÌ·‰Èο ÛÙÔ˘˜

Î·È ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô ÙˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ ·fi ÙËÓ

Ô›ÎÔ˘˜ ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙËÓ ÂÓ·Û¯fiÏËÛË

ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÂÍÔ˘Û›·. ◊‰Ë ·fi ÙÔÓ

‹ ÙËÓ Ù¤¯ÓË ÙÔ˘˜ – ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó ÌÂ

5Ô ·ÈÒÓ· ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› ÌÈ·˜ ÂÈÛÎÔÈ΋˜

¯ÂÈÚˆÓ·ÎÙÈΤ˜ ÂÚÁ·Û›Â˜ Î·È ‹Ù·Ó

ÂÚÈʤÚÂÈ·˜ ›¯·Ó ÙÂı› ˘fi ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô

˘Ô¯Úˆ̤ÓÔÈ Ó· ˘·ÎÔ‡Ô˘Ó ÛÙÔÓ

ÂÓfi˜ ¯ˆÚÂÈÛÎfiÔ˘ ‹ ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·

ËÁÔ‡ÌÂÓÔ Î·È Ó· ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ¤Ó·

ÂÓfi˜ ÂÍ¿Ú¯Ô˘. ∏ ÚÒÙË ÚÔÛ¿ıÂÈ·

ÂÓÈ·›Ô ÁÈ· fiÏÔ˘˜ ηıËÌÂÚÈÓfi

Ú‡ıÌÈÛ˘ ÙˆÓ Û¯¤ÛÂˆÓ ¤ÁÈÓ ÛÙË

ÚfiÁÚ·ÌÌ· ÓËÛÙ›·˜, ÂÚÈÛ˘ÏÏÔÁ‹˜

™‡ÓÔ‰Ô Ù˘ ÷ÏÎˉfiÓ·˜ (451), ÛÙËÓ

Î·È ÚÔÛ¢¯‹˜. √ μ˘˙·ÓÙÈÓfi˜ ÌÔÓ·¯fi˜

ÔÔ›· ηıÔÚ›ÛÙËΠfiÙÈ Î·Ó¤Ó·

Ó‹ÛÙÂ˘Â Î¿ı ΔÂÙ¿ÚÙË Î·È ¶·Ú·Û΢‹,

ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ È‰Ú˘ı›

fiÏË ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ

¯ˆÚ›˜ ÙËÓ ¿‰ÂÈ· ÙÔ˘ ÂÈÛÎfiÔ˘ Ô˘ ı·

ÓËÛÙÂÈÒÓ, ÂÍÔÌÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·Ó Î¿ıÂ

‰ÈfiÚÈ˙Â Î·È ÙÔÓ ËÁÔ‡ÌÂÓÔ Ù˘ ÌÔÓ‹˜.

‰ÂηÂÓı‹ÌÂÚÔ Î·È ÎÔÈÓˆÓÔ‡Û وÓ

ΔÔ ÂӉȷʤÚÔÓ Ù˘ ÔÏÈÙ›·˜

·¯Ú¿ÓÙˆÓ Ì˘ÛÙËÚ›ˆÓ οı ÊÔÚ¿ Ô˘

ÈÛÙÔÔÈ‹ıËÎÂ Î·È Ì ÙËÓ ¤Î‰ÔÛË

¤ÓȈı ¤ÙÔÈÌÔ˜ ÁÈ’ ·˘Ùfi. ∞Í›˙ÂÈ Ó·

ÛÂÈÚ¿˜ ¡Â·ÚÒÓ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ÙÔ˘

ÛËÌÂȈı› fiÙÈ ÙÔ ÎÔÈÓÔ‚È·Îfi Û‡ÛÙËÌ·

πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡. ªÂ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ‰È·Ù¿ÍÂȘ

ÙÔ˘ ¶·¯ÒÌÈÔ˘ ·ÔÙ¤ÏÂÛ ÙÔ ÚfiÙ˘Ô

ÂÓÈÛ¯‡ıËÎÂ Ô ıÂÛÌfi˜ ÙˆÓ ÎÔÈÓÔ‚›ˆÓ,

ÁÈ· ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË

ηıÈÂÚÒıËΠÙÔ privilegium fori ÙˆÓ

ÙÔ˘ ·Ï·ÈfiÙÂÚÔ˘ ηıÔÏÈÎÔ‡

ÌÔÓ·¯ÒÓ, ÙÔ ÚÔÓfiÌÈfi ÙÔ˘˜ ‰ËÏ·‰‹ Ó·

ÌÔÓ·ÛÙÈÎÔ‡ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜, ·˘ÙÔ‡ ÙˆÓ

‰Èο˙ÔÓÙ·È Û ·ÛÙÈΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ ·fi

[179]

[180]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÙÔÓ Â›ÛÎÔÔ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘ ÙÔ˘˜ ηÈ

ÌÔÓ·ÛÙËÚÈ·ÎÒÓ È‰Ú˘Ì¿ÙˆÓ Î·È

∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÌÈ· ηÈÓÔ‡ÚÁÈ· ÛÂÈÚ¿

ÔÚ›ÛÙËΠfiÙÈ Î¿ı Ϸ˚Îfi˜ Ô˘ ı·

ÂÈ‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË ÙˆÓ

Ì·ÚÙ‡ÚˆÓ Î·È ÔÌÔÏÔÁËÙÒÓ. ŒÙÛÈ, ÌÂ

η٤Ê¢Á Û ÌÔÓ‹ ¤ÚÂ ӷ

·ÏÈÒÓ. ∞˘Ùfi Ô˘ ΢ڛˆ˜ ÂÓÔ¯ÏÔ‡ÛÂ

ÙËÓ ·Ó·ÛًψÛË ÙˆÓ ÂÈÎfiÓˆÓ ÙÔ 843,

·Ú·Ì›ÓÂÈ ˆ˜ ‰fiÎÈÌÔ˜ ÁÈ· ¤Ó·

ÙÔÓ ÂÓ ÏfiÁˆ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ‹Ù·Ó fiÙÈ

Ô ÌÔÓ·¯ÈÎfi˜ ‚›Ô˜ ÁÓÒÚÈÛ ÌÈ· Ó¤·

‰È¿ÛÙËÌ· ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÙÚÈÒÓ ÂÙÒÓ.

ÔÏϤ˜ ÌÔÓ¤˜ ÂÂͤÙÂÈÓ·Ó ÙËÓ ¤ÁÁÂÈÔ

·ÎÌ‹, Ô˘ ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÙËÎÂ ·fi ÙËÓ

ªÂÙ¿ ÙË ‰ÔÎÈÌ·ÛÙÈ΋ ·˘Ù‹ ÂÚ›Ô‰Ô Î·È

ȉÈÔÎÙËÛ›· ÙÔ˘˜ Û ‚¿ÚÔ˜ ÙˆÓ

·‡ÍËÛË ÙÔ˘ ·ÚÈıÌÔ‡ ÙˆÓ ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÒÓ

‡ÛÙÂÚ· ·fi Â›ÛËÌË ·ÎÔÏÔ˘ı›·

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÒÓ Á·ÈÒÓ, οÙÈ Ô˘

Î·È ÙˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ ÛÙȘ ÌÂÁ¿Ï˜ fiÏÂȘ

ÁÈÓfiÙ·Ó Ë ÏÂÁfiÌÂÓË ÌÔÓ·¯È΋ ÎÔ˘Ú¿

ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Û ÂȘ ‚¿ÚÔ˜ ÙˆÓ ÎÚ·ÙÈÎÒÓ

(∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË),

Î·È Ô Ì¤¯ÚÈ ÙfiÙ ‰fiÎÈÌÔ˜

ÂÛfi‰ˆÓ, ·ÊÔ‡ Ù· ·Ú·ÁfiÌÂÓ· Û ·˘Ù¿

·ÏÏ¿ Î·È ÛÙȘ ÂÚËÌȤ˜. ∂ÈϤÔÓ,

Û˘ÁηٷÏÂÁfiÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ ÌÔÓ·¯Ô‡˜ Ù˘

ÚÔ˚fiÓÙ· ‰ÂÓ Î˘ÎÏÔÊÔÚÔ‡Û·Ó ÛÙÔ

ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó Ó¤· ÌÔÓ·ÛÙÈο ΤÓÙÚ·,

ÌÔÓ‹˜. √È ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ Ô˘

ÂÌfiÚÈÔ ÁÈ· Ó· ÊÔÚÔÏÔÁËıÔ‡Ó. ªÂ

fiˆ˜ Ô ŸÏ˘ÌÔ˜ Ù˘ μÈı˘Ó›·˜, ÂÓÒ

·ÊÔÚÔ‡Û·Ó ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Î·È ÙË

ÂÍ·›ÚÂÛË Î¿ÔȘ ÌÂÌÔӈ̤Ó˜

·fi ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ·

ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· οı ÌÔÓ‹˜ ÔÚ›ÛÙËÎ·Ó ÌÂ

‰ÂÛ̇ÛÂȘ ÌÔÓ·ÛÙËÚÈ·ÎÒÓ

ÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜ ÂÈÛΛ·Û fiÏ· Ù· ¿ÏÏ·

Ù· ÌÔÓ·ÛÙËÚȷο Δ˘Èο, Ù· ÓÔÌÈο

ÂÚÈÔ˘ÛÈÒÓ, Ô ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfi˜

ÈÂÚ¿ ‚Ô˘Ó¿.

‰ËÏ·‰‹ ηٷÛÙ·ÙÈο ÙˆÓ ÌÔÓ·ÛÙÈÎÒÓ

¤ÏÂÁ¯Ô˜ ‹Ù·Ó ÛÙËÓ Ô˘Û›· Ô˘ÙÔÈÎfi˜.

∫·Ù¿ ÙËÓ ‡ÛÙÂÚË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÂÚ›Ô‰Ô,

È‰Ú˘Ì¿ÙˆÓ, ÛÙ· ÔÔ›· ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·Ó

ŸÙ·Ó ÔÈ ÿÛ·˘ÚÔÈ Â¤‚·Ï·Ó ÙËÓ

fiÔ˘ ˘fi ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÈ΋˜

ÌÔÓ·ÛÙËÚȷο ·ÍÈÒÌ·Ù· ηıÔÚÈṲ̂ӈÓ

ÂÈÎÔÓÔÌ·¯›·, ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô›, Ì ۇÌÌ·¯Ô

·ÂÈÏ‹˜ ¤ÁÈÓ·Ó ÚÔÛ¿ıÂȘ ÁÈ· ÙËÓ

·ÚÌÔ‰ÈÔًوÓ. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·,

ÙÔ Î‡ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ Î·È ÙËÓ Â›‰Ú·ÛË Ô˘

¤ÓˆÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ Î·È ÙË ‚Ô‹ıÂÈ·

Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ‹Ù·Ó Ô ·Ó·ÏËÚˆÙ‹˜ ÙÔ˘

·ÛÎÔ‡Û·Ó ÛÙÔ Ï·fi, ÔÚÁ¿ÓˆÛ·Ó ΛÓËÌ·

Ù˘ ¢‡Û˘ ÚÔ˜ ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ÔÈ

ËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘, Ô ÔÈÎÔÓfiÌÔ˜ ‰È·¯ÂÈÚÈ˙fiÙ·Ó

·ÓÙ›ÛÙ·Û˘ Ì ÛÎÔfi ÙËÓ ˘ÂÚ¿ÛÈÛË

ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘,

Ù· ÔÈÎÔÓÔÌÈο, Ô ·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÔ˜ ‹Ù·Ó Ô

Ù˘ ·Ú·‰ÔÛȷ΋˜ ıÚËÛ΢ÙÈÎfiÙËÙ·˜.

ÊÔ‚Ô‡ÌÂÓÔÈ fiÙÈ Ô ¿·˜ ı· ÁÈÓfiÙ·Ó

·ÓÙÈÚfiÛˆÔ˜ ÙˆÓ Û˘ÌÊÂÚfiÓÙˆÓ Ù˘

ΔËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹ Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜

·Ú¯ËÁfi˜ Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔÛ‡Ó˘,

ÌÔÓ‹˜ ¤Ó·ÓÙÈ ÙˆÓ ÔÏÈÙÂÈ·ÎÒÓ Î·È

™ÙÔ˘‰›Ù˘, ˘¤ÚÌ·¯Ô˜ Ù˘ Ï·ÙÚ›·˜

·ÔÙ¤ÏÂÛ·Ó ÙÔÓ ˘Ú‹Ó· Ù˘

ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ ·Ú¯ÒÓ.

ÙˆÓ ÂÈÎfiÓˆÓ, ÂÁηٷÛÙ¿ıËΠÛÙËÓ

·ÓıÂÓˆÙÈ΋˜ ÌÂÚ›‰·˜.

ΔÔÓ 7Ô ·ÈÒÓ·, ·Ú¿ ÙȘ ηٷÛÙÚÔʤ˜

·ÏÈ¿ ÌÔÓ‹ ™ÙÔ˘‰›Ô˘ ÛÙËÓ

™˘ÌÂÚ·ÛÌ·ÙÈο, ı· ÌÔÚÔ‡Û·ÌÂ

Î·È ÙȘ ÏÂËϷۛ˜ ÙˆÓ ∞Ú¿‚ˆÓ, ÔÈ

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÚÔ¤‚Ë ÛÂ

Ó· ԇ̠fiÙÈ ÛÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô›

ÔÚıfi‰ÔÍÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› ηٿÊÂÚ·Ó Ó·

ÌÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛË ÙÔ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡

‹Ù·Ó ÚfiÛˆ· ·ÚÔ˘˜ ÏfiÁˆ Ù˘

‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó Ù· ΢ÚÈfiÙÂÚ· ȉڇ̷ٿ

ÌÔÓ·¯ÈÛÌÔ‡, Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ·Ú¯¤˜ ηÈ

Â˘Û¤‚ÂÈ·˜ Î·È Ù˘ ·ÁÈfiÙËÙ¿˜ ÙÔ˘˜.

ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ¶·Ï·ÈÛÙ›ÓË Î·È ÛÙÔ fiÚÔ˜

ÙÔ Ó‡̷ ÙˆÓ ÚÒÙˆÓ ¶·Ù¤ÚˆÓ,

ª¤Û· ÛÙȘ ÌÔÓ¤˜ ›¯·Ó ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›·

™ÈÓ¿. ¶·Ú·‰fi͈˜, ÙÔ ÛÔ‚·ÚfiÙÂÚÔ

ÂÈ̤ÓÔÓÙ·˜ fi¯È ÛÙÔ Ì˘ÛÙÈÎfi

Ó· ‚ÂÏÙÈÒÛÔ˘Ó ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ ÙÔ˘˜ ηÈ,

Ï‹ÁÌ· ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› ÙÔ ˘¤ÛÙËÛ·Ó fi¯È

‰È·ÏÔÁÈÛÌfi, ·ÏÏ¿ ÛÙËÓ Ù¿ÍË, ÛÙË

΢ڛˆ˜, Ó· ·ÔÎÙ‹ÛÔ˘Ó ‰ÂÍÈfiÙËÙ˜

ÛÙËÓ ÂÈÎÚ¿ÙÂÈ· ÙˆÓ ·›ÛÙˆÓ, ·ÏÏ¿

ÛÎÏËÚ‹ ‰Ô˘ÏÂÈ¿, ÛÙËÓ ÂÓ›· Î·È ÛÙËÓ

ÈηӤ˜ ÁÈ· ÙË ÌÂϤÙË Ù˘ μ›‚ÏÔ˘ ηÈ

̤۷ ÛÙË μ˘˙·ÓÙÈÓ‹ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·.

˘·ÎÔ‹. ª›· ·fi ÙȘ ··Û¯ÔÏ‹ÛÂȘ

ÙˆÓ ·ÙÂÚÈÎÒÓ ÎÂÈ̤ӈÓ. ™Ù·

√ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfi˜ ¤ÏÂÁ¯Ô˜ ÙˆÓ

ÙˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ ·ÊÔÚÔ‡ÛÂ ÙËÓ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹

ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Δ˘Èο ÚÔ‚ÏÂfiÙ·Ó

ÌÔÓ·ÛÙËÚÈ·ÎÒÓ È‰Ú˘Ì¿ÙˆÓ ·Ú¤ÌÂÓÂ

¯ÂÈÚÔÁڿʈÓ, ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· ÛÙËÓ

ÎÔÈÓˆÊÂÏ‹˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· ÙˆÓ

ηٿ ÙÔ˘˜ ÌÂÛÔ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜ ΢ڛˆ˜

ÔÔ›· ÔÊ›ÏÔ˘Ì ÙË ‰È¿ÛˆÛË ÔÏÏÒÓ

ÌÔÓ·¯ÒÓ Ì ÙË ÌÔÚÊ‹ ÊÈÏ·ÓıÚˆ›·˜.

¯ÚfiÓÔ˘˜ ¤Ó· ‰˘ÛÂ›Ï˘ÙÔ Úfi‚ÏËÌ·,

¤ÚÁˆÓ ÙˆÓ ÎÏ·ÛÈÎÒÓ Û˘ÁÁڷʤˆÓ.

∂ÎÙfi˜ ·fi ÙË Û˘Ì‚ÔÏ‹ ÙÔ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡

ηıÒ˜ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ‹Ù·Ó ÏÔÁÈÎfi Ó·

∏ ÌÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛË ÙˆÓ ™ÙÔ˘‰ÈÙÒÓ

ÌÔÓ·¯Ô‡ ÛÙÔ ¤ÚÁÔ, ̤ۈ Ù˘

ıÔÚ˘‚Â›Ù·È ·fi ÙË Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË

Û˘Ì›ÙÂÈ Ì ÙÔ Û‡ÓÙÔÌÔ ‰È¿ÏÂÈÌÌ·

·ÓÙÈÁÚ·Ê‹˜, Ù˘ ‰È·Ù‹ÚËÛ˘ Ù˘

ÙÂÚ¿ÛÙÈˆÓ ÂÚÈÔ˘ÛÈÒÓ Ô˘ Ì ÙÔÓ

·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙËÓ ÚÒÙË Î·È ÛÙË ‰Â‡ÙÂÚË

·Ú¯·›·˜ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÁÚ·ÌÌ·Ù›·˜,

¤Ó·Ó ‹ ÙÔÓ ¿ÏÏÔ ÙÚfiÔ ÂÚȤگÔÓÙ·Ó

ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ÂÈÎÔÓÔÌ·¯›·˜. ™ÙË

ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ‹Ù·Ó Î·È Ë Û˘Ì‚ÔÏ‹ ÙÔ˘˜

ÛÙËÓ È‰ÈÔÎÙËÛ›· ÙˆÓ ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÒÓ.

ıÚËÛ΢ÙÈ΋ ·˘Ù‹ ‰È¤ÓÂÍË ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô›

ÛÙËÓ ˘ÌÓÔÁÚ·Ê›· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜,

√È ÂÈÎÔÓÔÌ¿¯ÔÈ ‹Ù·Ó ‰Ëψ̤ÓÔÈ Â¯ıÚÔ›

‰È·‰Ú·Ì¿ÙÈÛ·Ó ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÚfiÏÔ.

ηıÒ˜ ¤ÁÚ·„·Ó ‡ÌÓÔ˘˜, ηÓfiÓ˜ ηÈ

ÙÔ˘ ÌÔÓ·¯ÈÛÌÔ‡. Ÿˆ˜, ÂÎÙfi˜ ·fi

ÀÔÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÙË Ï·ÙÚ›· ÙˆÓ

ÙÚÔ¿ÚÈ· ÌÂ Ù· ÔÔ›· ÂÌÏÔ‡ÙÈÛ·Ó ÙË

·˘ÙÔ‡˜, Î·È ¿ÏÏÔÈ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜, fiˆ˜

ÂÈÎfiÓˆÓ ˘¤ÛÙËÛ·Ó ·fi ÙÔ˘˜

£Â›· §ÂÈÙÔ˘ÚÁ›·. ŒÙÛÈ, ÌÔÚԇ̠ӷ

Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ μ′ ºˆÎ¿˜, ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó

ÂÈÎÔÓÔÌ¿¯Ô˘˜ ‰ÈÒÍÂȘ, Ê˘Ï·Î›ÛÂȘ

ԇ̠fiÙÈ Ô ÌÔÓ·¯ÈÛÌfi˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÂ

Ó· ÂϤÁÍÔ˘Ó ÙÔ Î›ÓËÌ· ·˘Ùfi

·ÎfiÌË Î·È ÂÎÙÂϤÛÂȘ, ÚÔÛı¤ÙÔÓÙ·˜

ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ¤ÎÊÚ·ÛË Ù˘

·Ôı·ÚÚ‡ÓÔÓÙ·˜ ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË Ó¤ˆÓ

ÛÙÔ ËÌÂÚÔÏfiÁÈÔ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜

ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfiÙËÙ·˜ ÛÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ.

Δ∞ ∂∫∫§∏™π∞™Δπ∫∞ ∑∏Δ∏ª∞Δ∞

ªÔÓ·¯Ô› Ù·Íȉ‡ÔÓÙ·˜ Ì η˝ÎÈ.

[181]

°πøƒ°√™ ª√À™π∫π¢∏™/ª√À™∂π√ ºøΔ√°ƒ∞ºπ∞™ ¢∏ª√À ∫∞§∞ª∞ƒπ∞™

[182]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

À§π∫∏, ∏£π∫∏
∫∞π ∂£¡√§√°π∫∏
∫∞Δ∞™Δ∞™∏
∂¶π Δ∏™ ª∞∫∂¢√¡π∫∏™
¢À¡∞™Δ∂π∞™

ÙÔ
·fiÁÂÈÔ
Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ ·ÎÌ‹˜
ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘
∏ ÂÚ›Ô‰Ô˜ Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜
‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ˘‹ÚÍ ̛· ·fi ÙȘ
ÈÔ ¤Ó‰Ô͘ Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
ÈÛÙÔÚ›·˜. ∏ ‰·ÊÈ΋ Â¤ÎÙ·ÛË
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Û˘Óԉ‡ÙËΠ·fi
ÌÂÁ¿ÏË ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ·Ó¿Ù˘ÍË Î·È
·‡ÍËÛË ÙˆÓ ÎÚ·ÙÈÎÒÓ ÂÛfi‰ˆÓ.
¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ÛËÌÂÈÒıËÎÂ
ÌÂÁ¿ÏË ¿ÓıËÛË ÛÙÔ˘˜ ÙÔÌ›˜
ÙˆÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ, ÙˆÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ
Î·È ÙˆÓ Ù¯ÓÒÓ. øÛÙfiÛÔ,
Ë ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ·Ú·ÎÌ‹ ÙÔ˘ 11Ô˘
·ÈÒÓ· Ô‰‹ÁËÛ ÛÙË ÛÙ·‰È·Î‹
·ÒÏÂÈ· Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜.

À§π∫∏, ∏£π∫∏ ∫∞π ∂£¡√§√°π∫∏ ∫∞Δ∞™Δ∞™∏ ∂¶π Δ∏™ ª∞∫∂¢√¡π∫∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™

√ ıfiÏÔ˜ ÙÔ˘ ηıÔÏÈÎÔ‡ Ù˘ ÌÔÓ‹˜ Ù˘ ÃÒÚ·˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

[183]

TIBOR BOGNAR/CORBIS/APEIRON

[184]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ë ˘ÏÈ΋, ËıÈ΋ Î·È ÂıÓÔÏÔÁÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË

ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ·

Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜

·ÊÔ‡ ¤ı·ÓÂ Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ·fiÁÔÓÔ˜ Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜, ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ ∫ÔÌÓËÓÒÓ. ΔÔ ÎÚ¿ÙÔ˜, ·Ó Î·È Á‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ ·˘Ù‹˜ ¤¯·Û ÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·, ›¯Â ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË
¤ÎÙ·ÛË ·fi fi,ÙÈ fiÙ·Ó ·Ó¤‚ËΠÛÙÔ ıÚfiÓÔ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜
Ô ª·Î‰fiÓ·˜. ∂Ó Ùˆ ÌÂٷ͇, ¿ÏψÛÙÂ, ›¯Â ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ
ÙËÓ ∫Ú‹ÙË, ÙËÓ ∫‡ÚÔ, ÙËÓ ∫ÈÏÈΛ·, ¤Ó· ·ÍÈfiÏÔÁÔ
ÙÌ‹Ì· Ù˘ ™˘Ú›·˜ Î·È ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ÔÏfiÎÏËÚË ÙË
μÔ˘ÏÁ·Ú›·. ¢‡Ô Ó¤ÔÈ Â¯ıÚÔ›, ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ·fi ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏ‹ Î·È ÔÈ ¡ÔÚÌ·ÓÓÔ› ·fi ÙË ‰‡ÛË, ›¯·Ó οÓÂÈ ÙËÓ
ÂÌÊ¿ÓÈÛ‹ ÙÔ˘˜ ÚÈÓ ·fi οÔÈÔ ‰È¿ÛÙËÌ·. √ ÛÙfiÏÔ˜
Î·È Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ fï˜, Ô˘ ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ
ηÈÚfi ›¯·Ó ÚÔηϤÛÂÈ Î·›ÚÈ· Ï‹ÁÌ·Ù· ÛÙÔ˘˜ ̈·ÌÂı·ÓÔ‡˜ Î·È ÛÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜, Ê·›ÓÔÓÙ·Ó È‰È·›ÙÂÚ·
ÈηÓÔ› Ó· ·Ó·¯·ÈÙ›ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ Ô˘ Úfi‚·ÏÏ·Ó ¿ÏÈ ÛÙÔÓ ÔÚ›˙ÔÓÙ·. ∏ ·ÓÒÙ·ÙË ÂÍÔ˘Û›· ›¯Â ÂÚȤÏıÂÈ ÚfiÛÊ·Ù· Û ¯¤ÚÈ· ·‰‡Ó·Ì· Î·È ·Ó›Î·Ó·. √È
ÂÚ›ÊËÌÔÈ fï˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› Î·È Ó·‡·Ú¯ÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ÙȘ ·Ú·‰fiÛÂȘ ÙÔ˘
¡ÈÎËÊfiÚÔ˘ ºˆÎ¿, ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË Δ˙ÈÌÈÛ΋ Î·È ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ ÙÔ˘ μÔ˘ÏÁ·ÚÔÎÙfiÓÔ˘, Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ª·ÓÈ¿Î˘, Ô
¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ ∫·Ú·ÓÙËÓfi˜, Ô ∫·Ù·Î·ÏÒÓ ∫Âη˘Ì¤ÓÔ˜, Ô
πÛ·¿ÎÈÔ˜ ∫ÔÌÓËÓfi˜ Î·È ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ, ·ÊÔ‡ ÁÓÒÚÈÛ·Ó
ÙfiÛ˜ ӛΘ ÛÙ· ‰›· Ù˘ Ì¿¯Ë˜, ‹Ù·Ó ¤ÙÔÈÌÔÈ Ó· ηٷϿ‚Ô˘Ó ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Î·È Ó· ·Ó·‚ÈÒÛÔ˘Ó ÙȘ Ï·ÌÚ¤˜
̤Ú˜ ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ·.
√È fiÚÔÈ ÙÔ˘ ‰ËÌfiÛÈÔ˘ Ù·Ì›Ԣ ‹Ù·Ó ·ÓÂÍ¿ÓÙÏËÙÔÈ.
∞˜ ÌËÓ Í¯ӿÌ fiÙÈ Ô μ·Û›ÏÂÈÔ˜ μ,′ ·Ó Î·È Ì¤Û· ÛÂ
‰È¿ÛÙËÌ· 40 Î·È ϤÔÓ ¯ÚfiÓˆÓ ¤Î·Ó ÙfiÛÔ˘˜ Î·È Ù¤ÙÔÈÔ˘˜ ÔϤÌÔ˘˜, ·Ó Î·È ÛÙ· ‰‡Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ·
Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ ‰ÂÓ ÂÈÛ¤Ú·ÍÂ Î·Ó¤Ó·Ó ¿ÌÂÛÔ ÊfiÚÔ,
¿ÊËÛ ·fiıÂÌ· Á‡Úˆ ÛÙ· 250.000.000 ‰Ú·¯Ì¤˜.
∂Δ™π ∂πÃ∞¡ Δ∞ ¶ƒ∞°ª∞Δ∞ √Δ∞¡,

∞˜ ÌËÓ Í¯ӿÌ ·ÎfiÌË, fiÙÈ ÔÈ ÂÙ‹ÛȘ ÂÈÛÚ¿ÍÂȘ ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡ ·Ó¤Ú¯ÔÓÙ·Ó Û ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ·fi
600.000.000 ‰Ú·¯Ì¤˜ Î·È ϤÔÓ, Ô˘ ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Ó Û‹ÌÂÚ· Ì 3.000 ÂηÙÔÌ̇ÚÈ·. ΔfiÛ· ¯Ú‹Ì·Ù· Ô‡Ù ÛÙÔ
fiÓÂÈÚfi ÙÔ˘ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Ù· Ê·ÓÙ·ÛÙ› ÙfiÙÂ Ô ‰˘ÙÈÎfi˜ ÎfiÛÌÔ˜. ¢ÂÓ ‰È¤ıÂÙÂ, ¿ÏψÛÙÂ, ÙË ‚ÈÔÙ¯ӛ·
Ì·˜, Ô˘ ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÂΛÓÔ ¿ÎÌ·˙Â, ÂÓÒ Î·Ù¤‚·ÏÏ ÛÂ
ÂÌ¿˜ ÊfiÚÔ, fiˆ˜ οÓÔ˘Ì ÙÒÚ· ÂÌ›˜ Û ·˘ÙfiÓ, ›¯Â
·ÓÂ·ÚΤÛÙ·ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Î·È ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ÛÂÈ ÛÙÚ·Ùfi Î·È ÛÙfiÏÔ Û·Ó ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ‰È¤ıÂÙÂ
ÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜. ¢ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ٛÔÙ· ÁÈ·
ÙÔ˘˜ ̈·ÌÂı·ÓÔ‡˜, ÁÈ·Ù› ÙfiÙ ›¯·Ó ÊÙ¿ÛÂÈ ÛÙÔÓ
¤Û¯·ÙÔ ‚·ıÌfi ·Ú·Ï˘Û›·˜ Î·È ·Ó·Ú¯›·˜.
ΔÔÓ 11Ô ÏÔÈfiÓ ·ÈÒÓ·, ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡
ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ‹Ù·Ó ÙÔ ÈÔ ÏÔ‡ÛÈÔ Î·È Â›¯Â ÙËÓ Î·Ï‡ÙÂÚË ‰ÈÔ›ÎËÛË ·fi fiÏ· Ù· ÎÚ¿ÙË Ù˘ °Ë˜. ªÔÚÔ‡ÛÂ
Ó· Û˘ÁÎÚÔÙ‹ÛÂÈ Î·È Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ·ÍÈfiÏÔÁË ¯ÂÚÛ·›·
Î·È Ó·˘ÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË. ∫·ıËÌÂÚÈÓ¿, Ì¿ÏÈÛÙ·, ·Ó·‰Â›ÎӢ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ ·Ú¯ËÁÔ‡˜ Û ÛÙÚ·Ùfi Î·È ÛÙfiÏÔ.
√ ÂÍÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ Ù˘ ÓÔÌÔıÂÛ›·˜ Î·È Ù˘ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘
›¯Â ÔÏÔÎÏËÚˆı›. √ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜ Ì·˜ ÎfiÛÌÔ˜ ¤ÊÙ·ÛÂ
ÛÙÔ ÙÂÏÈÎfi ·˘Ùfi ÛËÌ›Ô, ·ÊÔ‡ ·¤‰ÂÈÍ ÙÈ ÌÔÚÔ‡ÛÂ
Ó· οÓÂÈ Î·È ÙÈ fi¯È. ∞Ó Î·È Ë ÚÔÛ¿ıÂÈ· Ô˘ ¤Î·ÓÂ,
̤ۈ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÌÂÙ·ÚÚ˘ıÌÈÛÙÈÎÔ‡ ۯ‰›Ô˘ ÙÔÓ
8Ô Î·È 9Ô ·ÈÒÓ·, ÁÈ· ÙË ıÂÚ·›· Ù˘ ÓÔÛËÚ‹˜ ÎÔÈÓˆÓÈ΋˜ ÙÔ˘ ηٿÛÙ·Û˘ ›¯Â ·ÔÙ‡¯ÂÈ, Ë Î˘‚ÂÚÓËÙÈ΋,
Ë ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋, Ë ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ Î·È Ë ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÔÚÁ¿ÓˆÛË, ÙËÓ ÔÔ›· Û˘ÌÏ‹ÚˆÛÂ Î·È ÙÂÏÂÈÔÔ›ËÛ Ë

ÃÚ˘Ûfi˜ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi˜ ÛÙ·˘Úfi˜ ÙÔ˘ 5Ô˘ ·ÈÒÓ·.
CHRISTIE’S IMAGES/CORBIS/APEIRON

À§π∫∏, ∏£π∫∏ ∫∞π ∂£¡√§√°π∫∏ ∫∞Δ∞™Δ∞™∏ ∂¶π Δ∏™ ª∞∫∂¢√¡π∫∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™

[185]

[186]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

̷ΉÔÓÈ΋ ‰˘Ó·ÛÙ›· Ì ÔÏÏÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜, ̤۷
ÛÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ ÎÔÈÓˆÓÈ΋˜ ηٿÛÙ·Û˘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
Ô˘ ›Û¯˘·Ó ÙfiÙÂ, Ê·ÈÓfiÙ·Ó, ·Ú·‰fi͈˜, Ó· ¤¯ÂÈ Â˘‰ÔÎÈÌ‹ÛÂÈ Î·È Ó· ¤¯ÂÈ ·Ó·‰Â›ÍÂÈ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÂΛÓÔ ÈÛ¯˘Úfi
Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·ÎÌ·›Ô ·fi ÔÙ¤.

ªˆ·ÌÂı·ÓÔ› ™Ï¿‚ÔÈ - μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ
∫·Ì›· Ù¤¯ÓË, fï˜, ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· ·ÓÙÈηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÙË
ʇÛË. ∫·Ó¤Ó·˜ Ì˯·ÓÈÎfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜, ·ÎfiÌË Î·È ·Ó
Â›Ó·È Ù¤ÏÂÈÔ˜, ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· ·ÓÙÈηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÙȘ ËıÈΤ˜ Î·È ˘ÏÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙˆÓ ÂıÓÒÓ, fiÙ·Ó ·˘Ù¤˜ ‰ÂÓ
˘¿Ú¯Ô˘Ó. ΔÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ Ì·˜, ‰ËÏ·‰‹ ·˘Ùfi
Ô˘ ·ψÓfiÙ·Ó ·fi ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÙÈ΋, ··ÚÙ›ÛÙËÎÂ
·fi ‰È¿ÊÔÚ˜ Ê˘Ï¤˜. ¶ÚÒÙË ÂıÓÈ΋ ‚¿ÛË, ÛÙÔ Î‡ÚÈÔ
ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘, ‹Ù·Ó Ë ÂÏÏËÓÈ΋ Ê˘Ï‹, Ë ÔÔ›· ηÙ›¯Â
ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÚÔ˜ Ù· ÓfiÙÈ· ÙÔ˘ √χÌÔ˘ Î·È ÙˆÓ ∫ÂÚ·˘Ó›ˆÓ ÔÚ¤ˆÓ, ̤¯ÚÈ ÙÔ Δ·›Ó·ÚÔ, Ù· ÓËÛÈ¿, ÙȘ ·Ú·Ï›Â˜ Ù˘ πÏÏ˘Ú›·˜, Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜, Ù˘ £Ú¿Î˘,
ÙÔ˘ ∂‡ÍÂÈÓÔ˘ fiÓÙÔ˘ Î·È fiÏ· Ù· ‰˘ÙÈο ·Ú¿ÏÈ· Ù˘
μ·ÛÈÏÈ΋ ÛÙËÓ
ÚÒÙË ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·
ÙÔ˘ ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈÎÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜,
ÙËÓ ¶Ï›Ûη.
√È μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ
ÂÁηٷÛÙ¿ıËηÓ
ÛÙË ÓfiÙÈ· ÏÂ˘Ú¿
ÙÔ˘ ¢Ô‡Ó·‚Ë
·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹
ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘
ÙÔ˘ ¶ˆÁˆÓ¿ÙÔ˘ ηÈ
Û ۯÂÙÈο ÌÈÎÚfi
¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·
ÂÎÛÏ·‚›ÛÙËηÓ.
ALEX KOSEV/
SHUTTERSTOCK

ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜. ªÂ ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ·˘Ù‹ Ê˘Ï‹, οو
·fi ÙÔ Û΋ÙÚÔ Ù˘ ÌÔÓ·Ú¯›·˜ Ô˘ ›¯Â È‰Ú˘ı› ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÂÓÒıËÎ·Ó fiϘ ÔÈ Ê˘Ï¤˜ Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÛÙȘ ¯ÒÚ˜ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÈÔ ÂÛˆÙÂÚÈο,
ÚÔ˜ Ù· ‚fiÚÂÈ· ÙˆÓ ∫ÂÚ·˘Ó›ˆÓ Î·È ÙÔ˘ √χÌÔ˘ ̤¯ÚÈ ÙÔÓ ÿÛÙÚÔ, ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜, ÛÙË
™˘Ú›· Î·È ÛÙËÓ ∞›Á˘ÙÔ. √È Ê˘Ï¤˜ ·˘Ù¤˜ ›¯·Ó Ï›ÁÔ
Ôχ ÂÍÂÏÏËÓÈÛÙ› ̤ۈ Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜
Î·È Ù˘ ‰È¿‰ÔÛ˘ Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜ ›ÛÙ˘. ∞fi ÙËÓ
·Ú¯‹ fï˜, Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ·˘Ùfi˜, Î·È Ô ·Ú¯¤ÁÔÓÔ˜ ηÈ
Ô Â›ÎÙËÙÔ˜, ˘¤ÛÙË ÊÔ‚ÂÚ¿ Ï‹ÁÌ·Ù· Î·È ‰ÂÓ
¤·„ ·fi ÙfiÙ ӷ ÌÂÈÒÓÂÙ·È. ∞fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘,
ηٿ ÙÔÓ 7Ô ·ÈÒÓ·, ÔÈ ÕÚ·‚˜ η٤ÎÙËÛ·Ó ÙËÓ ∞›Á˘ÙÔ Î·È ÙË ™˘Ú›·, Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ· ˘Ô¯ÒÚËÛÂ
ÙfiÛÔ Ôχ ÛÙËÓ ·Ú·‚È΋ ÛÙȘ ¯ÒÚ˜ ÂΛӘ, Ô˘ ÛÙȘ
·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ· Ô ·ÙÚȿگ˘ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜
∂˘Ù‡¯ÈÔ˜ Û˘Ó¤Ù·Í ÙÔ ÈÛÙÔÚÈÎfi ÙÔ˘ ¤ÚÁÔ ÛÙ· ·Ú·‚Èο
Î·È fi¯È ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο. √ £ˆÌ¿˜ Δ‡ÚÈÔ˜, Ô˘ ‹ÁÂ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔ 869 ˆ˜ Â›ÙÚÔÔ˜ ÙÔ˘
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∞ÓÙÈԯ›·˜, ÌÈÏÔ‡Û ٷ ÂÏÏËÓÈο Ì ‰˘ÛÎÔÏ›·. ™ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 9Ô˘ ·ÈÒÓ·, Ô Ì·Î·ÚÈÒÙ·ÙÔ˜

À§π∫∏, ∏£π∫∏ ∫∞π ∂£¡√§√°π∫∏ ∫∞Δ∞™Δ∞™∏ ∂¶π Δ∏™ ª∞∫∂¢√¡π∫∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™

·ÙÚȿگ˘ πÂÚÔÛÔÏ‡ÌˆÓ £ˆÌ¿˜ ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙÔ˘˜ ∞Ṳ́ÓÈÔ˘˜ ÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ Ô˘ ÂÚÈ›¯Â ÙËÓ ÔÚı‹ Î·È ·Ì›·ÓÙË ›ÛÙË Î·È ÙËÓ Â›¯Â Û˘ÓÙ¿ÍÂÈ, fiˆ˜ Û˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘ÌÂ
·fi Ù· ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê¿ Ù˘, ÛÙ· ·Ú·‚Èο, Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜
∞‚Ô˘Î·Ú¿˜, Â›ÛÎÔÔ˜ Ù˘ ÷ÚÚ¿Ó ÛÙË ºÔÈÓ›ÎË. ™Ù·
ÂÏÏËÓÈο ÙË ÌÂÙ¤ÊÚ·ÛÂ Ô ÚÂÛ‚‡ÙÂÚÔ˜ Î·È Û‡ÁÎÂÏÏÔ˜
ªÈ¯·‹Ï. ª¿ÏÈÛÙ·, ·Ó Ô ÎÏ‹ÚÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ηÈ
¤ÚÂ ӷ Â›Ó·È ¤Ó· ·fi ΢ÚÈfiÙÂÚ· fiÚÁ·Ó· ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, ›¯Â ͯ¿ÛÂÈ ÙfiÛÔ Ôχ Ù· ÂÏÏËÓÈο, ÌÔÚԇ̠ӷ Û˘ÌÂÚ¿ÓÔ˘Ì fiÛÔ ·Ì˘‰Ú¿ ›¯ÓË Ù˘ ÛÒ˙ÔÓÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜. ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi
ÂÍËÁ› ·ÚÎÂÙ¿ ÁÈ·Ù›, ÂÓÒ Î·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ 10Ô˘
Î·È ÙÔ˘ 11Ô˘ ·ÈÒÓ·, Ë ÌÔÓ·Ú¯›· Ì·˜ ·Ó¤ÎÙËÛ ÙfiÛ˜
¯ÒÚ˜ Î·È fiÏÂȘ ÛÙË ™˘Ú›·, ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ÔÙ¤ Ó·
‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙȘ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ·˘Ù¤˜.
¶ÂÚÓÒÓÙ·˜ fï˜, ·fi ÙȘ ·Ó·ÙÔÏÈÎfiÙÂÚ˜ ·˘Ù¤˜ ¯ÒÚ˜ ÛÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ Â·Ú¯›Â˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ‚Ú›ÛÎÔ˘ÌÂ
Î·È ÂΛ ÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÛÌfi Ó· ˘Ô¯ˆÚ› Û˘Ó¯Ҙ Û ¿ÏϘ
Ê˘Ï¤˜ Î·È ÁÏÒÛÛ˜. ∂›·Ì ¿ÏÏÔÙ fiÙÈ ·fi ÙÔÓ 4Ô ·ÈÒÓ· ·ÎfiÌ· ‰È¿ÊÔÚ· ‚·Ú‚·ÚÈο ʇϷ, Ô˘ÓÓÈο, ÁÂÚÌ·ÓÈο Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÛÏ·‚Èο, ›¯·Ó ·Ó·ÌÂȯı› Ì ÙÔ˘˜

ÂÍÂÏÏËÓÈṲ̂ÓÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜ £Ú¿Î˜, ª·Î‰fiÓ˜ ηÈ
πÏÏ˘Ú›Ô˘˜ ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ ªÔÈÛ›·, ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ £Ú¿ÎË,
ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›·, ÛÙË ¢·Ú‰·Ó›· Î·È ÛÙËÓ πÏÏ˘Ú›·. ΔÔÓ
7Ô fï˜ ·ÈÒÓ·, ÂÓÒ ÔÈ Ìˆ·ÌÂı·ÓÔ› ηٷϿ̂·Ó·Ó ÙËÓ
∞›Á˘ÙÔ Î·È ÙË ™˘Ú›·, Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ¯ˆÚÒÓ
Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ÿÛÙÚÔ Î·È ÛÙÔÓ ∞›ÌÔ,
Û˘Ó¤‚·ÈÓ ÌÈ· ÌÂÁ¿ÏË Î·È ÚÈ˙ÈÎfiÙÂÚË ·ÏÏ·Á‹, Ô˘ Ï›ÁÔ
·ÚÁfiÙÂÚ· ÂËÚ¤·ÛÂ Î·È fiϘ ÙȘ ¿ÏϘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.
ΔËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ ∏Ú·ÎÏ›Ԣ Ӥ˜ ÔÚ‰¤˜ ÛÏ·‚ÈÎÒÓ Ê˘ÏÒÓ Î·Ù¤Ï·‚·Ó ÙËÓ ÕÓˆ ªÔÈÛ›· Î·È ÙËÓ πÏÏ˘Ú›·. ΔÔÓ
ηÈÚfi ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ÙÔ˘ ¶ˆÁˆÓ¿ÙÔ˘ ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÛÙËÓ ·fi Â‰Ò ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ ÿÛÙÚÔ˘ ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, fiˆ˜ ›·Ì ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜, ‰ÂÓ ·Ó‹Î·Ó ÛÙË ÛÏ·‚È΋ Ê˘Ï‹ ·ÏÏ¿ ÛÙȘ ÊÈÓÓÔÔ˘Ú·ÏÈΤ˜ ‹
ÙÔ˘ÚÎÈΤ˜ ‹ ÙÔ˘Ú·ÓÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜. ∂Âȉ‹ ‹Ù·Ó ÈÔ ÂÈ‚ÏËÙÈÎÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ™Ï¿‚Ô˘˜, ·Ó¤Ï·‚·Ó ·Ì¤Ûˆ˜ ÙËÓ
ËÁÂÌÔÓ›· ÙˆÓ ÛÏ·‚ÈÎÒÓ Ê˘ÏÒÓ ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ ªÔÈÛ›· ηÈ
Ì ÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ·fi ÙȘ
Ê˘Ï¤˜ Ô˘ ˙Ô‡Û·Ó ‰˘ÙÈÎfiÙÂÚ·. ∂ÈϤÔÓ, ÂÂȉ‹
‹Ù·Ó ÏÈÁfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ Î·È ÈÔ ‚¿Ú‚·ÚÔÈ,
˘¤Î˘„·Ó ÛÙËÓ ËıÈ΋ Î·È ÎÔÈÓˆÓÈ΋ ÙÔ˘˜ Â›‰Ú·ÛË
Î·È Û ÌÈÎÚfi ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÂÎÛÏ·‚›ÛÙËÎ·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜. ŒÙÛÈ, ·ÊÔ‡ Ù· ‰‡Ô ÂΛӷ ʇϷ Ù·˘Ù›ÛÙËÎ·Ó ˆ˜
ÚÔ˜ ÙËÓ ÂıÓfiÙËÙ· Î·È ÙËÓ Ù‡¯Ë ÙÔ˘˜, Âȯ›ÚËÛ·Ó
·fi ÙȘ ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚ˜ ¯ÒÚ˜, fiÔ˘ ›¯·Ó ·Ú¯Èο ÂÁηٷÛÙ·ı›, ÔÏϤ˜ ÂÔÈ΋ÛÂȘ ÚÔ˜ ÙÔ ÓfiÙÔ, ¿ÏϘ ÊÔÚ¤˜ Ì ¯Ú‹ÛË ‚›·˜ Î·È ¿ÏϘ Ì ÂÈÚËÓÈÎfi ÙÚfiÔ. ∫·Ù¤Ï·‚·Ó Ì¿ÏÈÛÙ·, ÔÏÏ¿ ÙÌ‹Ì·Ù· Ô˘ η٤¯ÔÓÙ·Ó
ÚÈÓ ·fi ÂÏÏËÓÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜ ̤¯ÚÈ ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ¿ÎÚÔ
Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘.

μ·ıÌÈ·›· Ì›ˆÛË
ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ÏËı˘ÛÌÔ‡
∏ ÂÔ›ÎËÛË ·˘Ù‹ ‰È¢ÎÔχÓıËΠÔχ ·fi ÙÔ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ Ê˘Ï‹˜ Î·È ÙȘ ÔÏÈÙÈΤ˜ Ù˘ ÂÚÈ¤ÙÂȘ. ∏ ÂÏÏËÓÈ΋ Ê˘Ï‹ ›¯Â ·Ó¤Î·ıÂÓ Ù˘¯Ô‰ÈˆÎÙÈÎfi ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·. ∞fi ÙÔ Ì·ÎÚÈÓfi ·ÚÂÏıfiÓ, fiˆ˜
Î·È Û‹ÌÂÚ·, ÔÙ¤ ‰ÂÓ ·ÚΤÛÙËΠÛÙË ‰È΋ Ù˘ ¯ÒÚ·.
∞ÓÙ›ıÂÙ·, ¿ÓÙÔÙ ÂÈı˘ÌÔ‡Û ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ‰›Ô
‰Ú¿Û˘, ¢ÔÚfiÙÂÚÔ Î·È ·ÛʷϤÛÙÂÚÔ. ŒÙÛÈ, ÂÍËÁÔ‡ÓÙ·È Î·È ÔÈ ÔÏ˘¿ÚÈı̘ ·ÔÈ˘ Ù˘ ·fi Ù· ÚÔ˚ÛÙÔÚÈο ¯ÚfiÓÈ· ̤¯ÚÈ ÙÔÓ 7Ô Î·È 6Ô ·ÈÒÓ· .Ã., fiÔ˘
fï˜ ·ÎfiÌ· Î·È ÛÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ·ÎÌ‹˜ ÙÔ˘ ·Ú¯·›Ô˘
ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ÌÂȈÓfiÙ·Ó Ô ‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔ˜, ÂχıÂÚÔ˜ ηÈ
ÁÓ‹ÛÈÔ˜ ÏËı˘ÛÌfi˜ Ù˘. ÕÏψÛÙÂ, Ù›ÔÙ· ‰ÂÓ Û˘Ó¤‚·Ï ÙfiÛÔ ÛÙËÓ ·‡ÍËÛË ÙˆÓ ‰Ô‡ÏˆÓ, fiÛÔ ÂΛӘ ÔÈ

[187]

[188]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔÓ 11Ô ·ÈÒÓ· ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡
ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ‹Ù·Ó ÙÔ ÈÔ ÏÔ‡ÛÈÔ Î·È Â›¯Â ÙËÓ
ηχÙÂÚË ‰ÈÔ›ÎËÛË ·fi fiÏ· Ù· ÎÚ¿ÙË Ù˘ °Ë˜
·‰È¿ÎÔ˜ ·ÔÈ΋ÛÂȘ. ∫·ıÒ˜ Ù· ÂχıÂÚ· ¯¤ÚÈ·
ÂÏ·ÙÙÒÓÔÓÙ·Ó, ¤ÚÂ ӷ ·Ó·ÏËÚˆıÔ‡Ó Ì ‰Ô‡ÏÔ˘˜. ∂Âȉ‹ fï˜ ÔÈ ÓÙfiÈÔÈ ‰Ô‡ÏÔÈ ‰ÂÓ Â·ÚÎÔ‡Û·Ó, ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·Ó Í¤ÓÔÈ. ∂Ô̤ӈ˜, Ô ˘ÏÈÎfi˜ ÏËı˘ÛÌfi˜ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ›Ûˆ˜, ̤¯ÚÈ Î¿ÔÈÔ ÛËÌÂ›Ô ‰ÂÓ
ÂÏ·ÙÙˆÓfiÙ·Ó, Ë Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ fï˜
ÌÂȈÓfiÙ·Ó, ÁÈ·Ù› ÙÔ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó Ï›ÁÔÈ Û¯ÂÙÈο ÂχıÂÚÔÈ, ÔÏÏÔ› ‰Ô‡ÏÔÈ Î·È ÔÏÏÔ› ͤÓÔÈ. ΔÔ Ù˘¯Ô‰ÈˆÎÙÈÎfi ·˘Ùfi Ó‡̷ ·ÔÙÂÏ› ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ¤Ó· ·fi
Ù· ÈÔ ‚·ÛÈο ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ Ì·˜. °È· Ù·
ηٷÛÙÚÔÊÈο ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù¿ ÙÔ˘ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ì·˜, ı·
ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ¿ÏÏË ÊÔÚ¿. øÛÙfiÛÔ, ·Ú¯Èο ‹Ù·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ˆÊ¤ÏÈÌÔ ·Ú¿ ÂÈ‚Ï·‚¤˜.
°È· fiÛÔ Î·ÈÚfi ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜ ‹Ù·Ó ÙÔ ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔ
Ù˘ °Ë˜, Ô ‰È·ÛÎÔÚÈÛÌfi˜ ÙˆÓ ‰˘Ó¿ÌÂÒÓ ÙÔ˘ ›¯Â ˆ˜
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ·˘Í¿ÓÔÓÙ·È ÔÈ fiÚÔÈ ÙÔ˘, ¯ˆÚ›˜ Ó· Ù›ıÂÙ·È Û ΛӉ˘ÓÔ Ë ÔÏÈÙÈ΋ ÙÔ˘ ‡·ÚÍË. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· fï˜, ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ÛÙÔ ÚÔÛ΋ÓÈÔ ¿ÏÏ· ¤ıÓË,
ÙÔ ›‰ÈÔ ÈÛ¯˘Ú¿, Ô˘ ›¯·Ó Û˘ÁÎÂÓÙڈ̤Ó˜ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘˜. ΔfiÙ ÙÔ ¤ıÓÔ˜ Ì·˜ ‚Ú¤ıËΠ·ÓÙÈ̤وÔ ÌÂ
ÙÔ˘˜ Ó¤Ô˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ -fiˆ˜ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ Ô˘
¤¯ÂÈ Ù· ‰È¿ÊÔÚ· ÙÌ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘ ÙÔÔıÂÙË̤ӷ Ì·ÎÚÈ¿
ÙÔ ¤Ó· ·fi ÙÔ ¿ÏÏÔ- Î·È ·Ó·fiÊ¢ÎÙ· ηٷÙÚÔÒıËÎÂ- Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ¿Ú· Ôχ ‡ÎÔÏ·. ∞ÊÔ‡ ̤¯ÚÈ
ÙÔÓ 6Ô ·ÈÒÓ· ¤ÛÙÂÈÏ ÙfiÛÔ˘˜ ·Ô›ÎÔ˘˜, ¤ÂÈÙ· ·fi
ÙÔÓ 4Ô Î·È ÙÔÓ 3Ô ·ÈÒÓ· ·Ó·˙‹ÙËÛ ¿ÏÈ Ó¤· Ù‡¯Ë ÛÙÔ
Â͈ÙÂÚÈÎfi. √È ÔÏ˘¿ÚÈı̘ fiÏÂȘ Ô˘ ›¯·Ó ȉڇÛÂÈ
Ô ª¤Á·˜ ∞ϤͷӉÚÔ˜ Î·È ÔÈ ‰È¿‰Ô¯Ô› ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ·Ó·ÁηÛÙÈο Ì›ˆÛ·Ó ·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙÔÓ
ÂΛ ÂÏÏËÓÈÛÌfi. ™ÙȘ ·ÏȤ˜ ·˘Ù¤˜ ·ÊÔṲ́˜ ÙÔ˘ ηÎÔ‡ ÚÔÛÙ¤ıËÎ·Ó ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ Î·È ¿ÏϘ. ΔÔ 2Ô
·ÈÒÓ· .Ã. Ë ·Ó·Ú¯›· Î·È Ë ·Ó·ÛٿوÛË Ô˘ ›¯·Ó
ÂÈÎÚ·Ù‹ÛÂÈ Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛÙË Ì›ˆÛË ÙÔ˘ ÓÙfiÈÔ˘ ÏËı˘ÛÌÔ˘, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È ·fi ÙË ıÏÈ‚ÂÚ‹ ÂÈÎfiÓ· Ô˘
·ÚÔ˘Û›·Û ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÏÈÁ¿ÚÈıÌÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘
ÙfiÙ ∂ÏÏ¿‰·˜ Ô ¶Ôχ‚ÈÔ˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ·˘ÙfiÙ˘ Ì¿ÚÙ˘Ú·˜ Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘. ∞fi ÙÔ 2Ô ·ÈÒÓ· .Ã. ̤¯ÚÈ ÙÔÓ
3Ô ·ÈÒÓ· Ì.Ã., Ë ÙÒÛË Ù˘ Ó·˘ÙÈÏ›·˜ Î·È ÙÔ˘ ÂÌÔÚ›Ô˘, Ì ٷ ÔÔ›· ΢ڛˆ˜ Û˘ÓÙËÚÔ‡ÓÙ·Ó Î·È ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·Ó ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ÙˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ ·˘ÙÒÓ, ÔÈ ÏÂËϷۛ˜
Î·È ÔÈ Î·Ù·ÛÙÚÔʤ˜ Ô˘ ÚÔοÏÂÛ·Ó ÔÈ ƒˆÌ·›ÔÈ

ÛÙÚ·ÙËÁÔ›, ȉ›ˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË Ù˘ ÌÔÓ·Ú¯›·˜ ηÈ
ÙËÓ ·ÔηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ÂÈÚ‹Ó˘, ηıÒ˜ Î·È Ë Î·Ù·ÈÂÛÙÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ƒÒÌ˘ ‰ÂÓ Â¤ÙÚ„·Ó ÛÙÔÓ ÏËı˘ÛÌfi Ó· ·˘ÍËı› fiˆ˜ ·ÏÈ¿. ΔÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ·, ¿ÏψÛÙÂ, ·˘Ùfi ÂÍ¿ÁÂÙ·È ·fi ÙȘ ÂÚÈÁڷʤ˜ ÙÔ˘ ¶ÏÔ˘Ù¿Ú¯Ô˘, ÙÔ˘ ¶·˘Û·Ó›· Î·È ÙÔ˘ ¢›ˆÓ· ÃÚ˘ÛÔÛÙfiÌÔ˘,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙËÓ ¤ÏÏÂÈ„Ë ÏËı˘ÛÌÔ‡ ÛÂ
ÔÏϤ˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ 2Ô ·ÈÒÓ·. øÛÙfiÛÔ, ÁÂÓÈο, Ô ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ ‰ÂÓ Â›¯Â, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ÌÂȈı› ÛËÌ·ÓÙÈο ̤¯ÚÈ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ.
°È· ÙÔÓ ·Ú¯·›Ô ÂÏÏËÓÈÎfi ÏËı˘ÛÌfi ‰ÂÓ ¤¯Ô˘ÌÂ
·ÎÚȂ›˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜. ∂›·Ì Û ¿ÏÏÔ ÛËÌÂ›Ô fiÙÈ
Î·È ÛÙË ÌËÙÚfiÔÏË Î·È ÛÙȘ ·ÔÈ˘ ˘ÔÏÔÁ›ÛÙËÎÂ
·fi ÙÔ˘˜ ÓÂfiÙÂÚÔ˘˜ Û 20.000.000 ÂÚ›Ô˘ ηÙÔ›ÎÔ˘˜. ∞fi ·˘ÙÔ‡˜, fï˜, ÔÈ ÌÈÛÔ› ‹Ù·Ó ‰Ô‡ÏÔÈ Î·È
·fi ·˘ÙÔ‡˜ ¿ÏÈ ÔÏÏÔ› ‹Ù·Ó ͤÓÔÈ. ∫˘Ú›ˆ˜ ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙ· ÓfiÙÈ· ÙˆÓ ∫·Ì‚Ô˘Ó›ˆÓ
Î·È ÙˆÓ ∫ÂÚ·˘Ó›ˆÓ, ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· Î·È ÛÙ· ÓËÛ¿ÎÈ·
Á‡Úˆ Á‡Úˆ, ˘ÔÙ›ıÂÙ·È fiÙÈ ÙÔÓ 5Ô Î·È ÙÔÓ 4Ô ·ÈÒÓ·
.Ã. ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÂÚ›Ô˘ 4.000.000 ¿ÓıÚˆÔÈ. ∞Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ 1Ô ·ÈÒÓ· .Ã. Î·È ÛÙÔÓ 1Ô ·ÈÒÓ· Ì.Ã., ÌÂ
¿ÏÏÔ˘˜ ˘ÔÏÔÁÈÛÌÔ‡˜, Ô ÏËı˘ÛÌfi˜ Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜ Î·È ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ Ô˘ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ
ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜, ·ÓÂÚ¯fiÙ·Ó Û 3.000.000 Î·È Ù˘ ∫Ú‹Ù˘ Û 700.000. ∞Ó ÏÔÈfiÓ fiÏÔÈ ·˘ÙÔ› ÔÈ ·ÚÈıÌÔ› ›ӷÈ
Û οÔÈÔ ‚·ıÌfi ·ÏËıÈÓÔ›, ηı›ÛÙ·Ù·È Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ,
̤¯ÚÈ ÙÔ 2Ô ·ÈÒÓ· Ì.Ã., Ô ÂÏÏËÓÈÎfi˜ ÏËı˘ÛÌfi˜ ÛÙËÓ
΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· ‰ÂÓ ÌÂÈÒıËΠ˘ÂÚ‚ÔÏÈο. ∞fi ÙÔÓ
3Ô ·ÈÒÓ· fï˜ ¿Ú¯ÈÛ·Ó ÔÈ Î·Ù·ÛÙÚÔÊÈΤ˜ ÂȉÚÔ̤˜
ÙˆÓ ‚fiÚÂÈˆÓ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ. ªÔÚ› ÔÈ ÂȉÚÔ̤˜ ·˘Ù¤˜
Ó· ÌËÓ Â¤ÊÂÚ·Ó Ì¤¯ÚÈ ÙÔÓ 7Ô ·ÈÒÓ· ÙËÓ ÔÚÈÛÙÈ΋
ÂÁηٿÛÙ·ÛË ÂÎÂ›ÓˆÓ ÙˆÓ ·ÏÏfiÊ˘ÏˆÓ ÛÙ· ÓfiÙÈ· ÙÔ˘
√χÌÔ˘ Î·È ÙˆÓ ∫ÂÚ·˘Ó›ˆÓ, ·ÏÏ¿ Ë ‰È·Ù¿Ú·ÍË
fiÏˆÓ ÙˆÓ Û¯¤ÛÂˆÓ Î·È Ë ·ÒÏÂÈ· Û ·ÓıÚÒÈÓ˜
˙ˆ¤˜ Î·È Ú¿ÁÌ·Ù·, ÙËÓ ÔÔ›· ÚÔοÏÂÛ·Ó, Û˘Ó¤‚·ÏÏ·Ó ‰È·ÚÎÒ˜ ÛÙË Ì›ˆÛË ÙÔ˘ ÏËı˘ÛÌÔ‡. √È Ê˘ÛÈΤ˜ ηٷÛÙÚÔʤ˜ fï˜, ηıÒ˜ Î·È fiÛ˜ ›¯·Ó ÚÔÍÂÓ‹ÛÂÈ ÔÈ ÂȉËÌÈΤ˜ ÓfiÛÔÈ, ›¯·Ó ·Ú¿‰ÔÍ· Û˘ÛÛˆÚ¢ı› ÙÔÓ 6Ô ·ÈÒÓ· Î·È ÚÔοÏÂÛ·Ó ·ÎfiÌË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· Ï‹ÁÌ·Ù· ÛÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ
¯ˆÚÒÓ.

À§π∫∏, ∏£π∫∏ ∫∞π ∂£¡√§√°π∫∏ ∫∞Δ∞™Δ∞™∏ ∂¶π Δ∏™ ª∞∫∂¢√¡π∫∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™

∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ÙÔ Î·Ïfi Îϛ̷, Ë Â˘Ê˘˝·, Ë ÂÚÁ·ÙÈÎfiÙËÙ· Î·È ÙÔ ‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔ Ó‡̷ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜
Ê˘Ï‹˜ ÂÓ·ÓÙÈÒıËÎ·Ó ÛÙËÓ Â›‰Ú·ÛË ÙˆÓ ‰È·ÊfiÚˆÓ
ÂÎÂ›ÓˆÓ Û˘ÌÊÔÚÒÓ Ô˘ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·Ó Û¯Â‰fiÓ ·‰È¿ÎÔ· Û ‰È¿ÛÙËÌ· 900 ¯ÚfiÓˆÓ. ∞ӷʤڷÌ ÔÏÏ¿ ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó fiÙÈ ÔÈ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Á‡Úˆ
ÛÙ· Ù¤ÏË Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ ÂΛӢ ‰È¤ıÂÙ·Ó Î·È ·ÚÎÂÙfi
ÏËı˘ÛÌfi Î·È ·ÍÈfiÏÔÁÔ ÏÔ‡ÙÔ. ∏ £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, Ë
∞ı‹Ó·, Ë ¶¿ÙÚ·, Ë ∫fiÚÈÓıÔ˜ Î·È Ë £‹‚· ‹Ù·Ó fiÏÂȘ
‡ÔÚ˜, Ì ÔÏÏÔ‡˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜. √È Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ÂÈÙÂıÔ‡Ó Ì ¯ÂÚÛ·›· Î·È Ó·˘ÙÈ΋
‰‡Ó·ÌË ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ §¤ÔÓÙ· °′. °ÂÓÈο, Ë ‚ÈÔÙ¯ӛ·, Ë Ó·˘ÙÈÏ›· Î·È Ë ÎÙËÓÔÙÚÔÊ›·, ·Ú·‰fi͈˜, ¿ÎÌ·˙·Ó. ΔÔÓ 7Ô ÏÔÈfiÓ ·ÈÒÓ·, ÔÈ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜
‹Ù·Ó οı ¿ÏÏÔ ·Ú¿ ¤ÚË̘ ·fi ηÙÔ›ÎÔ˘˜. √ ÏËı˘ÛÌfi˜ ÙÔ˘˜ fï˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ˘ÎÓfi˜ fiÛÔ ·ÏÈ¿.
™Â οÔÈ· ̤ÚË Ì¿ÏÈÛÙ·, ΢ڛˆ˜ ÛÙËÓ ‡·ÈıÚÔ, ‹Ù·Ó
·Ú·Èfi˜. ∞fi ·˘Ùfi ÂˆÊÂÏ‹ıËÎ·Ó È‰È·›ÙÂÚ· ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ Î·È ÔÈ ™Ï¿‚ÔÈ Î·È Âȯ›ÚËÛ·Ó ÙfiÙ ÙȘ ÂÔÈ΋ÛÂȘ
ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ÙÔ 659 ‚Ú›ÛÎÔ˘Ì ‰È¿ÊÔÚ˜ ÛÏ·‚ÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜
Ó· η٤¯Ô˘Ó ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Á‡Úˆ ·fi ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË
Î·È Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ οÔȘ ¿ÏϘ ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·, Á‡Úˆ ·fi
ÙÔÓ ÎfiÏÔ ÙÔ˘ μfiÏÔ˘, Î·È ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ ÎÔÓÙ¿ ÛÙË μfiÓÈÙÛ·. °‡Úˆ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 8Ô˘ ·ÈÒÓ· Â›Û˘ ¿ÏϘ
ÛÏ·‚ÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜ ›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ·ÚÎÂÙ¤˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Î·È Ù¤ÏÔ˜, ÙÔ 929, ÛÏ·‚ÈΤ˜ ‹ ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜ ‹Ù·Ó ÂÁηٷÛÙË̤Ó˜ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ ¿ÏÈ,
ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ¡ÈÎfiÔÏË.
™ÙËÓ ∂˘ÚÒË ÏÔÈfiÓ Ë ÂÏÏËÓÈ΋ Ê˘Ï‹, ÚÈÓ ·fi
ÙÔÓ 7Ô ·ÈÒÓ· ›¯Â οÓÂÈ ÔÏϤ˜ ÂÈÌÂÈ͛˜ Ì ÙÔ˘˜
‚·Ú‚¿ÚÔ˘˜ ÛÙÔ ‚ÔÚÚ¿. ¶ÚÔ˜ ÙÔ ÓfiÙÔ fï˜ ›¯Â Û˘ÚÚÈÎÓˆı› ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ·ÏÈ¿. ∞fi ÙÔÓ 7Ô ·ÈÒÓ· ηÈ
¤ÂÈÙ·, ÚÔ˜ ÙÔ ‚ÔÚÚ¿ ÙËÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÌfiÓÔ Ï›Á·
¿ÙÔÌ· ·fi ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Î·È Â›¯Â ÂÚÈÔÚÈÛÙ› ΢ڛˆ˜ ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ·. ¡ÔÙÈfiÙÂÚ·, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›·, ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜
∂ÏÏ¿‰· Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÔÏÏ¿ ‰¿ÊË Ù˘ ˘·›ıÚÔ˘ Û ‰È¿ÊÔÚ˜
ÛÏ·‚ÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜.

∏ ‡ÏË ÙˆÓ ‚˘˙·ÓÙÈÓÒÓ ÙÂȯÒÓ Ù˘ ÕÓˆ ¶fiÏ˘
ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. ΔÔÓ 7Ô ·ÈÒÓ· ÔÈ ÛÏ·‚ÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜
‹‰Ë ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÛÙËÓ ‡·ÈıÚÔ ¯ÒÚ· Á‡Úˆ ·fi
ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. ™Â Û‡ÓÙÔÌÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÂÂÎÙ¿ıËηÓ
Î·È ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ÙÔ μfiÏÔ Î·È ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ.
WOJTEK BUSS/VISUAL PHOTOS

[189]

[190]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÔÈ fiÏÂȘ Ù˘ ÎÂÓÙÚÈ΋˜
Î·È ÓfiÙÈ·˜ ∂ÏÏ¿‰·˜
ηٿ ÙË μ˘˙·ÓÙÈÓ‹ ¶ÂÚ›Ô‰Ô

À§π∫∏, ∏£π∫∏ ∫∞π ∂£¡√§√°π∫∏ ∫∞Δ∞™Δ∞™∏ ∂¶π Δ∏™ ª∞∫∂¢√¡π∫∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™

[191]

∏ ÔÚ›· Ù˘ £‹‚·˜, Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘ ηÈ

ÙÔ˘˜ ¡ÔÚÌ·Ó‰Ô‡˜ ÙÔ 1147, ηٿ ÙËÓ

ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·Ó·ÛηÊÈο ‰Â‰Ô̤ӷ

Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘

ÔÔ›· Ù¯ӛÙ˜ ÂÍÂȉÈÎÂ˘Ì¤ÓÔÈ ÛÙËÓ

ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ÛˆÛÙÈΤ˜

ÎÏ·ÛÈ΋˜ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜ ÌÔÚ› Ó·

·Ú·ÁˆÁ‹ ÌÂÙ·ÍÈÔ‡ ÌÂٷʤÚıËηÓ

·Ó·Ûηʤ˜, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ë ÂÈÎfiÓ·

ÛÎÈ·ÁÚ·ÊËı› ¯¿ÚË ÛÙȘ Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜

ÛÙË ™ÈÎÂÏ›·, fiÔ˘ ¤‰ˆÛ·Ó ÒıËÛË ÛÙËÓ

Ô˘ ÚÔ·ÙÂÈ Ó· Â›Ó·È ·ÚÎÂÙ¿

ËÁÒÓ, ÙȘ Ôԛ˜ ÂÌÏÔ˘Ù›˙ÂÈ Ë

ÙÔÈ΋ ‚ÈÔÙ¯ӛ·, ‰ÂÓ ·Ó¤ÎÔ„Â ÙËÓ

ÂÏÏÈ‹˜ Î·È ·ÔÛ·ÛÌ·ÙÈ΋. ∞fi

Û˘ÓÂÈÛÊÔÚ¿ Ù˘ ·Ú¯·ÈÔÏÔÁÈ΋˜

·ÎÌ‹ Ù˘. ΔÔ ∫ÙËÌ·ÙÔÏfiÁÈÔ ÙˆÓ £Ë‚ÒÓ,

¤Ú¢Ó˜ ÛÙ· Ù›¯Ë Ù˘ ∫·‰Ì›·˜ ¤¯Ô˘Ó

¤Ú¢ӷ˜. π‰È·›ÙÂÚ· Ë ∞ı‹Ó· Î·È Ë

¤Ó· ¤ÁÁÚ·ÊÔ ÙÔ˘ ‰Â˘Ù¤ÚÔ˘ ÌÈÛÔ‡ ÙÔ˘

¤ÚıÂÈ ÛÙÔ Êˆ˜ ÔÈ ÂÈÛ΢¤˜ Ô˘

∫fiÚÈÓıÔ˜ ¤¯Ô˘Ó ÂÚ¢ÓËı›

11Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ÙËÓ

ÚÔÒıËÛÂ Ô πÔ˘ÛÙÈÓÈ·Ófi˜. º·›ÓÂÙ·È fiÙÈ

Û˘ÛÙËÌ·ÙÈο Î·È ÔÈ ·Ó·Ûηʤ˜ ¤¯Ô˘Ó

¤ÁÁÂÈÔ È‰ÈÔÎÙËÛ›· Î·È ÙÔ ÊfiÚÔ Ô˘

Ë Ô¯˘ÚˆÌ¤ÓË ∫·‰Ì›· ·Ú¤ÌÂÈÓ Ô

‰È·ÊˆÙ›ÛÂÈ ÔÏϤ˜ Ù˘¯¤˜ Ù˘

·Ó·ÏÔÁÔ‡Û Û ÙÔÈΤ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ,

·ÚÈÔ˜ ˘Ú‹Ó·˜ Ù˘ fiÏ˘ Î·È Î·Ù¿ ÙË

ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ Ê¿Û˘ ÙÔ˘˜. ∏ ÂÈÎfiÓ· Ô˘

Û˘ÓÈÛÙ¿ ÔχÙÈÌË Ì·ÚÙ˘Ú›· ÁÈ· ÙËÓ

μ˘˙·ÓÙÈÓ‹ ¶ÂÚ›Ô‰Ô, ·Ó Î·È ¤¯Ô˘Ó

ÚÔ·ÙÂÈ Î·È ÁÈ· ÙȘ ÙÚÂȘ ÌÂÁ¿Ï˜

ÂÚÈÔ¯‹, ηıÒ˜ Î·È ÁÈ· ÙË Á·ÈÔÎÙËÛ›·

ÂÓÙÔÈÛÙ› ÛËÌ¿‰È· ηÙÔ›ÎËÛ˘ ηÈ

fiÏÂȘ ‰Â›¯ÓÂÈ fiÙÈ ·Ú¿ ÙË

Î·È ÙË ÊÔÚÔÏÔÁ›· Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜

¤Íˆ ·fi ·˘Ù‹Ó, Ô˘ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó ÙËÓ

ºˆÙÔÁÚ·Ê›·
ÙÔ˘ ÂÚ·Ṳ̂ÓÔ˘
·ÈÒÓ· ·fi
ÂÚÈÔ¯‹ ÓfiÙÈ·
Ù˘ £‹‚·˜.
Δ›ÔÙ· ‰ÂÓ
Ì·ÚÙ˘Ú› ÙÔ
ÌÂÁ·ÏÂ›Ô Ù˘
fiÏ˘ Î·È ÙËÓ
ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋
¿ÓıËÛË Ô˘
ÁÓÒÚÈÛ ηٿ
ÙË μ˘˙·ÓÙÈÓ‹
¶ÂÚ›Ô‰Ô
(·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
CORBIS/APEIRON

ÌÂÛÔÏ¿‚ËÛË Î¿ÔÈˆÓ ‰‡ÛÎÔψÓ

ÂÚÈfi‰Ô˘.

Â¤ÎÙ·ÛË Ù˘ fiÏ˘ Î·È ÛÙÔ˘˜ Á‡Úˆ

ÂÚÈfi‰ˆÓ Î·È ÙËÓ ·ÒÏÂÈ· Ù˘ ·ÏÈ¿˜

∏ Û˘Ó¯‹˜ ηÙÔ›ÎËÛË Ù˘ £‹‚·˜ ·fi

ÏfiÊÔ˘˜, ΢ڛˆ˜ ÛÙ· ·Ó·ÙÔÏÈο.

ÙÔ˘˜ ·›ÁÏ˘, ÁÓÒÚÈÛ·Ó ·ÚÎÂÙ¿ ÌÂÁ¿ÏË

ÙÔ˘˜ ÚÔ˚ÛÙÔÚÈÎÔ‡˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ̤¯ÚÈ

™ÙÔ Ï·›ÛÈÔ ÙˆÓ ·Ó·ÛηÊÒÓ

¢ËÌÂÚ›· ηٿ ÙË μ˘˙·ÓÙÈÓ‹ ¶ÂÚ›Ô‰Ô.

Û‹ÌÂÚ·, ηıÒ˜ Î·È Ë ¤ÌÊ·ÛË ÛÙËÓ

·Ó·Î·Ï‡ÊıËηÓ, Â›Û˘, Ù·

·Ó·˙‹ÙËÛË ÚÔ˚ÛÙÔÚÈÎÒÓ Î·È ÎÏ·ÛÈÎÒÓ

˘ÔÏ›ÌÌ·Ù· ·fi ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ·

£∏μ∞

·Ú¯·ÈÔÙ‹ÙˆÓ ‰˘Û¯ÂÚ·›ÓÔ˘Ó ÙË

·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÌÂÙ·ÍÈÔ‡, ηıÒ˜ ηÈ

∫·Ù¿ ÙËÓ ‡ÛÙÂÚË ·Ú¯·ÈfiÙËÙ· Ë £‹‚·

Û˘ÛÙËÌ·ÙÈ΋ ·Ú¯·ÈÔÏÔÁÈ΋ ¤Ú¢ӷ ÛÙË

ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· ‚·Ê‹˜ ÌÂٷ͈ÙÒÓ

‹Ù·Ó ÌÈ· ‰Ú·ÛÙ‹ÚÈ· fiÏË Ì ¤ÓÙÔÓË

‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ Ê¿ÛË Ù˘ fiÏ˘. ŒÙÛÈ, Ù·

˘Ê·ÛÌ¿ÙˆÓ. ∂ÎÙÂٷ̤ӷ Ï›„·Ó· ·fi

ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ Î·È Î·ÏÏÈÙ¯ÓÈ΋
‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·. ∏ fiÏË ˘¤ÊÂÚ ·fi
ÙȘ ÂȉÚÔ̤˜ √‡ÓÓˆÓ Î·È, ·ÚÁfiÙÂÚ·,
™Ï¿‚ˆÓ, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ô πÔ˘ÛÙÈÓÈ·Ófi˜
Ó· ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ ÂÓ›Û¯˘ÛË ÙˆÓ
Ô¯˘ÚÒÛÂÒÓ Ù˘. ∞Ó Î·È ÌÂÙ¿ ÙÔÓ 6Ô
·ÈÒÓ· Ï›Á· Ú¿ÁÌ·Ù· Â›Ó·È ÁÓˆÛÙ¿ ÁÈ·
ÙËÓ fiÏË, ·fi ÙÔÓ 9Ô ·ÈÒÓ· ·ÔÙ¤ÏÂÛÂ
ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ ı¤Ì·ÙÔ˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ ηÈ
ÂÍÂÏ›¯ıËΠÛÙÔ ‰ÈÔÈÎËÙÈÎfi ΤÓÙÚÔ Ù˘
ÂÚÈÔ¯‹˜. ΔfiÙ ÍÂΛÓËÛ ÌÈ· ÂÚ›Ô‰Ô˜
¤ÓÙÔÓ˘ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ·ÎÌ‹˜, Ë ÔÔ›·
ÎÔÚ˘ÊÒıËΠÙÔÓ 11Ô Î·È ÙÔ 12Ô ·ÈÒÓ·,
ÔfiÙ ÂÓÈÛ¯‡ıËΠ۠ÌÂÁ¿ÏÔ ‚·ıÌfi Ë
·Ú·ÁˆÁ‹ ÌÂÙ·ÍÈÔ‡, ÂÓÒ Ë ÙÔÈ΋
·ÁÚÔÙÈ΋ ·Ú·ÁˆÁ‹, Ô˘ ÂÚÈÏ¿Ì‚·ÓÂ
΢ڛˆ˜ Ï¿‰È, ÎÚ·Û› Î·È ‰ËÌËÙÚȷο,
Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ Â›Û˘ ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘
ÂÚÈÔ¯‹˜. ∏ ·ÎÌ‹ ·˘Ù‹ Ì·ÚÙ˘ÚÂ›Ù·È ÛÂ
¤ÁÁÚ·Ê· Î·È ·ÊËÁËÌ·ÙÈΤ˜ ËÁ¤˜ Ù˘
ÂÔ¯‹˜, ÔÈ Ôԛ˜ ÈÛÙÔÔÈÔ‡Ó ÙË
Ê‹ÌË ÙÔ˘ ÙÔÈÎÔ‡ ÌÂÙ·ÍÈÔ‡ Î·È ÙËÓ
ÔÈfiÙËÙ¿ ÙÔ˘.
√ ∂‚Ú·›Ô˜ ÂÚÈËÁËÙ‹˜ μÂÓÈ·Ì›Ó
ΔÔ˘‰¤Ï˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ Î·È ÌÈ·
‰Ú·ÛÙ‹ÚÈ· Î·È ÔÏ˘ÏËı‹ ÎÔÈÓfiÙËÙ·
∂‚Ú·›ˆÓ. ∏ ÏÂËÏ·Û›· Ù˘ £‹‚·˜ ·fi

∑ˆÁÚ·ÊÈ΋
·ÂÈÎfiÓÈÛË
ÙÔ˘ ̇ıÔ˘ ÙÔ˘
∫¿‰ÌÔ˘, È‰Ú˘Ù‹
Ù˘ fiÏ˘
ÙˆÓ £Ë‚ÒÓ.
∏ ·ÎÚfiÔÏË
Ù˘ fiÏ˘,
Ë ∫·‰Ì›·,
·Ú¤ÌÂÈÓ ÙÔ
ΤÓÙÚÔ Ù˘ ˙ˆ‹˜
Î·È ÛÙ· ‚˘˙·ÓÙÈÓ¿
¯ÚfiÓÈ·.
WHITE IMAGES/SCALA

[192]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ÂÎÎÏËÛ›· Ù˘
∫·ÓÈηڤ·˜,
11Ô˜ ·ÈÒÓ·˜.
∏ ·ÚÔ˘Û›·
‚˘˙·ÓÙÈÓÒÓ
ÂÎÎÏËÛÈÒÓ
Ì·ÚÙ˘Ú› ÙËÓ
·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘
∞ı‹Ó·˜ ηٿ
ÙË μ˘˙·ÓÙÈÓ‹
¶ÂÚ›Ô‰Ô.
RUGGERO VANNI/
CORBIS/APEIRON

·ÁˆÁÔ‡˜ Î·È ¤ÚÁ· ‡‰Ú¢Û˘

ÂȉÚÔ̤˜. øÛÙfiÛÔ, ηٿÊÂÚ ӷ

ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ÙˆÓ

ÙÂÎÌËÚÈÒÓÔ˘Ó Ù· ¤ÚÁ· Ô˘

ÂÈ‚ÈÒÛÂÈ Î·È Î·Ù¿ ÙË ÌÂ۷ȈÓÈ΋

ηÙÔ›ÎˆÓ Ù˘ fiÏ˘, ÔÈ Ôԛ˜

Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛ ÛÙËÓ fiÏË ÙÔ 12Ô

ÂÚ›Ô‰Ô ˆ˜ ÌÈ· ÌÈÎÚ‹ Â·Ú¯È·Î‹ fiÏË,

ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó·Ó ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÎÚ·ÛÈÔ‡

·ÈÒÓ· Ô ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ £Ë‚ÒÓ πˆ¿ÓÓ˘

¯¿ÚË ÛÙËÓ ÈÛ¯˘Ú‹ Ù˘ Ô¯‡ÚˆÛË. √È

Î·È ÌÂÏÈÔ‡, ηıÒ˜ Î·È ÙËÓ ÂÂÍÂÚÁ·Û›·

∫·ÏÔÎÙ¤Ó˘. ∂ÈϤÔÓ, ¿ÊıÔÓ·

·Ó·ÊÔÚ¤˜ ÛÙȘ ËÁ¤˜ Â›Ó·È Û¯ÂÙÈο

Î·È ÙË ‚·Ê‹ ˘Ê·ÛÌ¿ÙˆÓ. √È ÂÈÛÙÔϤ˜

‰Â›ÁÌ·Ù· ÂÊ˘·ÏˆÌ¤Ó˘ ÎÂÚ·ÌÈ΋˜

Ï›Á˜. °È· ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ì¤¯ÚÈ ÙÔÓ 9Ô

ÙÔ˘ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË ∞ıËÓÒÓ ªÈ¯·‹Ï

‰È·ÊfiÚˆÓ ÂȉÒÓ Î·È ¯Ú‹ÛÂˆÓ ¤¯Ô˘Ó

·ÈÒÓ· ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Ì·ÚÙ˘Ú›· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó

∞ÎÔÌÈÓ¿ÙÔ˘ ÙÔ˘ ÈÓÈ¿ÙË ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘

‚ÚÂı› Û fiÏË ÙËÓ ¤ÎÙ·ÛË Ù˘ fiÏ˘.

Ù· ¯·Ú¿ÁÌ·Ù· ÛÙÔ˘˜ ΛÔÓ˜ ÙÔ˘

12Ô˘ ·ÈÒÓ·, Ô˘ ÁÂÓÈο ·Ú·ÔÓȤٷÈ

∞ÎfiÌË, ÙËÓ ·ÎÌ‹ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜

¶·ÚıÂÓÒÓ·. ¶¿ÓÙˆ˜, Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ

ÁÈ· ÙÔ ¯·ÌËÏfi ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi Â›Â‰Ô ÙˆÓ

ÂȂ‚·ÈÒÓÔ˘Ó Î·È Ù· ÂÓÙ˘ˆÛȷο

˘‹Ú¯Â ÌÈ· ÙÔÈ΋ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·, fiˆ˜

ηÙԛΈÓ, ·Ú¤¯Ô˘Ó Â›Û˘ ÌÈ·

ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ÌÓËÌ›· Ù˘ μÔȈٛ·˜:

‰Â›¯ÓÂÈ Ë ·ıËÓ·˚΋ ηٷÁˆÁ‹ ‰‡Ô

ÁÏ·Ê˘Ú‹ ÂÈÎfiÓ· Ù˘ fiÏ˘ ÚÈÓ ·fi ÙË

∂›ÎÔÛÈ ÂÎÎÏËۛ˜ Ù˘ fiÏ˘ ¤¯Ô˘Ó

μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÂÈÚÒÓ, ÌÂٷ͇

ÊÚ·ÁÎÈ΋ ηٿÎÙËÛË.

Ù·˘ÙÈÛÙ› ˆ˜ ‚˘˙·ÓÙÈÓ¤˜, ÌÂٷ͇ ÙˆÓ

ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Î·È Ë ∂ÈÚ‹ÓË Ë ∞ıËÓ·›·

ªÂϤÙË ÙÔ˘ ·ÛÙÈÎÔ‡ ÙÔ›Ô˘ Ù˘

ÔÔ›ˆÓ Î·È ÂΛÓË Ô˘ ›ӷÈ

(780-802). ∞fi ÙÔÓ 9Ô ·ÈÒÓ· Ë fiÏË

∞ı‹Ó·˜ ηٿ ÙË μ˘˙·ÓÙÈÓ‹ ¶ÂÚ›Ô‰Ô

·ÊÈÂڈ̤ÓË ÛÙÔÓ ¿ÁÈÔ °ÚËÁfiÚÈÔ ÙÔ

¤ÁÈÓ ÛÔ˘‰·›Ô ‰ÈÔÈÎËÙÈÎfi ΤÓÙÚÔ ÁÈ·

·Ú¤¯ÂÈ Â›Û˘ ¯Ú‹ÛÈÌ·

£ÂÔÏfiÁÔ, ÂÓÒ Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ù˘

ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹, ÂÓÒ ·˘Í‹ıËÎÂ Î·È Ë

Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù· ÁÈ· ÙË ÌÔÚÊ‹ Ù˘.

ÂÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘ ™ÎÚÈÔ‡˜, ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ

ÛËÌ·Û›· ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ ÌÓËÌ›ˆÓ

º·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÚÈÔ˘˜

√Ú¯ÔÌÂÓfi, ÈÛÙÔÔÈÔ‡Ó ÙȘ Â·Ê¤˜

Ù˘, Ù· ÔÔ›· ÚÔÛ›Ï΢·Ó ÛËÌ·ÓÙÈο

·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ô˘ Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ·Ó ÛÙËÓ

Ì ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

Ï‹ıË ÚÔÛ΢ÓËÙÒÓ. ¶Ôχ ‚·ÛÈ΋

ÂÈ‚›ˆÛË Ù˘ fiÏ˘ ‹Ù·Ó Ô ·fiÚıËÙÔ˜

∞£∏¡∞

ËÁ‹ ÁÈ· ÙË Ì¤ÛË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÂÚ›Ô‰Ô

¯·Ú·ÎÙ‹Ú·˜ ÙˆÓ Ô¯˘ÚÒÛÂÒÓ Ù˘. ΔÔ

∏ ∞ı‹Ó·, Ë ÔÔ›· ̤¯ÚÈ ÙÔÓ 6Ô ·ÈÒÓ·

·ÔÙÂÏ› ¤Ó· ¤ÁÁÚ·ÊÔ ÙÔ˘ 11Ô˘ ‹ ÙÔ˘

‡ÛÙÂÚÔ ÚˆÌ·˚Îfi Ù›¯Ô˜, ÙÔ ÔÔ›Ô Â›¯Â

‰È·ÙËÚÔ‡Û ¤Ó· ̤ÚÔ˜ Ù˘ ·ÏÈ¿˜

12Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ÙËÓ

ÂÓۈ̷ÙÒÛÂÈ Î·È ÙÔ ı¤·ÙÚÔ ÙÔ˘

·›ÁÏ˘ Ù˘ ˆ˜ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ‡ ÓÂ˘Ì·ÙÈÎÔ‡

ÎÙËÌ·ÙÈ΋ ÂÚÈÔ˘Û›· ÂÓfi˜ (·Ù·‡ÙÈÛÙÔ˘)

¢ÈÔÓ‡ÛÔ˘ Î·È ÙÔ ˆ‰Â›Ô ÙÔ˘ ∏ÚÒ‰Ô˘

Î·È ·Î·‰ËÌ·˚ÎÔ‡ ΤÓÙÚÔ˘, ÁÓÒÚÈÛ ÌÈ·

ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÔ‡ ÛÙËÓ ∞ı‹Ó· ÌÂ

ÙÔ˘ ∞ÙÙÈÎÔ‡, ÂÓÈÛ¯‡ıËΠ·fi ÙÔÓ

ÂÚ›Ô‰Ô ·Ú·ÎÌ‹˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ ÎÏ›ÛÈÌÔ

ÏÂÙÔÌÂÚ›˜ ·Ó·ÊÔÚ¤˜ ÛÙËÓ

πÔ˘ÛÙÈÓÈ·Ófi. ªÂÙ¿ ÙÔÓ 6Ô ·ÈÒÓ· Ë

ÙˆÓ ÊÈÏÔÛÔÊÈÎÒÓ Û¯ÔÏÒÓ ÙÔ 529, Ë

ÙÔÔÁÚ·Ê›· Î·È ÛÙȘ ÁÂÈÙÔÓȤ˜ Ù˘

ηÙÔ›ÎËÛË ÛÙËÓ fiÏË Ú¤ÂÈ Ó·

ÔÔ›· ÂÈÙ¿ıËΠ̠ÙȘ ÛÏ·‚ÈΤ˜

fiÏ˘. ΔÔ ¤ÁÁÚ·ÊÔ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ Î·È ÙȘ

ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Á‡Úˆ ·fi
ÙËÓ ∞ÎÚfiÔÏË. ÀÔÏ›ÌÌ·Ù· ÎÏÈ‚¿ÓˆÓ
ÛÙÔ ¯ÒÚÔ Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ∞ÁÔÚ¿˜
˘Ô‰ËÏÒÓÔ˘Ó fiÙÈ Ë ÂÚÈÔ¯‹ ¤ÁÈÓÂ
‚ÈÔÙ¯ÓÈÎfi ΤÓÙÚÔ ·fi ÙÔÓ 7Ô ·ÈÒÓ·
Î·È ÌÂÙ¿. ªÂÙ¿ ÙÔ 10Ô ·ÈÒÓ·
ÛËÌÂÈÒıËΠӤ· ·Ó¿Ù˘ÍË ÙÔ˘
ÔÈÎÈÛÙÈÎÔ‡ ϤÁÌ·ÙÔ˜, ηıÒ˜ ÛÙÔ
Ï·›ÛÈÔ ÙˆÓ ·Ó·ÛηÊÒÓ ÂÓÙÔ›ÛÙËηÓ
ÔÈÎÈÛÙÈΤ˜ ÂÁηٷÛÙ¿ÛÂȘ ÛÙ· ÓfiÙÈ· Ù˘
∞ÎÚfiÔÏ˘ Î·È ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ÙˆÓ
™Ù‡ÏˆÓ ÙÔ˘ √Ï˘Ì›Ô˘ ¢Èfi˜, ÌÂ
ÏÔ‡ÛÈ· Â˘Ú‹Ì·Ù·. ΔËÓ ·ÎÌ‹ Ù˘
fiÏ˘ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÂȂ‚·ÈÒÓÂÈ Ë
ÏËıÒÚ· ÙˆÓ ÂÎÎÏËÛÈÒÓ Ô˘ ÛÒ˙ÔÓÙ·È
·fi ÙÔ 10Ô ·ÈÒÓ·, Î·È È‰È·›ÙÂÚ· ·fi
ÙÔÓ 11Ô Î·È ÙÔ 12Ô: ∏ ÌÔÓ‹ ¶ÂÙÚ¿ÎË,
ÔÈ ÕÁÈÔÈ ∞fiÛÙÔÏÔÈ ÛÙËÓ ∞Ú¯·›·
∞ÁÔÚ¿, Ë ™ÒÙÂÈÚ· §˘ÎÔ‰‹ÌÔ˘
(Ë ÛËÌÂÚÈÓ‹ ÚˆÛÈ΋ ÂÎÎÏËÛ›·),
Ë ∫·ÓÈηڤ·, ÔÈ ÕÁÈÔÈ £Âfi‰ˆÚÔÈ (ÛÙËÓ
Ï·Ù›· ∫Ï·˘ıÌÒÓÔ˜), ÔÈ ∞ÛÒÌ·ÙÔÈ

À§π∫∏, ∏£π∫∏ ∫∞π ∂£¡√§√°π∫∏ ∫∞Δ∞™Δ∞™∏ ∂¶π Δ∏™ ª∞∫∂¢√¡π∫∏™ ¢À¡∞™Δ∂π∞™

[193]

ÛÙÔ £ËÛÂ›Ô Î·È Ë °ÔÚÁÔÂ‹ÎÔÔ˜
(‰›Ï· ÛÙË ÛËÌÂÚÈÓ‹ ªËÙÚfiÔÏË)
·ÔÙÂÏÔ‡Ó Ù· ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈο
·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·. ∏ ÌÔÓ‹ ¢·ÊÓ›Ô˘,
¯ÚÔÓÔÏÔÁË̤ÓË Á‡Úˆ ÛÙÔ 1100,
ÚÔ‰›‰ÂÈ ÙȘ ÛÙÂÓ¤˜ Â·Ê¤˜ Ù˘
ÙÔÈ΋˜ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·˜ Ì ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
∫√ƒπ¡£√™
∏ ∫fiÚÈÓıÔ˜ ˘¤ÛÙË ÂÎÙÂٷ̤Ó˜ ηٷÛÙÚÔʤ˜ ·fi ¯ıÚÈΤ˜ ÂȉÚÔ̤˜ ηٿ
ÙÔÓ 4Ô Î·È ÙÔÓ 5Ô ·ÈÒÓ·, ·ÏÏ¿ ηٿÊÂÚ ӷ ÂÈ‚ÈÒÛÂÈ Î·È Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÙË
ÛËÌ·Û›· Ù˘ ˆ˜ ÙÔ ‰ÈÔÈÎËÙÈÎfi Î·È ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi ΤÓÙÚÔ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ÛÂ
fiÏË ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ¶ÂÚÈfi‰Ô˘. ∞Ó Î·È ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Û˘¯Ó¿ ÛÙȘ
ËÁ¤˜ ̤¯ÚÈ ÙÔ 12Ô ·ÈÒÓ·, Ë ÂÈ‚›ˆÛ‹
Ù˘ ÌÂÙ¿ ÙÔÓ 6Ô ·ÈÒÓ· Î·È Ë ·Ó¿Î·Ì„Ë
Ù˘ ÔÈÎÔÓÔÌ›·˜ Ù˘ ÌÂÙ¿ ÙÔ 10Ô ·ÈÒÓ·
Â›Ó·È ÂȂ‚·ÈˆÌ¤Ó˜. ΔÔ 12Ô ·ÈÒÓ·
Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ÁÓÒÚÈÛ ÂÚ›Ô‰Ô ÌÂÁ¿Ï˘

√ ¯ÒÚÔ˜ ÙÔ˘ ڈ̷˚ÎÔ‡ ΤÓÙÚÔ˘

ÚÔ¯ˆÚË̤ÓË ÓÔÌÈÛÌ·ÙÈ΋ ÔÈÎÔÓÔÌ›·

·ÎÌ‹˜. ΔÔ 1147, fiÙ·Ó ‰¤¯ÙËΠÂ›ıÂÛË

Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ Â›Ó·È Û ¯Ú‹ÛË Î·È ÌÂÙ¿

Ù˘ fiÏ˘. ™Ô˘‰·›· Ì·ÚÙ˘Ú›·

·fi ÙÔ˘˜ ¡ÔÚÌ·Ó‰Ô‡˜, Ô ÕÚ·‚·˜

ÙÔÓ 6Ô ·ÈÒÓ·, ·ÏÏ¿ ·ÓÙ› Ó· ÊÈÏÔÍÂÓ›

Û˘ÓÈÛÙÔ‡Ó Î·È ÔÈ ÂÁηٷÛÙ¿ÛÂȘ

ÁˆÁÚ¿ÊÔ˜ Edrisi ÙËÓ ÂÚȤÁÚ·„ ˆ˜

‰ÈÔÈÎËÙÈο ÎÙ›ÚÈ· ¤ÁÈÓÂ Ô ¯ÒÚÔ˜ ÛÙÔÓ

˘·ÏÔ˘ÚÁ›·˜ Î·È ·ÁÁÂÈÔÏ·ÛÙÈ΋˜ Ô˘

ÏÔ‡ÛÈ· Î·È ÔÏ˘¿ÓıÚˆË fiÏË,

ÔÔ›Ô ·Ó·Ù‡¯ıËÎÂ Ô ‚ÈÔÙ¯ÓÈÎfi˜ ηÈ

¤¯Ô˘Ó ·Ó·Î·Ï˘Êı›. √È ËÁ¤˜

Ú¿ÁÌ· Ô˘ ÂȂ‚·ÈÒÓÂÈ Î·È Ô ÌËÙÚÔ-

ÂÌÔÚÈÎfi˜ ÙÔ̤·˜, fiÔ˘ ÂÓÙÔ›ÛÙËηÓ

ÌÓËÌÔÓÂ‡Ô˘Ó Î¿ÔȘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ¤˜

ÔÏ›Ù˘ ∞ıËÓÒÓ ªÈ¯·‹Ï ÈÓÈ¿Ù˘, Ô

Î·È È‰ÈˆÙÈΤ˜ ÔÈ˘. ∞˘Ùfi ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ

ÂÎÎÏËۛ˜ ÛÙËÓ fiÏË, ΢ڛˆ˜ ¤Ó· Ó·fi

ÔÔ›Ô˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÙËÓ ‡·ÚÍË ‰‡Ô ÏÈÌ·-

ÙÔ Î¤ÓÙÚÔ Ù˘ fiÏ˘ ›¯Â ÌÂÙ·ÊÂÚı›

ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘, ·ÏÏ¿ η̛· ‰ÂÓ

ÓÈÒÓ Ô˘ Â͢ËÚÂÙÔ‡Û·Ó ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ,

·ÏÏÔ‡, Èı·ÓfiÓ ÛÙÔÓ Ô¯˘ÚˆÌ¤ÓÔ

¤¯ÂÈ Ù·˘ÙÈÛÙ› Ì ·ÎÚ›‚ÂÈ·.