∏ National Geographic Society, Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ÌË ÎÂÚ‰ÔÛÎÔÈÎfi˜ ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎfi˜

Î·È ÂÎ·È‰Â˘ÙÈÎfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ, ȉڇıËΠÙÔ 1888 Ì ÛÙfi¯Ô «ÙËÓ ÚÔ·ÁˆÁ‹
Î·È ÙË ‰È¿‰ÔÛË Ù˘ ÁˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ÁÓÒÛ˘». ∞fi ÙËÓ ›‰Ú˘Û‹ Ù˘ ¤¯ÂÈ ˘ÔÛÙËÚ›ÍÂÈ ¿Óˆ ·fi
7.000 ÂÍÂÚ¢ÓËÙÈΤ˜ ·ÔÛÙÔϤ˜ Î·È ÂÚ¢ÓËÙÈο ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù·, Û˘Ì‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ ÛÙË ÁÓÒÛË Ù˘ °Ë˜,
Ù˘ ı¿Ï·ÛÛ·˜ Î·È ÙÔ˘ Ô˘Ú·ÓÔ‡, ·ÏÏ¿ Î·È Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Î·È ÙÔ˘ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡. ∏ NGS ÂÎ·È‰Â‡ÂÈ
Î·È ÂÌÓ¤ÂÈ Î·ıËÌÂÚÈÓ¿ ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ì ÂÚÈÔ‰Èο, ‚È‚Ï›·, ÙËÏÂÔÙÈο ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù·
‚›ÓÙÂÔ, ¯¿ÚÙ˜ Î·È ¿ÙÏ·ÓÙ˜, Ì ˘ÔÙÚÔʛ˜ ÁÈ· ¤Ú¢ӷ, Ì ÙÔ ‰È·ÁˆÓÈÛÌfi National Geographic
Bee, Ì ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· ÁÈ· ‰·ÛοÏÔ˘˜ Î·È Ì ÚˆÙÔÔÚÈ·Îfi ÂÔÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ‰È‰·Ûηϛ·˜.
∏ NGS ÛÙËÚ›˙ÂÙ·È ÛÙȘ ÂÈÛÊÔÚ¤˜ ÙˆÓ ÌÂÏÒÓ Ù˘ Î·È ÛÙ· ¤ÛÔ‰· ·fi ÙËÓ ÒÏËÛË ÙˆÓ
ÂÎ·È‰Â˘ÙÈÎÒÓ Ù˘ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ. Δ· ̤ÏË Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÙÔ National Geographic, ÙÔ Â›ÛËÌÔ
ÂÚÈÔ‰ÈÎfi Ù˘ NGS, Î·È ·ÔÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ‰È¿ÊÔÚ· ÚÔÓfiÌÈ·, fiˆ˜ ÂÎÙÒÛÂȘ ÛÙ· ÚÔ˚fiÓÙ·
Ù˘ NGS Î.¿.

∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À

π™Δ√ƒπ∞
Δ√À ∂§§∏¡π∫√À
∂£¡√À™
™Δ∏¡ ∫√π¡∏ ¡∂√∂§§∏¡π∫∏ °§ø™™∞
™Àª¶§∏ƒøª∂¡∏ ∫∞π ∂¶π∫∞πƒ√¶√π∏ª∂¡∏ ª∂Ãπ Δ√ 2004

Δ√ª√™ 16
1204 - 1341

∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À

π™Δ√ƒπ∞
Δ√À ∂§§∏¡π∫√À
∂£¡√À™
ŒÎ‰ÔÛË Ù˘ National Geographic Society
∂∫¢√Δ∏™

°ÈÒÚÁÔ˜ ∫ÔÂÏÈ¿‰Ë˜
¢π∂À£À¡™∏ ∂∫¢√™∏™

™¿‚‚·˜ ∫·Ú¤Ï˘
™Àªμ√À§√™ ∂∫¢√™∏™

¡›ÎÔ˜ ª¿ÚÁ·Ú˘
¢π∂À£À¡™∏ ¢∏ªπ√Àƒ°π∫√À

¶ÂÏ·Á›· °È·ÎÔ˘Ì¿ÎË
∂¶π™Δ∏ª√¡π∫√π ™Àªμ√À§√π - KEIMENA

μ·ÁÁ¤Ï˘ ¢Ú·ÎfiÔ˘ÏÔ˜
ª. ∞ÙÌ·Ù˙›‰Ô˘, μ. ∞Ó·ÁÓˆÛÙÔÔ‡ÏÔ˘, M. °ÂˆÚÁÔ˘‰¿Î˘,
¶. °˘ÊÙÔÔ‡ÏÔ˘, A. ∏ÏÈ¿‰Ë,, ª. £ÂÔ‰ˆÚ·Î¿Î˘,
¡. §È‚·Ófi˜, ¡. ∫·ÛÙÚÈÓ¿Î˘, N. MÂÏ‚¿ÓÈ,
¡. ¶··‰ËÌËÙÚ›Ô˘, μ. ΔÚÈ¿ÓÙË
∂¶πª∂§∂π∞ ∫∂πª∂¡ø¡ - ª∂Δ∞°§øΔΔπ™∏

ª·Ú›· ∞ÏÂ͛Ԣ
∞. μÏ·¯Ô‰‹ÌÔ˘, ∂. °ÏÂ˙¤ÏÏË, μ. ∫ÂÚÂÛÙÂÙ˙‹,
™. ∫ÚÔΛ‰Ë, ∞. ∫ÒÙÛË, ∂. ¶··ÓÈÎÔÏ¿Ô˘, ∏. ™ÈÓÈÁ¿ÏÈ·,
ª. ΔÈÎÔÔ‡ÏÔ˘, ∞. ºˆÙÂÈÓÔ‡, ∞. ÷ÌÂ˙ÔÔ‡ÏÔ˘

NATIONAL GEOGRAPHIC
SOCIETY
«For the increase and diffusion of
geographic knowledge»
John M. Fahey, Jr.
President and Chief Executive Officer
Gilbert M. Grosvenor
Chairman of the Board
Tim T. Kelly
President, Global Media Group
John Q. Griffin
Executive Vice President; President, Publishing
Nina D. Hoffman
Executive Vice President; President, Book
Publishing Group

∫∞§§πΔ∂áπ∫∏ ∂¶πª∂§∂π∞

∂˘ÚÈ›‰Ë˜ ¢ÂÛÔÙ›‰Ë˜
∞. ∫·ÙÛ¿, °. ª·ÚÙ˙Ô‡ÎÔ˜, ∂. ∫Ô‡ÛÎÔ˘ÚË,
°. ∫Ô˘Ú¿Û˘, ™. ∫·ÓÛÔ‡
∂¶πª∂§∂π∞ ¶∞ƒ∞°ø°∏™

ª·ÓfiÏ˘ ∫·ÛÙÚÈÓ¿Î˘
ª. ª˘ÏˆÓ¿˜, μ. ªÈÚÌÈÏfiÔ˘ÏÔ˜
∞¡∞¶ΔÀ•∏ §√°π™ªπ∫√À

¡›ÎÔ˜ ∫fiÓÙ˘
°. ¶·¯fi˜, ∫. °ÂÚÔÓÙ‹˜, ª. ¶ÂÊ¿Ó˘
∂¶∂•∂ƒ°∞™π∞ ∂π∫√¡∞™
ª. Δ˙ÒÚÙ˙˘
3D DESIGN
Δ. ∫·Ùۛη˜

TE™™∂ƒ∞ ¶π ∞.∂.
www.4pi.gr
∞ÔÎÏÂÈÛÙÈÎfi˜ ÂΉfiÙ˘ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·
Ù˘ National Geographic Society ÁÈ· Ù· μÈ‚Ï›·
Î·È Ù· ¶ÂÚÈÔ‰Èο National Geographic Magazine
Î·È NG KIDS.

∂π∫√¡√°ƒ∞º∏™∂π™
°. ¶ÈÛÎÔ¿Ó˘, K. ºÔ˘ÙÛ›‰Ë˜

£fi‰ˆÚÔ˜ ™›ÓÔ˘Ï·˜, ¢ËÌ‹ÙÚ˘ ÷Ù˙‹˜
¢È¢ı‡ÓÔÓÙ˜ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔÈ

∂¶πª∂§∂π∞ ∂π∫√¡√°ƒ∞º∏™∏™
Δ. μÂÓÂÙÛ·ÓfiÔ˘ÏÔ˜, ª. ∫·ÏÂÒ‰Ë, ∫. ∫·ÏÔÁÈ¿ÓÓË,
™. ∫Ô˙·Ó›‰Ô˘

∏ÓÈfi¯Ô˘ 26, ÷ϿӉÚÈ 152 38
ΔËÏ. 210 6070100 Fax: 210 6070199
™˘Ó‰ÚÔ̤˜: 210 6070060, e-mail: syndromes@4pi.gr

¶∞ƒ∞°ø°∏
∂ÎÙ‡ˆÛË: 3∂ ∂ÎÙ˘ˆÙÈ΋ ∞.∂.
∫·ÏÏÈÙ¯ÓÈ΋ μÈ‚ÏÈÔ‰ÂÛ›·: μ·Û›Ï˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘,
°ÂÒÚÁÈÔ˜ ™Ù¿ÌÔ˘, General Pack A.E.

©2009-2010 National Geographic Society - Δ¤ÛÛÂÚ· ¶È ∂ȉÈΤ˜ ∂ΉfiÛÂȘ ∞.∂.

¶∂ƒπ∂Ã√ª∂¡∞

[5]

8 ¶ÚfiÏÔÁÔ˜ ∫.¶··ÚÚËÁfiÔ˘ÏÔ˘
18 ∏ ºÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·

√ Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË, ÛÙËÓ

◊ÂÈÚÔ Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ● ∏ ÁÏÒÛÛ·
ÙˆÓ ÃÚÔÓÈÎÒÓ ÙˆÓ ÂÓ ªˆÚ¤· ÔÏ¤ÌˆÓ ÙˆÓ
ºÚ¿ÁÎˆÓ ● ∏ ÙfiÓˆÛË ÙÔ˘ ÂıÓÈÎÔ‡ ÊÚÔÓ‹Ì·ÙÔ˜ ÛÙËÓ ∞Û›· ● ∏ ÂͤÁÂÚÛË ÙÔ˘ Ó¤Ô˘
ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ● √È ŒÏÏËÓ˜ Ù˘ £Ú¿Î˘ ● √ ∂ÚÚ›ÎÔ˜

18

∏ ºÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·

μ′,, Ô ÌfiÓÔ˜ ·ÍÈfiÏÔÁÔ˜ §·Ù›ÓÔ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜

∏ Ú‡ıÌÈÛË ÙˆÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ ·fi

ÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ ● ∏ Ú‡ıÌÈÛË Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜
ηٿÛÙ·Û˘ ·fi ÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ ● ∏ ÊÂÔ˘‰·Ú¯È΋
ÔÚÁ¿ÓˆÛË ÙˆÓ ¶ÂÏÔÔÓÓËÛ›ˆÓ ˘fi ÙÔÓ
μÈÏ·ډԢ›ÓÔ ● ∂ÓÂÙÔ›: ∏ ·Ú¯‹ Ù˘ ÂͤÁÂÚÛ˘
ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË

36

∏ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·
Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜

[6] π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

84 ∏ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘

∏ ‚·ÛÈÏ›· ÛÙË ¡›Î·È· - §¿ÛηÚ˘ - μ·Ù¿-

Ù˙˘ ● ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ● ∏ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘

202
∞Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋
Î·È Ù¤¯ÓË Ù˘
·Ï·ÈÔÏfiÁÂÈ·˜
ÂÚÈfi‰Ô˘

114 √È ÂÚÈ¤ÙÂȘ ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ Î·È
ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·

°Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μ′ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ● °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ μ′

ªÔÚÈ¿˜ ● ∞Ó·ÙÔÏÈ΋ Î·È ‰˘ÙÈ΋
∂ÏÏ¿‰· - ◊ÂÈÚÔ˜, £ÂÛÛ·Ï›·

∂ÓÂÙÔ› - ∂‡‚ÔÈ·

Δ· ÌÈÎÚfiÙÂÚ· ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘

∞ÈÁ·›Ô˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜ ● ∫Ú‹ÙË

¶∂ƒπ∂Ã√ª∂¡∞

106

ª˘ÛÙÚ¿˜ (‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ
ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿)

148 ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ

∂›ÛÔ‰Ô˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓ-

ÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ● ∏ ηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·˜
Î·È ÙÔ˘ ˘fiÏÔÈÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ● ¢ÂÛÔٿٷ ∏›ÚÔ˘ Î·È ¡¤ˆÓ ¶·ÙÚÒÓ ● ∏ ·ÎÌ‹ ÙÔ˘ ‰Ô˘Î¿ÙÔ˘ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜

√È ∂ÓÂÙÔ› ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·

Î·È ÛÙÔ ∞ÈÁ·›Ô ● ∫·Ù¿ÏË„Ë Ù˘ ƒfi‰Ô˘
·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜

∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ μ′

218 ∏ ∫·Ù·Ï·ÓÈ΋ ∂Ù·ÈÚ›·

√È ∫·Ù·Ï·ÓÔ› ÏÂËÏ·ÙÔ‡Ó ÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·

∏ ∂Ù·ÈÚ›· ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· ● ∏ ∫·Ù·-

Ï·ÓÈ΋ ∂Ù·ÈÚ›· ΢ÚȇÂÈ ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÏÏ¿‰·

∏ ∞ÙÙÈ΋ ˘ÔÙÂÏ‹˜ ÛÙÔ˘˜ ∫·Ù·Ï·ÓÔ‡˜ ηÈ

ÛÙÔ˘˜ ∞Ú·ÁfiÓ˜ ● √È ∫·Ù·Ï·ÓÔ› ΢ÚÈÂ‡Ô˘Ó ÙË
£ÂÛÛ·Ï›· ● Δ· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ ‰È·‰Ú·Ì·Ù›˙ÔÓÙ·Ó
ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ ● √È ∞Ó‰ÂÁ·˘Ô› ¯¿ÓÔ˘Ó ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ
ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·

176

∏ ‰ڷ›ˆÛË
ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘
Ù˘ ∏›ÚÔ˘

[7]

[8]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶ƒ√§√°√™
∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À

ÙÔ
ÍÂΛÓËÌ·
ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
Δ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÙÔ˘ 1204
ÛËÌ·ÙÔ‰fiÙËÛ·Ó ÌÈ· Ó¤· ÈÛÙÔÚÈ΋
ÂÚ›Ô‰Ô ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. ∞ÊÔ‡
ÁÈ· ¤ÍÈ ·ÈÒÓ˜ Ô Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜
·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ηÈ
√ıˆÌ·ÓÔ‡˜, ÙÔ 1821 Ì ÙËÓ
∂ÏÏËÓÈ΋ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË ¤ıÂÛÂ
ÙȘ ‚¿ÛÂȘ ÁÈ· ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘
ÚÒÙÔ˘ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜. øÛÙfiÛÔ, ÌÂÙ¿ ÙËÓ
·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛË, ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜
‚›ˆÛ ·ÚÎÂÙ¤˜ Ù·Ú·¯Ò‰ÂȘ
ÂÚÈfi‰Ô˘˜, ̤¯ÚÈ Ó·
ÛÙ·ıÂÚÔÔÈËı› ÙÔ Ó¤Ô ÎÚ¿ÙÔ˜
Î·È ÙÔ ÔÏ›ÙÂ˘Ì¿ ÙÔ˘.

¶ƒ√§√°√™ ∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À [9]

√ ‰ÈΤʷÏÔ˜ ·ÂÙfi˜, ۇ̂ÔÏÔ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘, ˘ÈÔıÂÙ‹ıËÎÂ, ηٿ ÙËÓ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û· ıˆڛ·, ·fi ÙÔÓ πÛ·¿ÎÈÔ ∫ÔÌÓËÓfi ˆ˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ¤Ì‚ÏËÌ·.
JULIAN KUMAR/GODONG/CORBIS/APEIRON

[10]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ë Á¤ÓÓËÛË

ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
ÙˆÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓˆÓ ÙfiÌˆÓ ÁÚ¿ÊÙËÎ·Ó ÁÈ· Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÔ˘Ó Û˘ÓÔÏÈο ÙËÓ ÈÛÙÔÚÈ΋ ·Í›·
ηıÂÌ›·˜ ·fi ÙȘ ÂÚÈfi‰Ô˘˜ Ô˘ ÔÈ ÙfiÌÔÈ ·˘ÙÔ› Ú·ÁÌ·Ù‡ıËηÓ. ŸÌˆ˜, Ô Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô
Á›ÓÂÙ·È ÏfiÁÔ˜ ÛÙÔÓ ·ÚfiÓÙ· ÙfiÌÔ, ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ÔÏÔÎÏËÚÒÛÂÈ ·ÎfiÌË ÙËÓ ÈÛÙÔÚÈ΋ ÙÔ˘ ÂÚ›Ô‰Ô. ∞Ó Î·È ‚Ú¤ıËÎÂ
ÛÙÔ Â›ÎÂÓÙÚÔ ÚÈÓ ·fi 600 ¯ÚfiÓÈ·, ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ·ÈÒÓ˜ ·ÁˆÓ›ÛÙËΠÁÈ· ÙËÓ ‡·ÚÍ‹ ÙÔ˘, ÂÓÒ Ë ÔÏÈÙÈ΋
ÙÔ˘ ·ÔηٿÛÙ·ÛË ıÂÌÂÏÈÒıËΠÚÈÓ ·fi 60 ¯ÚfiÓÈ·.
¢ÂÓ ÂÈÙÚ¤ÂÙ·È ÏÔÈfiÓ Ó· ÙÔÓ ·ÍÈÔÏÔÁ‹ÛÔ˘Ì ÈÛÙÔÚÈο Ì ‚¿ÛË ·˘Ùfi ÙÔ ‰Â‰Ô̤ÓÔ, ·ÊÔ‡ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È
·ÎfiÌË ÛÙÔ ·Ú¯ÈÎfi ÛÙ¿‰ÈÔ Ù˘ ·ÔÛÙÔÏ‹˜ ÙÔ˘, ÙËÓ
ÔÔ›· Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ Â›Ó·È ÚÔÔÚÈṲ̂ÓÔ˜ Ó· ʤÚÂÈ ÂȘ
¤Ú·˜ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. Œ¯ˆ fï˜ Î·È ¤Ó· ¿ÏÏÔ Î·ı‹ÎÔÓ Ó· ÂÎÏËÚÒÛˆ. ¶Ú¤ÂÈ Ó· ÂÍËÁ‹Ûˆ ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ ÂÍÈÛÙfiÚËÛ· Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ ÛËÌÂÈÒıËÎ·Ó ·fi ÙÔ Ù¤ÏÔ˜
Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘ ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· Î·È Ó· ηχ„ˆ fiÛÔ Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ ÙÔ ÎÂÓfi ·˘Ùfi.
∞fi ÙÔ 1204 ̤¯ÚÈ ÙÔ 1821 Ô Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ÌÂ
·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙÔ˘˜ ·ÁÒÓ˜ ‰È·Ù‹ÚËÛ ÙËÓ ˘fiÛÙ·Û‹
ÙÔ˘, ÙËÓ ÔÔ›· ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Î·È ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ·›ÏËÛ·Ó Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Î·È ‰È·‰Ô¯Èο, Î·È ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ ÙȘ
ÎÔÈÓÔÙÈΤ˜, ÙȘ ÓÂ˘Ì·ÙÈΤ˜ Î·È ÙȘ ÔÏÂÌÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ Ì ÙȘ Ôԛ˜ Ë ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË, ÂȉÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·˜
ÚÒÌË Î·È Î·ÚÙÂÚÈÎfiÙËÙ·, ÌfiÚÂÛ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ·fi
ÙÔ 1821 ̤¯ÚÈ ÙÔ 1827 Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ ÙËÓ ÚÒÙË
ÌÔÚÊ‹ ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛ˘, Ú¿ÁÌ· Ô˘ Â›Ó·È Â›Û˘
·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙÔ. ∏ ÔÚ›· ·˘Ù‹ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
‰ÂÓ Û˘ÁÎÚ›ÓÂÙ·È ‚¤‚·È· Ì ÙȘ ÌÂÁ·ÏÂÈÒ‰ÂȘ Ú¿ÍÂȘ
ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘, ÙÔ˘ ̷ΉÔÓÈÎÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡
ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. ¢ÂÓ ÂËÚ¤·Û fiˆ˜ ·˘ÙÔ› -Ô Î·ı¤Ó·˜
Ì ÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘ ÙÚfiÔ- ÙËÓ Ù‡¯Ë ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘, ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ fï˜ ¤ÚÁ· Ù· ÔÔ›· ‰fiÍ·Û·Ó È‰È·›ÙÂÚ· ÙÔ
√𠶃√§√°√π

ÂÏÏËÓÈÎfi fiÓÔÌ·. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· 60 ¯ÚfiÓÈ·
Ô‡Ù ÙÔ ·ÚfiÓ Ì·˜ ‰È¢ıÂÙ‹ıËΠԇÙ ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ Ì·˜
ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÙËÎÂ. ¢ÂÓ Ï¤ˆ fiÙÈ ÁÈ’ ·˘Ùfi Ú¤ÂÈ Ó· ·ÔÛȈËıÔ‡Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ ÛËÌÂÈÒıËηÓ
ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ¿ ÙÔ˘˜. ∫Ú›ÓÂÙ·È fï˜ ·ÚÎÂÙfi Ó· ·Ô‰ÔıÔ‡Ó ·˘Ù¿ Û˘ÓÔÙÈο ÌfiÓÔ Â‰Ò, ηıÒ˜ Ë ÂÚÈÏËÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ·ÚÔ˘Û›·ÛË ı· Ê·ÓÂÚÒÛÂÈ fiÛÔ Ë ·Ó·Ï˘ÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÂÍÈÛÙfiÚËÛË ÌÔÚ› Ó· Á›ÓÂÈ ÎÔ˘Ú·ÛÙÈ΋ ηÈ
ÁÈ· ÙÔÓ ÈÛÙÔÚÈÎfi Î·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜.
∏ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË, ÛÙËÓ ÔÔ›· ÔÊ›ÏÔ˘Ì ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· Ì·˜, ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜
ÔÏ›ÙÂ˘Ì· ÛˆÛÙ¿ ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔ. ΔÔ ¤ÚÁÔ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
‡ÎÔÏÔ Ó· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËı›, ÁÈ·Ù› ·ÚÂÌÔ‰È˙fiÙ·Ó
·fi ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛ·ÛÌÔ‡˜ ÙÔ˘ ÈÔ ÊÔ‚ÂÚÔ‡ ÔϤÌÔ˘
Î·È ·fi ÙË ‰‡ÛÎÔÏË ÈÛÙÔÚÈ΋ Û˘Á΢ڛ·, Ë ÔÔ›· ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆÈÛÙ› ¿ÌÂÛ·. ∏ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË ‚ڋΠÙȘ Â·Ú¯›Â˜ Ó· ‰ÈÔÈÎÔ‡ÓÙ·È ‹‰Ë ·fi
ÚÔ‡¯ÔÓÙ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‹Ù·Ó Ï›ÁÔ Ôχ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎÔ›.
¶ÔÏÏÔ› ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ‹Ù·Ó Û˘ÓÂÙÔ› ÛÙËÓ ¿ÛÎËÛË ÙÔ˘
ÚfiÏÔ˘ ÙÔ˘˜, ÂÓÒ ·ÚÎÂÙÔ› ·Ó·‰Â›¯ıËÎ·Ó ÚˆÙÂÚÁ¿Ù˜
ÛÙÔÓ ·ÁÒÓ· ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·. ◊Ù·Ó Â‡ÏÔÁÔ Ó·
ÊÚÔÓÙ›ÛÔ˘Ó ÁÈ· ÙËÓ ÂӉ¯fiÌÂÓË ‰È·Ù‹ÚËÛË ÙˆÓ ÚÔÓÔÌ›ˆÓ Ô˘ ‹‰Ë ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó Ù· ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ· ¯ÚfiÓÈ· ηÈ, ΢ڛˆ˜, ÙÔ ÚÔÓfiÌÈÔ Ó· ÂÔÙÂ‡Ô˘Ó ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙȘ Â·Ú¯›Â˜. ∫·Ù·ÓÔÔ‡Û·Ó fiÙÈ Î¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ‰ÂÓ

ÕÔ„Ë ·fi ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜ Û‹ÌÂÚ·.
ΔfiÛÔ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ fiÛÔ Î·È ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ·›ÏËÛ·Ó
ÙËÓ ˘fiÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, Ô˘ ηٿÊÂÚÂ
Ó· ÂÈ‚ÈÒÛÂÈ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 1821, ÔfiÙ ÍÂÛËÎÒıËÎÂ
ÁÈ· Ù· ·ÙÚÔÁÔÓÈο ‰›Î·È·.
FEDOR SELIVANOV/SHUTTERSTOCK

¶ƒ√§√°√™ ∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À [11]

[12]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶ƒ√§√°√™ ∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À [13]

ÌÔÚÔ‡Û ӷ ηıÈÂÚˆı› ÚËÙ¿ ÛÙÔ Ó¤Ô ÔÏ›ÙÂ˘Ì·,
·ÏÏ¿ Ì οı ÙÚfiÔ ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ·Ô‰˘Ó·ÌÒÛÔ˘Ó
ÙËÓ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ΋ ÈÛ¯‡ ÙÔ˘. ΔÔ ÂÎÙÂÏÂÛÙÈÎfi ÛÒÌ· ¤ÁÈÓÂ
fi¯È ÌfiÓÔ ÔÏ˘ÌÂϤ˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÂÙ‹ÛÈÔ, fiˆ˜ ÂÙ‹ÛÈÔ
¤ÁÈÓÂ Î·È ÙÔ ‚Ô˘Ï¢ÙÈÎfi. √È ÂıÓÈΤ˜ Û˘ÓÂχÛÂȘ Á›ÓÔÓÙ·Ó Û˘Ó¯Ҙ, ·ÊÔ‡ Û ‰È¿ÛÙËÌ· ÂÙ¿ ÂÙÒÓ Â›¯·Ó Û˘ÁÎÚÔÙËı› ÙÚÂȘ ÊÔÚ¤˜ Î·È ¤ÍÈ ÊÔÚ¤˜ ›¯·Ó Û˘ÁÎÏËı›.
ªÂ ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ‰ÂÓ Û¯ËÌ·Ù›ÛÙËΠ΢‚¤ÚÓËÛË ·ÏÏ¿ ÌÈ·
ÚÒÈÌË ÌÔÚÊ‹ Ù˘. √˘ÛÈ·ÛÙÈο ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËηÓ
ÔÏÏ¿ ΤÓÙÚ· ·ÔÊ¿ÛˆÓ, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ï›ÁÔ
¤ÏÂÈ„Â Ó· ··ÍȈıÔ‡Ó Ù· ÔÏÂÌÈο ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÙˆÓ
¯ÚfiÓˆÓ ÂΛӈÓ. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜, Ë ·˘Í·ÓfiÌÂÓË ·ÂÈÏ‹ ÙÔ˘
ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ ¤Î·Ó ÂÈÙ·ÎÙÈ΋ ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË ÁÈ· ÈÔ Û˘ÓÂÙ¤˜
·ÔÊ¿ÛÂȘ. ™‡Ìʈӷ Ì ·fiÊ·ÛË Ù˘ Û˘Ó¤Ï¢Û˘
ÛÙËÓ ΔÚÔÈ˙‹Ó·, fiÏË Ë ÂÎÙÂÏÂÛÙÈ΋ ÂÍÔ˘Û›· ›¯Â Û˘ÁÎÂÓÙÚˆı› ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÂÓfi˜ ¿Ó‰Ú· ÁÈ· ÂÙ¿ Û˘Ó·Ù¿ ¤ÙË, Ë
ıËÙ›· ÙÔ˘ ‚Ô˘Ï¢ÙÈÎÔ‡ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ›¯Â ·Ú·Ù·ı› ÁÈ·
ÙÚ›· ·ÎfiÌË ¯ÚfiÓÈ· Î·È Ë ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÔÏÈÙ‡̷ÙÔ˜ ·Ó·Ù¤ıËΠÛÙÔÓ Î˘‚ÂÚÓ‹ÙË πˆ¿ÓÓË ∫·Ô‰›ÛÙÚÈ·, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ Û˘ÌÌÂÙ›¯Â ηıfiÏÔ˘ ÛÙÔÓ ·ÁÒÓ·
Ù˘ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·˜.
ΔÔ ÔÏ›ÙÂ˘Ì· ·˘Ùfi ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÁÚ·ÊÙfi Ó· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ. √ ΢‚ÂÚÓ‹Ù˘, ·ÊÔ‡ ‹Úı ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·, ‚ڋΠÙÔ
ÌÈÛfi Ù˘ ÙÌ‹Ì· Ó· η٤¯ÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜, ÂÓÒ ÙÔ
¿ÏÏÔ ÌÈÛfi Ó· ηٷÛÙÚ¤ÊÂÙ·È ·fi ÊÔ‚ÂÚ‹ ·Î˘‚ÂÚÓËÛ›·.
™Â ÌÈ· Ù¤ÙÔÈ· ηٿÛÙ·ÛË, ‹Ù·Ó Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ ÙÔ Û˘ÌʤÚÔÓ Ù˘ ÎÔÈÓ‹˜ ÛˆÙËÚ›·˜ Â¤‚·ÏÏ ӷ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ Ë
ÂÎÙÂÏÂÛÙÈ΋ ÂÍÔ˘Û›· fiÛÔ ÈÔ ‰Ú·ÛÙÈο Î·È ·ÓÂÌfi‰ÈÛÙ· ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ. ΔÔ ‚Ô˘Ï¢ÙÈÎfi ÛÒÌ· ‰ÂÓ ·ÓÙ¤‰Ú·ÛÂ
Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ÁÓÒÌË ÙÔ˘ ΢‚ÂÚÓ‹ÙË. ∏ ¢′ ∂ıÓÔÛ˘Ó¤Ï¢ÛË, Ô˘ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠÛÙÔ ÕÚÁÔ˜ ÙÔ 1829, ÂȉÔΛ̷Û Ì ·ÓËÁ˘ÚÈÎfi ÙÚfiÔ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· Î·È Ú‡ıÌÈÛ ÙÔ
Ó¤Ô ÔÏ›ÙÂ˘Ì· Ì ÙÚfiÔ Ô˘ ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ÂÚÈfiÚÈ˙ ÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ·ÓÒÙ·ÙÔ˘ ¿Ú¯ÔÓÙ·, ÂÓÒ Ô Ï·fi˜ ˘ÌÓÔ‡ÛÂ
Û fiÏË ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· ÙÔÓ ÚÒÙÔ ÂΛÓÔ È‰Ú˘Ù‹ Ù˘ ¤ÓÓÔÌ˘ Ù¿Í˘. ªÂ ÙËÓ ¿ÚÔ‰Ô ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, ÔÏÏÔ› Û˘Ó·Û›ÛÙËÎ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ηıÂÛÙÒÙÔ˜, ¿Ó‰Ú˜ Ô˘
›¯·Ó ‰È·Ú¤„ÂÈ ÛÙÔÓ ·ÁÒÓ·, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ì¿ÏÈÛÙ· οÔÈÔÈ Â›¯·Ó Á›ÓÂÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ı‡Ì·Ù· Ù˘
ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ·Î˘‚ÂÚÓËÛ›·˜. ∏ ·ÓÙÈÔϛ٢ÛË fï˜
·˘Ù‹, ·Ó Î·È ˆÊÂÏ‹ıËΠ·fi οÔÈ· Ï¿ıË ÙÔ˘ ΢‚ÂÚÓ‹ÙË, Ù· ÔÔ›· ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·ÔʇÁÂÈ Ô‡Ù ÙÔ
ÈÔ Û˘ÓÂÙfi Ì˘·Ïfi, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi ÙË ‰˘ÛÈÛÙ›· ÙÔ˘
·ÁÁÏÈÎÔ‡ ˘Ô˘ÚÁ›Ԣ ÚÔ˜ ·˘ÙfiÓ, ‰ÂÓ ı· ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡ÛÂ
Â¿Ó ‰ÂÓ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÛÂ Ë Í·ÊÓÈ΋ ‰ÔÏÔÊÔÓ›· ÙÔ˘. ¶·Ú’
fiÏ· ·˘Ù¿, Ë ÁÂÓÓ·›· ÔÏÈÙÈ΋ ÙÔ˘ ΢‚ÂÚÓ‹ÙË Â›¯Â ÚÈ˙ÒÛÂÈ ÙfiÛÔ Ôχ ÛÙËÓ ÎÔÈÓ‹ Û˘Ó›‰ËÛË, ÒÛÙÂ Ë ¤ÓÓÔÌË
Ù¿ÍË ‰È·ÙËÚ‹ıËÎÂ Î·È ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, ÁÈ·

οÔÈÔ˘˜ Ì‹Ó˜, Ì ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ∞˘ÁÔ˘ÛÙ›ÓÔ, Ô
ÔÔ›Ô˜ ‚¤‚·È· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·fi ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘ ¿ÍÈÔ˜ Ó· ΢‚ÂÚÓ‹ÛÂÈ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜.
μ·ıÌÈ·›· fï˜ Ë ∂ÏÏ¿‰· ·Ó·ÛÙ·ÙÒıËÎÂ Î·È ¿ÏÈ,
Î·È ·fi ÙËÓ ·Ó·Ù·Ú·¯‹ Ô˘ ÙÂÏÈο ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ·ÓËÛ‡¯ËÛ·Ó ·ÎfiÌË Î·È ÔÈ Î‡ÚÈÔÈ ˘·›ÙÈÔ› Ù˘. ΔfiÙ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ·˘ÙÔ›, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â›¯·Ó ·Á·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ Ì ÙÔÓ Î˘‚ÂÚÓ‹ÙË -ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ Â›¯Â ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ Ó· Û˘ÁηϤÛÂÈ ÙËÓ
ÂıÓÈ΋ Û˘Ó¤Ï¢ÛË ·fi ÙÔ 1828, ÂÓÒ ÔÈ ∞ÈÁ‡ÙÈÔÈ Â›¯·Ó
·ÎfiÌË ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙÔ˘˜ ÙËÓ ¶‡ÏÔ, ÙË ªÂıÒÓË, ÙËÓ
∫ÔÚÒÓË, ÙËÓ ¶¿ÙÚ· Î·È ÙÔ ƒ›Ô, Î·È ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ÙÔ
ªÂÛÔÏfiÁÁÈ, ÙË ¡·‡·ÎÙÔ, ÙÔ ∞ÈÙˆÏÈÎfi, ÙËÓ ∞ı‹Ó·, ÙË
÷ÏΛ‰·, ÙËÓ ∫¿Ú˘ÛÙÔ Î·È ÙË §·Ì›·- Î·È ÙÔÓ ıˆÚÔ‡Û·Ó ¤ÓÔ¯Ô ÂÛ¯¿Ù˘ ÚÔ‰ÔÛ›·˜, ·Ó Î·È ÙÔ ÔÏ›ÙÂ˘Ì¿
ÙÔ˘ ›¯Â ÂÈÎ˘Úˆı› ·fi ÙËÓ ÂıÓÈ΋ Û˘Ó¤Ï¢ÛË, Î·È ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ ÙÂÏÈο ÛÙ·Û›·Û·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÛÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘
Û˘ÓÙ¿ÁÌ·ÙÔ˜, ·Ú¤‰ˆÛ·Ó ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· ¯ˆÚ›˜ Û‡ÓÙ·ÁÌ·
Î·È ¯ˆÚ›˜ η̛· ÂÁÁ‡ËÛË, ÛÙËÓ ·fiÏ˘ÙË ÂÍÔ˘Û›· Ù˘
ÎÏËÚÔÓÔÌÈ΋˜ ‚·ÛÈÏ›·˜.
√ÌÔÏÔÁԇ̠fiÙÈ Ë ÛÔ‚·Ú‹ ¤ÏÏÂÈ„Ë ÔÌ·ÏfiÙËÙ·˜ Ô˘
·Ú·ÙËÚ‹ıËΠfiÙ·Ó Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ‰ÈηÈÔÏÔÁ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·Ó¿ıÂÛË Ù˘ ÂÎÙÂÏÂÛÙÈ΋˜ Î·È Ù˘ ÓÔÌÔıÂÙÈ΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜ ÁÈ· οÔÈÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘. ª‹ˆ˜ fï˜ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ‹Ù·Ó ÈÔ ÔÌ·Ï‹ fiÙ·Ó Ô Î˘‚ÂÚÓ‹Ù˘ η٤‚ËÎÂ
ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·; °È·Ù› ÙÔÓ ·ÓÙÈÔÏÈÙ‡ıËÎ·Ó Ì ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÓÔ˜, ÂÓÒ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÁÈ· Ó· ÚÔÛ‰ÒÛÔ˘Ó ÛÙË ‚·ÛÈÏ›· Ôχ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ÈÛ¯‡ ·fi fi,ÙÈ ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·
ÙÔ˘ ΢‚ÂÚÓ‹ÙË, ‰È¤Ï˘Û·Ó ‚›·È· ÙËÓ ÂıÓÈ΋ Û˘Ó¤Ï¢ÛË
ÛÙËÓ ¶ÚfiÓÔÈ·; ™›ÁÔ˘Ú· Ë ‚·ÛÈÏ›· ÂÁηıȉڇıËΠÛÙË
¯ÒÚ· Ì·˜, ¤¯ÔÓÙ·˜ Ôχ ÌÂÁ¿ÏË ‰‡Ó·ÌË. ŸÌˆ˜, Ë ÔÚÁ¿ÓˆÛË ÈÛ¯˘Ú‹˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ Ô˘ οÓÂÈ Û˘ÓÂÙ‹ ¯Ú‹ÛË
Ù˘ ‰‡Ó·Ì‹˜ Ù˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È ¿ÓÙ· Ôχ ÈÔ Â‡ÎÔÏË ·fi
ÙËÓ ÎÔÈÓˆÊÂÏ‹ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ ‰ËÌÔÎÚ·ÙÈÎÒÓ ıÂÛÌÒÓ.
∏ ·ÓÙÈ‚·ÛÈÏ›·, Ô˘ ΢‚ÂÚÓÔ‡Û fiÙ·Ó Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜
ŸıˆÓ·˜ ‹Ù·Ó ·Ó‹ÏÈÎÔ˜, ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ ÙËÓ ·ÓÙÔ‰˘Ó·Ì›· Ù˘ ÁÈ· Ó· ηٷ‰ÈÒÍÂÈ Î·È Ó· ηٷ‰ÈοÛÂÈ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ‹ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËı› ÌÂÁ¿ÏË ·Ó·Ù·Ú·¯‹ ÛÙËÓ ∞Ú牛·
Î·È ÛÙË ªÂÛÛËÓ›·. ∂›Û˘, Û˘Ó¤‚·Ï ӷ ÛËÌÂȈı›
ÂͤÁÂÚÛË ÛÙË ª¿ÓË Î·È -ÙÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ- ËÙÙ‹ıËÎÂ
·fi ÙËÓ ÂͤÁÂÚÛË ·˘Ù‹. ∂ÈϤÔÓ ‚Ú¤ıËΠ۠ÔÈÎÔÓÔÌÈÎfi ·‰È¤ÍÔ‰Ô, ·Ó Î·È Â›¯Â ¿ÚÂÈ Ù· ‰‡Ô ÙÚ›Ù· ÙÔ˘
‰·Ó›Ԣ ÙˆÓ 60.000.000 ‰Ú·¯ÌÒÓ Î·È, ÙÂÏÈο, ¤Ù˘¯Â
Ó· Û˘Ó¯ÈÛÙ› ÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ÏËÛÙ›·˜
ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ÂÓ‹ÏÈη ϤÔÓ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÛÙË ™ÙÂÚ¿ ∂ÏÏ¿‰·. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ŸıˆÓ·˜,
·Ó Î·È ‹Ù·Ó Ó¤Ô˜, ÚÔÛ¿ıËÛÂ Î·È Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ

√ °ÂÚÌ·Ófi˜
ŸıˆÓ·˜, ÙÔ 1832,
ÛÙ¤ÊıËΠÚÒÙÔ˜
‚·ÛÈÏÈ¿˜
ÙÔ˘ ÓÂfiÙ¢ÎÙÔ˘
‚·ÛÈÏ›Ԣ
Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ÌÂÙ¿
ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË
ÙÔ˘ 1821.
BETTMANN/
CORBIS/APEIRON

[14]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ ÎÙ›ÚÈÔ
ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡
∫ÔÈÓÔ‚Ô˘Ï›Ô˘,
ÙÔ ÔÔ›Ô
·ÓÂÁ¤ÚıËΠÁÈ·
Ó· ÊÈÏÔÍÂÓ‹ÛÂÈ
ÙÔÓ ÚÒÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿
Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜
ŸıˆÓ· Î·È ÙËÓ
ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ¿ ÙÔ˘,
ıÂÌÂÏÈÒıËÎÂ
ÙÔ 1836.
VLAS2000/
SHUTTERSTOCK

·ÔηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÔÏÏ¿ Ï¿ıË Ù˘ ·ÓÙÈ‚·ÛÈÏ›·˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ó· ηٷÔÏÂÌ‹ÛÂÈ ÙË ÏËÛÙ›· ÂΛÓË, Ë ÔÔ›·
›¯Â ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿Ï˜ ‰È·ÛÙ¿ÛÂȘ, ÒÛÙ ӷ
ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ϤÔÓ ÏËÛÙ·ÓÙ·ÚÛ›·. øÛÙfiÛÔ, Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÔÈ ªÂÁ¿Ï˜ ¢˘Ó¿ÌÂȘ ˙‹ÙËÛ·Ó ÙÔ˘˜ ÙfiÎÔ˘˜ ηÈ
ÙÔ ¯ÚÂÔχÛÈÔ ÙÔ˘ ‰·Ó›Ԣ ÁÈ· ÙÔ ÔÔ›Ô Â›¯·Ó ‰ÒÛÂÈ
ÂÁÁ‡ËÛË. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ·ÓÙ·ÔÎÚÈı› ÛÂ
·˘Ùfi ÙÔ ·›ÙËÌ· ÂÚÈÔÚ›˙ÔÓÙ·˜ ‰Ú·ÛÙÈο ÙÔÓ ‹‰Ë ÌÈÎÚfi Ì·˜ ÚÔ¸ÔÏÔÁÈÛÌfi. √È ªÂÁ¿Ï˜ ¢˘Ó¿ÌÂȘ,
fï˜, ··ÈÙÔ‡Û·Ó Ó· Û˘ÚÚÈÎÓˆı› ·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ô ÚÔ¸ÔÏÔÁÈÛÌfi˜, ÎÈ ¤ÙÛÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠ¿ÏÈ Ó· ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ. ∏ ‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ· fï˜ ÙËÓ
ÔÔ›· ÚÔοÏÂÛ·Ó ÔÈ ˘ÂÚ‚ÔÏÈΤ˜ ·˘Ù¤˜ ÔÈÎÔÓƠ̂˜
Î·È Ë ÔÏÔÊ¿ÓÂÚË ‰˘Ṳ̂ÓÂÈ· ÚÔ˜ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó ÙËÓ ÂÔ›ıËÛË fiÙÈ Ë ·fiÏ˘ÙË ÌÔÓ·Ú¯›· ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·ÓÙ·ÔÎÚÈı› Û ÌÈ· ÙfiÛÔ ‰‡ÛÎÔÏË Û˘Á΢ڛ·. ∞ÊÔ‡ ÏÔÈfiÓ ÂΉËÏÒıËΠÂͤÁÂÚÛË ÛÙËÓ
∞ı‹Ó· ÙË Ó‡¯Ù· Ù˘ 3˘ ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1843, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Û˘ÌÊÒÓËÛ ÁÈ· ÙË ı¤ÛÈÛË ÎÔÈÓÔ‚Ô˘Ï¢ÙÈÎÔ‡
ÔÏÈÙ‡̷ÙÔ˜.
™ÙËÓ ·ÏÏ·Á‹ ·˘Ù‹ ›¯·Ó Û˘ÌÌÂÙ¿Û¯ÂÈ ÌfiÓÔ Ï›ÁÔÈ
¿Ó‰Ú˜ Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘. √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ Î·È ÔÈ ÈÔ
‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜, fiÛÔÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÛÙÔ ÌÂٷ͇
Âı¿ÓÂÈ, ‰ÂÓ ·ÓÙÈÔÏÈÙ‡ÔÓÙ·Ó È· ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, ›ÙÂ
ÁÈ·Ù› ›¯·Ó Û˘ÓÂÙÈÛÙ› ÏfiÁˆ ÂÌÂÈÚ›·˜ ›Ù ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó
¢¯·ÚÈÛÙË̤ÓÔÈ Ì ÙȘ ÙÈ̤˜ Ô˘ ÙÔ˘˜ ›¯·Ó ·ÔÓÂÌËı›. ∏ ·ÏÏ·Á‹ ÏÔÈfiÓ ‹Ù·Ó ¤ÚÁÔ Ù˘ Ó¤·˜ ÁÂÓÈ¿˜.
∏ ÁÂÓÈ¿ ·˘Ù‹ ‰ÂÓ Â›¯Â Ù· ÈÛÙÔÚÈο ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÙˆÓ
ÚÔ˘¯fiÓÙˆÓ Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘, Ù· ÔÔ›·, ·Ó ‰ÂÓ ‰ÈηÈÔÏÔÁÔ‡Û·Ó, ÂÍËÁÔ‡Û·Ó ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÙÔ ÔÏ›ÙÂ˘Ì¿
ÙÔ˘˜. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, Úfi‚·ÏÏ ÙȘ ›‰È˜ ··ÈÙ‹ÛÂȘ,
Ó· Ú˘ıÌ›˙ÂÈ ‰ËÏ·‰‹ ÙȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ ÙˆÓ Â·Ú¯ÈÒÓ,
·ÔÊ·ÛÈṲ̂ÓË Ó· ‰ÒÛÂÈ ÙËÓ „‹ÊÔ Ù˘ ÛÙËÓ Î˘‚¤ÚÓËÛË ÌfiÓÔ Ì ÙÔÓ fiÚÔ ·˘Ùfi. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ŸıˆÓ·˜,
·ÊÔ‡ Ì¿Ù·È· ·ÁˆÓ›ÛÙËΠӷ ·ÚÂÌÔ‰›ÛÂÈ ÙËÓ Â¤Ì‚·ÛË ·˘Ù‹ Ù˘ ÓÔÌÔıÂÙÈ΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜ ÛÙ· ηı‹ÎÔÓÙ·
Î·È ÛÙ· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Ù˘ ÂÎÙÂÏÂÛÙÈ΋˜, Âȉ›ˆÍÂ, Ì ÙÔ
¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, Ó· Á›ÓÂÈ ·ÓÙÂ¤Ì‚·ÛË Ù˘ ÂÎÙÂÏÂÛÙÈ΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜ ÛÙË ÓÔÌÔıÂÙÈ΋. ŒÙÛÈ, ¿Ú¯ÈÛÂ, ÌÂ
‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ Î·È ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·ı¤ÌÈÙÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜, Ó·
ʤÚÓÂÈ ‚Ô˘ÏÂ˘Ù¤˜ Ì ÈÔ ÏÔÁÈΤ˜ ··ÈÙ‹ÛÂȘ, Î·È ¤Ù˘¯Â Ú¿ÁÌ·ÙÈ Ó· Û˘ÁÎÚÔÙ‹ÛÂÈ Ì ٤ÙÔÈÔ˘˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ ΢‚¤ÚÓËÛË ·ÓÙ¿ÍÈ· ÙÔ˘ ÔÓfiÌ·Ùfi˜ ÙÔ˘.
Δ· Ï¿ıË fï˜ ‰ÂÓ ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙ÔÓÙ·È Ì ϿıË. ∞Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙ·, ÔÈ ‚Ô˘ÏÂ˘Ù¤˜ ·Ú·‚›·˙·Ó ÙÔ Û‡ÓÙ·ÁÌ·, ÂÍ›ÛÔ˘ fï˜ ‚¤‚·ÈÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ Î·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰È·ÛÙÚ¤‚ψÓÂ
ÙÔ ÓfiÌÔ ÁÈ· ÙËÓ ÂÎÏÔÁ‹ ÙˆÓ ‚Ô˘Ï¢ÙÒÓ. ∏ ÎÔÈÓ‹
ÁÓÒÌË ¿Ú¯ÈÛ ÏÔÈfiÓ Ó· ‰È·Ì·ÚÙ‡ÚÂÙ·È ÁÈ· ÙË ‰È·ÛÙÚ¤-

‚ψÛË ÙÔ˘ ÂÎÏÔÁÈÎÔ‡ ÓfiÌÔ˘, ÂÓÒ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·Ó·ÁηÛÙÈο ‰ÂÓ ·ÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·Ó, ÁÈ·Ù› ›¯Â ÙË Û˘Ó›‰ËÛË fiÙÈ
΢‚ÂÚÓÔ‡Û Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÁÈ· ηÏfi ÛÎÔfi. ¢ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û fï˜ Ó· ÙÔ ÂÈ, ·ÊÔ‡, Â¿Ó ÙÔ ¤ÏÂÁÂ, ı· ÔÌÔÏÔÁÔ‡Û ٷ˘Ùfi¯ÚÔÓ· fiÙÈ Ô ÓfiÌÔ˜ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ·Ú·‚È·˙fiÙ·Ó. ŒÙÛÈ, ‹Ù·Ó ÔÏÔÊ¿ÓÂÚÔ ÔÈÔ˜ ÙÂÏÈο ı· ¤¯·ÓÂ.
∞ÊÔ‡ ÛËÌÂÈÒıËÎ·Ó ‰È·‰Ô¯ÈΤ˜ ÂÍÂÁ¤ÚÛÂȘ, ÙÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ ÙÔ˘ 1862 ηٷχıËÎÂ Ë ÚÒÙË ‚·ÛÈÏ›·.
∏ ÂıÓÈ΋ Û˘Ó¤Ï¢ÛË Ô˘ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠÙfiÙ ‰ÂÓ
Û˘Ó‹ÏıÂ, ‚¤‚·È·, ÁÈ· Ó· ηıÔ‰ËÁ‹ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ‚Ô˘ÏÂ˘Ù¤˜.
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ÎÏ‹ıËΠÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÎÔfi, Ó·
Û‚·ÛÙ› ‰ËÏ·‰‹ ÙËÓ ·ÓÙÔ‰˘Ó·Ì›· ÙÔ˘˜.
√È ˘Ô˘ÚÁÔ›, ηıÒ˜ ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·Ó ÙËÓ ÏÂÈÔ„ËÊ›·,
·Ó·ÁηÛÙÈο ˘Ô¯ˆÚÔ‡Û·Ó. ∞ÏÏ¿, fiÛÔ Î·È ·Ó ı˘Û›·˙·Ó ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡ Î·È ÙȘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ

¶ƒ√§√°√™ ∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À [15]

Î·È Ù· ÎÔÈÓ¿ Û˘ÌʤÚÔÓÙ·, ‰ÂÓ ·ÚÎÔ‡ÓÙ·Ó Û ·˘Ù‹ ÙËÓ
·ÏËÛÙ›·. ∂Âȉ‹ Ì¿ÏÈÛÙ· οı ˘Ô˘ÚÁÂ›Ô Â›¯Â ÙËÓ
ÂÏ›‰· fiÙÈ, Ì ÙË ‰ÈÂÍ·ÁˆÁ‹ Ó¤ˆÓ ÂÎÏÔÁÒÓ, ı· ¤‚ÚÈÛÎÂ
ÙÚfiÔ Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÈÔ ˘¿ÎÔ˘Ô˘˜ ‚Ô˘ÏÂ˘Ù¤˜, ˙ËÙÔ‡Û -Î·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ÂÙ‡¯·ÈÓÂ- ÙË ‰È¿Ï˘ÛË Ù˘ ‚Ô˘Ï‹˜ ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û ‰‡ÛÎÔÏË ı¤ÛË.
ΔÔ ÌfiÓÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ‹Ù·Ó fiÙÈ Ù· ˘Ô˘ÚÁ›· Î·È Ë
‚Ô˘Ï‹ η٤ÏËÍ·Ó Ó· Â›Ó·È ÂÙ‹ÛÈ·, fiˆ˜ ÙÔ ÂÎÙÂÏÂÛÙÈÎfi Î·È ÙÔ ‚Ô˘Ï¢ÙÈÎfi ÛÒÌ· Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘. √
ÂÚ‹Ê·ÓÔ˜ Úfi‰ÚÔ˜ ÙÔ˘ 1875 ÚÔ¤‚Ë Û ÂÚ·ÈÙ¤Úˆ
ÂÓ¤ÚÁÂȘ: ·ÊÔ‡ ·ÚÂÌfi‰ÈÛ ÙËÓ ÂÎÏÔÁ‹ ÔÏÏÒÓ
·ÓÙ›ıÂÙˆÓ ˘Ô„ËÊ›ˆÓ Ì ·ÚÔÎ¿Ï˘Ù˜ ÂÂÌ‚¿ÛÂȘ,
ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ·ÔÌ¿ÎÚ˘Ó ·fi ÙË ‚Ô˘Ï‹ fiÛÔ˘˜ ·ÓÙÈÊÚÔÓÔ‡ÓÙ˜ ›¯·Ó ηٷʤÚÂÈ Ó· ÂÎÏÂÁÔ‡Ó. ∏ ·ÓÙÈÔϛ٢ÛË ÙfiÙ ·Ô¯ÒÚËÛÂ, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙËÓ ›‰È· ̤-

ıÔ‰Ô, ¯ˆÚ›˜ Ó· ·Ó·ÏÔÁÈÛÙ› fiÙÈ Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ
ÚfiÛıÂÙ ÛÙȘ ‹‰Ë ˘¿Ú¯Ô˘Û˜ ‰˘ÛÎÔϛ˜ ÁÈ· ÙË ‰È·ÌfiÚʈÛË ÎÔÈÓÔ‚Ô˘Ï¢ÙÈ΋˜ ÏÂÈÔ„ËÊ›·˜ ÌÈ· Ó¤· ‰˘ÛÎÔÏ›·: Ó· ÌËÓ Â›Ó·È, ‰ËÏ·‰‹, ‰˘Ó·ÙfiÓ, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘
·Ô¯ÒÚËÛ˘ Ù˘ ÌÂÈÔ„ËÊ›·˜, Ó· Û˘ÌÏËÚˆı› Ë ··ÈÙÔ‡ÌÂÓË ·fi ÙÔ Û‡ÓÙ·ÁÌ· ··ÚÙ›·. ™ÙÔ Ù¤¯Ó·ÛÌ·
·˘Ùfi Ù˘ ·ÓÙÈÔÏ›Ù¢Û˘ ÙÔ ˘Ô˘ÚÁÂ›Ô ·¿ÓÙËÛ ÌÂ
¿ÏÏÔ Ù¤¯Ó·ÛÌ·, Ô˘ Ì›ˆÓÂ, Ì ‚¿ÛË ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋
ÂÚÌËÓ›· ÙˆÓ Ô·‰ÒÓ ÙÔ˘, ÙÔ ÓfiÌÈÌÔ ·ÚÈıÌfi Ù˘
··ÚÙ›·˜. ΔfiÙÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÚfiÏ·‚ ÙËÓ Â·ÂÈÏÔ‡ÌÂÓË, ÂÍ·ÈÙ›·˜ fiÏˆÓ ·˘ÙÒÓ, ·Ó·Ù·Ú·¯‹ Ì ÙË Û‡ÛÙ·ÛË
Ó¤Ô˘ ˘Ô˘ÚÁ›Ԣ Î·È ÙËÓ ÂÎ Ó¤Ô˘ ‰È¿Ï˘ÛË Ù˘ ‚Ô˘Ï‹˜.
ŒÙÛÈ, Ë ˘Ô˘ÚÁÈ΋ ·ÓÙÂ¤Ì‚·ÛË ·¤‚Ë ÂÍ›ÛÔ˘ ·Ó·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈ΋ Ì ·˘Ù‹ Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÚÈÓ ·fi ÙÔ 1862.
∏ ÂÏÏËÓÈ΋ ÔÏÈÙ›· ÌÂÙ¿ ÙÔ 1864 Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ‰È·Ó‡ÂÈ

[16]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∞ÎÚfiÔÏË, ∞ı‹Ó·.
RAINPREL/
SHUTTERSTOCK

ÙË Û˘ÓËıÈṲ̂ÓË ÔÚ›· Ù˘ Ì ٷ ˘Ô˘ÚÁ›· Î·È ÙË
‚Ô˘Ï‹ Ô˘ ›¯·Ó ÌÈÎÚ‹ ‰È¿ÚÎÂÈ·.
ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ΢‚ÂÚÓ‹ÙË Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ÙÔ
ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜ ‹ ΢‚ÂÚÓ‹ıËΠηٿ ÙÚfiÔ Ù˘¯·›Ô ‹
‰ÂÓ Â›¯Â ηıfiÏÔ˘ ΢‚¤ÚÓËÛË. §›Á· ÏfiÁÈ· ·ÚÎÔ‡Ó ÁÈ·
Ó· ·ԉ›ÍÔ˘Ó fiÛÔ Ï›ÁÔ ÂËÚ¤·Û ËıÈο ÙËÓ ÂıÓÈ΋
Û˘Ó›‰ËÛË Ô ÚÒÙÔ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜. √ ΢‚ÂÚÓ‹Ù˘ ‹ÚıÂ
ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· ʤÚÓÔÓÙ·˜ Ì·˙› ÙÔ˘ ÌfiÓÔ ÙÔ ·ÓˆÊfiÚÈ
ÙÔ˘ Î·È Î˘‚¤ÚÓËÛ ÌfiÏȘ ÙÚÈ¿ÌÈÛÈ ¯ÚfiÓÈ·. øÛÙfiÛÔ,
ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘ Î·È ÌfiÓÔ Ë ÛÎÈ¿ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙ‹
ÁÈ· Ó· ‰È·ÙËÚËı› ÁÈ· οÔÈÔ˘˜ Ì‹Ó˜ Ë ¤ÓÓÔÌË Ù¿ÍË.
√ ÚÒÙÔ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‹Úı ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· Ì·˙› Ì ÛÙÚ·Ùfi
Î·È ¿ÊıÔÓ· ¯Ú‹Ì·Ù· -ÁÈ· Ó· ÌËÓ ÚÔÛı¤Ûˆ Î·È ÙËÓ
·›ÁÏË Ô˘ ÙÔÓ ÂÚȤ‚·ÏÏÂ- Î·È ‹Ù·Ó ·Ô‰ÂÎÙfi˜ ·fi
ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜ ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙfiÛÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜. ŸÌˆ˜,
ÙËÓ ÂÔ̤ÓË Ù˘ ·Ó·¯ÒÚËÛ‹˜ ÙÔ˘, Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ·Ô¯·ÏÈÓÒıËÎÂ, ÂÓÒ ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›Á˜ ̤Ú˜ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·
ͤÛ·Û ·Ó·Ù·Ú·¯‹.
°È· Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· fï˜ 25 ¯ÚfiÓÈ· Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙÔ
Ó· ÚÔÛı¤Ûˆ Ï›Á· ·ÎfiÌË ÛÙÔȯ›·. ∫·Ù’ ·Ú¯¿˜, ›ӷÈ
‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ Î·È ÌfiÓÔ ÔÈ ·‰È¿ÎÔ˜ ÂΛӘ ˘Ô˘ÚÁÈΤ˜
·ÏÏ·Á¤˜ ·ÚÎÔ‡Û·Ó ÁÈ· Ó· ·Ô‰˘Ó·ÌÒÛÔ˘Ó Î¿ı ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ΢‚ÂÚÓËÙÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·. ŸÌˆ˜, Î·È ÙÔ ÓÔÌÔıÂÙÈÎfi
¤ÚÁÔ ‹Ù·Ó ÂÍ›ÛÔ˘ ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈÎfi Ì ·˘Ùfi Ù˘ ÂÎÙÂÏÂ-

ÛÙÈ΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜. ∏ ÚÔÂÙÔÈÌ·Û›· ÙˆÓ ÓfiÌˆÓ ‰ÂÓ ÛÙËÚ›¯ıËΠ۠η̛· ÂÁÁ‡ËÛË ·fi fiÛ˜ ·ÓÙÔ‡ Î·È ¿ÓÙ·
‰È·ÛÊ·Ï›˙Ô˘Ó ÙÔ ÈÂÚfi ÙÔ˘˜ ·ÚÔ˜. ΔÔ ™˘Ì‚Ô‡ÏÈÔ Ù˘
∂ÈÎÚ·Ù›·˜ Ô˘ ·Ú¯Èο Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠηٷÚÁ‹ıËÎÂ
Ôχ ÓˆÚ›˜. ∞Ó Î·È Û fiÏ· Ù· ÎÔÈÓÔ‚Ô˘Ï¢ÙÈο ÔÏÈÙ‡̷ٷ, ‚·ÛÈÏ¢fiÌÂÓ· Î·È ·‚·Û›ÏÂ˘Ù·, ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó
Û˘Ó¤‰ÚÈ· ÚÔ‚Ô˘Ï¢ÙÈο, Ô˘ Ù· ··ÚÙ›˙Ô˘Ó ¿Ó‰Ú˜
ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ù· Ì·ÏÏÈ¿ ¤¯Ô˘Ó ·ÛÚ›ÛÂÈ ·fi ÙË ÌÂϤÙË
fiÏˆÓ ÙˆÓ ÎÏ¿‰ˆÓ Ù˘ ‰ËÌfiÛÈ·˜ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘, ÛÙË ¯ÒÚ·
Ì·˜ Ù· ÓÔÌÔÛ¯¤‰È· Â›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ¤ÚÁ· ÚÔÛˆÚÈÓÒÓ
˘Ô˘ÚÁÒÓ Î·È ˘·ÏϋψÓ. ŒÙÛÈ ÏÔÈfiÓ, ÔÈ ·˘ÙÔÛ¯¤‰ÈÔÈ
ÓfiÌÔÈ ¤Ú¯ÔÓÙ·È ÛÙË ‚Ô˘Ï‹ Î·È Ôχ Û˘¯Ó¿ „ËÊ›˙ÔÓÙ·È
¯ˆÚ›˜ Û˘˙‹ÙËÛË, ÁÈ’ ·˘Ùfi Î·È ·ÏÏ¿˙Ô˘Ó Ì ÙËÓ ›‰È· Ù·¯‡ÙËÙ· Ì ÙËÓ ÔÔ›· „ËÊ›˙ÔÓÙ·È. 줂·È·, ÂÂȉ‹ ÔÏÏÔ› ÓfiÌÔÈ ‰ÂÓ ÂÊ·ÚÌfi˙ÔÓÙ·È, ÂΉ›‰ÔÓÙ·È ¿ÏÏÔÈ ÁÈ· ÙËÓ
ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ÙÔ˘˜. ¶fiÛÔ fï˜ Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ ·˘ÙÔ›
ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ‰ÂÓ ı· Ì›ÓÔ˘Ó ÓÂÎÚfi ÁÚ¿ÌÌ·; ŒÓ·˜ ÓfiÌÔ˜ ˆÛÙfiÛÔ, Ô ∞ÛÙÈÎfi˜, ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÙËΠ·fi ·ÍÈfiÈÛÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜, ˘fi ÙËÓ ÂÔÙ›· ÂÈÙÚÔ‹˜ Ô˘ ›¯Â
‹‰Ë Û˘ÁÎÚÔÙËı› ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ¤ÁÎÚÈÙÔ˘˜ ÓÔÌÈÎÔ‡˜. ¢ÂÓ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È Ó· ˆ fiÛÔ Î·ÙÂ›ÁÔ˘Û· ‹Ù·Ó Ë ÂÈ·ڈۋ ÙÔ˘.
∏ ‚Ô˘Ï‹ fï˜ ‰ÂÓ ‚ڋΠÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· ÁÈ· ‰Âο‰Â˜
¯ÚfiÓÈ· Ó· „ËÊ›ÛÂÈ ·Ú¿ ÌfiÓÔ ÂÏ¿¯ÈÛÙ˜ ‰È·Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘.

¶ƒ√§√°√™ ∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À [17]

∂ÈϤÔÓ, Ù· Û˘ÓÙ¿ÁÌ·Ù· ϤÓ fiÙÈ ÔÈ ˘Ô˘ÚÁÔ› ›ӷÈ
˘‡ı˘ÓÔÈ Î·È fiÙÈ Î·ÙËÁÔÚÔ‡ÓÙ·È ·fi ÙË ‚Ô˘Ï‹. ∂›Ó·È
‰‡ÛÎÔÏÔ fï˜ Ó· ηٷϿ‚ÂÈ Î·Ó›˜ Ò˜ Ë ‚Ô˘Ï‹ ı·
ÙÈ̈ÚÔ‡Û ÙÔ˘˜ ˘Ô˘ÚÁÔ‡˜, ÂÊfiÛÔÓ Û˘ÌÌÂÙ›¯Â ÛÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘˜. ΔÔ ÈÔ ·Ú¿‰ÔÍÔ Ì¿ÏÈÛÙ· Â›Ó·È fiÙÈ,
·ÎfiÌË Î·È ·Ó Ë ‚Ô˘Ï‹ ·ÔÊ·Û›ÛÂÈ Î¿ÔÙ ӷ ·Û΋ÛÂÈ
ÙËÓ ·ÓÒÙ·ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Ù˘, Â›Ó·È ‹‰Ë ·‰‡Ó·ÙÔÓ fiÛÔÓ
·ÊÔÚ¿ ÛÙÔ˘˜ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ˘˜ ÙÔÌ›˜ Ù˘ ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛ˘. ∞˜ ¿ÚÔ˘ÌÂ, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ‰‡Ô ·fi ·˘ÙÔ‡˜,
·fi ÙË Û˘ÓÂÙ‹ ‰È·¯Â›ÚÈÛË ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ›¯Â ÂÍ·ÚÙËı›
ÙÔ ÈÛÙÔÚÈÎfi ̤ÏÏÔÓ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜. ΔÔ ÂӉȷʤÚÔÓ ÁÈ·
ÙËÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ Î·È ËıÈ΋ ÂÓ‰˘Ó¿ÌˆÛË ÙÔ˘ ¤Íˆ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ¤ÚÂ -Î·È ÌÔÚÔ‡ÛÂ- Ó· ›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ ÚÈÓ
·fi 40 ¯ÚfiÓÈ·. ∂Ì›˜ fï˜, ̤ÓÔÓÙ·˜ ·‰Ú·Ó›˜ ÁÈ· 30
¯ÚfiÓÈ·, ͢Ó‹Û·Ì ÌfiÓÔ ·ÊfiÙÔ˘ ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ Î·Ù¤Ï·‚·Ó ÔÏϤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ì·˜. ¶·ÚfiÌÔÈ·, Î·È Ë ÔÏÂÌÈ΋ ÚÔÂÙÔÈÌ·Û›· ¤ÚÂ -Î·È ÌÔÚÔ‡ÛÂ- Ó· ›¯Â
·Ú¯›ÛÂÈ ÛÙÔ ÚÒÙÔ ÍÂΛÓËÌ·, fi¯È ‚¤‚·È· Ì ÙË Û˘ÁÎÚfiÙËÛË ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÛÙÚ·ÙÒÓ Î·È ÛÙfiψÓ, ·ÏÏ¿ Ì ÙË
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ˘Ú‹ÓˆÓ ÊÏÔÁÂÚÒÓ, ˙ˆÔÁfiÓˆÓ Î·È ÈηÓÒÓ
Ó· ·Ó·Ù‡ÍÔ˘Ó ·ÍÈfiÏÔÁ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ Ì ÙÔ ¤Ú·ÛÌ·
ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙȘ ·Ó¿ÁΘ Î·È ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜
ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜. ∂Ì›˜ fï˜ Î·È Û ·˘Ùfi ÙÔ ÛËÌ›Ô, ÂÂȉ‹
·‰È·ÊÔÚ‹Û·ÌÂ, ·Ó·ÁηÛًηÌ ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‰ÂηÂÙ›·, ÂÓÒ Ë Û˘Á΢ڛ· ‹Ù·Ó Â›ÁÔ˘Û·, Ó· ÔÚÁ·ÓÒÛÔ˘ÌÂ
Úfi¯ÂÈÚ· ÛÙÚ·Ùfi Î·È ÛÙfiÏÔ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó
‚¤‚·È· Ó· Â›Ó·È Â·ÚΛ˜. ƒˆÙÒ ÏÔÈfiÓ: ÔÈÔÈ Â›Ó·È ÔÈ
˘·›ÙÈÔÈ ÁÈ’ ·˘Ù¿; ∫·È Ò˜ ÌÔÚԇ̠ӷ ηÙËÁÔÚ‹ÛÔ˘Ì ϤÔÓ Ù· ˘Ô˘ÚÁ›· Ù˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›·˜ ‰ÂηÂÙ›·˜,
ÂÊfiÛÔÓ ‰ÂÓ Î·ÙËÁÔÚ‹Û·Ì ÙÔ˘˜ ˘‡ı˘ÓÔ˘˜ ÚÈÓ
·fi ‰Âο‰Â˜ ¯ÚfiÓÈ·;
ΔÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· Â›Ó·È fiÙÈ ÛÙÔ ÔÏ›ÙÂ˘Ì· ·˘Ùfi ‰ÂÓ
ıˆÚÂ›Ù·È Î·Ó›˜ ˘‡ı˘ÓÔ˜. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ, ÁÈ· Ó·
‚Úԇ̠ÙÂÏÈο ÙÔÓ ˘‡ı˘ÓÔ, ηÙËÁÔÚԇ̠ηٿ ηÈÚÔ‡˜ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ °ÂÒÚÁÈÔ ‹ Î·È ÙȘ ªÂÁ¿Ï˜ ¢˘Ó¿ÌÂȘ.
∞ÏÏ¿ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ °ÂÒÚÁÈÔ˜, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ Û‡ÓÙ·ÁÌ·,
›¯Â ¤Ó· Î·È ÌfiÓÔ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi ‰Èη›ˆÌ·, Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙ÂÈ ÙËÓ Î˘‚ÂÚÓËÙÈ΋ ÔÌ·ÏfiÙËÙ· ›Ù Ì ÙÔÓ ¤ÁηÈÚÔ
ÌÂÙ·Û¯ËÌ·ÙÈÛÌfi ÙÔ˘ ˘Ô˘ÚÁ›Ԣ ›Ù Ì ÙË ‰È¿Ï˘ÛË
Ù˘ ‚Ô˘Ï‹˜. ΔÔ Ò˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· ·˘Ùfi
Û˘Ó¿ÁÂÙ·È ·fi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ, ÂÓÒ ·fi ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘
∂·Ó¿ÛÙ·Û˘ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ¿ÊÈÍ‹ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·, ÛÂ
‰È¿ÛÙËÌ· 35 ÂÙÒÓ, ÙÚÂȘ ÊÔÚ¤˜ ·Ó·ÙÚ¿ËÎÂ Ë ÔÏÈÙÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË, ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÔÏfiÎÏËÚ˘ Ù˘ ÂÈÎÔÛÈÂÓÙ·ÂÙ›·˜ Ô˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ, ·ÔʇÁ·Ì ·˘Ù‹ ÙË
ıÏÈ‚ÂÚ‹ ‰ÔÎÈÌ·Û›·. ∂ÈϤÔÓ, Û ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ηÙËÁÔÚÔ‡Ó ÙȘ ªÂÁ¿Ï˜ ¢˘Ó¿ÌÂȘ, ÛÙȘ Ôԛ˜ ÙfiÛ˜ ¢ÂÚÁÂۛ˜ ÔÊ›ÏÔ˘ÌÂ, ·˘Ùfi ÌfiÓÔ ¤¯Ô˘Ì ӷ Ô‡ÌÂ, fiÙÈ Ë

¢ÁÓˆÌÔÛ‡ÓË ‰ÂÓ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È Ú¿ÁÌ·ÙÈ ÛÙÔ ‰ÂοÏÔÁÔ ÙˆÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ ÂÓÙÔÏÒÓ, ·ÏÏ¿ Ù· ¤ıÓË Ô˘
¤¯Ô˘Ó Û˘ÓÂÙ¤˜ ΢‚ÂÚÓ‹ÛÂȘ, ÚÈÓ Á›ÓÔ˘Ó ·ÁÓÒÌÔÓ·,
ÊÚÔÓÙ›˙Ô˘Ó Ó· Á›ÓÔ˘Ó ÈÛ¯˘Ú¿.
√È ÂÚÈ¤ÙÂȘ ·˘Ù¤˜ ÙÔ˘ ÎÔÈÓÔ‚Ô˘Ï¢ÙÈÎÔ‡ Ì·˜
ÔÏÈÙ‡̷ÙÔ˜ Ê·›ÓÔÓÙ·È Ôχ ıÏÈ‚ÂÚ¤˜, ηıÒ˜ Ô Ó¤Ô˜
ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ›¯Â ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· Ó· Û˘ÁÎÚÔÙ› ΢‚ÂÚÓ‹ÛÂȘ Ô˘ Ó· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó Â‡Ú˘ıÌ·. À¿Ú¯ÂÈ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ŒÏÏËÓ·˜ Ô˘ Ó· ÌË ÁÓˆÚ›˙ÂÈ ÔÈ· ›ӷÈ
Ë ÈÛÙÔÚÈ΋ ÂÓÙÔÏ‹ Ô˘ Ì·˜ ¤Ù˘¯Â; ΔÈ ‰ÂÓ ı· ηÙfiÚıˆÓÂ Ë ÔÌfiÓÔÈ· ·˘Ù‹, ·Ó Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ηٷÓÔÔ‡Û·ÌÂ
ÔÈÔÈ Â›Ó·È ÔÈ Î˘‚ÂÚÓËÙÈÎÔ› fiÚÔÈ Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜
ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÂÎÏËÚˆıÔ‡Ó ÔÈ ÚÔ·ÈÒÓÈÔÈ fiıÔÈ ÙÔ˘
ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡; ∂Ì›˜ fï˜, ÂÓÒ ··ÈÙԇ̠·fi οı ΢‚¤ÚÓËÛË ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ ÙËÓ ÂÎÏ‹ÚˆÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ fiıˆÓ, ÙȘ ·Ó·Áο˙Ô˘Ì ӷ ·Ô‰ÈÔÚÁ·ÓÒÓÔ˘Ó ÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ªÂ ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ηٷÛÙÚ¤ÊÔ˘Ì οı Ì˯·Ó‹ Ô˘ ÎÈÓ› ÙÔ ÛοÊÔ˜ Ù˘ ÔÏÈÙ›·˜, Î·È ˆÛÙfiÛÔ ··ÈÙԇ̠ӷ Ì·˜ ʤÚÂÈ ÙÔ ÛοÊÔ˜ ·˘Ùfi ÛÙË ÁË Ù˘ Â·ÁÁÂÏ›·˜. °È·Ù› ÏÔÈfiÓ ·ÔÚԇ̠Ô˘ ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË, ÙÔ 1829,
Î·È Ô ‰Ô‡Î·˜ √˘¤ÏÈÁÎÙÔÓ Î·È Ô ÏfiÚ‰Ô˜ ÕÌÂÚÓÙËÓ, ÔÈ
ÈÔ ÈηÓÔ› ÔÏÈÙÈÎÔ› ¿Ó‰Ú˜ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘, ·Ó·ÎÔ›ÓˆÓ·Ó
ÛÙÔÓ Ú›ÁÎÈ· ∂ÛÙÂÚ¯¿˙˘ fiÙÈ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ¤¯ÂÈ
ÎÏËı› Ó· ·ÓÙÈηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ, ÂÓÒ ÙÒÚ· fiÏÔÈ
·˘Ùfi ÙÔ ıˆÚÔ‡Ó ÔÓÂÈÚÔfiÏËÛË;
¢ÂÓ ·ÚÓÔ‡Ì·È fiÙÈ ·fi ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ·¤ÎÙËÛ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋
¿ÓÂÛË Î·È Î·Ï‡ÙÂÚË ·È‰Â›· ·fi fi,ÙÈ Ù· ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ· ¯ÚfiÓÈ·. ŸÌˆ˜, Ù· ·Á·ı¿ ·˘Ù¿, Ô˘ Â›Ó·È ÔχÙÈÌ· ÛÙËÓ È‰ÈˆÙÈ΋ ˙ˆ‹ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜, ı· ›¯·Ó ·Í›· ÁÈ·
ÙÔÓ ÈÛÙÔÚÈÎfi ÌfiÓÔ ·Ó Á›ÓÔÓÙ·Ó ¯Ú‹ÛÈÌ·. ¢ÂÓ ÂÓÓÔÒ
Ó· ÂÎÏËÚˆıÔ‡Ó ÔÈ ÌÂÁ¿Ï˜ ÚÔÛ‰Ô˘ ÙˆÓ ‰‡Ô
ÂÎÂ›ÓˆÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ ·Ó‰ÚÒÓ Ù˘ ∞ÁÁÏ›·˜Ø ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ
fï˜ Ó· ÌË Ì·˜ ÍÂÂÚ¿ÛÔ˘Ó Ê˘Ï¤˜ Ô˘ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÔÈ Ôԛ˜ ‰ÂÓ Ê·ÓÙ¿ÛÙËÎ·Ó Î·Ó Ó·
Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó Ù· ÔÏÂÌÈο ¤ÚÁ· ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. ∂ÓÒ fï˜ ·˘Ù‹ Ë ·ÍÈÔÔ›ËÛË ÙˆÓ ˘ÏÈÎÒÓ Î·È
ÓÂ˘Ì·ÙÈÎÒÓ Ì·˜ fiÚˆÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·Ù‹ fiÙ·Ó ‹Ì·ÛÙÂ
˘fi‰Ô˘ÏÔÈ, ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙË ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ·ÔÎÙ‹Û·Ì ÙËÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· Ì·˜.
ŒÙÛÈ Â›¯·Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· Û˘ÓÔÙÈο Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· 60
¯ÚfiÓÈ·, ÁÈ· Ù· ÔÔ›· ‰ÂÓ ‚ڋη ÙË ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ· Ó·
ÂÍÈÛÙÔÚ‹Ûˆ ÙȘ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ.
∞ı‹Ó·, 24 ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘ 1887
∫.¶.

[18]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞

Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘

·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜
∏ ⁄ÛÙÂÚË μ˘˙·ÓÙÈÓ‹ ¶ÂÚ›Ô‰Ô˜
Û‹Ì·Ó ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡
ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. ∏ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÚÔÛ¿ıËÛÂ
Ó· ÂÈ‚ÈÒÛÂÈ ÛÙÔ Ï·›ÛÈÔ Ù˘
Ó¤·˜ ‰ÈÂıÓÔ‡˜ ηٿÛÙ·Û˘ Î·È Ó·
·Ó·‚ÈÒÛÂÈ ÙËÓ ·ÏÈ¿ Ù˘ ‰fiÍ·.
Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ÔÈ ÂÍÂÏ›ÍÂȘ ÛÙ·
ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓ· ηÈ
ÂÓÂÙÔÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓ· ‰¿ÊË, ηıÒ˜
Î·È ÛÙ· ¿ÏÏ· ÂÏÏËÓÈο ÎÚ¿ÙË
‰Â›¯ÓÔ˘Ó fiÙÈ Â›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ Ó·
·Ó·Ù¤ÏÏÂÈ ÌÈ· Ó¤· ÂÚ›Ô‰Ô˜ ÁÈ·
ÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÛÌfi, fiˆ˜ ‰È·Ê·›ÓÂÙ·È
΢ڛˆ˜ ·fi ÙË ÁÏÒÛÛ·.

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [19]

THEPHOTOHOLIC/SHUTTERSTOCK

[20]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∞fi ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
̤¯ÚÈ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ
ÙÔ˘ §·Ù›ÓÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∂ÚÚ›ÎÔ˘

ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ηٷχıËΠÔÚÈÛÙÈο ÙÔ 1453, fiÙ·Ó ¤ÂÛÂ Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ›
ÛÙË ÓÔÙÈÔ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂˘ÚÒË. ª¤¯ÚÈ ÙÔ 1360 ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Ï›ÁÔ Ôχ ›¯·Ó ÙËÓ ›‰È· ÈÛ¯‡ Ì ·˘ÙfiÓ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ·˘Ù‹1. ∫·Ù¿ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÙˆÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›ˆÓ 90
ÂÙÒÓ ¤Î·Ó ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛ‹ ÙÔ˘ ·fi ÙËÓ ∞Û›· ¤Ó·˜ Ó¤Ô˜
‰ÈÂΉÈÎËÙ‹˜, Ô ÔÔ›Ô˜, ·ÊÔ‡ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÛÙ·‰È·Î¿
·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ˘˜ ÚÔηÙfi¯Ô˘˜ ÙÔ˘, ηٷÙÚfiˆÛ ÙÂÏÈο Î·È ÙÔ˘˜ ‰‡Ô Ì ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ΔÚÂȘ ÏÔÈfiÓ ˘‹ÚÍ·Ó ÔÈ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ·˘ÙÒÓ
ÙˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô ¤Ó·˜ ·ÁˆÓ›ÛÙËΠÁÈ·
Ó· ‰È·ÛÒÛÂÈ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ô˘ ·fi ·ÈÒÓ˜ ›¯Â ηٷÎÙËı› Î·È ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ‰‡Ô ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Î·È ¤Ù˘¯·Ó
‰È·‰Ô¯Èο Ó· ÙËÓ ÔÈÎÂÈÔÔÈËıÔ‡Ó. ¶ÔÈÔ˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜
¤¯ÂÈ ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· ‰ÒÛÂÈ ÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘ ÛÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÂÚ›Ô‰Ô;
ΔÔ ¤ıÓÔ˜ Ô˘ ‰ÈÂΉÈΛ ÌÈ· Ù¤ÙÔÈ· ÙÈÌ‹ ÔÊ›ÏÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ Ó· ÂÎÏËÚÒÛÂÈ Î¿ÔÈ· ÈÛÙÔÚÈ΋ ÂÓÙÔÏ‹. √È ºÚ¿ÁÎÔÈ Î·È ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ·Ó¤ÙÚ„·Ó ‚¤‚·È· ÙÔ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ Î·ıÂÛÙÒ˜ Î·È Î·Ù¤Ï·‚·Ó ÙË ¯ÒÚ·. ŸÌˆ˜, Ë ·Ó·ÙÚÔ‹ ÙÔ˘ ηıÂÛÙÒÙÔ˜ Î·È Ë Î·Ù¿ÏË„Ë Ù˘ ¯ÒÚ·˜
·fi ÌfiÓ˜ ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ ·ÚÎÔ‡Û·Ó. ∞·ÈÙÔ‡ÓÙ·Ó ÂÈϤÔÓ
Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËı› ¤Ó· Ó¤Ô Î·ıÂÛÙÒ˜ Ô˘ Ó· ÂÚÈ›¯Â
Ù· Û¤ÚÌ·Ù· ȉȷ›ÙÂÚ˘ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋˜ Î·È ËıÈ΋˜ ÚÔfi‰Ô˘. ∫·Ó¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ηٷÎÙËÙ¤˜ Ù˘ ·ÚÔ‡Û·˜ ÂÚÈfi‰Ô˘ ‰ÂÓ ÂÎÏ‹ÚˆÛ ÙÔÓ ·Ó·Áη›Ô ·˘ÙfiÓ
fiÚÔ. √È ºÚ¿ÁÎÔÈ ·Ó·‰Â›¯ıËÎ·Ó ÙfiÛÔ ·Ó›Î·ÓÔÈ ÛÙË
‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË Ù˘ £Ú¿Î˘ Î·È Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜, ÒÛÙÂ
Ôχ ÓˆÚ›˜ ¤¯·Û·Ó ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÛÙȘ ¯ÒÚ˜ ·˘Ù¤˜.
™ÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ÈÔ Âȉ¤ÍÈ· ÔÏÈÙÈ΋ Î·È Û˘Ó¤‚·Ï·Ó Ì¿ÏÈÛÙ· ÛÙËÓ Â˘ËÌÂÚ›· Ù˘ ¯ÒÚ·˜
Î·È ÛÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÂÎ·›‰Â˘ÛË ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Ù˘,

Δ√ ∫ƒ∞Δ√™

·ÏÏ¿, ·ÊÔ‡ ¤Ê˘Á·Ó Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ¿ÊËÛ·Ó ÌfiÓÔ Î¿ÔÈ· ·Ì˘‰Ú¿ ·ÔÙ˘ÒÌ·Ù· Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜, Ù˘ ıÚËÛΛ·˜ Î·È Ù˘ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋˜ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘˜. √ ¿Ó‰Ú·˜ Ì¿ÏÈÛÙ· Ô˘ ηٷ‰›Î·Û ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ Ó· ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÂÈ
ÙȘ ÂÚÈ¤ÙÂȘ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ, Ô Hammer, ÊÙ¿ÓÔÓÙ·˜ ÛÙ· 1700, ‰È·Ó‡ÔÓÙ·˜ ‰ËÏ·‰‹ ÂÚ›Ô˘ 350 ¯ÚfiÓÈ· ·fi ÙËÓ ÚÒÙË ÙÔ˘˜ ÂÁηٿÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË,
·Ó·ÊˆÓ›: «∫·È Ô Û˘ÁÁڷʤ·˜ Î·È Ô ·Ó·ÁÓÒÛÙ˘ Ù˘
ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ÈÛÙÔÚ›·˜ ÌÔÚ› Ó· ·Ó·Ó‡ÛÂÈ ‚Á·›ÓÔÓÙ·˜ ·fi ÙËÓ ÓÈÁËÚ‹ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ· ÙˆÓ ÛÊ·ÁÒÓ Î·È
ÙˆÓ ‚·Û·ÓÈÛÙËÚ›ˆÓ». Δ· ÂfiÌÂÓ· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ‹Ù·Ó ÏÈÁfiÙÂÚÔ ·ÈÌ·ÙÔ‚·Ì̤ӷ ·fi
Ù· ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ·, ·ÏÏ¿ ÔÈ Î·Ù·ÎÙËÙ¤˜ ÂΛÓÔÈ, ·ÊÔ‡
·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ Ó· ¯ˆÚÈÛÙÔ‡Ó ÁÈ· ¿ÓÙ·
·fi ÙÔ˘˜ ηٷÎÙË̤ÓÔ˘˜, ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó ÔÙ¤ Ó· Û˘Ì‚¿ÏÔ˘Ó ÛÙËÓ ÚfiÔ‰Ô ÙÔ˘ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡. ∞ÊÔ‡ ¿Ú¯ÈÛ·Ó
‹‰Ë Ó· ·Ô¯ˆÚÔ‡Ó ÚÈÓ ·fi ¤Ó·Ó ·ÈÒÓ·, ¿ÊËÛ·Ó ÛÂ
·˘Ù¤˜ ÙȘ ¯ÒÚ˜ ÌfiÓÔ ÙË ÌÓ‹ÌË ÙˆÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊÒÓ
Ô˘ ‰È¤Ú·Í·Ó ÂΛ ÁÈ· 500 ¯ÚfiÓÈ·. ∞Ô̤ÓÂÈ Ô
ÚÒËÓ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ‹˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜, Ô ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜
ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜. ∫·È ·˘Ùfi˜ fï˜, ·ÊÔ‡ Û ‰È¿ÛÙËÌ· 600
ÂÙÒÓ Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛ ٷ ˆÚ·ÈfiÙÂÚ· Î·È Ù· ÈÔ Â˘ÂÚÁÂÙÈο ÈÛÙÔÚÈο ηÙÔÚıÒÌ·Ù·, fiÙ·Ó Í·ÊÓÈο ‰¤¯ÙËÎÂ
·fi ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ‹‰Ë ÂÚ›Ô‰Ô ÙËÓ Â›ıÂÛË ÂÎÂ›ÓˆÓ ÙˆÓ ÔÚıËÙÒÓ, ·fi ¢‡ÛË Î·È ∞Ó·ÙÔÏ‹, ›¯Â ÊÙ¿ÛÂÈ Û ٤ÙÔÈ· ˘ÏÈ΋ Î·È ËıÈ΋ ·Ú·ÎÌ‹, ÒÛÙ ÔÈ ÂÌʇÏȘ ‰È·Ì¿¯Â˜ Ô˘ Ù·Ï¿ÓÈ˙·Ó ÙÔ Ìˆ·ÌÂı·ÓÈÛÌfi ·Ú¤ÙÂÈÓ·Ó ÙËÓ ·ÁˆÓ›· ÙÔ˘ ̤¯ÚÈ ÙÔ 1453.

ÀÛÙÂÚÔ‚˘˙·ÓÙÈÓfi ÁÏ˘Ùfi Ì ÙÔÓ ·Ú¯¿ÁÁÂÏÔ ªÈ¯·‹Ï,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ 13Ô˘-14Ô˘ ·ÈÒÓ·. ºÈÏÔÍÂÓ›ٷÈ
ÛÙÔ Metropolitan Museum of Art Ù˘ ¡¤·˜ ÀfiÚ΢.
THE METROPOLITAN MUSEUM OF ART/ART RESOURCE/SCALA

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [21]

[22]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

O Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ÛÙËÓ
∫Ú‹ÙË, ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ Î·È
ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ
™ÙËÓ ·Ó·Ù·Ú·¯‹ ·˘Ù‹ Ù˘ ÔÏ˘·Ú¯›·˜, ‹ ηχÙÂÚ·
Ù˘ ·Ó·Ú¯›·˜, ¤Î·Ó ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛ‹ ÙÔ˘ ¤Ó·˜ ¿ÏÏÔ˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ·˜ ÂͤÏÈ͢, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›‰·Ì ӷ ÚÔ·Ó·ÁÁ¤ÏÏÂÙ·È ·fi ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ÂÚ›Ô‰Ô, Ô Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜. √ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ·˘Ùfi˜ Ô˘ ÁÂÓÓ‹ıËΠ·fi Ù·
ÛÏ¿¯Ó· ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡, ‚ϤÔÓÙ·˜ ‹‰Ë ÙÔ ÁÂÓÓ‹ÙÔÚ¿ ÙÔ˘ Ó· Êı›ÓÂÈ ·fi ̤ڷ Û ̤ڷ Î·È ÔÏÏÔ‡˜ ͤÓÔ˘˜ Ó· ÂȯÂÈÚÔ‡Ó ÂȉÚÔ̤˜ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·Á‹ Ù˘ ÂÚÈÔ˘Û›·˜ ÙÔ˘, ·¤‰ÂÈÍ Ì ÁÂÓÓ·›Â˜ Ú¿ÍÂȘ fiÙÈ ‰ÂÓ ı·
·Ú¤‰È‰Â ÛÂ Î·Ó¤Ó·Ó ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ·Ì·¯ËÙ› ÙËÓ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿ ÙˆÓ ÚÔÁfiÓˆÓ ÙÔ˘.
¶ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·Í›˙ÂÈ Ó· ÌÓËÌÔÓ¢ıÔ‡Ó ÔÈ ·ÁÒÓ˜ ÙÔ˘
ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÂÓÂÙÔÎÚ·Ù›·˜ ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË, fiÔ˘
·ÓÙÈÏ·Ì‚·ÓfiÌ·ÛÙ ·Ì¤Ûˆ˜ ÙËÓ Ôχ ÛÙÂÓ‹ Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ·
Ì ÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi ÂÏÏËÓÈÛÌfi Î·È Ì›· ·fi ÙȘ ÚÒÙ˜
·˘ÙÔÙÂÏ›˜ ÂÓ¤ÚÁÂȤ˜ ÙÔ˘. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ›·Ì fiÙÈ
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫Ú‹Ù˘ ·fi ÙÔ˘˜ ÕÚ·‚˜ Ë

ÌÔÓ·Ú¯›· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Âȉ›ˆÍ ·Ó¿ÌÂÛ·
ÛÙÔ 10Ô Î·È ÛÙÔ 12Ô ·ÈÒÓ· Ó· ·Ó·˙ˆ˘ÚÒÛÂÈ ÙÔ ıÚËÛ΢ÙÈÎfi Î·È Ì·¯ËÙÈÎfi Ó‡̷ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ ·˘ÙÔ‡ Ô˘
›¯Â ÂÓÙÂÏÒ˜ ·ÙÔÓ‹ÛÂÈ, ÂÁηıÈÛÙÒÓÙ·˜ ÂΛ, ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ
¿ÏψÓ, ÔÏÏÔ‡˜ Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙȘ ÂÚ›ÊË̘
ÛÙÚ·ÙȈÙÈΤ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. √È ·fiÁÔÓÔ›
ÙÔ˘˜ ÂÍ ·›Ì·ÙÔ˜ ‹ ÂÍ ·Á¯ÈÛÙ›·˜ ÚˆÙ·ÁˆÓ›ÛÙËÛ·Ó
ÛÙȘ ÔÏϤ˜ Â·Ó·ÛÙ¿ÛÂȘ Ô˘ Âȯ›ÚËÛ·Ó ÔÈ ∫ÚËÙÈÎÔ› ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ͤÓ˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ·fi ÙÔ 1212 ηÈ
ÌÂÙ¿: ÔÈ ∞ÁÈÔÛÙÂÊ·Ó›Ù˜, ÔÈ ™ÎÔÚ‰›Ïˉ˜, ÔÈ ¢Ú·ÎÔÓÙfiÔ˘ÏÔÈ, ÔÈ ÃÔÚÙ¿ÙÔÈ (ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·fi ÙfiÙ ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËÎ·Ó Û ÃÔÚÙ¿Ù˙ÔÈ), ÔÈ ∫·ÏϤÚÁˉ˜, ÔÈ ¶ÚÔÈÎÔÛ›Úˉ˜ Î·È ÔÈ μÏ·ÛÙÔ›. √È Â·Ó·ÛÙ¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ¤ÁÈÓ·Ó
·˘ıfiÚÌËÙ· Î·È ¯ˆÚ›˜ η̛· ·ÍÈfiÏÔÁË ‚Ô‹ıÂÈ· ·fi ÙÔ
ÌÂ۷ȈÓÈÎfi ÂÏÏËÓÈÛÌfi, Ô˘ ·Ú¯Èο ›¯Â ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘
ÛÙË ¡›Î·È· Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ΔÔ fiÙÈ ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ·Ó Ó· ηٷÚÁ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ Í¤ÓË Î˘ÚÈ·Ú¯›·, ·˘Ùfi ‰ÂÓ ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ ‹Ù·Ó ÂÍÂÁ¤ÚÛÂȘ ÌÈÎÚ‹˜ ÛËÌ·Û›·˜. ª‹ˆ˜ ÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ÙÔ
ÔÔ›Ô ÙÔ 17Ô ·ÈÒÓ· ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ·ÎfiÌË ÛÙÔ ·fiÁÂÈÔ Ù˘
‰‡Ó·Ì‹˜ ÙÔ˘, ‰ÂÓ ¯ÚÂÈ¿ÛÙËΠ20 ÔÏfiÎÏËÚ· ¯ÚfiÓÈ· ÁÈ·
Ó· ·Ó·ÙÚ¤„ÂÈ ÙËÓ ÂÓÂÙÔÎÚ·Ù›· ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË; ΔÔ fiÛÔ
ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ‹Ù·Ó ÔÈ ¤ÓÔϘ ÂÍÂÁ¤ÚÛÂȘ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ Ê·›ÓÂÙ·È ·fi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ ·˘Ù¤˜ ¤Ù˘¯·Ó
Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÔ˘Ó ÔÏÏ¿ ÚÔÓfiÌÈ· ·fi ÙÔ˘˜ ηٷÎÙËÙ¤˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÔÏϤ˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ ÚÔ˜ fiÊÂÏÔ˜
Ù˘ ÔÚıfi‰Ô͢ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, fiÙÈ Î¿ÔȘ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ˘˜

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [23]

¤ÊÂÚ·Ó Û ÔÚÈ·Îfi ÛËÌ›Ô. º·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ÌÂÚÈΤ˜ ·fi
·˘Ù¤˜ ÙȘ Â·Ó·ÛÙ¿ÛÂȘ ˘‹ÚÍ·Ó Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓȘ ηÈ
ÛÊÔ‰Ú¤˜ Î·È fiÙÈ Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·Ó ÁÚ‹ÁÔÚ·, ·Ó ηÈ
ηٷÛÙ¤ÏÏÔÓÙ·Ó, ÂÓÒ ÔÈ ·Ú¯ËÁÔ› ÙÔ˘˜ ı·Ó·ÙÒÓÔÓÙ·Ó.
ÕÏÏÔÈ Î·È ÈÔ ·ÓÙÈÚÔÛˆ¢ÙÈÎÔ› ·ÎfiÌ· ·ÁÒÓ˜ ÙÔ˘
Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ‰ÈÂÍ‹¯ıËÎ·Ó ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ
¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜
ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ÂÏÏËÓÈ΋ ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ. ∂ÓÒ Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜
ηٷÎÙÔ‡Û ÙȘ ·Ó·ÙÔÏÈΤ˜ Ù˘ ÂÚÈÔ¯¤˜, Ô ªÈ¯·‹Ï
ÕÁÁÂÏÔ˜ ∫ÔÌÓËÓfi˜ ›‰Ú˘Û ‰˘ÙÈο ‰ÈÎfi ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˜, ÙÔ
ÔÔ›Ô ÂÎÙÂÈÓfiÙ·Ó ·fi ÙË ¡·‡·ÎÙÔ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ, ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó ÙËÓ ·ÏÈ¿ Î·È ÙË Ó¤· ◊ÂÈÚÔ, ÙËÓ
∞ηÚÓ·Ó›·, ÙËÓ ∞Èوϛ· Î·È ÙË ‰˘ÙÈ΋ £ÂÛÛ·Ï›·2. √È
ŒÏÏËÓ˜ Î·È ÔÈ Í¤ÓÔÈ ÈÛÙÔÚÈÎÔ› ÔÓÔÌ¿˙Ô˘Ó ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜
·˘Ùfi ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ Î·È ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘,
‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∏›ÚÔ˘. Δ· ÃÚÔÓÈο ÙÔ˘ ªˆÚ¤ˆ˜, Ù·
ÔÔ›· ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó Ì ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·ÎÚ›‚ÂÈ· ÙË Ï·˚΋
Û˘Ó›‰ËÛË, ÚÔÛ·ÁÔÚÂ‡Ô˘Ó ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ·˘Ùfi fi¯È
ÌfiÓÔ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ·ÏÏ¿ Î·È fiÏ˘ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ·ÔÓ¤ÌÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ ‰›Î·È· ·˘Ù‹ ÙËÓ ÚˆÙÔÊ·Ó‹ ÁÈ·
ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÔÓÔÌ·Û›·, ÁÈ·Ù› Ô ªÈ¯·‹Ï Î·È Ô ·‰ÂÏÊfi˜

ÙÔ˘ £Âfi‰ˆÚÔ˜ ıÂÒÚËÛ·Ó ‚·ÛÈÎfi ÙÔ˘˜ ηı‹ÎÔÓ Ó· Û˘ÓÂÚÁ·ÛÙÔ‡Ó Ì ÙÔ˘˜ ¶ÂÏÔÔÓÓËÛ›Ô˘˜ ÛÙÔÓ ÎÔÈÓfi
·ÁÒÓ· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ.
√È ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ·¤ÎÚÔ˘Û·Ó ·Ú¯Èο,
fiˆ˜ Î·È ÔÈ ∫ÚËÙÈÎÔ› Î·È ÔÈ ∏ÂÈÚÒÙ˜, ÙËÓ Í¤ÓË Î˘ÚÈ·Ú¯›·. ªfiÓÔ Ì›· ÊÔÚ¿ ·ÓÙÈ·Ú·Ù¿¯ıËÎ·Ó ÂÎ ÙÔ˘ Û˘ÛÙ¿‰ËÓ Î·È, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ÛÙË Ì¿¯Ë ·˘Ù‹ ËÙÙ‹ıËηÓ.
Δ· ÊÚÔ‡ÚÈ· fï˜ Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘, ÙÔ˘ ÕÚÁÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘
¡·˘Ï›Ô˘ ·ÓÙÈÛÙ¿ıËÎ·Ó ÁÈ· ·ÚÎÂÙfi ηÈÚfi ˘fi ÙËÓ ·Ú¯ËÁ›· ÙÔ˘ ™ÁÔ˘ÚÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË Ù˘
∂ÏÏ¿‰·˜, £ÂÔ‰ÒÚÔ˘. ΔË ªÔÓÂÌ‚·Û›· Ì¿ÏÈÛÙ· ηٿÊÂÚ·Ó Ó· ÙËÓ Î˘ÚȇÛÔ˘Ó ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ÌfiÓÔ ‡ÛÙÂÚ·
·fi 40 Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ¯ÚfiÓÈ·, Î·È ·˘Ùfi ¤ÂÈÙ· ·fi
ÙÚÈÂÙ‹ ÔÏÈÔÚΛ· (1246-1248). ΔfiÛÔ Î·ÚÙÂÚÈο ·Ì‡ÓıËÎ·Ó ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ·˘Ù‹˜ Ù˘ fiÏ˘, ηıÔ‰ËÁÔ‡ÌÂÓÔÈ
·fi ÙÔ˘˜ ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜, ª·ÌˆÓ¿, ¢·ÈÌÔÓÔÁÈ¿ÓÓË Î·È
™ÔÊÈ·Ófi! √ ·ÁÒÓ·˜ ÏÔÈfiÓ ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· Î·È ÛÂ
·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ‰ÈÂÍ‹¯ıË ·Ú¯Èο ·fi ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜, ¯ˆÚ›˜ ‚Ô‹ıÂÈ· ·fi ÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi ÂÏÏËÓÈÛÌfi, Ô˘
›¯Â ·ÎfiÌË ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÛÙË ¡›Î·È·. √È ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ ‹Ú·Ó ÙfiÙ ‚Ô‹ıÂÈ· ÌfiÓÔ ·fi ÙÔ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜. ŒÙÛÈ, Ù· ‰‡Ô ·˘Ù¿ ̤ÚË ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
·ÁˆÓ›ÛÙËÎ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ, ¯ˆÚ›˜ Ó· ¤¯Ô˘Ó η- ™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
ÙÔ ÂÓÂÙÈÎfi οÛÙÚÔ
Ì›· Û¯¤ÛË Ì ÙËÓ ÂÓ·ÔÌ›ӷ۷ ÌÂ۷ȈÓÈ΋ Ì·˜ ΢ÙÔ˘ ƒÂı‡ÌÓÔ˘.
‚¤ÚÓËÛË, ·ÏÏ¿ Û˘ÓÂÓÓÔÔ‡ÌÂÓ· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜.

Δ· ·›ÙÈ· Ù˘ ·ÔÙ˘¯›·˜
ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ
ΔÂÏÈο fï˜ ÔÏÔÎÏËÚÒıËÎÂ Ë Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. √È Î¿ÙÔÈÎÔ› Ù˘ ˘¤Î˘„·Ó, ·ÏÏ¿ fi¯È ¯ˆÚ›˜
fiÚÔ˘˜. Ÿˆ˜ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË, ¤ÙÛÈ Î·È ÔÈ μÈÏ·ډԢ›ÓÔÈ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ‰¤¯ÙËÎ·Ó ÙÂÏÈο Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó ÙȘ ȉȈÙÈΤ˜ ÂÚÈÔ˘Û›Â˜ Î·È Ù· ÚÔÓfiÌÈ·
ηÈ, ΢ڛˆ˜, Ó· ÔÚÎÈÛÙÔ‡Ó fiÙÈ ‰ÂÓ ı· ÙÔ˘˜ ÂÍ·Ó¿Áη˙·Ó
Ó· ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ó ıÚËÛΛ· Î·È Ó· Á›ÓÔ˘Ó ºÚ¿ÁÎÔÈ. ªÂ ¿ÏÏ·
ÏfiÁÈ·, fiÙÈ ‰ÂÓ ı· ÙÔ˘˜ ÂÍ·Ó¿Áη˙·Ó Ó· Û˘Á¯ˆÓ¢ıÔ‡Ó
Ì ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜, ¯¿ÓÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙËÓ ÂıÓÈ΋ ÙÔ˘˜ Ù·˘ÙfiÙËÙ·. ∂‰Ò ·ԉ›¯ıËΠ¿ÏÈ Ì fiÛË Û‡ÓÂÛË Â›¯Â ÂÓÂÚÁ‹ÛÂÈ Ô ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ·ÔÎÚÔ‡ÛÂÈ ÛıÂÓ·Ú¿ ÁÈ· 750 ¯ÚfiÓÈ· ÙȘ ΢ÚÈ·Ú¯ÈΤ˜ ·ÍÈÒÛÂȘ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘ ¿Óˆ ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·. ∞Ó ÔÈ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔÈ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·Ó Í·ÊÓÈο ÛÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹, ¤¯ÔÓÙ·˜ ‹‰Ë ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙË ıÚËÛ΢ÙÈ΋
ÙÔ˘˜ ÂÓfiÙËÙ·, ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó ›Ûˆ˜ Ó· ‰ڷÈÒÛÔ˘Ó ÙËÓ
ÔÏÈÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ·ÚÔ˘Û›·. μÚ‹Î·Ó fï˜ ·¤Ó·ÓÙ› ÙÔ˘˜
¤Ó· Ï·fi ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙÔ ÂıÓÈÎfi ·›ÛıËÌ· ‹Ù·Ó ÛÊ˘ÚËÏ·ÙË̤ÓÔ ·fi ÙËÓ ·ÎÏfiÓËÙË ·ÊÔÛ›ˆÛË ÛÙȘ ·ÙÚÔ·Ú¿-

™ËÌ·ÓÙÈÎÔ› ‹Ù·Ó
ÔÈ ·ÁÒÓ˜ ÙˆÓ
∫ÚËÙÈÎÒÓ Î·Ù¿
Ù˘ ÂÓÂÙÔÎÚ·Ù›·˜,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Ì¿ÏÈÛÙ·
‰ÂÓ ¤Ù˘¯·Ó
οÔÈ·˜ ‚Ô‹ıÂÈ·˜
·fi ÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÛÌfi
Ù˘ ¡›Î·È·˜
·Ú¯Èο ‹ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·ÚÁfiÙÂÚ·.
EUGENE SERGEEV/
SHUTTERSTOCK

[24]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
ÙÔ ÂÚ›ÊËÌÔ
οÛÙÚÔ Ù˘
ªÂıÒÓ˘. ™ÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ
Ë ªÂıÒÓË ¤Ú·ÛÂ
ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ
∂ÓÂÙÒÓ ÙÔ 1029
Î·È ·Ú¤ÌÂÈÓÂ
ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙÔ˘˜
̤¯ÚÈ ÙÔ 1500,
ÔfiÙÂ ÙËÓ
η٤Ϸ‚·Ó
ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ.
JON ARNOLD/JAI/
CORBIS/APEIRON

‰ÔÙ˜ ·Í›Â˜, Î·È ¤ÙÛÈ ¤ÂÛ·Ó Û ʷ‡ÏÔ Î‡ÎÏÔ. ™Â ÂÚ›ÙˆÛË Ô˘ ‰ÂÓ ·Ó¤¯ÔÓÙ·Ó ÙË ıÚËÛΛ· ÙÔ˘, Â·Ó·ÛÙ·ÙÔ‡ÛÂ Û˘¯Ó¿, ÂÓÒ, ·Ó ÙËÓ ·Ó¤¯ÔÓÙ·Ó, ÚÔÂÙԛ̷˙·Ó ÙËÓ
·Ó·ÙÚÔ‹ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÙÔ˘˜, ÌfiÏȘ ı· ÚԤ΢Ù·Ó Â˘ÓÔ˚Τ˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜ Û˘Óı‹Î˜.
ªÂ ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ô˘ ÔÚÁ·ÓÒıËÎÂ Ë ¢′ ™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›·,
‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· ÌË Û˘Ì‚Â› ·˘Ùfi. √ ÛÙÚ·Ùfi˜ Ù˘
‹Ù·Ó ‰˘Û·Ó¿ÏÔÁÔ˜ ÚÔ˜ ÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ Ù˘ Âȯ›ÚËÛ˘
Î·È ¤ÁÈÓ ·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·ÓÂ·Ú΋˜ fiÙ·Ó, ÌÂÙ¿
ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ‰È·ÛÎÔÚ›ÛÙËÎÂ
·fi ÙË £Ú¿ÎË Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÙËÓ
∫Ú‹ÙË. ªfiÓÔ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ¿ÚÔ˘Ó ·fi
ÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘˜ Ù·ÎÙÈΤ˜ ÂÓÈÛ¯‡ÛÂȘ, ÁÈ·Ù› ÌfiÓÔ ·˘ÙÔ› ÛÙ¿ÏıËÎ·Ó ·fi ÎÚ¿ÙÔ˜ Ô˘ ‹Ù·Ó Ù·ÎÙÈο ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔ Î·È Â›¯Â Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ÛÎÔfi. √È °¿ÏÏÔÈ, ÔÈ °ÂÚÌ·ÓÔ› Î·È ÔÈ πÙ·ÏÔ› ‹Ù·Ó ÂıÂÏÔÓÙ¤˜ Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙ˜,
ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ë Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹ ·ÓÙ·ÔÎÚÈÓfiÙ·Ó ÛÙȘ ÙfiÙÂ
ÂÈı˘Ì›Â˜ Ù˘ ¢‡Û˘, ·ÏÏ¿ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙÔ ÏfiÁÔ
-ÂÂȉ‹
ÂÂȉ‹ ‰ËÏ·‰‹ ÂÎÚÔÛˆÔ‡Û·Ó ·fiÚÈÛÙ· ÔÏfiÎÏËÚË
- ‰ÂÓ ‹Ú·Ó η̛· ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ· ·fi
ÙË ¢‡ÛËÙȘ ¯ÒÚ˜ ÙÔ˘˜, ÔÈ Ôԛ˜ ¿ÏψÛÙ ÂΛÓË ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô
‰ÂÓ Â›¯·Ó ·ÎfiÌË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË Â͈ÙÂÚÈ΋ ÔÏÈÙÈ΋.
ŒÙÛÈ, ÌfiÓÔ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ·ÓÙ¤ÍÔ˘Ó ÁÈ· 450
¯ÚfiÓÈ· ÛÙȘ Â·Ó·ÛÙ¿ÛÂȘ Ù˘ ∫Ú‹Ù˘. ∏ Ï·ÙÈÓÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ‹Ú ÌfiÓÔ Ï›Á˜
Û¯ÂÙÈο ÂÓÈÛ¯‡ÛÂȘ, Î·È ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÏfiÁÔ ÛÙ·Ì¿ÙËÛÂ
Ó· ˘¿Ú¯ÂÈ Ì¤Û· Û 55 ¯ÚfiÓÈ·, ·fi Ù· ÔÔ›· Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Ù· ¤Ú·Û ̤۷ Û ¿ÎÚ· Ù·›ӈÛË Î·È
·ıÏÈfiÙËÙ·. √È ºÚ¿ÁÎÔÈ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙȘ ÓÔÙÈfiÙÂÚ˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÂÁηٷÏ›ÊıËÎ·Ó ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ
‰È¿ÛÙËÌ· ÛÙȘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ. ªfiÓÔ ·ÊÔ‡ ¤Ú·Û Ôχ˜ ηÈÚfi˜ ¤ÊÙ·Û·Ó ÂΛ οÔÈÔÈ ÔÌfiıÚËÛÎÔ›
ÙÔ˘˜. ∂ΛÓÔÈ fï˜ ›Ù ÂÎÙÚ¿ËÎ·Ó Û ÂÌʇÏȘ ‰È·Ì¿¯Â˜ ›Ù ۯËÌ¿ÙÈÛ·Ó ÏËÛÙÚÈΤ˜ Û˘ÌÌÔڛ˜, fiˆ˜
‹Ù·Ó Ë ∫·Ù·Ï·ÓÈ΋ ∂Ù·ÈÚ›· Î·È Ë ¡·˘·ÚÈ΋ ∂Ù·ÈÚ›·,
ηÈ, ·ÓÙ› Ó· ÈÛ¯˘ÚÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó ÙË ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·, ·ÓÙ›ıÂÙ· Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛÙËÓ Î·Ù¿Ï˘Û‹ Ù˘. ™ÙÔ ÌÂٷ͇, ÔÈ
μÈÏ·ډԢ›ÓÔÈ Î·È ÔÈ ‰Ô‡Î˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ηٿÊÂÚ·Ó
Ì ¿ÏÏÔÓ ÙÚfiÔ Ó· Û˘ÌÏËÚÒÛÔ˘Ó Â·ÚÎÒ˜ ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ‰‡Ó·ÌË.
°È’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÎÔfi, ·ÊÔ‡ ¤‰ˆÛ·Ó ÛÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜
ÔÏÏ¿, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Î·È ÚÔÓfiÌÈ·, ÂÈϤÔÓ ÙÔ˘˜ οÏÂÛ·Ó ÛÙ· fiÏ· Ì ٷÎÙÈ΋ ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛË, ÂÓÒ ÔÏÏÔ‡˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜, Ì ÙËÓ ¿ÚÔ‰Ô ÙÔ˘
¯ÚfiÓÔ˘, ÙÔ˘˜ ÚÔÒıËÛ·Ó ÛÙ· ·ÓÒÙÂÚ· ·ÍÈÒÌ·Ù· ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ΔÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ‹Ù·Ó ÔÏÔÊ¿ÓÂÚÔ. ŸÛÔ ÌÂȈÓfiÙ·Ó Ô ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ¢˘ÙÈÎÒÓ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÒÓ Î·È Ë ‰‡Ó·Ì‹ ÙÔ˘˜ ÂÍ·ÛıÂÓÔ‡Û ·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÙȘ

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [25]

[26]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [27]

ÂÌʇÏȘ ‰È·Ì¿¯Â˜, ÙfiÛÔ ·˘Í¿ÓÔÓÙ·Ó ÔÈ Èı·ÓfiÙËÙ˜ ÁÈ·
ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ÙˆÓ ÓÔÙÈfiÙÂÚˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ Ó·
··ÏÏ·¯ıÔ‡Ó ÙÂÏÈο ۯ‰fiÓ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο ·fi ÙËÓ
ͤÓË ·˘Ù‹ ΢ÚÈ·Ú¯›·. ÕÏψÛÙ ·ÊÔ‡ ›¯·Ó Û˘ÓÂÚÁ·ÛÙ›
Î·È Ì ÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi ÂÏÏËÓÈÛÌfi, Ô˘ ›¯Â ÛÙÔ ÌÂٷ͇
ÂΉÈÒÍÂÈ ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

√ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜
·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÂÈ ÙÔ Ó¤Ô
ÂÏÏËÓÈÛÌfi ˆ˜ ‰È¿‰Ô¯Ô
∏ ·ÔηٿÛÙ·ÛË fï˜ ÙÔ˘ ·ÏÈÔ‡ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ Ì·˜
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ÙfiÙ ·‰‡Ó·ÙË. ∞fi ÙÔ 12Ô ‹‰Ë ·ÈÒÓ· ÔÈ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ Â·Ú¯›Â˜ ÙÔ˘ ›¯·Ó Á›ÓÂÈ, fiˆ˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ˜, ÂÓÒ ÔÈ ·Ó·Ù·Ú·¯¤˜ ÙÔ˘ 13Ô˘ ηÈ
ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ· ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ·Ó Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÔ˘Ó
·˘Ù‹ ÙËÓ ·Ô‰ÈÔÚÁ¿ÓˆÛË. ◊Ù·Ó Ì¿ÏÈÛÙ· Ôχ ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó· ·ÔηٷÛÙ·ı› Ë Î˘‚ÂÚÓËÙÈ΋ ÂÓfiÙËÙ·, ηıÒ˜ ·fi ÙÔ 1360 ¤Î·Ó ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛ‹ ÙÔ˘ ¤Ó·˜ Ó¤Ô˜ ηÈ
Ôχ ÊÔ‚ÂÚfi˜ ¯ıÚfi˜, ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ΔÔ‡ÚÎÔÈ. √È Â·Ú¯›Â˜ fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ ‰¤¯ÙËÎ·Ó Ó· ¯¿ÛÔ˘Ó ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·
ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙȘ ÓÔÙÈfiÙÂÚ˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·Ú·ÙËÚ‹ıËΠÌÈ· ÛÙÚÔÊ‹ ÚÔ˜ ÙÔÓ ·Ú¯·›Ô ÎfiÛÌÔ, Ë
ÔÔ›·, ·Ó Î·È Â›¯Â ÂÏ¿¯ÈÛÙË Ú·ÎÙÈ΋ ÛËÌ·Û›·, Û˘Ó¤‚·Ï fï˜ ÛÙÔ Ó· ÔÏÔÎÏËÚˆı› Ë Î·Ù¿Ï˘ÛË ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡.
ΔÔ 1415 ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÓÒÙÂÚÔ˘˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡˜ Ù˘
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, Ô ÚÔÛÙ¿Ù˘ ÙˆÓ ÓfiÌˆÓ °ÂÒÚÁÈÔ˜ °ÂÌÈÛÙfi˜ ‹, fiˆ˜ Ô ›‰ÈÔ˜ ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËΠÂ› ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfiÙÂÚÔÓ, ¶Ï‹ıˆÓ, ˘¤‚·Ï ÛÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜ ª·ÓÔ˘‹Ï Î·È £Âfi‰ˆÚÔ Û¯¤‰ÈÔ ÁÈ· ÙË ÚÈ˙È΋ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋,
ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ Î·È ÎÔÈÓˆÓÈ΋ ÌÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛË Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, Ë ÔÔ›· Û ÔÏÏ¿ ÛËÌ›· ı‡ÌÈ˙ ÙÔ˘˜ ıÂÛÌÔ‡˜ Ù˘
·Ú¯·›·˜ ™¿ÚÙ˘ Î·È ÔˆÛ‰‹ÔÙ Âȉ›ˆÎ ÙËÓ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋ ·Ó·ÙÚÔ‹ ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ηıÂÛÙÒÙÔ˜3.
∏ Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛË ·˘Ù‹˜ Ù˘ ·Ó·ÌfiÚʈÛ˘ ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈο ·Ó¤ÊÈÎÙË. ∞ÏÏ¿ ·fi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ Î·È ÌfiÓÔ fiÙÈ Û¯Â‰È¿ÛÙËÎÂ Î·È ‰È·Ù˘ÒıËΠÂ›ÛËÌ·, ÔÈ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ
ηٿϷ‚·Ó fiÙÈ ˙Ô‡Û·Ó ‹‰Ë Û ¤Ó·Ó ÎfiÛÌÔ ÂÓÙÂÏÒ˜ ͤÓÔ
·fi ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ÁÂÓÓ‹ıËÎ·Ó Î·È ·Ó·ÙÚ¿ÊËηÓ. ∞˘Ùfi ΢ڛˆ˜ ÙÔ Î·Ù¿Ï·‚Â Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤˙ËÛ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ
¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·‰ÂÏÊÔ‡˜ Î·È ·ÁˆÓ›ÛÙËΠÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Û ·˘Ù‹ ÁÈ· ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·. ¶ÔÈÔ˜ ŒÏÏËÓ·˜ ‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙ÂÈ fiÙÈ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
·˘Ùfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÊfiÚÂÛ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔ ·ÁοıÈÓÔ ÛÙÂÊ¿ÓÈ
ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ, ÔÓfiÌ·ÛÂ
ÙÔ˘˜ Û˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘ ·ÔÁfiÓÔ˘˜ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ, ÙËÓ

ÚÔËÁÔ˘Ì¤ÓË Ù˘ ¿ÏˆÛ˘; ∫·È ÙËÓ ÂÔ̤ÓË ¿ÏÈ ÔÓfiÌ·Û ÙËÓ fiÏË ÁÈ· ÙËÓ ÔÔ›· ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó, ÂÏ›‰· ηÈ
¯·Ú¿ fiÏˆÓ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ. ªÂ ·˘Ù‹ ÙË ‰‹ÏˆÛË ÛÙ·
¯Â›ÏË, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ ‰ÂÓ ÂÚfiÎÂÈÙÔ È· ÁÈ· ÙÔ˘˜ ƒˆÌ·›Ô˘˜, ·ÏÏ¿ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, fiÙÈ ‰ÂÓ ÂÚfiÎÂÈÙÔ ‰ËÏ·‰‹
ÁÈ· ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, ·ÏÏ¿
ÁÈ· ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, ¤ÂÛ ÙËÓ ÂfiÌÂÓË Ì¤Ú·, ıˆÚÔ‡ÌÂÓÔ˜ Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ Ì¿ÚÙ˘Ú·˜ ÙÔ˘
·ÚÂÏıfiÓÙÔ˜, ·ÏÏ¿ Ô ÚÒÙÔ˜ ÙÔ˘ ̤ÏÏÔÓÙÔ˜.

Δ· ·›ÙÈ· Ù˘ ·ÔÙ˘¯›·˜
ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ
√È √ıˆÌ·ÓÔ›, ·Ó Î·È Î˘ÚÈ¿Ú¯ËÛ·Ó ÔÚÈÛÙÈο ÙËÓ ÂÔ¯‹
ÂΛÓË ÛÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜, ‰ÂÓ ¤Ù˘¯·Ó ηχÙÂÚ·
·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ Â›Ù¢ÍË ÙˆÓ ÛÙfi¯ˆÓ ÙÔ˘˜. ∏ ÂͤÏÈÍË ·˘Ù‹˜ Ù˘ ηٿÎÙËÛ˘ ‹Ù·Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋, ·ÏÏ¿ Ë ·ÔÙ˘¯›· ·ÚfiÌÔÈ·. ∂ÓÒ
ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ‰ÂÓ ÚÔÛÂÙ·ÈÚ›ÛÙËÎ·Ó Î·Ó¤Ó·Ó ÓÙfiÈÔ, ÔÈ
√ıˆÌ·ÓÔ›, ·ÓÙ›ıÂÙ·, ·ÊÔÌÔ›ˆÛ·Ó ÔÏÏÔ‡˜ Ì ÙÔÓ ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ÂÓÒ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Î˘‚¤ÚÓËÛ·Ó
·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ η٤ÎÙËÛ·Ó, ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÁÈ·
Ôχ ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÈηÓÔ› Ó· ‰È·¯ÂÈÚÈÛÙÔ‡Ó Ô‡Ù ÙȘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ, ·¤Ê˘Á·Ó Ó·
Ú˘ıÌ›ÛÔ˘Ó ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ Ô˘ ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó ÙËÓ ÂıÓÈ΋ Ù·˘ÙfiÙËÙ·
Î·È ÙË ıÚËÛΛ· ÙÔ˘˜. ∂›Ó·È ¢ÓfiËÙÔ fiÙÈ ˙ËÙÔ‡Û·Ó ·fi
·˘ÙÔ‡˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ‚·Ú›˜ ÊfiÚÔ˘˜ Î·È fiÙÈ ÔÈ ÌÈÛÔ› οÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ηıfiÏÔ˘ ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙËÓ
ÙÈÌ‹, ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· Î·È ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘˜. ø˜ ÚÔ˜ Ù· ˘fiÏÔÈ· fï˜, ÂÁηٷÏ›ÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ Ù‡¯Ë ÙÔ˘˜, Ë ÔÔ›·
‚¤‚·È· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÍÈÔ˙‹Ï¢ÙË. ΔÂÏÈο, fï˜, Ô‡Ù ÔÈ
ηٷÈÁ›‰Â˜ Ô‡Ù ÔÈ ·Ûı¤ÓÂȘ Ô‡ÙÂ Ë ›ӷ Ô‡Ù ÔÈ ¿ÏϘ Ê˘ÛÈΤ˜ ηٷÛÙÚÔʤ˜ ‹Ù·Ó Û˘Ó¯›˜. ŒÙÛÈ, Ô ÙÚfiÔ˜ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÂˆÊÂÏ‹ıËÎÂ Ô Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ·fi
Ù· ‰È·Ï›ÌÌ·Ù· ·˘Ù¿ Ê·ÓÂÚÒÓÂÈ fiÛÔ Âȉ¤ÍÈ· ·ÍÈÔÔ›ËÛ ÙËÓ ÂÌÂÈÚ›· Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ ÌÔÓ·Ú¯›·˜ ÁÈ· Ó·
ÂÎÏËÚÒÛÂÈ ÙÔÓ ÈÛÙÔÚÈÎfi ÙÔ˘ ÚÔÔÚÈÛÌfi.
™ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ Ì·ÎÚfi¯ÚÔÓ˘ ÂΛӢ ‰Ô˘Ï›·˜ Ô
Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ηٿÊÂÚ ӷ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ ‰ÈÎfi ÙÔ˘
Û‡ÛÙËÌ· ÎÔÈÓÔÙÈ΋˜ ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘, ¤Ó· ·fi Ù· ηχÙÂÚ·
Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ë ÈÛÙÔÚ›·. ∂›Û˘, ηٿÊÂÚ ӷ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ ·˘ÙÔÙÂÏ‹ ‰ËÌfiÛÈ· ·È‰Â›·, ·˘ÙÔÙÂÏ‹ Â͈ÙÂÚÈ΋ ÔÏÈÙÈ΋ Î·È ·˘ÙÔÙÂÏ‹ Â˙È΋ Î·È Ó·˘ÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË. ¢ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ÁÈ· 368 ¯ÚfiÓÈ· Ó· Û˘ÌÌ·¯Â› ÌÂ
fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Ù˘ ¶‡Ï˘ ηÈ, ¤ÂÈÙ· ·fi ÙÔ˘˜
Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔ˘˜ ÂΛÓÔ˘˜ ·ÁÒÓ˜, ›‰Ú˘Û ÙÂÏÈο Ì ÂÚÈ‚fiËÙ· ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ¤Ó· Ó¤Ô ‚·Û›ÏÂÈÔ, ÙÔ ‰ÈÎfi Ì·˜

∞fi ÙÔ 12Ô ·ÈÒÓ·
ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠηÈ
ÌÈ· Ó¤· ÂÏÏËÓÈ΋
ÁÏÒÛÛ· ÛÙ· Â˙¿
Î·È ÛÙ· ¤ÌÌÂÙÚ·
¤ÚÁ·, ‚ÔËıÒÓÙ·˜
ÙËÓ ·Ó¿‰˘ÛË ÙÔ˘
Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
Ô˘ ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ
ÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi.
NETAFALLS/
SHUTTERSTOCK

[28]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ·fi οÔȘ ·fi ÙȘ ·Ú¯·›Â˜
ÙÔ˘ ÎÙ‹ÛÂȘ. ΔÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ ·˘Ùfi ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ˆ˜ Ô ÌfiÓÔ˜ Â›‰ÔÍÔ˜ ‰È¿‰Ô¯Ô˜ Ù˘
ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ Ô˘ ¤ÊıÈÓ ̤ڷ Ì ÙË Ì¤Ú·,
ˆ˜ Ô ÌfiÓÔ˜ Ì˘ÛÙ·ÁˆÁfi˜ ÙÔ˘ ÓÂfiÙÂÚÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. ∞fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ‰‡Ô
¿ÏÏÔÈ Û˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘, ·ÔÙÂÏ› ÛÙ·ıÂÚ¿ ¤Ó·Ó ·fi
ÙÔ˘˜ ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔ˘˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡˜ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ·˘Ù‹˜
·ÏÏ·Á‹˜ Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂ›Ù·È ·ÚÁ¿ ·ÏÏ¿ ·‰È¿ÎÔ·.
∞˘Ù¿ ÏÔÈfiÓ Â›Ó·È Ù· ¤ÚÁ· Ô˘ ÂÈÙ¤ÏÂÛÂ Ô Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, ·˘Ù¿ ϤÁÔÓÙ·È ÈÛÙÔÚÈΤ˜ ÂÓÙÔϤ˜, Î·È fi¯È ÔÈ
·ÚÔ‰ÈΤ˜ Î·È Ì¿Ù·È˜ ‹ ·‰È¿ÎÔ˜ ηٷÛÙÚÔÊÈΤ˜
ηٷÎÙ‹ÛÂȘ. ¡· ÁÈ·Ù› Ô Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ› ÈÛÙÔÚÈο ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ·fi ÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ· ̤¯ÚÈ
Û‹ÌÂÚ·.

∏ ÂÌÊ¿ÓÈÛË Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜
ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
ΔfiÙ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎÂ Î·È Ë ÁÏÒÛÛ· ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡.
∞fi ÙȘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ÂÚÈfi‰Ô˘˜ ÛÒıËÎ·Ó ÌfiÓÔ ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ·ÔÌÂÈÓ¿ÚÈ· Ù˘ ηıÔÌÈÏÔ˘Ì¤Ó˘ ÁÏÒÛÛ·˜, Ô˘
ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi Ï›Á˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Î·È ‰È¤ÊÂÚ·Ó ÌÂٷ͇
ÙÔ˘˜. °È· ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ·˘ÙÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ Â›Ó·È ·‰‡Ó·ÙÔÓ, ÌÂ
‚¿ÛË ·˘Ù¿, Ó· ··ÓÙËı› ÙÔ ÂÚÒÙËÌ· ·Ó ˘‹Ú¯Â ÛÂ
fiϘ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ Ì·˜ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÌÈ·
ÎÔÈÓ‹ ηıÔÌÈÏÔ˘Ì¤ÓË ÁÏÒÛÛ·, Î·È ·ÎfiÌË ÏÈÁfiÙÂÚÔ
ÔÈ· ‹Ù·Ó ·˘Ù‹ Ë ÁÏÒÛÛ·. ∞fi ÙÔ 12Ô ·ÈÒÓ· Î·È ÌÂÙ¿
ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó Í·ÊÓÈο ÔÏÏ¿ Â˙¿ Î·È ¤ÌÌÂÙÚ· ¤ÚÁ·
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÛÙ· ∂Ù¿ÓËÛ·, ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ, ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË, ÛÙËÓ ∫‡ÚÔ Î·È ÛÙË
ƒfi‰Ô. ŸÏ· ·˘Ù¿ Ù· ¤ÚÁ· ‰È·Ê¤ÚÔ˘Ó, Î·È ˆ˜ ÚÔ˜ ÙË
ÌÔÚÊ‹ Î·È ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ÂÚȯfiÌÂÓÔ, ·fi ÙËÓ ·Ú·ÎÌ·Ṳ̂ÓË ·Ú¯·›· ÂÏÏËÓÈ΋ ÛÙËÓ ÔÔ›· ÁÚ¿ÊÙËÎ·Ó Ù·
ÌÓËÌ›· Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ Ì·˜ ÊÈÏÔÏÔÁ›·˜. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜,
fï˜, Î·È ·˘Ù¿ ‰È·Ê¤ÚÔ˘Ó ÙÔ ›‰ÈÔ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ÌÂ
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ÂÎÚÔÛˆÔ‡Ó Ê·ÓÂÚ¿ ÌfiÓÔ Ù· ÙÔÈο
ȉÈÒÌ·Ù· ÙˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ ·˘ÙÒÓ.
∞˜ ÂÛÙÈ¿ÛÔ˘Ì ˆÛÙfiÛÔ ÁÈ· Ï›ÁÔ ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ Ì·˜ ÛÂ
¤Ó· ·fi ·˘Ù¿ Ù· ÌÓËÌ›· Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ Ì·˜ ÁÏÒÛÛ·˜, ÛÙ· ÏÂÁfiÌÂÓ· ÃÚÔÓÈο ÙˆÓ ÂÓ ƒˆÌ·Ó›· Î·È Ì¿ÏÈÛÙ·

ÂÓ Ùˆ ªˆÚ¤· ÔÏ¤ÌˆÓ ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ. Δ· ¯ÚÔÓÈο ·˘Ù¿
ÁÚ¿ÊÙËÎ·Ó Û ¤ÌÌÂÙÚÔ ÏfiÁÔ, ÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ·, ·fi οÔÈÔÓ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔ, Ô˘ ÁÂÓÓ‹ıËΠ·fi ÌËÙ¤Ú· ∂ÏÏËÓ›‰· Î·È ·Ù¤Ú· ºÚ¿ÁÎÔ. Δ¤ÙÔȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ ·fi ÂÈÌÂÈÍ›· ‹ Ì ‰ÈÏ‹ ηٷÁˆÁ‹ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ
ÔÏϤ˜ Î·È Ë ·Ú¯·›· Î·È Ë ÌÂ۷ȈÓÈ΋ Ì·˜ ÈÛÙÔÚ›·,
΢ڛˆ˜ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·. ∞˘ÙÔ‡˜ Ô˘
‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Ô ¶Ôχ‚ÈÔ˜ ÙÔ˘˜ ·ÔηÏ›
«ÌÈͤÏÏËÓ˜», ÂÓÒ Ô ™ÙÚ¿‚ˆÓ·˜ ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ˙Ô‡Û·Ó
ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· ∂ÏÏËÓÔÁ·Ï¿Ù˜ ‹ °·ÏÏÔÁÚ·ÈÎÔ‡˜ ηÈ
Ô £ÂÔÊ¿Ó˘ °ÔÙıÔÁÚ·ÈÎÔ‡˜. ∞ÏÏ¿ Î·È ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜
Ù˘ ΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ ÁÂÓÓ‹ıËÎ·Ó ÔÏÏ¿ ·È‰È¿ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Î·È Í¤ÓˆÓ, ȉȷ›ÙÂÚ· ÛÙÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜ ÙˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ
ÂȉÚÔÌÒÓ Î·È ÂÔÈ΋ÛˆÓ. ∞fi ·˘ÙÔ‡˜ fï˜ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÚËÙ¿ Ì ٷ ÂÒÓ˘Ì¿ ÙÔ˘˜ ÌfiÓÔ fiÛÔÈ «ÂÎ ƒˆÌ·›ˆÓ Á˘Ó·ÈÎÒÓ ÁÂÓÓËı¤ÓÙ˜ ÙÔȘ πÙ·ÏÔ›˜» (‰ËÏ·‰‹
ÙÔȘ ºÚ¿ÁÎÔȘ), ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó °·ÛÌÔ‡ÏÔÈ ‹
μ·ÛÌÔ‡ÏÔÈ. ΔÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ Û˘ÓıÂÙÈÎfi ÙÔ˘ ÔÓfiÌ·ÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡ Â›Ó·È Ê·ÓÂÚfi ‚¤‚·È· ÙÈ ÛËÌ·›ÓÂÈ, ÁÈ·Ù› ̤¯ÚÈ ÙË
ÛÙÈÁÌ‹ ·˘Ù‹ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÌÔ‡ÏÔ˜ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó Ô
ÓfiıÔ˜, Ë ÛËÌ·Û›· fï˜ ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘ Û˘ÓıÂÙÈÎÔ‡
·ÎfiÌË ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ‚ÚÂı›. ∞ÏÏ¿ Â·ÓÂÚ¯fiÌ·ÛÙ ÛÙ· ÃÚÔÓÈο ÙˆÓ ÔÏ¤ÌˆÓ ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ ÛÙÔ ªÔÚÈ¿ Î·È Ï¤ÌÂ
fiÙÈ ·˘Ù¿ Â›Ó·È ÁÂÌ¿Ù· ·fi ȉȈ̷ÙÈο ÛÙÔȯ›·, Ù·
ÔÔ›· ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· Ô Ï·fi˜ ¤¯ÂÈ ÛÙÔ ÛÙfiÌ· ÙÔ˘ ηÈ
·fi ÙȘ ‰‡Ô Ï¢ڤ˜ ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡, fiˆ˜: οıÔ˘ ÛÈÌ¿
¶·Ú›ÛÈ Ó· ÛÌ›ÌÔ˘, Û‡ÚÂÙ ÂȘ ÙÔÓ Ú›ÁÎË·, ¤ÛˆÛ ’˜ ÙÔ ¶·Ú›ÛÈ,
¢ÏÔÁ‹ıËΠÙÔ˘ ÁÈ·ÏÔ‡,
ÍÔ˘Ó, Â¿Óˆ ÌÔ˘ ÙÔ ¤ÚÓˆ, ÙËÓ Â˘ÏÔÁ‹ıËÎÂ,
ÓÔÂÌ‚Ú›Ô˘ ÂÁÒ ·Ùfi˜ ÌÔ˘, ·’ ·‡ÙÔ˘ ÏÈÌÈÒÓÔ˜, ’˜ ÙÔ ¤Ì· ÓÔÂÌ‚Ú›Ô˘,
ÙÔÓ, ÔÙ¤ ÙÔ˘ Î·È ÔÏÏ¿ ¿ÏÏ·. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ù¿, fiÏ· Ù·
ÁˆÁÚ·ÊÈο ÔÓfiÌ·Ù· ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙ· ÃÚÔÓÈο Ì ÙÔÓ
›‰ÈÔ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙÚfiÔ fiˆ˜ Î·È ÙÒÚ·, Ôχ Û˘¯Ó¿ ·ÏÏÔȈ̤ӷ, ·Ó Î·È ÔÈ ·Ú¯·›ÔÈ ÙÔ˘˜ Ù‡ÔÈ ÚÈÓ ·fi Ôχ
ηÈÚfi ηıÈÂÚÒıËÎ·Ó Â›ÛËÌ·: ∞ı‹Ó·, ∞Ó¿ÏÈ, μÔÛÙ›Ù˙·, °Ï·Ú¤ÓÙ˙·, Œ·ÎÙÔÓ, ∑ËÙÔ‡ÓÈ, £‹‚·, ∫·Ï·Ì¿Ù·,
∫ÔÚÊÔ›, ¶·Ï·È¿ ¶¿ÙÚ· Î.Ï.
∂›Ó·È ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ ÏÔÈfiÓ fiÙÈ ·˘Ùfi ÙÔ ¤ÚÁÔ, fiˆ˜
Î·È fiÏ· Ù· ˘fiÏÔÈ· Ô˘ ÌÓËÌÔÓ‡ıËÎ·Ó ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜, ÁÚ¿ÊÙËΠÛÙË ÁÏÒÛÛ· Ô˘ ÌÈÏÔ‡Û·Ó ÛÙË ¯ÒÚ·
Ù˘ ηٷÁˆÁ‹˜ ÙÔ˘. ¢È·Ê¤ÚÂÈ fï˜ ·fi ·˘Ù¿ ÛÙÔ ÂÍ‹˜
ÛËÌ›Ô, fiÙÈ Ë ÁÏÒÛÛ· ÙÔ˘ Û ÌÂÁ¿ÏÔ ‚·ıÌfi ÌÔÈ¿˙ÂÈ

ΔÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
ηٷχıËΠÔÚÈÛÙÈο ÙÔ 1453,
fiÙ·Ó ¤ÂÛÂ Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔ˘.

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [29]

ΔÔ›Ô Ù˘
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ÌÂ
ÙÔ fiÚÔ˜ ª·›Ó·ÏÔ.
∂›Ó·È ÈÛÙÔÚÈο
‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ Ë
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜
Î·È Ë ÓfiÙÈ· ™ÙÂÚ¿
Û˘Ó¤‚·Ï·Ó
ȉȷ›ÙÂÚ· ÛÙÔÓ
·ÁÒÓ· ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜
ÁÈ· ÙËÓ
·Ó·Á¤ÓÓËÛË
ÙÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜
Ô˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó
ÙËÓ ÙÒÛË
Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜.
RICHARD BAKER/
CORBIS/APEIRON

Ôχ Ì ·˘Ù‹ Ô˘ ÌÈÏ¿ÂÈ Û‹ÌÂÚ· fiÏÔ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜
Î·È Î¿ÔȘ ÊÔÚ¤˜ ۯ‰fiÓ Û˘Á¯¤ÂÙ·È Ì ·˘Ù‹. ∫¿ÔÈ·
Ï›Á· ·Ú·ı¤Ì·Ù· ı· Ì·˜ ›ÛÔ˘Ó, ÓÔÌ›˙ˆ, ÁÈ’ ·˘Ùfi4.

∏ ÁÏÒÛÛ· ÙˆÓ ÃÚÔÓÈÎÒÓ
ÙˆÓ ÂÓ ªˆÚ¤· ÔϤ̈Ó
ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ
√ Û˘ÁÁڷʤ·˜, ·¢ı˘ÓfiÌÂÓÔ˜ ÛÙÔÓ ·Ó·ÁÓÒÛÙË Î·È
ÛÙÔÓ ·ÎÚÔ·Ù‹ ÙÔ˘ Î·È ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·˜ Û ·˘ÙÔ‡˜ fiÛ·
ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÂÈ, ϤÂÈ:
∂È ÌÂÓ Ë͇ÚÂȘ ÁÚ¿ÌÌ·Ù·, Û˘¯Ó’ ·Ó·Á›ÓˆÛΤ Ù·,
∂È ‰Â Î·È Â›Û’ ·ÁÚ¿ÌÌ·ÙÔ˜, οıÔ˘ ÛÈÌ¿ ÌÔ˘, Ì¿ıÂ.

ŸÛÔ ÚÔ¯ˆÚ¿ÂÈ Ô ÏfiÁÔ˜, ÌÈÏÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÙÔÓ Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ
fiÚÔ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛË ··›ÙËÛ·Ó ÔÈ
ªÔÚ·˝Ù˜ ·fi ÙÔÓ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ, Ó· Ò˜ ‰È·Ù˘ÒÓÂÈ
ÙËÓ ÚfiÙ·Û‹ ÙÔ˘˜:
ΔÔ‡ÙÔ ˙ËÙÔ‡ÌÂÓ, ϤÁÔÌÂÓ, ÌÂı’ fiÚÎÔ˘ Ó· Ì·˜ ‹Û˘,
∂ÁÁڿʈ˜ Ó· ÙÔ ¤¯ˆÌÂÓ ÂÌ›˜ Î·È Ù· ·È‰È¿ Ì·˜Ø
∞fi ÙÔ˘ Ó˘Ó Î·È ¤ÌÚÔÛıÂÓ ºÚ¿ÁÎÔ˜ ÌË Ì·˜ ‚È¿ÛË
ΔËÓ ›ÛÙÈÓ Ì·˜ Ó’ ·ÏÏ¿ÍÔ˘ÌÂÓ Î·È ºÚ¿ÁÎÔÈ
Ó· ÁÂÓÔ‡ÌÂÓ.
∞˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘Ì fï˜ Ù· ·Ú·ı¤Ì·Ù·,
·Ú·Ï›ÔÓÙ·˜ ÙȘ ·ÊÔṲ́˜ ÁÈ· ÙȘ Ôԛ˜ ¤ÁÚ·„Â
Ô ÔÈËÙ‹˜:

[30]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ˘ ‰Â ÙÔ˘ ÕÚÁÔ˘˜ fiψ˜ Ë ¯ÒÚ· Ë ÌÂÁ¿ÏË
ª¤Û· ÂȘ οÌÔÓ Î›ÙÂÙ·È ˆ˜ Ù¤ÓÙ· ·ψ̤ÓË.
§ÔÈfiÓ, ηϤ ÌÔ˘ ·‰ÂÏʤ, Ù· ÚÔ‡¯· ÛÔ˘ ·˜ ‚Á¿ÏÔ˘Ó
¡’ ·Ï·ÊÚˆı‹ ÙÔ Î¿ÙÂÚÁÔÓ, Ó· ÙÔ Î·Ï·Ê·Ù›Ûˆ.
∂ÁÒ, ·‰ÂÏʤ, ·Ó Á‡Ú¢· Ó’ ·˘Í‹Ûˆ ÙËÓ ÙÈÌ‹ ÌÔ˘,
ΔÔÓ ÏÔ‡ÙÔ Î·È ÙËÓ ‰fiÍ·Ó ÌÔ˘, Ú¤ÂÈ Ó· Ì’ Â·ÈÓ‹ÙÂ.
…………………………¤ÛˆÛÂ ’˜ ÙÔ ¶·Ú›ÛÈØ
ΔÔÓ Ú‹Á·Ó ˇÚËÎÂÓ ÂΛ, ÂÔÚÙ‹Ó ÌÂÁ¿ÏËÓ Â›¯ÂØ
ΔËÓ Ï¤ÁÔ˘ÛÈ ¶ÂÓÙËÎÔÛÙ‹Ó, ÂÒÚÙ·˙ÂÓ Ô Ú‹Á·˜.
¡fiÛÙÈÌÔÓ ÙÔ˘ ÂÊ¿ÓËÎÂÓ, Ó· ÛÌ›ÍÔ˘Ó, Ó· ¯·ÚÔ‡ÛÈ,
∂‹Ú ÙËÓ Á˘Ó·›Î· ÙÔ˘, ÙËÓ Ú‹Á·ÈÓ·Ó ÂΛÓËÓ
∫·È ÂȘ ÙÔ ¶·Ú›ÛÈ ·fiÛˆÛ·Ó, ηϿ Û˘ÓÙÚÔÊÂ˘Ì¤ÓÔÈ
÷ڷ›˜ ÌÂÁ¿Ï·È˜ ¤ËηÓ, ˆ˜ ÙÒ¯Ô˘Ó ÔÈ ÚËÁ¿‰Â˜.
∫·È ϤÁÂÈ Ù˘, ÙÈ ÎÏ·›ÂȘ Â!, ÎÔÓÙ·›Û·;
§ÂÙÔ̤ÚÂÈ· ·fi
ÙÔȯÔÁÚ·Ê›· ÛÙË
‚·ÛÈÏÈ΋ Santa
Maria Novella
Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜,
Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ
¤ÊÈÔ˘˜
ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔ˘˜.
SANDRO VANNINI/
CORBIS/APEIRON

∞ÏÏ¿ ·˜ ¤ÚıÔ˘ÌÂ Î·È Û ÈÔ ÁÂÓÓ·›· ÏfiÁÈ·. ª‹ˆ˜ Ô
∫ÔÏÔÎÔÙÚÒÓ˘ Î·È Ô ∫·Ú·˚Ûο΢, ı¤ÏÔÓÙ·˜ Ó· ÚÔÙÚ¤„Ô˘Ó ÙÔ˘˜ Û˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘˜ Ó· ÔÚÌ‹ÛÔ˘Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ¯ıÚÔ‡, ‰ÂÓ ı· ÙÔ˘˜ ¤ÏÂÁ·Ó ۯ‰fiÓ Ù· ›‰È·
Ì ÙÔÓ ÔÏ¤Ì·Ú¯Ô ÙˆÓ ÃÚÔÓÈÎÒÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ ·Ó·ÊˆÓ›:
∂‰Ò ÂȘ ÙÔ‡Ù· Ù· ‚Ô˘Ó¿, ÂȘ ÙԇٷȘ ٷȘ ÎÏÂÈÛԇڷȘ,
fiÔ˘ ˘¿ÁÔÌÂÓ ÂÌ›˜, Â‰Ò Ì·˜ ·Ó·Ì¤ÓÂÈ.
¶·È‰È¿, Û˘ÓÙÚfiÊÔÈ, ·¿Óˆ ÙÔ˘˜……………………
™‹ÌÂÚÔÓ Ó’ ·Ôı¿ÓˆÌÂÓ ·ÚÔ‡ Ó· ÂÓÙÚ·Ô‡ÌÂÓ
ŸÏÔÈ ÌÂÙ’ ÂÌÔ‡ ‰Ú¿ÌÂÙ ·¿Óˆ ’˜ ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Ì·˜.
◊ Ì‹ˆ˜ ÎÈ ÂÌ›˜, Ô˘ ·ÔηÏԇ̷ÛÙ ÏfiÁÈÔÈ ÙÔ˘
¤ıÓÔ˘˜, ı· ϤÁ·Ì ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ÔÏÏ¿ ·fi fiÛ· ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙ· ·Ú·¿Óˆ ·Ú·ı¤Ì·Ù·; ¢ÂÓ ÙÔÏÌÒ Ó·
ˆ fiÙÈ ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ì ›Ûˆ˜ Î·È Ó· ÁÚ¿„Ô˘Ì οÔÈ·
fiˆ˜ ¤¯Ô˘Ó ·Ô‰Ôı› ÛÙ· ÔÈ‹Ì·Ù·. ∫·Ó›˜ fï˜ ‰ÂÓ
ı· ·ÚÓËı› ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ fiÙÈ Ë ÁÏÒÛÛ· ÙËÓ ÔÔ›· ÌÈÏÔ‡Û·Ó ÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ· ÔÈ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ Î·È ÔÈ ™ÙÂÚÂÔÏÏ·‰›Ù˜ ‹Ù·Ó Ë ‚¿ÛË Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ Ô˘ ÌÈÏ¿ÂÈ Î·È
ÁÚ¿ÊÂÈ Û‹ÌÂÚ· ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜.

√È ÂÚÈ¤ÙÂȘ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜
ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ‡ÎÔÏ· ÌÔÚ› Ó· ÂÍËÁËı›. 줂·È·,
fiϘ ÔÈ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛÙË ‰È·ÌfiÚʈÛË ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡: Î·È Ë ◊ÂÈÚÔ˜ Î·È Ë
£ÂÛÛ·Ï›· Î·È Ë ª·Î‰ÔÓ›· Î·È Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË

Ì·˙› Ì ÙË £Ú¿ÎË Î·È Ù· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜
Î·È Ù· ÓËÛÈ¿, ΢ڛˆ˜ Ù· æ·Ú¿, Ë ⁄‰Ú·, ÔÈ ™¤ÙÛ˜,
Î·È Ë ∫Ú‹ÙË, Ë ÔÔ›· ·‰È΋ıËΠÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi
fiÏ· Ù· ¿ÏÏ·. øÛÙfiÛÔ, ÂÍ›ÛÔ˘ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ Î·È ÔÈ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ¤Íˆ ·fi ÙÔÓ
πÛıÌfi, ÙÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜ Î·È Ù·
30 ÚÒÙ· ¯ÚfiÓÈ· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ·ÈÒÓ· Ô˘ ÊÙ¿ÓÂÈ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘, ¤Î·Ó·Ó ÙÔ˘˜ ÈÔ Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ÈÔ
ηÚÙÂÚÈÎÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÈÔ ¤Ó‰ÔÍÔ˘˜ ·ÁÒÓ˜ ÁÈ· ÙËÓ
ÔÏÈÙÈ΋ Ì·˜ ·Ó·Á¤ÓÓËÛË. √È ÂÚÈÔ¯¤˜ ·˘Ù¤˜, fiˆ˜
Î·È fiϘ ÔÈ ¿ÏϘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜, ‰ÂÓ ÂÁη٤ÏÂÈ„·Ó ÔÙ¤ ÙË ÌÂÁ¿ÏË ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿ Ù˘ ÔÚıfi‰Ô͢ ÌÔÓ·Ú¯›·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÂÓÒ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜
ÛÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÂΛÓÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ‰‹ÏˆÛ·Ó, ȉȈÙÈο ηÈ
‰ËÌfiÛÈ·, ÁÈ· ÔÈÔ ÛÎÔfi ÙÂÏÈο ˘¤ÌÂÓ·Ó Ì·ÚÙ‡ÚÈ·
ÁÈ· 500 ¯ÚfiÓÈ·. ∞ÏÏ¿, fiˆ˜ ‹Ù·Ó ÁÚ·Ì̤ÓÔ, Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ Î·È Ë ™ÙÂÚ¿ ∂ÏÏ¿‰· ¤ÁÈÓ·Ó, fiˆ˜ Î·È ·ÏÈ¿, ÙÔ ÚÔ‡ÚÁÈÔ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, ∂ÏÏ¿‰Ô˜ ¤ÚÂÈÛÌ·,
Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ¶›Ó‰·ÚÔ, ·ÔÙÂÏÒÓÙ·˜ ÙÔÓ ˘Ú‹Ó·
ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ‚·ÛÈÏ›Ԣ. ∞˘Ù¤˜ ¤ÁÈÓ·Ó ÙÔ Â›ÎÂÓÙÚÔ Ù˘ Ó¤·˜ ÔÏÈÙÈ΋˜ Î·È ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋˜ Ì·˜ ˙ˆ‹˜.
Ÿˆ˜ ¤¯Ô˘Ì ͷӷ› ¿ÏψÛÙÂ, «Ë ÁψÛÛÈ΋ ÂÓfiÙËÙ·
Â›Ó·È ‰˘Ó·Ù‹ ÌfiÓÔ fiÙ·Ó ÙÔ ¤ıÓÔ˜ ¤¯ÂÈ ¤Ó· ÔÏÈÙÈÎfi
Î·È ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi ΤÓÙÚÔ». ¢ÂÓ Â›Ó·È ÏÔÈfiÓ ¿ÍÈÔ ·ÔÚ›·˜ fiÙÈ Ë ÁÏÒÛÛ· ÙËÓ ÔÔ›· ÌÈÏÔ‡Û·Ó Î·È ¤ÁÚ·Ê·Ó ÔÈ
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ Î·È ÔÈ ™ÙÂÚÂÔÏÏ·‰›Ù˜ ÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ·
ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÙÂÏÈο ¿Óˆ Û fiÏ· Ù· ¿ÏÏ· ÙÔÈο ȉÈÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ¤ıÓÔ˘˜.
∫¿ÔÈ· ¿ÏÏË fï˜ ÂÚÈ¤ÙÂÈ· Ù˘ Ó¤·˜ Ì·˜ ÁÏÒÛÛ·˜ ÌÔÚ› Â›Û˘ Ó· ÙÚ·‚‹ÍÂÈ ÙËÓ È‰È·›ÙÂÚË ÚÔÛÔ¯‹ ·˘ÙÒÓ Ô˘ ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·È Ì ·Ó¿ÏÔÁ˜ ÌÂϤÙ˜
ÛÙË ¯ÒÚ· Ì·˜. ∫¿ı ÁÓÒÛÙ˘ Ù˘ Û‡Á¯ÚÔÓ˘ ÌÔÚÊ‹˜
ÙˆÓ ÓÂfiÙÂÚˆÓ Â˘Úˆ·˚ÎÒÓ ÁψÛÛÒÓ Û˘Ó‹ıˆ˜ ‰‡ÛÎÔÏ· -Î·È ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ηıfiÏÔ˘- ÌÔÚ› Ó· ηٷϿ‚ÂÈ Ù· ·Ú¯·ÈfiÙÂÚ· ΛÌÂÓ· ÙˆÓ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚˆÓ
·fi ·˘Ù¤˜ ÙȘ ÁÏÒÛÛÂ˜Ø ÙfiÛÔ ·Î·Ù¤ÚÁ·ÛÙ· Î·È ·Û‡ÌÌÂÙÚ· Î·È ·Î·Ï·›ÛıËÙ· Â›Ó·È ·˘Ù¿ Ù· ΛÌÂÓ·. ∂Âȉ‹
Ë ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ‰È·‰Â‰Ô̤ÓË ·fi ÙȘ ÁÏÒÛÛ˜ ·˘Ù¤˜
ÛÙË ¯ÒÚ· Ì·˜ Â›Ó·È Ë Á·ÏÏÈ΋, ÔÏÏÔ› ŒÏÏËÓ˜ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÂÈÛıÔ‡Ó ÁÈ’ ·˘Ùfi ·Ó ¿ÚÔ˘Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘˜
ÙȘ ·ÊËÁ‹ÛÂȘ Ô˘ ¤ÁÚ·„·Ó ÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ· ÁÈ· ÙËÓ
¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Ô Geoffroy de VilleHardouin, o Henri de Valenciennes Î·È Ô Robert de
Clary5. √È ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ ‰È·‚¿˙Ô˘Ó Ì ¢ÎÔÏ›· ηÈ
ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ì ¢¯·Ú›ÛÙËÛË Ù· ÃÚÔÓÈο ÙˆÓ ÂÓ
ªˆÚ¤· ÔÏ¤ÌˆÓ ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ ı· ·ÔÚÚ›„Ô˘Ó ·Ì¤Ûˆ˜
Ù· ·ÓÔ‡ÛÈ· Î·È ·Û·Ê‹ Á·ÏÏÈο ÔÈ‹Ì·Ù· Ù˘ ›‰È·˜
ÂÚÈfi‰Ô˘. °È·Ù› ¿Ú·ÁÂ, ÂÓÒ ÔÈ ¿ÏϘ ÁÏÒÛÛ˜ ÛÙÔ

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [31]

‰È¿ÛÙËÌ· ·˘Ùfi Ú˘ıÌ›ÛÙËÎ·Ó Î·È Â͈ڷ˝ÛÙËηÓ, ÌfiÓÔ Ë
Ó¤· ÂÏÏËÓÈ΋, ·Ó Î·È Â›¯Â ÈÔ Â˘ÁÂÓÈ΋ ηٿ ÎÔÈÓ‹
ÔÌÔÏÔÁ›· ηٷÁˆÁ‹, ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ Ú˘ıÌÈÛÙ› Û ÌÂÁ¿ÏÔ
‚·ıÌfi ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·; ∏ ·ÎÚÈ‚¤ÛÙÂÚË ·¿ÓÙËÛË ÙÔ˘
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘ ÂÚˆÙ‹Ì·ÙÔ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ù˘
ÔÏÈÙÈ΋˜ ÈÛÙÔÚ›·˜ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜. ∞˘Ùfi ÌfiÓÔ ı· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ì ‰Ò. ŒÁÈÓ·Ó Î·È ÛÙË ¯ÒÚ· Ì·˜ -Î·È ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó Ó· Á›ÓÔÓÙ·È Î·Ù¿ ηÈÚÔ‡˜- ÔÏϤ˜ ·ÍÈfiÏÔÁ˜
ÁÚ·ÌÌ·ÙÔÏÔÁÈΤ˜ Î·È ÊÈÏÔÏÔÁÈΤ˜ Û˘˙ËÙ‹ÛÂȘ ÁÈ· ÙËÓ
ηχÙÂÚË Ú‡ıÌÈÛË Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ Ì·˜. √È Û˘˙ËÙ‹ÛÂȘ
·˘Ù¤˜ ‚¤‚·È· ¤ÊÂÚ·Ó ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·, Ë ·Ï‹ıÂÈ· fï˜
Â›Ó·È fiÙÈ ÔÈ ÁÏÒÛÛ˜ ‰ÂÓ ‰È·ÌÔÚÊÒÓÔÓÙ·È ÌÂ Û˘˙ËÙ‹ÛÂȘ ·ÏÏ¿ Ì ·ÚÈÛÙÔ˘ÚÁ‹Ì·Ù·, Ù· ÔÔ›· Â›Ó·È Ù· ÌfiÓ·
Ô˘ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÂÈ‚ÏËıÔ‡Ó ÛÙËÓ ÂıÓÈ΋ Û˘Ó›‰ËÛË.
Δ¤ÙÔÈ· ·ÚÈÛÙÔ˘ÚÁ‹Ì·Ù·, Ì ٷ ÔÔ›· Â›Ó·È ÁÂÌ¿Ù˜ ÔÈ
ÁÏÒÛÛ˜ ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ÂıÓÒÓ ÙÔ˘˜ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘˜ ·ÈÒÓ˜,
‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ Ë ÁÚ·ÌÌ·ÙÔÏÔÁ›· ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡.
£· ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì ¤Ó· ·ÎfiÌË Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· Ô˘ Û˘Ó¿ÁÂÙ·È ·fi ÙÔ ÃÚÔÓÈÎfi Ô˘ Îڷٿ٠ÛÙ· ¯¤ÚÈ· Û·˜.

¶ÚÈÓ ·fi 50 ¯ÚfiÓÈ· ›¯Â ‰È·Ù˘Ì·ÓÈÛÙ› Û fiÏË ÙËÓ
∂˘ÚÒË fiÙÈ ÔÈ ÛÏ·‚ÈΤ˜ ÂȉÚÔ̤˜ Î·È ÂÔÈ΋ÛÂȘ ›¯·Ó ÂÍ·Ê·Ó›ÛÂÈ ·fi ÚÔÛÒÔ˘ °Ë˜, ΢ڛˆ˜ ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ̤۷ Î·È ¤Íˆ ·fi ÙÔÓ πÛıÌfi, ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ 6Ô Î·È ÛÙÔ 10Ô ·ÈÒÓ· Î·È fiÙÈ Ë ÁÏÒÛÛ·
Ô˘ ÌÈÏÈ¤Ù·È ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·˘Ù¤˜ ·fi ÙfiÙ ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ÂÈ‚Ï‹ıËΠ۠·˘Ù¤˜ ·fi ÙËÓ Î˘‚¤ÚÓËÛË Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Ì ÙÔÓ ÂίÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ.
ŸÏ· ·˘Ù¿ Ù· ÂÍÂÙ¿Û·Ì ·Ó·Ï˘ÙÈο Û ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ·
ÎÂÊ¿Ï·È·. ª¿ÏÈÛÙ·, ı›ÁÔÓÙ·˜ ·ÏÒ˜ ÙÔ ÁψÛÛÈÎfi ˙‹ÙËÌ·, ›¯·Ì ‹‰Ë ÂÈ fiÙÈ Ë ÁÏÒÛÛ· Ô˘ ÌÈÏÔ‡Û·Ó ÙÔ
13Ô ·ÈÒÓ· ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Î·È Ù˘ ™ÙÂÚ¿˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ηӤӷ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi. ΔÒÚ· ÏÔÈfiÓ Ô˘ Ô ·Ó·ÁÓÒÛÙ˘ Û¯ËÌ¿ÙÈÛ ÌÈ· ÂÈÎfiÓ· ÁÈ· ÙË ÁÏÒÛÛ· ·˘Ù‹ ·fi Ù· ÃÚÔÓÈο,
ÓÔÌ›˙Ô˘Ì fiÙÈ ‰ÂÓ ÙÔ˘ ·Ô̤ÓÂÈ Î·Ì›· ·ÌÊÈ‚ÔÏ›· fiÙÈ
·˘Ù‹ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Ô‡Ù ÂÈÛ·ÁfiÌÂÓË Ô‡Ù ÓÂÎÚ‹ ԇ٠ٯÓËÙ‹, ·ÏÏ¿ ÁÂÌ¿ÙË ˙ˆ‹ Î·È ¤ÓÙ·ÛË, ηÌÈ¿ ÊÔÚ¿ ηÈ
Ôχ ¢¯¿ÚÈÛÙË. ÕÏψÛÙÂ, ÔÙ¤ ‰ÂÓ ·ÚÓËı‹Î·Ì fiÙÈ
Ôχ ÛÏ·‚ÈÎfi ·›Ì· ΢ÎÏÔÊfiÚËÛ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ

[32]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Î·È ÛÙË ™ÙÂÚ¿ ∂ÏÏ¿‰·. ¶Ò˜ Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ fï˜ Ó·
·Ú·‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ ‰ÂÓ ¯Ù˘Ô‡Û·Ó ÂÏÏËÓÈΤ˜ ηډȤ˜
ÛÙ· ÛÙ‹ıË ÂÎÂ›ÓˆÓ ÙˆÓ ÁÂÓÂÒÓ, ÔÈ Ôԛ˜, fiÙ·Ó Â›‰·Ó
fiÙÈ Ô ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, ÌÂÙ¿ ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛË Ù˘ ÈÛÙÔÚÈ΋˜ ÙÔ˘ ÂÓÙÔÏ‹˜, ¿Ú¯ÈÛ ӷ ·Ú·ÎÌ¿˙ÂÈ,
¤ÛÂ˘Û·Ó Ó· ‰È·ÛÒÛÔ˘Ó fi,ÙÈ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ‰È·Ûˆı›
ÁÈ· Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ Ó¤Ô ÂÏÏËÓÈÎfi ÎfiÛÌÔ;

√È ÚÒÙ˜ ‰È¯fiÓÔȘ
ÙˆÓ ÂȉÚÔ̤ˆÓ

™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
ÙÌ‹Ì· ÙˆÓ
‚˘˙·ÓÙÈÓÒÓ
ÙÂȯÒÓ Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢.
ªÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË
Ù˘ ¶fiÏ˘ ·fi
ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜,
Ì ÚˆÙÔ‚Ô˘Ï›·
ÙÔ˘ μÔÓÈÊ·Ù›Ô˘,
ȉڇıËÎÂ
ÙÔ ÏÂÁfiÌÂÓÔ
‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢,
Ô˘ ÂÚÈÏ¿Ì‚·ÓÂ
ÙË ª·Î‰ÔÓ›·, ÙË
£ÂÛÛ·Ï›· Î·È ÙËÓ
΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·.
PANOS KARAPANAGIOTIS/
SHUTTERSTOCK

√È ºÚ¿ÁÎÔÈ, ·ÊÔ‡ Î˘Ú›Â˘Û·Ó Â‡ÎÔÏ· ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÓfiÌÈÛ·Ó fiÙÈ ı· ΢ڛ¢·Ó Ì ÙËÓ ›‰È· ¢ÎÔÏ›· ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜, ·ÏÏ¿ ÔÈ ÚÔÛ‰Ô˘ ÙÔ˘˜ ‰È·„‡ÛÙËηÓ. Δ· ·›ÙÈ· Ù˘ ·ÔÙ˘¯›·˜ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ÔÏÏ¿, ΢ڛˆ˜
fï˜ Ë ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ‰È¯fiÓÔÈ·. ∞˜ ÌËÓ Í¯¿ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ô
ÊÚ·ÁÎÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ı·Ï·ÛÛfi‚ÈÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Î·È ·fi ¤ıÓË Ù˘ ËÂÈÚˆÙÈ΋˜ ∂˘ÚÒ˘,
ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· Î·È Ù· Û¯¤‰È· ‹Ù·Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈο Î·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·ÓÙ›ıÂÙ· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. ∂ÎÙfi˜ ·fi
·˘Ùfi, Ô ËÂÈÚˆÙÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ·fi
°¿ÏÏÔ˘˜, ·ÏÏ¿ Î·È ·fi °ÂÚÌ·ÓÔ‡˜ Î·È πÙ·ÏÔ‡˜. ™ÙÚ·ÙËÁfi˜ fiÏ˘ Ù˘ Âȯ›ÚËÛ˘ ‹Ù·Ó Ô πÙ·Ïfi˜ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ Ô
ªÔÌÊÂÚÚ·ÙÈÎfi˜ Î·È ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÔÚ›ÛÙËÎÂ Ô ÎfiÌ˘ Ù˘
ºÏ¿Ó‰Ú·˜ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜. √ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ Û˘Á¯¿ÚËΠÙÔ Ó¤Ô
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Î·È ÙÔÓ Ù›ÌËÛ fiÛÔ ÌÔÚÔ‡ÛÂ, ·ÏÏ¿ ‹Ù·Ó
‰‡ÛÎÔÏÔ Ó· ÌË ÓÈÒıÂÈ ·Á·Ó¿ÎÙËÛË, ÁÈ·Ù›, ÂÓÒ ¤ÚÂÂ,
ηٿ ÎÔÈÓ‹ ÔÌÔÏÔÁ›·, Ó· ÛÙÂÊı› Ô ›‰ÈÔ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜,
ÙÔ ÛÙ¤ÌÌ· ·ÔÓÂÌ‹ıËΠ۠¿ÏÏÔÓ. ΔÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ‹Ù·Ó
Ó· ÚÔ·„Ô˘Ó ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡ ·ÌÔÈ‚·›Â˜ ˘fiÓÔȘ ηÈ
ÔÏϤ˜ ‰˘ÛÎÔϛ˜.
™ÙËÓ ·Ú¯‹, ÁÈ· Ó· ·ÔηٷÛÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÙÈÌ‹ ÙÔ˘ μÔÓÈÊ·Ù›Ô˘ Ô˘ ›¯Â ÚÔÛ‚ÏËı›, ÙÔ˘ ˘ÔÛ¯¤ıËÎ·Ó fiÏ·
Ù· ‰¿ÊË ¤Ú· ·fi ÙÔ μfiÛÔÚÔ, ‰ËÏ·‰‹ fiϘ ÙȘ Â·Ú¯›Â˜ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜ Ô˘ ηÙ›¯Â ·ÎfiÌË Ô ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, Î·È ÂÈϤÔÓ ÙËÓ ∫Ú‹ÙË. ªÂÙ¿ ÙË
ÛÙ¤„Ë ÙÔ˘ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˘, Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ‰‹ÏˆÛ fiÙÈ, ·ÓÙ›
ÁÈ· ÙȘ ·ÛÈ·ÙÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜, ÚÔÙÈÌÔ‡Û ӷ ¿ÚÂÈ ÙË
ª·Î‰ÔÓ›·, ÙË £ÂÛÛ·Ï›· Î·È ÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·, ÌÂ
ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. ∏ ·ÓÙ·ÏÏ·Á‹ ·˘Ù‹ ‰ÂÓ
Û˘Ó¤ÊÂÚ ÙÔÓ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ÚÔÙÈÌÔ‡Û ӷ ÙÔÓ
¯ˆÚ›˙ÂÈ Ë ı¿Ï·ÛÛ· ·fi ÙÔÓ ÈÛ¯˘Úfi ÂΛÓÔ ·ÓÙ›·ÏÔ.
ΔÂÏÈο, fï˜, ÂÓ¤‰ˆÛÂ Î·È Û˘ÌÊÒÓËÛ ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÙ·ÏÏ·Á‹. ŸÌˆ˜, ·ÊÔ‡ Ô μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜ ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›ÁÔ ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ÁÈ· Ó· ηٷÎÙ‹ÛÂÈ ÙË £Ú¿ÎË, Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜,
Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â Ì›ÓÂÈ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÁÈ· Ó· ÙË Ê˘Ï¿ÂÈ Ì·˙› Ì ÙÔÓ ¢¿Ó‰ÔÏÔ Î·È ÙÔÓ
ÎfiÌË ÙˆÓ μÏÂÛÛÒÓ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ, ˘ÔÙ‡ıËΠfiÙÈ Ô

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ۯ‰›·˙ ӷ ηٷϿ‚ÂÈ Î·È ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. ∂Í·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡, ÂΉËÏÒıËΠ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜
ÂÌʇÏÈ· ‰È·Ì¿¯Ë, ÙËÓ ÔÔ›· Ô ¢¿Ó‰ÔÏÔ˜ ¤Û¢Û ӷ
ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ ÌÂ Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi, Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1204 Î·È Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô Âȉ›ˆÍ ٷ˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ó· ·˘Í‹ÛÂÈ Ù· ÔʤÏË Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÌÂ
ÙÔ Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi ·˘ÙfiÓ È‰Ú‡ıËΠÙfiÙÂ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÙÔ ÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ
‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ÙÔ ÔÔ›Ô ‹Ù·Ó ۯ‰fiÓ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ, ÁÈ·Ù› Û˘Ó‰ÂfiÙ·Ó Ì ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ì ¤Ó·Ó
Ôχ ¯·Ï·Úfi ‰ÂÛÌfi ˘ÔÙ¤ÏÂÈ·˜. ∂ÈϤÔÓ, ÂÚÈÏ¿Ì‚·ÓÂ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ·Ú¯È΋ ÂÈı˘Ì›· ÙÔ˘ μÔÓÈÊ·Ù›Ô˘,
ÔÏfiÎÏËÚË ÙË ª·Î‰ÔÓ›·, ÙË £ÂÛÛ·Ï›· Î·È ÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜
∂ÏÏ¿‰·. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ·Ú·¯ÒÚËÛ ÙËÓ
∫Ú‹ÙË Ì ÌÈÎÚ‹ ¯ÚËÌ·ÙÈ΋ ·Ô˙ËÌ›ˆÛË ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·¤ÎÙËÛ·Ó, ÙȘ ÈÔ ÚfiÛÊÔÚ˜ ÁÈ· ÂÌfiÚÈÔ
ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘ ˘fiÏÔÈÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ·ÊÔ‡ ‹Ú·Ó fiÏ· Ù·
ÓËÛÈ¿, ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÔÏϤ˜ ·Ú·ÏȷΤ˜ Î·È ËÂÈÚˆÙÈΤ˜ fiÏÂȘ, ÂÓÒ ÙÔ ÌÂÚ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÛÙ· ı¤Ì·Ù· Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜
Î·È ÛÙË £Ú¿ÎË. √È ∂ÓÂÙÔ› ÔÈÎÂÈÔÔÈ‹ıËÎ·Ó ·ÎfiÌË Î·È
ÙÔ ÌÈÛfi ÙÌ‹Ì· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ŒÙÛÈ, Ô ¢¿Ó‰ÔÏÔ˜, ¤¯ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ Û ·˘Ù‹, ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ıˆÚËı› ˆ˜ Û˘Ó¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ·ÊÔ‡, ÛÙË
‰È·ÓÔÌ‹ ÙˆÓ ·ÍÈˆÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙˆÓ ÚÔÓÔÌ›ˆÓ Ù˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ Ô˘ ·˘Ùfi˜ ¤Î·ÓÂ, Ô ∂ÓÂÙfi˜ ‰Ô‡Î·˜
‹Ú ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË Î·È ÙÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi ·Í›ˆÌ· Ó·
ÊÔÚ¿ ÎfiÎÎÈÓ· ¤‰ÈÏ·. ∞Ú¯Èο ÏÔÈfiÓ ÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ‰È·ÈÚ¤ıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ηٷÎÙËÙ¤˜ Ù˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û¿˜
ÙÔ˘ Û ÙÚ›· ‚·ÛÈο ÙÌ‹Ì·Ù·: ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ, ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·
Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ Î·È ÙÔ ÙÌ‹Ì· ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ, ÁÈ· ÙËÓ ¤ÎÙ·ÛË ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÌÔÚԇ̠ӷ ¤¯Ô˘ÌÂ
οÔÈ· ÂÈÎfiÓ· ·fi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Ô ¢¿Ó‰ÔÏÔ˜ ·ÔηϤÛÙËΠ·ÚÈÔ˜ ÙÔ˘ ÙÂÙ·ÚÙËÌÔÚ›Ô˘ Î·È fiÁ‰ÔÔ˘ Û‡Ì·ÓÙÔ˜ ÙÔ˘ ڈ̷˚ÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.
ŸÈ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ÙÌËÌ¿ÙˆÓ ‹Ù·Ó ‹
Ôχ ¯·Ï·Ú¤˜ ‹ ȉȷ›ÙÂÚ· ÂÚ›ÏÔΘ. ∂ÎÙfi˜ fï˜ ·fi
·˘Ùfi, ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Î·È Ë ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ‰È·ÈÚÂıÔ‡Ó ¿ÏÈ Î·È Ó· ˘ԉȷÈÚÂıÔ‡Ó
Û ÔÏϤ˜ ¿ÏϘ ‰Â˘ÙÂÚ‡ԢÛ˜ Î·È ÙÚÈÙ‡ԢÛ˜ ËÁÂÌÔӛ˜, ÔÈ Ôԛ˜ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·Ó Ì ÙȘ ΢ڛ·Ú¯Â˜ ËÁÂÌÔӛ˜ Ì ‰ÂÛÌÔ‡˜ Ï›ÁÔ Ôχ ¯·Ï·ÚÔ‡˜.
∞˘Ùfi Û˘Ó¤‚·ÈÓ ÁÈ·Ù› ÔÈ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔÈ ·fi fiÏË ÙËÓ È‰È·›ÙÂÚ· ÈηӋ ÂÏÏËÓÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË ‹Ú·Ó ÌfiÓÔ ÙÔ˘˜ Ù›ÙÏÔ˘˜ ÙˆÓ ·ÍÈˆÌ¿ÙˆÓ (‰ÂÛfiÙ˘, Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜,
ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˜ Î.Ï.) Î·È ÙË ¯Ú‹ÛË Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜
ÁÏÒÛÛ·˜ -ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ- ÛÙȘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈΤ˜

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [33]

[34]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ÂÎÎÏËÛ›·
Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜
ÛÙȘ º¤ÚÚ˜,
ÎÙ›ÛÌ· ÙÔ˘
12Ô˘ ·ÈÒÓ·.
∞̤ۈ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ
·Ó·ÁfiÚÂ˘Û‹ ÙÔ˘
ˆ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·,
Ô μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜
η٤ÎÙËÛ ÙË
£Ú¿ÎË, ÛÙ·
̤۷ ÙÔ˘ 1204.
VANNI ARCHIVE/
CORBIS/APEIRON

ÛÊÚ·Á›‰Â˜ Î·È ˘ÔÁڷʤ˜. ŸÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙ· ˘fiÏÔÈ·,
‰È¤Ú·Í·Ó ÙÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi Ï¿ıÔ˜ Ó· ÂÈÛ·Á¿ÁÔ˘Ó ÛÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹ ÙÔ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÈÎfi Û‡ÛÙËÌ· Ô˘ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡ÛÂ
ÙfiÙ ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË. ∞Ó·ÊÂÚfiÌ·ÛÙ ÛÙÔ ÔÏ˘·Ú¯ÈÎfi ÂΛÓÔ ÔÏ›ÙÂ˘Ì·, ÛÙÔ ÔÔ›Ô Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ΢‚ÂÚÓ¿
ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· ÌfiÓÔ ÌÈÎÚfi ÙÌ‹Ì· Ù˘ ¯ÒÚ·˜,
ÂÓÒ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ˘fiÏÔÈÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Â›Ó·È ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜
ÔÏÏÒÓ ¿ÏÏˆÓ ‰Â˘ÙÂÚÔÎÏ·Û¿ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
‹ Â›Ó·È ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔÈ ·fi ·˘ÙfiÓ ‹ Â›Ó·È ÂÍ›ÛÔ˘ ·Ó›Û¯˘ÚÔÈ, ηıÒ˜ ¤¯Ô˘Ó ÛÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯fi ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜, ÂÏ¿¯ÈÛÙ·
˘ÔÙ·ÎÙÈÎÔ‡˜ ˘ÔÙÂÏ›˜.

∏ ÙfiÓˆÛË ÙÔ˘ ÂıÓÈÎÔ‡
ÊÚÔÓ‹Ì·ÙÔ˜ ÛÙËÓ ∞Û›·
∞ÊÔ‡ ÏÔÈfiÓ Ú‡ıÌÈÛ·Ó Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ fiÛ· ·ÊÔÚÔ‡Û·Ó Û˘ÓÔÏÈο ÙË ÌÂÏÏÔÓÙÈ΋ ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Âȯ›ÚËÛ·Ó Ó· ÙÔ Î·Ù·ÎÙ‹ÛÔ˘Ó. ¶ÚÒÙ· ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ÁÈ· ÙÔ˘˜ ·ÁÒÓ˜ Ô˘
¤Î·ÓÂ Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜ ÁÈ· Ó· ηٷÎÙ‹ÛÂÈ
ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ∞Û›·˜, ·ÊÔ‡ ÂÚ›Ô˘ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘
1204 ¤ÁÈÓ ·ÚÈÔ˜ Ù˘ £Ú¿Î˘. °È’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÎÔfi
¤ÛÙÂÈÏ ÂΛ ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘
¡ÔÂÌ‚Ú›Ô˘. ∂ÚfiÎÂÈÙÔ fï˜, ÙfiÙÂ, Ó· ÚÔ·„Ô˘Ó

·ÍÂ¤Ú·ÛÙ˜ ‰˘ÛÎÔϛ˜. ª¤¯ÚÈ ÙÔ ÛËÌÂ›Ô ·˘Ùfi ÌÈÏ‹Û·Ì ÁÈ· Ù· ÂÌfi‰È· Ô˘ Û˘Ó¿ÓÙËÛ·Ó Î·È ı· Û˘Ó·ÓÙÔ‡Û·Ó ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ÏfiÁˆ ÙˆÓ ÂÛˆÙÂÚÈÎÒÓ ÙÔ˘˜ ‰È·ÈÚ¤ÛˆÓØ ÙÒÚ· fï˜ ›¯·Ó Ó· ·ÓÙÈÎÚÔ‡ÛÔ˘Ó ¿ÏÏÔ, ÊÔ‚ÂÚfiÙÂÚÔ ÂÌfi‰ÈÔ: ÙËÓ ÙfiÓˆÛË ÙÔ˘ ÂıÓÈÎÔ‡ ÊÚÔÓ‹Ì·ÙÔ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ™ÙËÓ ·Ú¯‹ ÔÈ ÂȉÚÔÌ›˜ Ê·ÓÙ¿ÛÙËÎ·Ó fiÙÈ Ì ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ¤ÁÈÓ·Ó Î‡ÚÈÔÈ ÔÏfiÎÏËÚÔ˘ ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· fi¯È ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ fiˆ˜
‹Ù·Ó fiÙ·Ó ‹Úı·Ó ÁÈ· Ó· ÙÔ Î·Ù·ÎÙ‹ÛÔ˘Ó, ·ÏÏ¿ fiˆ˜
‹Ù·Ó ÛÙËÓ ·ÎÌ‹ ÙÔ˘ 6Ô˘ ·ÈÒÓ· ‹ ·ÎfiÌ· Î·È ÛÙËÓ
·ÎÌ‹ ÙÔ˘ 10Ô˘ ·ÈÒÓ·. ∂Âȉ‹ ‰ÂÓ ·ÚÎÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙ·
‰¿ÊË Ô˘ ηÙ›¯·Ó ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÙÔ 1204, ¤‚·Ï·Ó
ÎÏ‹ÚÔ ÁÈ· ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ ª‹‰ˆÓ Î·È ÙˆÓ ¶¿ÚıˆÓ,
ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ Î·È ÙˆÓ ∞Ú¿‚ˆÓ, ÊÈÏÔÓÈÎÒÓÙ·˜ ÌÂٷ͇
ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙÔ πÎfiÓÈÔ Î·È ÙËÓ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ· Î·È ·ÁÔÚ¿˙ÔÓÙ·˜ Î·È Ô˘ÏÒÓÙ·˜ Û ‰ËÌÔÚ·Û›· ·˘Ù¤˜ ÙȘ fiÏÂȘ
Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ¿Ú· Ôχ Ì·ÎÚÈ¿. ΔÔ Ï¿ıÔ˜ ÂÎÂ›ÓˆÓ ‚¤‚·È· ÂÍËÁÂ›Ù·È ¤ˆ˜ ¤Ó· ‚·ıÌfi, ÏfiÁˆ Ù˘ ¤ÏÏÂȄ˘ ‰ÈÔÚ·ÙÈÎfiÙËÙ·˜. ∞ÏÏ¿ ÙÈ Ó· ÂÈ Î·Ó›˜ ÁÈ’ ·˘ÙÔ‡˜
ÙÔ˘˜ ÓÂfiÙÂÚÔ˘˜ ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ·Ó Î·È ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó Ôχ ηϿ ÙËÓ ÂÈΛÌÂÓË ·Ó¿ÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, ÙÔÓ Î·Ù·‰Èο˙Ô˘Ó ·fi ÙfiÙ Û ı¿Ó·ÙÔ, ϤÁÔÓÙ·˜ ÁÈ· Ì·˜ ·˘Ùfi Ô˘ ›Â Ô £ÂfiÎÚÈÙÔ˜:

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [35]

ŒÏÈ˙·Ó ÛÙË ˙ˆ‹, ¤ı·ÈÓ·Ó ¯ˆÚ›˜ ÂÏ›‰·.
ΔÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ Ë Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· ÂȂ‚·›ˆÛÂ
·˘Ùfi Ô˘ ›Â Ô ∫ÔÚ‡‰ˆÓ·˜ ·Ì¤Ûˆ˜ ÚÈÓ ·fi ÙÔÓ
ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ ÛÙ›¯Ô Î·È ·Ì¤Ûˆ˜ ¤ÂÈÙ· ·fi ·˘ÙfiÓ.
£¿ÚÚÔ˜ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È, ʛϠμ¿ÙÙÂ, ÙÔ ·‡ÚÈÔ ı· ¤ÚıÂÈ
ÁÚ‹ÁÔÚ· ηχÙÂÚÔ.
∫·È Ô ¢›·˜ ¿ÏÏÔÙ ¤¯ÂÈ Í·ÛÙÂÚÈ¿ ÎÈ ¿ÏÏÔÙ ‚Ú¤¯ÂÈ.
∞Ó Î·È Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î˘ÚȇıËΠÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘
·ÓÈηÓfiÙËÙ·˜ ÙˆÓ ∞ÁÁ¤ÏˆÓ, ·Ó Î·È ÔÏϤ˜ Â·Ú¯›Â˜
-›Ù ÁÈ·Ù› ·Ôı·ÚÚ‡ÓıËÎ·Ó ·fi ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·˜ ›Ù ÁÈ·Ù› ˘¤ÊÂÚ·Ó Ù· ¿Ó‰ÂÈÓ· ·fi ÙȘ
ηٷ¯Ú‹ÛÂȘ Ù˘ ÎÂÓÙÚÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘- ·Ú·‰fiıËÎ·Ó Û¯Â‰fiÓ ·Ì·¯ËÙ›, Û ÔÏϤ˜ ¿ÏϘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ
ÂÏÏËÓÈÎfi ·›ÛıËÌ· Úfi‚·ÏÏ Â›ÌÔÓË ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË ÛÙËÓ
ͤÓË Î˘ÚÈ·Ú¯›·. ŸÛÔ ÌÂÁ¿ÏË Î·È ·Ó ‹Ù·Ó Ë ˘ÏÈ΋ ·Ú·ÎÌ‹ Ô˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛÂ, Ô ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜
‰È·ÙËÚÔ‡Û ·ÎfiÌ· ‰˘Ó·Ùfi ÙÔ ·›ÛıËÌ· Ù˘ ·ÊÔÛ›ˆÛ˘ ÛÙËÓ ·ÙÚÔ·Ú¿‰ÔÙË ıÚËÛΛ·, ÂÓÒ Ô ÚfiÛÊ·Ù·
‰ËÌÈÔ˘ÚÁË̤ÓÔ˜ Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, ·Ó Î·È ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó
·ÎfiÌË ÛÙÔ ÍÂΛÓËÌ¿ ÙÔ˘, ¿Ú¯ÈÛ ӷ ·ÔÎÙ¿, ÂÎÙfi˜
·fi ÙÔ ÈÂÚfi ÂΛÓÔ ·›ÛıËÌ·, Î·È ¤Ó· ¿ÏÏÔ, ÂÍ›ÛÔ˘
ÈÛ¯˘Úfi, ÙË Û˘Ó›‰ËÛË Ù˘ ȉȷ›ÙÂÚ˘ ÂıÓÈ΋˜ ˘fiÛÙ·Û˘. ŒÙÛÈ, Ù· ηٿÏÔÈ· ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ÛÙËÓ ∞Û›· Î·È ÔÈ ··Ú¯¤˜ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ·ÓÙÈÙ¿¯ıËÎ·Ó Î·ÚÙÂÚÈο ÛÙÔ˘˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ ÂΛÓÔ˘˜ Ô˘ ›¯·Ó
ÙËÓ ·Í›ˆÛË Ó· ηٷÛÙÚ¤„Ô˘Ó ÙË ıÚËÛ΢ÙÈ΋, ÙËÓ
ÔÏÈÙÈ΋ Î·È ÙËÓ ÂıÓÈ΋ Ì·˜ ÔÓÙfiÙËÙ·.
ŸÙ·Ó Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ¤Ú·ÛÂ
ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, Û˘Ó¿ÓÙËÛ ÂΛ ÁÂÓÓ·›Ô Î·È ÈηÓfi
·ÓÙ›·ÏÔ, ÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ §¿ÛηÚË. ΔÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ §¿ÛηÚË ÙÔÓ Â›‰·Ì ӷ ·Ó·ÁÔÚ‡ÂÙ·È ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÙË
ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ÔÈ Â¯ıÚÔ› ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ‹‰Ë ̤۷ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ΔÔÓ Â›‰·Ì Â›Û˘ Ó· ÚÔÛ·ı› Ì¿Ù·È· Ó· ›ÛÂÈ ÙÔ Ï·fi Î·È ÙÔ˘˜ ÌÈÛıÔÊfiÚÔ˘˜ Ó· ÛÒÛÔ˘Ó ÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·, Ë ÔÔ›· ÌÔÚÔ‡Û ·ÎfiÌË Ó·
Ûˆı›, Î·È Ó· ˘Ô¯ˆÚ› ·ÂÏÈṲ̂ÓÔ˜ ÛÙËÓ ·¤Ó·ÓÙÈ
ÌÂÁ¿ÏË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ. ∂Λ ‚ڋΠÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ ª·Áηʿ, Ô˘ ÌfiÏȘ ›¯Â ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÛÙË ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ·, ÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ °·‚Ú¿, ¿Ú¯ÔÓÙ· ÛÙËÓ ∞ÌÈÛfi
Î·È ÛÙËÓ ¶·ÊÏ·ÁÔÓ›·, Î·È ÙÔÓ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔ ª·ÓÔ˘‹Ï ª·˘ÚÔ˙Ô‡ÌË, Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘ ™ÂÏÙ˙ԢΛ‰Ë ∫·˚¯ÔÛÚÔ‡ ∞′, Ó· ΢Úȷگ›, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎÒÓ
ÛÙÚ·ÙÂ˘Ì¿ÙˆÓ, Û fiÏË ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Á‡Úˆ ·fi ÙÔ ª·›·Ó‰ÚÔ ÔÙ·Ìfi. √ §¿ÛηÚ˘, ÁÈ· Ó· ·ÔʇÁÂÈ ÙË Û‡ÁÎÚÔ˘ÛË Ì ÙÔ˘˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜, ‰ÂÓ

·Ó¤Ï·‚ ·Ì¤Ûˆ˜ ÙÔ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ·Í›ˆÌ·. ∞ÏÏ¿
ÂÚÈÛÙÔȯÈṲ̂ÓÔ˜ ÛÙËÓ ¶ÚÔ‡Û· ·fi ÙÔ˘˜ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˘˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘Ôϛ٘ ÚfiÛÊ˘Á˜ Î·È ·Ó·ÁÓˆÚÈṲ̂ÓÔ˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ·Ú¯Èο ·ÏÒ˜ ˆ˜ ‰ÂÛfiÙ˘, ·ÊÂÓfi˜ ·ÓÙÈÙ¿¯ıËΠÛÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Î·È ·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ ÚÔÛÂÙ·ÈÚ›ÛÙËΠϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔÓ ª·Áηʿ Î·È ÙÔÓ ª·˘ÚÔ˙Ô‡ÌË. ™Â Ì¿¯Ë ÂÎ ·Ú·Ù¿Íˆ˜ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ÔÙ¤ Ó·
ÓÈ΋ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. øÛÙfiÛÔ, ·Ó Î·È ÙÔÓ ÓÈÎÔ‡Û·Ó,
Â¤ÌÂÓ ӷ ·ÓÙÈÛÙ¤ÎÂÙ·È Ì ÙËÓ ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍË ÙÔ˘ ÂÍ›ÛÔ˘
ÁÂÓÓ·›Ô˘ ·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘, ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ §¿ÛηÚË, ̤¯ÚȘ
fiÙÔ˘, ÙÔÓ ∞Ú›ÏÈÔ ÙÔ˘ 1205, ¿Û¯Ë̘ Âȉ‹ÛÂȘ ·fi ÙËÓ
∂˘ÚÒË ·Ó¿ÁÎ·Û·Ó ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Ó· ÛÙ›ÏÔ˘Ó ÂΛ ÙÔ
ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi ̤ÚÔ˜ Ù˘ ‰‡Ó·Ì‹˜ ÙÔ˘˜. ΔfiÙÂ, ·ÊÔ‡ ·Ó·ı¿ÚÚËÛ οˆ˜, ·Ó¿ÁηÛ ÙÔÓ ª·Áηʿ Ì ÙË ‚›·, ÂÓÒ
ÙÔÓ ª·˘ÚÔ˙Ô‡ÌË Ì ÙËÓ ÂÈıÒ, Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó ÙËÓ
΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘. ΔÔ 1206, ·ÊÔ‡ Û˘Ó‹Ïı ÛÙË ¡›Î·È· ÌÂÁ¿ÏË Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Î·È ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ, ·Ó·ÎËÚ‡¯ıËΠ·Ì¤Ûˆ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ Î·È ÛÙ¤ÊıËΠ·ÓËÁ˘ÚÈο ·fi ÙÔ Ó¤Ô ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
ªÈ¯·‹Ï ¢′ ÙÔÓ ∞˘ÙÔÚÈ·Ófi, ÁÈ·Ù› Ô πˆ¿ÓÓ˘ Ô ∫·Ì·ÙËÚfi˜, ·ÊÔ‡ ‰È¤Ê˘Á ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË ÛÙÔ ¢È‰˘ÌfiÙÂȯÔ,
›¯Â ·Ú·ÈÙËı› ·fi ÙÔ ·Í›ˆÌ¿ ÙÔ˘.
ªÂ ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ È‰Ú‡ıËÎÂ Ó¤Ô ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, ÙÔ ÔÔ›Ô Ï›ÁÔ
·ÚÁfiÙÂÚ· ÂÂÎÙ¿ıËΠ۠fiÏ· Ù· ‰˘ÙÈο ·Ú¿ÏÈ·, ·fi
ÙË ¡›Î·È· Î·È ÙËÓ ¶ÚÔ‡Û· ̤¯ÚÈ ÙÔ ¡ÂfiηÛÙÚÔ, ÙË
™Ì‡ÚÓË, ÙËÓ ŒÊÂÛÔ, ÙË ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ· Î·È Ù· ÎÔÓÙÈÓ¿
ÓËÛÈ¿.
ΔËÓ ÂÓ‰Ô¯ÒÚ· ηÙ›¯·Ó ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ, ÂÓÒ ÛÙ· ‚ÔÚÂÈÔ·Ó·ÙÔÏÈο ·Ú¿ÏÈ· ȉڇıËΠÛÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ· ¿ÏÏÔ
ÎÚ¿ÙÔ˜ ·fi ÙÔÓ ÂÁÁÔÓfi ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ ∫ÔÌÓËÓÔ‡,
ÙÔÓ ∞ϤÍÈÔ ∞′. °È· ÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË Î·È ÙËÓ ¤ÎÙ·ÛË
·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÙÔ ÔÔ›Ô Û¯ËÌ·Ù›ÛÙËΠٷ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙˆÓ ∞ÁÁ¤ÏˆÓ, ‹Ú·ÌÂ
·ÊÔÚÌ‹ Ó· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ÌÈ· ¿ÏÏË ÊÔÚ¿. ∞fi ÙfiÙ Ô
∞ϤÍÈÔ˜ ∞′ ·¤ÎÙËÛ ÂÈϤÔÓ Î·È ÙËÓ ∞ÌÈÛfi Î·È ÙËÓ
Δ·˘ÚÈ΋ ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ. ŒÙÛÈ, ÔÈ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ Ù˘
ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜ ‰È·ÈÚ¤ıËÎ·Ó Û ‰‡Ô ÌÂÁ¿Ï˜ ËÁÂÌÔӛ˜.
ΔÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ Â›Ó·È fiÙÈ, ·ÓÙ› Ó· Û˘ÓÂÚÁ·ÛÙÔ‡Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙÔ˘ ÎÔÈÓÔ‡ ¯ıÚÔ‡, ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Û ‰È·Ì¿¯Ë. √È ‰˘Ó¿ÌÂȘ Ì¿ÏÈÛÙ· Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, ·ÊÔ‡
‰¤¯ÙËÎ·Ó ‚Ô‹ıÂÈ· ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜, ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ·Ó
ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘˜. √ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜
ÔÙ¤ ‰ÂÓ ·¤ÎÙËÛ ÔÏÏ¿ ‰¿ÊË ÛÙËÓ ¤Ú· ·fi ÙÔ
μfiÛÔÚÔ ÂÚÈÔ¯‹, ÂÓÒ ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ ¡›Î·È·˜, ηıÒ˜ ·Ó·Ù˘ÛÛfiÙ·Ó Î·È ÚÔfi‰Â˘Â ˘fi ÙËÓ ·Ú¯ËÁ›·
ÂÍ·ÈÚÂÙÈÎÒÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ, ÂÚfiÎÂÈÙÔ ÙÂÏÈο Ó· ηٷχÛÂÈ ÙËÓ Í¤ÓË ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

[36]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ë ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·
Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [37]

∏ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜
ȉڇıËΠÙÔ 1204 Î·È Û˘ÁηٷϤÁÂÙ·È
Ì·˙› Ì ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ¡›Î·È·˜
Î·È ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ÛÙ·
·fiÙÔη ÎÚ¿ÙË Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËηÓ
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔ˘˜
§·Ù›ÓÔ˘˜. ∏ ÓÂfiÙÂÚË ÈÛÙÔÚÈÔÁÚ·Ê›·
¤¯ÂÈ ‰Â›ÍÂÈ, fï˜, fiÙÈ ÔÈ Û˘Óı‹Î˜ οو
·fi ÙȘ Ôԛ˜ ȉڇıËΠ˘‹ÚÍ·Ó
·ÚÎÂÙ¿ ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ·fi ÂΛӘ ÙˆÓ
¿ÏÏˆÓ ‰‡Ô ÎÚ·ÙÒÓ, ·ÊÔ‡ ÔÈ Ú›˙˜ Ù˘
ËÁ·›ÓÔ˘Ó ›Ûˆ ÛÙÔ 1185, fiÙ·Ó Ô
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ∞′ ∫ÔÌÓËÓfi˜
·Ó·ÙÚ¿ËÎÂ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·˜ ÙÚ·ÁÈÎfi
ı¿Ó·ÙÔ.
√È ÂÁÁÔÓÔ› ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘, ∞ϤÍÈÔ˜ ηÈ
¢·˘›‰, ·ÊÔ‡ ÂÁη٤ÏÂÈ„·Ó ÙËÓ
ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙÔ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÂÎıÚfiÓÈÛË ÙÔ˘ ·Ô‡ ÙÔ˘˜,
ÂÚÓÒÓÙ·˜ Î·È ¤Ó· ¿ÁÓˆÛÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ·
ÛÙËÓ ·˘Ï‹ Ù˘ ‚·Û›ÏÈÛÛ·˜ Ù˘
°ÂˆÚÁ›·˜ £¿Ì·Ú (‹ Δ·Ì¿Ú·),
η٤Ϸ‚·Ó ÙÔ 1204 ÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·
Î·È ÙȘ ·ÎÙ¤˜ ·fi ÙË ™ÈÓÒË Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ
¶·ÊÏ·ÁÔÓ›·. £ÂˆÚÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜
ÙÔ˘˜ ÓfiÌÈÌÔ˘˜ ÎÏËÚÔÓfiÌÔ˘˜ ÙÔ˘
‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ıÚfiÓÔ˘, ÔÈ ‰‡Ô ·‰ÂÏÊÔ›
·˘ÙÔ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó «ªÂÁ¿ÏÔÈ
∫ÔÌÓËÓÔ›». ∏ ÚÔÛ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ Ó·
‰ڷÈÒÛÔ˘Ó ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘˜ ÙfiÛÔ
ÛÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ· fiÛÔ Î·È ÛÙ· ‰¿ÊË
Ô˘ ‹ÏÂÁ¯·Ó ‹Ù·Ó ‰‡ÛÎÔÏË Î·È Î·ıfiÏÔ˘
·Ó·›Ì·ÎÙË. √ ¢·˘›‰, ·Û¯›˙ÔÓÙ·˜ Ó·
·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô Ù˘
¶·ÊÏ·ÁÔÓ›·˜, ¤‰ˆÛ ÔÏϤ˜ Ì¿¯Â˜
ÂÓ¿ÓÙÈ· ÛÙ· ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ ÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ ¡›Î·È·˜ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ ∞′
§¿ÛηÚË, Î·È ¤·ÈÍÂ Î·Ù·Ï˘ÙÈÎfi ÚfiÏÔ

∏ ªÔÓ‹ Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜
™Ô˘ÌÂÏ¿ ÛÙËÓ
ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·, Ô˘
ȉڇıËΠÛÙÔ 386, ¤ÊÙ·ÛÂ
ÛÙËÓ ·ÎÌ‹ Ù˘ ÛÙË
‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ‚·ÛÈÏÈ¿˜
ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ °′ Î·È ÙÔ˘
ÁÈÔ˘ ÙÔ˘, ª·ÓÔ˘‹Ï °′.
CLARA/SHUTTERSTOCK

[38]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÛÙËÓ ÔÚÁ¿ÓˆÛË ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù·

̤Ú˜ ÛÙÔ ıÚfiÓÔ ¯ÚÂÈ¿ÛÙËΠӷ

ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÙÔ˘. ΔÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ̤¯ÚÈ

ÚÒÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ‡·ÚÍ‹˜ ÙÔ˘, ̤¯ÚÈ

·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ Ù· ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ ÙˆÓ

ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, ÙÔ 1263, ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈÛÂ

ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, ÙÔ 1212. ∏ ·Ô˘Û›·

™ÂÏÙ˙ԇΈÓ, Ô˘ ÔÏÈfiÚÎËÛ·Ó ÙÔ

ÙËÓ ÔÌ·ÏÔÔ›ËÛË ÙˆÓ Û¯¤ÛÂˆÓ ÙÔ˘

ÙÔ˘ Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ ÛÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë Ù˘

¯ÂÈÌÒÓ· ÙÔ˘ 1222 ÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·.

ıÚfiÓÔ˘ ÙÔ˘ ÌÂ ÙÔ Ó¤Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·

™ÈÓÒ˘ ·fi ÙÔ˘˜ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔ˘˜, Ë

∞Ó Î·È Ë ¤Î‚·ÛË Ù˘ Ì¿¯Ë˜ ‰ÂÓ

Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ηıÒ˜ ηÈ

ÔÔ›· ÛÙÔ ÂÍ‹˜ ı· ·ÔÙÂÏÔ‡ÛÂ

Ê·ÈÓfiÙ·Ó Ó· Â›Ó·È ˘¤Ú ÙÔ˘, ÌÈ·

ÙËÓ ·ÔηٿÛÙ·ÛË ÙˆÓ Û¯¤ÛÂˆÓ Ù˘

ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎfi ΤÓÙÚÔ

Í·ÊÓÈ΋ ηÎÔηÈÚ›·, Ô˘ ·Ô‰fiıËÎÂ

∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜ Ì ÙÔ

ÂÌÔÚ›Ô˘. √ ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ¢·˘›‰,

ÛÙÔÓ ÔÏÈÔ‡¯Ô Ù˘ fiÏ˘ ¿ÁÈÔ

√ÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ¶·ÙÚȷگ›Ô, ÙÔ ÔÔ›Ô Ô

∞ϤÍÈÔ˜ ∞′, Û˘Ó¤¯ÈÛ ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘ ÙÔ

∂˘Á¤ÓÈÔ, ÚÔοÏÂÛ ·ÓÈÎfi ÛÙÔ

ÙÔÈÎfi˜ ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛÂ

‰‡ÛÎÔÏÔ ¤ÚÁÔ Ù˘ ‰ڷ›ˆÛ˘ ÙÔ˘

ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi, Ô ÔÔ›Ô˜

¤ÂÈÙ· ·fi ÌÈ· Ì·ÎÚ¿ ÂÚ›Ô‰Ô

ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Î·È ·‚›ˆÛ ÙÔ 1222

·Ô‰ÂηٛÛÙËΠηٿ ÙËÓ ¿Ù·ÎÙË

‰È·Ì¿¯Ë˜ Á‡Úˆ ·fi ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ Ì ÙÔÓ

¤¯ÔÓÙ·˜ ·Ê‹ÛÂÈ ›Ûˆ ÙÔ˘ ÌÈ· Ï‹Úˆ˜

˘Ô¯ÒÚËÛ‹ ÙÔ˘. ªÂÙ¿ ÙË Û‡ÓÙÔÌË

·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ù˘ ¡›Î·È·˜.

ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓË ÛÙ· ‚˘˙·ÓÙÈÓ¿ ÚfiÙ˘·

‚·ÛÈÏ›· ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ, πˆ¿ÓÓË

√È ‰Èψ̷ÙÈΤ˜ ·ÛÙÔ¯›Â˜ ÙÔ˘

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, ‰ڷȈ̤ÓË Î¿Ùˆ ·fi

∞′, Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘,

‰È·‰fi¯Ô˘ ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘ ÚÔοÏÂÛ·Ó

‰˘ÛÌÂÓ¤Ûٷ٘ Û˘Óı‹Î˜, ·ÏÏ¿ ηÈ

ª·ÓÔ˘‹Ï ∞′, ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÛ Û ÌÂÁ¿ÏÔ

Ù· ÂfiÌÂÓ· ¯ÚfiÓÈ· ÙËÓ ·ÓÙÈ·ÏfiÙËÙ·

ÂÚÈÙÚÈÁ˘ÚÈṲ̂ÓË ·fi ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜

‚·ıÌfi ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘. ª¤¯ÚÈ

∏′, ηÈ
·ÊÂÓfi˜ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï ∏

¯ıÚÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Âȉ›‰ÔÓÙ·Ó Û ÌÈ·

ÙÔ 1261, ¤ÙÔ˜ ·Ó¿ÎÙËÛ˘ Ù˘

·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ ÙˆÓ ªÔÁÁfiÏˆÓ ÙÔ˘ πÚ¿Ó.

·‰È¿ÎÔË ÚÔÛ¿ıÂÈ· Î·Ù¿Ï˘Û‹˜ Ù˘.

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï

ø˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·, Ë ÂÌÔÚÈ΋ ηÈ

√ Á·ÌÚfi˜ ÙÔ˘ Î·È Û˘Ì‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙˆÓ

∏′ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, Ô ª·ÓÔ˘‹Ï, ·Ú¿ ÙËÓ

ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ·ÔÌfiÓˆÛË ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜,

·Ó‹ÏÈÎˆÓ ÁÈˆÓ ÙÔ˘, ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ∞′,

‹ÙÙ· ÙÔ˘ ÛÙÔ Ï¢Úfi ÙˆÓ ™ÂÏÙ˙ԇΈÓ

Ô˘ ÂÈ‚Ï‹ıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜

·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ

·fi Ù· ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ ÙˆÓ ªÔÁÁfiψÓ,

ÙÔ˘, Ô‰‹ÁËÛ ÛÙËÓ ·Ó·ÙÚÔ‹ ÙÔ˘ ·fi

ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘. ∞fi ÙȘ ÚÒÙ˜ ÙÔ˘

ηÙfiÚıˆÛ ӷ ÂÂÎÙ›ÓÂÈ Ù· Û‡ÓÔÚ·

ÙËÓ ·Á·Ó·ÎÙÈṲ̂ÓË ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›· Ù˘

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [39]

ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, Ë ÔÔ›· ÛÙÔ ÂÍ‹˜

£¿Ï·ÛÛ·, fiˆ˜ Ë μÂÓÂÙ›· Î·È Ë

‰Â¯fiÙ·Ó ÙËÓ ·ÛÊ˘ÎÙÈ΋ ›ÂÛË ÙˆÓ

·ÔÎÙÔ‡Û fiÏÔ Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚË ÈÛ¯‡

°¤ÓÔ˘·. √È ËÁ¤Ù˜ Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜

°ÂÓÔ˘·ÙÒÓ Ó· ÙÔ˘˜ ‰ÔıÔ‡Ó Ù· ›‰È·

Î·È ÏfiÁÔ ÛÙ· ÙÂÎÙ·ÈÓfiÌÂÓ· ÙÔ˘

‹Ù·Ó Î·È ÂÓÒÈÔÓ ‰È·ÚÎÒÓ ÂÛˆÙÂÚÈÎÒÓ

ÂÌÔÚÈο ÚÔÓfiÌÈ· Ô˘ ›¯·Ó Ï¿‚ÂÈ

ÎÚ¿ÙÔ˘˜. √È Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙËÓ

·Ó·Ù·Ú·¯ÒÓ, ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ ÙÚÈ‚‹˜

·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÔÌ·ÏÔÔÈ‹ıËηÓ

ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ıÚfiÓÔ˘ Î·È Ù˘

∏ ÚÔÛ¿ıÂÈ· ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ Ó·

·fi ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘,

·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·˜, Ô˘ ¤ÊıÂÈÚ ·ÚÁ¿

·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÛÙÚ·ÙȈÙÈο Ù· ‰‡Ô

πˆ¿ÓÓË μ′, Ô ÔÔ›Ô˜ Ì ÙÔ Á¿ÌÔ ÙÔ˘

·ÏÏ¿ ÛÙ·ıÂÚ¿ Ù· ıÂ̤ÏÈ· ÙÔ˘

ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·, ·Ó Î·È ·Ú¯Èο

Ì ÙËÓ ∂˘‰ÔΛ· ¶·Ï·ÈÔÏÔÁ›Ó·

ÎÚ¿ÙÔ˘˜. √È ÂÈÁ·Ì›Â˜, ÔÈ Ôԛ˜

ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ‹Ù·Ó ÂÈÙ˘¯‹˜, ‰ÂÓ

ÂÁηÈÓ›·Û ÌÈ· ÔÏÈÙÈ΋ ÂÈÁ·ÌÈÒÓ Ô˘

ÍÂΛÓËÛ·Ó ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ·

·¤‰ˆÛ ٷ ·Ó·ÌÂÓfiÌÂÓ·

·¤‚ËÛ·Ó È‰È·›ÙÂÚ· ˆÊ¤ÏÈ̘

ˆ˜ ‰Èψ̷ÙÈ΋ Ú·ÎÙÈ΋,

·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·. ∞Ó·ÁηÛÙÈο, ¤ÚÂÂ

‰Èψ̷ÙÈο ÁÈ· ÙÔ ¿ÓÙ· ·ÛÙ·ı¤˜

ÂÂÎÙ¿ıËÎ·Ó ÛÙȘ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜

Ó· ÛÙÚ·Ê› Û ‰Èψ̷ÙÈο ̤۷,

ÎÚ¿ÙÔ˜ Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜.

°ÂˆÚÁÈ·ÓÔ‡˜, Ù· ÙÔ˘ÚÎÔÌ·ÓÈο

΢ڛˆ˜ ¤Ó·ÓÙÈ ÙˆÓ °ÂÓÔ˘·ÙÒÓ,

√ 14Ô˜ ·ÈÒÓ·˜ ‰ÂÓ ‚ÂÏÙ›ˆÛÂ

ÂÌÈÚ¿Ù·, ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ˘˜ ÏÔÈÔ‡˜

˘ÔÁÚ¿ÊÔÓÙ·˜ ÂÌÔÚÈ΋ Û˘Óı‹ÎË ÌÂ

Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ÙË ı¤ÛË Ù˘

ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˘˜.

ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ÔÈ

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. ΔÔÓ ·ÈÒÓ· ·˘Ùfi

√ ∞ϤÍÈÔ˜ μ′, ·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ÙȘ

ÔÔ›ÔÈ ÂÈÛ‹Ïı·Ó ÌÂ ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÛÂ

·Ó·‰Â›¯ıËÎ·Ó ‰‡Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜, Ô

Ù‡¯Â˜ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ÙÔ 1297,

ÌÈ· ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ̤¯ÚÈ ÙfiÙ ·Ó‹ÎÂ

∞ϤÍÈÔ˜ μ′ Î·È Ô ∞ϤÍÈÔ˜ °′,, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ

‚Ú¤ıËΠ·ÓÙÈ̤وÔ˜ Ì ‰‡Ô Ôχ

ۯ‰fiÓ ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ÛÙË ÛÊ·›Ú· ÙˆÓ

¤‰ˆÛ·Ó ÌÂÁ¿ÏÔ ·ÁÒÓ· ÁÈ· ÙËÓ

ÛËÌ·ÓÙÈο ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·. ∞fi ÙË ÌÈ· ÔÈ

ÁÂÓÔ˘·ÙÈÎÒÓ Û˘ÌÊÂÚfiÓÙˆÓ. ∏ ΛÓËÛË

ÂÍÈÛÔÚÚfiËÛË ÙˆÓ ‰Èψ̷ÙÈÎÒÓ

ÙÔ˘ÚÎÔÌ·ÓÈÎÔ› ÏËı˘ÛÌÔ› ̤۷ ηÈ

·˘Ù‹, ·Ó Î·È ÚÔοÏÂÛ Ôχ

Û¯¤ÛÂˆÓ Ì ÙÔ˘˜ Á‡Úˆ Ï·Ô‡˜ Î·È Ù·

Á‡Úˆ ·fi ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ¤‰ÂȯӷÓ

ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ˙ËÌÈ¿ ÛÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜

ÎÚ¿ÙË Ô˘ ¤·È˙·Ó ÛËÌ·ÓÙÈÎfi

ÂÈıÂÙÈΤ˜ ‰È·ı¤ÛÂȘ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙËÓ

·fi fi,ÙÈ ÔÈ ÂÈı¤ÛÂȘ ηٿ ÙˆÓ

ÔÈÎÔÓÔÌÈÎfi ÚfiÏÔ ÛÙË ª·‡ÚË

ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·, ÂÓÒ ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË

ÂÁηٿÛÙ·ÛÂÒÓ ÙÔ˘˜ ηٿ Ì‹ÎÔ˜ Ù˘

∏ Î·Ù¿Ï˘ÛË
Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ù˘
ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜
·fi ÙËÓ
√ıˆÌ·ÓÈ΋
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·
ÙÔ 1461. ŒÚÁÔ
ÙˆÓ Marco del
Buono Giamberti
Î·È Apollonio
di Giovanni
di Tomaso.
GEOFFREY CLEMENTS/
CORBIS/APEIRON

[40]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [41]

ÔÓÙÈ΋˜ ·ÎÙÔÁÚ·ÌÌ‹˜, fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ
‚Ô‹ıËÛ ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌ›· Ù˘
ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, ·ÏÏ¿ ÂÓ¤ÙÂÈÓ ·ÎfiÌË
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ Ù˘
·ÔÌfiÓˆÛË.
∏ ÂÚ›Ô‰Ô˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ μ′ ηÈ
ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ °′ ‹Ù·Ó Ì›· ·fi ÙȘ
¯ÂÈÚfiÙÂÚ˜ ÛÙÈÁ̤˜ ÛÙËÓ ¤ˆ˜ ÙfiÙÂ
ÈÛÙÔÚ›· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.
∂Ó‰ÔÔÈÎÔÁÂÓÂȷΤ˜ ¤Úȉ˜ ÁÈ· ÙÔ
ıÚfiÓÔ Î·È Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂȘ ÌÂٷ͇
ÙÔÈÎÒÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Î·È ÌÂÏÒÓ Ù˘
·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·˜ ÛÙ¤ÚËÛ·Ó ·fi ÙËÓ
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÙËÓ ··ÈÙÔ‡ÌÂÓË
ÛÙ·ıÂÚfiÙËÙ· Î·È ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó ¤Ó·
Îϛ̷ ·Ú·ÎÌ‹˜ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ·Ó¿ÚÚËÛË
ÛÙÔ ıÚfiÓÔ ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ °′.
√ Ó¤Ô˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ¯ÚÂÈ¿ÛÙËÎÂ
·ÚÎÂÙ¤˜ ÊÔÚ¤˜ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ
ÂÍÂÁ¤ÚÛÂȘ Î·È ÛÙ¿ÛÂȘ Â›‰Ô͈Ó
ËÁÂÙÒÓ, fiˆ˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË Δ˙·Óȯ›ÙË,
ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ ¢ˆÚ·Ó›ÙË, ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ·
∫·‚·˙›ÙË Î·È ÙÔ˘ ¡È΋ٷ ™¯ÔÏ·Ú›Ô˘,
ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ηÙfiÚıˆÛ ›Ù ӷ
Û˘ÏÏ¿‚ÂÈ Â›Ù ӷ ο̄ÂÈ ‡ÛÙÂÚ· ·fi
‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ. ª¿ÏÈÛÙ·, Ë Ó›ÎË
Â› ÙÔ˘ ¡È΋ٷ ™¯ÔÏ·Ú›Ô˘ ›¯Â
ȉȷ›ÙÂÚË ÛËÌ·Û›·, ‰ÈfiÙÈ ·ÔÙÂÏÔ‡ÛÂ

ÎÔÚÈÙÛÈÒÓ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋˜

Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ΋ Ó›ÎË ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ Â› Ù˘

ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ Ì ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓÔ˘˜

·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·˜ Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, Ë

ÂÌ›Úˉ˜, ÔÏÈÙÈ΋ Ë ÔÔ›· ¯¿ÚÈÛ ÛÙÔ

ÔÔ›· ›¯Â ÂÓ·Ôı¤ÛÂÈ ÙȘ ÂÏ›‰Â˜ Ù˘

‚·Û›ÏÂÈÔ ÌÈ· ÂÚ›Ô‰Ô ·Ó·ÎÔ˘ÊÈÛÙÈ΋˜

ÁÈ· Ï‹ÚË Î·Ù¿ÏË„Ë Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜

‡ÊÂÛ˘ ÛÙÔ ÔÏÂÌÈÎfi ̤وÔ.

ÛÙËÓ ÂͤÁÂÚÛË ·˘Ù‹. √ ¡È΋ٷ˜, ÛÙË

ΔÔ 1363 Ô ∞ϤÍÈÔ˜ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ ηÈ

∏ ‚·Û›ÏÈÛÛ· Ù˘
°ÂˆÚÁ›·˜, £¿Ì·Ú,
Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ ÔÔ›·˜
Ô ∞ϤÍÈÔ˜ Î·È Ô ¢·˘›‰
η٤Ϸ‚·Ó ÙËÓ
ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ· ÙÔ 1204
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).

Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ·fi ·ÓÙ›·ÏÔ˜ ¤ÌÂÏÏ ӷ

ÙÔ Î›ÓËÌ· ηٿ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘

PUBLIC DOMAIN

Á›ÓÂÈ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÛÙÂÓÔ‡˜

ıÚfiÓÔ˘ Ì ÙË Û‡ÏÏË„Ë ÙˆÓ ÌÂÏÒÓ Ù˘

Û˘ÓÂÚÁ¿Ù˜ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ̤¯ÚÈ

ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ ∫·‚·˙›ÙË. ∏ ÂͤÁÂÚÛË

ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, ÙÔ 1360. Œ¯ÔÓÙ·˜

·˘Ù‹ ¤ÊÂÚ ÛÙÔÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi

‰ÈÂÚ¢ӋÛÂÈ Û ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ‚·ıÌfi

ıÚfiÓÔ ÌÈ· ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ÚÔÛˆÈÎfiÙËÙ·

ÙËÓ ·ÓÙ›‰Ú·ÛË Ù˘ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·˜,

Ù˘ ÏÔÁÈÔÛ‡Ó˘ ÙÔ˘ ¶fiÓÙÔ˘, ÙÔÓ

Ô ∞ϤÍÈÔ˜, ϤÔÓ, ›¯Â ÂÓÒÈfiÓ ÙÔ˘ ÙÔ

πˆÛ‹Ê §·˙·ÚfiÔ˘ÏÔ.

ÔÏÔ¤Ó· ‰ÈÔÁÎÔ‡ÌÂÓÔ Úfi‚ÏËÌ· ÙˆÓ

∏ ÂÚ›Ô‰Ô˜ ̤¯ÚÈ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘

ÙÔ˘ÚÎÔÌ·ÓÈÎÒÓ ÂÈı¤ÛˆÓ. ∞Ó Î·È Â›¯Â

∞ÏÂ͛Ԣ ÙÔ 1390 ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÙËΠ·fi

ÛÙÔ Ï¢Úfi ÙÔ˘ ¤Ó·Ó Ôχ ÈηÓfi ηÈ

ÌÈ· ȉȷ›ÙÂÚË ÔÏÈÙÈÛÌÈ΋ ¿ÓıËÛË ÙˆÓ

¤ÌÂÈÚÔ ÛÙÚ·Ùfi, Ô˘ ›¯Â ÂÈÙ‡¯ÂÈ

ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ Î·È Ù¯ÓÒÓ ÛÙËÓ

ÔÏϤ˜ ӛΘ ηٿ ÙˆÓ ÂÈÛ‚ÔϤˆÓ,

ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·, ÂÓÒ Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ∞ϤÍÈÔ˜

Â¤ÌÂÓ ÛÙËÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ·

Û˘Ó¤‰ÂÛ ÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘ Ì ÛÔ˘‰·›Â˜

‰Èψ̷ÙÈ΋˜ χÛ˘ ÙˆÓ

‰ˆÚ¤˜ ÚÔ˜ ÌÔÓ·ÛÙÈο ΤÓÙÚ· ÙÔ˘

Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂˆÓ Ì¤Ûˆ ÙˆÓ Á¿ÌˆÓ

¶fiÓÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜. ∞Ó Î·È

√ Δ·ÌÂÚÏ¿ÓÔ˜ Û˘Ó¤ÙÚÈ„Â
ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜
ÛÙË Ì¿¯Ë Ù˘ ÕÁ΢ڷ˜
ÙÔ 1402, ¤ÂÈÙ·
·fi Û˘ÌÌ·¯›· Ì ÙÔÓ
ª·ÓÔ˘‹Ï °′ (¿Óˆ).
CORBIS/APEIRON

[42]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¯ÚÂÈ¿ÛÙËΠÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ó·

·ÓÙÈ̤وÔÈ Ì ÌÈ· ÛÂÈÚ¿ ·fi

ÂÚ¢ÓËÙÒÓ Î·È Î·ıÈÛÙ¿ ‰‡ÛÎÔϘ ÙȘ

·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓÔ˘˜

ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Ù· ÔÔ›· ÚÔ·ÙÔ˘Ó

ÚÔÛ¿ıÂȘ ÂÍ·ÁˆÁ‹˜ ·ÛÊ·ÏÒÓ

ÛÙÚ·ÙȈÙÈο, Ô ∞ϤÍÈÔ˜ ·Ú¤‰ˆÛ ÌÈ·

·fi ÙË ÌÂϤÙË ÙˆÓ ËÁÒÓ. μ·ÛÈÎfiÙÂÚÔ

Û˘ÌÂÚ·ÛÌ¿ÙˆÓ Á‡Úˆ ·fi ÙȘ

·ÎÌ¿˙Ô˘Û· ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, οÙÈ fï˜

Úfi‚ÏËÌ· ·ÔÙÂÏ› Ô È‰ÂÔÏÔÁÈÎfi˜

Û˘Óı‹Î˜ ›‰Ú˘Û˘ Î·È ‡·Ú͢ ÙÔ˘

Ô˘ ‰ÂÓ ÎÚ¿ÙËÛ Ôχ.

ÚÔÛ·Ó·ÙÔÏÈÛÌfi˜ ÙˆÓ ÈÛÙÔÚÈÎÒÓ

ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜. øÛÙfiÛÔ, ÔÈ

√ ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘, ª·ÓÔ˘‹Ï °′, ÌÚÔÛÙ¿

Î·È ÙˆÓ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊˆÓ Ù˘ ÂÔ¯‹˜,

ÚÔÛ¿ıÂȘ –ÏÈÁfiÙÂÚˆÓ Û ۯ¤ÛË ÌÂ

ÛÙÔ Ó¤Ô Î›Ó‰˘ÓÔ Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó

ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï

ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ– ÂÚ¢ÓËÙÒÓ, ·fi ÙËÓ

ϤÔÓ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ

¶·Ó¿ÚÂÙÔ, ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ·ÚÎÂÙ¿ ÈÛÙ¿

ÂÔ¯‹ Ô˘ Ô Jakob-Philip Fallmerayer

Û˘Ó¿„ÂÈ Û˘Óı‹ÎË Ì ÙÔ˘˜ ªÔÁÁfiÏÔ˘˜

ÙËÓ ·Ï·ÈÔÏfiÁÂÈ· ÔÙÈ΋ ÙˆÓ

ÙÔ 1827 ÚÒÙÔ˜ ·ÔÙfiÏÌËÛ ÌÈ· ÈÔ

ÙÔ˘ Δ·ÌÂÚÏ¿ÓÔ˘, ÏËÚÒÓÔÓÙ·˜ ÊfiÚÔ

ÁÂÁÔÓfiÙˆÓ. ∞˘Ùfi ‰˘ÛÎÔχÂÈ ÛÂ

ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ÂÓ·Û¯fiÏËÛË Ì ÙËÓ

˘ÔÙ¤ÏÂÈ·˜. ªÂ ·˘Ù‹ ÙÔ˘ ÙËÓ Î›ÓËÛË

ÌÂÁ¿ÏÔ ‚·ıÌfi ÙË ‰Ô˘ÏÂÈ¿ ÙˆÓ

ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ̤¯ÚÈ

ΤډÈÛ ·ÚÎÂÙfi ¯ÚfiÓÔ ÁÈ· ÙËÓ
ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·, fiÛÔ ÔÈ ÛÙÚ·ÙȤ˜ ÙˆÓ
ªÔÁÁfiÏˆÓ ‹ÏÂÁ¯·Ó ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ
ÙÌ‹Ì· Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜ Î·È ÓÈÎÔ‡Û·Ó
ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜. √È ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ, fï˜,
·˘Í¿ÓÔÓÙ·˜ ÙËÓ ÈÛ¯‡ ÙÔ˘˜, ¤Ù˘¯·Ó
Ó· ÈÛ¯˘ÚÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ·ÚÔ˘Û›· ÙÔ˘˜
ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, Ì ·ÔÎÔڇʈ̷
ÙËÓ ÕψÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
ÙÔ 1453. √ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘
ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, πˆ¿ÓÓ˘ ¢′, Î·È Ô
‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘, ¢·˘›‰ ∞′, ·Ú¿ ÙȘ
Â›ÌÔÓ˜ ÚÔÛ¿ıÂȘ Ó· ÂÈÙ¢¯ı›
ÌÈ· Û¯ÂÙÈ΋ ‰È·ÛÊ¿ÏÈÛË ÙˆÓ Û˘ÓfiÚˆÓ
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÌÂ Û˘Ìʈӛ˜, Û˘ÌÌ·¯›Â˜
Î·È ÂÈÁ·Ì›Â˜, ¤‚ÏÂ·Ó Ó· ÌÂÁ·ÏÒÓÂÈ
Ô Î›Ó‰˘ÓÔ˜ Ù˘ ηٿÎÙËÛ˘ ·fi ÙÔ˘˜
√ıˆÌ·ÓÔ‡˜. ∞Ó Î·È Ô ¢·˘›‰ ‚·ÛÈ˙fiÙ·Ó
ÛÙË ÛÙ‹ÚÈÍË ÙÔ˘ √˘˙Ô‡Ó Ã·Û¿Ó, ÙÔ˘
ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓÔ˘ ÂÌ›ÚË ÙˆÓ
∞ÛÚÔÚÔ‚·Ù¿‰ˆÓ, ÂΛÓÔ˜ ÙÂÏÈο
Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛ Ì ÙÔÓ ÙÂÚ¿ÛÙÈÔ ÛÂ
̤ÁÂıÔ˜ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi Î·È ÛÙfiÏÔ
Ô˘ ηÙ¢ı˘ÓfiÙ·Ó ÚÔ˜ ÙËÓ
ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·. √ ¢·˘›‰, ÌÂÙ¿ ÙËÓ
·ÒÏÂÈ· Ù˘ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘ ™ÈÓÒ˘ Î·È ÙȘ
·ÚÔÙÚ‡ÓÛÂȘ ÙÔ˘ Û˘Ì‚Ô‡ÏÔ˘ ÙÔ˘
°ÂˆÚÁ›Ô˘ ∞ÌËÚÔ‡ÎË ‹ ∞ÌÈÚÔ‡Ù˙Ë,
Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛ ÙÔÓ ∞‡ÁÔ˘ÛÙÔ ÙÔ˘
1461. ªÂ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ‹Úı ÙÔ
Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ù˘
ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, Ô˘ Â› 257 ¤ÙË ¤‰ÈÓÂ
ÛÎÏËÚfi ηıËÌÂÚÈÓfi ·ÁÒÓ· ÂÈ‚›ˆÛ˘.
√È ÌÂÏÂÙËÙ¤˜ Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜
Û‹ÌÂÚ·, ÛÙËÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ Ó·
͉ȷχÓÔ˘Ó ÙÔ ÎÔ˘‚¿ÚÈ Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡, ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [43]

Û‹ÌÂÚ·, ¤¯Ô˘Ó ·Ô‰ÒÛÂÈ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ‡˜

·Ê‹ÛÂÈ ¤Ó· ‚·Ú˘Û‹Ì·ÓÙÔ ¤ÚÁÔ ÁÈ· ÙËÓ

ηÚÔ‡˜ Î·È ¤¯Ô˘Ó ʈٛÛÂÈ ¿ÁÓˆÛÙ˜

ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ÙÔÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. Δ¤ÏÔ˜,

Ù˘¯¤˜ Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜, ÎÔÈÓˆÓÈ΋˜ ηÈ

¯ˆÚ›˜ Ó· ÂÍ·ÓÙÏԇ̠ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÔÁÔ ÙˆÓ

ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ÈÛÙÔÚ›·˜ Ù˘

ÌÂÏÂÙËÙÒÓ Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜,

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. ∞fi ÙÔ˘˜

¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È Ó· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ Î·È ÙË

‚·ÛÈÎfiÙÂÚÔ˘˜ ÌÂÏÂÙËÙ¤˜, ÂÎÙfi˜ ·fi

ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Û˘Ì‚ÔÏ‹ ÛÙË ‚È‚ÏÈÔÁÚ·Ê›·

ÙÔÓ Fallmerayer, ı· Ú¤ÂÈ Ó·

Á‡Úˆ ·fi ÙÔ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi ¶fiÓÙÔ Î·È ÙËÓ

·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÙÔ ÛÔ˘‰·›Ô ÈÛÙÔÚÈÎfi

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜ ÛÙȘ

George Finlay, ÙÔÓ Anthony Bryer, ÙÔÓ

·Ú¯¤˜ Ù˘ ‰ÂηÂÙ›·˜ ÙÔ˘ 1990 ·fi

√‰˘ÛÛ¤· §·Ì„›‰Ë Î·È ÙÔ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË

ÙÔ˘˜ ∞ϤÍË ™·‚‚›‰Ë Î·È ™Ù¤ÏÈÔ

ΔÔ ÌÔ˘ÛÂ›Ô Ù˘ ∞Á›·˜
™ÔÊ›·˜ ¯ÚÔÓÔÏÔÁ›ٷÈ
·fi ÙÔ 13o ·ÈÒÓ·,
fiÙ·Ó Ë fiÏË ‹Ù·Ó
Ë ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·
Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜.

ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜ ÃÚ‡Û·ÓıÔ, Ô˘ ¤¯ÂÈ

§·Ì¿ÎË.

JANE SWEENEY/CORBIS/APEIRON

[44]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ΢ÚȇÂÈ
ÙȘ ·Ó·ÙÔÏÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜
ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË

√ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜
∞ıËÓÒÓ ªÈ¯·‹Ï
ÈÓÈ¿Ù˘, ÌÂÙ¿
ÙË ÏÂËÏ·Û›· ÙÔ˘
Ó·Ô‡ Ù˘
¶·Ó·Á›·˜ ÛÙÔÓ
¶·ÚıÂÓÒÓ·,
·ÔÁÔËÙ‡ıËÎÂ
Î·È ·ÔÛ‡ÚıËÎÂ
ÛÙËÓ Δ˙È¿, ÛÙË
ÌÔÓ‹ ¶ÚÔ‰ÚfiÌÔ˘,
fiÔ˘ Î·È ¤ı·ÓÂ
ÙÔ 1215. ÕÔ„Ë
Ù˘ πÔ˘Ï›‰·˜,
ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜
ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡.
ATLANTIDE
PHOTOTRAVEL/
CORBIS/APEIRON

™ÙËÓ ∂˘ÚÒË Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ˘‹ÚÍ ·Ú¯Èο ÈÔ Ù˘¯ÂÚfi˜. ∞ÊÔ‡ η٤Ϸ‚ ÙÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ ÙÔ˘ 1204 ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ÊÚfiÓÙÈÛ ӷ ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙË ÚˆÌ·˚΋ ∂ÎÎÏËÛ›· Ë Û‡˙˘Áfi˜ ÙÔ˘, ª·ÚÁ·Ú›Ù· Ù˘ √˘ÁÁ·Ú›·˜, Ë
¯‹Ú· ÙÔ˘ πÛ··Î›Ô˘ ∞ÁÁ¤ÏÔ˘. ª¿ÏÈÛÙ·, ·ÊÔ‡ ÙËÓ
fiÚÈÛ Â›ÙÚÔÔ Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜ ÙÔ˘ ÛÙËÓ fiÏË ÂΛÓË,
Âȯ›ÚËÛ ӷ ηٷÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎÂ, ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÌÂÓÔ˜ ·fi ÌÂÁ¿ÏË ‰‡Ó·ÌË ÈÔÙÒÓ Î·È ËÁÂÌfiÓˆÓ §ÔÌ‚·Ú‰ÒÓ, °ÂÚÌ·ÓÒÓ Î·È °¿ÏψÓ, ΢ڛˆ˜ μÔ˘ÚÁÔ˘Ó‰›ˆÓ Î·È ∫·Ì·ÓÈÙÒÓ. ∞˘Ùfi
fï˜ Ô˘ ηÙÂÍÔ¯‹Ó ‰È¢ÎfiÏ˘Ó ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ÙÔ
ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Â›¯Â Ì·˙› ÙÔ˘ ÙÔÓ ÚfiÁÔÓfi ÙÔ˘, ª·ÓÔ˘‹Ï
ÕÁÁÂÏÔ, ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ πÛ··Î›Ô˘, Î·È ÔÏÏÔ‡˜ ŒÏÏËÓ˜
¢ÁÂÓ›˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÙÔ˘ ·ÊÔÛÈÒıËÎ·Ó ¯¿ÚË ÛÙË ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Î·È ÛÙË Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ¿ ÙÔ˘ Ì ÙÔ˘˜ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘˜ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡˜ Ô›ÎÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ΢ڛ¢Û ·Ì·¯ËÙ›
ÙȘ ™¤ÚÚ˜ Î·È fiÏË ÙË £ÂÛÛ·Ï›· ̤¯ÚÈ ÙȘ £ÂÚÌÔ‡Ï˜, ÌÔÈÚ¿˙ÔÓÙ·˜ ÙȘ fiÏÂȘ Î·È ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·˘Ù¤˜
ÛÙÔ˘˜ Û˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘, ˆ˜ ˘ÔÙÂÏ›˜ ÙÔ˘. ™ÙȘ £ÂÚÌÔ‡Ï˜ Û˘Ó¿ÓÙËÛ ÙÔÓ §¤ÔÓÙ· ™ÁÔ˘Úfi, Ô ÔÔ›Ô˜,
·ÊÔ‡ ›¯Â Á›ÓÂÈ, Û‡Ìʈӷ Ì fiÛ· ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, ·ÚÈÔ˜
ÔÏfiÎÏËÚ˘ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Î·È ÔÏfiÎÏËÚ˘ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙËÓ
∞ı‹Ó·, ›¯Â ÚÔÂÏ¿ÛÂÈ Ì¤¯ÚÈ ÙË §¿ÚÈÛ·. ∂Λ ‚Ú‹ÎÂ
ÙÔ Ê˘Á¿‰· ∞ϤÍÈÔ °′ Î·È ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘
∂˘‰ÔΛ·, ÙË ¯‹Ú· ÙÔ˘ ªÔ˘ÚÙ˙Ô‡ÊÏÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ÛÙÔ
ÌÂٷ͇ ›¯Â Û˘ÏÏËÊı› Î·È Â›¯Â ı·Ó·Ùˆı› ·fi ÙÔ˘˜
ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. ŸÙ·Ó fï˜ ÏËÛ›·Û·Ó ·fi ÙÔ ‚ÔÚÚ¿ ÔÈ
‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘ μÔÓÈÊ·Ù›Ô˘, Ô ™ÁÔ˘Úfi˜ ˘Ô¯ÒÚËÛ ÛÙȘ
£ÂÚÌÔ‡Ï˜, ·ÏÏ¿ Ô‡ÙÂ Î·È ÛÙËÓ Î·Ù¿ÏÏËÏË ·˘Ù‹ ÂÚÈÔ¯‹ ÌfiÚÂÛ ӷ ·ÓÙÈÛÙ·ı› ÛÙÔ˘˜ ‚·ÚÈ¿ ÔÏÈṲ̂ÓÔ˘˜ ÈfiÙ˜ Ù˘ ¢‡Û˘ Î·È Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙÔÓ ∞ÎÚÔÎfiÚÈÓıÔ. ΔfiÙÂ Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ¤ÁÈÓ ·ÓÂÌfi‰ÈÛÙ· ·ÚÈÔ˜
ÔÏfiÎÏËÚ˘ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ ̤¯ÚÈ ÙÔÓ πÛıÌfi.
™ÙÔ ÌÂٷ͇, Û˘Ó¤Ï·‚ ÙÔÓ ∞ϤÍÈÔ °′ Î·È ÙË Û‡˙˘Áfi
ÙÔ˘ ∂˘ÊÚÔÛ‡ÓË Î·È, ·ÊÔ‡ ¤ÛÙÂÈÏ ٷ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈο
·Ú¿ÛËÌ· ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘ ÛÙÔÓ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ, ı¤ÏËÛ ӷ
ÙÔ˘˜ ÛÙ›ÏÂÈ ÛÙÔÓ ªÔÌÊÂÚÚ¿ÙÔ. ∞˘ÙÔ› fï˜ ‰È¤Ê˘Á·Ó
ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ. ∏ ∂˘ÊÚÔÛ‡ÓË ¤ı·Ó ÛÙËÓ ÕÚÙ·, ÂÓÒ Ô
∞ϤÍÈÔ˜ °′, ·ÊÔ‡ ηٿÊÂÚ ӷ ÌÂÙ·‚› ÛÙË ªÈÎÚ¿
∞Û›·, ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ‰ÈÒÍÂÈ ·fi ÙÔ ıÚfiÓÔ ÙÔ Á·ÌÚfi
ÙÔ˘, §¿ÛηÚË, ¤ÂÛ fï˜ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ Î·È Û˘Ó¤¯ÈÛÂ
ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘ ˆ˜ ÌÔÓ·¯fi˜. √ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ ∞ıËÓÒÓ
ªÈ¯·‹Ï ÈÓÈ¿Ù˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ·ÓÙÈÛÙ·ı› Ì ȉȷ›-

ÙÂÚË ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ· ÛÙÔÓ ™ÁÔ˘Úfi, ›‰Â Ì ıÏ›„Ë Ó· ÏÂËÏ·ÙÂ›Ù·È Ô Î·ı‰ÚÈÎfi˜ Ó·fi˜ Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜, ‰ËÏ·‰‹ Ô
·Ú¯·›Ô˜ ¶·ÚıÂÓÒÓ·˜. ∞ÊÔ‡ ›ÛÙËΠfiÙÈ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·ÓÙÈÛÙ·ı› ÛÙÔ˘˜ Ó¤Ô˘˜ ¯ıÚÔ‡˜, ¤Ê˘ÁÂ
·ÂÏÈṲ̂ÓÔ˜ ÛÙËÓ ∫¤·, fiÔ˘ Î·È ¤ı·Ó Û οÔÈÔ
ÎÂÏ› Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ¶ÚÔ‰ÚfiÌÔ˘ ÙÔ 1215. πÛ¯˘Ú‹ ÊÚÔ˘Ú¿
η٤Ϸ‚ ÙfiÙ ÙËÓ ∞ÎÚfiÔÏË, ÂÓÒ Ë ∞ÙÙÈ΋ Î·È Ë
£‹‚· ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó ÛÙÔÓ μÔ˘ÚÁÔ‡Ó‰ÈÔ ŸıˆÓ· §·ÚfiÛË (Othon de la Roshe), o ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó Ôχ ÈÛÙfi˜
Ê›ÏÔ˜ Î·È Û‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜ ÙÔ˘ μÔÓÈÊ·Ù›Ô˘.

∏ ÂͤÁÂÚÛË ÙÔ˘ Ó¤Ô˘
ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ
Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ
∂ÓÒ Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ÚÔ¯ˆÚÔ‡Û ¤ÙÛÈ ÓÈÎËÊfiÚÔ˜ ·fi
ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Ì¤¯ÚÈ ÙÔÓ πÛıÌfi, ÛÙ· ‰˘ÙÈο Ù˘
£ÂÛÛ·Ï›·˜ Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ Úfi‚·Ï ÛıÂÓ·Ú‹ ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË
Ì ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ∞′ ÕÁÁÂÏÔ ∫ÔÌÓËÓfi, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÚfiÎÂÈÙÔ, ÛÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, Ó· ÂÈʤÚÂÈ ÌÔÈÚ·›·
¯Ù˘‹Ì·Ù· ÛÙÔ ÊÚ·ÁÎÈÎfi ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢.
√ ªÈ¯·‹Ï ÕÁÁÂÏÔ˜ ‹Ù·Ó Ô ÓfiıÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· πˆ¿ÓÓË, Ô ÔÔ›Ô˜ ÛÙ·Û›·Û ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·
ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ °′ Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Û˘Á¯ˆÚ‹ıËÎÂ. ∂›¯Â Ì¿ÏÈÛÙ· ·ÓÙÚ¢Ù› οÔÈ· Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘
‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘ ·fi ÙËÓ ÏÔ‡ÛÈ· ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· ÙˆÓ ªÂÏÈÛÛËÓÒÓ Î·È, ÂÓÒ Â›¯Â ·Ú¢ÚÂı› ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔÓ Î·ÈÚfi Ù˘ ¿ÏˆÛ˘, Û˘ÓÙ¿¯ıËΠ·Ú¯Èο
Ì ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ μÔÓÈÊ·Ù›Ô˘. ΔÔ ¤Î·Ó ·˘Ùfi Ì ÙËÓ
ÂÏ›‰· fiÙÈ ·˘Ùfi˜ ı· ·ÓfiÚıˆÓ ÙÔ ÚˆÌ·˚Îfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ÌÂ
ÙÔÓ ÚfiÁÔÓfi ÙÔ˘,, ª·ÓÔ˘‹Ï ÕÁÁÂÏÔ. ∞ÊÔ‡ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ηٿϷ‚ fiÙÈ ¤Î·Ó ϿıÔ˜, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ·ÓÙÈÙ·¯ı› ÛÙËÓ Í¤ÓË Î˘ÚÈ·Ú¯›·. ∂Âȉ‹, ÏÔÈfiÓ, Ô ÙfiÙÂ
ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÙÔ˘ ı¤Ì·ÙÔ˜ Ù˘ ¡ÈÎfiÔÏ˘ -ÙÔ ÔÔ›Ô,
ÂÎÙfi˜ ·fi ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÂÚÈÏ¿Ì‚·ÓÂ Î·È ÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›· Î·È ÙËÓ ∞Èوϛ·- ˙‹ÙËÛ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘, ÁÈ· Ó·
·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û¿˜ ÙÔ˘
Ô˘ ›¯·Ó ÛÙ·ÛÈ¿ÛÂÈ, ·˘Ùfi˜, ·ÊÔ‡ ‹Ú ÙËÓ ¿‰ÂÈ· ÙÔ˘
μÔÓÈÊ·Ù›Ô˘, ¤Û¢Û ÚÔ˜ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ÂΛÓË. √
ÛÙÚ·ÙËÁfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ™ÂÓÓ·¯ËÚ›Ì, ›¯Â
ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ÊÔÓ¢ı› ·fi ÙÔ˘˜ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜. ŒÙÛÈ, Ô
ªÈ¯·‹Ï, Ë Û‡˙˘ÁÔ˜ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÌfiÏȘ ›¯Â Âı¿ÓÂÈ,
·ÊÔ‡ ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙË ¯‹Ú· ÙÔ˘ ™ÂÓÓ·¯ËÚ›Ì, Ô˘ ηٷÁfiÙ·Ó ·fi ÙÔ Á¤ÓÔ˜ ÙˆÓ ªÂÏÈÛÛËÓÒÓ, ÙÈÌÒÚËÛÂ
ÙÔ˘˜ ‰ÔÏÔÊfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ÚÔηÙfi¯Ô˘ ÙÔ˘ Î·È ¿ÏÏÔ˘˜
·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ›‰Ú˘Û ‰ÈÎfi ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˜
ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÛÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›· Î·È ÛÙËÓ ∞Èوϛ·, ÙÔ
ÔÔ›Ô ÂÂÎÙ¿ıËΠÚÔ˜ ‚ÔÚÚ¿ ̤¯ÚÈ ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ,

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [45]

[46]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [47]

ÚÔ˜ ÓfiÙÔ Ì¤¯ÚÈ ÙË ¡·‡·ÎÙÔ, Î·È ÂÈϤÔÓ ‹Ú ηÈ
ÙÔ ÈÔ ‰˘ÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜. ΔÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ·˘Ùfi
ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ Î·È Ô ËÁÂÌfiÓ·˜
ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜. ¶ÚˆÙÂ‡Ô˘Û¿ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ë
ÕÚÙ· Î·È ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚ· ÊÚÔ‡ÚÈ· Ù· μÂÏÏ¿ÁÚ·‰·, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ ÛËÌÂÚÈÓfi μÂÚ¿ÙÈ, Ù· πˆ¿ÓÓÈÓ· Î·È Ë μfiÓ‰ÈÙÛ·
(μfiÓÈÙÛ·). £· ·Û¯ÔÏËıԇ̠fï˜ Ì ·˘Ù¿ ·ÚÁfiÙÂÚ·.
∞fi ÙËÓ ÚÒÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô ªÈ¯·‹Ï ÕÁÁÂÏÔ˜ ∫ÔÌÓËÓfi˜
Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙÔÓ §¤ÔÓÙ· ™ÁÔ˘Úfi, ÁÈ· Ó· ηٷÔÏÂÌ‹ÛÔ˘Ó Ì οı ÙÚfiÔ ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜.
ŒÙÛÈ Â›¯·Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· fiÙ·Ó Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ¤ÊÙ·ÛÂ
ÛÙÔÓ πÛıÌfi Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ∏ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ›¯Â
·Ú·¯ˆÚËı› ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜. ∂Âȉ‹ fï˜ ·˘ÙÔ› ‰ÂÓ
›¯·Ó ¤ÙÔÈ̘ ·ÚÎÂÙ¤˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÁÈ· Ó· ηٷϿ‚Ô˘Ó ÙË
ÌÂÁ¿ÏË ÂÈÎÚ¿ÙÂÈ· Ô˘ ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎÂ, οÔȘ
·fi ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ΢ÚȇıËÎ·Ó ·fi
ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÔÈ ‰˘Ó¿ÌÂȘ
ÙÔ˘ μÔÓÈÊ·Ù›Ô˘ ÛÊÂÙÂÚ›ÛÙËÎ·Ó ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· Î·È ¤¯ÙÈÛ·Ó
ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ∂‡ÚÈÔ ÈÛ¯˘Úfi ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÁÈ· Ó· Û˘ÁÎÚ·ÙÔ‡Ó
ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Âȯ›ÚËÛ·Ó Ó· ηٷÎÙ‹ÛÔ˘Ó Î·È ÙËÓ ›‰È· ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ÿÛˆ˜ Û η̛·
¿ÏÏË ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ‰ÂÓ ˘‹ÚÍ·Ó ·Ú¯Èο ÙfiÛÔ
ÔÏÏÔ› ÓÙfiÈÔÈ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ Î·È Í¤ÓÔÈ ÛÊÂÙÂÚÈÛÙ¤˜ fiÛÔ ÛÂ
·˘Ù‹ ÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ. ΔËÓ ∫ÔÚÈÓı›· Î·È ÙËÓ ∞ÚÁÔÏ›‰·
΢‚ÂÚÓÔ‡ÛÂ Ô §¤ÔÓÙ·˜ ™ÁÔ˘Úfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÛÙËÓ
ηÙÔ¯‹ ÙÔ˘ ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ Î·È ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ. ™ÙË §·Î‰·›ÌÔÓ· Î·È Û ÌÂÁ¿ÏÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ §·ÎˆÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡ÛÂ Ô §¤ÔÓÙ·˜ ÷̿ÚÂÙÔ˜, ÂÓÒ ÙÔ Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ ÎÔÌÌ¿ÙÈ Ù˘ ªÂÛÛËÓ›·˜ ‹Ù·Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ μÚ·Ó¿‰ˆÓ ηÈ
ÙˆÓ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÒÓ. ∂ÓÒ, ÏÔÈfiÓ, Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ·fi
ÙÔÓ πÛıÌfi ¤Î·Ó Â›ıÂÛË ÛÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ Î·È ÛÙÔ ¡·‡ÏÈÔ, ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠ¤Ó·˜ ¿ÏÏÔ˜ ¯ıÚfi˜ ·fi ÙË ªÂıÒÓË. √ ·ÓÈ„Èfi˜ ÙÔ˘ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˘ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘,
ÂÓfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ Î·È ÈÔ ÏfiÁÈÔ˘˜
ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ¢′ ™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó
Î·È ·˘Ùfi˜ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜, ›¯Â ·Ó·Ï¿‚ÂÈ
Â›Û˘ ÙÔÓ ·ÁÒÓ· ÁÈ· ÙËÓ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛË ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ
ΔfiˆÓ, ·ÏÏ¿ ›¯Â χÛÂÈ Î·Ù¢ı›·Ó ÛÙËÓ ¶·Ï·ÈÛÙ›ÓË. ∞fi ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ·˘Ù‹, ·ÊÔ‡ ¤Ì·ı ٷ ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÙˆÓ Û˘Ó·‰¤ÏÊˆÓ ÙÔ˘ ÛÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜,
ÎÈÓ‹ıËΠӷ ¿ÂÈ ÂΛ ÁÈ· Ó· ÌÔÈÚ·ÛÙ› Ù· ÚÔÓfiÌÈ¿
ÙÔ˘˜ Î·È ·Ô‚È‚¿ÛÙËÎÂ Ù˘¯·›· ÛÙË ªÂıÒÓË, fiÔ˘ Ô
πˆ¿ÓÓ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ÙÔ‡ ÚfiÙÂÈÓ ӷ Û˘ÌÌ·¯‹ÛÔ˘Ó ÁÈ· Ó· ηٷÎÙ‹ÛÔ˘Ó ·fi ÎÔÈÓÔ‡ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. √ ÙÔÏÌËÚfi˜ Ó¤Ô˜ ·Ô‰¤¯ÙËΠÙËÓ ÚfiÙ·ÛË Î·È
΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ Ì ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏË Â˘ÎÔÏ›· Û fiÏË ÙË ‰˘ÙÈ΋
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ·fi ÙËÓ ¶‡ÏÔ Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ¶¿ÙÚ·, Ô˘ ÔÈ
οÙÔÈÎÔÈ ÓfiÌÈ˙·Ó fiÙÈ ˘ÔÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó Û ÓÙfiÈÔ ËÁÂ-

ÌfiÓ·, ÂÓÒ ·˘Ùfi˜, Û˘ÌÂÚÈÊÂÚfiÌÂÓÔ˜ Ì ۇÓÂÛË, ÙÔ˘˜
ÂÁÁ˘fiÙ·Ó ÙËÓ Ù‹ÚËÛË ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÓfiÌˆÓ Î·È ÙˆÓ
·ÙÚÔ·Ú¿‰ÔÙˆÓ ·ÍÈÒÓ. ™ÙȘ ·Ú¯¤˜ fï˜ ÙÔ˘ 1205,
ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡, Ô ÁÈÔ˜
ÙÔ˘, ªÈ¯·‹Ï, fiÙ·Ó Î·Ù¿Ï·‚ fiÙÈ Ô °¿ÏÏÔ˜, ·ÓÙ› ÁÈ·
Û‡ÌÌ·¯Ô˜, ÁÈÓfiÙ·Ó Î˘Ú›·Ú¯Ô˜, ˘ÔΛÓËÛ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘
ÎÔÈÓ‹ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË Î·È Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙÔÓ ™ÁÔ˘Úfi
Î·È ÙÔ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ªÈ¯·‹Ï. ΔfiÙÂ Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ¤ÙÚÂÍ ÛÙËÓ ∞ÚÁÔÏ›‰· ÁÈ· Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÙÔÓ
μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ, Ô˘ ÔÏÈÔÚÎÔ‡Û ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ, Î·È ÚfiÙÂÈÓ ÛÙÔÓ ·ÏÈfi ÙÔ˘ Ê›ÏÔ °Ô˘ÏȤÏÌÔ ™·ÌÏ›ÙÙË
(Guillaume de Champlitte) - ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˘˜ Ù˘ ∫·Ì·Ó›·˜ Ô˘ ÂÚȤ‚·ÏÏ·Ó ÙÔÓ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ- Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÔ˘Ó Ó· ηٷÎÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ΔÔ˘ › ̿ÏÈÛÙ· fiÙÈ ÙÔ˘ ·ÚÎÔ‡ÛÂ, ˆ˜ ˘ÔÙÂÏ‹˜
ÙÔ˘, Ó· ¿ÚÂÈ fiÛ˜ ·fi ÙȘ ηٷÎÙË̤Ó˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ı·
ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÛÂ. √ ™·ÌÏ›ÙÙ˘ ·Ô‰¤¯ÙËΠ̠ÚÔı˘Ì›· ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË Î·È Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ Û˘ÌÊÒÓËÛÂ,
·ÊÔ‡ ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔ °¿ÏÏÔ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô fiϘ ÙȘ
ÎÙ‹ÛÂȘ Ô˘ ı· ·ÔÎÙÔ‡Û ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ·Ó ηÈ
·˘Ùfi˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ¿Óˆ Ù˘ ηӤӷ ‰Èη›ˆÌ·. √È ‰‡Ô
ÂΛÓÔÈ ¿Ó‰Ú˜ Âȯ›ÚËÛ·Ó, ÏÔÈfiÓ, Ó· ηٷÎÙ‹ÛÔ˘Ó
ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Ì 120 ÈfiÙ˜ Î·È ÔÏÏÔ‡˜ ·ÎÔÏÔ‡ıÔ˘˜, ·ÊÔ‡ ¿Ú¯ÈÛ·Ó ·fi ÙȘ ‰˘ÙÈΤ˜ Â·Ú¯›Â˜, ÛÙȘ
Ôԛ˜ Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ›¯Â ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ Î·Ù¿ ÙË
ÛÙ¿ÛË Ô˘ ¤ÁÈÓ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ οÔȘ fiÏÂȘ ηÈ, ΢ڛˆ˜, ÙËÓ ¶¿ÙÚ· Î·È ÙËÓ ∞Ó‰Ú·‚›‰·. ∞fi ÂΛ ÔÚÌÒÌÂÓÔÈ Î·Ù¤Ï·‚·Ó Ì ¢ÎÔÏ›· ÙËÓ ◊Ïȉ· Î·È fiÏ· Ù· ‰˘ÙÈο ·Ú¿ÏÈ· ̤¯ÚÈ ÙË ªÂıÒÓË, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙËÓ ∞Ú牛·, ‰ËÏ·‰‹ ÙËÓ ∫˘·ÚÈÛÛ›·, Ë ÔÔ›· ·Ú¯Èο ·ÓÙÈÛÙ¿ıËΠ۠·˘ÙÔ‡˜. ∞ÊÔ‡ ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËÎ·Ó ·˘Ù¿ ÔÈ
ŒÏÏËÓ˜ Ù˘ §·Î‰·›ÌÔÓ·˜, ÙÔ˘ ¡ÈÎÏ›Ô˘ Î·È Ù˘ ªÂÁ·ÏfiÔÏ˘, Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó È›˜ Î·È Â˙Ô› Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔÓ Ã·Ì¿ÚÂÙÔ Î·È, ¤¯ÔÓÙ·˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ÙÔ˘˜ ÙÔ˘˜
™Ï¿‚Ô˘˜ ªÈÏËÁÁÔ‡˜ Î·È ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ∞′, Ô ÔÔ›Ô˜
¤Û¢Û ӷ ¤ÏıÂÈ ÚÔ˜ ·˘ÙÔ‡˜ ·fi ÙËÓ ÕÚÙ· ̤ۈ ÙÔ˘
∫ÔÚÈÓıÈ·ÎÔ‡ ÎfiÏÔ˘, ÂÈÙ¤ıËÎ·Ó fiÏÔÈ Ì·˙› ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
Ù˘ ªÂıÒÓ˘. √È ºÚ¿ÁÎÔÈ fï˜ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ÂÚ›ÌÂÓ·Ó
̤۷ ÛÙËÓ fiÏËØ ·ÊÔ‡ ·ÓÙÂÈÙ¤ıËηÓ, ÙÔ˘˜ Û˘Ó¿ÓÙËÛ·Ó ÛÙÔÓ ÂÏ·ÈÒÓ· ÙÔ˘ ∫Ô˘Ó‰Ô‡ÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘˜ Ó›ÎËÛ·Ó
ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ. √ ‰ÂÛfiÙ˘ ªÈ¯·‹Ï ¤Ê˘Á ÙfiÙ ÁÈ· ÙËÓ ÕÚÙ·, ÂÓÒ Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ∞′ ™·ÌÏ›ÙÙ˘ (1205-1209), Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ·fi ÙfiÙ Ú›ÁÎÈ·˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜, ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÛÂ
Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË ÙÔ˘ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘ ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ∫˘ÚÈ¿Ú¯ËÛ ÛÙËÓ ∫ÔÚÒÓË Î·È
ÛÙËÓ ∫·Ï·Ì¿Ù·, ÙȘ Ôԛ˜ ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔÓ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ, Î·È ·ÎfiÌË ÛÙËÓ ∞Ú牛·, ÛÙËÓ ËÂÈÚˆÙÈ΋

ΔÔ 1205
Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜
ÔÏÈfiÚÎËÛÂ ÙÔ
¡·‡ÏÈÔ, ÙÔ ÔÔ›Ô
‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ˘fi
ÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙÔ˘
§¤ÔÓÙ· ™ÁÔ˘ÚÔ‡.
™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
ÙÔ ¶·Ï·Ì‹‰È,
Ë ·ÎÚfiÔÏË
ÙÔ˘ ¡·˘Ï›Ô˘.
OLLIRG/SHUTTERSTOCK

[48]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ ∞Ú¿¯Ô‚·˜, ÛÙË ªÂÁ·ÏfiÔÏË, ÛÙÔ ¡›ÎÏÈ,
ÛÙË §·Î‰·›ÌÔÓ· Î·È Û ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÌÈÎÚfi ·ÏÏ¿ ÈÛ¯˘Úfi
‡ÚÁÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰¤ÛÔ˙ ÛÙ· ÂÚ¿ÛÌ·Ù· Ô˘ Ô‰ËÁÔ‡Û·Ó ÛÙËÓ ÕÓˆ ∞Ú牛·, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙ· ÙfiÙ ÏÂÁfiÌÂÓ· ™ÎfiÚÙ·, Î·È ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ì¿Ù·È· ·ÁˆÓ›ÛÙËΠӷ
˘ÂÚ·Û›ÛÂÈ Ô ÁÂÓÓ·›Ô˜ ¢ÔÍ··ÙÚ‹˜ μÔ˘Ù˙·Ú¿˜. ∞ÚÎÂÙ¿ ¿ÏÏ· ̤ÚË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ fï˜ Áϛو۷Ó
ÙËÓ Í¤ÓË Î˘ÚÈ·Ú¯›·: ΢ڛˆ˜ Ë ªÔÓÂÌ‚·Û›·, ÙËÓ ÔÔ›·
‰ÈÔÈÎÔ‡Û·Ó ÔÈ ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜ ª·ÌˆÓ¿˜, ¢·ÈÌÔÓÔÁÈ¿ÓÓ˘ Î·È ™ÔÊÈ·Ófi˜, Ë Δ۷ΈÓÈ¿, ÔÈ ªÈÏËÁÁÔ›, Ô˘ ‹Ù·Ó
Ë ÈÔ ‰˘ÛÚfiÛÈÙË ÂÚÈÔ¯‹ ÙÔ˘ Δ·˛ÁÂÙÔ˘, Î·È Ù·
ÊÚÔ‡ÚÈ· ÙÔ˘ ¡·˘Ï›Ô˘ Î·È Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ·ÎfiÌË ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ· ™ÁÔ˘ÚÔ‡ Î·È Ù·
ÔÔ›· Ì¿Ù·È· ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ÔÏÈÔÚΛ Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜. ¶ÂÚ›Ô˘ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 1205 ·˘Ùfi˜ ·Ó·ÁοÛÙËÎÂ
Ó· ÂÁηٷÏ›„ÂÈ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Î·È ÙˆÓ ‰‡Ô ·˘ÙÒÓ
ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ Î·È Ó· ÙÚ¤ÍÂÈ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ÂÍ·ÈÙ›·˜
ÙˆÓ ¿Û¯ËÌˆÓ Âȉ‹ÛˆÓ, ÁÈ· ÙȘ Ôԛ˜ Î·È Ô ·‰ÂÏÊfi˜
ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˘, ∂ÚÚ›ÎÔ˜, ·Ó·ÁοÛÙËÎÂ
Ó· ·Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ ·fi ÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·6.

√È ŒÏÏËÓ˜ Ù˘ £Ú¿Î˘
√È ºÚ¿ÁÎÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â›¯·Ó ηٷÎÙ‹ÛÂÈ ·fi ÙÔÓ
ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ ¯ÚfiÓÔ ÙË £Ú¿ÎË, ·ÚÂÎÙÚ¿ËÎ·Ó ÂΛ
Û ÔÏϤ˜ ‚›·È˜ Î·È ÚÔÛ‚ÏËÙÈΤ˜ Ú¿ÍÂȘ. ∫˘Ú›ˆ˜ Ë
∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË ˘¤ÊÂÚ ٷ ¿Ó‰ÂÈÓ· ·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÎÏËÚÒıËΠfiÙ·Ó ¤ÁÈÓÂ Ë ‰È·ÓÔÌ‹
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ οÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜
ÂΛӢ ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ··ÏÏ·ÁÔ‡Ó Ì οı ÙÚfiÔ
·fi ·˘Ù‹ ÙËÓ Î·Ù·›ÂÛË. ∫·ıÒ˜, ÏÔÈfiÓ, ›¯·Ó Ù˘Êψı› ·fi ÙËÓ ·Á·Ó¿ÎÙËÛË ÙËÓ ÔÔ›· ·ÈÛı¿ÓÔÓÙ·Ó
·fi ÙȘ ·ÚÔ‡Û˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜, ͤ¯·Û·Ó Ù· ‰ÂÈÓ¿ Ô˘
›¯·Ó ˘ÔÛÙ› ¿ÏÏÔÙ ·fi ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜, Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËÎ·Ó Ì ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘˜ πˆ·ÓÓ›ÛË Î·È ÙÔ˘ ÚfiÙÂÈÓ·Ó ÙÔ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ÛÙ¤ÌÌ· Ì ÙÔÓ fiÚÔ fiÙÈ ı·
ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈ˙ fiˆ˜ ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ˘ËÎfiÔ˘˜.
∏ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÍÂΛÓËÛ ÂÚ›Ô˘ ÛÙ· Ù¤ÏË ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘, Ì ÙË ÛÊ·Á‹ Ù˘ ÊÚÔ˘Ú¿˜ ÙÔ˘ ¢È‰˘ÌfiÙÂÈ¯Ô˘
Î·È Ì ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏ˘. √ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜
Î·È Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ô ¢¿Ó‰ÔÏÔ˜ ÍÂΛÓËÛ·Ó ·fi ÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· Ì fiÛ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ‰È¤ıÂÙ·Ó Î·È ÂÚ›Ô˘

ÛÙ· Ù¤ÏË ª·ÚÙ›Ô˘ Âȯ›ÚËÛ·Ó Ó· ÔÏÈÔÚ΋ÛÔ˘Ó ÙËÓ
∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ·Ó·ÎÏ‹ıËΠ·fi ÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜. ŸÌˆ˜, ·ÊÔ‡ ÂÈÙ¤ıËÎÂ Ô πˆ·ÓÓ›Û˘ Ì ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ ÛÙÚ·Ùfi, ‰ÈÂÍ‹¯ıË Ì¿¯Ë ÛÙȘ 15
∞ÚÈÏ›Ô˘ ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ fiÏË ·˘Ù‹, ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· ¤ÂÛ·Ó ÔÈ 300 ηχÙÂÚÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ È›˜, Ô μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜
ÂÍ·Ê·Ó›ÛÙËÎÂ Î·È ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ·Ó·ÁοÛÙËηÓ, ‚ÚÈÛÎfiÌÂÓÔÈ Û ¿Û¯ËÌË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË, Ó· ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó
ÛÙË ƒ·È‰ÂÛÙfi Ì ÙÔÓ ¢¿Ó‰ÔÏÔ Î·È ÙÔÓ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ.
∂Λ ¤ÊÙ·Û ϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Î·È Ô ÎfiÌ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˜, Ô
·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ÔÚ›ÛÙËΠÂ›ÙÚÔÔ˜ Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó ¿ÁÓˆÛÙÔ ·Ó ˙Ô‡Û ·ÎfiÌË
Ô μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜. √ ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÌÂ
ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÛÙËÓ ÔÔ›· ÏËÛ›·˙·Ó ÔÈ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ ∫Ô˘Ì¿ÓÔÈ Ô˘ ˘ËÚÂÙÔ‡Û·Ó
ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ πˆ·ÓÓ›ÛË, ÏÂËÏ·ÙÒÓÙ·˜ Î·È Î·Ù·ÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹. ∞fi fiÏË ÙË £Ú¿ÎË ÌfiÓÔ Ë ™ËÏ˘‚Ú›·, Ë ƒ·È‰ÂÛÙfi˜, Ë ºÈÏÈÔ‡ÔÏË Î·È Ë ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· ¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ, ÂÓÒ ·fi ÙËÓ
∞Û›· ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó ÌfiÓÔ ÙȘ ¶ËÁ¤˜. ŸÏ˜ ÔÈ ˘fiÏÔÈ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜ ‹Ù·Ó ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ Î·È ÙˆÓ
∂ÏÏ‹ÓˆÓ. ΔÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ ÙËÓ 1Ë πÔ˘Ó›Ô˘ ¤ı·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ¢¿Ó‰ÔÏÔ˜, Ë
„˘¯‹ Î·È ÙÔ Ì˘·Ïfi fiÏ˘ Ù˘ Âȯ›ÚËÛ˘. √ ¢¿Ó‰ÔÏÔ˜
Îˉ‡ıËΠ·ÓËÁ˘ÚÈο ÛÙÔ Ó·fi Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜, ÂÓÒ
ÙÔ Ì·˘ÛˆÏÂ›Ô Ô˘ ·ÓÂÁ¤ÚıËΠÛÙÔÓ Ù¿ÊÔ ÙÔ˘ ηÙ‰·Ê›ÛÙËΠ·fi ÙÔÓ Î·Ù·ÎÙËÙ‹ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
ªÂ¯Ì¤Ù μ′, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔ ÌÂÙ¤ÙÚ„ Û Ù˙·Ì›. ΔÔ Ï›„·ÓÔ fï˜ ÙÔ˘ ÊÈÏfi‰ÔÍÔ˘ ∂ÓÂÙÔ‡ ˘¿Ú¯ÂÈ ·ÎfiÌË,
fiˆ˜ ÈÛÙÂ‡Ô˘Ó ÌÂÚÈÎÔ›, ÛÙÔ ‰ÂÍ› ˘ÂÚÒÔ ÙÔ˘ Ó·Ô‡,
fiÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·Ó·Î·Ï‡ÊıËΠϿη ÛÙËÓ ÔÔ›·
·Ó·ÁÚ¿ÊÂÙ·È ÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘. √ ‰ÈÎfi˜ Ì·˜ ¶·Û¿Ù˘
fï˜ ıˆÚ› Ï¿ÓË ÙËÓ ·Ó·Î¿Ï˘„Ë ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ Ù¿ÊÔ˘7.
ΔÔ ÊÚ·ÁÎÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ÏÔÈfiÓ, Ê·ÈÓfiÙ·Ó Ó· ÏËÛÈ¿˙ÂÈ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘. ∂˘Ù˘¯Ò˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜, ÔÈ
∫Ô˘Ì¿ÓÔÈ, ÌËÓ ·ÓÙ¤¯ÔÓÙ·˜ ÙË ˙¤ÛÙË Ù˘ £Ú¿Î˘,
˘Ô¯ÒÚËÛ·Ó ÛÙȘ ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚ˜ ηÙÔÈ˘ ÙÔ˘˜, ÌÂ
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ô πˆ·ÓÓ›Û˘ Ó· ÌËÓ ÌÔÚ› Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ Â›ıÂÛË ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ΔfiÙ Ô
μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ¤Û¢Û ·fi ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ Î·È ·Ó¿ÁηÛÂ
ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Ó· ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó. øÛÙfiÛÔ, ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛÂ

™ÙËÓ ∂˘ÚÒË Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ˘‹ÚÍÂ
Ù˘¯ÂÚfi˜, ·ÊÔ‡ ÙÔ 1204 η٤Ϸ‚Â
ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË.

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [49]

Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙȘ ™¤ÚÚ˜, ÂÓÒ Ô πˆ·ÓÓ›Û˘, ·ÊÔ‡ ÏÂËÏ¿ÙËÛ fiÏË ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ̤¯ÚÈ ÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ÛÙÚ¿ÊËÎÂ
ÚÔ˜ ÙÔ ‚ÔÚÚ¿, ΢ڛ¢Û ÙË ºÈÏÈÔ‡ÔÏË Î·È ÙËÓ
η٤ÛÙÚ„ ÔÏÔÛ¯ÂÚÒ˜, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó ÙÔ ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔ ÚÔ‡ÚÁÈÔ Ù˘ £Ú¿Î˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ. ∞ÊÔ‡
‰È¤Ú·Í ·˘Ù¿, Á‡ÚÈÛ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘. ΔÔÓ ÂfiÌÂÓÔ
¯ÚfiÓÔ, ÂÈÛ‚¿ÏÔÓÙ·˜ Í·Ó¿, ¤Î·Ó ٷ ›‰È· Î·È ·ÎfiÌË ¯ÂÈÚfiÙÂÚ·. ΔfiÙ ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Ù˘ £Ú¿Î˘, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·fi
ηÈÚfi ›¯·Ó ÂÈÛı› fiÙÈ ‰ÂÓ ¤Ú·Í·Ó ÛˆÛÙ¿ Ô˘ ÂÌÈÛÙ‡ıËÎ·Ó ÙÔÓ πˆ·ÓÓ›ÛË, ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ·ÔÌ·ÎÚ˘ÓıÔ‡Ó ·fi ·˘ÙfiÓ Î·È Î¿ÔÈÔÈ Î·Ù¤Ê˘Á·Ó ÛÙÔÓ §¿ÛηÚË
ÛÙËÓ ∞Û›·, ÂÓÒ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· Û˘ÌÊÈÏȈıÔ‡Ó Ì ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. ΔÔ ¤ÚÁÔ Ù˘ Û˘ÌÊÈÏ›ˆÛ˘ ·Ó¤Ï·‚Â Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ μÚ·Ó¿˜, Ô Û‡˙˘ÁÔ˜ Ù˘ °·ÏÏ›‰·˜ ∞ÁÓ‹˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ·Ó¤Î·ıÂÓ ‹Ù·Ó ÊÈÏÈÎfi˜ ÚÔ˜
ÙÔ˘˜ ηٷÎÙËÙ¤˜ Ù˘ ¢‡Û˘. √È ºÚ¿ÁÎÔÈ fi¯È ÌfiÓÔ
˘fiÛ¯ÔÓÙ·Ó Ó· Û‚·ÛÙÔ‡Ó ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ Î·È Ù· ·ÛÙÈο
‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÙˆÓ ÓÙfiȈÓ, ·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿
·Ú·¯ÒÚËÛ·Ó ÛÙÔ ‰ÈÎfi Ì·˜ η›Û·Ú· £Âfi‰ˆÚÔ μÚ·Ó¿
∫ÔÌÓËÓfi ÙȘ Â·Ú¯›Â˜ Ù˘ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È ÙÔ˘ ¢È‰˘ÌfiÙÂÈ¯Ô˘, ÙˆÓ ‰‡Ô ÈÔ ÔÓÔÌ·ÛÙÒÓ fiÏÂˆÓ Ù˘ £Ú¿Î˘ ÌÂÙ¿ ÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·, Ì ÙÔÓ fiÚÔ Ó· ÏËÚÒÓÂÈ
ÂÙ‹ÛÈÔ ÊfiÚÔ, Ó· ·Ú¤¯ÂÈ ‚Ô‹ıÂÈ· 500 ÔÏÂÌÈÛÙÒÓ ÛÂ
ÂÚ›ÙˆÛË ·Ó¿Á΢ Î·È Ó· ÚÔÛٷهÂÈ ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜
Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÂΛ. ªÂ ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, Ô μÚ·Ó¿˜
˘‹ÚÍ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÎÔÚ˘Ê·›Ô˘˜ ˘ÔÙÂÏ›˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ÊÚ·ÁÎÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÈÛfiÙÈÌÔ˜ ÂÚ›Ô˘ ˆ˜
ÚÔ˜ ÙÔ ·Í›ˆÌ· Ì ÙÔÓ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ - ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ·ÎÚÈ‚Ò˜
ÙÔ ÏfiÁÔ ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔÓ ·ÔηÏÔ‡Û·Ó Î·È ‚·ÛÈÏÈ¿
Ù˘ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏ˘. ∞Í›˙ÂÈ Ì¿ÏÈÛÙ· Ó· ÛËÌÂȈı› fiÙÈ

Ô ÂÙ‹ÛÈÔ˜ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÈÎfi˜ ÊfiÚÔ˜, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ‹Ù·Ó ˘Ô¯Úˆ̤ÓÔ˜ Ó· ηٷ‚¿ÏÏÂÈ ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
ÙÔ˘ ·Ú·¯ÒÚËÛ·Ó ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ù˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÙÔ˘˜
¿Óˆ ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË, ÔÚ›ÛÙËΠÛÙȘ 25 Ï›ÙÚ˜
¯Ú˘ÛÔ‡ (ÔÈ Ôԛ˜, ·Ó ˘ÔÏÔÁÈÛÙÔ‡Ó ˆ˜ ÂÓÂÙÈΤ˜, ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Ó Ì 30.708 ÊÚ¿Áη, ÂÓÒ, ·Ó ˘ÔÏÔÁÈÛÙÔ‡Ó ˆ˜
ÂÏÏËÓÈΤ˜, ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Ó Ì 27.000 ‰Ú·¯Ì¤˜). ∞fi ·˘Ùfi
Ê·›ÓÂÙ·È fiÛÔ ÙÔ ¿ıÏÈÔ Î˘‚ÂÚÓËÙÈÎfi Û‡ÛÙËÌ· Ô˘ ÂÈÛ‹¯ıË ·fi ÙÔ˘˜ ¢˘ÙÈÎÔ‡˜ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Ì›ˆÛ ·Ú¯Èο
Ù· ¤ÛÔ‰· Ù˘ ÎÂÓÙÚÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘. √ˆÛ‰‹ÔÙÂ,
·ÊÔ‡ ¤ÁÈÓ·Ó ·˘Ù¿, Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ¿ÏÏ·Í·Ó. ∞fi ·˘Ùfi Û˘Ó¿ÁÂÙ·È fiÙÈ, ·Ó ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ Û˘ÌÂÚÈʤÚÔÓÙ·Ó Ì ÂÈ›ÎÂÈ· ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ηٷÎÙË̤ÓÔ˘˜ Î·È ›ıÔÓÙ·Ó Ó· ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó Î¿ÔÈ· ·fi Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Ô˘ Î·È ÔÈ ›‰ÈÔÈ ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó, Ô‡ÙÂ Ë ÂÍÔ˘Û›·
ÙÔ˘˜ Ô‡Ù ÔÈ ˘‹ÎÔÔ› ÙÔ˘˜ ı· ¿ı·ÈÓ·Ó fiÛ· ˘¤ÛÙËÛ·Ó
ÁÈ· ¤Ó·Ó ÔÏfiÎÏËÚÔ ¯ÚfiÓÔ. √ πˆ·ÓÓ›Û˘, ·ÊÔ‡ ÂÈÛ¤‚·ÏÂ
ÛÙÔ ¢È‰˘ÌfiÙÂȯÔ, ·ÔÎÚÔ‡ÛıËΠηÈ, ÌËÓ ÙÔÏÌÒÓÙ·˜
Ó· ·ÓÙÈ·Ú·Ù·¯ı› ÛÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ, Ô˘ ‹Úı ÁÈ· Ó· ÙÔÓ
ηٷ‰ÈÒÍÂÈ, Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘.

√ πˆ·ÓÓ›Û˘,
Ô ËÁÂÌfiÓ·˜
ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ,
‚Ú¤ıËÎÂ
·ÓÙÈ̤وÔ˜ ÌÂ
ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜,
ηٷÎÙÒÓÙ·˜
‰È¿ÊÔÚ˜ fiÏÂȘ
Ù˘ £Ú¿Î˘ ηÈ
ηٷÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜
ÔÏÔÛ¯ÂÚÒ˜ ÙË
ºÈÏÈÔ‡ÔÏË,
ÙÔ ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔ
ÚÔ‡ÚÁÈfi ÙÔ˘˜.
™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
Ë ºÈÏÈÔ‡ÔÏË,
ÛËÌÂÚÈÓfi
¶Ïfi‚ÓÙÈ‚.
GERGANOV/
SHUTTERSTOCK

[50]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ∂ÚÚ›ÎÔ˜ μ′, Ô ÌfiÓÔ˜
·ÍÈfiÏÔÁÔ˜ §·Ù›ÓÔ˜
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜
∂¤ÛÙÚÂ„Â Î·È Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
fiÔ˘ ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠÔÚÈÛÙÈο ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ·fi ÙÔ˘˜
Û˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ÂÂȉ‹ ÛÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÙÔ˘ ÂȂ‚·ÈÒıËÎÂ Ô ı¿Ó·ÙÔ˜ ÙÔ˘
·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘. √ ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ÛÙ¤ÊıËΠÂ›ÛËÌ· ÛÙÔ Ó·fi
Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜ ÛÙȘ 20 ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘ 1206, Û ËÏÈΛ·
29 ÂÙÒÓ, Î·È ‹Ù·Ó ÁÈ· ‰¤Î· ¯ÚfiÓÈ· (1206-1216) Ô ‰Â‡-

ÙÂÚÔ˜ §·Ù›ÓÔ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÂȉÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·˜ fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔ ÁÓˆÛÙfi ËÚˆÈÛÌfi Ù˘
ÁÂÓÈ¿˜ ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ Î·È Ôχ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË Û‡ÓÂÛË ·fi
ÙÔÓ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ. √ πˆ·ÓÓ›Û˘ Í·Ó¿Ú¯ÈÛ ÙȘ ÂȉÚÔ̤˜
ÙÔ˘, ·Ó Î·È Ô πÓÓÔΤÓÙÈÔ˜ ÙÔÓ ÚÔ¤ÙÚÂ ӷ οÓÂÈ ÂÈÚ‹ÓË. √È μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ fï˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÂÓÒıËÎ·Ó Ì ÙË
ڈ̷˚΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ÌfiÓÔ Î·È ÌfiÓÔ ÁÈ· Ó· ÂÙ‡¯Ô˘Ó
ÙËÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË Ù˘ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·˜ ÙÔ˘˜, ·ÊÂÓfi˜ ‰È·‚‚·›ˆÓ·Ó ÙÔÓ ¿· ÁÈ· ÙËÓ ·ÊÔÛ›ˆÛË Î·È ÙËÓ ˘ÔÙ·Á‹ ÙÔ˘˜, ·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ÔÏÂÌÔ‡Ó
ÙÔÓ ÔÏÈÙÈÎfi ÙÔ˘ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∞fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ fï˜ Ô˘ ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Û˘ÓÂÚÁ¿ÛÙËÎ·Ó Ì ÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ, ÔÈ Â¯ıÚÔ› ÂΛÓÔÈ ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ·Ó ÛËÌ·ÓÙÈο Ú¿ÁÌ·Ù·. ∂ÈϤÔÓ, ·ÊÔ‡ ‰¤¯ÙËηÓ
Â›ıÂÛË ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË ·fi ÙÔ Ó¤Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó, ·Ê‹ÓÔÓÙ·˜

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [51]

ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜, Ô˘ ·Ó¤Ú¯ÔÓÙ·Ó
Û 20.000, Î·È Ù· ˘fiÏÔÈ· Ï¿Ê˘Ú·. ΔfiÙÂ Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜,
ÁÈ· Ó· ÛÙ·ıÂÚÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘ Ì ÙÔÓ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ, ˙‹ÙËÛ Û Á¿ÌÔ ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ∞ÁÓ‹, ÙËÓ ÔÔ›· ·ÓÙÚ‡ÙËΠÛÙȘ 4 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ 1207, ÂÓÒ Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜
Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÔÚΛÛÙËΠ›ÛÙË ÛÙÔ Ó¤Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·,
ÎÈ ¤ÙÛÈ ·ÔηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó Î·Ù¿ οÔÈÔ ÙÚfiÔ Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ™ÙËÓ ∞Û›·, fï˜, ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ‰ÂÓ
ηٿÊÂÚ·Ó Ó· ÂÙ‡¯Ô˘Ó οÙÈ ·ÍÈfiÏÔÁÔ, ·Ó Î·È ‰ÂÓ
ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó Ó· ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·È ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ §¿ÛηÚË,
fiÙ·Ó ÍÂÎÔ˘Ú¿˙ÔÓÙ·Ó ·fi ÙȘ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ
¿ÏÏË ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ μÔÛfiÚÔ˘. √ ÈηÓfi˜ ÂΛÓÔ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÙÔ˘˜ ÓÈ΋ÛÂÈ
·ÁˆÓÈ˙fiÌÂÓÔ˜ ÂÎ ÙÔ˘ Û˘ÛÙ¿‰ËÓ, ÂˆÊÂÏÔ‡ÓÙ·Ó fï˜

·fi ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÂÚÈÛ·ÛÌÔ‡˜ ÙÔ˘ πˆ·ÓÓ›ÛË (Ì ÙÔÓ
ÔÔ›Ô ÂÚ¯fiÙ·Ó ÛÂ Û˘ÓÂÓÓfiËÛË Î·Ù¿ ηÈÚÔ‡˜ Î·È ·ÊÔ‡
ÙÔÓ Â›¯·Ó ÂÁηٷÏ›„ÂÈ ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Ù˘ £Ú¿Î˘), ÁÈ·
Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙȘ Ï›Á˜ fiÏÂȘ Î·È ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ›¯·Ó
ηٷϿ‚ÂÈ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ. ŸÌˆ˜, Ë ·Ó¿Ù˘ÍË ÙˆÓ ‰˘Ó¿ÌÂˆÓ ÙÔ˘ §¿ÛηÚË ÂÌÔ‰È˙fiÙ·Ó ·Ó·ÙÔÏÈο ·fi ÙÔ˘˜
™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Î·È ‚fiÚÂÈ· ·fi ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ô §¿ÛηÚ˘
Ó· ÌËÓ ·ÔÙÂÏ› ·ÂÈÏ‹ ÁÈ· ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ
ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, ÂÓÒ ·˘ÙÔ› ‰ÂÓ ÛËÌ›ˆÓ·Ó ÂÈÙ˘¯›Â˜
ÛÙËÓ ∞Û›·. øÛÙfiÛÔ, ÙÔ Ï·ÙÈÓÈÎfi ·˘Ùfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ÎÈÓ‰‡Ó¢ ÙfiÙ ·fi ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜, ›¯Â Ó· ·ÓÙÈ·Ï¤„ÂÈ ÔÏϤ˜ ¿ÏϘ ‰˘ÛÎÔϛ˜.
¶ÂÚ›Ô˘ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 1207 Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ÛÎÔÙÒıËΠ۠οÔÈ· Û˘ÌÏÔ΋ Ì ÙÔÓ πˆ·ÓÓ›ÛË. ΔËÓ ÂÍÔ˘Û›· ·Ó¤Ï·‚Â Ô ·Ó‹ÏÈÎÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘, ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜, Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ (1207-1222), ÙËÓ ÎˉÂÌÔÓ›· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ›¯Â Ë ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ ª·ÚÁ·Ú›Ù·,
ÁÈ·Ù› Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ÁÈÔ˜ Ù˘ ·fi ÙÔÓ πÛ·¿ÎÈÔ, Ô ª·ÓÔ˘‹Ï ÕÁÁÂÏÔ˜, ›¯Â ·fi ηÈÚfi ÂÍÔÚÈÛÙ› ·fi ÙÔÓ ·ÙÚÈfi ÙÔ˘ ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË, ˆ˜ ÂÈΛӉ˘ÓÔ˜ ·ÓÙ›˙ËÏÔ˜. √È §ÔÌ‚·Ú‰Ô› ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ô˘ ·Ó¤Ï·‚·Ó ÙfiÙ ԢÛÈ·ÛÙÈο ÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∂ÚÚ›ÎÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ˆÛÙfiÛÔ Ì ٷ
Ó¤· ÙÔ˘ ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ ¤ÁÈÓÂ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÈÛ¯˘Úfi˜ ·fi ÔÙ¤. √ πˆ·ÓÓ›Û˘, Ô ÔÔ›Ô˜
‰ÂÓ Ê·ÈÓfiÙ·Ó Ó· ¤¯ÂÈ ÎÔÚÂÛı› ·fi ÙȘ ÛÊ·Á¤˜ Î·È ÙȘ
ηٷÛÙÚÔʤ˜ Ô˘ ›¯Â ‰È·Ú¿ÍÂÈ ÛÙË £Ú¿ÎË Î·È ÛÙË
ª·Î‰ÔÓ›· -ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÏfiÁÔ ·ÔηÏÔ‡Û ÙÔÓ Â·˘Ùfi
ÙÔ˘ ƒˆÌ·ÈÔÎÙfiÓÔ, ÛÙËÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Ó· ·ÓÙÂΉÈÎËı› ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ μÔ˘ÏÁ·ÚÔÎÙfiÓÔ, ÂÓÒ ÂÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó
·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ™Î˘ÏÔ˚ˆ¿ÓÓ˘-, Âȯ›ÚËÛ ÙÔÓ
√ÎÙÒ‚ÚÈÔ ÙÔ˘ 1207 Ó· ÔÏÈÔÚ΋ÛÂÈ Î·È ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ·ÏÏ¿ ‰ÔÏÔÊÔÓ‹ıËΠÂΛ ·fi ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi ªÔÓ·ÛÙÚ¿. ¢È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘ ·Ó·ÁÔÚ‡ıËÎÂ Ô ·ÓÈ„Èfi˜ Ù˘ ¯‹Ú·˜ ÙÔ˘, μfiÚȘ μ′, ·ÏÏ¿ ÔÏÏÔ› μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜
‰ÂÓ ı¤ÏËÛ·Ó Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘, ΢ڛˆ˜ ¤Ó·˜ Û˘ÁÁÂÓ‹˜ ÙÔ˘ πˆ·ÓÓ›ÛË Ô˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó
™‚È·ÙÔÛÏ¿‚, Ô ÔÔ›Ô˜ Ì ¤‰Ú· ÙÔ ªÂϤÓÈÎÔ Î˘ÚÈ·Ú¯Ô‡Û Û fiÏË ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ∞¯Ú›‰·. ∂›Û˘, Ô
™ÙÚ¤˙·˜, Ô ÔÔ›Ô˜, ·ÊÔ‡ ¤ÁÈÓ ·ÚÈÔ˜ ÙÔ˘
¶ÚÔÛ¿ÎÔ˘, ¤¯ÙÈÛ ÂΛ ÔÏ˘ÙÂÏ‹ ·Ó¿ÎÙÔÚ· Î·È Â¤‰ÂÈÍ ·ÁÚÈfiÙËÙ· ÂÊ¿ÌÈÏÏË ÙÔ˘ πˆ·ÓÓ›ÛË. ∏ ÈÛ¯‡˜ ÙÔ˘
μfiÚȉԘ ÌÂÈÒıËΠÔχ. ŒÙÛÈ, fiÙ·Ó ·˘Ùfi˜ ı¤ÏËÛ ӷ
Â·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ ¿ÓÔÈÍË ÙÔ˘ 1208 ÙȘ Û˘ÓËıÈṲ̂Ó˜
ÂȉÚÔ̤˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ, ηٷÙÚÔÒıËÎÂ
ÔÏÔÛ¯ÂÚÒ˜ ÛÙȘ 31 πÔ˘Ï›Ô˘ ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ºÈÏÈÔ‡ÔÏË

√ ∂ÚÚ›ÎÔ˜
Û ËÏÈΛ· 29 ÂÙÒÓ
·Ó·ÎËÚ‡¯ıËÎÂ
Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜
§·Ù›ÓÔ˜
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜
ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘,
ÛÙȘ 12
∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘ 1206,
ÛÂ ÌÈ·
ÌÂÁ·ÏÔÚÂ‹
ÙÂÏÂÙ‹ ÛÙÔ Ó·fi
Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜.
LOUIS DORS/
VISUAL PHOTOS

[52]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·fi ÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ, Ô˘ ÚÔͤÓËÛ ÊÔ‚ÂÚ‹ ηٷÛÙÚÔÊ‹
ÛÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Î·È ‹Ú ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ·Ó·Ú›ıÌËÙ· Ï¿Ê˘Ú·. ΔfiÙÂ Ô ™‚È·ÙÔÛÏ¿‚ ·ÔÁÔËÙÂ˘Ì¤ÓÔ˜ ÔÚΛÛÙËÎÂ
›ÛÙË ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Î·È ‰¤¯ÙËΠÊÚ·ÁÎÈ΋
ÊÚÔ˘Ú¿ Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ. √ ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ÙfiÙ ӷ ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ
ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ÁÈ· Ó· ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ Ù· ·ÌÊÈÛ‚ËÙÔ‡ÌÂÓ· ÂΛ ΢ÚÈ·Ú¯Èο ÙÔ˘ ‰ÈηÈÒÌ·Ù·.

¶Ò˜ η٤Ϸ‚·Ó
ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ÙȘ ¯ÒÚ˜
Ô˘ ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËηÓ
¶ÚÈÓ ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘Ì fï˜ fiÛ· ‰È¤Ú·ÍÂ Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜
ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi, ı· ԇ̠οÔÈ· Ú¿ÁÌ·Ù· ÁÈ· ÙȘ
ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ηٷϿ‚Ô˘Ó ÙÔ
ÙÂÙ·ÚÙËÌfiÚÈÔ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ô˘ ÙÔ˘˜ ›¯Â ·Ú·¯ˆÚËı›. ¶¿Óˆ ·fi fiÏ·, Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó Ó· Â›Ó·È Ôχ ÈÛ¯˘ÚÔ›
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘ ¢·Ó‰fiÏÔ˘. ŸÙ·Ó ÛÙÂÚ‹ıËÎ·Ó ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ·˘Ùfi,
Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ËÁÂÌfiÓ·˜ Î·È fiÏ˘ Ù˘ ÂÓÂÙÈ΋˜ ÔÏÈÙ›·˜, ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ¯ˆÚ›˜ Ó· ÂÚÈ̤ÓÔ˘Ó Ó¤· ‰È·Ù·Á‹ ·fi ÙË ÌËÙÚfiÔÏË, ÂͤÏÂÍ·Ó ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ· Î·È ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜

ÂÍ·ÌÂϤ˜ Û˘Ì‚Ô‡ÏÈÔ. √ ÂÎÏÂÁ̤ÓÔ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜
(Podesta) ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ª·Ú›ÓÔ˜ ∑¤ÓÔ˜ Î·È ÂÈ΢ÚÒıËΠ·Ì¤Ûˆ˜ ·fi ÙÔ Ó¤Ô ‰fiÁË Ù˘ ∂ÓÂÙ›·˜ ¶È¤ÙÚÔ
∑È¿ÓË. √ ª·Ú›ÓÔ˜ ∑¤ÓÔ˜ ·Ó·ÁοÛÙËÎÂ, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ,
Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙËÓ ¿ÌÂÛË Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏ˘, ·ÏÏ¿ ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ¤Ù˘¯Â Ó· ÂÈ΢ÚÒÛÂÈ ·fi
ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∂ÚÚ›ÎÔ ÙȘ ·ÏȤ˜ Û˘Óı‹Î˜ Ô˘
›Û¯˘·Ó ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Î·È ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜. ∂ÈϤÔÓ, ·‡ÍËÛ ٷ ÂÓÂÙÈο ÚÔÓfiÌÈ· ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·,
Ô˘ ‹Ù·Ó ‹‰Ë Û ÌÂÁ¿ÏÔ ‚·ıÌfi ÂÍ·ÚÙË̤ÓË ·fi ÙËÓ
ÂÓÂÙÈ΋ ÔÏÈÙ›·. ∏ ηٿÏË„Ë ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ÎÙ‹ÛˆÓ
¤ÁÈÓ Ì ÙÚÂȘ ÙÚfiÔ˘˜: ∫¿ÔȘ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Á‡Úˆ
·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·Ù·ÎÙ‹ıËÎ·Ó Ì ÙÔ
ÛÙÚ·Ùfi Î·È ÙÔ ÛÙfiÏÔ Ô˘ ÛÙ¿ıÌ¢·Ó ÂΛ, ÂÓÒ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ηٷÎÙ‹ıËÎ·Ó Â›Ù Ì ÛÙÚ·Ùfi Ô˘ ‹ÚıÂ
ηÙ¢ı›·Ó ·fi ÙË μÂÓÂÙ›· ›Ù Ì ȉȈÙÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ‰È·ÎÂÎÚÈÌ¤ÓˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ Ô˘ ›¯·Ó ÎÏËı› ·fi ÙËÓ
ÂÓÂÙÈ΋ ÔÏÈÙ›· ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÎÔfi. ∏ ÚÒÙË ·ÍÈfiÏÔÁË Î·Ù·ÎÙËÙÈ΋ ÂÎÛÙÚ·Ù›· Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ¤ÁÈÓ ÙÔÓ
πÔ‡ÓÈÔ ÙÔ˘ 1205 Ì ÛÙfiÏÔ, Ô ÔÔ›Ô˜, ÌÂٷʤÚÔÓÙ·˜
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë £ˆÌ¿ ªÔÚÔ˙›ÓË, η٤Ϸ‚ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ. ΔËÓ ¿ÓÔÈÍË
ÙÔ˘ 1206 ¿ÏÏÔ˜ ÛÙfiÏÔ˜ Ô˘ ÙÔÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó 31 Á·Ï¤Ú˜, Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ¢·Ó‰fiÏÔ˘, ƒÈÓȤÚË, ηÈ

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [53]

ÙÔÓ ƒÔ˘Á¤ÚÔ ¶ÚÂÌ·Ú›ÓË, ΢ڛ¢Û ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ, ·ÊÔ‡
·ÓÙÈÛÙ¿ıËΠÂ›ÌÔÓ·, Î·È ‡ÛÙÂÚ· ÙË ªÂıÒÓË Î·È ÙËÓ
∫ÔÚÒÓË. ΔfiÙ ¿Ú¯ÈÛ ¤Ó·˜ Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔ˜ ·ÁÒÓ·˜ ÁÈ·
ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫Ú‹Ù˘, ÙËÓ ÔÔ›· ‹‰Ë ›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜. ΔÂÏÈο, fï˜, ÙÔ 1212 ÓÈ΋ıËΠË
°¤ÓÔ˘·, ÂÓÒ Ë μÂÓÂÙ›·, ·ÊÔ‡ ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ Û ÂΛÓÔ ÙÔ
ÌÂÁ¿ÏÔ ÓËÛ›, ›‰Ú˘Û Û ·˘Ùfi ÈÛ¯˘Ú‹ ·ÔÈΛ· Î·È ÌÔ›Ú·Û ۇÓÙÔÌ· ÙË Ï·ÌÚ‹ ·˘Ù‹ ÎÙ‹ÛË ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜,
Ô˘ ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÂΛ ˆ˜ ˘ÔÙÂÏ›˜. ∏ ηٿÎÙËÛË
ÙˆÓ ˘fiÏÔÈˆÓ ÓËÛÈÒÓ ¤ÁÈÓ Ì ȉȈÙÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ.
∏ ÂÓÂÙÈ΋ ÔÏÈÙ›·, ÂÎÙÈÌÒÓÙ·˜ fiÙÈ Ë Î·Ù¿ÎÙËÛË
ÙfiÛÔ ÔÏÏÒÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ ı· ··ÈÙÔ‡ÛÂ ¯Ú‹Ì·Ù·, ¯ÚfiÓÔ
Î·È ‰˘Ó¿ÌÂȘ, Ô˘ ÍÂÂÚÓÔ‡Û·Ó ÙȘ ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ¤˜ Ù˘,
ÚÔÛοÏÂÛ ÙÔ˘˜ ¢ÁÂÓ›˜ Ó· ηٷϿ‚Ô˘Ó ÙȘ ∫˘ÎÏ¿‰Â˜, Ó· ȉڇÛÔ˘Ó Û ·˘Ù¤˜ ·ÔÈ˘ ¢ÁÂÓÒÓ Î·È ·ÏÒÓ
ÔÏÈÙÒÓ Î·È Ó· ÙȘ ΢‚ÂÚÓÔ‡Ó ˆ˜ ηÏÔ› Ê›ÏÔÈ Ù˘ ‰ËÌÔÎÚ·Ù›·˜. √ ÈÔ ÂÈÊ·Ó‹˜ ·fi ÙÔ˘˜ Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙ˜ ·˘ÙÔ‡˜ ‹Ù·Ó Ô ª¿ÚÎÔ˜ ∞′ ™·ÓÔ‡ÙÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ηٷÁfiÙ·Ó
·fi ÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋ ·ÔÈΛ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ηÈ
‹Ù·Ó ·ÓÈ„Èfi˜ ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘ ¢·Ó‰fiÏÔ˘, ÂÓÒ Â›¯Â Û˘Óԉ‡ÛÂÈ ÙÔ ıÂ›Ô ÙÔ˘ ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÙÔ˘ ÛÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹ Î·È Â›¯Â ‰È·ÎÚÈı› ÁÈ· ÙËÓ ·Ó‰Ú›· Î·È ÙË
Û‡ÓÂÛ‹ ÙÔ˘. ŸÙ·Ó Ë μÂÓÂÙ›· ¤Î·Ó ÙËÓ ÚfiÛÎÏËÛË
ÂΛÓË, ·ÊÔ‡ ‹Ú ˆ˜ Û˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘ οÔÈÔ˘˜

ÁÂÓÓ·›Ô˘˜ ÈfiÙ˜ ηÈ, ÚÔÂÙԛ̷Û Ì ‰Èο ÙÔ˘ ¤ÍÔ‰·
ÔÎÙÒ Á·Ï¤Ú˜, η٤‚ËΠÛÙÔ ∞ÈÁ·›Ô ¤Ï·ÁÔ˜, fiÔ˘
Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ë ÕÓ‰ÚÔ˜, Ë ¶¿ÚÔ˜, Ë ª‹ÏÔ˜, Ë ™·ÓÙÔÚ›ÓË Î·È ¿ÏÏ· ÓËÛÈ¿ -Û˘ÓÔÏÈο 17- ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ·Ó, ۯ‰fiÓ ¯ˆÚ›˜ ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË, ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘. ªfiÓÔ ÛÙË
¡¿ÍÔ Û˘Ó¿ÓÙËÛ ÊÔ‚ÂÚ‹ ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË, ÁÈ·Ù› °ÂÓÔ˘¿Ù˜
ÂÈÚ·Ù¤˜ ›¯·Ó ‹‰Ë ηٷϿ‚ÂÈ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi Ù˘ ÊÚÔ‡ÚÈÔ. ∂Λ, ÂÂȉ‹ ÊÔ‚fiÙ·Ó Ì‹ˆ˜ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔ› ÙÔ˘ ıÂÏ‹ÛÔ˘Ó Ó· ʇÁÔ˘Ó, ·Ó ·ÔÙ‡¯·ÈÓÂ Ë ¤ÊÔ‰Ô˜, ˘ÚfiÏËÛ ËÚˆÈο ÙȘ Á·Ï¤Ú˜ ÙÔ˘, ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ ·Ê·ÈÚ¤ÛÂÈ
¤ÙÛÈ Î¿ı ÂÏ›‰· ·Ô¯ÒÚËÛ˘. ΔÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Î˘ÚȇıËÎÂ
ÙÔ 1207, ÂÓÒ Î·Ù·Û΢¿ÛÙËÎ·Ó Ó¤Â˜ Á·Ï¤Ú˜, Ì ÙȘ
Ôԛ˜ ηٷÎÙ‹ıËÎ·Ó ÔÏÏ¿ ÊÚÔ‡ÚÈ· Ù˘ ªÈÎÚ¿˜
∞Û›·˜ Î·È Ë ™Ì‡ÚÓË, Ô˘ ¿ÎÌ·˙Â.
Δ· ÓËÛÈ¿ Ô˘ η٤Ϸ‚Â Ô ™·ÓÔ‡ÙÔ˜ Ù· ÌÔ›Ú·ÛÂ,
fiˆ˜ ›¯Â Û˘ÌʈÓËı›, ÛÙÔ˘˜ Û˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘, Ô˘
ÔÚΛÛÙËÎ·Ó Úfiı˘Ì· ›ÛÙË Û ·˘ÙfiÓ. √ ª·Ú›ÓÔ˜ ¢¿Ó‰ÔÏÔ˜ ‹Ú ÙËÓ ÕÓ‰ÚÔ, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∞′ ∫Ô˘ÈÚ›Ó˘ ÙËÓ
∞ÛÙ˘¿Ï·È·, Ô π¿Îˆ‚Ô˜ ∞′ μ·ÚfiÙ˙˘ ÙË ™·ÓÙÔÚ›ÓË Î·È
ÙË £ËÚ·Û›·, Ô §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˜ ºÒÛÎÔÏÔ˜ ÙËÓ ∞Ó¿ÊË, ÂÓÒ
ÔÈ ·‰ÂÏÊÔ› ∞Ó‰Ú¤·˜ Î·È πÂÚÂÌ›·˜ °›˙ˉ˜ ÙËÓ Δ‹ÓÔ, ÙË
ª‡ÎÔÓÔ, ÙË ™Î‡ÚÔ, ÙË ™ÎÈ¿ıÔ Î·È ÙË ™ÎfiÂÏÔ. √È ›‰ÈÔÈ
·ÚÁfiÙÂÚ· Î˘Ú›Â˘Û·Ó Î·È ÙËÓ ∞ÌÔÚÁfi Î·È Î·Ù¤ÎÙËÛ·Ó
Ì·˙› Ì ÙÔÓ ¢ÔÌ›ÓÈÎÔ ªÈΤÏË Î·È ÙÔÓ ¶¤ÙÚÔ °ÈÔ˘ÛÙÈÓÈ¿ÓË ÙËÓ ∫¤· Î·È ÙË ™¤ÚÈÊÔ. Δ¤ÏÔ˜, Ë §‹ÌÓÔ˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÛÙÔÓ ºÈÏfiηÏÔ ¡·˘ÈÁ·ÁÈfi˙Ô. ªfiÓÔ Ë ¶¿ÙÌÔ˜ ¤ÌÂÈÓ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙË ˘fi ÙËÓ ·Ú¯ËÁ›· ÙˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ
Ù˘, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Ì¿ÏÈÛÙ· ηٿÊÂÚ·Ó Ó· ·˘Í‹ÛÔ˘Ó Ù· ÚÔÓfiÌÈ¿ ÙÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜. √ ª¿ÚÎÔ˜ ∞′ ÔÚΛÛÙËÎÂ,
Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ ·ÏÈ¿˜ Û˘Óı‹Î˘ ÁÈ· ÙË
‰È·ÓÔÌ‹ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ›ÛÙË ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∂ÚÚ›ÎÔ,
·Ó Î·È ˆ˜ ÔÏ›Ù˘ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ‹Ù·Ó ¿ÓÙ· ·ÊÔÛȈ̤ÓÔ˜ Û ·˘Ù‹. ∂›¯Â ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÛÙË ¡¿ÍÔ, ̤۷ ÛÂ
·ÎÚfiÔÏË, Ô¯˘ÚˆÌ¤ÓË Ì Ù›¯Ë Î·È ‡ÚÁÔ˘˜. ∂Λ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó Î·È ÔÈ ˘ÔÙÂÏ›˜ Û ·˘ÙfiÓ §·Ù›ÓÔÈ, ÂÓÒ ÔÈ
ηÙÔÈ˘ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ ·ÏÒÓÔÓÙ·Ó ¤Íˆ ·fi ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ, ÛÙÔ ÏÂÁfiÌÂÓÔ ¡ÂÔ¯ÒÚÈ. ™ÙË Ì¤ÛË
Ù˘ ·ÎÚfiÔÏ˘ ˘„ÒÓÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ ÎÔÚ˘Ê‹ ÙÔ˘ ‚Ô˘ÓÔ‡
ÙÔ ÌÂÁ·ÏÔÚÂ¤˜ ÙÔ˘ ·Ó¿ÎÙÔÚÔ -ÂÚÂÈˆÌ¤ÓÔ ÙÒÚ·Î·È Ë Ï·ÙÈÓÈ΋ ÌËÙÚfiÔÏË, Ë ÔÔ›·, ·Ó Î·È ·Ó·Î·ÈÓ›ÛÙËΠÙÔ 17Ô ·ÈÒÓ·, ¤¯ÂÈ Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ÛÙËÓ ÚfiÛÔ„‹
Ù˘ Ù· ÔÈÎfiÛËÌ· ÙˆÓ ™·ÓÔ‡ÙˆÓ Î·È ÙˆÓ ‰È·‰fi¯ˆÓ ÙÔ˘˜
∫Ú›ÛˆÓ. ¶Èı·ÓfiÓ Ô ª¿ÚÎÔ˜ ∞′ Ó· ˘‹ÚÍ ȉȷ›ÙÂÚ·
·ÓÂÍ›ıÚËÛÎÔ˜ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ˘˜ ˘ÔÙÂÏ›˜ ÙÔ˘, ηıÒ˜
ÙÂÏÈο Û˘Ó‰¤ıËΠ̠ۯ¤ÛË Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ·˜ ÂÍ ·Á¯ÈÛÙ›·˜
Ì ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ ¡›Î·È·˜8.
∞fi ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ Ù˘ Ë μÂÓÂÙ›· ÂÛÙ›·Û ΢ڛˆ˜ ÙËÓ
ÚÔÛÔ¯‹ Ù˘ ÛÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ, ηıÒ˜ ·ÔÙÂÏÔ‡Û ÙËÓ

∏ μÂÓÂÙ›·,
ıˆÚÒÓÙ·˜
ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ
ÙËÓ ‡ÏË ÚÔ˜
ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÙÈ΋,
ÊÚfiÓÙÈÛÂ
ȉȷ›ÙÂÚ· ÁÈ· ÙËÓ
Ô¯‡ÚˆÛ‹ Ù˘,
‰È·ÌÔÚÊÒÓÔÓÙ·˜
ÙÔ ÂÚ›ÊËÌÔ
ÂÓÂÙÈÎfi ÊÚÔ‡ÚÈÔ
Ù˘ ∫¤Ú΢ڷ˜.
ARGONAUTIS/
SHUTTERSTOCK

[54]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

‡ÏË Ù˘ ∞‰ÚÈ·ÙÈ΋˜ ı¿Ï·ÛÛ·˜9. ŒÙÛÈ, ‰ÂÓ Âȯ›ÚËÛÂ
ÌfiÓÔ Ó· ÙËÓ Ô¯˘ÚÒÛÂÈ, ·ÏÏ¿ Î·È Ó· ÙËÓ ÂÍÂÓÂÙ›ÛÂÈ. °È·
ÙÔ ÛÎÔfi ·˘ÙfiÓ ¤ÛÙÂÈÏ ÂΛ ÙÔ˘˜ ··Ú·›ÙËÙÔ˘˜ Ù¯ӛÙ˜ Î·È ÂÚÁ¿Ù˜ Î·È ÂÈϤÔÓ ‰¤Î· ¢ÁÂÓ›˜, ÛÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Î·È ÙÔ ÓËÛ› ηÈ
Ù· ÎÔÓÙÈÓ¿ ÌÈÎÚfiÙÂÚ· ÓËÛÈ¿, ˆ˜ ‰È΋ ÙÔ˘˜ ÎÙ‹ÛË, ÌÂ
ÙÔÓ fiÚÔ Ó· ηٷ‚¿ÏÏÔ˘Ó Î¿ı ¯ÚfiÓÔ ÛÙË ‰ËÌÔÎÚ·Ù›·
ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÈÎfi ÊfiÚÔ 500 ¯Ú˘ÛÒÓ ÓÔÌÈÛÌ¿ÙˆÓ, ‰ËÏ·‰‹
5.600 ÊÚ¿ÁΈÓ. ∞˘Ùfi ·ÔÙÂÏ› ÌÈ· ·ÎfiÌË ·fi‰ÂÈÍË
ÁÈ· ÙÔ fiÛÔ ÙÔ Î˘‚ÂÚÓËÙÈÎfi Û‡ÛÙËÌ· Ô˘ ÂÈÛ‹¯ıË ·fi
ÙÔ˘˜ ¢˘ÙÈÎÔ‡˜ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ÂÚÈfiÚÈÛ ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜
ÙˆÓ Î˘Ú›·Ú¯ˆÓ. •¤ÚÔ˘Ì ¿ÏψÛÙ fiÙÈ Ë ∫¤Ú΢ڷ ÙËÓ
ÂÚ›Ô‰Ô ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ Ï‹ÚˆÓ ÛÙÔ
‰ËÌfiÛÈÔ Ù·ÌÂ›Ô 1.650.000 ‰Ú·¯Ì¤˜ Ì ÙÔ ÙfiÙ ÓfiÌÈÛÌ·.
™ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÏ‹Ú˘ ·ÓÂÍÈıÚËÛΛ·,
Ì ÙÔÓ fiÚÔ fiÙÈ ı· ÔÚΛ˙ÔÓÙ·Ó ›ÛÙË ÛÙÔ˘˜ Ó¤Ô˘˜ ÙÔ˘˜
΢ڛԢ˜. ∞ÏÏ¿ Ë ·ÔÈΛ· ·˘Ù‹, ÛÙËÓ ÔÔ›· ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó ÔÏÏ¿ ÚÔÓfiÌÈ· ·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ΢ÚȇıËÎÂ
Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ·fi ÙÔ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ªÈ¯·‹Ï,
Ô˘ ÁÈÓfiÙ·Ó Ì¤Ú· Ì ÙË Ì¤Ú· ÈÔ ‰˘Ó·Ùfi˜.
ΔÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ ‰È¤ÙÚÂÍ ·ÚfiÌÔÈÔ Î›Ó‰˘ÓÔ ·fi ÙÔ˘˜
Á›ÙÔÓ˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÙfiÙÂ
·¤ÎÙËÛ·Ó Î¿ÔÈ· ÔÏÈÙÈ΋ ÔÓÙfiÙËÙ·, Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜
ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘˜ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ, Ô˘ ˘ÔÛÙËÚÈ˙fiÙ·Ó
ÎÚ˘Ê¿, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ·fi ÙÔ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜.
°È· Ó· ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜, Ô ∂ÓÂÙfi˜ ‰Ô‡Î·˜
ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘ ª·Ú›ÓÔ˜ μ·Ï·Ú¤ÛÛÔ˜ Û˘ÌÌ¿¯ËÛ ÌÂ
Ù· ÁÂÈÙÔÓÈο ÛÏ·‚Èο ʇϷ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ‚fiÚÂÈ·. √
¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ‰È·Ù‹ÚËÛ ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· ÙÔ˘ ̤۷ ÛÙ·
‰˘ÛÚfiÛÈÙ· ‚Ô˘Ó¿ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ ÙÔ˘. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ô
ÔÏ˘Ì‹¯·ÓÔ˜ ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ÂÈı˘ÌÒÓÙ·˜
Ó· ··ÏÏ·Á› ÔˆÛ‰‹ÔÙ ·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ÁÈ· Ó·
ÌÔÚ› Ó· ÔÏÂÌ¿ ÂχıÂÚ· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ÊÚ·ÁÎÈ΋˜
΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, Û˘Ì‚È‚¿ÛÙËΠ̠·˘ÙÔ‡˜ Ôχ ‡ÎÔÏ·, ηıÒ˜ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ηٿϷ‚·Ó fiÙÈ
ÙÔ˘˜ Û˘Ó¤ÊÂÚ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÔ˘Ó ÛËÌ·ÓÙÈο ÂÌÔÚÈο ÚÔÓfiÌÈ· ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
·Ú¿ Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ ∏›ÚÔ˘
Ô˘ ·Ó‹Î Û ·˘ÙÔ‡˜, Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ·Ú¯È΋ Û˘Óı‹ÎË ÁÈ· ÙË ‰È·ÓÔÌ‹ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.
§fiÁˆ, ÏÔÈfiÓ, ÙˆÓ ·ÌÔÈ‚·›ˆÓ ÙÔ˘˜ Û˘ÌÊÂÚfiÓÙˆÓ,
˘ÔÁÚ¿ÊÙËΠÙÔ 1210 Û˘Óı‹ÎË ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙË μÂÓÂÙ›·
Î·È ÛÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï. ªÂ ·˘Ù‹Ó Ë μÂÓÂÙ›· ÙÔ˘ ·Ú·¯ÒÚËÛ fiÏË ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›· Î·È ÙËÓ ∞Èوϛ· ·fi ÙÔÓ ÔÙ·Ìfi μÚ¤ÎÔ, ÓfiÙÈ· ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘, ̤¯ÚÈ ÙË ¡·‡·ÎÙÔ, Ì ÙÔÓ fiÚÔ Ó· ÚÔÛٷ٤„ÂÈ ·˘Ùfi˜
ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Û fiÏË ÙËÓ ÂÈÎÚ¿ÙÂÈ¿ ÙÔ˘, Ó· ¯ÔÚËÁ‹ÛÂÈ ÊÔÚÔÏÔÁÈ΋ ·Ù¤ÏÂÈ· ÛÙȘ ÂÌÔÚÈΤ˜ Û˘Ó·ÏÏ·Á¤˜,

Ó· ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ È‰È·›ÙÂÚÔ ÙÌ‹Ì· Û fiÔÈ· fiÏË
·˘ÙÔ› ‹ıÂÏ·Ó, Ó· ÚÔÛٷهÂÈ ÙËÓ ·ÔÈΛ· ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ
∫¤Ú΢ڷ ·ÎfiÌË Î·È ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÂΛ, Ó· ¤¯ÂÈ ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ Î·È Â¯ıÚÔ‡˜
Ì ÙË μÂÓÂÙ›·, Î·È ÂÈϤÔÓ Ó· ÏËÚÒÓÂÈ Î¿ı ¯ÚfiÓÔ
42 Ï›ÙÚ˜ ¯Ú˘ÛÔ‡, ÔÈ Ôԛ˜, ·Ó ‹Ù·Ó ÂÓÂÙÈΤ˜, ·Ó·ÏÔÁÔ‡Û·Ó Û 51.595 ÊÚ¿Áη. ∞Í›˙ÂÈ Ó· ÛËÌÂȈı› ·ÎfiÌË
fiÙÈ Ô ªÈ¯·‹Ï ÕÁÁÂÏÔ˜ ∫ÔÌÓËÓfi˜, ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ·Ó·ÊÂÚfiÌ·ÛÙÂ, Ô ·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Û˘Ó‹ıˆ˜ ªÈ¯¿Ï˘, fiˆ˜
Û˘Ó¿ÁÂÙ·È ·fi ÙÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ÙÔ˘ Henri de Valenciennes,
-·˘ÙÔ› ‹Ú·Ó ·˘Ù‹ ÙËÓ ÔÓÔÌ·Û›· ·fi ÙÔ Ï·fi, Ô˘
ÔÓfiÌ·˙ Ôχ ·Ï¿ ªÈ¯¿ÏË ÙÔÓ ÈÛ¯˘Úfi ÂΛÓÔ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ‹ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. ¶·Ú·ı¤ÙÔ˘ÌÂ Â‰Ò ¤Ó· ·fi
Ù· ÔÏÏ¿ ¯ˆÚ›· ÛÙ· ÔÔ›· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Ô ªÈ¯¿Ï˘ ·˘Ùfi˜ ÁÈ· Ó· ÂȂ‚·ÈÒÛÔ˘Ì fiÛ· ›·Ì ÛÙÔ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ ÁÈ· ÙË Á·ÏÏÈ΋ ÁÏÒÛÛ· Ù˘ ÂÔ¯‹˜:
«Que vaut che? Le mant l’empereÔur ont il tant
courtoisement dit et despondu, que auques ont fait
Michalis le cuer amolyer». ∂·ÓÂÚ¯fiÌ·ÛÙ fï˜ ÛÙËÓ
ηٿÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Î·È Ù˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘.

¶ÔÏ˘·Ú¯›· ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜
Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ Ô˘
η٤Ϸ‚·Ó ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ
∂›·Ì fiÙÈ ÔÈ §ÔÌ‚·Ú‰Ô› ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ô˘ ·Ó¤Ï·‚·Ó ÙË
‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ÌÂÙ¿
ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ μÔÓÈÊ·Ù›Ô˘ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. √È ·ÓÒÙ·ÙÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ·˘ÙÔ‡˜ ‹Ù·Ó Ô ÎfiÌ˘ √‚¤ÚÙÔ˜ μÈ·Ó‰Ú¿ÙÂ Î·È Ô ÎÔÓÙfiÛÙ·˘ÏÔ˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ∞Ì·‰·›Ô˜ μÔ‡ÊÊ·. ªÂ ·˘ÙÔ‡˜
Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó fiÏÔÈ ÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ Ô˘ ›¯·Ó ÏÔÌ‚·Ú‰È΋ ηٷÁˆÁ‹, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜
ͯÒÚÈ˙·Ó Ô Ì·Ú΋ÛÈÔ˜ Ù˘ μÔ‰ÔÓ›Ù˙·˜ °Ô˘›‰ˆÓ ¶·ÏÏ·‚ÈÙ˙›ÓË (Pallavicini), Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ §¿ÚÈÛ·˜ ηÈ
ÙÔ˘ ∞ÏÌ˘ÚÔ‡ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜, Î·È Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜
ƒ·˘¿ÓÔ ∫¿ÚÙ˙ÂÚÈ (dalle Carceri). ¢ÂÓ ‹Ù·Ó fï˜ fiÏÔÈ
ÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ §ÔÌ‚·Ú‰Ô›Ø ˘‹Ú¯·Ó
Î·È °ÂÚÌ·ÓÔ› Î·È °¿ÏÏÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ÂÎÙfi˜ ·fi Ï›ÁÔ˘˜
°¿ÏÏÔ˘˜, ‹ıÂÏ·Ó Ó· Ì›ÓÔ˘Ó ÈÛÙÔ› ÛÙÔÓ fiÚÎÔ Ô˘
¤‰ˆÛ·Ó ÛÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·. ∞ÓÒÙ·ÙÔ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙˆÓ
°ÂÚÌ·ÓÒÓ, Ô˘ ‹Ù·Ó ÏÈÁfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜, ‹Ù·Ó
Ô ÎfiÌ˘ μÂÚıfiωԘ ∫·Ù˙ÂÓÂÏÏÂÓÂÓ‚fiÁÂÓ, Ô ÙÚ·¯‡˜
Î·È ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ fiÓÔÌ· Î·È ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·
‰˘Ó¿ÛÙ˘ ÙÔ˘ μÂÏÂÛÙ›ÓÔ˘, ‰ËÏ·‰‹ ÙˆÓ ºÂÚÒÓ Ù˘

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [55]

£ÂÛÛ·Ï›·˜. ∂ÈÊ·Ó›˜ °¿ÏÏÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ‹Ù·Ó Ô £ˆÌ¿˜
∞′ ™ÙÚÔÌÔÁÎÔ‡ÚÙ, ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙˆÓ ™·ÏÒÓˆÓ, Ô ŸıˆÓ·˜
§·ÚfiÛ˘, ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ·ÚÈÔ˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ Î·È Ù˘ £‹‚·˜,
Ô ÔÔ›Ô˜, ηٿ ·Ú¿‰ÔÍË Û‡ÌÙˆÛË, ¤ÊÂÚ ÙÔ fiÓÔÌ·
ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ·Ó·ÁÂÓÓË̤Ó˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ηÈ
΢‚¤ÚÓËÛ ÙËÓ ∞ı‹Ó· ÁÈ· 30 ¯ÚfiÓÈ·, Î·È ÂÈϤÔÓ Ô
ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜. ¢ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÙÔÓ ™·ÌÏ›ÙÙË ˆ˜ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, ÁÈ·Ù› ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ·˘Ùfi˜ ›¯Â ʇÁÂÈ ·fi
ÙË Ì¤ÛË. ŸÙ·Ó ¤Ì·ı ÙÔ 1209 fiÙÈ Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˜ ›¯Â Âı¿ÓÂÈ ÛÙË °·ÏÏ›·, Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘, ÁÈ· Ó· ¿ÚÂÈ ÙËÓ ÂΛ ·ÙÚÈ΋ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿,
·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ ˆ˜ Â›ÙÚÔÔ ÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi ÙÔ˘, √‡ÁˆÓ·, ÂÈ΢ÚÒÓÔÓÙ·˜ ÙÔÓ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ ˆ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ∫·Ï·Ì¿Ù·˜ Î·È ‰›ÓÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ ÂÈϤÔÓ ÙËÓ ∞Ú牛·, ·ÓÙ›
ÁÈ· ÙËÓ ∫ÔÚÒÓË, ÙËÓ ÔÔ›·, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›. ŸÌˆ˜, Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ¤ı·ÓÂ Î·È Ô
™·ÌÏ›ÙÙ˘ Î·È Ô Â›ÙÚÔfi˜ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ
√‡ÁˆÓ·˜. ΔfiÙÂ, fiÏÔÈ ÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘
·Ó·ÁÓÒÚÈÛ·Ó ˆ˜ ·ÓÒÙ·ÙÔ ¿Ú¯ÔÓÙ¿ ÙÔ˘˜ ÙÔÓ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ. √ ƒ·˘¿ÓÔ˜ ∫¿ÚÙ˙ÂÚÈ ·fi ÙËÓ √˘ËÚÒÓ·, Ô
ÔÔ›Ô˜ Ì·˙› Ì οÔÈÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÚÔÛˆÚÈÓÔ‡˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ ÛÙÔ ·ÍÈfiÏÔÁÔ ·˘Ùfi ÓËÛ›,
fiÙ·Ó ¤Ì·ı fiÙÈ Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó Ó· ÙÈ̈ڋÛÂÈ
ÙÔ˘˜ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜, ˙‹ÙËÛ ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· Ù˘
μÂÓÂÙ›·˜. ∞ÊÔ‡ ÍÂΛÓËÛ ÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÌÂ
·˘Ù‹ ÙÔ 1209, ˘¤ÁÚ·„Â Û˘Óı‹ÎË ÙÔ 1211, Ì ÙËÓ
ÔÔ›· ¤ÁÈÓ ˘ÔÙÂÏ‹˜ Ù˘, Ì ÙÔÓ fiÚÔ Ó· ηٷ‚¿ÏÏÂÈ
Û ·˘Ù‹, ÂÎÙfi˜ ·fi Ù· ‰ÒÚ·, ÂÙ‹ÛÈÔ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÈÎfi
ÊfiÚÔ 2.100 ¯Ú˘ÛÒÓ ÓÔÌÈÛÌ¿ÙˆÓ, ‰ËÏ·‰‹ 23.520 ÊÚ¿-

ÁΈÓ, Ó· ‰ÒÛÂÈ ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ͯˆÚÈÛÙfi ÙÌ‹Ì· ηÈ
ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ Î·È Û fiÛ˜ ¿ÏϘ fiÏÂȘ ı· ÂÈı˘ÌÔ‡Û·Ó Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÌÂÁ¿Ï·
ÂÌÔÚÈο ÚÔÓfiÌÈ·. ŒÙÛÈ, ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· Û˘Ó¤‚Ë ·˘Ùfi
Ô˘ Û˘Ó¤‚Ë Î·È ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ. √È ∂ÓÂÙÔ›, ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ›¯Â ·Ú·¯ˆÚËı› ÙÔ ÓËÛ› ·˘Ùfi Ì ÙË Û˘Óı‹ÎË ÁÈ·
ÙË ‰È·ÓÔÌ‹ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ·‰˘Ó·ÙÒÓÙ·˜ Ó· Á›ÓÔ˘Ó ¿ÌÂÛÔÈ Î‡ÚÈÔ› ÙÔ˘, ·ÚΤÛıËÎ·Ó Ó· ‰ڷȈıÔ‡Ó ÂÌÔÚÈο,
·ÊÔ‡ ‹Ú·Ó Î·È Î¿ÔÈÔ ‰Èη›ˆÌ· ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›·˜10.
∂ÓÒ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó Ù¤ÙÔÈ· ÔÏ˘·Ú¯›· Î·È ·Ó·Ù·Ú·¯‹
Û fiϘ ÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ¯ÒÚ˜, ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ‹Úı·Ó Û ·ÓÙÈ·Ú¿ıÂÛË Ì ÙÔ˘˜ ·ÏÈÔ‡˜ ÙÔ˘˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜, ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. °ÓˆÚ›˙Ô˘Ì fiÙÈ
ÛÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ¿ÏˆÛ˘ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÔÈ
ºÚ¿ÁÎÔÈ ‹Ú·Ó ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, ÂÓÒ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ÎÚ¿ÙËÛ·Ó ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘˜ ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· ÂÎÏÔÁ‹˜ ÙÔ˘
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ŸÌˆ˜, ÁÈ· Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó ÁÈ· ¿ÓÙ· ÙÔ
‰Èη›ˆÌ· ·˘Ùfi, ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ¤ÚÂ ¿ÓÙ· Ó· Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡Ó ÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ ÙÔ˘˜ ÌfiÓÔ Ì ÔÌÔÁÂÓ›˜. °È·Ù›, ·Ó

∂Ú›È·
ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡
‡ÚÁÔ˘ ÛÙËÓ
∂‡‚ÔÈ·. ΔËÓ
∂‡‚ÔÈ· ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›
‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ·Ó
Ó· ÙËÓ
΢ÚȇÛÔ˘Ó
¿ÌÂÛ· ÙÔ ÓËÛ›
Î·È ÂÚÈÔÚ›ÛÙËηÓ
ÛÙËÓ Â‰Ú·›ˆÛË
Ù˘ ÂÌÔÚÈ΋˜
ÙÔ˘˜
ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›·˜.
CASINOZACK/
SHUTTERSTOCK

[56]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÂÈÛ¯ˆÚÔ‡Û·Ó ÛÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ ·˘Ùfi Î·È ¿ÏÏÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ›, ı·
ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÔÈ ·ÏÏÔÂıÓ›˜ Ó· ÏÂÈÔ„ËÊ‹ÛÔ˘Ó Î·È Ó· ÂÎϤÍÔ˘Ó ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÌË ∂ÓÂÙfi. °È’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÏfiÁÔ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› Î·È Ô ·ÙÚȿگ˘ ÙÔ˘˜ ªÔÚÔ˙›Ó˘ Â¤ÌÂÓ·Ó Ó· ··ÚÙ›˙ÂÙ·È Ô ÎÏ‹ÚÔ˜ ÌfiÓÔ ·fi
ÔÌfiÊ˘ÏÔ˘˜, ÂÓÒ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ, Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ ¿·
Î·È ÙÔÓ Â›ÙÚÔfi ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ ¶¤ÙÚÔ Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔÓ Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ μÂÓ¤‰ÈÎÙÔ,
·ÓÙȉÚÔ‡Û·Ó, ‰È·Ì·ÚÙ‡ÚÔÓÙ·Ó Î·È ÙÂÏÈο ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙÔ
ÛËÌÂ›Ô Ó· ·ÔÙÂϤÛÔ˘Ó Í¯ˆÚÈÛÙ‹ ∂ÎÎÏËÛ›· Ô˘ ‰ÈÔÈÎÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙÔÓ Â›ÙÚÔÔ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘.
∂Âȉ‹ Î·È Ë ·ÏÈ¿ ·ÔÈΛ· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÛÂ, fiˆ˜ Î·È ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ, Ó· ‚Ú›ÛÎÂÙ·È
˘fi ÙËÓ ÂÔÙ›· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜, Ô˘
›¯Â ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÛÙÔ °Ú¿‰Ô, ÂÓÒ Î·È ÔÈ ¶ÈÛ¿Ù˜ ηÈ
¿ÏÏÔÈ Í¤ÓÔÈ ˘¿ÁÔÓÙ·Ó Û Í¯ˆÚÈÛÙ‹ ·Ú¯‹, ÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ‹Ù·Ó Ó· ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÙfiÙ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ¤ÓÙ ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ∂ÎÎÏËۛ˜. ¶ÚÒÙË ‹Ù·Ó Ë
ηٷÈÂ˙fiÌÂÓË ÔÚıfi‰ÔÍË ∂ÎÎÏËÛ›·, Ë ÔÔ›· ¤ÓȈıÂ
·ÔÛÙÚÔÊ‹ ÁÈ· ÙÔ Ó¤Ô ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ‰ÈÒÍÂˆÓ Ô˘ ›¯Â ˘ÔÛÙ› ·fi ·˘ÙfiÓ, Ù˘ ·ÏÏfiÎÔÙ˘ ÂÓ‰˘Ì·Û›·˜ Î·È Ù˘ ˘fiÏÔÈ˘ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿˜ ÙÔ˘. ¢Â‡ÙÂÚË ‹Ù·Ó Ë ·ÏÈ¿ ÂÓÂÙÈ΋, ÙÚ›ÙË Ë ∂ÎÎÏËÛ›· ÙˆÓ ¶ÈÛ·ÙÒÓ Î·È ¿ÏÏˆÓ Í¤ÓˆÓ, ٤ٷÚÙË Ë ∂ÎÎÏËÛ›· ÙˆÓ °¿ÏÏˆÓ Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ μÂÓ¤‰ÈÎÙÔ Î·È ¤ÌÙË Ë ıˆÚÔ‡ÌÂÓË ˆ˜ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û· ∂ÎÎÏËÛ›· ÌÂ
ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ ªÔÚÔ˙›ÓË. ∞fi ·˘Ù¤˜ ÔÈ ‰‡Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Û·Ó ÙfiÛÔ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ fiÛÔ Î·È Ì ÙËÓ
ÔÚıfi‰ÔÍË ∂ÎÎÏËÛ›·. √È ‰Â˘ÙÂÚÂ‡Ô˘Û·˜ ÛËÌ·Û›·˜ ‰È·Ì¿¯Â˜ Ú˘ıÌ›ÛÙËÎ·Ó ÌÂ Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi, Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙȘ 17
ª·ÚÙ›Ô˘ 1206 Î·È ÂÈ΢ÚÒıËΠ·fi ÙÔÓ ¿· ÛÙȘ 5
∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘. ø˜ ÚÔ˜ ÙÔ ‚·ÛÈÎfi ˙‹ÙËÌ· fï˜, ·˘Ùfi
Ù˘ ÂıÓÈÎfiÙËÙ·˜ ÙÔ˘ ÎÏ‹ÚÔ˘ Ù˘ ªÂÁ¿Ï˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜,
ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› Î·È Ô ªÔÚÔ˙›Ó˘ ‰È·ÊˆÓÔ‡Û·Ó ÁÈ· ·ÚÎÂÙfi
·ÎfiÌË ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·. ø˜ ÚÔ˜ Ù· ˘fiÏÔÈ·, ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ÛËÌÂÈÒÓÔÓÙ·È ÔÏϤ˜ ‰È·Ì¿¯Â˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ ‰˘ÙÈΤ˜ ∂ÎÎÏËۛ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
Î·È Û fiϘ ÙȘ Â·Ú¯›Â˜. ΔÂÏÈο, ÙÔ ¡Ô¤Ì‚ÚÈÔ ÙÔ˘
1209 Ô ªÔÚÔ˙›Ó˘ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ Î·È
Ó· ·ԉ¯Ù› ÙËÓ ·ÚÔ˘Û›· ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ ÛÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ
Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÙÔ˘. √‡Ù ÙfiÙ fï˜ ·ÔηٷÛÙ¿ıËÎÂ

Ë ÂÈÚ‹ÓË ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËۛ˜. √È Î˘ÚÈ·Ú¯ÈΤ˜
·ÍÈÒÛÂȘ ÙÔ˘ ¿· ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿Ï˜, ÒÛÙÂ Î·È Ô
›‰ÈÔ˜ Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ÂÓ·ÓÙÈÒıËΠ۠·˘Ù¤˜.
ŒÙÛÈ, Ô ªÔÚÔ˙›Ó˘ Û˘ÌÌ¿¯ËÛ Ì ÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ Î·È ÙÔÓ
·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, fiÔ˘ ·ÚÚÒÛÙËÛ ηÈ
¤ı·Ó ÙÔ 1211. ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘ ¤ÁÈÓ ‰ÈÏ‹
ÂÎÏÔÁ‹ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, Ì›· ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Î·È Ì›·
·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜. ŸÏ· ·˘Ù¿ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· Û˘ÌÊÈÏÈÒÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ì ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·. √
¿·˜, ·ÊÔ‡ ηٿϷ‚ fiÙÈ ÔÈ ‰ÈˆÁÌÔ› Î·È Ë ‚›· ı· ÂÙ‡¯·ÈÓ·Ó ÌfiÓÔ Ó· ÂȉÂÈÓÒÛÔ˘Ó ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇
ÙˆÓ ‰‡Ô ıÚËÛÎÂÈÒÓ Î·È Ê˘ÏÒÓ, ¤ÁÚ·Ê ·ÛÙ·Ì¿ÙËÙ·
Û˘ÓÈÛÙÒÓÙ·˜ ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ· Î·È ¤‰ˆÛ ÂÓÙÔÏ‹ ÛÙȘ
Â·Ú¯›Â˜ fiÔ˘ ˘‹Ú¯·Ó ÌfiÓÔ ŒÏÏËÓ˜ οÙÔÈÎÔÈ Ó·
¯ÂÈÚÔÙÔÓÔ‡ÓÙ·È Â›ÛÎÔÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Î·È Ó· ÂÈÙÚ¤ÂÙ·È ÛÙÔ Ï·fi Ó· ÙËÚ› Ù· ·ÙÚÔ·Ú¿‰ÔÙ· ¤ıÈÌ¿ ÙÔ˘.
ŸÌˆ˜, Ù· ηٿ ÙfiÔ˘˜ ¿ıË Û¿ÓÈ· ˘¿ÎÔ˘·Ó ÛÙȘ
˘ԉ›ÍÂȘ ·˘Ù¤˜. ŒÂÈÙ·, ·ÊÔ‡ ÔÈ ‰˘ÙÈΤ˜ ∂ÎÎÏËۛ˜
·ÏÏËÏÔηٷȤ˙ÔÓÙ·Ó Î·È ·ÏÏËÏÔηٷ‰ÈÒÎÔÓÙ·Ó, Â›Ó·È ·˘ÙÔÓfiËÙÔ fiÙÈ Ë ˘fi‰Ô˘ÏË ∂ÎÎÏËÛ›·, Ë ÔÔ›· ¿ÏψÛÙ ›¯Â ÛÙÂÚËı› fiÏ· Ù˘ Ù· ÎÙ‹Ì·Ù·, ˘¤ÊÂÚ ٷ
¿Ó‰ÂÈÓ·. ∂ÈϤÔÓ, Ë ¤ÓˆÛË ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙË fi¯È ÌfiÓÔ
ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·˘Í·ÓfiÌÂÓ˘ ÂÌʇÏÈ·˜ ‰È·›ÚÂÛ˘ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ô˘ Â·ÁÁÂÏÏfiÙ·Ó ÙËÓ ¤ÓˆÛË, ·ÏÏ¿ Î·È ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ ·Ó·Ù·Ú·¯‹˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.

∏ Ú‡ıÌÈÛË ÙˆÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ
Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ ·fi ÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ
√ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ÙÔ ¢ÂΤ̂ÚÈÔ ÙÔ˘ 1208. ∞ÊÔ‡ ÏËÛ›·ÛÂ
ÛÙËÓ fiÏË ·˘Ù‹, ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙÔÓ ÎfiÌË μÈ·Ó‰Ú¿Ù ÙÚÂȘ
·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ ÙÔ˘, ÁÈ· Ó· ·Ó·ÎÔÈÓÒÛÔ˘Ó fiÙÈ Â›¯Â
ÊÙ¿ÛÂÈ ÁÈ· Ó· ¿ÚÂÈ ·fi ÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ ÙÔÓ fiÚÎÔ Ù˘
›ÛÙ˘, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›¯Â ‰ÒÛÂÈ Û ·˘ÙfiÓ Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜,
ÁÈ· Ó· ··ÈÙ‹ÛÂÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ ÊfiÚÔ ˘ÔÙ¤ÏÂÈ·˜ Ô˘
›¯·Ó ηı˘ÛÙÂÚ‹ÛÂÈ Î·È ÁÈ· Ó· ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ‰È·‰fi¯Ô˘ ¢ËÌËÙÚ›Ô˘. ™ÙÔ ·›ÙËÌ· ·˘Ùfi Ô
μÈ·Ó‰Ú¿Ù ·¿ÓÙËÛ Ì ·˘ı¿‰ÂÈ·, ·ÔÔÈÔ‡ÌÂÓÔ˜
οı ˘Ô¯Ú¤ˆÛË ˘ÔÙ¤ÏÂÈ·˜ Î·È ·ÍÈÒÓÔÓÙ·˜ Ó· ¿ÚÂÈ
ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Î·È ÛÙ·

√È ºÚ¿ÁÎÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â›¯·Ó
ηٷÎÙ‹ÛÂÈ ÙË £Ú¿ÎË, ÚÔ¯ÒÚËÛ·Ó
Û ‚›·È˜ Î·È ÚÔÛ‚ÏËÙÈΤ˜ Ú¿ÍÂȘ.

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [57]

ª¤Á·Ú·, fiÏË ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·ıÒ˜ Î·È ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ∞ÁÁ¤ÏÔ˘Ø ÂÈϤÔÓ,
ÚÔ˜ ÙÔ ‚ÔÚÂÈÔ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ̤ÚÔ˜ ÙË μ¤ÚÔÈ·, ÙȘ £¤Ú̘
Î·È fiÏ· Ù· ˘fiÏÔÈ· ‰¿ÊË Ì¤¯ÚÈ ÙË ºÈÏÈÔ‡ÔÏË.
∞ÏÏ¿ ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ §ÔÌ‚·Ú‰Ô‡˜, Ë Â›ÙÚÔÔ˜ Ù˘
ÂÍÔ˘Û›·˜ ª·ÚÁ·Ú›Ù· ‰ÂÓ Û˘ÌʈÓÔ‡Û ̷˙› ÙÔ˘˜, ÁÈ·Ù›
¤ÓȈı ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ù˘ Ó· ÂÚÈÔÚ›˙ÂÙ·È ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ηÈ
ÁÓÒÚÈ˙ fiÙÈ Ô μÈ·Ó‰Ú¿Ù ηÏÔ‡Û ·fi ηÈÚfi ÙÔÓ ÚfiÁÔÓfi Ù˘, ÁÈÔ ÙÔ˘ μÔÓÈÊ·Ù›Ô˘ ·fi ÙÔÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ
Á¿ÌÔ ÙÔ˘, ÙÔ Ì·Ú΋ÛÈÔ °Ô˘ÏȤÏÌÔ ∂′ ÙÔÓ ªÔÌÊÂÚÚ·ÙÈÎfi, Ó· ηٷϿ‚ÂÈ ÙË ‚·ÛÈÏ›· Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Ô˘
·Ó‹Î ÛÙÔÓ ÂÙÂÚÔı·Ï‹ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ. °È· Ó·
ÛÒÛÂÈ, ÏÔÈfiÓ, ÙÔÓ Â·˘Ùfi Ù˘ Î·È ÙÔ ÁÈÔ Ù˘ ·fi ÙÔÓ
ΛӉ˘ÓÔ ·˘Ùfi, Ë ª·ÚÁ·Ú›Ù· Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ Î·È ·¤ÚÚÈ„Â ÙȘ ·ÍÈÒÛÂȘ ÙÔ˘ μÈ·Ó‰Ú¿ÙÂ. ΔfiÙ Ô
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ì‹Î ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, Û˘Óԉ¢fiÌÂÓÔ˜ ·fi 100 ÈfiÙ˜, Î·È ÛÙȘ 6 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ 1209
¤¯ÚÈÛ ·ÓËÁ˘ÚÈο ÙÔÓ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ ÈfiÙË Î·È ÙÔÓ
¤ÛÙ„ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ fiÏ˘. √ μÈ·Ó‰Ú¿Ù ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡ÛÂ
Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ı› Û fiÏ· ·˘Ù¿, ÁÈ·Ù› Á›ÓÔÓÙ·Ó Ì ÙË ‚Ô‡ÏËÛË Ù˘ ÓfiÌÈÌ˘ ·Ú¯ËÁÔ‡ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ, Î·È Î¿ıÂ
·ÓÙÂÓ¤ÚÁÂÈ· ı· ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ¤ÁÎÏËÌ· ÂÛ¯¿Ù˘ ÚÔ‰ÔÛ›·˜. ŒÙÛÈ, ·Ó·ÁοÛıËΠӷ ˘Ô·„ÂÈ Î·È Ó· ÔÚÎÈÛÙ›
›ÛÙË ÛÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ, ·Ú·Ì¤ÓÔÓÙ·˜ ‡ÛÙÂÚ· ·fi ·˘Ùfi
·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ. √ ∂ÚÚ›ÎÔ˜ fï˜,
Ô˘ ¤‰ÂÈÍ ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏË ·ÓÂÎÙÈÎfiÙËÙ·, ‰È¤Ú·Í ÌÂÁ¿ÏÔ Ï¿ıÔ˜. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ô μÈ·Ó‰Ú¿Ù ˘ÔÓfiÌ¢ÛÂ
Î·È ·˘ÙfiÓ Î·È ÙË ª·ÚÁ·Ú›Ù·, Î·È Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÙÔÓ Ê˘Ï·Î›ÛÂÈ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È Ó·
·Ó·ı¤ÛÂÈ ÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÚÔÛˆÚÈÓ¿ ÛÙÔÓ ÈÛÙfi ÎfiÌË
μÂÚıfiÏ‰Ô ∫·Ù˙ÂÏÏÂÓÂÓ‚fiÁÂÓ. ∂Âȉ‹ ÔÈ Ô·‰Ô› ÙÔ˘
μÈ·Ó‰Ú¿Ù ÛÙ·Û›·Û·Ó ·ÚÔÎ¿Ï˘Ù·, Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ fiÚÌËÛÂ
Ì fiÏÔ ÙÔ˘ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘˜ Î·È ·˘ÙÔ› ˘Ô¯ÒÚËÛ·Ó ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›· Î·È Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó ÛÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ
Ù˘ §¿ÚÈÛ·˜. ∫ÔÓÙ¿ ÛÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ·˘Ùfi Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ÙÔ‡˜
ηٷÙÚfiˆÛ ÔÏÔÛ¯ÂÚÒ˜, ·ÏÏ¿, ˘Ô·ÙÔÓÙ·˜ ÛÙË Û˘ÓËıÈṲ̂ÓË ÙÔ˘ ηÏÔÛ‡ÓË, ÙÔ˘˜ Â¤ÙÚ„ ӷ ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó ÚÔ˜ ÙÔ ÓfiÙÔ. ¢È¤Ú·Í fï˜ Î·È Ó¤Ô Ï¿ıÔ˜ Ì ÙÔ
Ó· ‰È·Ú·ÁÌ·Ù¢Ù› Ì·˙› ÙÔ˘˜ Î·È Ó· Û¯ËÌ·Ù›ÛÂÈ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÎÔfi ÙÔ ª¿ÈÔ ÙÔ˘ 1209 ·ÚϷ̤ÓÙÔ, ‰ËÏ·‰‹
ÎÔÈÓ‹ Û˘Ó¤Ï¢ÛË, ÛÙËÓ ÎÔÈÏ¿‰· ƒ·˘¤ÓÈη, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÎÔÓÙ¿ ÛÙȘ £ÂÚÌÔ‡Ï˜, ÂΛ ‰ËÏ·‰‹ fiÔ˘ ÛÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ· ›¯Â ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÙÔ ·ÌÊÈÎÙ˘ÔÓÈÎfi Û˘Ó¤‰ÚÈÔ.
ΔÈ ‰È·ÛÙÚ¤‚ψÛË Ù˘ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·˜ Î·È ÙˆÓ ÔÓÔÌ¿ÙˆÓ! ∂Λ ·Ú¢ڤıËÎ·Ó ·ÊÂÓfi˜ Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ Ì·˙› ÌÂ
ÙÔÓ ÎfiÌË μÂÚıfiÏ‰Ô Î·È ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÈÛÙÔ‡˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜
Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ Ô μÔ‡ÊÊ·, Ô ÔÔ›Ô˜ ÌÂÙ¿
ÙË Ê˘Ï¿ÎÈÛË ÙÔ˘ μÈ·Ó‰Ú¿Ù ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ·Ú¯ËÁ›· ÙˆÓ

§ÔÌ‚·Ú‰ÒÓ Ô˘ ÛÙ·Û›·Û·Ó. √ μÔ‡ÊÊ· Ì¿ÏÈÛÙ· ÔÚΛÛÙËΠ·Ì¤Ûˆ˜ ›ÛÙË Î·È ˙‹ÙËÛÂ Û˘ÁÁÓÒÌË, ‰È·ÙËÚÒÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ Î·È ÙÔ ·Í›ˆÌ· Î·È ÙÔ Ê¤Ô˘‰fi ÙÔ˘. ΔËÓ ÂÔ̤ÓË ÚÔÛ‹Ïı·Ó ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ‚·ÚfiÓÔÈ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·,
΢ڛˆ˜ Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Î·È Ô §·ÚfiÛ˘ Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜, Î·È ÔÚΛÛÙËÎ·Ó Â›Û˘ ›ÛÙË.
ŸÌˆ˜, ÔÈ ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔÈ §ÔÌ‚·Ú‰Ô› ËÁÂÌfiÓ˜, Ô °Ô˘›‰ˆÓ·˜ Ù˘ μÔ‰ÔÓ›Ù˙·˜11, Ô ƒ·˘¿ÓÔ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ Î·È ¿ÏÏÔÈ, ‰ÂÓ ·Ú¤ÛÙËÛ·Ó, ·ÏÏ¿, ·ÊÔ‡ Ô¯˘ÚÒıËÎ·Ó ÛÙËÓ
·ÎÚfiÔÏË Ù˘ £‹‚·˜, ÛÙËÓ ∫·‰Ì›·, Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó ÙËÓ
Â·Ó¿ÛÙ·ÛË. ΔÂÏÈο, Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ÔÏÈfiÚÎËÛ ÙË £‹‚·.
™ÙËÓ ·Ú¯‹ ÔÈ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜ Úfi‚·Ï·Ó ÁÂÓÓ·›· ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË,
Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· fï˜, fiÙ·Ó Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ¤ÊÂÚ ÈÛ¯˘Ú¤˜
ÔÏÈÔÚÎËÙÈΤ˜ Ì˯·Ó¤˜, ›ÛÙËÎ·Ó fiÙÈ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ·ÓÙ¤ÍÔ˘Ó Î·È, ·ÊÔ‡ Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛ·Ó, ÔÚΛÛÙËÎ·Ó ›ÛÙË, Ì ÌÔÓ·‰ÈÎfi fiÚÔ Ó· ·ÔÊ˘Ï·ÎÈÛÙ› Ô
μÈ·Ó‰Ú¿ÙÂ.
º·ÈÓÔÌÂÓÈο, ÏÔÈfiÓ, Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ‰È·ÛÊ¿ÏÈÛ ٷ ΢ÚÈ·Ú¯Èο ÙÔ˘ ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÛÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Î·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ÛÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÙÌ‹Ì· ÙˆÓ Â˘Úˆ·˚ÎÒÓ ¯ˆÚÒÓ ÙÔ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ηıÒ˜ ÔÈ
ŒÏÏËÓ˜ ˘‹ÎÔÔÈ ‹Ù·Ó ÂÈÏÈÎÚÈÓ¿ ·ÊÔÛȈ̤ÓÔÈ ÛÂ

ΔÔ ÔÈÎfiÛËÌÔ
ÙÔ˘ ‰Ô˘Î¿ÙÔ˘
ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ Â›
ËÁÂÌÔÓ›·˜ Ù˘
ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ ¡ÙÂ
Ï· ƒÔ˜. √ °Î˘ ÓÙÂ
Ï· ƒÔ˜ (12051263) ‹Ù·Ó ÌÂٷ͇
ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ
Ô˘ ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍ·Ó
ÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ Î·Ù¿
ÙˆÓ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙÒÓ.
PUBLIC DOMAIN

[58]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·˘ÙfiÓ ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÂÍÈıÚËÛΛ· ÙÔ˘ Î·È ÙËÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ¿
ÙÔ˘ Ó· ÙÔ˘˜ ÂÍÈÛÒÛÂÈ Ì ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, fiÛÔ ‚¤‚·È·
·˘Ùfi ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ, ÂÓÒ Ô μÈ·Ó‰Ú¿Ù ·ÂÏÈṲ̂ÓÔ˜
·Ó·¯ÒÚËÛÂ ÁÈ· ÙËÓ πÙ·Ï›·. ™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·,
fï˜, Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ÔÔ›· ›¯Â ÂÚȤÏıÂÈ Ë ÊÚ·ÁÎÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ‹Ù·Ó Ôχ ¿Û¯ËÌË. ¢˘ÙÈο ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ¢ËÌÂÚÔ‡ÛÂ Î·È ¿ÎÌ·˙ ÙÔ
ÂÏÏËÓÈÎfi ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ∏›ÚÔ˘, ˘fi ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›·
ÙÔ˘ ÈηÓÔ‡ ªÈ¯·‹Ï ∞ÁÁ¤ÏÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛÂ
Ó· ˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÈ ÙÔÓ ·ÁÒÓ· Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ÁÈ· ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·. ŒÂÈÙ· ·fi ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘
§¤ÔÓÙ· ™ÁÔ˘ÚÔ‡, ÙÔ 1208, Ô ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜
ªÈ¯·‹Ï, ·ÊÔ‡ ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›· Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘,
ÙÔ˘ ¡·˘Ï›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ ÕÚÁÔ˘˜, ¤ÛÙÂÈÏ ÂΛ ÙÔÓ
·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ £Âfi‰ˆÚÔ, Ô ÔÔ›Ô˜, fiÓÙ·˜ ÈηÓfi˜ Î·È ÁÂÓÓ·›Ô˜, ·ÁˆÓÈ˙fiÙ·Ó Ì fiϘ ÙÔ˘ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ. √ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ‰È·Ûˆ˙fiÙ·Ó fi¯È ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ∞ÚÁÔÏ›‰· Î·È ÛÙËÓ ∫ÔÚÈÓı›·,
·ÏÏ¿ Î·È Û οÔȘ ÔÚÂÈÓ¤˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ §·ÎˆÓÈ΋˜
Î·È ÛÙËÓ ·ÚfiÛÈÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›·. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ,
ÁÈ· Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÚÔ˜ ÙÔ ·ÚfiÓ ÙÔÓ ÈÛ¯˘Úfi ∂Ú-

Ú›ÎÔ, Ô ªÈ¯·‹Ï ÙÔ‡ ÚfiÙÂÈÓ ÙÔ 1209 Ó· ·ÓÙÚ¤„ÂÈ
ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ Ì ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ Î·È Ó· ÔÚÎÈÛÙ› Û ·˘ÙfiÓ ›ÛÙË ˘ÔÙ¤ÏÂÈ·˜, Ú¿ÁÌ· ÙÔ ÔÔ›Ô
·Ô‰¤¯ÙËΠ̠ÚÔı˘Ì›· Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜. ΔË ÛËÌ·Û›· fï˜ Ô˘ ›¯·Ó ÔÈ fiÚÎÔÈ ·˘ÙÔ› ÙËÓ Â›‰·Ì ϛÁÔ
ÚÈÓ, ·fi ÙËÓ Â˘ÎÔÏ›· Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÙÔ˘˜ ·Ú·‚›·˙·Ó
ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ÔÈ. √ ›‰ÈÔ˜ Ô ‰ÂÛfiÙ˘ ªÈ¯·‹Ï ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·ÛÂ, ‡ÛÙÂÚ· ·fi ¤Ó· ¯ÚfiÓÔ, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, Ó· ‰ÒÛÂÈ ¿ÏÏÔ fiÚÎÔ ˘ÔÙ¤ÏÂÈ·˜ ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜.
∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÏÂ˘Ú¿, Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜, ·ÊÔ‡ ¤‰ÈˆÍ ۯ‰fiÓ ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜
·fi ÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· ÂÚ›Ô˘ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1209, ÚÔÂÙԛ̷˙ ÛÙfiÏÔ ÁÈ· Ó· ÂÈÙÂı› ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÂÊfiÛÔÓ Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ
μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ μfiÚÈ Î·È Ì ÙÔ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ªÈ¯·‹Ï. ∂ÎÙfi˜ ·fi fiÏ· ·˘Ù¿, ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ÔÏϤ˜ ÔÈ ÂÌʇÏȘ ıÚËÛ΢ÙÈΤ˜ ‰È·Ì¿¯Â˜ ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ ÛÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ÒÛÙÂ Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜, ·Ó ηÈ
·ÂÈÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜, ıÂÒÚËÛ ··Ú·›ÙËÙÔ Ó· Û˘ÁηϤÛÂÈ ÛÙȘ 2 ª·˝Ô˘ ÙÔ˘ 1210 Ó¤·
ÎÔÈÓ‹ Û˘Ó¤Ï¢ÛË ÛÙË ƒ·˘¤ÓÈη, ÁÈ· Ó· ‰È¢ıÂÙ‹ÛÂÈ

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [59]

Î·È ÙȘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ, ·ÊÔ‡ ÙÔÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ ¯ÚfiÓÔ Ì ·ÚfiÌÔÈ· Û˘Ó¤Ï¢ÛË ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ ¯ÒÚÔ
Ú‡ıÌÈÛ ٷ ÔÏÈÙÈο ˙ËÙ‹Ì·Ù· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ.

∏ Ú‡ıÌÈÛË Ù˘
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ ηٿÛÙ·Û˘
·fi ÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ
∏ ·Ó·Ù·Ú·¯‹ Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙÔÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi
¯ÒÚÔ ÛÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛ‹ ÙÔ˘ ·fi ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, ı·
Ê·Ó› ·Ó Ú›ÍÔ˘Ì ÌÈ· Ì·ÙÈ¿ ÛÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Î¿ÔȈÓ
·fi ÙȘ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚ˜ ÂÈÛÎÔ¤˜.
∞Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, Ë ÔÔ›· Ê˘ÛÈο
‹Ù·Ó Ë ÈÔ ÂÈÊ·Ó‹˜ ÌËÙÚfiÔÏË ÙÔ˘ ÔÌÒÓ˘ÌÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ, ÔÚ›ÛıËΠ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË Ô °¿ÏÏÔ˜
Â›ÛÎÔÔ˜ ¡Â˘ÂÏÒÓ, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›‰·Ì ӷ ÌÂٷʤÚÂÈ
ÙËÓ ¶ÚÔÛ΢ӋÙÚÈ· ÛÙËÓ ¤ÊÔ‰Ô ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∞ÏÏ¿, ¤ı·Ó ÙÔ 1207 ÛÙË μ¿ÚË Î·È Ï›ÁÔ
·ÚÁfiÙÂÚ· ÂΉËÏÒıËΠÊÔ‚ÂÚ‹ ·Ó·Ù·Ú·¯‹ ÛÙË ÌËÙÚfiÔÏË ·˘Ù‹, fiˆ˜ Î·È ÛÙȘ ¿ÏϘ ·Ú¯ÈÂÈÛÎÔ¤˜ ÙÔ˘
‚·ÛÈÏ›Ԣ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ μÈ·Ó‰Ú¿ÙÂ. √È ‚·ÚfiÓÔÈ ÛÊÂÙÂÚ›ÛıËÎ·Ó Ù· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο Ù˘ ÎÙ‹Ì·Ù·. ∏ ›‰È· Ë
‚·Û›ÏÈÛÛ· ·ÚÓ‹ıËΠÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· Ù˘ §¿ÚÈÛ·˜ ÙË
‰ÂοÙË Ô˘ fiÊÂÈÏ ӷ ÛÒÛÂÈ. ¶·ÚfiÌÔÈ· ΢‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó
Ô μÈ·Ó‰Ú¿ÙÂ, Ô ¶·ÏÏ·‚ÈÙ˙›ÓË, Ô ŸıˆÓ·˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜,
Ô £ˆÌ¿˜ ™ÙÚÔÌÔÁÎÔ‡ÚÙ ÙˆÓ ™·ÏÒÓˆÓ Î·È ¿ÏÏÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ˆ˜ ÚÔ˜ Ù· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· Î·È Ù· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ÂÈÛÔ‰‹Ì·Ù· ÙˆÓ ÂÈÛÎÔÒÓ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜, ÙˆÓ £ÂÚÌÔ˘ÏÒÓ Î·È Ù˘ ¡·˙ÔÚ¤Ûη˜, ·ÚÓÔ‡ÌÂÓÔÈ Î˘Ú›ˆ˜ ÙËÓ ÏËڈ̋ Ù˘ ‰ÂοÙ˘. ∂Í·ÈÙ›·˜ fiÏˆÓ ·˘ÙÒÓ ‹Ù·Ó ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó· ‚ÚÂı› ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ¡Â˘ÂÏÒÓ. ŸÙ·Ó ÙÂÏÈο
ÂÎϤ¯ıËÎÂ Ô Â›ÛÎÔÔ˜ μ¤ÚÔÈ·˜ °·˘·Ú›ÓÔ˜, Ô·‰fi˜
ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∂ÚÚ›ÎÔ˘, ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÙÔ˘ μÈ·Ó‰Ú¿ÙÂ
‰ÂÓ ÙÔÓ ·Ô‰¤¯ÙËηÓ, Î·È ÌfiÏȘ ÙÔ 1212, ¤ÂÈÙ· ·fi
ÔÏϤ˜ ÊÈÏÔÓÈ˘, ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛıËΠ·˘Ùfi˜ ¤Í·Ú¯Ô˜ ÙÔ˘
‚·ÛÈÏ›Ԣ Î·È ÂÚÈ‹Ïı·Ó ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘ 11 ÂÈÛÎÔ¤˜ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ·fi ·˘Ù¤˜ η٤¯ÔÓÙ·Ó ·fi
ŒÏÏËÓ˜, ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ë ∫‡ÙÚÔ˜, Ù· ™¤Ú‚È·, Ô
¶Ï·Ù·ÌÒÓ·˜ Î·È Ë ∫·ÛÛ¿Ó‰ÚÂÈ·. ™˘Ó¯È˙fiÙ·Ó fï˜ Ë
‰È¿ÛÙ·ÛË Ù˘ ÎÔÛÌÈ΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜ Ì ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ,
Ô ÔÔ›Ô˜ Ô‡Ù ÙË ‰ÂοÙË ÂÈÛ¤Ú·ÙÙ ԇÙ ٛÔÙ ¿ÏÏÔ
·fi ÙÔ˘˜ Ï·˚ÎÔ‡˜. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, Ë ª·ÚÁ·Ú›Ù· ›¯Â
ÙËÓ ·Í›ˆÛË Ó· ‰È·¯ÂÈÚ›˙ÂÙ·È, fiˆ˜ ·˘Ù‹ ÓfiÌÈ˙Â, Ù·
ÏÔ‡ÛÈ· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· Ô˘ ˘‹Ú¯·Ó ÛÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, Ù· ÔÔ›· ۯ‰fiÓ fiÏ· ηٷϋÊıËηÓ
·fi ‰È¿ÊÔÚ· ÈÂÚ·ÙÈο Ù¿ÁÌ·Ù· Ù˘ ¢‡Û˘. ªfiÓÔ Ù·
·Ó·¯ˆÚËÙ‹ÚÈ· ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜ ÛÙÔÓ Õıˆ Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó

Ó· η٤¯ÔÓÙ·È ·fi ŒÏÏËÓ˜. ŸÌˆ˜, ·Ó Î·È ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó ÌÂÁ¿ÏË ˘fiÏË„Ë Û fiÏË ÙËÓ ∂˘ÚÒË ÁÈ· ÙËÓ ·ÏËıÈÓ‹ ÙÔ˘˜ Â˘Ï¿‚ÂÈ·, ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ˘¤ÊÂÚ·Ó ·Ô ÙËÓ Î·Ù·›ÂÛË ÙÔ˘ ÂÈÛÎfiÔ˘ ™Â‚·ÛÙ‹˜,
ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ˜ μÂÓ¤‰ÈÎÙÔ˜ ›¯Â ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·ÓÒÙ·ÙË ÂÈÛÙ·Û›· ÙÔ˘˜. ∞ÊÔ‡ Û˘ÌÌ¿¯ËÛ Ô
Â›ÛÎÔÔ˜ ·˘Ùfi˜ Ì ÙÔ˘˜ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ‹Ú fiÏ· Ù· ÔχÙÈÌ· ¯Ú˘Û¿ Î·È ·ÛË̤ÓÈ· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· Ô˘ ‚ڋΠÛÙÔ ÕÁÈÔ ŸÚÔ˜ Î·È ı·Ó¿ÙˆÛ Ì ÊÔ‚ÂÚ¿ ‚·Û·ÓÈÛÙ‹ÚÈ· fiÛÔ˘˜ ÌÔÓ·¯Ô‡˜ ÓfiÌÈ˙Â
fiÙÈ ¤ÎÚ˘‚·Ó ¯Ú‹Ì·Ù·. ª¿Ù·È· Ô ¿·˜ ÙÔÓ Â¤ÏËÙÙÂ
ÁÈ· ÙË ‰È·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘, ÂÓÒ Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ Ì ‰˘ÛÎÔÏ›· ¤ÛˆÛÂ
Ù· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ·˘Ù¿, Ù· ÔÔ›· ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ 1214, ÂÚÈ‹Ïı·Ó ÛÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙÔ˘ πÓÓÔÎÂÓÙ›Ô˘. ª¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ÛÒ˙ÂÙ·È ÛÙË ÌÔÓ‹ Ù˘ §·‡Ú·˜ ÂÈÎfiÓ· Ô˘ ·ÚÈÛÙ¿ÓÂÈ ÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ ˆ˜ ·ÓÔÚıˆÙ‹ Ù˘.
∞ÏÏ¿ Î·È ÛÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, fiÔ˘ Ë ÊÚ·ÁÎÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ·ԉ›¯ıËΠÈÔ
Û˘ÓÂÙ‹ Î·È ÈÛ¯˘Ú‹ ·fi fi,ÙÈ ÛÙ· ÂÊ‹ÌÂÚ· ÎÚ¿ÙË Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙÔ ¯ÒÚÔ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ‰ÂÓ ˘‹ÚÍ ÁÈ· Ôχ
ηÈÚfi ÈÔ ÔÌ·Ï‹. √ πÓÓÔΤÓÙÈÔ˜ ÙÈÌÔ‡Û ÙËÓ fiÏË ÙˆÓ
∞ıËÓÒÓ Î·È, ÂÈı˘ÌÒÓÙ·˜ Ó· ‰È¢ıÂÙ‹ÛÂÈ ÙȘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ Ì ÙË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ‰˘Ó·Ù‹ ¢Ú¤ÂÈ·, ¤ÁÚ·„ ÛÙȘ 13 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1209 ÂÈÛÙÔÏ‹,
Ô˘ Ì·ÚÙ˘Ú› fiÙÈ, ·Ó Î·È ÙÔ ÔÏÈÙÈÎfi Û‡ÛÙËÌ· ‹Ù·Ó
ÔϤıÚÈÔ, Ë Î·Ú‰È¿ ÙÔ˘ ‰ÂÓ ‰È·ÓÂfiÙ·Ó ·fi Ù· ÈÔ Â˘ÁÂÓ‹ ·ÈÛı‹Ì·Ù·. ∏ ÌËÙ¤Ú· Ù˘ Ù¤¯Ó˘, Ë fiÏË Ù˘
ÂÈÛÙ‹Ì˘, fiˆ˜ ÙËÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ Ô ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ Ù˘ ƒÒÌ˘, ÙÔ ÎÔÈÓfi ·˘Ùfi ÎfiÛÌËÌ· Ù˘ ·ÓıÚˆfiÙËÙ·˜,
¤ÚÂ ӷ ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ fiÏË ÙËÓ ·ÏÈ¿ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ·›ÁÏË, ÂÓÒ Ô Ó·fi˜ Ù˘ £ÂÔÙfiÎÔ˘, ÛÙËÓ ∞ÎÚfiÔÏË, Ô
¶·ÚıÂÓÒÓ·˜, Ó· Á›ÓÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ï·ÌÚfi˜ ·fi ÔÙ¤.
™ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ ∞ıËÓÒÓ μÂÚ¿Ú‰Ô, °¿ÏÏÔ ÛÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹, ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó ÙÔ 1206 fiÏ· Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù·
Ô˘ ›¯·Ó ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÚÔοÙÔ¯Ô› ÙÔ˘ Û fiÏÔ ÙÔÓ
ÎÏ‹ÚÔ Ù˘ Â·Ú¯›·˜. ΔÔ 1208 ‰fiıËÎ·Ó ÛÙË ÌËÙÚfiÔÏË
·˘Ù‹ ÔÈ Î·Ù·ÛÙ·ÙÈÎÔ› ıÂÛÌÔ› Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÛÙÔ ¶·Ú›ÛÈ, Ô˘ ÛÙË °·ÏÏ›· ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÔÈ Î·Ï‡ÙÂÚÔÈ, «ÂÊfiÛÔÓ ÂΛ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÂÊ·ÚÌÔÛıÔ‡Ó, ¯ˆÚ›˜ Ó· Ï‹ÙÙÔ˘Ó ÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ, ÙÔ Ï·fi Î·È ÙÔ˘˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜»,
Î·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ‰È·Ù¿¯ıËÎÂ Ô ŸıˆÓ·˜ §·ÚfiÛ˘ Ó· ÌË
‰ÈÂΉÈΛ ·fi ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ Î·Ó¤Ó· ÊfiÚÔ. ∂Í·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡, fï˜, ‰ÂÓ ·ÔÙÚ¿ËÎ·Ó ÔÏϤ˜ Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂȘ Ì ÙËÓ ÎÔÛÌÈ΋ ÂÍÔ˘Û›· Î·È ÙÔÓ Î·ÙÒÙÂÚÔ ÎÏ‹ÚÔ.
™ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÙËÓ ËÁÂÛ›· Ù˘ Ï·ÙÈÓÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ›¯Â Ô ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ ¶·ÙÚÒÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ ηÙÔÈÎÔ‡Û ÛÙËÓ fiÏË ·˘Ù‹ ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛ›· ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘

ÕÔ„Ë ·fi
ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi
Ù˘ ÌÔÓ‹˜ Ù˘
ªÂÁ›ÛÙ˘ §·‡Ú·˜
ÛÙÔ ÕÁÈÔ ŸÚÔ˜.
√ ∂ÚÚ›ÎÔ˜
ÚÔÛ¿ıËÛÂ
Ó· ÚÔÛٷ٤„ÂÈ
Ù· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ·
Î·È Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·
ÛÙË ªÂÁ›ÛÙË
§·‡Ú· ˘¿Ú¯ÂÈ
ÂÈÎfiÓ· ÛÙËÓ ÔÔ›·
·Ô‰›‰ÂÙ·È ˆ˜
·ÓÔÚıˆÙ‹˜
Ù˘ ÌÔÓ‹˜.
ALESSANDRO
SAFFO/GRAND TOUR/
CORBIS/APEIRON

[60]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·
ÌÂ ÙÔÓ ¿·
πÓÓÔΤÓÙÈÔ °′,
Ô˘ ÚÔÛ¿ıËÛÂ
Ì ÂÈÛÙÔϤ˜
ÚÔ˜ ÙÔÓ
·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ
¶·ÙÚÒÓ Ó·
ÂÈ‚¿ÏÂÈ ÙÔÓ
¤ÏÂÁ¯Ô ÙˆÓ
¢˘ÙÈÎÒÓ
Ù˘¯Ô‰ÈˆÎÙÒÓ Ô˘
Ï˘Ì·›ÓÔÓÙ·Ó ÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÂȘ
‚¿ÚÔ˜ Ù˘
∂ÎÎÏËÛ›·˜.
WHITE IMAGES/SCALA

£ÂÔ‰ÒÚÔ˘. ™ÙË ÌËÙÚfiÔÏË ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ∞Ó‰Ú¤· ‰ÈÔÚ›ÛıËÎ·Ó ·fi ÙÔ 1205 ·fi ÙÔÓ ™·ÌÏ›ÙÙË °¿ÏÏÔÈ ÎÏËÚÈÎÔ›, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·Ì¤Ûˆ˜ „‹ÊÈÛ·Ó ÔÌfiʈӷ ˆ˜ ·Ú¯ÈÂÚ¤·
ÙÔÓ ÔÌÔÁÂÓ‹ ÙÔ˘˜ ∞ÓÛ¤ÏÌÔ. √ ¿·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰È·Î‹Ú˘ÙÙ fiÙÈ Ë ›‰Ú˘ÛË ÙÔ˘ Û˘ÏÏfiÁÔ˘ ÂΛÓÔ˘ ·fi ÙËÓ ÎÔÛÌÈ΋ ÂÍÔ˘Û›· ‹Ù·Ó ·ÓÙÈηÓÔÓÈ΋, ·ÚÓ‹ıËΠ·Ú¯Èο Ó·
·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙËÓ ÂÎÏÔÁ‹, ÙÂÏÈο fï˜ ÙËÓ ÂÈ·ڈÛÂ.
∞ÏÏ¿ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ·¤ÙÚ„ ÙË ÌÂÁ¿ÏË ·Ó·Ù·Ú·¯‹. ¶ÔÏÏÔ› ÈÂڈ̤ÓÔÈ, Ô˘ ÌfiÓÔ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ¤ÊÂÚ·Ó, ¯ˆÚ›˜ Ó·
ÂÎÙÂÏÔ‡Ó Î·Ó Ù· ηı‹ÎÔÓÙ¿ ÙÔ˘˜, ÂÈÛ¤Ú·ÙÙ·Ó Ù·
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ÂÈÛÔ‰‹Ì·Ù·. √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ
ŒÏÏËÓ˜ Â›ÛÎÔÔÈ Ô˘ ˘¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙÔÓ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ ¶·ÙÚÒÓ ÂÁη٤ÏÂÈ·Ó ÙȘ ÂÎÎÏËۛ˜ ÙÔ˘˜ ·fi ÙÔ Êfi‚Ô ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ Î·Ù·ÎÙËÙÒÓ Î·È, ÂÓÒ ÙÔ˘˜ ÚÔÛηÏÔ‡Û·Ó Ó·
ÂÈÛÙÚ¤„Ô˘Ó, ·ÚÓÈfiÓÙ·Ó. √ ¿·˜ ¤‰ÈÓÂ
Û˘ÓÂÙ¤˜ Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜ ÛÙÔÓ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ,
Û˘ÓÈÛÙÒÓÙ·˜ ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ· ÚÔ˜ ÙÔ˘˜
ŒÏÏËÓ˜ Î·È ·˘ÛÙËÚfiÙËÙ· ÚÔ˜
ÙÔ˘˜ Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙ˜.
ŸÌˆ˜, ÔÈ ‰˘ÛÎÔϛ˜ ‹Ù·Ó ·ÛÙ·Ì¿ÙËÙÂ˜Ø ÔÈ Â›ÛÎÔÔÈ
ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Û·Ó ÌÂٷ͇
ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙËÓ
¤ÎÙ·ÛË ÙˆÓ ÂÈÛÎÔÒÓ ÙÔ˘˜, Ô
ηÙÒÙÂÚÔ˜ ÎÏ‹ÚÔ˜
·ÓÙȉÚÔ‡Û ÛÙÔ˘˜
·Ú¯ÈÂÚ›˜ Î·È ÔÈ
¡·˝Ù˜, Ô˘ ›¯·Ó
¿ÚÂÈ ÏÔ‡ÛȘ ÎÙËÌ·ÙÈΤ˜ ‰ˆÚ¤˜ ·fi
ÙÔÓ ™·ÌÏ›ÙÙË Î·È ÙÔÓ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ, ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó
Ó· ‰È¿ÎÂÈÓÙ·È Â¯ıÚÈο ·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤·12.
∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ù¿, Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ηÈ
fiÛÔÈ ÙÔÓ ÂÚȤ‚·ÏÏ·Ó fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ Î·Ù¤‚·ÏÏ·Ó
ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· ÙË Û˘ÌʈÓË̤ÓË ‰ÂοÙË, ·ÏÏ¿ Î·È ÌÂ
οı ÙÚfiÔ ÂÚÈfiÚÈ˙·Ó Ù· ÏÂÁfiÌÂÓ· ÓÂ˘Ì·ÙÈο Û˘ÌʤÚÔÓÙ·. Δ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ÎÙ‹Ì·Ù· Ù·
‰È·¯ÂÈÚ›˙ÔÓÙ·Ó Ï·˚ÎÔ›. ŸÏ˜ ÔÈ ÎÔÛÌÈΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ
˘¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ·, ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘ ‹Ù·Ó ÌÂÁ¿ÏË
ÚfiÎÏËÛË ÁÈ· ÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ, Ô ÔÔ›Ô˜, ηıÒ˜ ÛÙË ¢‡ÛË
‹Ù·Ó Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ˜ Ó· ÂÂÌ‚·›ÓÂÈ ÛÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË, ¤‚ÏÂÂ Â‰Ò ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· Ó· ‰È·¯ÂÈÚ›˙ÂÙ·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·˘ı·›ÚÂÙ· ·ÎfiÌË Î·È Ù· ÎÙ‹Ì·Ù· Ô˘ ›¯·Ó
·Ú·¯ˆÚËı› ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·. ŸÏÔÈ ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÈÂÚ›˜

Î·È ÌÔÓ·¯Ô› ÂÍ·ÈÚ¤ıËÎ·Ó ·fi ÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÈÛÎfiÔ˘ Î·È Î·Ù¤‚·ÏÏ·Ó ÊfiÚÔ˘˜ ÌfiÓÔ ÛÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ·Ø Î¿ı ‰È·ı‹ÎË ˘¤Ú Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ··ÁÔÚ‡ıËΠ·˘ÛÙËÚ¿ Î·È Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ Ô˘ ›¯·Ó
ÂÁηٷÛÙ·ı› Á‡Úˆ ·fi ÙËÓ ¶¿ÙÚ· ÚÔ¯ÒÚËÛ·Ó ÛÂ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ. √ ∞ÓÛ¤ÏÌÔ˜ ›¯Â ‰Â›ÍÂÈ ÚÔı˘Ì›· Ó· Ô¯˘ÚÒÛÂÈ ÙËÓ fiÏË, ÁÈ· Ó· ÚÔÛٷ٤„ÂÈ ÙËÓ
∂ÎÎÏËÛ›· ÙÔ˘. ŸÌˆ˜, Ô ‚·ÚfiÓÔ˜ ¶·ÙÚÒÓ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜
∞ÏÂÌ¿Ó ıÂÒÚËÛ fiÙÈ ‹Ù·Ó ÈÔ Û˘ÌʤÚÔÓ Ó· ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ·˘Ùfi˜ ÙËÓ Ô¯‡ÚˆÛË, Î·È ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ
ÛÎÔfi ÌÂÙ¤ÙÚ„ ÙËÓ Î·ÙÔÈΛ· Î·È ÙËÓ
ÂÎÎÏËÛ›· ÙÔ˘ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË ÛÂ
ÊÚÔ‡ÚÈÔ. ÕÏÏÔÈ ÈfiÙ˜ η٤Ϸ‚·Ó
¿ÏϘ ÂÎÎÏËۛ˜, ÌÂÚÈÎÔ› Ì¿ÏÈÛÙ·
Ê˘Ï¿ÎÈÛ·Ó ÙÔÓ ∞ÓÛ¤ÏÌÔ Î·È,
·ÊÔ‡ ηÎÔÔ›ËÛ·Ó Ì ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÙÔÓ Â›ÙÚÔfi ÙÔ˘,
ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ¤ÎÔ„·Ó Î·È ÙË
̇ÙË. ™Â ·ÚfiÌÔÈ· ¿Û¯ËÌË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ë Ï·ÙÈÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· Û fiÏË Û¯Â‰fiÓ ÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ.
∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ë È‰¤· ÙÔ˘
ÂÚÈÔÚÈÛÌÔ‡ Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜
ÂÍÔ˘Û›·˜ ·fi ÙËÓ ÎÔÛÌÈ΋, ÙËÓ ÔÔ›·
‰È·Î‹Ú˘ÙÙ·Ó Î·È Û¯Â‰fiÓ ·ÓÙÔ‡ ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ÂÊ·ÚÌfiÛÔ˘Ó ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ›
ηٷÎÙËÙ¤˜ Ù˘
∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ˘‹ÚÍÂ
ÛˆÙ‹ÚÈ· ÁÈ· ÙËÓ
ÂÏÏËÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·
Î·È Î·Ù¿ Û˘Ó¤ÂÈ·
Î·È ÁÈ· ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi
¤ıÓÔ˜. √ ÏfiÁÔ˜ Â›Ó·È fiÙÈ
ÁÂÓÈο ÔÈ ÔÏÈÙÈÎÔ› ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ¤‰ÂÈÍ·Ó Ôχ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË
ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ· Î·È ·ÓÔ¯‹ ·fi ÙÔ˘˜
ÎÏËÚÈÎÔ‡˜, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ηٿ ÙfiÔ˘˜ ÎÏËÚÈÎÔ‡˜. ª¿ÏÈÛÙ·, ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜ ÁÈ·
ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Û ÔÏϤ˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·Ú·Ù¿ıËÎÂ Ë ÊÚ·ÁÎÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ‹Ù·Ó Ë ·Ú¤Ì‚·ÛË Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜, ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ÂÚÈÔÚ›ÛıËÎ·Ó ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÔÈ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙÔ˘ Ï·ÙÈÓÈÎÔ‡ ÎÏ‹ÚÔ˘ Î·È ÚÔÛٷهıËΠ¤ˆ˜ ¤Ó· ‚·ıÌfi Ô ÂÏÏËÓÈÎfi˜. ∞ÏÏ¿ ›ӷÈ
·Ï‹ıÂÈ· Â›Û˘ fiÙÈ, Û‡Ìʈӷ Ì fiÛ· ÚԷӷʤÚıËηÓ, Ë ·Ú¤Ì‚·ÛË ·˘Ù‹ ÍÂÂÚÓÔ‡Û οı fiÚÈÔ Î·È ÌÂÙ·ÙÚÂfiÙ·Ó Û˘¯Ó¿ Û ÏËÛÙ›· Î·È ·Ú·Á‹. ∞fi ·˘Ùfi
ÎÈÓ‰‡ÓÂ˘Â Î·È Ë ›‰È· Ë ‡·ÚÍË Ù˘ Ï·ÙÈÓÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [61]

ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, οÙÈ Ô˘ ‰ÂÓ ÙË Û˘Ó¤ÊÂÚÂ, ηٿ ÙËÓ
ÎÚ›ÛË ÙˆÓ ÈÔ Û˘ÓÂÙÒÓ ·ÓÙÈÚÔÛÒˆÓ Ù˘ ÎÔÛÌÈ΋˜
΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÙˆÓ ¢˘ÙÈÎÒÓ. ∞˘Ù¤˜ ÙȘ ·ÚÂÎÙÚÔ¤˜ ıÂÒÚËÛ fiÙÈ ‹Ù·Ó Â›ÁÔÓ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ∂ÚÚ›ÎÔ˜ Ì Ӥ· ÎÔÈÓ‹ Û˘Ó¤Ï¢ÛË, ÙËÓ ÔÔ›· Û˘ÁοÏÂÛ ÛÙË ƒ·˘¤ÓÈη ÛÙȘ 2 ª·˝Ô˘ ÙÔ˘ 1210.
™ÙË Û˘Ó¤Ï¢ÛË ·˘Ù‹, ÛÙËÓ ÔÔ›· ·Ú¢ڤıËÎ·Ó ÔÈ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ Î·È ·Ú¯ÈÂÚ›˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ·ÔÊ·Û›ÛıËΠfiÙÈ ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ ·˘ÙÔ‡, ‰ËÏ·‰‹ Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜, Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜ Î·È Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ,
ı· ·Ú·¯ˆÚÔ‡Û·Ó ÛÙÔ §·Ù›ÓÔ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, ˆ˜ Â›ÙÚÔÔ ÙÔ˘ ¿·, fiϘ ÙȘ ÂÎÎÏËۛ˜, fiÏ· Ù· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ·, Î·È Ù· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ÂÈÛÔ‰‹Ì·Ù· Î·È ÎÙ‹Ì·Ù·.
∂›Û˘ fiÏ· Ù· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ‰ÈηÈÒÌ·Ù·, Ì ÙËÓ
˘fiÛ¯ÂÛË Ó· ··ÏÏ¿ÍÔ˘Ó ÁÈ· ¿ÓÙ· ÙȘ ÂÎÎÏËۛ˜ ηÈ
Ù· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ·fi οı ˘Ô¯Ú¤ˆÛË ÚÔ˜ ÙËÓ ÔÏÈÙ›·, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ Î·Ù·‚·ÏÏfiÌÂÓÔ ·ÎÚfiÛÙȯÔ, Ô˘
›Û¯˘Â ·Ó¤Î·ıÂÓ, ‰ËÏ·‰‹ ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ‰È΋˜ Ì·˜
ÌÔÓ·Ú¯›·˜, Î·È ÙÔ ÔÔ›Ô Î·È ÙÒÚ· fiÊÂÈÏ·Ó Ó· ηٷ‚¿ÏÏÔ˘Ó ÔÈ §·Ù›ÓÔÈ Î·È ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÈÂڈ̤ÓÔÈ ÁÈ· ÙË
ÁË Ô˘ ηÙ›¯·Ó ˆ˜ Ê¤Ô˘‰Ô. ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË Ô˘ ·ÚÓÈfiÓÙ·Ó Ó· ÙÔ ÏËÚÒÛÔ˘Ó, ÂÈÙÚÂfiÙ·Ó Ë Î·Ù¿Û¯ÂÛË
ÙˆÓ ÎÙËÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘˜, fi¯È fï˜ Î·È Ë ÚÔÛˆÈ΋ ÎÚ¿ÙËÛË ‹ Ë ÎÚ¿ÙËÛË Ù˘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ ÙÔ˘ ŒÏÏËÓ· ÈÂÚ¤·,
ÂÊfiÛÔÓ Ù· ÎÈÓËÙ¿ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙ¿ ÁÈ· ÙËÓ ÂÍfiÊÏËÛË
ÙÔ˘ ¯Ú¤Ô˘˜. ∞ÎfiÌ· Î·È ÔÈ ÁÈÔÈ ÙÔ˘ ŒÏÏËÓ· ÈÂÚ¤·, Ô˘
‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÈÂڈ̤ÓÔÈ, ÚfiÛÊÂÚ·Ó ÛÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ ÙȘ
ÔÊÂÈÏfiÌÂÓ˜ ˘ËÚÂۛ˜. ΔȘ ‰È·Ù¿ÍÂȘ ·˘Ù¤˜ ÂÈ·ڈÛÂ Î·È Ô ¿·˜ ÛÙȘ 21 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1210, ·ÊÔ‡
Û˘Ó·›ÓÂÛ ӷ ·›ÚÓÔ˘Ó ÔÈ ÎÔÛÌÈÎÔ› ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÙÔ ·ÎÚfiÛÙȯÔ, ·ÓÙ› ÁÈ· ÙȘ ¿ÏϘ ·Ù¤ÏÂȘ Î·È Ù·
ÚÔÓfiÌÈ·, Ù· ÔÔ›· ·Ú·¯ÒÚËÛ·Ó, Û‡Ìʈӷ Ì ٷ
·Ú·¿Óˆ, ÛÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ. ŸÌˆ˜, ¤ÙÛÈ ‰ÂÓ ‰È·ÛÊ·Ï›ÛıËÎÂ Ë ÂÈÚ‹ÓË ÌÂٷ͇ Ù˘ ÎÔÛÌÈ΋˜ Î·È Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜. √ μÂÚıfiωԘ, Ë ª·ÚÁ·Ú›Ù· Î·È ÔÈ
‚·ÚfiÓÔÈ ‰‹ÌÂ˘Û·Ó ÔÏÏ¿ ÎÙ‹Ì·Ù· Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜,
ÂÓÒ Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ηÙËÁÔÚ‹ıËΠfiÙÈ ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙ ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ô˘ Ï‹ÛÙ¢·Ó ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·13.

∏ ÊÂÔ˘‰·Ú¯È΋ ÔÚÁ¿ÓˆÛË
ÙˆÓ ¶ÂÏÔÔÓÓËÛ›ˆÓ ˘fi
ÙÔÓ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ
ŸÛ· ·ÔÊ·Û›ÛÙËÎ·Ó ÛÙË Û˘Ó¤Ï¢ÛË Ù˘ ƒ·˘¤ÓÈη˜
‰ÂÓ ›Û¯˘·Ó ÁÈ· ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, Ù˘ ÔÔ›·˜ Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ Ô‡Ù ·Ú¢ڤıËΠÛÙË Û˘Ó¤Ï¢ÛË
·˘Ù‹ Ô‡Ù ˘¤ÁÚ·„ ٷ Ú·ÎÙÈο Ù˘, ·ÏÏ¿ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ÎÚ·Ù¿ ÙËÓ ›‰È· ÛÙ¿ÛË ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·. √ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ˘‹ÚÍÂ Ô ÈηÓfiÙÂÚÔ˜ ›Ûˆ˜ ·fi
fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÁÈ’ ·˘Ùfi
Ú¤ÂÈ Ó· ÂÛÙÈ¿ÛÔ˘Ì ΢ڛˆ˜ ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ Ì·˜ Û ·˘ÙfiÓ. ™ÙËÓ ÚÒÙË Û˘Ó¤Ï¢ÛË ÛÙË ƒ·˘¤ÓÈη ·Ú¢ڤıËΠÌfiÓÔ ˆ˜ Â›ÙÚÔÔ˜ ÙˆÓ ÎÏËÚÔÓfiÌˆÓ ÙÔ˘ ™·ÌÏ›ÙÙË. ŸÌˆ˜, ÂÓÂÚÁÔ‡Û ‹‰Ë ·fi Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 1209
ˆ˜ ·fiÏ˘ÙÔ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, ·Ó Î·È ‰ÂÓ
·¤ÎÙËÛ ÔÙ¤ Â›ÛËÌ· ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ Ú›ÁÎÈ· Ù˘
¤ÁÁÚ·Ê·-, ·Ó
∞¯·˝·˜ - ·ÚÁfiÙÂÚ· ÌfiÓÔ Û ȉȈÙÈο ¤ÁÁÚ·Ê·
Î·È ¤Ó·˜ ¿ÏÏÔ˜ ·ÓÈ„Èfi˜ ÙÔ˘ ™·ÌÏ›ÙÙË, Ô ƒÔ‚¤ÚÙÔ˜,
ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ¤ÚıÂÈ ÙËÓ ÂfiÌÂÓË ¯ÚÔÓÈ¿ ÁÈ· Ó· ‰ÈÂΉÈ΋ÛÂÈ ÙËÓ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿ Ù˘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ¿˜ ÙÔ˘. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ,
·Ì¤Ûˆ˜ ÌfiÏȘ Â¤ÛÙÚ„ ·fi ÙËÓ ÚÒÙË Û˘Ó¤Ï¢ÛË
Ù˘ ƒ·˘¤ÓÈη˜, ‹Á ÛÙË ªÂÛÛËÓ›· ÁÈ· Ó· Ú˘ıÌ›ÛÂÈ ÙȘ
Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘ Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Î·Ù›¯·Ó ÌfiÓÔ
ÙË ªÂıÒÓË Î·È ÙËÓ ∫ÔÚÒÓËØ Û‡Ìʈӷ fï˜ Ì ÙËÓ
·Ú¯È΋ Û˘Ìʈӛ· ÁÈ· ÙË ‰È·ÓÔÌ‹ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ›¯·Ó ¿ÚÂÈ ˆ˜ ȉÈÔÎÙËÛ›· ÙÔ˘˜ ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ΔÔ ˙‹ÙËÌ· ·˘Ùfi ÙÔ ‰È¢ı¤ÙËÛÂ Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ˆ˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfi˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, ÁÈ·Ù› Ì ÙË Û˘Óı‹ÎË ÙËÓ ÔÔ›· ˘¤ÁÚ·„ ÙfiÙÂ
ÛÙË ™Ê·ÎÙËÚ›· Ì ÙÔÓ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ Ù˘ ÂÓÂÙÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘, ƒ·Ê·‹Ï °fiÚÔ, ¤‰ˆÛÂ, Î·È ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘
Î·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÎÏËÚÔÓfiÌÔ˘˜ ÙÔ˘, fiÚÎÔ ›ÛÙ˘ ÛÙÔ ‰fiÁË,
Ì ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ∂‰Ò ‚ϤÔ˘Ì ͷӿ fiÛÔ ÂÚ›ÏÔΘ ‹Ù·Ó ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ ˘ÔÙ¤ÏÂÈ·˜ ÙˆÓ ‰È·ÊfiÚˆÓ ‰˘Ó·ÛÙÒÓ Ù˘ ¢‡Û˘ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. ¶ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ Î·ÈÚfi Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ›¯Â ÔÚÎÈÛÙ› ›ÛÙË ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∂ÚÚ›ÎÔ, ÂÓˆ ÙÒÚ· ÔÚÎÈ˙fiÙ·Ó ›ÛÙË ÛÙË μÂÓÂÙ›·. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ì ÙË Ó¤·

ªÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ,
Ë ·Ó·Ù·Ú·¯‹ Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ
‹Ù·Ó Ôχ ÌÂÁ¿ÏË ÛÙÔÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi
¯ÒÚÔ ÙÔ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.

[62]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∞Ó Î·È Ì ÙËÓ
·Ú¯È΋ Û˘Ìʈӛ·
ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ›¯·Ó
¿ÚÂÈ fiÏË ÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ,
ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· ηÙ›¯·Ó
ÌfiÓÔ ÙË ªÂıÒÓË
Î·È ÙËÓ ∫ÔÚÒÓË.
™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
ÙÔ ÂÓÂÙÈÎfi οÛÙÚÔ
Ù˘ ∫ÔÚÒÓ˘.
STYVE REINECK/
SHUTTERSTOCK

Û˘Óı‹ÎË Ô fiÚÎÔ˜ ÚÔ˜ ÙË μÂÓÂÙ›· ‰ÈÓfiÙ·Ó ¯ˆÚ›˜ Ó·
ÂÈ‚·Ú‡ÓÂÙ·È Ô fiÚÎÔ˜ Ô˘ ‰ÈÓfiÙ·Ó ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
Î·È fiÙÈ Ë μÂÓÂÙ›· ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó Â›Û˘ ˘ÔÙÂÏ‹˜ ÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·. ∞ÏÏ¿ Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ηıÂÓfi˜ ·fi ÙÔ˘˜
˘ÔÙÂÏ›˜ ·˘ÙÔ‡˜ Î·È ÚÔ˜ ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Î·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ‰È·ÊÔÚÂÙÈο, ÒÛÙ ÔÈ ‰È¿ÊÔÚÔÈ
ÂΛÓÔÈ Û˘Ó‰˘·ÛÌÔ› ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ıˆÚËıÔ‡Ó
ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ›. √ˆÛ‰‹ÔÙÂ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙË Û˘Óı‹ÎË
Ô˘ ˘ÔÁÚ¿ÊÙËΠÙÔÓ πÔ‡ÓÈÔ ÙÔ˘ 1209 ÛÙË ™Ê·ÎÙËÚ›· ÌÂٷ͇ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘ Î·È ∂ÓÂÙÒÓ, Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ‹Ù·Ó ˘Ô¯Úˆ̤ÓÔ˜ Ó· ¤¯ÂÈ ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ Ì ·˘ÙÔ‡˜ Ê›ÏÔ˘˜ Î·È Â¯ıÚÔ‡˜ Î·È Ó· Û˘ÌÂÚÈʤÚÂÙ·È ˆ˜
ÁÓ‹ÛÈÔ˜ ∂ÓÂÙfi˜ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙËÓ Î˘Ú›·Ú¯Ë ‰‡Ó·ÌË.
™ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÊÔÚÔÏÔÁÈ΋ ·Ù¤ÏÂÈ·
Î·È Â›¯·Ó ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· ·ÔÎÙ‹ÛÔ˘Ó ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜
ÙÌ‹Ì· Û fiÔÈ· fiÏË ‹ıÂÏ·Ó, ÂÓÒ Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜,
ˆ˜ ∂ÓÂÙfi˜, fiÊÂÈÏ ӷ ¤¯ÂÈ ‰ÈÎfi ÙÔ˘ Û›ÙÈ ÛÙËÓ ∂ÓÂÙ›·
ηÈ, ˆ˜ ˘ÔÙÂÏ‹˜, Ó· ÚÔÛʤÚÂÈ Î¿ı ¯ÚfiÓÔ ÙÚ›· ÔχÙÈÌ· ÌÂٷ͈ٿ ÂÓ‰‡Ì·Ù·.
⁄ÛÙÂÚ· ·fi ·˘Ù¿ ÂÈ·ڈÛ ÙȘ ‰ˆÚ¤˜ Î·È ÙËÓ
·Ú·¯ÒÚËÛË Á˘ Ô˘ ¤Î·ÓÂ Ô ™·ÌÏ›ÙÙ˘ Î·È Ú‡ıÌÈÛ ÙÔ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÈÎfi ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˜ Û‡Ìʈӷ Ì ٷ ·ÙÚÔ·Ú¿‰ÔÙ· ¤ıÈÌ·, ‰ËÏ·‰‹ Ù· ¤ıÈÌ· Ù˘ ∫·Ì·Ó›·˜
ÛÙË °·ÏÏ›·. ∏ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ‰È·ÈÚ¤ıËΠ۠ÔÏÏ¿
ÌÂÁ¿Ï· ÙÌ‹Ì·Ù·, Ô˘ ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎ·Ó ‚·ÚÔӛ˜, ηı¤Ó·
·fi Ù· ÔÔ›· ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÎÏËÚÔÓÔÌÈο ÛÙÔ˘˜ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ˘˜ Û˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘ ™·ÌÏ›ÙÙË Î·È ÙÔ˘
μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘, Ô˘ ‹Ù·Ó ÛÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹ fiÏÔÈ °¿ÏÏÔÈ.
√ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ∞ÏÂÌ¿Ó ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘
¶¿ÙÚ·˜, ›¯Â ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÛÙËÓ fiÏË, Ì ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÈfiÙ˜, ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ‰ÂÓ ‰fiıËÎ·Ó Í¯ˆÚÈÛÙ¿ Ê¤Ô˘‰· ÛÙËÓ ‡·ÈıÚÔ, ÁÈ·Ù› Ë fiÏË ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙ¿ ÌÂÁ¿ÏË, ÒÛÙ ӷ Â·ÚΛ ÁÈ· ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË Î·È
ÙÔ˘ ‚·ÚfiÓÔ˘ Î·È ÙˆÓ ÈÔÙÒÓ ÙÔ˘. ∏ μÔÛÙ›Ù˙· ‰fiıËΠ̠ÔÎÙÒ ÈÔÙÈο Ê¤Ô˘‰· ÛÙÔÓ √‡ÁˆÓ· ¢ÂÏÏ›ÏË
(Hugues de Lille) ηÈ, ÂÂȉ‹ ·˘Ùfi˜ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ÛÙË
°·ÏÏ›· ·ÚÈÔ˜ ÙÔ˘ ™·ÚÈÓ‡ (seigneur de Charpigny), Ë
ÂÚÈÔ¯‹ Á‡Úˆ ·fi ÙË μÔÛÙ›Ù˙· ‹Ú ÙËÓ ÂÔÓÔÌ·Û›·
ΔÛÂÚÈÓ›·, ·fi fiÔ˘ Ôχ Èı·ÓfiÓ ÚÔ‹ÏıÂ Î·È ÙÔ
Ûˆ˙fiÌÂÓÔ Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· fiÓÔÌ· Ù˘ ΈÌfiÔÏ˘ ∫ÂÚÈÓ‹. ÕÚ¯ÔÓÙ·˜ ÙˆÓ ∫·Ï·‚Ú‡ÙˆÓ ¤ÁÈÓ Ì 12 Ê¤Ô˘‰·
Ô √‰Â‚¤ÚÙÔ˜ §·ÙÚÂÌÔ‡È (Audebert de la Tremouille).
∏ ◊Ïȉ· ‹Ù·Ó Ë ÎÙ‹ÛË ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ·, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â
ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÛÙËÓ ∞Ó‰Ú·‚›‰·, ÂÓÒ ÙË ªÂÛÛËÓ›· Ì ٷ ÊÚÔ‡ÚÈ· Ù˘ ∞Ú牛·˜ Î·È Ù˘ ∫·Ï·Ì¿Ù·˜
Î·È ÙËÓ ˘·›ıÚÈ· ÂÚÈÔ¯‹ Á‡Úˆ ·fi ÙË ªÂıÒÓË Î·È
ÙËÓ ∫ÔÚÒÓË ‰È·Ù‹ÚËÛ ˆ˜ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ ÎÙ‹ÛÂȘ Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜. √È ÈÔ Ô¯˘ÚˆÌ¤Ó˜ ‚·ÚÔӛ˜ ȉڇıËηÓ

ÛÙË ªÂÛ·Ú¤·, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙËÓ ·Ú¯·›· ∞Ú牛·. ∞fi ·˘Ù¤˜, ¿ÏÈ, ÔÈ ‰‡Ô ÈÔ ÈÛ¯˘Ú¤˜ Î·È ÈÔ ÌÂÁ¿Ï˜ Û ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ‹Ù·Ó Ë ÕÎÔ‚· Î·È Ë ∫·Ú‡Ù·ÈÓ·, ·fi ÙȘ Ôԛ˜ Ë ÚÒÙË Â›¯Â 24 ÈÔÙÈο Ê¤Ô˘‰· Î·È Ë ‰Â‡ÙÂÚË 22. ∏ ÕÎÔ‚· ›¯Â ÂÓÙÔÏ‹ Ó· ÚÔÛٷهÂÈ Î·È ÙËÓ ÏÔ‡ÛÈ· ÎÔÈÏ¿‰· ÙÔ˘ ∞ÏÊÂÈÔ‡ ηÈ
ÙËÓ ‰ȿ‰· Ù˘ ◊Ïȉ·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Î·È ÙÔ˘˜
™Ï¿‚Ô˘˜ Ù˘ °ÔÚÙ˘Ó›·˜ (·fi ·˘Ù‹ ÚԤ΢„ ÙÔ
fiÓÔÌ· ™ÎfiÚÙ·), ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó Î¿ÔÈ· ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·. ∏ ∫·Ú‡Ù·ÈÓ·,
Ë ÔÔ›· ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙˆÓ ™ÎfiÚÙˆÓ, Ù· ÚÔʇϷÛÛ ·fi ÙÔ ÓfiÙÔ Î·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·
ÚÔÛÙ¿ÙÂ˘Â Ù· ÛÙÂÓ¿, Ì ٷ ÔÔ›· ÙÔ „ËÏfi ÔÚÔ¤‰ÈÔ
Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ ÂÈÎÔÈÓˆÓÔ‡Û Ì ٷ ‰˘ÙÈο ·Ú¿ÏÈ·. √ ‡ÚÁÔ˜ ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘ ‰˘Ó¿ÛÙË Ù˘ ∫·Ú‡Ù·ÈÓ·˜
√‡ÁˆÓ· ¢Â‚Ú˘Á¤Ú (Hugues de Bruyères) ¯Ù›ÛÙËÎÂ
¿Óˆ ÛÙ· ÂÚ›È· Ù˘ ·Ú¯·›·˜ μÚ¤Óı˘ Î·È ‰¤ÛÔ˙Â
ÛÙËÓ ¿Óˆ ÎÔÈÏ¿‰· ÙÔ˘ ∞ÏÊÂÈÔ‡. ™ÙËÓ ÕÎÔ‚· Ô ¿Ú¯ÔÓÙ¿˜ Ù˘ °ˆÙȤ ¢ÂÚÔ˙È¤Ú (Gautier de Rozières) ηٷÛ··Û ÛÙÔ ‚Ô˘Ófi ∫ÔÚÊÔ͢ÏÈ¿ ÈÛ¯˘Úfi ÚÔ‡ÚÁÈÔ,
ÙÔ ÔÔ›Ô ÔÓfiÌ·Û ªÂÙ·ÁÚÈÊfiÓ,
ªÂÙ·ÁÚÈÊfiÓ Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ∂ÏÏËÓÔÊfiÓÈÔ. ∫·È ¿ÏÏ· ÊÚÔ‡ÚÈ· fï˜ ÛÙÔ Î¤ÓÙÚÔ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ¯Ù›ÛÙËÎ·Ó ÁÈ· Ó· Û˘ÁÎÚ·ÙÔ‡Ó ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜ Ù˘ ªÂÛ·Ú¤·˜ Î·È Ù˘ §·ÎˆÓÈ΋˜. ¶¿Óˆ ÛÙ·
ÂÚ›È· Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ªÂÁ·ÏfiÔÏ˘ ¯Ù›ÛÙËÎÂ Ë μÂÏÈÁÔÛÙ‹, Ù˘ ÔÔ›·˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÂÎϤ¯ıËÎÂ Ô ª·Ùı·›Ô˜
ªÔÓ˜, Ì ٤ÛÛÂÚ· ÈÔÙÈο Ê¤Ô˘‰·. √ ‰ÚfiÌÔ˜ ÌÂٷ͇ ªÂÛÛËÓ›·˜ Î·È ∞ÚÁÔÏ›‰·˜ ÂÚÓÔ‡Û ·fi ÙËÓ ΔÂÁ¤·, Ô˘ ÙfiÙ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ¡›ÎÏÈ, ›Ûˆ˜ ·fi ÌÂÙ¿ıÂÛË
Î·È ·Ú·ÊıÔÚ¿ ÙÔ˘ ÔÓfiÌ·ÙÔ˜ ∞̇ÎϘ. ∂Λ ˘‹Ú¯Â
¤Ó· ·ÏÈfi ÌÂ۷ȈÓÈÎfi ÊÚÔ‡ÚÈÔ, ÙÔ ÔÔ›Ô ·ÓÙÈÛÙ¿ıËÎÂ
Ì ›ÛÌ· ÛÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Î·È ·Ú·‰fiıËΠÌfiÓÔ

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [63]

·ÊÔ‡ ÙÔ˘˜ ›‰Â Ó· ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ÈÛ¯˘Ú¤˜ ÔÏÈÔÚÎËÙÈΤ˜
Ì˯·Ó¤˜. ΔÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ·˘Ùfi, ·ÊÔ‡ ÂÈÛ΢¿ÛıËÎÂ, ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠ̠¤ÍÈ ÈÔÙÈο Ê¤Ô˘‰· ÛÙÔÓ °Ô˘ÏȤÏÌÔ,
ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Â›Ó·È ¿ÁÓˆÛÙÔ ÙÔ ÔÈÎÔÁÂÓÂÈ·Îfi ÂÒÓ˘ÌÔ.
ΔË ÁÂÈÙÔÓÈ΋ §·Î‰·›ÌÔÓ· ÚfiÛıÂÛÂ Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜
ÛÙȘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ ÎÙ‹ÛÂȘ, ÂÓÒ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ë fiÏË
·˘Ù‹, Ù˘ ÔÔ›·˜ ÙÔ fiÓÔÌ· ·Ú·Êı¿ÚıËΠ·fi ÙÔ˘˜
ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Û §·ÎÚ·ÈÌÔÓ›· (La CrÈémÔnie), ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È
·ÚÁfiÙÂÚ· ˆ˜ ¤‰Ú· ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿. ª¤¯ÚÈ ÙÔ
1209 ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Â›¯·Ó ηٷʤÚÂÈ Ó· ΢ÚȇÛÔ˘Ó ÌfiÓÔ
¤Ó· ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ÓÔÙÈÔ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ŒÙÛÈ, Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ·ÚΤÛÙËΠÙfiÙ ӷ ηٷϿ‚ÂÈ ÛÙË §·ÎˆÓÈ΋ ÌfiÓÔ Î¿ÔȘ Ô¯˘ÚˆÌ¤Ó˜ ı¤ÛÂȘ.
ΔÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ °ÂÚ¿ÎÈ ÛÙËÓ Δ۷Έӛ· ¯Ù›ÛÙËΠ·Ó·ÙÔÏÈο

ÙÔ˘ ∂˘ÚÒÙ·, ÎÔÓÙ¿ ÛÙȘ ·Ú¯·›Â˜ °ÂÚfiÓıÚ˜, Ì ÛÎÔfi
Ó· ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ™Ï¿‚Ô˘˜ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ Î·È Ó· ‰È¢ÎÔχÓÂÈ ÙË ÌÂÙ¿‚·ÛË ÚÔ˜ ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›·. ¢fiıËÎÂ
ÛÙÔÓ °ÈÔ˘‹ (°Ô˘›‰ˆÓ·) ¢ÂÓÈ‚ÂÏϤ (Guys de Nivellet)
Ì ¤ÍÈ Ê¤Ô˘‰·, ÂÓÒ Î¿ÔÈÔ˜ ¿ÏÏÔ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜, ÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˜ §Ô˘Î¿˜, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙÔ ÂÒÓ˘ÌÔ Â›Ó·È ¿ÁÓˆÛÙÔ,
·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ÂÔÙ›· Ù˘ ÎÔÈÏ¿‰·˜ ÙÔ˘ §¿ÎÎÔ˘, ¤¯ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÛÙ· °ÚÈÙ˙·ÈÓ¿, ÛÙÔ ™ÙÂÓ˘ÎÏËÚÈÎfi
‰›Ô. ∏ ı¤ÛË ÚÔ˜ ÓfiÙÔ, ÛÙÔ Ì¤ÛÔ Ù˘ ª¿Ó˘, Ô˘
ηٷϋÊıËΠÙÂÏÂ˘Ù·›· ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜, ‹Ù·Ó ÙÔ
ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙÔ˘ ¶·ÛÛ·‚¿, ÙÔ ÔÔ›Ô ¯Ù›ÛÙËÎÂ ÓfiÙÈ· ÙÔ˘
°˘ı›Ԣ, ¿Óˆ ÛÙ· ÂÚ›È· ÙÔ˘ ·Ú¯·›Ô˘ §·, Î·È ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÛÙÔ ÁÂÓÓ·›Ô πˆ¿ÓÓË ¢ÂÓÂÏχ (Jean de
Neuilly), Ì ٤ÛÛÂÚ· Ê¤Ô˘‰·. ™Ò˙ÂÙ·È Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·

[64]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Î·È ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ¶·ÛÛ·‚¿˜ ·fi ÙËÓ ÔÏÂÌÈ΋ ÎÚ·˘Á‹
ÙˆÓ ∫·Ì·ÓÈÙÒÓ «Passe avant», Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ
«ÂÌÚfi˜», Î·È ‰ÂÓ Â›Ó·È ÛÏ·‚ÈÎfi fiÓÔÌ· ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ô ÙÔ˘
¶·ÛÛ¿Ô˘ ÛÙË °ÂÚÌ·Ó›·, fiˆ˜ ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍÂ Ô º·ÏÌÂÚ¿ÈÂÚ, Ô˘ ÔÓÂÈÚ¢fiÙ·Ó ·ÓÙÔ‡ ™Ï¿‚Ô˘˜.
™˘ÓÔÏÈο, ÏÔÈfiÓ, Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ‰È·ÈÚ¤ıËΠÙËÓ
ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹ Û 10 ‚·ÚÔӛ˜ (Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÙË ªÂÛÛËÓ›·,
Ë ÔÔ›· ‹Ù·Ó ͯˆÚÈÛÙfi ÎÙ‹Ì· ÙÔ˘ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘, ηÈ
ÙËÓ ◊Ïȉ·, Ë ÔÔ›· ·ÔÙÂÏÔ‡Û ÙÔ ¿ÌÂÛÔ ÎÙ‹Ì· ÙÔ˘
ËÁÂÌfiÓ·), ‰ËÏ·‰‹ Û 10 ¿ÌÂÛ· ˘ÔÙÂÏ›˜ ÛÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ‰ÈÔÈ΋ÛÂȘ, ÔÈ Ôԛ˜ fiϘ Ì·˙› ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó·Ó

94 ÈÔÙÈο Ê¤Ô˘‰·, ‰ËÏ·‰‹ ÎÙ‹Ì·Ù· Ô˘ ·Ó‹Î·Ó ÛÂ
·ÏÔ‡˜ ÈfiÙ˜, Ô˘ ˘¿ÁÔÓÙ·Ó ·¢ı›·˜ ÛÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ù¿, ÂÂȉ‹ Ù· ÂÏÏËÓÈο ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ÎÙ‹Ì·Ù· ‰Ë̇ıËηÓ, Ô ÎÏ‹ÚÔ˜, Ô˘ ˆ˜
ÚÔ˜ Ù· ˘fiÏÔÈ· ›¯Â ÂÎÏ·˚΢ı›, ÚÔÈΛÛÙËΠ·ÚfiÌÔÈ· Ì ÈÔÙÈο Ê¤Ô˘‰·. √ ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ¶·ÙÚÒÓ
‹Ú ÔÎÙÒ, ÂÓÒ ÔÈ Â›ÛÎÔÔÈ Ù˘ ∞Ó‰Ú·‚›‰·˜, Ù˘

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [65]

ªÂıÒÓ˘, Ù˘ ∫ÔÚÒÓ˘, Ù˘ μÂÏÈÁÔÛÙ‹˜, ÙÔ˘ ¡ÈÎÏ›Ô˘
Î·È Ù˘ §·Î‰·›ÌÔÓ·˜ ·fi Ù¤ÛÛÂÚ·. πÛ¿ÚÈıÌ· Ê¤Ô˘‰·
·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó Î·È ÛÙ· ‰È¿ÊÔÚ· Ù¿ÁÌ·Ù· ÙˆÓ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚˆÓ Ù˘ ¢‡Û˘. √È ‚·ÚfiÓÔÈ ‹Ù·Ó ˘Ô¯Úˆ̤ÓÔÈ Ó·
·Ú¤¯Ô˘Ó ۯ‰fiÓ ·‰È¿ÎÔ· ÛÙÚ·ÙȈÙÈΤ˜ ˘ËÚÂۛ˜,
Ù¤ÛÛÂÚȘ Ì‹Ó˜ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Û ÛÙÚ·Ùfi‰· Î·È Ù¤ÛÛÂÚȘ
Ì‹Ó˜ Û ÊÚÔ˘Ú¤˜, fiÔ˘ ı· ‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ·, ÂÓÒ ÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ Ì‹Ó˜ ÌÔÚÔ‡Û·Ó
Ó· ÊÚÔÓÙ›˙Ô˘Ó ÙȘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ, ·ÏÏ¿ fiÊÂÈÏ·Ó
Ó· ÌËÓ ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÔÓÙ·È ·fi ÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ. ŒÙÛÈ,
ÂÂȉ‹ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÌÔÚÔ‡ÛÂ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙË ‰È΋ ÙÔ˘
ÎÚ›ÛË, Ó· ηıÔÚ›˙ÂÈ ÙÔ˘˜ ÔÎÙÒ Ì‹Ó˜ Ù˘ ˘ËÚÂÛ›·˜
ÙÔ˘, ÔÈ ˘ÔÙÂÏ›˜ ÂΛÓÔÈ Û˘Ó¯Ҙ ‹ ÂÎÛÙÚ¿Ù¢·Ó ‹
¤ÚÂ ӷ Â›Ó·È ¤ÙÔÈÌÔÈ ÁÈ· ÂÎÛÙÚ·Ù›·. ŸÛÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ
ηÙ›¯·Ó fiÏË, fiˆ˜, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ë ¶¿ÙÚ·, ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi Ù¤ÛÛÂÚ· ÈÔÙÈο Ê¤Ô˘‰·, fiÊÂÈÏ·Ó Ó·
·Ú¤¯Ô˘Ó ‰‡Ô ÛËÌ·ÈÔÊfiÚÔ˘˜ Î·È ÂÈϤÔÓ ¤Ó·Ó ÈfiÙË Î·È ‰‡Ô È›˜ ÁÈ· οıÂ Ê¤Ô˘‰Ô. ∞˘ÙÔ› Ô˘ ›¯·Ó
ÏÈÁfiÙÂÚ· Ê¤Ô˘‰· ·Ú›¯·Ó ¤Ó·Ó ÈfiÙË Î·È ‰‡Ô Â˙Ô‡˜ ÁÈ· ηı¤Ó· ·fi ·˘Ù¿. ∞˘ÙÔ› Ô˘ ›¯·Ó ¤Ó· ÌfiÓÔ
Ê¤Ô˘‰Ô (ÁÈ·Ù› ˘‹Ú¯·Ó Î·È ·ÏÔ› È›˜ Ô˘ ‹Ú·Ó
·¢ı›·˜ ·fi ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜ Ê¤Ô˘‰Ô) ‹Ù·Ó
˘Ô¯Úˆ̤ÓÔÈ Ó· ÚÔÛʤÚÔ˘Ó ÚÔÛˆÈ΋ ˘ËÚÂÛ›·,

ÛÙËÓ ÔÔ›· ¿ÏψÛÙ ˘Ô‚¿ÏÏÔÓÙ·Ó Î·È ÔÈ ›‰ÈÔÈ ÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ. √ ÎÏ‹ÚÔ˜ Î·È Ù· Ù¿ÁÌ·Ù· ÙˆÓ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚˆÓ
··ÏÏ¿ÛÛÔÓÙ·Ó ·fi ÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÛÙȘ ÊÚÔ˘Ú¤˜, fiÊÂÈÏ·Ó fï˜ Û ηÈÚfi ÔϤÌÔ˘ Ó· ÚÔÛʤÚÔ˘Ó ˘ËÚÂۛ˜, fiˆ˜ Î·È ÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ, Î·È Ó· ·Ú¢ڛÛÎÔÓÙ·È Î·È
ÛÙÔ Û˘Ì‚Ô‡ÏÈÔ ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· Î·È ÛÙ· ‰ÈηÛÙ‹ÚÈ·, ·fi
Ù· ÔÔ›· ·›¯·Ó ÌfiÓÔ fiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ÂΉÈηÛÙ› ÊfiÓÔ˜. ªÂ ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ú˘ıÌ›ÛıËÎ·Ó ÔÈ
˘Ôı¤ÛÂȘ ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙËÙÒÓ. ΔÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô
°Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ ∞′ Û˘ÌÂÚÈʤÚıËΠÛÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜ ı·
ÙÔÓ Û¯ÔÏÈ¿ÛÔ˘Ì fiÙ·Ó ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ÁÈ· ÙÔ ÁÈÔ Î·È ‰È¿‰Ô¯fi ÙÔ˘, °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô μ′, ÁÈ·Ù› ÙfiÙ ʿÓËÎ·Ó Ó· ¤¯Ô˘Ó
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÔÈ ‰È¿ÊÔÚÔÈ Î·È Û˘ÓÂÙÔ› ıÂÛÌÔ› Ì ÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ ÔÈ μÈÏ·ډԢ›ÓÔÈ Ú‡ıÌÈÛ·Ó ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇
ηٷÎÙËÙÒÓ Î·È Î·Ù·ÎÙË̤ӈÓ. ∂‰Ò ·ÚÎԇ̷ÛÙ ӷ
ԇ̠fiÙÈ Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ ∞′ ·Á·‹ıËΠÔχ ·fi ÙÔ˘˜
¶ÂÏÔÔÓÓËÛ›Ô˘˜, ·Ó ÈÛÙ¤„Ô˘Ì ٷ ÃÚÔÓÈο ÙˆÓ ÂÓ
ªˆÚ¤· ÔÏ¤ÌˆÓ ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ, Û‡Ìʈӷ Ì ٷ ÔÔ›·,
·ÊÔ‡ ¤ı·Ó ÙÔ 1218,
£Ú‹ÓÔ˜ Ôχ˜ ÂÁ›ÓÂÙÔÓ ÂȘ fiÏÔÓ ÙÔÓ ªÔÚ¤·Ó,
ŸÙÈ ÙÔÓ Â›¯ÔÓ ·ÎÚÈ‚fiÓ, ÔÏÏ¿ ÙÔÓ ·Á·Ô‡Û·Ó,
¢È¿ ÙËÓ Î·Ï‹Ó ÙÔ˘ ·˘ıÂÓÙÂÈ¿Ó, ÙËÓ ÊÚfiÓËÛÈÓ ÙËÓ Â›¯ÂÓ.
∂ÓÒ Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ Û˘ÌÂÚÈʤÚıËΠÙÔ 1209 ˆ˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˜ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, ÙÔ ÂfiÌÂÓÔ ¤ÙÔ˜ Ô ·ÓÈ„Èfi˜
ÙÔ˘ ™·ÌÏ›ÙÙË, ƒÔ‚¤ÚÙÔ˜, η٤ÊÙ·Û ÁÈ· Ó· ·Ó·Ï¿‚ÂÈ
ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›· Ù˘ ÎÙ‹Û˘ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ¿˜ ÙÔ˘.
§¤ÁÂÙ·È fiÙÈ Ô ™·ÌÏ›ÙÙ˘ ·Ó·¯ˆÚÒÓÙ·˜ ›¯Â ÔÚ›ÛÂÈ
fiÙÈ, ·Ó ̤۷ Û ¤Ó· ¯ÚfiÓÔ Î·È Ï›Á˜ ̤Ú˜ ÂÚ¯fiÙ·Ó
ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ οÔÈÔ˜ Û˘ÁÁÂÓ‹˜ ÙÔ˘, ı· ·Ó·ÁÓˆÚÈ˙fiÙ·Ó Î˘Ú›·Ú¯Ô˜, ‰È·ÊÔÚÂÙÈο Ë ËÁÂÌÔÓ›· ı· ÌÂÙ·‚È‚·˙fiÙ·Ó ÛÙÔÓ Â›ÙÚÔfi ÙÔ˘ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô. ∫·È Ë ·Ú¿‰ÔÛË
ÚÔÛı¤ÙÂÈ fiÙÈ Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜, ÏfiÁˆ ÙˆÓ Û¯¤ÛÂÒÓ ÙÔ˘
Ì ÙË μÂÓÂÙ›·, ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ ÙfiÛÔ ÔÏÏ¿ ÂÌfi‰È· ÛÙÔ
Ù·Í›‰È ÙÔ˘ ƒÔ‚¤ÚÙÔ˘, ÒÛÙ ·˘Ùfi˜ ¤ÊÙ·Û Ú¿ÁÌ·ÙÈ
ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ·ÊÔ‡ ·Ú‹ÏıÂ Ë ÚÔıÂÛÌ›·
ÂΛÓË. ∂Í·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡ Î·È ÏfiÁˆ Ù˘ ·ÊÔÛ›ˆÛ˘ Ô˘
›¯·Ó ÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ Î·È ÔÈ ˘‹ÎÔÔÈ ÚÔ˜ ÙÔÓ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ, Ô ƒÔ‚¤ÚÙÔ˜ ÎËÚ‡¯ıËΠ¤ÎÙˆÙÔ˜ Î·È Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ¤ÁÈÓÂ Ô ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˜
Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ΔfiÙ Âȯ›ÚËÛ ӷ Û˘ÌÏËÚÒÛÂÈ
ÙȘ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘, ÁÈ·Ù›, fiˆ˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, ¤Ó· ̤ÚÔ˜ Ù˘ §·ÎˆÓÈ΋˜, Ë ∞ÚÁÔÏ›‰· Î·È Ë ∫ÔÚÈÓı›· ·ÓÙÈÛÙ¤ÎÔÓÙ·Ó ·ÎfiÌË ÛÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜, ÂÓÒ ıˆÚÔ‡Û fiÙÈ
‰ÂÓ ¤ÚÂ ӷ ÙÔÓ ·ÔηÏÔ‡Ó Ú›ÁÎÈ· ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿,
ÂÓfiÛˆ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ΢ڛ·Ú¯Ô˜ Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘, ÙÔ˘ ÕÚÁÔ˘˜,
ÙÔ˘ ¡·˘Ï›Ô˘ Î·È Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ

ΔÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ
°ÂÚ¿ÎÈ, ·Ó·ÙÔÏÈο
ÙÔ˘ ∂˘ÚÒÙ·.
√ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜
¤¯ÙÈÛ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ
°ÂÚ¿ÎÈ ÛÙËÓ
Δ۷ΈÓÈ¿, ÎÔÓÙ¿
ÛÙȘ ·Ú¯·›Â˜
°ÂÚfiÓıÚ˜, ÁÈ·
Ó· ‰È¢ÎÔχÓÂÈ
ÙË ‰È¿‚·ÛË ÚÔ˜
ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›·,
‰ÈfiÙÈ ÛÙËÓ
ÂÚÈÔ¯‹ ˘‹Ú¯·Ó
ÔÏϤ˜ ÔÌ¿‰Â˜
™Ï¿‚ˆÓ.
SCALA

[66]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√È ºÚ¿ÁÎÔÈ
ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ¿ÏψÓ
ÓÔÌÈÛÌ¿ÙˆÓ Ô˘
¤ÎÔ‚·Ó ÛÙËÓ
∂ÏÏ¿‰·, ÛÙË
ƒfi‰Ô, ÛÙË Ã›Ô
Î·È ÛÙË ª˘ÙÈÏ‹ÓË
¤ÎÔ‚·Ó ηÈ
·ÔÌÈÌ‹ÛÂȘ ·fi
Ù· ¯Ú˘Û¿ ‰Ô˘Î¿Ù·
Î·È Ù· ·ÚÁ˘Ú¿
ÁÚfiÛÈ· Ù˘
μÂÓÂÙ›·˜.
™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
ÁÚfiÛÈ· ÙˆÓ
‰È·ÊfiÚˆÓ
‰fiÁˉˆÓ Ù˘
μÂÓÂÙ›·˜.
¡√ªπ™ª∞Δπ∫√ ª√À™∂π√
∞£∏¡ø¡

ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘
§¤ÔÓÙ· ™ÁÔ˘ÚÔ‡ Ë
∫ÔÚÈÓı›· Î·È Ë ∞ÚÁÔÏ›‰· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ
΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË
Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ªÈ¯·‹Ï, Ô
ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÔÚÎÈÛÙ› ›ÛÙË ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∂ÚÚ›ÎÔ,
Î·È ¤ÙÛÈ Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÙÔÓ ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ. ŸÌˆ˜, Ô ªÈ¯·‹Ï ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ ·Ú·‚È¿ÛÂÈ ÙÔ
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ fiÚÎÔ ›ÛÙ˘, Î·È Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜, ÂˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔ˜ ·fi ·˘Ùfi, ¤Î·Ó Â›ıÂÛË ÛÙÔÓ Â›ÙÚÔfi
ÙÔ˘ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ £Âfi‰ˆÚÔ. ∏ ∫fiÚÈÓıÔ˜ ÔÏÈÔÚ΋ıËÎÂ Î·È ·fi ÙÔÓ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ Î·È ·fi ÙÔÓ
¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ŸıˆÓ· §·ÚfiÛË, Ô˘ ÎÏ‹ıËÎÂ
Î·È ‹Á ÁÈ· ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍË. √ £Âfi‰ˆÚÔ˜, Ô˘ ›¯Â ÎÏÂÈÛÙ› ÛÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ, ·ÓÙÈÛÙ¿ıËΠÁÂÓÓ·›·, ¤ˆ˜ fiÙÔ˘,
ÂÚ›Ô˘ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1210, ·Ó·ÁοÛıËΠ·fi ÙËÓ
›ӷ Ó· Û˘ÓıËÎÔÏÔÁ‹ÛÂÈ Î·È, ·ÊÔ‡ ·Ó·¯ÒÚËÛ ÁÈ· ÙÔ
ÕÚÁÔ˜ Ì ÙÔÓ ·ÍÈfiÏÔÁÔ ıËÛ·˘Úfi Ù˘ ÂÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘
∫ÔÚ›ÓıÔ˘, ·ÓÙÈÛÙ¿ıËΠ¿ÏÈ ÂΛ ÁÈ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ
·fi ¤Ó· ¯ÚfiÓÔ. ™ÙÔ ÌÂٷ͇, ¤ÂÛ ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ Ì ÙË
‚Ô‹ıÂÈ·, fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È, Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜, Ë ÔÔ›· ¤ÛÙÂÈÏÂ
·fi ÙËÓ ∫ÔÚÒÓË Ù¤ÛÛÂÚȘ Á·Ï¤Ú˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘
ÊÚÔ˘Ú›Ô˘. ΔÂÏÈο, ÙÔ 1212, ΢ÚȇıËÎÂ Î·È ÙÔ ÕÚÁÔ˜,
ÂÓÒ fiÏ· Ù· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ÎÙ‹Ì·Ù· Î·È Ù· ¯Ú‹Ì·Ù·

‰Ë̇ıËηÓ
·Ì¤Ûˆ˜, fiˆ˜ ‹Ù·Ó
Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ, ·fi
ÙÔÓ Î·Ù·ÎÙËÙ‹,
Ú¿ÁÌ· Ô˘ ÂÍfiÚÁÈÛÂ ÙÔÓ ¿·, ÂÓÒ
Ô ŸıˆÓ·˜ §·ÚfiÛ˘
‹Ú ÂÈϤÔÓ, ˆ˜
·ÓÙ·ÌÔÈ‚‹ ÁÈ· ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ô˘ ÚfiÛÊÂÚÂ, ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ Î·È ÙÔ ÕÚÁÔ˜ ˆ˜ Ê¤Ô˘‰Ô, Î·È ·fi ÙÔ ÙÂψÓÂ›Ô Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘
ÂÙ‹ÛÈÔ ÂÈÛfi‰ËÌ· 400 ˘¤Ú˘ÚˆÓ. ∂Í·ÈÙ›·˜
fiÏˆÓ ·˘ÙÒÓ ¤ÁÈÓ ˘ÔÙÂÏ‹˜ ÙÔ˘ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘,
Ô ÔÔ›Ô˜ fï˜ ÔÙ¤ ‰ÂÓ Úfi‚·Ï οÔÈÔ ‰Èη›ˆÌ·
ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÛÙËÓ ∞ÙÙÈ΋. Δ¤ÙÔȘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ ·ÚÔ˘Û›·Û·Ó ·ÚÁfiÙÂÚ· ÔÈ ÁÈÔÈ ÙÔ˘ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ˘˜ ÎÏËÚÔÓfiÌÔ˘˜ ÙÔ˘ ŸıˆÓ·, ·ÊÔ‡ ‰ËÏ·‰‹ ÔÈ ÚÒÙÔÈ Î˘ÚÈ¿Ú¯ËÛ·Ó Î·È ÛÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›· Î·È ÛÙ· ÙÂÏÂ˘Ù·›·
ÂχıÂÚ· ÔÚÂÈÓ¿ ̤ÚË Ù˘ §·ÎˆÓÈ΋˜14.

Δ· ¯Ú˘Û¿ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· ÛÙ·
¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜
∂›·Ì ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ fiÙÈ Ô ŸıˆÓ·˜ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó·
·›ÚÓÂÈ ·fi ÙÔ ÙÂψÓÂ›Ô Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘ οı ¯ÚfiÓÔ
400 ˘¤Ú˘Ú·. √È ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ, ÌÈÏÒÓÙ·˜ ÁÈ· Ù·
¯Ú˘Û¿ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÚÈÓ ·fi ÙË ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·, Ù· ÔÓfiÌ·˙·Ó ‹ ·ÏÒ˜ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· ‹ ¯Ú˘Û¿, ηÈ
Ì ·˘Ù¿ ÂÓÓÔÔ‡Û·Ó ÙÔ ¯Ú˘Ûfi ÓfiÌÈÛÌ· Ô˘ ‹Ù·Ó ÛÂ
ÎÔÈÓ‹ ¯Ú‹ÛË ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ ªÂÁ¿ÏÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Ë ÂÛˆÙÂÚÈ΋
·Í›· ‹Ù·Ó ÂÚ›Ô˘ 15 ‰Ú·¯Ì¤˜. ŸÌˆ˜, ·fi ÙË ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›· Î·È ÌÂÙ¿ ÔÈ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ ÔÓÔÌ¿˙Ô˘Ó ÙÔ
¯Ú˘Ûfi ÓfiÌÈÛÌ· ˘¤Ú˘ÚÔ. ŒÙÛÈ, ˙ËÙ‹Û·Ì ӷ ‰È·ÊˆÙÈÛÙԇ̠ÁÈ· ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ˙‹ÙËÌ· ·fi ÙÔ ‰ÈÎfi
Ì·˜ ¶·‡ÏÔ §¿ÌÚÔ˘, Ô˘ Â›Ó·È Ôχ ¤ÌÂÈÚÔ˜ ÛÙË
ÓÔÌÈÛÌ·ÙÈ΋ ÂÈÛÙ‹ÌË. ∞˘Ùfi˜, ·ÊÔ‡ ÌÂϤÙËÛ Û¿ÓÈ· ‚È‚Ï›· Î·È ÂͤٷÛ Ôχ ÚÔÛÂÎÙÈο ‰È¿ÊÔÚ·

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [67]

˘¤Ú˘Ú· ÙÔ˘ πÛ··Î›Ô˘ μ′ ∞ÁÁ¤ÏÔ˘, ‚·ÛÈÏ¿ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÙˆÓ ÌÂÙ¤ÂÈÙ· ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ Ù˘ ¡›Î·È·˜ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ §¿ÛηÚË Î·È πˆ¿ÓÓË μ·Ù¿ÙÛË, ηÈ
ÙˆÓ Î·ÙÔÈÓÒÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙfiÚˆÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘
Î·È ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ ÙÔ˘ ÚÂÛ‚‡ÙÂÚÔ˘, η٤ÏËÍ ÛÙ· ÂÍ‹˜
·ÍÈfiÈÛÙ· Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù·.
∏ ϤÍË «˘¤Ú˘ÚÔ», ·Ó Î·È ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÁÈ· ÚÒÙË
ÊÔÚ¿ ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, Â›Ó·È ·Ï·ÈfiÙÂÚË,
ÁÈ·Ù› Û˘Ó·ÓÙ¿Ù·È Û ÂÓÂÙÈο ¤ÁÁÚ·Ê· (perperi ‹
iperperi) ÙÔ 1039 Î·È ÙÔ 1150. ΔfiÙÂ, ÏÔÈfiÓ, ˘¤Ú˘Ú·
ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó Ù· ·ÏÈ¿ ¯Ú˘Û¿ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· Ù˘ ‰È΋˜ Ì·˜
ÌÔÓ·Ú¯›·˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ªÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË ÙÔ fiÓÔÌ· ÌÂÙ·‚È‚¿ÛÙËΠÛÙ· ¯Ú˘Û¿ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·
Ô˘ ÎfiËÎ·Ó ÛÙË ¡›Î·È· Î·È ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ fï˜ Ë
ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ·Í›· ‹Ù·Ó Ôχ ÌÈÎÚfiÙÂÚË ·fi ·˘Ù‹ ÙˆÓ ·Ï·ÈÒÓ, ÁÈ·Ù› ·Ó·ÏÔÁÔ‡Û ÌfiÓÔ ÚÔ˜ 11,20 ÊÚ¿Áη. º·›ÓÂÙ·È fiÙÈ Ë ÙÒÛË ·˘Ù‹ Ù˘ ÓÔÌÈÛÌ·ÙÈ΋˜ ·Í›·˜ ¿Ú¯ÈÛÂ
Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· ÚÈÓ ·fi ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË, ÁÈ·Ù›,
fiˆ˜ ‹‰Ë ›·ÌÂ, Î·È Ù· ¯Ú˘Û¿ ÙÔ˘ πÛ··Î›Ô˘ μ′ ∞ÁÁ¤ÏÔ˘ ›¯·Ó ÙËÓ ›‰È· ·Í›·. Δ· ˘¤Ú˘Ú· ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ·fi
ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Î·È ‚˘˙¿ÓÙÈ·, Î·È fiÌÔÈ¿ ÙÔ˘˜ ÎfiËηÓ,
ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ, ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ∫‡ÚÔ. ™Â fiÏË ÙËÓ
˘fiÏÔÈË ∞Ó·ÙÔÏ‹ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘
ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜ ¿ÏÏ· ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·.
™ÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· Îfi‚ÔÓÙ·Ó ‰ËÓ¿ÚÈ· Î·È ÙÔÚÓ¤ÛÈ·, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ Á·ÏÏÈÎfi Û‡ÛÙËÌ·, ÂÓÒ ÛÙË ƒfi‰Ô,
ÛÙË Ã›Ô Î·È ÛÙË ª˘ÙÈÏ‹ÓË ·ÔÌÈÌÔ‡ÓÙ·Ó Ù· ¯Ú˘Û¿
‰Ô˘Î¿Ù· ‹ Ù· ·ÛË̤ÓÈ· ÁÚfiÛÈ· Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ Î·È Ù· ÁÈÏÈ¿Ù· ÙˆÓ ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ Ù˘ ¡Â¿ÔÏ˘. øÛÙfiÛÔ, Û fiϘ
ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ η٤¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È Î·È Ù· ˘¤Ú˘Ú·, Ù· ÔÔ›· fï˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
Ú·ÁÌ·ÙÈο ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·, ·ÏÏ¿ ÌfiÓÔ ÔÓÔÌ·ÛÙÈο ηÈ
·Ó·ÏÔÁÔ‡Û·Ó Û ¤Ó· ÔÚÈṲ̂ÓÔ ÔÛfi ÙˆÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎÒÓ
ÓÔÌÈÛÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ‹Ù·Ó Û ΢ÎÏÔÊÔÚ›·. ΔÔ ÔÛfi ·˘Ùfi
Û fiÏË ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È Ì¤¯ÚÈ Ù· ̤۷
ÙÔ˘ 14Ô˘ ›¯Â ÙËÓ ·Í›· ÙˆÓ ˘ÂÚ‡ÚˆÓ Ù˘ ¡›Î·È·˜
Î·È Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ‰ËÏ·‰‹ 11,20 ÊÚ¿Áη.
ŒÙÛÈ, Ù· 400 ˘¤Ú˘Ú·, ÁÈ· Ù· ÔÔ›· ¤ÁÈÓ ÏfiÁÔ˜ ·Ú·¿Óˆ, ·ÓÙÈÛÙÔÈ¯Ô‡Û·Ó Û 4.480 ÊÚ¿Áη.

∂ÓÂÙÔ›: ∏ ·Ú¯‹ Ù˘
ÂͤÁÂÚÛ˘ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘
ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË
ΔËÓ ›‰È· ÂÚ›Ô‰Ô Î·Ù¿ ÙËÓ ÔÔ›· Û˘Ó¤‚·ÈÓ·Ó ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚıËÎ·Ó ÚÈÓ ·fi
Ï›ÁÔ, Ë μÂÓÂÙ›· ‰È·ÛÊ¿ÏÈ˙ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ¿Óˆ
ÛÙ· ‰‡Ô ÌÂÁ¿Ï· ÓËÛÈ¿, ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· Î·È ÙËÓ ∫Ú‹ÙË. ∂›‰·Ì fiÙÈ ÙÔ 1211 Ô §ÔÌ‚·Ú‰fi˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜
ƒ·˘¿ÓÔ˜ ›¯Â ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜. ŸÙ·Ó ¤ı·Ó ÙÔ 1216, ÔÏÏÔ› Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÙÔ˘ ÊÈÏÔÓ›ÎËÛ·Ó ÁÈ· ÙË ‰È·‰Ô¯‹ ÙÔ˘. ∂ˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔ˜ ·fi
·˘Ùfi Ô ‚¿ÈÏÔ˜ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ ·˘ÙÔ‡, ‰ËÏ·‰‹ Ô Â›ÙÚÔÔ˜
ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ, ¶¤ÙÚÔ˜ μ¿Ú‚Ô˜, ‰È·›ÚÂÛ ÙÔ ÓËÛ› Û ÙÚ›·
ÙÌ‹Ì·Ù· Î·È Î·È Ù· ÌÔ›Ú·Û ÛÙÔ˘˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÎÏËÚÔÓfiÌÔ˘˜. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ÂÓ›Û¯˘Û ٷ ÚÔÓfiÌÈ· Ù˘ ÔÏÈÙ›·˜ ÙËÓ ÔÔ›· ÂÎÚÔÛˆÔ‡ÛÂ. ∞˘Ùfi ÁÈ·Ù›, ÂÎÙfi˜ ·fi
ÙÔ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÈÎfi ÊfiÚÔ Ô˘ ÔÈ ˘ÔÙÂÏ›˜ ÂΛÓÔÈ Ï‹ÚˆÓ·Ó ÛÙË μÂÓÂÙ›·, ¤Ù˘¯Â Ó· ÂÈÛ·¯ıÔ‡Ó ÛÙÔ ÓËÛ› Ù·
ÂÓÂÙÈο ̤ÙÚ· Î·È ÛÙ·ıÌ¿, Ó· ÂÂÎÙ·ı› ÙÔ Î·Ù¯fiÌÂÓÔ ·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ÂÌfiÚÔ˘˜ ÙÌ‹Ì· Î·È ¿ÏÏ· ·ÚfiÌÔÈ·. ∏ ·ÔÈΛ· ÔÚÁ·ÓÒıËΠ̠ÚfiÙ˘Ô ÙËÓ ·ÔÈΛ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ˘fi ÙËÓ ÂÔÙ›· ÙÔ˘
‚·˝ÏÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÎÔÓÙ¿ ÙÔ˘ ‰‡Ô ‰ÈηÛÙ¤˜ ηÈ
ÙÚÂȘ Û˘Ì‚Ô‡ÏÔ˘˜. ¶Ôχ ÈÔ ÈÛ¯˘Ú‹ ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÏË„Ë
Ù˘ ∫Ú‹Ù˘ ÂÚ›Ô˘ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1211, fiÙ·Ó ÏËÛ›·˙Â Ë ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋ ηٷÙÚfiˆÛË ÙˆÓ °ÂÓÔ˘¿ÙˆÓ,
Ô˘ Âȯ›ÚËÛ·Ó, Û‡Ìʈӷ Ì fiÛ· ›·Ì ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜, Ó· ·ÌÊÈÛ‚ËÙ‹ÛÔ˘Ó ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ÙËÓ ÎÙ‹ÛË
·˘Ù‹. ΔÔ ÓËÛ› ‰È·ÈÚ¤ıËΠÙfiÙ Û 139 Î·È Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Û 200 Ê¤Ô˘‰· ¢ÁÂÓÒÓ ÈÔÙÒÓ Î·È Û ¿ÏÏ· Ê¤Ô˘‰· ·ÏÒÓ È¤ˆÓ. Δ· ÚÒÙ· ÔÚ›ÛÙËΠӷ ·Ú·¯ˆÚËıÔ‡Ó ÛÙÔ˘˜ ¢ÁÂÓ›˜ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜, ÂÓÒ Ù· ‰Â‡ÙÂÚ·
ÛÙÔ˘˜ ·ÏÔ‡˜ Ôϛ٘. ∫·È Ù· ‰‡Ô ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó ÌÂ
ÙÔ˘˜ ÂÍ‹˜ ˆÊ¤ÏÈÌÔ˘˜ fiÚÔ˘˜: √È ˘ÔÙÂÏ›˜ ÂÚfiÎÂÈÙÔ
Ó· η٤¯Ô˘Ó Ù· ÎÙ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜ ¿ÓÙ· Ì ÎÏËÚÔÓÔÌÈ΋
‰È·‰Ô¯‹, ¤¯ÔÓÙ·˜ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· Ù· ‰È·ı¤ÛÔ˘Ó Î·È
Ì ¿ÏÏÔÓ ÙÚfiÔ, ·ÏÏ¿ ÌfiÓÔ ÁÈ· fiÊÂÏÔ˜ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ.
√È ÈfiÙ˜ ‹Ú·Ó ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ηÙÔÈ˘ ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙÔ Ã¿Ó‰·Î·, Î·È ‚ÔÛÎÔÙfiÈ· ÁÈ· Ù· ¿ÏÔÁ· Î·È Ù· ¿ÏÏ· ˙Ò·. ƒ˘ıÌ›ÛÙËΠË

√ ı¿Ó·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘ ›¯Â ÔϤıÚȘ
Û˘Ó¤ÂȘ ÁÈ· ÙÔ ÊÚ·ÁÎÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜
Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜.

[68]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ Î¿ÛÙÚÔ ∫ԇϘ
ÙÔ˘ ∏Ú·ÎÏ›Ԣ,
¤Ó· ·fi Ù·
Ô¯˘ÚˆÌ·ÙÈο
¤ÚÁ· Ù˘
ÂÓÂÙÔÎÚ·Ù›·˜
ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË.
FER737NG/
SHUTTERSTOCK

ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ˘ËÚÂÛ›· Î·È ÂΉfiıËÎ·Ó ÂÌÔÚÈÎÔ›
ÓfiÌÔÈ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ÂÌfiÚÔ˘˜ Ô˘ ‰È¤ÌÂÓ·Ó ÚÔÛˆÚÈÓ¿ ÛÙÔ ÓËÛ› Î·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·Ô›ÎÔ˘˜.
∏ ÂÓÂÙÈ΋ ÔÏÈÙ›· ÂÈʇϷÍ ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi Ù˘, ‰ËÏ·‰‹ ‰È·Ù‹ÚËÛ ˘fi ÙËÓ ¿ÌÂÛË Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘, ÌfiÓÔ
ÙËÓ ·Ú·Ï›· Á‡Úˆ ·fi ÙÔ Ã¿Ó‰·Î·, ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ΔË̤ÓÈÔ Î·È ÙȘ ËÁ¤˜ ÚÔÛfi‰ˆÓ, ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ηÈ
Ù· ·ÚÁ˘ÚˆÚ˘¯Â›· Î·È Ù· ¯Ú˘ÛˆÚ˘¯Â›· Ô˘ ÂӉ¯Ô̤ӈ˜ Ó· ·Ó·Î·Ï‡ÙÔÓÙ·Ó. ΔÔ ˘fiÏÔÈÔ ÓËÛ› ÌÔÈÚ¿ÛÙËΠ۠·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ‹Á·Ó ÂıÂÏÔÓÙÈο Û‡Ìʈӷ ÌÂ
ÙÔ˘˜ ·Ú·¿Óˆ fiÚÔ˘˜. ∞ÎfiÌË ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÛÙËÓ
∫Ú‹ÙË ÔÏÏÔ› ÁfiÓÔÈ ·ÏÈÒÓ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·ÙÈÎÒÓ ÔÈÎÔÁÂÓÂÈÒÓ, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÔÈ ·fiÁÔÓÔÈ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ¤ˆ˜ ¤Ó·
‚·ıÌfi Î·È Û‹ÌÂÚ· ÛÙ· ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜,
ÛÙ· πfiÓÈ· ÓËÛÈ¿ Î·È ÛÙË μÂÓÂÙ›·: μ·Ú‚·Ú›ÁÔÈ, μ·ÚfiÙ˙ˉ˜, °ÈÔ˘ÛÙÈÓÈ¿Óˉ˜, °ÚÈÌ¿Óˉ˜, ∑·ÁÎÔ˘ÚÔ˘fiÏÔÈ,
∑¿ÓÔÈ, ∫fiÎÎÔÈ, ªÔÚÔ˙›Óˉ˜, ™·ÁÚ¤‰ÔÈ, ºÒÛÎÔÏÔÈ
Î·È ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ. ∞Í›˙ÂÈ Ó· ÛËÌÂȈı› Û ÚÒÙË Ê¿ÛË
fiÙÈ, ÂÓÒ, fiˆ˜ ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ, ÔÈ ·fiÁÔÓÔÈ
ÔÏÏÒÓ ·fi ÙȘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ·˘Ù¤˜ ÛÒ˙ÔÓÙ·È Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ÛÙ· ÌÈÎÚ¿ ÂÏÏËÓÈο ÓËÛÈ¿, ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË Î·Ì›·
·fi ÙȘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ·˘Ù¤˜ ‰ÂÓ Ê·›ÓÂÙ·È Ó· ‰È·ÙËÚ‹ıËÎÂ. ∂›Û˘, ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÛÙË ™ÙÂÚ¿ ∂ÏÏ¿‰· ‰ÂÓ ‰È·ÙËÚ‹ıËΠη̛· Á·ÏÏÈ΋, ÏÔÌ‚·Ú‰È΋,
ÁÂÚÌ·ÓÈ΋ ‹ ÂÓÂÙÈ΋ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·. ∞ÏÏ¿ ÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ
·˘Ùfi ı· ÂÍËÁËı› ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÁÈ·Ù› ÙÒÚ· Â·ÓÂÚ¯fiÌ·ÛÙ ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË. ∏ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË ¤ÌÂÈÓÂ
fiˆ˜ ‹Ù·Ó ÛÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜,
‰ËÏ·‰‹ Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ˘¿Ú¯ÂÈ Ô ·Ú¯ÈÂÈÛÎÔÈÎfi˜ ıÚfiÓÔ˜ Ù˘ ∫Ú‹Ù˘ ‹ ÙÔ˘ ÿӉ·Î· Ì ¤ÓÙ ÂÈÛÎÔ¤˜:
Ù˘ °ÈÚfiÓ˘, (™ÈÓ·ÏfiÁη˜), Ù˘ ™Èı›·˜, ÙÔ˘ ƒÂı‡ÌÓÔ˘, ÙÔ˘ ª˘ÏÔÔÙ¿ÌÔ˘ Î·È Ù˘ °ÈÚfiÂÙÚ·˜. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fï˜ fiÙÈ Î·Ù·Ï‹ÊıËÎ·Ó ·fi ∂ÓÂÙÔ‡˜ ÈÂڈ̤ÓÔ˘˜.
Δ· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ÎÙ‹Ì·Ù· ‰Ë̇ÙËηÓ, fiˆ˜ ¤ÁÈÓÂ
Î·È Û ¿ÏϘ ÂÚÈÔ¯¤˜, ÂÓÒ Ô ÎÏ‹ÚÔ˜ Ì ٷ ÂÈÛÔ‰‹Ì·Ù· Ô˘ ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó ˘Ô¯ÚÂÒıËΠӷ Û˘ÓÂÈÛʤÚÂÈ, fiˆ˜ Î·È ÔÈ Ï·˚ÎÔ›, ÁÈ· ÙËÓ Ô¯‡ÚˆÛË Ù˘
ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜.
øÛÙfiÛÔ, ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ ηÙ¯fiÙ·Ó
·ÎfiÌË ·fi ÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ÙȘ Ôԛ˜ ›‰·Ì ӷ ¤¯Ô˘Ó ÂÁηٷÛÙ·ı› ÂΛ ›Ù ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘
¡ÈÎËÊfiÚÔ˘ ºˆÎ¿ ›Ù ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ ∞′ ∫ÔÌÓËÓÔ‡. √È ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ·˘Ù¤˜ Â·Ó·ÛÙ¿ÙËÛ·Ó ÙÔ 1212
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ͤÓ˘ ηÙÔ¯‹˜, Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙËÓ
ÈÛ¯˘Ú‹ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· ÙˆÓ ∞ÁÈÔÛÙÂÊ·ÓÈÙÒÓ. ¡È΋ıËηÓ
·fi ÙÔÓ ∂ÓÂÙfi ‰Ô‡Î· Ù˘ ∫Ú‹Ù˘ ΔÈÂfiÏÔ, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜ ª¿ÚÎÔ˘ ™·ÓÔ‡ÙÔ˘. ŸÌˆ˜, ÂÂȉ‹ Ô ΔÈÂfiÏÔ˜, ‰ÂÓ ÂÎÏ‹ÚˆÛÂ

fiÛ· ˘ÔÛ¯¤ıËΠÛÙÔÓ ÈÛ¯˘Úfi ·˘Ùfi Û‡ÌÌ·¯Ô, Ô ™·ÓÔ‡ÙÔ˜, ·ÊÔ‡ Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜, ΢ڛˆ˜ Ì ÙÔÓ ™Â‚·ÛÙfi ™ÎÔÚ‰›ÏË Î·È ¿ÏÏÔ˘˜,
΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ Û ÔÏfiÎÏËÚÔ Û¯Â‰fiÓ ÙÔ ÓËÛ›, ÂÚ›Ô˘ ÛÙ·
̤۷ ÙÔ˘ 1213, ÔfiÙ ÙÂÏÈο ÛÙ¿ÏıËΠ‚Ô‹ıÂÈ· ·fi
ÙË μÂÓÂÙ›·. ™ÙË Ó¤· ·˘Ù‹ ‰‡Ó·ÌË ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ
·ÓÙÈÛÙ·ı› Ô ™·ÓÔ‡ÙÔ˜ Î·È ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·Ó·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÁÈ· ÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘ ÙÔÓ ∞‡ÁÔ˘ÛÙÔ ÙÔ˘ 1214, ·ÊÔ‡
‹Ú οÔÈ· ¯ÚËÌ·ÙÈ΋ ·Ô˙ËÌ›ˆÛË Î·È ˘ÔÛ¯¤ıËÎÂ
Ï‹ÚË ·ÌÓËÛÙ›·, ÛÙËÓ ÔÔ›· Û˘ÌÂÚÈÏ‹ÊıËÎ·Ó Î·È
20 ŒÏÏËÓ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜. E›Û˘, ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ Ë ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË, ÂÓ Ì¤ÚÂÈ Ë ¤ÓÔÏË ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ
Á·ÈÔÎÙËÌfiÓˆÓ, ÂÓÒ Â·Ó·Ï‹ÊıËÎ·Ó Î·È ÔÈ ÂȉÚÔ̤˜
ÙˆÓ °ÂÓÔ˘¿ÙˆÓ. √È ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ fï˜ ηٷÙÚÔÒıËηÓ
ÔÚÈÛÙÈο Î·È ·ÚΤÛÙËÎ·Ó ÛÙÔ Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹, fiˆ˜ Î·È ÔÈ ¶ÈÛ¿Ù˜, Ù· ÚÔÓfiÌÈ· Ù· ÔÔ›·
›¯·Ó ·fi ·ÏÈ¿ ÛÙÔ ‰ÈÎfi Ì·˜ ‚·Û›ÏÂÈÔ. ª¿ÏÈÛÙ·,
‰ڷȈÓfiÙ·Ó fiÏÔ Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ë Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘
μÂÓÂÙ›·˜ ¿Óˆ ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË, Ë ÔÔ›· ÎÚ·ÙÔ‡Û ٷ
ÎÏÂȉȿ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜ Î·È fiÏˆÓ ÙˆÓ ÁÂÈÙÔÓÈÎÒÓ ·Ú·Ï›ˆÓ, ÂÓÒ ¯ÚË̢ۛ ˆ˜ Á¤Ê˘Ú· ÙÔ˘ ÂÌÔÚÈÎÔ‡ ‰ÚfiÌÔ˘ ÚÔ˜ ÙËÓ ∞›Á˘ÙÔ. √È ∂ÓÂÙÔ› ‰ÂÓ Ê·›ÓÂÙ·È Ó· ·Ó¤Ï·‚·Ó οÔÈ· ÊÂÔ˘‰·Ú¯È΋ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË,
ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ηÙÔ¯‹˜ Ù˘ ∫Ú‹Ù˘, ÚÔ˜ ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, fi¯È ÌfiÓÔ ÁÈ·Ù›
οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ‰ÂÓ Û˘ÌʈӋıËΠfiÙ·Ó ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÙÔ
ÓËÛ› Û ·˘ÙÔ‡˜ ·fi ÙÔÓ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ, ·ÏÏ¿ ΢ڛˆ˜ ÁÈ·Ù›
ÔÈ Ì¤ÚÈÌÓ˜ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ‹Ù·Ó ÙfiÛ˜ Î·È Ù¤ÙÔȘ, ÒÛÙ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ÚÔ‚¿ÏÂÈ ÛÔ‚·Ú¿
οÔÈ· ·ÚfiÌÔÈ· ·Í›ˆÛË.

√È ·ÁÒÓ˜ ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ηÈ
ÙÔ˘ §¿ÛηÚË - √ ı¿Ó·ÙÔ˜
ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÌfiÏȘ ··ÏÏ¿¯ıËΠ·fi ÙËÓ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË
ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ÙÂÏÈο Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ Ù¤ÛÛÂÚȘ ¯ıÚÔ‡˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜: ÙÔ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ªÈ¯·‹Ï, ÙÔ μÔ‡ÏÁ·ÚÔ
‰˘Ó¿ÛÙË ÙÔ˘ ¶ÚÔÛ¿ÎÔ˘ ™ÙÚ¤˙·, ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ
μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ μfiÚÈ Î·È ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ ¡›Î·È·˜
§¿ÛηÚË. √ ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ªÈ¯·‹Ï ›¯Â ÔÚÎÈÛÙ› ›ÛÙË ÛÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ, ·ÏÏ¿ Ë ˘ÔÙ·Á‹ ·˘Ù‹ ‰ÂÓ
‹Ù·Ó Ê˘ÛÈ΋. ŒÙÛÈ, ·ÊÔ‡ Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·
Ì ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Ù˘ ÊÚ·ÁÎÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜
ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ Û¿ÛÂÈ ÙÔ ‰ÂÛÌfi ˘ÔÙ¤ÏÂÈ·˜ Ô˘ ›¯Â Û˘ÌʈÓËı› Î·È Ó· ÂÈÙÂı› ·fi

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [69]

[70]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

‰˘ÙÈο ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›·, ÂÓÒ Ô ™ÙÚ¤˙·˜ ÙËÓ ·ÂÈÏÔ‡ÛÂ
·fi ÙÔ ‚ÔÚÚ¿. √ ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ÛÙÚ¿ÊËΠ·Ú¯Èο ηٿ ÙÔ˘
ªÈ¯·‹Ï, ·ÏÏ¿, ÂÓÒ ‚¿‰È˙ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘, ¤Ì·ı fiÙÈ
·ÂÈÏÔ‡ÓÙ·Ó Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ·fi ÙÔÓ μfiÚÈ Î·È ÙÔÓ §¿ÛηÚË. ∂Í·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡, ·ÊÔ‡ ¿ÊËÛ ÙËÓ ¿Ì˘Ó· Ù˘
ª·Î‰ÔÓ›·˜ ÛÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ Î·È ÛÙÔÓ
ÎfiÌË μÂÚıfiωÔ, ¤Û¢Û ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ºÙ¿ÓÔÓÙ·˜ ÂΛ ¤Ì·ı ·fi ÙÔÓ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ Î·È ÙÔÓ μÂÚıfiÏ‰Ô fiÙÈ ·˘ÙÔ›, ·ÊÔ‡ Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛ·Ó Ì ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï, ηٷÙÚfiˆÛ·Ó ÔÏÔÛ¯ÂÚÒ˜ ÙÔÓ ™ÙÚ¤˙·, Ì ÙÔÓ
ÔÔ›Ô Â›¯Â Û˘ÌÌ·¯‹ÛÂÈ Î·È Ô μfiÚȘ, Î·È fiÙÈ Ô ™ÙÚ¤˙·˜
Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ‰ÔÏÔÊÔÓ‹ıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘.
∞ÏÏ¿ ·fi ÙËÓ ∞Û›· ‹Úı·Ó ¿Û¯ËÌ· Ó¤·. √ §¿ÛηÚ˘,
·ÊÔ‡ ÂÈÙ¤ıËΠÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ÙÔ˘ πÎÔÓ›Ô˘ ∫·˚¯ÔÛÚÔ‡, Ê›ÏÔ Î·È Û‡ÌÌ·¯Ô ÙÔ˘ §·Ù›ÓÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·,
ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·˜ ÚÔ˜ ÙÔ ª·›·Ó‰ÚÔ ÔÙ·Ìfi, ¤¯·Û ÙÔ ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ‰‡Ó·Ì‹˜ ÙÔ˘,
Ô˘ ÙÔ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ºÚ¿ÁÎÔÈ ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ. ∞ÏÏ¿,
·ÊÔ‡ ÌÔÓÔÌ¿¯ËÛ Ì ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, ÙÔÓ ÛÎfiÙˆÛÂ, ÂÓÒ
ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ÙÂÏÈο ÙÚ¿ËÎ·Ó ÛÂ Ê˘Á‹ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ ÂÈÛ‹Ïı ÙÚÔ·ÈÔ‡¯Ô˜ ÛÙËÓ ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·. ∂Âȉ‹ Ì¿ÏÈÛÙ·

ÔÈ ‰È¿‰Ô¯ÔÈ ÙÔ˘ ∫·˚¯ÔÛÚÔ‡ ‰È·ÊÒÓËÛ·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜,
¤Ó·˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔÓ §¿ÛηÚË fiÏ· Ù·
·Ú¿ÏÈ· Ô˘ ›¯·Ó ηٷÏËÊı› ·ÏÈ¿ ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ηıÒ˜ Î·È ÙËÓ ∞ÙÙ¿ÏÂÈ·. ∂Í·ÈÙ›·˜ fiÏˆÓ ·˘ÙÒÓ,
Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜ ¤ÁÈÓ ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔ˜ ·fi ÔÙ¤
Î·È Û¯Â‰›·˙ ӷ ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ Î·È ÙËÓ ›‰È· ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. √ ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠÙfiÙ ӷ ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ Ô ›‰ÈÔ˜ ÛÙËÓ ∞Û›·, ·Ó Î·È Â› ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜
ÙÔ˘, fiÙ·Ó ¤Ì·ı ÙË Ó›ÎË ÙÔ˘ §¿ÛηÚË ÛÙËÓ ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·,
fiÙÈ «ÓÈ΋ıËÎÂ Ô §¿ÛηÚ˘, ‰ÂÓ Ó›ÎËÛ», ÂÓÓÔÒÓÙ·˜
fiÙÈ ¤¯·Û ÙÔ˘˜ ηχÙÂÚÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ÙÔ˘
ÛÙË Ì¿¯Ë ·˘Ù‹. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ηٷÙÚfiˆÛ ÙÔÓ ·ÓÙ›·ÏÔ ·˘Ùfi ÛÙȘ 15 √ÎÙˆ‚Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1211 ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ
ÔÙ·Ìfi §Ô‡·ÚÎÔ. ∞ÏÏ¿ Ô §¿ÛηÚ˘ ‹Ù·Ó ÔÏ˘Ì‹¯·ÓÔ˜ ¿Ó‰Ú·˜. ∂ÓÒ Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ÚÔ¯ˆÚÔ‡Û ÛÙȘ ·Ú¯¤˜
ÙÔ˘ 1212 Î·È Â›¯Â ÊÙ¿ÛÂÈ ·ÓÂÌfi‰ÈÛÙÔ˜ ̤¯ÚÈ ÙÔ ¡˘ÌÊ·›Ô15, ·˘Ùfi˜, ·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ ÙȘ ÓfiÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜, ηÙ¢ı‡ÓıËΠÚÔ˜ ÙÔ ‚ÔÚ¿ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ¢·‚›‰ ∫ÔÌÓËÓÔ‡,
˘ÔÙÂÏÔ‡˜ ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘, Î·È Î˘Ú›Â˘Û ÔÏÏ¿ ÊÚÔ‡ÚÈ¿
ÙÔ˘, ÙËÓ ∏Ú¿ÎÏÂÈ·, ÙËÓ ÕÌ·ÛÙÚÈ, ÙËÓ ∫ÚfiÌÓ· Î·È ÙËÓ
∫›‰ÚÔ, ÂÚÈÔÚ›˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Á‡Úˆ ·fi ÙË

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [71]

™ÈÓÒË. √ ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ¿ÚÁËÛ ӷ ¤ÚıÂÈ Û ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘
¢·‚›‰ Î·È ·fi ÙȘ ÂÚÈ¤ÙÂȘ ·˘Ù‹˜ Ù˘ Ê¿Û˘ ÙÔ˘
·ÁÒÓ· ηٿϷ‚ fiÙÈ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌË ·ÍÈfiÌ·¯ÔÈ Â¯ıÚÔ›. √ ‰ÂÛfiÙ˘ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Ô
¢ÂÚÌÔη˝Ù˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó Á·ÌÚfi˜ ÙÔ˘ §¿ÛηÚË
·fi ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ∂ÈÚ‹ÓË, Î·È Ô ÁÂÓÓ·›Ô˜ ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘
§¿ÛηÚË, ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, ·ÓÙÈÛÙ¿ıËÎ·Ó Ì ÌÂÁ¿ÏË
ηÚÙÂÚÈÎfiÙËÙ· ÛÙ· §ÂÓÙÈ·Ó¿. ΔÂÏÈο, Ë fiÏË ¤ÂÛÂ
‡ÛÙÂÚ· ·fi ÔÏÈÔÚΛ· 40 ËÌÂÚÒÓ, ·ÏÏ¿ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘
∂ÚÚ›ÎÔ˘ ›¯Â ·Á·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ·fi ÙÔ ‰‡ÛÎÔÏÔ ·˘ÙfiÓ
·ÁÒÓ·, ÔfiÙÂ Ô ºÚ¿ÁÎÔ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ıÂÒÚËÛ ÊÚfiÓÈÌÔ Ó· οÓÂÈ ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙÔÓ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. ™‡Ìʈӷ Ì ÙË Û˘Óı‹ÎË Ô˘ ˘ÔÁÚ¿ÊÙËΠÙfiÙÂ, ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ
ÂÚÈÔ¯‹ ‰˘ÙÈο ÙÔ˘ fiÚÔ˘˜ Δ‹ÌÓÔ˜, ηıÒ˜ Î·È ÙËÓ
fiÏË ∞¯˘Ú¿Ô˘˜, Ô˘ ΢ÚȇıËΠÚfiÛÊ·Ù· ·fi ·˘ÙÔ‡˜. ∏ ΈÌfiÔÏË ∫¿Ï·ÌÔ˜, Ô˘ ¤ÌÂÈÓ ·Î·ÙÔ›ÎËÙË,
ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ·ÔÙÂϤÛÂÈ ÙÔ Û‡ÓÔÚÔ Ì ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ
ÙÔ˘ §¿ÛηÚË. ΔÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ ·˘Ùfi ÙÔ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ‹‰Ë
Ù· ı¤Ì·Ù· ÙˆÓ ¡ÂÔοÛÙÚˆÓ, ÙÔ˘ ∫ÂÏ‚È·ÓÔ‡, ÙˆÓ ª·Áȉ›ˆÓ, ÙˆÓ √„ÈΛˆÓ, Ì ÙËÓ ¶¤ÚÁ·ÌÔ Î·È ÙȘ ÃÏÈ¿Ú˜
(∂ÏȤ˜), Ù˘ ¡ÈÎÔÌ‹‰ÂÈ·˜, Î·È fiÏ· Ù· ‰¿ÊË Ô˘ Ô §¿ÛηÚ˘ η٤ÎÙËÛ ·fi ÙÔÓ ¢·‚›‰. √ˆÛ‰‹ÔÙÂ, ÔÈ
ºÚ¿ÁÎÔÈ, ·Ó·Î·Ù¿Ï·‚·Ó, ηٿ Ù· Ê·ÈÓfiÌÂÓ·, ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· ÛÙËÓ ∞Û›·. ŸÌˆ˜, Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ›ÛÙËΠfiÙÈ
‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÙÔ ‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó Ì ºÚ¿ÁÎÔ ËÁÂÌfiÓ·. ŒÙÛÈ, Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ÙËÓ ·Ú·¯ÒÚËÛË Ô˘
›¯Â Á›ÓÂÈ ÚÔ˜ ÙÔÓ μÚ·Ó¿, ÛÙË £Ú¿ÎË, fiÚÈÛ ÔÏÈÙÈÎfi
Î·È ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎfi ‰ÈÔÈÎËÙ‹ Ù˘ ∞Û›·˜ ÙÔÓ ŒÏÏËÓ· °ÂÒÚÁÈÔ £ÂÔÊÈÏfiÔ˘ÏÔ, Ô˘ ‹Ù·Ó Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘. ªfiÓÔ ÔÈ ¶ËÁ¤˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· η٤¯ÔÓÙ·È ·¢ı›·˜ ·fi
ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜.
ªÂÙ¿ ÙË Û‡Ó·„Ë Ù˘ ÂÈÚ‹Ó˘ Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ Â¤ÛÙÚ„Â
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fiÔ˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÌÂÁ¿ÏË
·Ó·Ù·Ú·¯‹ ÛÙȘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ. ŸÙ·Ó ÙÔ
1211 ¤ı·ÓÂ Ô §·Ù›ÓÔ˜ ·ÙÚȿگ˘ ªÔÚÔ˙›Ó˘, Ô Á·ÏÏÈÎfi˜ Î·È Ô ÂÓÂÙÈÎfi˜ ÎÏ‹ÚÔ˜ ‰È·ÊÒÓËÛ·Ó ÁÈ· ÙËÓ
ÂÎÏÔÁ‹ ÙÔ˘ ‰È·‰fi¯Ô˘ ÙÔ˘. ΔÂÏÈο, ÔÈ °¿ÏÏÔÈ Û˘ÌÊÒÓËÛ·Ó, ÌÂÙ¿ ·fi ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ Î·È ÛηӉ·ÏÒ‰ÂȘ ‰È·ÏËÎÙÈÛÌÔ‡˜, Ó· ÂÎϤÍÔ˘Ó ∂ÓÂÙfi ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ΔfiÙ fï˜
‰È·ÊÒÓËÛ·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó·
ÎÔÚ˘Êˆı› Ë ‰È·Ì¿¯Ë, Î·È Ô πÓÓÔΤÓÙÈÔ˜ ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔÓ
∞‡ÁÔ˘ÛÙÔ ÙÔ˘ 1213 ÙÔÓ Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ ¶ÂÏ¿ÁÈÔ ÁÈ· Ó·
Ú˘ıÌ›ÛÂÈ ˆ˜ ÏËÚÂÍÔ‡ÛÈfi˜ ÙÔ˘ ÔÚÈÛÙÈο ÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ˙‹ÙËÌ· Î·È Ó· ÔÏÔÎÏËÚÒÛÂÈ Ì ÙËÓ ÂÓÂÚÁËÙÈÎfiÙËÙ· Ô˘ ÙÔÓ ‰È¤ÎÚÈÓ ÙËÓ ¤ÓˆÛË Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. √ ¶ÂÏ¿ÁÈÔ˜, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ χÛÂÈ

ÙÔ Úfi‚ÏËÌ·, ·Û¯ÔÏ‹ıËΠÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ì ÙÔ Ó· ˘ÔÙ¿ÍÂÈ ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ Û˘Ó¿ÓÙËÛ Ôχ
ÌÂÁ¿Ï˜ ‰˘ÛÎÔϛ˜ ÛÙËÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ· ·˘Ù‹, ηıÒ˜ fiÏÔÈ
ۯ‰fiÓ ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ¤‰ÂÈÍ·Ó
ÌÂÁ¿ÏË ·ÓÔ¯‹ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜. ∂Âȉ‹ Ì¿ÏÈÛÙ·
Ô Â›ÙÚÔÔ˜ ÙÔ˘ ¿· «Ê¤ÚıËΠ¿ÁÚÈ· Î·È ·Ï·˙ÔÓÈο», fiˆ˜ ϤÂÈ Ô ∞ÎÚÔÔÏ›Ù˘, ·ÚÂÎÙÚ¿ËΠ۠‚È·ÈfiÙËÙ˜ Î·È Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ¤ÁÈÓ ·ÎfiÌË ÈÔ ÂÚ›ÏÔÎË.
™ÙËÓ ÂÌʇÏÈ· ‰È·Ì¿¯Ë ÙˆÓ Î·ıÔÏÈÎÒÓ ÚÔÛÙ¤ıËΠηÈ
Ë ‰˘Ṳ̂ÓÂÈ· ÙˆÓ ÔÚıfi‰ÔÍˆÓ ˘ËÎfiˆÓ, Ë ÔÔ›· ‹Ù·Ó
‡ÏÔÁË, ÁÈ·Ù› Ô ¶ÂÏ¿ÁÈÔ˜ ··ÈÙÔ‡Û ·fi fiÏÔ˘˜ ˘ÔÙ·Á‹ ÛÙËÓ ÚÂÛ‚˘Ù¤Ú· ƒÒÌË, ·ÂÈÏÒÓÙ·˜ Ì ı¿Ó·ÙÔ
fiÛÔ˘˜ ‰ÂÓ ˘¿ÎÔ˘·Ó, Ê˘Ï·Î›˙ÔÓÙ·˜ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ÌÔÓ·¯Ô‡˜ Î·È ÈÂÚ›˜ Î·È ÎÏ›ÓÔÓÙ·˜ Ó·Ô‡˜. ΔfiÙ ÂÍÂÁ¤ÚıËÎ·Ó ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÂÓÒ ÔÈ ÚÔ‡¯ÔÓÙ¤˜ ÙÔ˘˜ ÚÔÛ‹Ïı·Ó ÛÙÔÓ ∂ÚÚ›ÎÔ Î·È ÙÔ˘ ›·Ó fiÙÈ
˘ÔÙ¿¯ıËÎ·Ó ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ۈ̷ÙÈο, fi¯È fï˜ „˘¯Èο Î·È ÓÂ˘Ì·ÙÈο.
◊, ÏÔÈfiÓ, ı· ÙÔ˘˜ ·¿ÏÏ·ÛÛ ·fi Ù· ‰ÂÈÓ¿ Ô˘
Â‹Ïı·Ó ‹ ı· ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·Ó Ó· ÌÂÙ·Ó·ÛÙ‡ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ
∞Û›·. √ ∂ÚÚ›ÎÔ˜, ÂÂȉ‹ ηٿϷ‚ ÙËÓ ·Ú¿ÏÔÁË ‰È·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ ¶ÂÏ·Á›Ô˘, ¿ÓÔÈÍ ¯ˆÚ›˜ ÙË ı¤ÏËÛ‹ ÙÔ˘ ÙÔ˘˜
Ó·Ô‡˜, ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛ ÙÔ˘˜ Ê˘Ï·ÎÈṲ̂ÓÔ˘˜ ÌÔÓ·¯Ô‡˜
Î·È ÈÂÚ›˜ Î·È Â¤ÙÚ„ ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ó· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ó
ηٿ ÙÔ˘ ‰ÈÒÎÙË ÙÔ˘˜ ÛÙË ƒÒÌË, Ú¿ÁÌ· Ô˘ ÔÈ ‰ÈÎÔ›
Ì·˜ ÙÔ ¤Î·Ó·Ó, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· Û Ôχ ˘„ËÏÔ‡˜ ÙfiÓÔ˘˜,
˙ËÙÒÓÙ·˜ ÙÂÏÈο ÙË Û‡ÁÎÏËÛË ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋˜ Û˘Ófi‰Ô˘.
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÙÔ ¡Ô¤Ì‚ÚÈÔ ÙÔ˘ 1215 Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠÛÙÔ
§·ÙÂÚ·Ófi Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜ Ô˘ ›¯·Ó ˙ËÙ‹ÛÂÈ, Ë ÔÔ›· fï˜
‰ÂÓ ˆÊ¤ÏËÛ ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, ÁÈ·Ù› Ù· ·ÈÙ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜
‰ÂÓ ÂÈÛ·ÎÔ‡ÛÙËÎ·Ó Î·È Ù· ‰fiÁÌ·Ù¿ ÙÔ˘˜ ηٷ‰ÈοÛÙËÎ·Ó ˆ˜ ·ÈÚÂÙÈο. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÏÂ˘Ú¿, fï˜, ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ÙËÓ ÂÌʇÏÈ· ‰È·Ì¿¯Ë ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ, ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ÌÓËÛÙ‹Ú˜ Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ ·Ú¯‹˜
Ó· ·Ú·ÈÙËıÔ‡Ó, Î·È fiÚÈÛ ˆ˜ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÙÔ˘ ıÚfiÓÔ˘
ÙÔÓ °ÂÚ‚¿ÛÈÔ ·fi ÙËÓ ΔÔÛοÓË.
™ÙÔ ÌÂٷ͇, ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ÛÙËÓ ∞Û›· Û˘ÚÚÈÎÓÒıËΠοˆ˜, ÁÈ·Ù› Ô §¿ÛηÚ˘ ÛÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›·
ηٿ ÙˆÓ ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓˆÓ, Ô˘ ¤Î·Ó·Ó ÂȉÚÔ̤˜, ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛıËÎÂ Î·È ·Ú·‰fiıËΠÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ÙÔ˘ πÎÔÓ›Ô˘,
Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔÓ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛÂ, ·ÊÔ‡ ‹Ú ¿Ú· ÔÏÏ¿
χÙÚ· Î·È ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó ÔÏϤ˜ fiÏÂȘ ηÈ
ÊÚÔ‡ÚÈ·. ∞ÏÏ¿ ÙfiÙÂ, ·ÓÙ›ıÂÙ·, ÂÓÈÛ¯‡ıËΠ·Ú·‰fi͈˜
ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ŸÙ·Ó ‰ÔÏÔÊÔÓ‹ıËΠÛÙÔ μÂÚ¿ÙÈÔ Ô ªÈ¯·‹Ï ∞′, ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ıËΠÔ
ÁÓˆÛÙfi˜ Û ̷˜ ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ £Âfi‰ˆÚÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜,
ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó ÁÂÓÓ·›Ô˜, ÙÔÏÌËÚfi˜ Î·È ÊÈÏfi‰ÔÍÔ˜ ¿Ó‰Ú·˜,
‰ÂÓ ¤·„ ӷ ·ÁˆÓ›˙ÂÙ·È Î·Ù¿ ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ, ÙˆÓ

√ πÓÓÔΤÓÙÈÔ˜ °′,
‚ϤÔÓÙ·˜ Ù·
ÂÓȯڿ
·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·
Ù˘ °′ Î·È Ù˘ ¢′
™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›·˜,
Û˘ÁοÏÂÛÂ
ÙË Û‡ÓÔ‰Ô
ÙÔ˘ §·ÙÂÚ·ÓÔ‡,
ÌÂ ÛÎÔfi
Ó· ÍÂÎÈÓ‹ÛÂÈ
ÌÈ· ¤ÌÙË
ÛÙ·˘ÚÔÊÔÚ›·.
™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
Ë ‚·ÛÈÏÈ΋ ÙÔ˘
∞Á›Ô˘ πˆ¿ÓÓÔ˘
ÙÔ˘ §·ÙÂÚ·ÓÔ‡.
CIRCUMNAVIGATION/
SHUTTERSTOCK

[72]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ Î·È ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ Ì ÂÈÙ˘¯›·. ∞Ú¯Èο ΢ڛ¢Û ÙËÓ ∞¯Ú›‰·, ÙÔ ¶Ú›Ï·Ô, ÙËÓ ¶ÂÏ·ÁÔÓ›·, ÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·, ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Î·È ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ,
Î·È ¤Î·Ó ˘ÔÙÂÏ‹ ÙÔÓ μÔ‡ÏÁ·ÚÔ ËÁÂÌfiÓ· ™‚È·ÙÔÛÏ¿‚Ô. ™‡ÓÙÔÌ· ı· ÙÔÓ ‰Ô‡Ì ӷ ÂÂÎÙ›ÓÂÈ ·ÎfiÌË
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ÂΛÓÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Î·È Ó· ηٷχÂÈ ÙÔ ÊÚ·ÁÎÈÎfi ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢. ΔËÓ Î·Ù¿Ï˘ÛË ·˘Ù‹ ÚÔÂÙÔ›Ì·Û·Ó Ë ÔÏÈÙÈ΋ ·Ó·Ù·Ú·¯‹
Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ Î·È Ô ÚfiˆÚÔ˜ ı¿Ó·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·. ∂ÓÒ Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
‹Ù·Ó ··Û¯ÔÏË̤ÓÔ˜ Ì ÙȘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ,
ÁÈ· ÙȘ Ôԛ˜ ÌÈÏ‹Û·Ì ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ, ÔÈ §ÔÌ‚·Ú‰Ô›
Â·Ó¤Ï·‚·Ó Í·ÊÓÈο ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Ù· ·ÏÈ¿ ÙÔ˘˜
Û¯¤‰È·. √ μÈ·Ó‰Ú¿Ù Â¤ÛÙÚ„ ÁÈ· Ó· ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ
·ÓÙÈ‚·ÛÈÏ›· ÛÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ Ì·Ú΋ÛÈÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘,
ÙÔ˘ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ μÔÓÈÊ·Ù›Ô˘. ∏ ª·ÚÁ·Ú›Ù·,

‚ϤÔÓÙ·˜ fiÙÈ ÎÈÓ‰‡Ó¢·Ó Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ‰ÈÎÔ‡
Ù˘ ÁÈÔ˘ ¢ËÌËÙÚ›Ô˘, ˙‹ÙËÛ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘.
∞˘Ùfi˜, ·ÊÔ‡ ¤Û¢Û ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ¤ÛÙ„ ¿ÏÈ
·ÓËÁ˘ÚÈο ÙÔ Ó·Úfi Ú›ÁÎÈ· Î·È ¤Î·Ó fi,ÙÈ ÌÔÚÔ‡Û ÁÈ· Ó· ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘. •·ÊÓÈο
fï˜ ¤ı·Ó ÂΛ ÛÙȘ 11 πÔ˘Ó›Ô˘ ÙÔ˘ 1216, Èı·Ófiٷٷ ‰ËÏËÙËÚÈ·Ṳ̂ÓÔ˜ ·fi ÙÔÓ μÈ·Ó‰Ú¿ÙÂ.

ªÂ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘
‰È·Ï‡ÂÙ·È Ë ÂÓfiÙËÙ· Ù˘
ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜
√ ı¿Ó·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô ∂˘ÊÚ·›ÌÈÔ˜16
·ÔηÏ› «¿ÓÙÈÎÚ˘˜ ÕÚËÓ», ‹Ù·Ó ÔϤıÚÈÔ˜ ÁÈ· ÙÔ ÊÚ·ÁÎÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. 줂·È·, ·fi fiÛ· ̤¯ÚÈ
ÙÒÚ· ÈÛÙÔÚ‹Û·ÌÂ, ÔÈ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ı· ηٷÓfiËÛ·Ó fiÙÈ

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [73]

ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ‰È·ÙËÚËı› ÁÈ·
Ôχ. ∏ Â›ÌÔÓË ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ ÛÙËÓ ∞Û›·
Î·È ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, Ë ÂÏÏÈ‹˜ ÊÂÔ˘‰·Ú¯È΋ ÔÚÁ¿ÓˆÛË,
ÔÈ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ Î·È ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ, ηÈ
Ë ‰È¯fiÓÔÈ· ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ›‰ÈˆÓ ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ ·ԉ›ÎÓ˘·Ó fiÙÈ ÔÈ Î·Ù·ÎÙËÙ¤˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ¿ÏψÛÙ ÔÙ¤ ‰ÂÓ
ηٿÊÂÚ·Ó Ó· ηٷϿ‚Ô˘Ó ÔÏfiÎÏËÚË ÙË ¯ÒÚ·, ÎÈÓ‰‡Ó¢·Ó Ó· ¯¿ÛÔ˘Ó Î·È fiÛ· η٤ÎÙËÛ·Ó.
ŸÌˆ˜, Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜, ·Ó Î·È Ì ÔÏÏÔ‡˜ ÎfiÔ˘˜ ηÈ
·ÁÒÓ˜ ÌfiÚÂÛ ӷ ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Î¿ÔÈ·
ÂÓfiÙËÙ· ̤۷ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘, ÂÓÙÔ‡ÙÔȘ Ë ÂÓfiÙËÙ·
·˘Ù‹ ÂͤÏÈ ÂÓÙÂÏÒ˜ ÛÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙˆÓ ·Ó›Û¯˘ÚˆÓ ‰È·‰fi¯ˆÓ ÙÔ˘. ∫·Ù’ fiÓÔÌ· Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ӷ ıˆÚÂ›Ù·È Ô ·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ fiψÓ, ÛÙËÓ
Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· fï˜ Ù· ‰È¿ÊÔÚ· ÊÚ·ÁÎÈο ÎÚ¿ÙË
‹Ù·Ó ·fi ÙÔ 1216 ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ·. Ÿ¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó

Û˘ÓÂ‹ ÛÙȘ ¯ÚËÌ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ÚÔ˜ ÙÔÓ
·ÓÒÙ·ÙÔ ¿Ú¯ÔÓÙ·, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ¤ÛÙÂÏÓ·Ó Ô‡Ù ÙËÓ ÔÊÂÈÏfiÌÂÓË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ·, fiˆ˜ ‹Ù·Ó ˘Ô¯Úˆ̤ӷ Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ˘˜ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÈÎÔ‡˜ ıÂÛÌÔ‡˜.
∞Ó ÙÔ ¤Î·Ó·Ó ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜, ΢ڛˆ˜ ·fi ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·,
‹Ù·Ó ·fi ·‚ÚÔÊÚÔÛ‡ÓË Î·È ÁÈ· Û˘ÁÁÂÓÈÎÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜
Î·È fi¯È ÁÈ· Ó· ÂÎÏËÚÒÛÔ˘Ó ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ô˘
›¯·Ó Û˘ÌʈӋÛÂÈ.
ΔÔ ÊÚ·ÁÎÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ÏÔÈfiÓ, ‰È·Ï‡ıËΠÙfiÙ Û ‰È¿ÊÔÚ˜ ËÁÂÌÔӛ˜, ÙȘ Ôԛ˜ ÌÔÚԇ̠ˆÛÙfiÛÔ Ó·
ÂÓÙ¿ÍÔ˘Ì Û ٤ÛÛÂÚ· ΢ڛˆ˜ ÙÌ‹Ì·Ù·: ÛÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Ë ÔÔ›· Û‡ÓÙÔÌ· ÂÚÈÔÚ›ÛıËΠÌfiÓÔ ÛÙ· ÂÚ›¯ˆÚ· Ù˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜, ÛÙÔ
ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ Ù˘ ∞¯·˝·˜, Ô˘ Û˘Ó‰ÂfiÙ·Ó Ì ÔÏÏÔ‡˜
ÙÚfiÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ Î·È Ù˘ £‹‚·˜,
ÙˆÓ ™·ÏÒÓˆÓ, Ù˘ μÔ‰ÔÓ›Ù˙·˜ Î·È Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜, ÛÙÔ
‰Ô˘Î¿ÙÔ Ù˘ ¡¿ÍÔ˘ Ì ÙÔ˘˜ ˘ÔÙÂÏ›˜ ÙÔ˘ Î·È ÛÙÔ˘˜
∂ÓÂÙÔ‡˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ Î·È Ù˘ ∫Ú‹Ù˘. ¢ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ
Â‰Ò ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ÁÈ·Ù›, fiˆ˜ ÚÔ›·ÌÂ, ·˘Ùfi Û‡ÓÙÔÌ· ‰È·Ï‡ıËÎÂ. ∞ÏÏ¿, ·Ó ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ
ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ Î·Ù·ÎÂÚÌ·ÙÈṲ̂ÓÔ, Ô‡Ù ÔÈ
ŒÏÏËÓ˜ ‹Ù·Ó Âӈ̤ÓÔÈ. À‹Ú¯·Ó ‰‡Ô ÂÏÏËÓÈο ÎÚ¿ÙË
ÛÙËÓ ∞Û›·, Ù· ‚·Û›ÏÂÈ· Ù˘ ¡›Î·È·˜ Î·È Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, Î·È ¤Ó· ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ∏›ÚÔ˘
‹ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜. Δ· ÙÚ›· ·˘Ù¿ ÂÏÏËÓÈο ÎÚ¿ÙË fi¯È ÌfiÓÔ
‹Ù·Ó ¯ˆÚÈṲ̂ӷ ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÔÌfiÓÔÈ· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜.
∏ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ÏÔÈfiÓ, ÙfiÙ ‹Ù·Ó ‰È·ÈÚÂ̤ÓË Û ÂÙ¿
΢ڛˆ˜ ÔÏÈÙÈο ÙÌ‹Ì·Ù·. √ ηٷÎÂÚÌ·ÙÈÛÌfi˜ ·˘Ùfi˜
ÎÚ¿ÙËÛ ·fi ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔ˘˜ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜
Ù˘ ¡›Î·È·˜, ‰ËÏ·‰‹ ·fi ÙÔ 1216 ¤ˆ˜ ÙÔ 1261. ∞ÏÏ¿
‰ÂÓ Â›Ì·ÛÙ ·Ó·ÁηṲ̂ÓÔÈ Ó· ÂÎı¤ÛÔ˘Ì ¯ˆÚÈÛÙ¿ ÙËÓ
ÈÛÙÔÚ›· ηıÂÓfi˜ ·fi Ù· ÂÙ¿ ÂΛӷ ÎÚ¿ÙË. ŸÛ· ·ÊÔÚÔ‡Ó ÛÙ· ÎÚ¿ÙË ·˘Ù¿, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, ÌÔÚÔ‡Ó Ó· Û˘ÁÎÂʷϷȈıÔ‡Ó Û ÙÚ›·
ÙÌ‹Ì·Ù·: ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ Ù˘ ¡›Î·È·˜ Î·È ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ÙˆÓ ÊÚ·ÁÎÈÎÒÓ ËÁÂÌÔÓÈÒÓ ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ,
Î·È ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ¿ÌÂÛ˘ Î·È ¤ÌÌÂÛ˘ ÂÓÂÙÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÛÙ· ÓËÛÈ¿. °È· ÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ· ‰ÂÓ ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì Ì ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ Ô‡Ù ÙÒÚ· Ô‡ÙÂ Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ·,
ÁÈ·Ù› ÙÔ ÌÈÎÚfi ÂΛÓÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ ‰ÂÓ Â›¯Â η̛· Û¯¤ÛË ÌÂ
ÙÔÓ ˘fiÏÔÈÔ ÎfiÛÌÔ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ∞ÛÊ·ÏÒ˜ ›ӷÈ
¯Ú‹ÛÈÌÔ Ó· ÈÛÙÔÚËı› ͯˆÚÈÛÙ¿, ‰ÂÓ Â›Ó·È fï˜ ··Ú·›ÙËÙÔ Ó· Û˘ÌÂÚÈÏËÊı› ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ·Ê‹ÁËÛË ÂÎÂ›ÓˆÓ Î˘Ú›ˆ˜ ÙˆÓ ÂÚÈÂÙÂÈÒÓ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ Ô˘ Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙËÓ ·Ó·‚›ˆÛ‹ ÙÔ˘.

ºˆÙÔÁÚ·Ê›·
ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜ ÙÔ˘
∂Ù·˘ÚÁ›Ô˘
ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË.
√ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜
∂ÚÚ›ÎÔ˜ ¿ÊËÛÂ
ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÙÔ˘
ÓÔ‹ ÛÙËÓ fiÏË
ÛÙȘ 11 πÔ˘Ó›Ô˘
1216, ‰ËÏËÙËÚÈ·Ṳ̂ÓÔ˜ Ì¿ÏÏÔÓ
·fi ÙÔ §ÔÌ‚·Ú‰fi
ÎfiÌË μÈ·Ó‰Ú¿ÙÂ.
VLAS2000/
SHUTTERSTOCK

[74]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ· Ï·ÙÈÓÈο ÎÚ¿ÙË ÌÂÙ¿
∏ ¢′ ™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›·, Ë ÔÔ›· ¤ÏËÍ ÌÂ
ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
·fi ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, ·ÔÙÂÏ› ¤Ó· ·fi
Ù· ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÙÔ˘
ªÂÛ·›ˆÓ·. ΔËÓ ÙÚ·ÁÈ΋ ÌÔ›Ú· Ù˘
fiÏ˘ Î·È ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Ù˘

ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ Ô μ˘˙·ÓÙÈÓfi˜ ÈÛÙÔÚÈÎfi˜
¡È΋ٷ˜ ÈÓÈ¿Ù˘ ÛÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘
ÃÚÔÓÈ΋ ¢È‹ÁËÛȘ. πÛÙÔÚÈΤ˜ Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜
Î·È Î·Ù·ÁÚ·Ê‹ ÙˆÓ ÁÂÁÔÓfiÙˆÓ ÙÔ˘
1204 ¤¯Ô˘ÌÂ Î·È ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙˆÓ
·ÓÙÈ¿ÏˆÓ, ηıÒ˜ Ô ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔ˜ ηÈ

¯ÚÔÓÈÎÔÁÚ¿ÊÔ˜ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜
μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ÛÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘
ΔÔ ÃÚÔÓÈÎfi Ù˘ ÕψÛ˘ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ηٷÁ›ÓÂÙ·È Ì ÙË
ÏÂÙÔÌÂÚ‹ ÂÚÈÁÚ·Ê‹ Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘
Ô˘ ÂÎÙ›ÓÂÙ·È ·fi ÙËÓ ÚÔÂÙÔÈÌ·Û›·

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [75]

ÙË ¢′ ™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›· (1204)
Ù˘ ÛÙ·˘ÚÔÊÔÚ›·˜ ̤¯ÚÈ Î·È Ù· ÚÒÙ·
¯ÚfiÓÈ· Ù˘ Ï·ÙÈÓÈ΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜. ΔÔ
¤ÚÁÔ Û˘ÌÏËÚÒÓÂÈ Û ·ÚÎÂÙ¿ ÛËÌ›·
·˘Ùfi ÙÔ˘ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˘ ηÈ
ÈÛÙÔÚÈÔÁÚ¿ÊÔ˘ ¡È΋ٷ ÈÓÈ¿ÙË, Ë
·ÚÈ· ‰ËÏ·‰‹ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ËÁ‹, ·Ó ηÈ

·ÚÎÂÙ¤˜ ÊÔÚ¤˜ Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜
ÌÔÈ¿˙ÂÈ Ó· ÌÂÚÔÏËÙ› ÛÙËÓ
ÚÔÛ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Ó· ‰ÈηÈÔÏÔÁ‹ÛÂÈ ÙË
‚¿Ú‚·ÚË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ ÙˆÓ
ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚˆÓ. Δ· ¿ÌÂÛ·
·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ù˘ ÛÙ·˘ÚÔÊÔÚ›·˜

∏ Ô‰fi˜ ÙˆÓ πÔÙÒÓ
ÛÙË ƒfi‰Ô,
Ô˘ Ï·ÈÛÈÒÓÂÙ·È ·fi
Ù· ˆÚ·ÈfiÙÂÚ· ‰ËÌÔÙÈο
ÎÙ›ÚÈ· ÙÔ˘ ∫ÔÏÏ·Î›Ô˘.
GEORGE GREEN/
SHUTTERSTOCK

[76]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Û˘Ó›ÛÙ·ÓÙ·È ÛÙËÓ Î·Ù¿ÚÚ¢ÛË ÌÈ·˜
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ô˘ ‰ÈÂΉÈÎÔ‡Û ÙËÓ
ÚˆÙÔηı‰ڛ· ÛÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋
ÔÈÎÔ˘Ì¤ÓË Î·È ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÂÓfi˜
Ó¤Ô˘ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ Ï·ÙÈÓÈÎÒÓ Î·È
ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÎÚ·ÙÒÓ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘
ÓÔÙÈÔ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂˘ÚÒ˘ Î·È Ù˘
‚ÔÚÂÈÔ‰˘ÙÈ΋˜ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜. √È
‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘ ·ˆı‹ıËηÓ
ÛÙËÓ ÂÚÈʤÚÂÈ· Î·È ··ÈÙ‹ıËÎ·Ó ¤ÍÈ
ۯ‰fiÓ ‰ÂηÂٛ˜ ÁÈ· ÙËÓ
·Ó·Î·Ù¿ÏË„Ë Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘

Î·È ÙËÓ ·Ó·Û‡ÛÙ·ÛË Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ÙÔ 1261. ¶ÔχÙÈÌÔÈ
ıËÛ·˘ÚÔ›, ¤ÚÁ· Ù¤¯Ó˘, ÈÂÚ¿ ÎÂÈÌ‹ÏÈ·,
Ï›„·Ó· ·Á›ˆÓ, ¤Ú· ·fi ·˘Ù¿
Ô˘ ÏÂËÏ·Ù‹ıËÎ·Ó Î·È ·ÎÔÏÔ‡ıˆ˜
ηٷÛÙÚ¿ÊËηÓ, ÌÂٷʤÚıËηÓ
ÛÙË ¢‡ÛË. ∏ ÛÔ‚·ÚfiÙÂÚË fï˜
Û˘Ó¤ÂÈ· ¤ÁÎÂÈÙ·È ÛÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜
fiÙÈ Ë ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ∞Ó·ÙÔÏ‹
·ÔÌ·ÎÚ‡ÓıËÎÂ ÁÈ· ¿ÓÙ· ·fi ÙË
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ¢‡ÛË Î·È ··ÍÈÒıËÎÂ
οı ÌÂÏÏÔÓÙÈ΋ ÚÔÛ¿ıÂÈ·

ÚÔÛ¤ÁÁÈÛ˘ ÙˆÓ ‰‡Ô ·˘ÙÒÓ ÎfiÛ̈Ó.
√È ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔÈ ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘
ÔÏÈÔÚΛ·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
›¯·Ó ‹‰Ë Û˘ÌʈӋÛÂÈ ÁÈ· ÙË ‰È·ÓÔÌ‹
ÙˆÓ Â‰·ÊÒÓ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ô˘
ı· ηٷÎÙÔ‡Û·Ó. ªÂ ÙË Û˘Ìʈӛ·
·˘Ù‹, Ô˘ ·ÔÙ¤ÏÂÛ ÙË ‚¿ÛË Ù˘
Partitio terrarum Imperii Romaniae,
ÔÈ Î·Ù·ÎÙËÙ¤˜ Û˘ÁÎÚfiÙËÛ·Ó Ï·ÙÈÓÈο
ÎÚ¿ÙË Î·È ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó·
ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ÙÔ˘˜
ıÂÛÌÔ‡˜ Î·È ÙȘ ·ÓÙÈÏ‹„ÂȘ Ù˘

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [77]

ÊÂÔ˘‰·Ú¯È΋˜ ¢‡Û˘. ™ÙË Ï·ÙÈÓÈ΋
ηٿÎÙËÛË ÔÈ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› Úfi‚·Ï·Ó ÙȘ
‰ÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ÂȉÈÒÍÂȘ ηÈ
‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó ÂÛٛ˜ ·ÓÙ›ÛÙ·Û˘ ÌÂ
ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· Û ‚˘˙·ÓÙÈÓ¿ ‰¿ÊË
Ô˘ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ¤ÛÂÈ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ
ηٷÎÙËÙÒÓ ÙÚÈÒÓ ÎÚ·ÙÒÓ – Ù˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜, Ù˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜ ηÈ
ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘ Ù˘ ∏›ÚÔ˘. ∂Λ
Ù¤ıËÎ·Ó Î·È ÔÈ ÚÔ¸Ôı¤ÛÂȘ ÁÈ· ÙËÓ
·ÔηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜.

§·ÙÈÓÈο ÎÚ¿ÙË
∫∂¡Δƒπ∫∏
∫∞π ∞¡∞Δ√§π∫∏ ™Δ∂ƒ∂∞
∂§§∞¢∞
TÔ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi ¤‰·ÊÔ˜ ¯ˆÚ›ÛÙËΠÛÂ
¤ÍÈ ÎÏ‹ÚÔ˘˜, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ‰‡Ô
·Ó‹Î·Ó ÛÙÔ˘˜ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔ˘˜, ‰‡Ô
ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Î·È ‰‡Ô ÛÙÔ
μ˘˙·ÓÙÈÓfi ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·. ™Ù·‰È·Î¿ Ô
ÂÏÏËÓÈÎfi˜ ¯ÒÚÔ˜ ηٷÎÙ‹ıËΠ·fi
ÙÔ˘˜ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔ˘˜ Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜

ÙÔÓ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ ªÔÌÊÂÚÚ·ÙÈÎfi.
√ÚÈṲ̂ӷ ·fi Ù· ÎÚ¿ÙË ·˘Ù¿ ‹Ù·Ó
‚Ú·¯‡‚È·, ÂÓÒ ¿ÏÏ· ›¯·Ó
ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ‰È¿ÚÎÂÈ·.
Δ√ ¢√À∫∞Δ√
Δø¡ ∞£∏¡ø¡
™ÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ ∂ÏÏ¿‰·, Ë ∞ÙÙÈ΋, Ë
μÔȈٛ·, Ù· ª¤Á·Ú· Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔ
ÕÚÁÔ˜ Î·È ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛ·Ó
‰Ô˘Î¿ÙÔ Ì ¤‰Ú· ÙËÓ ∞ı‹Ó·.
√ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ªÔÌÊÂÚÚ·ÙÈÎfi˜
η٤Ϸ‚ ϛÁÔ ÌÂÙ¿ ÙÔ 1204 ÙËÓ
∞ı‹Ó· Î·È ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ÂȉfiıËÎ·Ó ÛÂ
ÌÈ· ¿Ó¢ ÚÔËÁÔ˘Ì¤ÓÔ˘
Ï·Ê˘Ú·ÁÒÁËÛË ÙˆÓ ÌÓËÌ›ˆÓ Î·È ÙˆÓ
ÈÂÚÒÓ ÎÂÈÌËÏ›ˆÓ Ù˘ fiÏ˘.
§ÂËÏ¿ÙËÛ·Ó ÙËÓ ∞ÎÚfiÔÏË, Û‡ÏËÛ·Ó
ÙÔ Ó·fi Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜ Ù˘
∞ıËÓÈÒÙÈÛÛ·˜ ÛÙÔÓ ¶·ÚıÂÓÒÓ· ηÈ
η٤ÛÙÚ„·Ó ÙË ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË Ì ٷ
ÔχÙÈÌ· ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· Ô˘ ›¯Â
Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ Ô ÏfiÁÈÔ˜ ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘
ªÈ¯·‹Ï ÈÓÈ¿Ù˘. √ BÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜
·Ú·¯ÒÚËÛÂ ÙËÓ ∞ı‹Ó· ÌÂ Ù·
ª¤Á·Ú· ÛÙÔÓ ÈfiÙË Ù˘
μÔ˘ÚÁÔ˘Ó‰›·˜ ŸıˆÓ· ÓÙ Ϸ ƒÔ˜.
∏ ‰˘Ó·ÛÙ›· ÙˆÓ ¡Ù Ϸ ƒÔ˜
ËÁÂÌfiÓ¢Û ̤¯ÚÈ ÙÔ 1308.
√È ºÚ¿ÁÎÔÈ ÓÈ΋ıËÎ·Ó ÙÔ 1311 ·fi
ÙÔ˘˜ ∫·Ù·Ï·ÓÔ‡˜ ÛÙË Ì¿¯Ë Ù˘
∫ˆ·˝‰·˜, ÔfiÙ ÔÈ ∫·Ù·Ï·ÓÔ› ¤ÁÈÓ·Ó
·ÚÈÔÈ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ Î·È Ù˘ £‹‚·˜
̤¯ÚÈ ÙÔ 1388. ΔfiÙ ÙËÓ ∞ı‹Ó·
η٤Ϸ‚Â Ô ºÏˆÚÂÓÙÈÓfi˜ ÙÚ·Â˙›Ù˘
Î·È Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙ˘ ¡¤ÚÈÔ˜ ∞ÙÛ·ÁÈfiÏÈ.
√ Ô›ÎÔ˜ ∞ÙÛ·ÁÈfiÏÈ Â›¯Â ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·
̤¯ÚÈ ÙÔ 1456, ‰ËÏ·‰‹ ̤¯ÚÈ ÙËÓ
ηٿÏË„Ë ÙÔ˘ ‰Ô˘Î¿ÙÔ˘ ·fi ÙÔ˘˜
√ıˆÌ·ÓÔ‡˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜.
∂Àμ√π∞
∏ ∂‡‚ÔÈ·, Ë ÔÔ›· ÙÔ˘˜ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡˜
¯ÚfiÓÔ˘˜ ‹Ù·Ó ÁÓˆÛÙ‹ Ì ÙËÓ
ÔÓÔÌ·Û›· Negroponte,
·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎÂ, Û‡Ìʈӷ Î·È Ì ÙË
Û˘Óı‹ÎË ‰È·ÓÔÌ‹˜ ÙˆÓ Â‰·ÊÒÓ Ù˘
μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, ÛÙÔ
§·Ù›ÓÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢
μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ ªÔÌÊÂÚÚ·ÙÈÎfi, Ô˘ ÙË
ÌÂÙ·‚›‚·Û ÙÔ 1205 Û ÙÚÂȘ

ΔÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙÔ˘
∞ÎÚÔÎÔÚ›ÓıÔ˘,
ΤÓÙÚÔ Ù˘
ËÁÂÌÔÓ›·˜
Ù˘ ∞¯·˝·˜.
ANATOLIJS LAICANS/
SHUTTERSTOCK

[78]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ ¶·Ï¿ÙÈ
ÙÔ˘ ªÂÁ¿ÏÔ˘
ª·Á›ÛÙÚÔ˘
Â›Ó·È ÎÙ›ÛÌ·
ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·
Ô˘ ηٷÛ΢¿ÛÙËΠ·fi ÙÔ˘˜
πˆ·ÓÓ›Ù˜
πfiÙ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
ηÙ›¯·Ó ÙË ƒfi‰Ô
·fi ÙÔ 1309
¤ˆ˜ ÙÔ 1522, ÛÙË
ı¤ÛË ·Ï·ÈfiÙÂÚ˘
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
·ÎÚfiÔÏ˘
ÙÔ˘ 7Ô˘ ·ÈÒÓ·.
CORBIS/APEIRON

‚·ÚfiÓÔ˘˜ ·fi ÙË μÂÚfiÓ· Ù˘ πÙ·Ï›·˜.
∫‡ÚÈÔ˜ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ ¤ÁÈÓ ÙÔ 1208 Ô
¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ‚·ÚfiÓÔ˘˜, Ô
Ravano dalle Carceri, Ô ÔÔ›Ô˜, ÁÈ· Ó·
·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋
·ÔÌfiÓˆÛË ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ ÙÔ˘ ÌÂÙ¿ ÙËÓ
ÂÌÏÔ΋ ÙÔ˘ ÛÙÔ Î›ÓËÌ· ÙˆÓ Â˘ÁÂÓÒÓ
ÛÙ·ÛÈ·ÛÙÒÓ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ηٿ
ÙÔ˘ §·Ù›ÓÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Û˘Ó‹„ ÙÔ 1209
Û˘Óı‹ÎË Û˘ÌÌ·¯›·˜ Ì ÙË μÂÓÂÙ›·. ªÂ
·˘Ù‹ Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·ÔÎÙÔ‡ÛÂ
ÛËÌ·ÓÙÈο ÂÌÔÚÈο ÚÔÓfiÌÈ· ηÈ
ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ÛÙÔ ÓËÛ›. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·
‰ÈÔÚ›ÛÙËÎÂ Ô ÚÒÙÔ˜ ∂ÓÂÙfi˜ ‚¿ÈÏÔ˜
(·ÓÙÈÚfiÛˆÔ˜) ÛÙÔ ÓËÛ›. ªÂÙ¿ ÙÔ
ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ Ravano dalle Carceri,
ÙÔ 1216, Ô ÙfiÙ ∂ÓÂÙfi˜ ‚¿ÈÏÔ˜
Pietro Barbo ·ÚÂÓ¤‚Ë ÛÙË ‰È·Ì¿¯Ë
ÙˆÓ Û˘ÁÁÂÓÒÓ Ô˘ ‰ÈÂΉÈÎÔ‡Û·Ó
ÙËÓ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿ ÙÔ˘, ÌÔÈÚ¿˙ÔÓÙ·˜
ÙÔ ÓËÛ› Û ¤ÍÈ Ì¤ÚË (ÂÎÙËÌfiÚÈ·),
Î·È ¤ÁÈÓÂ, ÛÙ·‰È·Î¿, Ô Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi˜
‰ÈÔÈÎËÙ‹˜ ÙÔ˘.
∏ Â›ÛËÌË Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜
ÂÂÎÙ¿ıËΠÚÔԉ¢ÙÈο ÛÂ
ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·. ΔÔ 1342 Ë
μÂÓÂÙ›· ·ÁfiÚ·Û ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙˆÓ
∞ÚÌ¤ÓˆÓ Î·È ÙÔ 1365 ÙËÓ ∫¿Ú˘ÛÙÔ.
ªÂ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ÎÏËÚÔÓfiÌÔ˘ ÙÔ˘
ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ ÙÚÈÙËÌÔÚ›Ô˘ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜,
ÙÔ 1390 ÙÔ ÓËÛ› ÂÚÈ‹ÏıÂ ÂÍ
ÔÏÔÎÏ‹ÚÔ˘ ÛÙË μÂÓÂÙ›·, ÒÛÔ˘ ÙÔ
1470 ηٷϋÊıËΠ·fi ÙÔ˘˜
√ıˆÌ·ÓÔ‡˜.
¶∂§√¶√¡¡∏™√™ –
∏°∂ª√¡π∞ Δ∏™ ∞Ã∞´∞™
™‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ¤ÁÁÚ·ÊÔ Ù˘ partitio,
ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ ÕÚÁÔ˜,
ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ Î·È ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ Ô˘ ›¯Â
ÛÊÂÙÂÚÈÛÙ› Ô §¤ÔÓÙ·˜ ™ÁÔ˘Úfi˜, ›¯Â
·Ô‰Ôı› ÛÙË μÂÓÂÙ›·. Δ· Ú¿ÁÌ·Ù·
fï˜ ÂÍÂÏ›¯ıËÎ·Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈο Î·È Ô
°Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ Ì·˙› ÌÂ
ÙÔ Ê›ÏÔ ÙÔ˘, °Ô˘ÏȤÏÌÔ ™·ÌÏ›ÙË,
·ÊÔ‡ ‹Ú·Ó ÙËÓ ¿‰ÂÈ· ·fi ÙÔÓ
μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ ªÔÌÊÂÚÚ·ÙÙÈÎfi, η٤Ϸ‚·Ó
Û ۇÓÙÔÌÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÙȘ
΢ÚÈfiÙÂÚ˜ fiÏÂȘ Ù˘

¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓÙ·˜
ÙÔ 1205 ÙÔÓ ˘Ú‹Ó· ÙÔ˘ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ˘
Ù˘ ∞¯·˝·˜.
ΔÔ 1209 Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ™·ÌÏ›Ù˘
Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË °·ÏÏ›· ÁÈ· ‰ÈÂΉ›ÎËÛË
οÔÈ·˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿˜, ·‚›ˆÛ ηÈ
ÙËÓ ËÁÂÛ›· ÙÔ˘ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ˘ ·Ó¤Ï·‚Â
Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ ∞′ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜,
Ô ÔÔ›Ô˜ ÚÔ¯ÒÚËÛÂ, fiˆ˜
ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÙ·È ÛÙÔ ÃÚÔÓÈÎfi ÙÔ˘
ªÔÚ¤ˆ˜, ÛÙË ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋ ÔÚÁ¿ÓˆÛË
ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙËÌ¤ÓˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ.
™Ù·‰È·Î¿ η٤Ϸ‚ ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ, ÙËÓ
∫fiÚÈÓıÔ (ÙËÓ ÔÔ›· ˘ÂÚ¿ÛÈ˙ Ô
§¤ÔÓÙ·˜ ™ÁÔ˘Úfi˜, Ô˘ ·˘ÙÔÎÙfiÓËÛÂ),
ÙÔ ÕÚÁÔ˜ Î·È ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›·, ηÈ
¤ÁÈÓ «Î·Ù·ÎÙËÙÈÎÒ ‰ÈηÈÒÌ·ÙÈ»
ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ∞fi ÙÔ
1205 ¤ˆ˜ ÙÔ 1278 ÂÈÎÚ¿ÙËÛÂ Ô Ô›ÎÔ˜
ÙˆÓ μÈÏ·ډԢ›ÓˆÓ Î·È ÙÔ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ
ÁÓÒÚÈÛ ÙË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·ÎÌ‹ ÙÔ˘.
™˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ, ÙÔÓ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô ∞′
(1209-1228) ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘,
°Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μ′ (1228-1246), Î·È ÛÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘, °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜
μ′ (1246-1278).
ΔÔ 1278 Ë Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÂÚÈ‹Ïı ÛÙÔÓ
·Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi Ô›ÎÔ (Anjou) Ù˘
¡Â¿ÔÏ˘, ·ÏÏ¿ ̤¯ÚÈ ÙÔ 1318
΢‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó ·fiÁÔÓÔÈ ÙˆÓ
μÈÏ·ډԢ›ÓˆÓ. √È ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ
ËÁÂÌfiÓ˜ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó Ó·
·ÓÙÈÛÙ·ıÔ‡Ó ÛÙȘ ȤÛÂȘ ÙˆÓ
μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ Î·È ¤ˆ˜ ÙÔ 1432 ÔÏfiÎÏËÚË
Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙȘ
‚ÂÓÂÙÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ Ù˘ ªÂıÒÓ˘, Ù˘
∫ÔÚÒÓ˘, ÙÔ˘ ¡·˘Ï›Ô˘ Î·È ÙÔ˘
ÕÚÁÔ˘˜, ¤Ú·Û ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ
μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘ ÙÔ˘
ªÔÚ¤ˆ˜. ŸÌˆ˜, Î·È ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ ÙÔ˘
ªÔÚ¤ˆ˜ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÙËÓ Ù‡¯Ë Ù˘
˘fiÏÔÈ˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, fiÙ·Ó ÙÔ 1460
ηٷϋÊıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÌÂÙ¿ η٤Ϸ‚·Ó Î·È ÙȘ
ÂÓÂÙÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ.
Δ√ ¢√À∫∞Δ√
Δ√À ∞π°∞π√À
∏ μÂÓÂÙ›· ›¯Â ·fi Ôχ ÓˆÚ›˜
ÂΉËÏÒÛÂÈ ÙÔ ÂӉȷʤÚÔÓ Ù˘ ÁÈ· ÙËÓ
¢ڇÙÂÚË ÂÚÈÔ¯‹ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘, ÌÂ

ÛÎÔfi ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· Ó·˘ÙÈÎÒÓ
‚¿ÛÂˆÓ ÁÈ· ÙË ‰ÈÂÍ·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘
ı·Ï¿ÛÛÈÔ˘ ÂÌÔÚ›Ô˘ Ù˘. Δ· ÓËÛÈ¿
ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ›¯·Ó ÌÔÈÚ·ÛÙ› Û‡Ìʈӷ
ÌÂ ÙËÓ partitio ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ §·Ù›ÓÔ
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ (§‹ÌÓÔ˜,
™Î‡ÚÔ˜, ÛԘ, ™¿ÌÔ˜, ∫ˆ˜,
™·ÌÔıÚ¿ÎË Î·È Δ‹ÓÔ˜), ÛÙÔ˘˜
ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔ˘˜ (¢ˆ‰ÂοÓËÛ·, ÂÎÙfi˜
·fi ÙË ƒfi‰Ô, ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜
ÙˆÓ ∫˘ÎÏ¿‰ˆÓ Î·È ÙˆÓ ™ÔÚ¿‰ˆÓ) ηÈ
ÛÙË μÂÓÂÙ›· (ÕÓ‰ÚÔ˜, ∞›ÁÈÓ·,
™·Ï·Ì›Ó·), ·ÏÏ¿ Ë Î·Ù¿ÎÙËÛ‹ ÙÔ˘˜
‰ÂÓ Â›¯Â ÔÏÔÎÏËÚˆı›. ∏ μÂÓÂÙ›·
¤‰ÈÓ ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Û ˘ËÎfiÔ˘˜ Ù˘
Ó· ΢ÚȇÛÔ˘Ó Ù· ÓËÛÈ¿
ηٷ‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯ÈÎfi Ù¤ÏÔ˜
ÛÙÔ §·Ù›ÓÔ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·.
™ÙËÓ ÚfiÛÎÏËÛË ·˘Ù‹ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜
·ÓÙ·ÔÎÚ›ıËÎÂ Ô ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎfi˜
ª¿ÚÎÔ˜ ™·ÓÔ‡‰Ô˜, ·ÓÈ„Èfi˜ ÙÔ˘ ‰fiÁË
Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ∂ÚÚ›ÎÔ˘ ¢¿Ó‰ÔÏÔ˘, Ô˘
η٤Ϸ‚ ٷ ÓËÛÈ¿ ¡¿ÍÔ, ¶¿ÚÔ,
∞ÓÙ›·ÚÔ, ª‹ÏÔ, ÿÔ, ∫‡ıÓÔ, ∞ÌÔÚÁfi
∫›ÌˆÏÔ, ™›ÊÓÔ, ™›ÎÈÓÔ, ºÔϤÁ·Ó‰ÚÔ
Î·È ™‡ÚÔ. ∞˘Ù¿ ÔÚÁ·ÓÒıËÎ·Ó ÛÂ
‰Ô˘Î¿ÙÔ Ì ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙË ¡¿ÍÔ,
ÂÓÒ Ô ™·ÓÔ‡‰Ô˜ ¤Ï·‚ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘
‰Ô‡Î· Ù˘ ¡¿ÍÔ˘ ‹ ÙÔ˘
∞Ú¯ÈÂÏ¿ÁÔ˘˜.
√ ª¿ÚÎÔ˜ ™·ÓÔ‡‰Ô˜ Í·Ó¿¯ÙÈÛ ÙË
¯ÒÚ· Ù˘ ¡¿ÍÔ˘ Û‡Ìʈӷ Ì ٷ
ÌÂ۷ȈÓÈο ÚfiÙ˘·, ·Ó‹ÁÂÈÚÂ
οÛÙÚÔ Î·È Ô¯‡ÚˆÛ ÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ Ù˘
fiÏ˘. ÿ‰Ú˘Û ÛÙË ¡¿ÍÔ Ï·ÙÈÓÈ΋
·Ú¯ÈÂÈÛÎÔ‹, ·ÏÏ¿ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ
ÊÈÏÂχıÂÚË ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÔÏÈÙÈ΋
ÛÙËÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Ó· ·ÔʇÁÂÈ
ÙËÓ fi͢ÓÛË ÙˆÓ Û¯¤ÛÂˆÓ ÙˆÓ ‰‡Ô
ıÚËÛ΢ÙÈÎÒÓ ÎÔÈÓÔًوÓ. ∂Ê¿ÚÌÔÛÂ
ÛÙ· ÓËÛÈ¿ ÙˆÓ ∫˘ÎÏ¿‰ˆÓ ÙÔ
ÊÂÔ˘‰·ÏÈÎfi Û‡ÛÙËÌ·, ¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÙȘ
ÎÙ‹ÛÂȘ ÛÂ Ê¤Ô˘‰·, Ù· ÔÔ›· ÌÔ›Ú·ÛÂ
Û ¢˘ÙÈÎÔ‡˜ ÂÔ›ÎÔ˘˜ Ì ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ·
ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ Î·È ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋
˘ËÚÂÛ›·.
∏ ‰˘Ó·ÛÙ›· Ô˘ ›‰Ú˘ÛÂ Ô ª¿ÚÎÔ˜
™·ÓÔ‡‰Ô˜ ‰È‹ÚÎÂÛ ¤ˆ˜ ÙÔ 1383,
ÔfiÙ ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË ÙÔ˘ ‰Ô˘Î¿ÙÔ˘
·Ó¤Ï·‚Â Ë ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· ÙˆÓ ∫Ú›ÛˆÓ.

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [79]

§fiÁˆ Ù˘ ÛËÌ·ÓÙÈ΋˜
ÁˆÛÙÚ·ÙËÁÈ΋˜ ÙÔ˘ Û¯¤Û˘ ÙÔ
‰Ô˘Î¿ÙÔ Ì‹Î ÛÙÔ ÛÙfi¯·ÛÙÚÔ
ÔÏÏÒÓ ‰˘Ó¿ÌˆÓ: ÙˆÓ μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ,
ÙˆÓ °ÂÓÔ˘·ÙÒÓ, ÙˆÓ ∫·Ù·Ï·ÓÒÓ, ηÈ
΢ڛˆ˜ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ΔÔ‡ÚΈÓ, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ ÙÔ 1566 ·¤ÎÙËÛ·Ó ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô
ÙÔ˘ ‰Ô˘Î¿ÙÔ˘. ¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ÔÈ
√ıˆÌ·ÓÔ› ·Ú·¯ÒÚËÛ·Ó Û ·ÚÎÂÙ¿
·fi ·˘Ù¿ ÚÔÓÔÌÈ·Îfi ηıÂÛÙÒ˜, ÙÔ
ÔÔ›Ô Û˘Ó¤‚·Ï ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙˆÓ
ÎÔÈÓÔÙÈÎÒÓ ÙÔ˘˜ ıÂÛÌÒÓ.
ƒ√¢√™
ΔÔ ÓËÛ› Ù˘ ƒfi‰Ô˘ ·Ú¤ÌÂÈÓ ÛÙËÓ
Ô˘Û›· ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ ·fi ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÙÔ 1204 ̤¯ÚÈ
ÙËÓ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛ‹ Ù˘ ÙÔ 1261 ηÈ
ÌfiÓÔ Î·Ù¿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙Â
ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
Ù˘ ¡›Î·È·˜. Œˆ˜ ÙÔ 1309 Ô˘
¤Ú·Û ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ ÈÔÙÒÓ
‰ÈÔÈÎÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜
·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ˘˜ ‹ ۯ‰fiÓ
·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜, Û˘Ó‹ıˆ˜
°ÂÓÔ˘¿Ù˜. ΔÔ Δ¿ÁÌ· ÙˆÓ πˆ·ÓÓÈÙÒÓ
πÔÙÒÓ È‰Ú‡ıËΠÙÔÓ 11Ô ·ÈÒÓ· ÁÈ·
ıÚËÛ΢ÙÈÎÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ ÛÙËÓ ·Ú¯‹,
Ô˘ ÏfiÁˆ ÙˆÓ ÛÙ·˘ÚÔÊÔÚÈÒÓ
·¤ÎÙËÛ·Ó Î·È ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋
˘fiÛÙ·ÛË. ªÂ ÙËÓ ÂÁηٿÛÙ·ÛË ÙˆÓ
ÈÔÙÒÓ ÛÙË ƒfi‰Ô ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËΠ¤Ó·
Ó¤Ô ÎÚ¿ÙÔ˜, ÛÙÔ ÔÔ›Ô ÛÙ·‰È·Î¿
ÚÔÛ·ÚÙ‹ıËÎ·Ó Î·È Ù· Á‡Úˆ ÓËÛÈ¿ –
¡›Û˘ÚÔ˜, Δ‹ÏÔ˜, ™‡ÌË, ∫ˆ˜, §¤ÚÔ˜,
∫¿Ï˘ÌÓÔ˜. Δ· ̤ÏË ÙÔ˘ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜
ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi fiϘ ÙȘ ηıÔÏÈΤ˜
¯ÒÚ˜ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ Î·È ‹Ù·Ó
¯ˆÚÈṲ̂ӷ Û ÂÙ¿ ÂıÓÈΤ˜ ÔÌ¿‰Â˜:
¶ÚÔ‚ËÁΛ·˜, ø‚¤ÚÓ˘, °·ÏÏ›·˜,
πÙ·Ï›·˜, °ÂÚÌ·Ó›·˜, ∞ÁÁÏ›·˜ ηÈ
πÛ·Ó›·˜. ΔË ‰ÈÔ›ÎËÛË ÙÔ˘ Ó¤Ô˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ·ÛÎÔ‡ÛÂ Ô ªÂÁ¿ÏÔ˜
ª¿ÁÈÛÙÚÔ˜, Ô˘ ›¯Â ÈÛfi‚È· ıËÙ›·.
™Ù· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ı¤Ì·Ù· ¤ÎÔ„·Ó
ÙÔ˘˜ ‰ÂÛÌÔ‡˜ Ì ÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô Î·È
·Ó·ÁÓÒÚÈ˙·Ó ÙËÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ËÁÂÛ›·
ÙÔ˘ ¿·. ªÂ ÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë ÙÔ˘
ÓËÛÈÔ‡ ÙÔ 1522 ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜
fiÛÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ÈfiÙ˜ ÛÒıËηÓ
ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÛÙË ª¿ÏÙ·.

[80]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [81]

∫ƒ∏Δ∏
∏ Ù‡¯Ë Ù˘ ∫Ú‹Ù˘, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘
ÚÔÓÔÌȷ΋˜ ÁˆÁÚ·ÊÈ΋˜ Ù˘ ı¤Û˘
ÛÙÔ ÛÙ·˘ÚÔ‰ÚfiÌÈ ÙˆÓ ÌÂ۷ȈÓÈÎÒÓ
ÂÌÔÚÈÎÒÓ ‰ÚfïÓ, Û˘Ó‰¤ıËΠ̠ÙË
Ì·ÎÚ·›ˆÓË Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜, ÛÙË
‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÔÔ›·˜ ÛËÌÂÈÒıËΠÛÙÔ
ÓËÛ› ·ÍÈfiÏÔÁË ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ηÈ
ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·. ∞˘Ùfi ›¯Â
ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙË Û‡˙¢ÍË ‰‡Ô
ÂÙÂÚÔÁÂÓÒÓ ÔÏÈÙÈÛÌÒÓ Î·È ÙË
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· Ó¤ˆÓ ÛÙ·ıÌÒÓ ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·
ÙˆÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙˆÓ Ù¯ÓÒÓ.
∏ ∫Ú‹ÙË Â›¯Â ¿„ÂÈ Ó· ·ÔÙÂÏ› ÙÌ‹Ì·
Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ÚÈÓ
ÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë Ù˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›·˜ ·fi
ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, ηıÒ˜ ›¯Â
·Ú·¯ˆÚËı› ·fi ÙÔÓ ∞ϤÍÈÔ ∞′
ÕÁÁÂÏÔ ÛÙÔÓ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ ªÔÌÊÂÚÚ·ÙÈÎfi
Ì ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ÙËÓ ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈÛË Ù˘
‚Ô‹ıÂÈ·˜ ÙˆÓ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚˆÓ.
√ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ fï˜ Û˘ÓÔÌÔÏfiÁËÛ ÙÔ
1204 Ì˘ÛÙÈ΋ Û˘Óı‹ÎË Ì ÙÔ˘˜
∂ÓÂÙÔ‡˜, ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÂίÒÚËÛ ÙÔ
ÓËÛ› ¤Ó·ÓÙÈ ¯ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡ ÔÛÔ‡. ∫·ıÒ˜
̤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ ›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ÔÈ
°ÂÓÔ˘¿Ù˜ ÙÔ 1206, ·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ
fiÏÂÌÔ˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ ‰‡Ô ‰˘Ó¿ÌÂȘ
Ì ÙÂÏÈ΋ ÂÈÎÚ¿ÙËÛË Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ÙÔ
1211. ∏ ÂÓÂÙÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·
‰È·ÙËÚ‹ıËΠÛÙÔ ÓËÛ› ¤ˆ˜ ÙÔ 1669.
∏ μÂÓÂÙ›· ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋
ÙˆÓ ÂÔÈÎÈÛÌÒÓ ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó·
ÂÓÈÛ¯‡ÛÂÈ ÙÔ Ï·ÙÈÓÈÎfi ÛÙÔȯ›Ô. ∏ ÁË
‰Ë̇ÙËÎÂ Î·È ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÛÙÔ˘˜
§·Ù›ÓÔ˘˜ ÊÂÔ˘‰¿Ú¯Â˜ Î·È ÛÙËÓ
∂ÎÎÏËÛ›·. ∂ÎÙfi˜ ·fi ÙÔ Ã¿Ó‰·Î·
(ÛËÌÂÚÈÓfi ∏Ú¿ÎÏÂÈÔ) Î·È ÌÈ·
ÂÎÙÂٷ̤ÓË ˙ÒÓË Á‡Úˆ ÙÔ˘ Ô˘
ÂÚÈ‹Ïı ÛÙËÓ ¿ÌÂÛË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÙˆÓ
∂ÓÂÙÒÓ, ÙÔ ˘fiÏÔÈÔ ÓËÛ› ‰È·ÈÚ¤ıËÎÂ
Û ¤ÍÈ ÙÌ‹Ì·Ù·, Ù· «ÛÂÍÙ¤ÚÈ·», Î·È ÛÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ· Û ٤ÛÛÂÚ· ‰È·ÌÂÚ›ÛÌ·Ù·, Ù·
ÔÔ›· ·ÓÙÈÛÙÔÈ¯Ô‡Ó ÛÙÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ
ÛËÌÂÚÈÓÔ‡˜ ÓÔÌÔ‡˜. √È ∂ÓÂÙÔ›
Û˘Ó¿ÓÙËÛ·Ó ÛÙ· Û¯¤‰È¿ ÙÔ˘˜ ÙËÓ
·ÓÙ›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ ÏËı˘ÛÌÔ‡, Ô˘
Û˘ÛÂÈÚÒıËΠÁ‡Úˆ ·fi ÙȘ ÌÂÁ¿Ï˜
‚˘˙·ÓÙÈÓ¤˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ. ∏ ÚÒÙË
ÛÙ¿ÛË ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜, ÁÓˆÛÙ‹
Ì ÙÔ fiÓÔÌ· Ù˘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ ÙˆÓ

∞ÁÈÔÛÙÂÊ·ÓÈÙÒÓ, ÛËÌÂÈÒıËΠÙÔ 1211.
∫·ÙfiÈÓ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó Î·È ¿ÏϘ
ÛÙ¿ÛÂȘ, Ì ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ÂΛÓË ÙÔ˘
∞ÏÂ͛Ԣ ∫·ÏϤÚÁË (1282-1299). ∞Ó Î·È
ÌÂÙ¿ ÙÔ 1366 Ù· ÂÓÂÙÈο ¤ÁÁÚ·Ê· ‰ÂÓ
·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È È· ÛÙȘ Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂȘ
ÌÂٷ͇ ∂ÓÂÙÒÓ Î·È ∫ÚËÙÒÓ, Ù·
Â·Ó·ÛÙ·ÙÈο ÎÈÓ‹Ì·Ù· Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó ÁÈ·
·ÚÎÂÙfi ‰È¿ÛÙËÌ·, ÒÛÔ˘ ÔÈ ‰‡Ô
‰˘Ó¿ÌÂȘ ηÙfiÚıˆÛ·Ó Ó· Û˘Ì‚ÈÒÛÔ˘Ó
ÂÈÚËÓÈο.
∂¶Δ∞¡∏™∞
Δ· ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘ πÔÓ›Ô˘ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÎÔÈÓ‹
ÌÔ›Ú·. ª¤¯ÚÈ Ó· ·ÔÎÙ‹ÛÔ˘Ó ÔÏÈÙÈ΋
Î·È ÎÔÈÓˆÓÈ΋ ÂÓfiÙËÙ· ¯¿ÚË ÛÙËÓ
ÂÓÂÙÈ΋ ÔÚÁ¿ÓˆÛË, ÁÓÒÚÈÛ·Ó ÙÔ
ηı¤Ó· ¤Ó·Ó ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜
ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˘˜.
∫∂ƒ∫Àƒ∞
ΔËÓ Î·Ù¤Ï·‚ ϛÁÔ ÚÈÓ ÙË ¢′
™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›· Ô °ÂÓÔ˘¿Ù˘ ÂÈÚ·Ù‹˜
§¤ÔÓÙ·˜ μÂÙÂÚ¿ÓÔ, ηıÒ˜ Ë ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹
ÂÍÔ˘Û›· ÛÙÔ ÓËÛ› ‹Ù·Ó ۯ‰fiÓ
·Ó‡·ÚÎÙË ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎfi, ÔÏÈÙÈÎfi
Î·È ÔÈÎÔÓÔÌÈÎfi ÙÔ̤·. ªÂÙ¿ fï˜ ÙËÓ
Î·Ù¿Ï˘ÛË Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ·fi ÙÔ˘˜
ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔ˘˜ ÙÔ ÓËÛ› ·Ó‹ÎÂ, ‚¿ÛÂÈ
Û˘Ìʈӛ·˜, ÛÙË μÂÓÂÙ›· – ÙÔ 1207
΢ڛ¢Û ÙÔ ÓËÛ› Î·È ·Ó¤ıÂÛ Û ‰¤Î·
¢·ÙÚ›‰Â˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ì ÙËÓ
ÂÓÙÔÏ‹ Ó· ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘Ó Ó·
ÂÊ·ÚÌfi˙Ô˘Ó ÙÔ˘˜ ıÂÛÌÔ‡˜ Ô˘ ›Û¯˘·Ó
ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ÂÔ¯‹˜.
∏ ÚÒÙË ÂÚ›Ô‰Ô˜ Ù˘ ÂÓÂÙÔÎÚ·Ù›·˜
ÎÚ¿ÙËÛ ÂÚ›Ô˘ Ì›· ‰ÂηÂÙ›·, ÒÛÔ˘
ÙÔ 1214 Ô ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ∏›ÚÔ˘,
ªÈ¯·‹Ï ∞′ ¢Ô‡Î·˜, ÛÙ¤ÚËÛ ·fi ÙÔ˘˜
∂ÓÂÙÔ‡˜ ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Î·È ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ.
∏ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ΢ÚÈ·Ú¯›· ηٷÚÁ‹ıËΠÙÔ
1258, fiÙ·Ó ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠˆ˜ Úԛη
ÛÙÔÓ ª·ÌÊÚ¤‰Ô, ÁÈÔ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘
™ÈÎÂÏ›·˜. ªÂ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘
ª·ÌÊÚ¤‰Ô˘ ÙÔ ÓËÛ› ÂÚÈ‹Ïı ÛÙÔ˘˜
∞Ó‰ÂÁ·˘Ô‡˜ ·fi ÙÔ 1267 ¤ˆ˜ ÙÔ
1386. √ ∫¿ÚÔÏÔ˜ ∞′ Ô ∞Ӊ¢·Áfi˜
ıˆÚÔ‡Û fiÙÈ ÙÔ ÓËÛ› ‹Ù·Ó
ÛÙÚ·ÙËÁÈ΋˜ ÛËÌ·Û›·˜ ÏfiÁˆ
ÁˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ı¤Û˘. ™ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ·

Ù˘ ·Ó‰Â˘·ÁÈ΋˜ ÂÚÈfi‰Ô˘ Ë ∫¤Ú΢ڷ
ÂÚÈ‹Ïı ÛÙË ÛÊ·›Ú· Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ Ù˘ ¡¿ÔÏ˘ Î·È Ù˘
™ÈÎÂÏ›·˜. ∏ μÂÓÂÙ›·, ¤¯ÔÓÙ·˜ ÂÌÔÚÈο
Î·È ÛÙÚ·ÙËÁÈο Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÛÙËÓ
∫¤Ú΢ڷ Î·È ÂÎÌÂÙ·ÏÏ¢fiÌÂÓË ÙËÓ
·Ó·ÛÊ¿ÏÂÈ· Ô˘ ›¯Â ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËı›
ÛÙÔ˘˜ Ôϛ٘, ÚfiÛÊÂÚ ÙËÓ
ÚÔÛÙ·Û›· Ô˘ ˙ËÙÔ‡Û·Ó ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ
ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ Î·È ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ fiÏ· Ù·
ÚÔÓfiÌÈ· Ô˘ ÙÔ˘˜ ›¯·Ó ‰Ôı›
·fi ÙÔ˘˜ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜. ∏ ÂÓÂÙÈ΋
΢ÚÈ·Ú¯›· ÛÙÔ ÓËÛ› ‰È·ÙËÚ‹ıËΠ¤ˆ˜
ÙËÓ Î·Ù¿Ï˘ÛË ÙÔ˘ ÂÓÂÙÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
(1797).
∫∂º∞§√¡π∞,
∑∞∫À¡£√™, π£∞∫∏
∏ ÚÒÙË ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›· ÛÙ· ÓËÛÈ¿
·˘Ù¿ Û˘Ó‰¤ÂÙ·È Ì ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘
·Ú¯ÈÂÈÚ·Ù‹ ª·ÚÁ·Ú›ÙË, Ë
‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ›ӷÈ
Û˘Ó˘Ê·Ṳ̂ÓË Ì ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘
°Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ μ′, ¡ÔÚÌ·Ó‰Ô‡ ‚·ÛÈÏÈ¿
Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜. ø˜ ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ÁÈ· ÙȘ
˘ËÚÂۛ˜ ÙÔ˘ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔ‡
ÚfiÛÊÂÚ ÙȘ ÓÔÚÌ·Ó‰ÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ÛÙÔ
πfiÓÈÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÂȉÚÔÌ‹ ÙÔ˘ 1185
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ‚˘˙·ÓÙÈÓÒÓ Â‰·ÊÒÓ.
ŒÂÈÙ· ·fi ‰¤Î· ¯ÚfiÓÈ·, ÙÔ 1195 Ù·
ÓËÛÈ¿ ¤Ú·Û·Ó ÛÙËÓ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· √ÚÛ›ÓÈ,
Ô˘ η٤Ϸ‚ ÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ· Î·È ÙËÓ
◊ÂÈÚÔ ·ÔÎÙÒÓÙ·˜ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘
‰ÂÛfiÙË. √ πˆ¿ÓÓ˘ ∞′ √ÚÛ›ÓÈ
·Ó·Î·›ÓÈÛ ÙÔ Ó·fi Ù˘
¶·ÚËÁÔÚ‹ÙÈÛÛ·˜ ÛÙËÓ ÕÚÙ· ηÈ
·Ú‹ÁÁÂÈÏ ÙË ÌÂÙ·ÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ √Ì‹ÚÔ˘
Û ·Ï‹ ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ·. ªÂÙ¿ ÙÔ
ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, ÙÔ 1335, Ù· ÓËÛÈ¿
ηٷϋÊıËÎ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ∞Ó‰ÂÁ·˘Ô‡˜,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ˆ˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜ Ù·
›¯·Ó ¤ˆ˜ ÙfiÙ ÛÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘˜.
∏ ·Ó‰ÂÁ·˘È΋ ηÙÔ¯‹ ÎÚ¿ÙËÛ ̤¯ÚÈ
ÙÔ 1357, ÔfiÙÂ Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ·˘Ù‹
ÂÚÈÔ¯‹ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÛÙËÓ ÈÙ·ÏÈ΋
ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· ÙˆÓ ΔfiÎÎˆÓ (Tocchi), Ô˘
‰È·Ù‹ÚËÛ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ¿Óˆ ·fi ¤Ó·Ó
·ÈÒÓ· Î·È ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈÛ ÙËÓ ÂÓfiÙËÙ· ÛÙË
‰ÈÔ›ÎËÛË ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ·˘ÙÒÓ ÓËÛÈÒÓ ÙÔ˘
πÔÓ›Ô˘. ∏ ‰‡Ó·ÌË Ù˘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ ÙˆÓ
ΔfiÎÎˆÓ ¤ÊÙ·Û ÛÙÔ ·ÔÎÔڇʈ̿

ΔÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ
ºÔÚÙ¤Ù˙·
ÛÙÔ ƒ¤ı˘ÌÓÔ,
‚ÂÓÂÙÈ΋
·ÎÚfiÔÏË
Ù˘ fiÏ˘
Ô˘ ¿Ú¯ÈÛ ӷ
ηٷÛ΢¿˙ÂÙ·È
ÙÔ 1573.
ZOLTAN NOVAK/
SHUTTERSTOCK

[82]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·Ú·¯ˆÚÒÓÙ·˜ ÛÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜
‰È¿ÊÔÚ· ÚÔÓfiÌÈ·, ÂÓÒ Ô §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˜
°′ (1448-1481), ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ Ù˘
‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ÙˆÓ ΔfiÎΈÓ, Â·Ó¤ÊÂÚÂ
ÙÔÓ ÔÚıfi‰ÔÍÔ ÂÈÛÎÔÈÎfi ıÚfiÓÔ Ù˘
∫ÂÊ·ÏÔÓÈ¿˜ Ô˘ ›¯Â ηٷÚÁËı› ·fi
ÙÔ˘˜ √ÚÛ›ÓÈ.
∏ μÂÓÂÙ›· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¢¯·ÚÈÛÙË̤ÓË
Ì ÙËÓ ·˘Í·ÓfiÌÂÓË ÂÈÚÚÔ‹ ÙˆÓ
ΔfiÎΈÓ. ∏ Î·Ù¿Ï˘ÛË ÙÔ˘ ‰Ô˘Î¿ÙÔ˘
ÙˆÓ ΔfiÎÎˆÓ ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜
(1479) ¤‰ˆÛ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· ÛÙË
μÂÓÂÙ›· Ó· ·Ú¤Ì‚ÂÈ ·ÔÊ·ÛÈÛÙÈο
ÛÙÔ πfiÓÈÔ. ªÂ ÙË Û˘Óı‹ÎË ÙÔ˘ 1484
ηÙfiÚıˆÛ ӷ ·ÔÛ¿ÛÂÈ ÙË ∑¿Î˘ÓıÔ
Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ 1500, ÙËÓ ∫ÂÊ·ÏÔÓÈ¿
Î·È ÙËÓ πı¿ÎË.
μ∞™π§∂π√ ∫À¶ƒ√À
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ∞ÁÁÏ›·˜ ƒÈ¯¿Ú‰Ô˜

ΔÔ ∫¿ÛÙÚÔ ÙÔ˘ ∫ÔÏÔÛÛÈÔ‡
·Ú¯Èο ¯Ù›ÛÙËΠÙÔ 1210 ·fi
ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜,
ηٷÛÙÚ¿ÊËΠ·fi ÙÔ˘˜
°ÂÓÔ˘¿Ù˜ ÁÈ· Ó· ¯ÙÈÛÙ›
Í·Ó¿ ÙÔ 1454. μÚ›ÛÎÂÙ·È Ï›ÁÔ
¤Íˆ ·fi ÙËÓ fiÏË Ù˘
§ÂÌÂÛÔ‡ Î·È Â›¯Â ÌÂÁ¿ÏË
ÛÙÚ·ÙËÁÈ΋ ÛËÌ·Û›· ÁÈ· ÙÔÓ
¤ÏÂÁ¯Ô ÔÏfiÎÏËÚ˘ Ù˘
ÂÚÈÔ¯‹˜.
PETER GUTTMAN/CORBIS/APEIRON

Ù˘ ÙÔ 15Ô ·ÈÒÓ· Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë
·fi ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ ∞′ ΔfiÎÎÔ ÙˆÓ
πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ (1411) Î·È Ù˘ ÕÚÙ·˜ (1416).
∞˘Ùfi˜ ¤Ï·‚ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË
·fi ÙÔ μ˘˙·ÓÙÈÓfi ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
ª·ÓÔ˘‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ Î·È Û˘Ó¤¯ÈÛ ÙË
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ·Ú¿‰ÔÛË. Œ¯ÔÓÙ·˜ ˆ˜
¤‰Ú· ¿ÏÏÔÙ ٷ ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘ πÔÓ›Ô˘ ηÈ
¿ÏÏÔÙ ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÛÙË ™ÙÂÚ¿, Ë
‰˘Ó·ÛÙ›· ÙˆÓ TfiÎÎˆÓ Âȯ›ÚËÛ ӷ
ÚÔÛÂÙ·ÈÚÈÛÙ› ÙÔ˘˜ ÏËı˘ÛÌÔ‡˜,

§ÂÔÓÙfiηډԘ ›¯Â ηٷϿ‚ÂÈ ÙËÓ
∫‡ÚÔ ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ °
°′
™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›·˜ ÙÔ 1191. ΔËÓ
·Ú·¯ÒÚËÛ fï˜ ÙÔ 1197 ÛÙÔÓ
ÚÒËÓ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÙÔ˘ Ï·ÙÈÓÈÎÔ‡ ‚·ÛÈÏ›Ԣ
ÙˆÓ πÂÚÔÛÔÏ‡ÌˆÓ °Î˘ ÓÙ §Ô˘˙ÈÓÈ¿Ó Î·È
ÙÔ ÓËÛ› ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÙËΠˆ˜ ‚·Û›ÏÂÈÔ,
Ô˘ ·ԉ›¯ıËΠÙÔ Ì·ÎÚÔ‚ÈfiÙÂÚÔ ·fi
ÙȘ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚˆÓ.
∏ ‰˘Ó·ÛÙ›· ÙˆÓ §Ô˘˙ÈÓÈ¿Ó ‚·Û›Ï„Â
ÛÙÔ ÓËÛ› ÁÈ· 300 ¯ÚfiÓÈ·. Δ· ΢Úȷο
‰¿ÊË ¯ˆÚ›ÛÙËÎ·Ó ÛÂ Ê¤Ô˘‰· Î·È Ô
·ÁÚÔÙÈÎfi˜ ÏËı˘ÛÌfi˜ Û ٿÍÂȘ.
∏ Ï·ÙÈÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ÛÊÂÙÂÚ›ÛÙËΠÙËÓ
ÂÚÈÔ˘Û›· Ù˘ ÔÚıfi‰Ô͢ Î·È Â¤‚·ÏÂ
§·Ù›ÓÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ ÛÙÔ˘˜
ÂÈÛÎÔÈÎÔ‡˜ ıÚfiÓÔ˘˜. ™ÙȘ ·Ú¿ÏÔÁ˜
·ÍÈÒÛÂȘ ÙÔ˘ Ï·ÙÈÓÈÎÔ‡ ÎÏ‹ÚÔ˘, fiˆ˜
Ô fiÚÎÔ˜ ˘ÔÙ·Á‹˜ ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÔÈ ∫‡ÚÈÔÈ
Â›ÛÎÔÔÈ ˘Ô¯ÚÂÒÓÔÓÙ·Ó Ó· ‰ÒÛÔ˘Ó
ÛÙÔ §·Ù›ÓÔ Â›ÛÎÔÔ, ·ÓÙȉÚÔ‡Û·Ó ÌÂ
ÂÍÂÁ¤ÚÛÂȘ Û˘Ì·Ú¿ÛÙ·Û˘ Ù· Ï·˚ο
ÛÙÚÒÌ·Ù·. ΔÔ 1489 ÔÈ μÂÓÂÙÔ›
·Ó¿ÁÎ·Û·Ó ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‚·Û›ÏÈÛÛ·
Ù˘ ∫‡ÚÔ˘ ∞ÈηÙÂÚ›ÓË ∫ÔÚÓ¿ÚÔ Ó·
·Ú·ÈÙËı› Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ·Ú·‰ÒÛÂÈ ÙÔ
ÓËÛ›. √È ∂ÓÂÙÔ› ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ·Ó Û ·˘Ùfi
¯ˆÚ›˜ Ó· ÚÔ‚Ô‡Ó Û ·ÏÏ·Á¤˜ ÛÂ
ıÚËÛ΢ÙÈÎfi ‹ ÎÔÈÓˆÓÈÎfi Â›‰Ô,
̤¯ÚÈ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ ·fi
ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÙÔ 1571.

∏ ºƒ∞°∫√∫ƒ∞Δπ∞ [83]

Δ∞ §∞Δπ¡π∫∞ ∫ƒ∞Δ∏ ª∂Δ∞ Δ∏¡ ¢′ ™Δ∞Àƒ√º√ƒπ∞

Ã∞ƒΔ∂™/4

[84]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™
∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™

Ë
¿ÓÔ‰Ô˜
Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
Ù˘ ¡›Î·È·˜
ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ §·Ù›ÓÔ˘
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∂ÚÚ›ÎÔ˘,
Ù· ÂÏÏËÓÈο ÎÚ¿ÙË ¤Ú·Û·Ó
ÛÙËÓ ·ÓÙÂ›ıÂÛË. ∞Ú¯Èο ÙÔÓ
ÚÒÙÔ ÏfiÁÔ ÛÙÔÓ fiÏÂÌÔ Î·Ù¿
ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ Â›¯Â Ë ◊ÂÈÚÔ˜,
·ÏÏ¿ ÙÂÏÈο Ë ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·
Ù˘ ¡›Î·È·˜ ·ԉ›¯ıËÎÂ
ÙÔ ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi ÂÏÏËÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜.
™Ù·‰È·Î¿ ÂÂÎÙ¿ıËΠÛÙ·
μ·ÏοÓÈ· Î·È Î˘ÚÈ¿Ú¯ËÛÂ
ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÂÓÒ ÙÔ 1261
Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ªÈ¯·‹Ï ∏′
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ·Ó·Î·Ù¤Ï·‚Â
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [85]

ÕÔ„Ë Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Û ›Ó·Î· ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ·.

SCALA

[86]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·Ú·ÎÌ‹ ÙÔ˘ ÊÚ·ÁÎÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜

ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË

∂¶∂π¢∏ √ ∂ƒƒπ∫√™ ¶∂£∞¡∂ ∞Δ∂∫¡√™,

ÔÚ›ÛÙËΠ·fi ÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ÊÚ·ÁÎÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘ Ô Á·ÌÚfi˜ ÙÔ˘
¶¤ÙÚÔ˜ ∫Ô˘ÚÙÂÓ·›, ÂÁÁÔÓfi˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ °·ÏÏ›·˜
§Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˘ ÙÔ˘ ¶·¯‡. √ Ó¤Ô˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÛÙ¤ÊıËΠÛÙË ƒÒÌË ·fi ÙÔÓ ¿· Î·È ÂÈ·ڈÛ ÙȘ Û˘Ì‚¿ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ·¤Ï¢Û Ì ÂÓÂÙÈΤ˜ Á·Ï¤Ú˜ ·fi ÙÔ ªÚ›ÓÙÂ˙È Ì 160 ÈfiÙ˜ Î·È 5.500 ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ Î·È ı¤ÏËÛ ӷ ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ, Ô˘ ÚÔ
ÔÏ›ÁÔ˘ ÙÔ Â›¯Â ΢ÚȇÛÂÈ ·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Ô ‰ÂÛfiÙ˘
£Âfi‰ˆÚÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜. ∏ Âȯ›ÚËÛË ·¤Ù˘¯Â Î·È Ô
Ó¤Ô˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Û˘Ó¤¯ÈÛ ÙËÓ ÔÚ›· ÙÔ˘ Â˙fi˜ ÚÔ˜ ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ™ÙËÓ ∞Ï‚·Ó›· fï˜ ¯Ù˘‹ıËÎÂ
·fi ÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ, ¤¯·Û fiÏÔ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi, ÙÔÓ ÂÍÔÏÈÛÌfi Î·È ÙȘ ÚÔÌ‹ıÂȤ˜ ÙÔ˘, ÂÓÒ ÛÎÔÙÒıËÎÂ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜
ÛÙË Ì¿¯Ë. ŒÙÛÈ ‰ÈËÁÂ›Ù·È Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô ∞ÎÚÔÔÏ›Ù˘17,
ÁÈ·Ù› ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ÈÛ¯˘Ú›˙ÔÓÙ·È fiÙÈ Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ Ó›ÎËÛÂ
ÙÔÓ ¶¤ÙÚÔ Ì ÚÔ‰ÔÛ›·. ™˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ, ÙÔ˘ ÚfiÙÂÈÓÂ
Û˘Ó¿ÓÙËÛË, ÙÔÓ ¯Ù‡ËÛ ·ÈÊÓȉȷÛÙÈο, ÙÔÓ ¤È·ÛÂ
·È¯Ì¿ÏˆÙÔ Î·È ÙÂÏÈο ¤ı·Ó ·fi Ù· ÙÚ·‡Ì·Ù¿ ÙÔ˘
ÛÙËÓ ·È¯Ì·ÏˆÛ›·. ΔÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ ÂΛ ηٷÛÙÚ¿ÊËΠfiÏÔ˜ Ô ÊÚ·ÁÎÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜, ÛÎÔÙÒıËÎÂ Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ˜ Î·È ¯‹Ú„ ÁÈ· ¿ÏÏË ÌÈ·
ÊÔÚ¿ Ô ıÚfiÓÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÛÙÂÚ‹ıËÎÂ Î·È ÙË ‚Ô‹ıÂÈ·,
Ô˘ ›¯Â ÌÂÁ¿ÏË ·Ó¿ÁÎË. ∂Âȉ‹ ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ÓfiÌÈ˙·Ó fiÙÈ
˙Ô‡ÛÂ Ô ¶¤ÙÚÔ˜, ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ·ÓÙÈ‚·ÛÈÏ›· Ë Û‡˙˘Áfi˜
ÙÔ˘ °ÈÔÏ¿ÓÙ·, ¤¯ÔÓÙ·˜ ˆ˜ Û‡Ì‚Ô˘ÏÔ ÙÔÓ Conon de
Bethene, Ô ÔÔ›Ô˜ ÚÈÓ ·fi ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘
›¯Â ‰ÈÔÚÈÛı› Â›ÙÚÔÔ˜ Ù˘ ·Ú¯‹˜ Î·È ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi
ÙÔ˘˜ Ï›ÁÔ˘˜ ‹ÚˆÂ˜ Ô˘ ÚÈÓ ·fi 15 ¯ÚfiÓÈ· ›¯·Ó ηٷÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. ∞ÏÏ¿ ÙÔ 1219 Ë °ÈÔÏ¿ÓÙ· ¤ı·ÓÂ
Î·È ÙfiÙÂ, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â ϤÔÓ ·ÌÊÈ‚ÔÏ›· ÁÈ· ÙÔ
ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˘, ÎÚ›ıËΠ·Ó·Áη›Ô Ó· ÔÚÈÛı› Ó¤Ô˜
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜. °È· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠ·Ú-

Ϸ̤ÓÙÔ (ÎÔÈÓ‹ Û‡ÓÔ‰Ô˜) ÛÙË ƒ·È‰ÂÛÙfi ÛÙȘ 12 √ÎÙˆ‚Ú›Ô˘, Ô˘ ÂͤÏÂÍ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˘, Ô
ÔÔ›Ô˜ fï˜ ‰ÂÓ ‰¤¯ÙËΠÙÔ ·Í›ˆÌ· Î·È ÙÔ ·Ó¤Ï·‚ ÌÂ
ÌÂÁ¿ÏË ÚÔı˘Ì›· Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ƒÔ‚¤ÚÙÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜
‹Á ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÛÙ¤ÊıËΠ·fi ÙÔ
§·Ù›ÓÔ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÛÙȘ 25 ª·ÚÙ›Ô˘ 1221. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ
ÛÙ· ¤ÓÙ ¯ÚfiÓÈ· Ô˘ ÌÂÛÔÏ¿‚ËÛ·Ó ·fi ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘
∂ÚÚ›ÎÔ˘ Ë ÊÚ·ÁÎÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ›¯Â Á›ÓÂÈ ·ÎfiÌË ÈÔ ·Ó›Û¯˘ÚË ·fi ÚÈÓ. ŸÛÔ
Û˘ÓÂÙfi˜ Î·È ·Ó ‹Ù·Ó Ô Conon de Bethene, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â
ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ÌÂÁ¿ÏˆÛÂ Ë ·›ıÂÈ·
ÙˆÓ ˘ÔÙÂÏÒÓ, ÂÓÒ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó Ó· ·ÔÌ˘˙Ô‡Ó ·ÎfiÌ· Î·È ÙÔ˘˜ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘˜ fiÚÔ˘˜ ÙˆÓ Û˘ÌÌ¿¯ˆÓ ÙÔ˘˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ·Ó Î·È Ë ¿ÌÂÛË Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ÂÚÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·, ÛÙ·
ÂÚ›¯ˆÚ¿ Ù˘ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, Û ÌÂÚÈο ÓËÛÈ¿ ÎÔÓÙ¿
ÛÙËÓ ∞Û›· Î·È Û ϛÁ˜ ·ÛÈ·ÙÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ, ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ô ‰ÈÔÈÎËÙ‹˜ Ù˘ ÂÓÂÙÈ΋˜ ·ÔÈΛ·˜, Ô
π¿Îˆ‚Ô˜ ΔÈÂfiÏÔ˜, ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È Î·È
Ó· Â›Ó·È Ú¿ÁÌ·ÙÈ ‰ÂÛfiÙ˘ Î·È Û˘Ó¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. Ÿ,ÙÈ Â›¯Â ·Í›· ÛÙËÓ ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓË ÂΛÓË ÂÚÈʤÚÂÈ· ÙÔ Î·Ù›¯·Ó ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›. ∞˘ÙÔ› ·Ê·›ÚÂÛ·Ó ·fi ÙËÓ
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ·ÎfiÌË Î·È ÙÔ ÎÔÈÓfiÙ·ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ù˘
ÓÔÌÈÛÌ·ÙÔÎÔ›·˜ Î·È Ù˘ Â¤ÙÚ„·Ó Ó· Îfi‚ÂÈ ÌfiÓÔ
¯¿ÏÎÈÓ· ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·. ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
°ÂÚ‚·Û›Ô˘ ÙÔ 1219, ηٿÊÂÚ ӷ ÂÎÏÂÁ› Í·Ó¿ ‡·ÙÔ˜

¶›Ó·Î·˜ ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·, Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙÔ °¿ÏÏÔ
‚·ÛÈÏÈ¿ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ ™Δ′. ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘,
ÛÙÔ ıÚfiÓÔ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘ ·Ó¤‚ËÎÂ Ô ÂÁÁÔÓfi˜
ÙÔ˘ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˘ ™Δ′, ÙÔ˘ ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˘ ¶·¯‡, Ô
¶¤ÙÚÔ˜ ∫Ô˘ÚÙÂÓ·›.
WHITE IMAGES/SCALA

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [87]

[88]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ Ô ∂ÓÂÙfi˜ ª·Ùı·›Ô˜, Î·È ¤ÙÛÈ ¤ÁÈÓ·Ó ·ÓÙÔ‰‡Ó·ÌÔÈ. √ π¿Îˆ‚Ô˜ ΔÈÂfiÏÔ˜ ˘¤ÁÚ·ÊÂ Û˘Óı‹Î˜ ÂÈÚ‹Ó˘ Î·È ÂÌÔÚ›Ô˘ ÛÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘. ΔÔ 1219 ˘¤ÁÚ·„ ÌÂ
ÙÔÓ §¿ÛηÚË Î·È ÙÔ 1220 Ì ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ÙÔ˘ πÎÔÓ›Ô˘,
Î·È Ë ÊÚ·ÁÎÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, ı¤ÏÔÓÙ·˜ Î·È ÌË, ÙȘ
·ԉ¯fiÙ·Ó. ΔÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ Â›Ó·È fiÙÈ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ‰ÂÓ
‚ÂÏÙÈÒıËÎÂ, ·ÏÏ¿ ·ÂÓ·ÓÙ›·˜ ¯ÂÈÚÔÙ¤Ú„ Ì ÙÔÓ ÙÚ›ÙÔ
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÙÔÓ ƒÔ‚¤ÚÙÔ (1221-1228), Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó
¿ÛˆÙÔ˜, ·ÌfiÚʈÙÔ˜ Î·È ¿Ó·Ó‰ÚÔ˜. ∞ӤϷ‚ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜
ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ô˘ ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ‹Ù·Ó ÛÙËÓ
∂˘ÚÒË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÈÛ¯˘Úfi ·fi ÔÙ¤ Î·È ÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi ÂÏÏËÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜ ÛÙËÓ ∞Û›· ÂÚÈ‹ÏıÂ
ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ·ÓıÚÒÔ˘ ÈηÓfiÙÂÚÔ˘ ·fi ÙÔÓ §¿ÛηÚË.

∏ ‚·ÛÈÏ›· ÛÙË ¡›Î·È· §¿ÛηÚ˘ - μ·Ù¿Ù˙˘
∂›‰·Ì fiÙÈ Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ §¿ÛηÚ˘, ·ÊÔ‡ ·Ó·¯ÒÚËÛÂ
·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·Ù¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Î·È Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, ηÙfiÚıˆÛ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ
·Ú¯fiÓÙˆÓ Ô˘ ÙÔÓ ÂÚÈÛÙÔ›¯È˙·Ó Ó· ·Ó˘„ÒÛÂÈ ÛÙË
¡›Î·È· ÙË ÛËÌ·›· Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ Ì·˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
Î·È Ó· Û˘ÁÎÚÔÙ‹ÛÂÈ Á‡Úˆ ·fi ÙËÓ fiÏË ¤Ó· Ó¤Ô

ÔÚÌËÙ‹ÚÈÔ, ÙÔ ÔÔ›Ô, ·Ó Î·È Â›¯Â ÌÈÎÚ‹ ¤ÎÙ·ÛË, ‹Ù·Ó
Ôχ ÂÈΛӉ˘ÓÔ ÁÈ· ÙÔ˘˜ Ó¤Ô˘˜ ηٷÎÙËÙ¤˜, ÁÈ·Ù› ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ôχ ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ŸÌˆ˜ Ô
£Âfi‰ˆÚÔ˜ §¿ÛηÚ˘, Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
Î·È ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó ÁÂÓÓ·›ÔÈ ¿Ó‰Ú˜,
‰ÂÓ Î·ÙfiÚıˆÛ·Ó ÔÙ¤ Ó· ÓÈ΋ÛÔ˘Ó Û ̿¯Ë ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ÊÚfiÓÙÈÛ·Ó Ó· ÔÚÁ·ÓÒÛÔ˘Ó fiˆ˜
¿ÚÌÔ˙ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi Î·È ÁÈ·Ù› ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÚÈ„ÔÎÈÓ‰‡ÓÂ˘Û·Ó ÂΛ Ô˘ ‰ÂÓ ¤ÚÂÂ. ∂ÈϤÔÓ Ô §¿ÛηÚ˘
›¯Â ·fiÙÔÌÔ Î·È ÚÈ„ÔΛӉ˘ÓÔ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·, fiˆ˜ ·ԉ›¯ıËΠfiÙ·Ó ÌÔÓÔÌ¿¯ËÛ Ì ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ÙÔ˘ πÎÔÓ›Ô˘ Î·È fiÙ·Ó Ú›¯ıËΠ¯ˆÚ›˜ Ó· ÏÔÁ·ÚÈ¿ÛÂÈ Ù›ÔÙÂ
̤۷ ÛÙË ÛÙÚ·ÙÈ¿ ÙˆÓ ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓˆÓ Î·È È¿ÛÙËΠ·È¯Ì¿ÏˆÙÔ˜. ÕÏψÛÙÂ, Ô È‰Ú˘Ù‹˜ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ù˘
¡›Î·È·˜ ÂˆÊÂÏ‹ıËΠ̠ÂÈÙˉÂÈfiÙËÙ· ÚÒÙ· ·fi
ÙËÓ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÛÙË £Ú¿ÎË Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ·fi
ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛ·ÛÌÔ‡˜ Ô˘ ÚÔͤÓËÛ·Ó ÔÈ §ÔÌ‚·Ú‰Ô›
·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ÔÈ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó·
·Ó·¯·ÈÙ›ÛÂÈ Î¿ı Â¤ÎÙ·ÛË ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ ÛÙËÓ ∞Û›·
Î·È Ó· ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ Û ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ÛËÌ›·
¤Ú· ·fi ÙÔ μfiÛÔÚÔ. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ô §¿ÛηÚ˘ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ·ÚÎÂÙ¤˜ ·fi
ÙȘ fiÏÂȘ ÙÔ˘. ¶·Ú¿ÏÏËÏ· ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [89]

¶¤ÙÚÔ˘ ∫Ô˘ÚÙÂÓ·›, ª·Ú›·, Î·È ‹Úı Û ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ Ì ÙÔÓ ƒÔ‚¤ÚÙÔ, Ì ÛÎÔfi Ó· ÙÔ˘ ‰ÒÛÂÈ ÙË ‰È΋
ÙÔ˘ ÎfiÚË, ∂˘‰ÔÍ›·, Ì Úԛη οÔÈÔ ·ÍÈfiÏÔÁÔ ÙÌ‹Ì·
Ù˘ ·ÛÈ·ÙÈ΋˜ ¯ÒÚ·˜. ◊Ù·Ó ÏÔÈfiÓ ‰È·ÙÂıÂÈ̤ÓÔ˜ Ó·
˙‹ÛÂÈ ÂÈÚËÓÈο Ì ÙÔ Ó¤Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ,
·ÏÏ¿ ¤ı·Ó ͷÊÓÈο ÛÙËÓ ·ÎÌ‹ Ù˘ ËÏÈΛ·˜ ÙÔ˘, ηıÒ˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌË 50 ¯ÚÔÓÒÓ. ∫¿ÔÈÔÈ Ï¤Ó fiÙÈ Â›¯Â
¤Ó·Ó ·Ó‹ÏÈÎÔ ÁÈÔ, ÔÓfiÌ·ÙÈ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ, ¿ÏÏÔÈ fï˜
‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó Ù›ÔÙ ۯÂÙÈο, ÂÓÒ Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ °ÚËÁÔÚ¿˜18 ϤÂÈ Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈο: «¢ÂÓ Â›¯Â ηӤӷ ·ÁfiÚÈ».
ΔÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ ¿ÊËÛ ÙÔ ıÚfiÓÔ ÛÙÔÓ πˆ¿ÓÓË μ·Ù¿Ù˙Ë, Ô˘ ›¯Â ·ÓÙÚ¢Ù› ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ∂ÈÚ‹ÓË ÌÂÙ¿ ÙÔ
ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘ Û˘˙‡ÁÔ˘ Ù˘, ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘. √ μ·Ù¿Ù˙˘, Ô˘ ‹Ù·Ó Ôχ ÈÔ Û˘ÓÂÙfi˜ ηÈ
ÛÙ·ıÂÚfi˜ ·fi ÙÔÓ ÚÔοÙÔ¯fi ÙÔ˘, ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ηٷʤÚÂÈ Î·›ÚÈ· Ï‹ÁÌ·Ù· ÛÙÔ ÊÚ·ÁÎÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. √ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ °ÚËÁÔÚ¿˜ ·ÓÙÈ·Ú·ı¤ÙÂÈ Ì ÔÏÏ‹ ÏÂÙfiÙËÙ· ÙÔ˘˜ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú˜ ÙˆÓ ‰‡Ô
ÚÒÙˆÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙfiÚˆÓ Ù˘ ¡›Î·È·˜. «√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ £Âfi‰ˆÚÔ˜ §¿ÛηÚ˘ ‹Ù·Ó Ô͇ı˘ÌÔ˜, ÔÚÌËÙÈÎfi˜ Î·È ·ÛÙ·ı‹˜ Î·È ‰È·ÎÈÓ‰‡Ó¢Û Û ÔÏϤ˜ Ì¿¯Â˜. ∞ÓfiÚıˆÛÂ
ÔÏϤ˜ fiÏÂȘ Ì ˆÚ·Èfiٷ٘ ÔÈÎÔ‰Ô̤˜ Î·È Ù›¯Ë ηÈ
Ì ·˘Ù¿ ·Ó·¯·›ÙÈÛ ÙËÓ ÔÚÌ‹ ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ˆÛÙfiÛÔ Â¤‰ÂÈÍ ·ÓˆÚÈÌfiÙËÙ·. √ Á·ÌÚfi˜ fï˜
Î·È ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓ˘ ¢Ô‡Î·˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ÚÔÈÎÈṲ̂ÓÔ˜ Ì ۇÓÂÛË, ÛÙ·ıÂÚfiÙËÙ· ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· Î·È ÂÍ·›ÚÂÙÔ ‹ıÔ˜, ÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ Î·È ÎÔÛÌÔ‡Û ¿ÚÈÛÙ· ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·.
™‡ÓÙÔÌ· ¤‰ˆÛ Ôχ ηϿ ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ‰È·¯ÂÈÚÈ˙fiÌÂÓÔ˜ ÙȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ Î·È ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi... ¢ÂÓ
¤Ú·ÙÙ ٛÔÙ ¯ˆÚ›˜ Ó· ÙÔ ÛÎÂÊÙ› Î·È ‰ÂÓ ·ÌÂÏÔ‡ÛÂ
Ù›ÔÙ ÌÂÙ¿ ÙË ÛΤ„Ë. ŸÏ· Ù· ¤Î·Ó Ì ̤ÙÚÔ Î·È ÙËÓ
ÒÚ· Ô˘ ¤ÚÂÂ. ∞ÏÏ¿ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÈ Î·Ó›˜ fiÙÈ
Ë ÂÔ¯‹ ÂΛÓË ··ÈÙÔ‡Û ÙËÓ ÔÚÌ‹ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘, Î·È Ë ÂÔ¯‹ Ô˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÙË ÛÙ·ıÂÚfiÙËÙ·
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ πˆ¿ÓÓË».

∫·Ù¿Ï˘ÛË ÙÔ˘ ÊÚ·ÁÎÈÎÔ‡
‚·ÛÈÏ›Ԣ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË
ŸÙ·Ó ÏÔÈfiÓ ‚·Û›Ï¢ÛÂ Ô ƒÔ‚¤ÚÙÔ˜, Ë ÊÚ·ÁÎÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ·ÂÈÏÔ‡ÓÙ·Ó ÂÍ›ÛÔ˘ Î·È ÛÙËÓ ∞Û›· ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ΔÔ ÚÒÙÔ Î·›ÚÈÔ Ï‹ÁÌ· ÙÔ ˘¤ÛÙË ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË.
ΔÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ηÈ
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Â¤Ì‚·ÛË ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘ Ó· ‚Ú›ÛÎÂÙ·È
Û ·Ó·Ú¯›·. √ μÈ·Ó‰Ú¿Ù ÛÎÂÊÙfiÙ·Ó ¿ÓÙÔÙ ӷ ÙÔ
·Ú·‰ÒÛÂÈ ÛÙÔÓ °Ô˘ÏȤÏÌÔ ªÔÌÊÂÚÚ·ÙÈÎfi Î·È Ë ª·ÚÁ·Ú›Ù· ‰ÂÓ Â›¯Â Î·Ó¤Ó·Ó ÈÛ¯˘Úfi ÚÔÛÙ¿ÙË, fiÙ·Ó Í·ÊÓÈο
Ô ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ £Âfi‰ˆÚÔ˜, Ù· ÚÒÙ· ÛÙÚ·ÙȈ-

ÙÈο ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ·Ó·Ê¤Ú·Ì ‹‰Ë, «¿Ó‰Ú·˜
‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔ˜», ηٿ ÙÔÓ °ÚËÁÔÚ¿ «ÈηÓfi˜ Ó· ÂÈÓÔ‹ÛÂÈ
Ó¤· Ú¿ÁÌ·Ù· Î·È Ô˘ ‹ıÂÏ ¿ÓÙ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ·», ·ÊÔ‡
ÚԤϷÛ ·Ó·ÙÔÏÈο, ¤ÁÈÓ ‡ÎÔÏ· ·ÚÈÔ˜ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢. •ÂÎÈÓÒÓÙ·˜ ·fi ÂΛ ‚¿‰ÈÛ ̤ۈ Ù˘ ∑·ÁÔÚ¿˜
Î·È Î·Ù¤Ï·‚ fiÏË ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË,
ÙË ºÈÏÈÔ‡ÔÏË Î·È ÙË ÃÚÈÛÙÔ‡ÔÏË. ΔfiÙÂ, ·ÊÔ‡ ·¤‚·Ï ÙÔ ‰Â˘ÙÂÚ‡ÔÓ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË, ·˘ÙÔ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜, ÊfiÚÂÛ ÙËÓ ÔÚʇڷ Î·È Ù·
ÂÚ˘ıÚ¿ ¤‰ÈÏ·, Û˘ÁÎÚfiÙËÛ ‚·ÛÈÏÈ΋ ·˘Ï‹, ‰ÈfiÚÈÛ ‰ÂÛfiÙ˜, Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜, ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ˘˜ ηÈ
ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˘˜ Î·È ¤ÎÔ„Â ‰ÈÎfi ÙÔ˘ ÓfiÌÈÛÌ·. ™˘Ó¿ÓÙËÛ ‚¤‚·È· οÔÈ· ÌÈÎÚ‹ ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË, ÁÈ·Ù› Ô ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Ô ªÂÛÔÔÙ·Ì›Ù˘,
ıˆÚÒÓÙ·˜ fiÙÈ Ë ‚·ÛÈÏ›· Ù˘ ¡›Î·È·˜ ‹Ù·Ó Ë ÌfiÓË ÓfiÌÈÌË, ÂÂȉ‹ ÂΛ ‹Ù·Ó Ë ¤‰Ú· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, ·ÚÓ‹ıËÎÂ
Ó· ÙÔÓ ÛÙ¤„ÂÈ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·. ∞˘Ùfi˜ fï˜ ˘ÂÚÓ›ÎËÛ ÙË
‰˘ÛÎÔÏ›· Ì ÙË Û˘ÓËıÈṲ̂ÓË ÙfiÏÌË Î·È Ô͇ÙËÙ¿ ÙÔ˘,
ÂÍÔÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÙÔÓ ªÂÛÔÔÙ·Ì›ÙË. ΔÔÓ ¤ÛÙ„ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ô ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜
ıˆÚÔ‡Û ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ ·˘ÙÔΤʷÏÔ Î·È ·˘ÙfiÓÔÌÔ.
√ πˆ¿ÓÓ˘ μ·Ù¿Ù˙˘ ‰ÂÓ ı¤ÏËÛ ‹ ·‰˘Ó·ÙÔ‡Û ӷ ÎÈÓËı› ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘, ·ÏÏ¿ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ë Î·Ù¿Ï˘ÛË ÙÔ˘
‚·ÛÈÏ›Ԣ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ‹Ù·Ó ˙‹ÙËÌ· ˙ˆ‹˜ Î·È ı·Ó¿ÙÔ˘, Âȯ›ÚËÛ·Ó ÙÔ 1224 οÔÈ· ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ fiÏ˘ ÂΛӢ. ∫·Ù·ÙÚÔÒıËÎ·Ó fï˜ ÛÙËÓ
ÂÚÈÔ¯‹ ÙˆÓ ™ÂÚÚÒÓ Î·È Â¤ÛÙÚ„·Ó Î·Î‹Ó Î·ÎÒ˜.
ΔfiÙÂ Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ Ó· Â›Ó·È Ê›ÏÔ˜ Ì ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜ ÁÈ· Ó· ÌËÓ ÙÔ˘ οÓÔ˘Ó Î¿ÔÈ·
Â›ıÂÛË, ΢ڛ¢Û ÙË ªÔÛ˘ÓÔ‡ÔÏË, ÙËÓ •¿ÓıÂÈ·, ÙË
°Ú·ÙÛÈ·Ó‹ Î·È ÙËÓ ›‰È· ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË, ·fi ÙËÓ
ÔÔ›· ¤ÊÙ·ÛÂ, οÓÔÓÙ·˜ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÏÂËϷۛ˜ ηı’ Ô‰fiÓ,
̤¯ÚÈ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÙË μÈ˙‡Ë, fiÔ˘ Ó›ÎËÛÂ Î·È ¿ÏÈ ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. ∞ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÚÔ¯ÒÚËÛÂ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ, ÂÂȉ‹ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÛÙÚ·Ê› ‰˘ÙÈο,
ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÙÔÓ °Ô˘ÏȤÏÌÔ ªÔÌÊÂÚÚ·ÙÈÎfi, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔ ª¿ÚÙÈÔ ÙÔ˘ 1225 ¤Ú·Û Ì ÛÙÚ·Ùfi
·fi ÙËÓ πÙ·Ï›· ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· ÁÈ· Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ÁÈ· ÙÔ ÔÔ›Ô Úfi‚·ÏÏ ÙfiÛ˜
·ÍÈÒÛÂȘ. ¶¤ı·Ó fï˜ ÙÔ ™Â٤̂ÚÈÔ, ¯ˆÚ›˜ Ó· ηٷʤÚÂÈ Î¿ÙÈ ·ÍÈfiÏÔÁÔ. Δ· ÛÙÚ·Ù‡̷ٿ ÙÔ˘ Â¤ÛÙÚ„·Ó
ÛÙÔÓ ÙfiÔ ÙÔ˘˜, ÂÓÒ Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ ·Ú¤ÌÂÈÓ ·fiÏ˘ÙÔ˜
·ÚÈÔ˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ Î·È ·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ ‹Û˘¯Ô˘˜ ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ·Û¯ÔÏ‹ıËΠ̠ÙËÓ
Ô¯‡ÚˆÛË Ù˘ ‰Â‡ÙÂÚ˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û¿˜ ÙÔ˘, ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘, Î·È ÙËÓ ÂΉ›ˆÍË ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ ‰˘Ó·ÛÙÒÓ Ô˘ ηÙ›¯·Ó ·ÎfiÌË ÙË £ÂÛÛ·Ï›·.

Δ· ·Ú¯·›· Ù›¯Ë
Ù˘ ¡›Î·È·˜,
ÛËÌÂÚÈÓÔ‡ π˙Ó›Î
Ù˘ ΔÔ˘ÚΛ·˜.
√ £Âfi‰ˆÚÔ˜
§¿ÛηÚ˘,
·Ê‹ÓÔÓÙ·˜
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÌÂÙ¿
ÙËÓ ¿ÏˆÛË,
¤ÊÙ·Û ÛÙË
¡›Î·È·, fiÔ˘
‡„ˆÛ ÙË
ÛËÌ·›· Ù˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
Î·È ÂÁη٤ÛÙËÛÂ
ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹
ÙÔ Ó¤Ô ÙÔ˘
ÔÚÌËÙ‹ÚÈÔ.
RUGGERO VANNI
ARCHIVE/
CORBIS/APEIRON

[90]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ·ÊÈÎfi ÌÓËÌ›Ô
ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË
μÚ˘¤ÓÓÈÔ˘ ÛÙÔ
Ó·fi ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘
ºÚ·ÁΛÛÎÔ˘
Ù˘ ∞Û›˙˘.
ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ
ÙÔ˘ ƒÔ‚¤ÚÙÔ˘
ÙÔ 1228,
ÂÈÌÂÏËÙ‹˜
Ù˘ ·Ú¯‹˜
ÔÚ›ÛÙËÎÂ Ô
ÚÒËÓ ‚·ÛÈÏÈ¿˜
ÙˆÓ πÂÚÔÛÔχ̈Ó, πˆ¿ÓÓ˘
Ù˘ μÚ˘¤ÓÓ˘.
SCALA

√È ºÚ¿ÁÎÔÈ ¯¿ÓÔ˘Ó
ÙÔÓ fiÏÂÌÔ Î·È ÛÙËÓ ∞Û›·

∏ ÊÚ·ÁÎÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·
¤ÊÙÂÈ ÛÙËÓ ¤Û¯·ÙË ‰˘ÛÙ˘¯›·

∂ÓÒ ÙÔ ÊÚ·ÁÎÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Î·Ù·Ï˘fiÙ·Ó ÔÚÈÛÙÈο, Ô πˆ¿ÓÓ˘ μ·Ù¿Ù˙˘ ÂȯÂÈÚÔ‡ÛÂ
ÙÔ 1224 ÛÙËÓ ∞Û›· ÙȘ ÚÒÙ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ηٿ
ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ. √È ·‰ÂÏÊÔ› ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ §¿ÛηÚË,
∞ϤÍÈÔ˜ Î·È πÛ·¿ÎÈÔ˜, ›¯·Ó ηٷʇÁÂÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ˘ÔÎÈÓÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ÂÂȉ‹ ›¯Â ÛÊÂÙÂÚÈÛÙ› ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ·fi ÙÔ ÓfiÌÈÌÔ ‰È¿‰Ô¯Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ, ÁÈÔ ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ §¿ÛηÚË, ÁÈ· ÙËÓ
‡·ÚÍË fï˜ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ‰È·ÊˆÓÔ‡Ó, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ,
ÔÈ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ. √ μ·Ù¿Ù˙˘, ·ÊÔ‡ Ó›ÎËÛ ÙÔ˘˜
ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ηٿ ÎÚ¿ÙÔ˜ Û ÊÔÓÈÎfiÙ·ÙË Ì¿¯Ë ÛÙÔ
¶ÔÈÌ·ÓËÓfi, η٤Ϸ‚ fiϘ ۯ‰fiÓ ÙȘ ·ÛÈ·ÙÈΤ˜
ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙË §¿Ì„·ÎÔ, fiÔ˘ ¤ÎÙÔÙÂ
ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ›¯Â ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘, ÙÔ ¶ÔÈÌ·ÓËÓfi, Ù·
§ÂÓÙÈ·Ó¿, ÙË Ã·Ú›·ÚÔ Î·È ÙÔ μÂÚ‚ÂÓ›·ÎÔ. ™ÙË Ì¿¯Ë
ÂΛÓË ¤ÂÛ·Ó ·ÚÎÂÙÔ› °¿ÏÏÔÈ ÈfiÙ˜, ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛıËηÓ, ÂÓÒ Û˘ÓÂÏ‹ÊıËÛ·Ó Î·È Ù·
·‰¤ÏÊÈ· ÙÔ˘ §¿ÛηÚË, Ù· ÔÔ›· Ù‡ÊψÛÂ Ô μ·Ù¿Ù˙˘. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Û˘ÁÎÚfiÙËÛ Â›Û˘ ÛÙfiÏÔ Î·È
·¤Û·Û ·fi ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù· ÓËÛÈ¿
§¤Û‚Ô, ÛÔ, ™¿ÌÔ, πηڛ· Î·È ∫ˆ Î·È Î·Ù¤ÛÙËÛÂ
˘ÔÙÂÏ‹ ÙÔ˘ ÙÔÓ §¤ÔÓÙ· °·‚·Ï¿, Ô ÔÔ›Ô˜, ÌÂÙ¿
ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, ηÙ›¯Â ÙË ƒfi‰Ô Î·È Ù· ÁÂÈÙÔÓÈο ÓËÛÈ¿. √
§¤ˆÓ °·‚·Ï¿˜ ›¯Â ȉڇÛÂÈ ÂΛ ‰È΋ ÙÔ˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·, Ë ÔÔ›· ¿ÏÏÔÙ ‹Ù·Ó ˘ÔÙÂÏ‹˜ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Î·È ¿ÏÏÔÙ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙË, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È ·fi
Ù· ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· Ô˘ ¤ÎÔ„Â, οÔÈ· ·fi Ù· ÔÔ›· ʤÚÔ˘Ó ÙËÓ ÂÈÁÚ·Ê‹ «∫·›Û·Ú Ô °·‚·Ï¿˜ (Ô §¤ˆÓ), Ô
‰Ô‡ÏÔ˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈϤˆ˜», ÂÓÒ ¿ÏÏ· «πˆ¿ÓÓ˘ Ô °·‚·Ï¿˜ (·‰ÂÏÊfi˜ Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ §¤ÔÓÙÔ˜), ·˘ı¤ÓÙ˘
Ù˘ ƒfi‰Ô˘». ŒÂÈÙ· ·fi fiÏ· ·˘Ù¿ Ô˘ ÚԷӷʤڷÌÂ, Ô ÛÙfiÏÔ˜ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÏÂËÏ¿ÙËÛ ÙȘ ·Ú¿ÏȘ fiÏÂȘ ª¿‰˘Ù·, ∫·ÏÏ›ÔÏË, ηıÒ˜ Î·È ¿ÏϘ Ô˘ ·Ó‹Î·Ó ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜. ∂˘Ù˘¯Ò˜ ÁÈ· ÙÔÓ
ƒÔ‚¤ÚÙÔ, ÔÈ ÂÛˆÙÂÚÈΤ˜ Û˘ÓˆÌÔۛ˜ ·Ó¿ÁÎ·Û·Ó ÙÔÓ
μ·Ù¿Ù˙Ë Ó· ˘ÔÁÚ¿„ÂÈ ÙÔ 1225 Û˘Óı‹ÎË, Ì ÙËÓ
ÔÔ›· ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹
Á‡Úˆ ·fi ÙË ¡ÈÎÔÌ‹‰ÂÈ· ·›ÚÓÔÓÙ·˜ ÙÔ ·Ú¯·›Ô
ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙˆÓ ¶ËÁÒÓ. ΔfiÙÂ Ë ÊÚ·ÁÎÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ¤¯·Û ÙȘ ΢ÚÈfiÙÂÚ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ Ù˘ ÛÙËÓ ∞Û›· ηÈ
Ù· ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚ· ÓËÛÈ¿ Ù˘. ¶¤Ú·Û fï˜ Ì›· ÂÚ›Ô‰Ô ÂÈÚ‹Ó˘ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 1228, Ô˘ ¤ı·ÓÂ Ô ƒÔ‚¤ÚÙÔ˜.

∞ÏÏ¿ ÔÈ· ÂÈÚ‹ÓË! ™¿ÓÈ· ÎÚ¿ÙÔ˜ ÛÙË °Ë ÂÚÈ‹Ïı ÛÂ
Ù¤ÙÔÈ· ÂÏÂÂÈÓ‹ ηٿÛÙ·ÛË. √È Î·Ù·ÎÙËÙ¤˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ‰È·ÈÚÂ̤ÓÔÈ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ÂÁηٷÏÂÈÌ̤ÓÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ∂˘Úˆ·›Ô˘˜, Ì ¤Ó· ‰ÈÔÈÎËÙÈÎfi
Û‡ÛÙËÌ· ÂÓÙÂÏÒ˜ ·Î·Ù¿ÏÏËÏÔ, ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÓÈÎË̤ÓÔÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ÙfiÛÔ ÂÚÈÊÚÔÓÔ‡Û·Ó, ·Ú¤ÌÂÓ·Ó
ÔÈ ‰È¿‰Ô¯ÔÈ ÙˆÓ ª·Î‰fiÓˆÓ Î·È ÙˆÓ ∫ÔÌÓËÓÒÓ, ÎÏÂÈṲ̂ÓÔÈ ÛÙËÓ fiÏË ÂΛÓË ¯ˆÚ›˜ ÛÙÚ·Ùfi Î·È ¯Ú‹Ì·Ù·.
ΔÔ ÈÔ ·Ú¿‰ÔÍÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ ·˘ÙÔ›, Ô˘ ÚÈÓ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ
‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔÈ, ͤÂÊÙ·Ó Û˘¯Ó¿ ÛÙË ¯ÂÈÚfiÙÂÚË ËıÈ΋ ·Ú·ÎÌ‹. √È ∂ÓÂÙÔ› ÂӉȷʤÚÔÓÙ·Ó ÌfiÓÔ ÁÈ· ÙÔ Ò˜ ı·
·ÔÌ˘˙‹ÛÔ˘Ó Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¤ÛÔ‰· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ¯ˆÚ›˜
Ó· ÊÚÔÓÙ›˙Ô˘Ó Î·ıfiÏÔ˘ ÁÈ· ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙÔ˘. ∞Ó·ÏÔÁÈ˙fiÌÂÓÔÈ ÌfiÓÔ ÁÈ· ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹ ÙËÓ ÂÍ·ıÏ›ˆÛË ÛÙËÓ
ÔÔ›· ÂÚȤÂÛ·Ó ÔÈ ·ÏÈÔ› ÙÔ˘˜ Û‡ÌÌ·¯ÔÈ, ÛΤÊÙËÎ·Ó Ó· ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
·fi ÙË μÂÓÂÙ›· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ·ÏÏ¿ Ôχ
ÁÚ‹ÁÔÚ· ÂÁη٤ÏÂÈ„·Ó ÙÔ Û¯¤‰ÈÔ ·˘Ùfi, ÁÈ·Ù› Ë ÂÎÙ¤ÏÂÛ‹ ÙÔ˘ ı· Â¤ÊÂÚ ÙËÓ Î·Ù¿Ï˘ÛË ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ηÈ
fi¯È ÙËÓ ·‡ÍËÛË Ù˘ ‰‡Ó·Ì‹˜ ÙÔ˘. √ ÙfiÙ ¿·˜ √ÓÒÚÈÔ˜ ˙ËÙÔ‡Û ÙË Û˘Ó‰ÚÔÌ‹ Ù˘ ¢‡Û˘ ˘¤Ú Ù˘ Ó¤·˜
°·ÏÏ›·˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ (¡Ôva Francia), fiˆ˜ ¤ÏÂÁ·Ó
ÙË ¯ÒÚ· Ì·˜, ¯ˆÚ›˜ Ó· ‚Ú›ÛÎÂÈ fï˜ ·ÓÙ·fiÎÚÈÛË.
¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, Ô ƒÔ‚¤ÚÙÔ˜, ·ÓÙ› Ó· οÓÂÈ Î¿ÙÈ ÁÂÓÓ·›Ô, ÂÚÓÔ‡Û ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÙÔ˘ Ì ·Ú¿ÓÔÌÔ˘˜ ¤ÚˆÙ˜,
̤¯ÚÈ Ô˘ ÔÈ ·Á·Ó·ÎÙÈṲ̂ÓÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ fiÚÌËÛ·Ó ÛÙ·
·Ó¿ÎÙÔÚ·, Û˘Ó¤Ï·‚·Ó ÙËÓ Âڈ̤ÓË ÙÔ˘, Ù˘ ¤ÎÔ„·Ó
ÙË Ì‡ÙË, ÙËÓ Ù‡ÊÏˆÛ·Ó Î·È ÛÙÚ·ÁÁ¿ÏÈÛ·Ó ÙË ÌËÙ¤Ú·
Ù˘. √ ‰˘ÛÙ˘¯‹˜ ƒÔ‚¤ÚÙÔ˜, ÌËÓ ÌÔÚÒÓÙ·˜ Ó· ÂΉÈÎËı›, Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙÔÓ ¿· ÛÙË ƒÒÌË Î·È ÙÔ˘ ÂÍÈÛÙfiÚËÛ ٷ ‚¿Û·Ó¿ ÙÔ˘. ∞˘Ùfi˜ ÙÔÓ ·ÚËÁfiÚËÛ fiÛÔ
ÌÔÚÔ‡ÛÂ, ÙÔ˘ ¤‰ˆÛ οÔÈ· ¯Ú‹Ì·Ù· Î·È ÙÔÓ ¤ÂÈÛÂ
Ó· ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ™ÙÔ Ù·Í›‰È
fï˜ Ù˘ ÂÈÛÙÚÔÊ‹˜ ¤ı·Ó ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· ÙÔ 1228.
√ ·‰ÂÏÊfi˜ Î·È ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜ μ′ (12281261) ‹Ù·Ó ÙfiÙ 12 ¯ÚÔÓÒÓ. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, ‰ÂÓ ÛÙ¿ıËÎÂ
‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ‚ÚÂı› οÔÈÔ˜ ÈÔ ÛÔ‚·Úfi˜ ΢‚ÂÚÓ‹Ù˘
Î·È ‹Ù·Ó ÙfiÛË Ë ·ÂÏÈÛ›· ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ ·˘ÙÒÓ,
ÒÛÙ ηٿÓÙËÛ·Ó Ó· Û˘˙ËÙÔ‡Ó Ì‹ˆ˜ Û˘Ó¤ÊÂÚ ӷ
·Ó·ı¤ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÛÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ∞Û¿Ó, Ô˘ ›¯Â
ÚÔ ÔÏ›ÁÔ˘ ÂÈÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›· Î·È ‹Ù·Ó ÁÈÔ˜
ÙÔ˘ ıËÚÈÒ‰Ô˘˜ πˆ·ÓÓ›ÙÛË. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÂÁη٤ÏÂÈ„·Ó
ÙËÓ È‰¤· Î·È ·Ó·Î‹Ú˘Í·Ó ÂÈÌÂÏËÙ‹ Ù˘ ·Ú¯‹˜ ÙÔÓ
πˆ¿ÓÓË μÚ˘¤ÓÓÈÔ, ÚÒËÓ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÙˆÓ πÂÚÔÛÔχ̈Ó,
Ô˘ ˙Ô‡Û ÛÙË ¡Â¿ÔÏË, ηÈ, ·Ú’ fiÙÈ Á¤ÚÔ˜, ‹Ù·Ó

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [91]

[92]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ 1235 Ë ÂÓÂÙÈ΋
∫·ÏÏ›ÔÏË
ηٷϋÊıËΠ·fi
ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË
μ·Ù¿Ù˙Ë, Ô ÔÔ›Ô˜
ÚÔ¤‚Ë Û ÛÊ·Á¤˜
Î·È ÏÂËϷۛ˜.
FRANKO MANTEGIANI/
SHUTTERSTOCK

¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÈÔÙÈÎÔ‡˜ ËÁÂÌfiÓ˜ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘.
∞ÊÔ‡ ‹Úı ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔÓ ∞‡ÁÔ˘ÛÙÔ
ÙÔ˘ 1231 Ì 500 ÈfiÙ˜, 1.200 ¿ÏÔÁ· Î·È 5.000 ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜, ·ÚÚ·‚ÒÓÈ·Û ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ª·Ú›· Ì ÙÔÓ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ μ′, ÛÙ¤ÊıËÎÂ Û˘Ì‚·ÛÈÏ¿˜ Î·È ıˆڋıËΠ·fi
fiÏÔ˘˜ ˆ˜ Ô ÌÂÏÏÔÓÙÈÎfi˜ ÛˆÙ‹Ú·˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∂›
‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· ˙Ô‡Û ¿Ú·ÎÙÔ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ı¤ÏËÛ ӷ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ Î¿ÙÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘
‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ¡›Î·È·˜, ·ÏÏ¿ ¤ÂÈÙ· ·fi Ù¤ÛÛÂÚȘ Ì‹Ó˜
Â¤ÛÙÚ„ ¯ˆÚ›˜ Ó· ¤¯ÂÈ ÂÈÙ‡¯ÂÈ ÙÔ ·Ú·ÌÈÎÚfi. ΔfiÙÂ
Ô μ·Ù¿Ù˙˘ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ Û˘ÌÌ·¯‹ÛÂÈ Ì ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿
ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ πˆ¿ÓÓË ∞Û¿Ó ÁÈ· Ó· ÂÈÙÂıÔ‡Ó ·fi
ÎÔÈÓÔ‡ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∏ Û˘ÌÌ·¯›· ·˘Ù‹, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ ÔÔ›·˜ Ô ÁÈÔ˜
ÙÔ˘ μ·Ù¿Ù˙Ë, £Âfi‰ˆÚÔ˜ §¿ÛηÚ˘, ı· ·ÓÙÚ¢fiÙ·Ó
ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ∞Û¿Ó, ∂ϤÓË, Î·È ÔÈ ‰‡Ô ËÁÂÌfiÓ˜ ı·
ÌÔÈÚ¿˙ÔÓÙ·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÙÔ ÊÚ·ÁÎÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ‹Ù·Ó
ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ ·Ó¿ÍÈ· ÙÔ˘ ÌÂÁ·ÏÔÊ˘Ô‡˜ ‚·ÛÈÏÈ¿
Ù˘ ¡›Î·È·˜. ¢ÈfiÙÈ, fiˆ˜ Ë ›ڷ ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙ·
¤‰ÂȯÓÂ, ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ‹Ù·Ó Ôχ ÈÔ ÂÈΛӉ˘ÓÔÈ
¯ıÚÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ηÈ, fiˆ˜ ηıËÌÂÚÈÓ¿
·Ô‰ÂÈÎÓ˘fiÙ·Ó, Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ·Ó¿ÁÎË ·fi
Ì›· Ù¤ÙÔÈ· Û˘ÌÌ·¯›· ÁÈ· Ó· ηٷχÛÂÈ ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋
΢ÚÈ·Ú¯›·. ¶¿ÓÙˆ˜, ÙÔ 1235 Ô πˆ¿ÓÓ˘ μ·Ù¿Ù˙˘ ¿Ú¯ÈÛ ÙȘ ¯ıÚÔڷ͛˜ Î·È Î˘Ú›Â˘Û ÙËÓ ∫·ÏÏ›ÔÏË
Ô˘ ÙËÓ Î·Ù›¯·Ó ÔÈ μÂÓÂÙÔ›, οÓÔÓÙ·˜ ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ÛÊ·Á¤˜ Î·È ÏÂËϷۛ˜. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, η٤Ϸ‚ ÔÏfiÎÏËÚË
ÙË £Ú·ÎÈ΋ ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ Ì¤¯ÚÈ ÙË ª·Ú›Ù˙· Î·È ÙÔ
Δ˙Ô˘ÚÔ˘Ïfi, Ô˘ ‹Ù·Ó ÙÔ Î·Ï‡ÙÂÚÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ. ™‡ÓÙÔÌ· η٤Êı·ÛÂ Î·È Ô ∞Û¿Ó, Ô ÔÔ›Ô˜ η٤-

ÎÙËÛ ÙȘ ‚fiÚÂȘ Â·Ú¯›Â˜ Î·È ÙÔ 1236 ÔÈ ‰‡Ô Û‡ÌÌ·¯ÔÈ ÔÏÈfiÚÎËÛ·Ó ·fi ÍËÚ¿ Î·È ı¿Ï·ÛÛ· ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó·
‰Ú·ÛÙËÚÈÔÔÈËıÔ‡Ó. ∂ÓÂÙÔ›, °ÂÓÔ˘¿Ù˜, ¶ÈÛ¿Ù˜ Î·È Ô
ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μ′ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ¤ÙÚÂÍ·Ó Ó· ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ηÈ
Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ·Ó ÛÙÔ Ó· ηٷÙÚÔˆı› Ô ÛÙfiÏÔ˜ ÙÔ˘ μ·Ù¿Ù˙Ë, Ó· ηٷÛÙÚ·ÊÔ‡Ó Ù· ÛÙ›ÊË ÙÔ˘ ∞Û¿Ó Î·È ¤ÙÛÈ Ó·
·ÔʇÁÂÈ Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔÓ ¤Û¯·ÙÔ Î›Ó‰˘ÓÔ.
ŸÌˆ˜ ·˘Ùfi ‹Ù·Ó ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô Û˘ÏÏÔÁÈÎfi ηÙfiÚıˆÌ· ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ. ŸÙ·Ó ÔÈ Û‡ÌÌ·¯ÔÈ ÂΛÓÔÈ Â¤ÛÙÚ„·Ó ÛÙ· ÎÚ¿ÙË ÙÔ˘˜ Î·È Ë ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÂÁηٷÏ›ÊıËΠÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ù˘ fiÚÔ˘˜, ¤ÁÈÓ ʷÓÂÚfi fiÙÈ
Ô‡Ù ¯Ú‹Ì·Ù· ˘‹Ú¯·Ó Ô‡Ù ¿Ó‰Ú˜ ÁÈ· Ó· Û˘ÁÎÚÔÙ‹ÛÂÈ Î¿ÔÈÔÓ ·ÍÈfiÏÔÁÔ ÛÙÚ·Ùfi. ΔfiÙÂ Ô μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜ μ
μ′
‹Á ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË, ÁÈ· Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ ÛÙÚ·Ùfi
Î·È ¯Ú‹Ì·Ù·. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ¤Ù˘¯Â Î·È Ù· ‰‡Ô, ΢ڛˆ˜ ÙË
Û˘ÁÎÚfiÙËÛË ÛÙÚ·ÙÔ‡, ‰ÈfiÙÈ ÙÔ 1240 ηÙfiÚıˆÛ ӷ ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ‰È¿ ÍËÚ¿˜ ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û¿ ÙÔ˘, ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÌÂÓÔ˜ ·fi 700 ÈfiÙ˜, ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ‹Ù·Ó ÔÏÏÔ› ÂÈÊ·Ó›˜ °¿ÏÏÔÈ, ¿Ú· ÔÏÏÔ‡˜ Â˙Ô‡˜ Î·È ¿Óˆ
·fi 20.00 ¿ÏÔÁ·. ∂Âȉ‹ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ›¯Â Âı¿ÓÂÈ Ô
μÚ˘¤ÓÓÈÔ˜, Ô μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜ ÛÙ¤ÊıËΠ·fi ÙÔ §·Ù›ÓÔ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ¡ÈÎfiÏ·Ô ˆ˜ Ô ÌfiÓÔ˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˜ ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ
Î·È ·Ì¤Ûˆ˜ ÂÈÙ¤ıËΠÛÙÔ Δ˙Ô˘ÚÔ˘Ïfi. ΔÔ ÈÛ¯˘Úfi ·˘Ùfi
ÊÚÔ‡ÚÈÔ Î˘ÚȇıËÎÂ Î·È ÙÔÓ ÂfiÌÂÓÔ ¯ÚfiÓÔ Ô ∂ÓÂÙfi˜
Ó·‡·Ú¯Ô˜ πˆ¿ÓÓ˘ ªÈÎȤÏ˘ Ó›ÎËÛ ͷӿ ÙÔ ÛÙfiÏÔ ÙÔ˘
μ·Ù¿Ù˙Ë. ŸÌˆ˜ ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÏÂ˘Ú¿, ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ
¤¯·Û·Ó fiϘ ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ∞Û›· ηÈ, ·ÊÔ‡ ¤Î·Ó·Ó ‰ÈÂÙ›˜ ·Ó·Îˆ¯¤˜, ‹Úı·Ó ¿ÏÈ Û ‰‡ÛÎÔÏË ı¤ÛË.

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [93]

∂ÓÒ Ô ÔÏ˘Ì‹¯·ÓÔ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜ ÓÈÎÔ‡Û ÙÔÓ
ÔÌÔÂıÓ‹ ·ÓÙ›·Ïfi ÙÔ˘ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, fiˆ˜ Û ϛÁÔ
ı· ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘ÌÂ, ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· οÓÔ˘Ó Ù›ÔÙÂ, ΢ڛˆ˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘
ÌÂÁ¿Ï˘ ÙÔ˘˜ ÊÙÒ¯ÂÈ·˜. ∞ÊÔ‡, ˆ˜ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÂÁηٷÏ›ÊÙËÎ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÊÚfiÓÙÈ˙·Ó ÌfiÓÔ
ÁÈ· Ù· ÂÌÔÚÈο ÙÔ˘˜ Û˘ÌʤÚÔÓÙ·, Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Ù˘ ΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÓÔÈ¿˙ÔÓÙ·Ó ÌfiÓÔ
ÁÈ· ÙȘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ËÁÂÌÔӛ˜, ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Î·È ¿ÏÈ Ó·
·¢ı˘ÓıÔ‡Ó ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ΔÔ 1245 Ô μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜ μ′
¤Ê˘Á ͷӿ ÁÈ· ÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È ÙË °·ÏÏ›·, ·ÏÏ¿ ·˘Ù‹ ÙË
ÊÔÚ¿ ηٿÊÂÚ ӷ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ ÂÏ¿¯ÈÛÙË ‚Ô‹ıÂÈ·. ™ÙÔ
ÌÂٷ͇ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÂÚȤÂÛ·Ó Û ٤ÙÔÈ· ·Ó¤¯ÂÈ·, Ô˘ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó ÁÈ· ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛ‹ ÙÔ˘˜ ·ÎfiÌ· Î·È ÙÔ ÌÔχ‚È
·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ‹Ù·Ó ηٷÛ΢·Ṳ̂Ó˜ ÔÈ ÛÙ¤Á˜ ÙˆÓ ÂÎÎÏËÛÈÒÓ ÙˆÓ ·Ó·ÎÙfiÚˆÓ. ™Â Ù¤ÙÔÈ· ÌÂÁ¿ÏË ÂÍ·ıÏ›ˆÛË
ÂÚÈ‹Ïı·Ó ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ fiÏ˘ ÂΛӢ, Ë ÔÔ›· ÙÔÓ
ÂÚ·Ṳ̂ÓÔ ·ÈÒÓ· ·¤‰È‰Â ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜, ÌfiÓÔ ·˘Ù‹, ¿Óˆ ·fi 100.000.000 ‰Ú·¯Ì¤˜ ÙÔ˘
ÙfiÙ ÓÔÌ›ÛÌ·ÙÔ˜. √È ¿ÌÂÛÔÈ ‰È¿‰Ô¯ÔÈ ÙˆÓ μÔÓÈÊ·Ù›ˆÓ
Î·È ÙˆÓ μ·Ï‰Ô˘›ÓˆÓ ηٿÓÙËÛ·Ó Â·›Ù˜. °È· Ó· ÎÂÚ‰›ÛÔ˘Ó Ï›Á· ¯Ú‹Ì·Ù·, ¿ÏÏÔÙ Ô˘ÏÔ‡Û·Ó Ï›„·Ó· ·Á›ˆÓ
Î·È ¿ÏÏÔÙ ‰·Ó›˙ÔÓÙ·Ó ·fi ȉÈÒÙ˜. ŸÙ·Ó ÙÔ 1248 Ô
μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜ μ′ Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
¿Ú·ÎÙÔ˜, ˙‹ÙËÛ ·fi ÙÔ˘˜ ÂΛ ÂÌfiÚÔ˘˜ 24.000
˘¤Ú˘Ú· (268.800 ÊÚ¿Áη). ∫·Ù¿ÓÙËÛ ̿ÏÈÛÙ· Ó·
‰ÒÛÂÈ ˆ˜ ÂÓ¤¯˘ÚÔ ·ÎfiÌË Î·È ÙÔ ÌÔÓ·¯ÔÁÈfi ÙÔ˘ º›ÏÈÔ
ÛÙÔ˘˜ ÂÌfiÚÔ˘˜ ÕÁÁÂÏÔ Î·È πˆ¿ÓÓË ºÏÂÚÚ‡. ∂ÓÓÔ›ٷÈ
fiÙÈ Ì›· Ù¤ÙÔÈ· ηٿÛÙ·ÛË ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÎÚ·Ù‹ÛÂÈ
ÁÈ· Ôχ, Î·È ÙÔ 1261 ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ·Ó¤ÎÙËÛ·Ó Ì ¢ÎÔÏ›· ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

∏ Î·Ù¿Ï˘ÛË
Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË ·fi ÙËÓ
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÛÙË ¡›Î·È·
∏ ·ÁˆÓ›· ÙÔ˘ ÊÚ·ÁÎÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ‰ÂÓ ı· ·Ú·ÙÂÈÓfiÙ·Ó ÁÈ· 30 ÔÏfiÎÏËÚ· ¯ÚfiÓÈ·,
·Ó Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰È¯ÔÙÔÌË̤ÓÔ˜ Û ‰‡Ô ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔڛ˜, Ù˘ ¡›Î·È·˜ Î·È Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ηÈ
·Ó Ë ‚·ÛÈÏ›· Ù˘ ¡›Î·È·˜ ‰ÂÓ ¤ÎÚÈÓ ··Ú·›ÙËÙÔ Ó·
·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ÂÓfiÙËÙ¿ ÙÔ˘. ∞˘Ùfi˜ Ô ÛÙfi¯Ô˜ ‰È¢ÎÔχÓıËΠ·fi ÙËÓ ·Î¿ıÂÎÙË ÔÚÌ‹ Î·È ÙËÓ ·ÎfiÚÂÛÙË
ÏÂÔÓÂÍ›· ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ ∞ÁÁ¤ÏÔ˘ ∫ÔÌÓËÓÔ‡. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÁÈ· ÙÔÓ ¿Ó‰Ú·
·˘Ùfi ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙfi ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Ô˘ η٤ÎÙËÛ ·fi
ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Ì¤¯ÚÈ ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È ·fi ÙË ¡·‡·ÎÙÔ Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË. ŒÙÛÈ, ÂÈÙ¤ıËΠÙÔ
1230 Î·È ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ - ¿ÛÙÔ¯Ë ÂÈÏÔÁ‹,
·ÊÔ‡ fiÊÂÈÏ ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙˆÓ ÂÈÙ˘¯ÈÒÓ ÙÔ˘ ÛÙȘ
ÊÈÏÈΤ˜ Î·È Û˘ÁÁÂÓÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ô˘ ›¯Â Û˘Ó¿„ÂÈ ÌÂ
ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ∞Û¿Ó. ∞Ó ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ηٷÎÚ›Ó·ÌÂ
οıÂ Û˘ÌÌ·¯›· Ì ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜ Ô˘ ›¯Â ˆ˜ Û˘Ó¤ÂÈ· ÙËÓ Â¤Ì‚·Û‹ ÙÔ˘˜ ÛÙȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ Ù˘ £Ú¿Î˘ ‹
Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜, ÙÔ ›‰ÈÔ ·Ô‰ÔÎÈÌ¿˙Ô˘ÌÂ Î·È Î¿ıÂ
ÚÔÛ¿ıÂÈ· ‰È¿Ï˘Û˘ ÙˆÓ ÂÈÚËÓÈÎÒÓ Û¯¤ÛÂˆÓ Ô˘ ı·
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÚÔηϤÛÂÈ ÙÔ ›‰ÈÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·. ∏ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋ ηٷÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
·ԉ›¯ıËΠfiÙÈ ‹Ù·Ó ¤ÚÁÔ ·ÓÒÙÂÚÔ ÙˆÓ ‰˘Ó¿ÌˆÓ
ÙÔ˘ ÙfiÙ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. ΔÔ ÈÔ ÊÚfiÓÈÌÔ ı· ‹Ù·Ó Ó· ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜ ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ·fi ·ÈÒÓ˜, fiˆ˜ ›¯Â ÔÏÈÙ¢ı› ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜, ·ÏÏ¿˙ÔÓÙ·˜ ¯ˆÚ›˜ ÏfiÁÔ
Ù·ÎÙÈ΋, Â›Ó·È ·ÍÈÔηٿÎÚÈÙÔ˜, ·ÊÔ‡ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∞Û¿Ó,
Ô˘ ‰ÂÓ Â›¯Â ÎÏËÚÔÓÔÌ‹ÛÂÈ Ù›ÔÙ ·fi ÙË ıËÚȈ‰›·
ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘, ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ÌÂÙÚÈÔ·ı‹˜, ›Ûˆ˜ Î·È ÊÈÏ¿ÓıÚˆÔ˜ ËÁÂÌfiÓ·˜. √ £Âfi‰ˆÚÔ˜ ÙÈ̈ڋıËΠÁÈ·
ÙÔ ÛÊ¿ÏÌ· ÙÔ˘ ÂΛÓÔ, ÁÈ·Ù› ÛÙË Ì¿¯Ë Ô˘ ¤ÁÈÓ ÙÔÓ
∞Ú›ÏÈÔ ÙÔ˘ 1230 ÛÙËÓ ∫ÏÔÎÔÙÈÓ›Ù˙·, ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ
Œ‚ÚÔ ÔÙ·Ìfi, ÓÈ΋ıËΠηٿ ÎÚ¿ÙÔ˜ Î·È ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎ·Ó Ô ›‰ÈÔ˜ Î·È ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ ‰ÈÎÔ› ÙÔ˘. √ ∞Û¿Ó
ʤÚıËΠ̠ÂÈ›ÎÂÈ· ÛÙÔ˘˜ ËÙÙË̤ÓÔ˘˜ ·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜, ·ÁˆÓÈ˙fiÌÂÓÔ˜ Ì οı ÙÚfiÔ Ó· ¤¯ÂÈ ÙËÓ Â‡ÓÔÈ· ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ,
Î·È ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ΢ڛ¢Û ‡ÎÔÏ· ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË, ÙÔ ¢È‰˘ÌfiÙÂȯÔ, ÙÔ μÔÏÂÚfi, ÙȘ ™¤ÚÚ˜, ÙËÓ
¶ÂÏ·ÁÔÓ›·, ÙËÓ ¶Ú›Ï·Ô, ÙË ÌÂÁ¿ÏË μÏ·¯›·, ÙÔ
∞Ï‚·Ófi Î·È ÂÚÈÔ¯¤˜ ̤¯ÚÈ ÙËÓ πÏÏ˘Ú›·. ŒÂÈÙ· ·fi
·˘Ù¿ Â¤ÛÙÚ„ ÂÈÚËÓÈο ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘.

[94]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ›‰ÈÔ˜ Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ ‰ÂÓ ¤·ı ٛÔÙ ¿ÏÏÔ ÂÎÙfi˜
·fi ÙËÓ ·È¯Ì·ÏˆÛ›· Î·È ÌfiÓÔ ·ÊÔ‡ ÙÔÓ ¤È·Û·Ó Ó·
ÂÙÔÈÌ¿˙ÂÈ Û˘ÓˆÌÔÛ›·, Ù˘ÊÏÒıËΠ̠‰È·Ù·Á‹ ÙÔ˘
∞Û¿Ó. √ ÓÂfiÙÂÚÔ˜ fï˜ ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘, Ô
‰ÂÛfiÙ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰È·ÛÒıËΠ·fi ÙË
Ì¿¯Ë ÛÙËÓ ∫ÏÔÎÔÙÈÓ›ÓÙ˙·, ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Î·È ‰È·Ù‹ÚËÛ ÙËÓ ·Ú¯‹ ·˘Ù‹
ÁÈ· 10 ¯ÚfiÓÈ· (1230-1240), ¯ˆÚ›˜ Ó· ÂÓÔ¯ÏÂ›Ù·È ·fi
ÙÔÓ ∞Û¿Ó, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ‹Ù·Ó Á·ÌÚfi˜ ·fi ÙËÓ ÎfiÚË
ÙÔ˘. ∞ÊÔ‡ Ì¿Ù·È· ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ Û˘Ì‚È‚·Ûı› Ì ÙÔÓ
μ·Ù¿Ù˙Ë, ÛÙÚ¿ÊËΠÛÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, ˘ÔÛ¯¤ıËÎÂ
˘ÔÙ·Á‹ ÛÙÔÓ ¿· Î·È ÛÙȘ ÎÔÛÌÈΤ˜ Î·È ÓÂ˘Ì·ÙÈΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ Î·È ¤‰ˆÛ fiÚÎÔ ÊÂÔ˘‰·ÏÈ΋˜ ›ÛÙ˘
ÛÙÔÓ Ú›ÁÎÈ· ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô μ
μ′.. ŸÌˆ˜ οÙÈ
Ù¤ÙÔÈÔ Ê·›ÓÂÙ·È ·›ı·ÓÔ Î·È ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÌfiÓÔ ·fi
ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. ∂ÈϤÔÓ, ÂÊfiÛÔÓ Ô ª·ÓÔ˘‹Ï ÛÎÂÊÙfiÙ·Ó Ó· ÌË ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ Ï‹ÚË ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·, ‰ÂÓ Î·Ù·Ï·‚·›ÓÔ˘Ì ÁÈ·Ù› ı· ÙË ı˘Û›·˙ ˘¤Ú ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ ‰˘Ó·ÛÙÒÓ Î·È fi¯È ˘¤Ú ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ ¡›Î·È·˜,
Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›¯Â ÎÔÈÓ‹ ηٷÁˆÁ‹ Î·È ıÚËÛΛ·.
ÕÏψÛÙÂ, ·Ó Î·È Ô ª·ÓÔ˘‹Ï ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ΢‚ÂÚÓ¿ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, Ó· ·ÔηÏÂ›Ù·È ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Î·È Ó· Îfi‚ÂÈ ˘¤Ú˘Ú· Î·È ¯¿ÏÎÈÓ· ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·,
fiˆ˜ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ Î·È Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘, ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜
ÙÔ˘ ‰ÂÓ Â›¯Â ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ¤ÎÙ·Û‹ ÙÔ˘. ∂ÎÙfi˜ ·fi
ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ΢ڛ¢ÛÂ Ô ∞Û¿Ó, ÂÚÈÔÚ›ÛıËÎÂ
·ÎfiÌ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ. √ È‰Ú˘Ù‹˜ ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘ Ù˘
∏›ÚÔ˘ ÕÁÁÂÏÔ˜ ∫ÔÌÓËÓfi˜, Ô˘ ¤ı·Ó ÙÔ 1214,
¿ÊËÛ ÁÈÔ ·fi ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ Á¿ÌÔ ÙÔ˘. √ ·‰ÂÏÊfi˜ fï˜
Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï, Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜, ‰ÂÓ Û‚¿ÛÙËΠٷ ‰ÈηÈÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘ Ì ÙËÓ ÚfiÊ·ÛË fiÙÈ ‹Ù·Ó
ÓfiıÔ˜ - ÙÔÓ ·ÔηÏÔ‡Û ÓfiıÔ ÂÂȉ‹ Ë ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘
‹Ù·Ó ÛÙÂÓ‹ Û˘ÁÁÂÓ‹˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï. √ Ó¤Ô˜ ÂΛÓÔ˜, Ô
ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÕÁÁÂÏÔ˜, Ô˘ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ۠ªÈ¯·‹Ï μ′, Î·Ù¤Ê˘Á ÙfiÙÂ
ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È, fiÙ·Ó Ô ªÈ¯·‹Ï ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎÂ, ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËΠÛÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Î·È ··›ÙËÛÂ
Î·È ¤Ù˘¯Â Ó· ¿ÚÂÈ ÙȘ ·ÙÚÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ, ‰ËÏ·‰‹ ÙËÓ
◊ÂÈÚÔ, ÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›·, ÙËÓ ∞Èوϛ· Î·È ÙÌ‹Ì· Ù˘
£ÂÛÛ·Ï›·˜. ŒÙÛÈ, ÚԤ΢„ ÙÔ Ó¤Ô ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘
∏›ÚÔ˘, ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ ·fi ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ÙÔ ÔÔ›Ô ·ÚÁfiÙÂÚ· ‰È·ÈÚ¤ıËΠ۠‰‡Ô ηÈ
ÙÚ›· ̤ÚË, Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ˘¿Ú¯ÂÈ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 1318 Î·È Â›¯Â
Û¯¤ÛÂȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ì ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜,
·Ú¿ Ì ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜ Î·È Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ Î·Ù·Ï‡ıËΠË
·ÎÚˆÙËÚÈ·Ṳ̂ÓË ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢.
¶ÚÒÙ· ÙÔ 1240 Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∞Û¿Ó Ô˘ ›¯Â ¯ËÚ¤„ÂÈ,

‹Ú ۇ˙˘ÁÔ ÙËÓ ˆÚ·›· ÎfiÚË ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘, ÙËÓ ∂ÈÚ‹ÓË, Î·È ‰Â›¯ÓÔÓÙ¿˜ Ù˘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚË ·Á¿Ë ·fi fiÛË
ÛÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘, ÙË Û‡˙˘ÁÔ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï, fi¯È ÌfiÓÔ
·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛ ÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ, ·ÏÏ¿ ÙÔÓ ‚Ô‹ıËÛ ӷ
ηٷϿ‚ÂÈ ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. ΔfiÙÂ, ÂÂȉ‹ Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜
‹Ù·Ó Ù˘ÊÏfi˜, ÛÙ¤ÊıËΠ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜
ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓ˘, ÛÙËÓ Ú¿ÍË fï˜ ΢‚ÂÚÓÔ‡ÛÂ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘. ∞ÏÏ¿ Ô ª·ÓÔ˘‹Ï, Ô˘ ›¯Â ÂΉȈ¯ı›, ÌÂ
ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ μ·Ù¿Ù˙Ë ÂÈÛ¤‚·Ï Ì ÈÛ¯˘Úfi ÛÙÚ·Ùfi
ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›· Î·È ÙÔ 1242 ‹ÁÂ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô μ·Ù¿Ù˙˘
ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›· Î·È ·Ó¿ÁηÛ ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ÕÁÁÂÏÔ Ó·
·Ê‹ÛÂÈ ÙÔ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ·Í›ˆÌ·, Ó· ÔÓÔÌ·ÛÙ›
·ÏÒ˜ ‰ÂÛfiÙ˘ Î·È Ó· ΢‚ÂÚÓ¿ ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË ˆ˜
˘ÔÙÂÏ‹˜ ÙÔ˘. ŒÂÈÙ· fï˜ ·fi ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· ¤ı·Ó Ô
‰ÂÛfiÙ˘ πˆ¿ÓÓ˘ Î·È Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ Ô˘
ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ıËΠÂÍfiÚÁÈÛ ÙfiÛÔ ÙÔ˘˜ £ÂÛÛ·ÏÔÓÈΛ˜ ÌÂ
ÙȘ ·ÎÔϷۛ˜ ÙÔ˘, ÒÛÙÂ, fiˆ˜ ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi, ÚÔÎÏ‹ıËΠӤ· Â¤Ì‚·ÛË ÙÔ˘ μ·Ù¿Ù˙Ë. √ μ·Ù¿Ù˙˘ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ÙfiÙ ӷ ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ‰Ú¿ÛË, ÂÂȉ‹ ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ ÙˆÓ
μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ ›¯Â ÂÚȤÏıÂÈ ÛÙÔÓ ·Ó‹ÏÈÎÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ∞Û¿Ó,
ªÈ¯·‹Ï (1246-1257). ŒÙÛÈ, ÂˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔ˜ ·fi fiϘ
·˘Ù¤˜ ÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ, ¤Ú·Û ÙÔÓ ∂ÏÏ‹ÛÔÓÙÔ ÙÔ
1246 Î·È Î˘Ú›Â˘Û ÙȘ ™¤ÚÚ˜, ÙÔ ªÂϤÓÈÎÔ, ÙÔÓ ™ÙÂӛ̷¯Ô, Ù· Δ˙¤·ÈÓ· Î·È Ù· ‰¿ÊË Á‡Úˆ ·fi ÙË ƒÔ‰fiË.
ŒÂÈÙ· ÛÙÚ¿ÊËΠÛÙ· ‚fiÚÂÈ· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, η٤Ϸ‚ ÙÔ ™ÙÔ‡ÌÈÔ, ÙÔ ÃÔÙÔ‚fi, ÙÔ μÂÏ‚ԇ‰ÈÔ, Ù· ™ÎfiÈ· Î·È ¿ÏϘ fiÏÂȘ, ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·˜ ÙÔÓ
ªÈ¯·‹Ï Ó· ÚÔÙ›ÓÂÈ fiÚÔ˘˜ ÂÈÚ‹Ó˘. Δ¤ÏÔ˜, ÙÔ ¡Ô¤Ì‚ÚÈÔ Ì‹Î ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, Û˘Ó¤Ï·‚Â Î·È ÂÍfiÚÈÛÂ
ÛÙ· §ÂÓÙÈ·Ó¿ ÙÔÓ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ, ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ Î¿ÔÈ· ÎÙ‹Ì·Ù· ÎÔÓÙ¿ ÛÙ· μÔ‰ÂÓ¿ (ÙË ÛËÌÂÚÈÓ‹
Œ‰ÂÛÛ·) Î·È Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ∞Û›·, ·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ ÛÙËÓ
∂˘ÚÒË ÏËÚÂÍÔ‡ÛÈÔ Â›ÙÚÔfi ÙÔ˘ ÙÔ Ì¤Á· ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ ∫ÔÌÓËÓfi ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â
ÎÔÓÙ¿ ÙÔ˘ Î·È ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï, Ô˘ ¤ÁÈÓ ·ÚÁfiÙÂÚ·
Ô È‰Ú˘Ù‹˜ Ù˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ.

∏ ‚·ÛÈÏ›· ÛÙË ¡›Î·È· μ·Ù¿Ù˙˘ Î·È ÂÛˆÙÂÚÈ΋
‰ÈÔ›ÎËÛË
∏ Î·Ù¿Ï˘ÛË Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ηÈ
Ë Û˘Ó¤ÓˆÛË ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ˘fi ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ¡›Î·È·˜ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó fiÙÈ, fiÛÔ Î·È ·Ó ·˘Ùfi˜ ›¯Â ·Ú·ÎÌ¿ÛÂÈ, ‰È·ÙËÚÔ‡Û ·ÎfiÌË Î¿ÔÈ· ÛÙÔȯ›· ÔÏÈÙÈ΋˜ ÂÌÂÈÚ›·˜, ÂȉÂÍÈfiÙËÙ·˜ Î·È ‰‡Ó·Ì˘,
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi fiÛ· ηٿÊÂÚ ӷ ÚÔÛÏ¿‚ÂÈ Ô Ó¤Ô˜
ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, Ô˘ ›¯Â ÂÌÊ·ÓÈÛÙ› ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ.

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [95]

∏ ¤ÓˆÛË ·˘Ù‹ ˘‹ÚÍ ÙÔ Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ Î·ÙfiÚıˆÌ· ÙÔ˘
μ·Ù¿Ù˙Ë - Î·È fi¯È ÌfiÓÔ. Ÿˆ˜ ›‰·ÌÂ, ·Ó¤ÎÙËÛ fiÏ·
Ù· ÓËÛÈ¿ Î·È ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÙÔ ¿ÌÂÛÔ
ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ §·Ù›ÓÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ Î·È ÙÔÓ ÂÚÈfiÚÈÛ ÌfiÓÔ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ªÔÚ› Ó· ÌËÓ Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ
΢ÚȇÛÂÈ ÙË ÌÂÁ¿ÏË ·˘Ù‹ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·, ·ÏÏ¿ ÁÓÒÚÈ˙Â
fiÙÈ Ë ÙÒÛË Ù˘ ‹Ù·Ó ·Ó·ÌÂÓfiÌÂÓË Î·È ·Ó·fiÊ¢ÎÙË.
ŒÙÛÈ, ·Û¯ÔÏ‹ıËΠÛÙÔ ÌÂٷ͇ Ì ÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ÔÚÁ¿ÓˆÛË ÙˆÓ ·ÛÈ·ÙÈÎÒÓ ÙÔ˘ Â·Ú¯ÈÒÓ. ∞˘Ù¤˜ ‰ÂÓ ‰È¤ÙÚ¯·Ó Î·Ó¤Ó·Ó Î›Ó‰˘ÓÔ ‰˘ÙÈο ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Î·È Â›¯·Ó ÚÔÛÊ¿Ùˆ˜ ·ÛÊ·ÏÈÛÙ› Î·È ·fi Ù· ·Ó·ÙÔÏÈο, ‰ËÏ·‰‹ ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÙÔ˘ πÎÔÓ›Ô˘, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÌÈ·˜
·Ú¿ÍÂÓ˘ Û˘Á΢ڛ·˜. ΔÔ 13Ô ·ÈÒÓ· Ô˘ Ë ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË ÂȯÂÈÚÔ‡Û ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ ÚÔÌ·¯ÒÓ·, Ô
ÔÔ›Ô˜ Â› 1.000 ¯ÚfiÓÈ· ÙËÓ ˘ÂÚ·ÛÈ˙fiÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜
Û˘Ó¯Ҙ ·Ó·ÓÂÔ‡ÌÂÓÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜, ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠÔÚÌËÙÈο ·fi Ù· ‚¿ıË Ù˘ ∞Û›·˜ Ó¤· ÊÔ‚ÂÚ‹ ηٷÈÁ›‰· ÌÔÁÁÔÏÈÎÒÓ ÛÙÈÊÒÓ. Δ· ÛÙ›ÊË ·˘Ù¿ ·Ó‹Î·Ó Û ÌÈ· ÂÓÙÂÏÒ˜
ͤÓË Ê˘Ï‹ ·fi ÙËÓ Î·˘Î·ÛÈ·Ó‹ ηÈ, ·ÊÔ‡ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó ·Ó·Ú›ıÌËÙ˜ ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔ˘˜ ÙÔÓ ΔÂÌÔ˘Ù˙›Ó, Ô˘ ÂÔÓÔÌ¿ÛÙËΠΔ˙¤ÓÁÎÈ·˜ ÷Ó, ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜, η٤ÎÏ˘Û·Ó Û·Ó Ì›· ÙÂÚ¿ÛÙÈ· ÏËÌ̇ڷ ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ·¯·Ó‹ ¯ÒÚ· Ô˘ ÂÎÙ›ÓÂÙ·È ·fi ÙË ‚fiÚÂÈ·
™ÈÓÈ΋ ̤¯ÚÈ ÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· Î·È ÙË ™˘Ú›· ÛÙÔ ÓfiÙÔ Î·È

ÙËÓ ¶Ôψӛ· ÛÙÔ ‚ÔÚÚ¿. √ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔ˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÙÔ˘
πÎÔÓ›Ô˘, ‚ϤÔÓÙ·˜ fiÙÈ ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·ÓÙÈÛÙ·ı›
ÛÙÔ ¯Â›Ì·ÚÚÔ ·˘Ùfi, ·ÊÂÓfi˜ ·ÔÌ¿ÎÚ˘Ó ÙÔ˘˜ ªÔÁÁfiÏÔ˘˜ ÏËÚÒÓÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ, Î·È ·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ ıÂÒÚËÛÂ
ÊÚfiÓÈÌÔ Ó· Û˘Ó¿„ÂÈ ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘
¡›Î·È·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÙËΠ̠‰ÈÏfi ÙÚfiÔ ·fi
Ù· ·Ó·ÙÔÏÈο Û‡ÓÔÚ¿ ÙÔ˘, Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ηÈ
·fi ÙÔ˘˜ ªÔÁÁfiÏÔ˘˜. ΔfiÙ ÊÚfiÓÙÈÛ ӷ ‚ÂÏÙÈÒÛÂÈ ÙȘ
Û˘Óı‹Î˜ ÛÙȘ ·ÛÈ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘ Â·Ú¯›Â˜, ÔÈ Ôԛ˜ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Û ¿Û¯ËÌË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙˆÓ ∞ÁÁ¤ÏˆÓ, οÙÈ Ô˘ ‰ÂÓ ¿ÏÏ·Í ԇÙ fiÙ·Ó È‰Ú‡ıËÎÂ Ë ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ §¿ÛηÚË. ∂ΛÓË ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô fi¯È ÌfiÓÔ Í·Ó·¯Ù›ÛÙËÎ·Ó ÔÈ fiÏÂȘ, ·ÏÏ¿ ÂÈϤÔÓ ¿ÎÌ·Û·Ó Ë ÁˆÚÁ›· Î·È Ë ‚ÈÔÙ¯ӛ·. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜
ÊÈÏÔÙÈÌ‹ıËΠӷ ηχÙÂÈ fiϘ ÙȘ ·Ó¿ÁΘ Ù˘ ·˘Ï‹˜
·fi Ù· ‰Èο ÙÔ˘ ÎÙ‹Ì·Ù·. ∫¿Ï˘Ù ̿ÏÈÛÙ· ·fi ·˘Ù¿
fi¯È ÌfiÓÔ ÙȘ Û˘Ó‹ıÂȘ ‚·ÛÈÏÈΤ˜ ‰·¿Ó˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÙË
Û˘ÓÙ‹ÚËÛË ÔÏÏÒÓ ÎÔÈÓˆÊÂÏÒÓ È‰Ú˘Ì¿ÙˆÓ, fiˆ˜ ÁËÚÔÎÔÌ›·, Ùˆ¯ÔÎÔÌ›· Î·È ÓÔÛÔÎÔÌ›·.
∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ÂÎÙfi˜ ·fi ÙȘ Û˘ÓÂÙ¤˜ ·˘Ù¤˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ, ·Ú·Û‡ÚıËÎÂ Î·È Û οÔȘ ·ÚÂÎÙÚÔ¤˜,
Ô˘ Û˘ÓËı›˙ÔÓÙ·Ó ÂΛӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ·. Œ¯ÙÈÛ ÂÚÈηÏÏ›˜ Ó·Ô‡˜ Î·È ÔÏ˘ÙÂÏ‹ ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ‰··ÓÒÓÙ·˜
·ÎfiÌË Î·È ¯Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ‰È·ÙÂıÔ‡Ó ÁÈ·

ÕÔ„Ë Ù˘
ƒÔÙfiÓÙ·˜
ÛÙËÓ fiÏË Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢.
ΔÔ 1230
Ô ª·ÓÔ˘‹Ï,
·‰ÂÏÊfi˜
ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘,
·Ó·ÁÔÚ‡ıËÎÂ
ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢,
ı¤ÛË ÛÙËÓ ÔÔ›·
·Ú¤ÌÂÈÓ Â›
‰¤Î· ¯ÚfiÓÈ·.
PANOS
KARAPANAGIOTIS/
SHUTTERSTOCK

[96]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÃÚ˘Ûfi ÓfiÌÈÛÌ·
ÌÂ ÙË ÌÔÚÊ‹ ÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˘ μ′,
ÌÂ ÙÔÓ ÔÔ›Ô
›¯Â Û˘Ó¿„ÂÈ
Û˘Ìʈӛ· Ô
£Âfi‰ˆÚÔ˜
ÕÁÁÂÏÔ˜
∫ÔÌÓËÓfi˜,
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜
Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ÁÂÁÔÓfi˜
Ô˘ ·ÔÙ¤ÏÂÛÂ
·ÊÔÚÌ‹ Ó·
ÙÔÓ ·ÊÔÚ›ÛÂÈ
Ô ¿·˜.
VISUAL PHOTOS

ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘, ˘Ôı¿ÏÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙÔ ÌÔÓ·¯ÈÎfi ‚›Ô, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ Û˘ÓÙÂÏÔ‡Û ‚‚·›ˆ˜ ÛÙËÓ ÂÓ›Û¯˘ÛË ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∂ÈϤÔÓ
ÓfiÌÈÛ fiÙÈ, Û‡Ìʈӷ Î·È Ì ÙËÓ ·ÓÙ›ÏË„Ë Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ¿ÏÏÔÙ ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË, ‰ÈηÈÔ‡ÓÙ·Ó Ó·
Ú˘ıÌ›˙ÂÈ ÙË ¯Ú‹ÛË Ù˘ ȉȈÙÈ΋˜ ÂÚÈÔ˘Û›·˜. √È
ÏÔ‡ÛÈÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ Î·Ù›¯·Ó ÙfiÙ ÔÏÏ¿ ‚·Ú‡ÙÈÌ·
ÁÔ˘Ó·ÚÈο Î·È ÔÏÏ¿ ÌÂٷ͈ٿ ˘Ê¿ÛÌ·Ù·. Δ· ÁÔ˘Ó·ÚÈο ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù˘ ∞Û›·˜, ÂÓÒ
Ù· ÌÂٷ͈ٿ, fiÛÔ ‹Ù·Ó ·Î¤Ú·ÈË Ë ÌÂ۷ȈÓÈ΋ Ì·˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, ηٷÛ΢¿˙ÔÓÙ·Ó ÛÙË £‹‚·
Î·È Û ¿ÏϘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜.
ŸÙ·Ó fï˜ ·˘Ù¤˜ ÔÈ ÂÚÈÔ¯¤˜ ηٷϋÊıËÎ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜
Î·È Ù· ÌÂٷ͈ٿ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó·
ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È ·fi ÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi ϤÔÓ, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ··ÁfiÚ¢ÛÂ
ÙË ¯Ú‹ÛË
ÙÔ˘˜, ηıÒ˜
Î·È ÙˆÓ ‚·Ú‡ÙÈ̈Ó
ÁÔ˘Ó·ÚÈÎÒÓ, ··ÈÙÒÓÙ·˜ Ó· ·ÚÎÔ‡ÓÙ·È fiÏÔÈ ÛÙ· ÂÁ¯ÒÚÈ· ÚÔ˚fiÓÙ·.
∞˘Ù‹ Ë ‰È¿Ù·ÍË,
fiˆ˜ Û˘Ó‹ıˆ˜ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Û ٤ÙÔÈÔ˘ ›‰Ô˘˜ ··ÁÔÚ‡ÛÂȘ,
ÂÚȤÂÛ ۇÓÙÔÌ· ÛÂ
·¯ÚËÛÙ›·, ·ÏÏ¿ Â›Ó·È ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙË Ë ÚÔÛÔ¯‹ Ô˘ ¤‰ÂÈÍ Ô
πˆ¿ÓÓ˘ ÛÙ· ÔÈÎÔÓÔÌÈο ˙ËÙ‹Ì·Ù· ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∂ÈϤÔÓ Ë ÚfiÔ‰Ô˜ Ô˘ ÛËÌ›ˆÛ·Ó ÙfiÙ Ë
ÁˆÚÁ›· Î·È Ë ÎÙËÓÔÙÚÔÊ›· ÛÙËÓ ∞Û›· ‰Â›¯ÓÂÈ fiÙÈ
·Ú¿ Ù· ÔÏÏ¿ ÛÊ¿ÏÌ·Ù· ›¯Â Î·È ÔÏϤ˜ ˘ÁÈ›˜ ·fi„ÂȘ ÁÈ· ÙË ‰ËÌfiÛÈ· Î·È È‰ÈˆÙÈ΋ ÔÈÎÔÓÔÌ›·, fiˆ˜
·Ó¤Î·ıÂÓ Û˘Ó¤‚·ÈÓ ÛÙË ÌÂ۷ȈÓÈ΋ Ì·˜ ‚·ÛÈÏ›·.

μ·Ù¿Ù˙˘ ∂͈ÙÂÚÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ
∞ÍÈÔÛËÌ›ˆÙ˜ Â›Ó·È Â›Û˘ ÔÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ Û¯¤ÛÂȘ
Ô˘ ›¯Â ·Ó·Ù‡ÍÂÈ Ô μ·Ù¿Ù˙˘ Ì ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË.
√ ÙfiÙ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜ ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˜ μ′,
ÂÁÁÔÓfi˜ ÙÔ˘ ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˘ ∞′ μ·Ú‚·ÚfiÛÛ·, ‹Ù·Ó, fiˆ˜
fiÏÔÈ ÔÈ °ÂÚÌ·ÓÔ› ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜, ¯ıÚfi˜ ÙÔ˘ ¿·,
Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi˜ ÚÔÛÙ¿Ù˘ ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ Ù˘

∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ÕÚ·, ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó ·Ú¿ Ó·
Û˘Ì·ıÔ‡Ó ÙÔÓ ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ. √ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ £Âfi‰ˆÚÔ˜ ÕÁÁÂÏÔ˜ ∫ÔÌÓËÓfi˜ ›¯Â ‹‰Ë
Û˘Ó¿„ÂÈ Û˘ÌÌ·¯›· Ì ÙÔÓ ÈÛ¯˘Úfi ÌÔÓ¿Ú¯Ë Ù˘ ¢‡Û˘
ÙÔ 1229, ÁÈ’ ·˘Ùfi Î·È ·ÊÔÚ›ÛÙËΠ·Ì¤Ûˆ˜ ·fi ÙÔÓ
¿·. √ μ·Ù¿Ù˙˘ Û˘Ó‹„ ·ÎfiÌË ÈÔ ÛÙÂÓ¤˜ Û¯¤ÛÂȘ,
ηıÒ˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ Ù˘ ÚÒÙ˘ Û˘˙‡ÁÔ˘ ÙÔ˘ ∂ÈÚ‹Ó˘, Ù˘ ÎfiÚ˘ ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ §¿ÛηÚË, ·ÓÙÚ‡ÙËÎÂ
ÙÔ 1244 ÙË Ófiı· ÎfiÚË ÙÔ˘ °ÂÚÌ·ÓÔ‡ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
ÕÓÓ· ‹ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›· Î·È ·fi ÙfiÙ ›¯Â Û˘Ó¯‹ ·ÏÏËÏÔÁÚ·Ê›· Ì ÙÔÓ ÈÛ¯˘Úfi ËÁÂÌfiÓ·. ΔÚÂȘ ÂÈÛÙÔϤ˜ ÙÔ˘
ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˘ ÚÔ˜ ÙÔÓ μ·Ù¿Ù˙Ë ‚Ú¤ıËÎ·Ó ÛÙË §·˘ÚÂÓÙÈ·Ó‹ μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜
Î·È ‰ËÌÔÛȇıËÎ·Ó ÁÈ· ÚÒÙË
ÊÔÚ¿ ÙÔ 1855 ·fi ÙÔ °ÂÚÌ·Ófi ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ÕÁÁÂÏÔ
∫ÔÌÓËÓfi ¢Ô‡Î·.
∞fi ÙȘ ÂÈÛÙÔϤ˜
·˘Ù¤˜ ·›ÚÓÔ˘ÌÂ
ÂÚ›ÂÚÁ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜, fiÙÈ Ô μ·Ù¿Ù˙˘, Ô ÔÔ›Ô˜,
fiˆ˜ Â›Ó·È ÁÓˆÛÙfi
Î·È ·fi ¿ÏϘ ËÁ¤˜, ›¯Â ÛÙ›ÏÂÈ
·ÍÈfiÏÔÁË ¯ÚËÌ·ÙÈ΋
‚Ô‹ıÂÈ· ÛÙÔÓ ÂıÂÚfi
ÙÔ˘, ¤ÛÙÂÈÏ ·ÎfiÌË ÙÔ
1250 «Î¿ÔÈ· ‚Ô‹ıÂÈ· ·fi
ÙÔ˘˜ ÙÔÍfiÙ˜ ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘˜
Ôϛ٘», fiÙÈ Ô ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˜ ıˆÚÔ‡ÛÂ, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡, ηı‹ÎÔÓ ÙÔ˘ Ó·
ÏËÚÔÊÔÚ› Ù·ÎÙÈο ÙÔÓ μ·Ù¿Ù˙Ë ÁÈ· Ù· ÔÏÂÌÈο ÙÔ˘
ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È fiÙÈ ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·˙ ӷ
ÂÎÙÔ͇ÂÈ ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ÚÔÛ‚ÔϤ˜ Î·È ‚ÚÈÛȤ˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙÔ˘ ¿·, ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ °Ú·ÈÎÔ‡˜ Ôχ ¢Û‚›˜
Î·È ÔÚıÔ‰ÔÍfiÙ·ÙÔ˘˜.
∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ fiÏ· ·˘Ù¿ Ù¿Ú·Í·Ó ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘
ƒÒÌ˘. ΔÔ ÔÏÈÙÈÎfi ÔÈÎÔ‰fiÌËÌ·, Ô˘ Ì ÙfiÛ˜ ·‰È˘ ›¯Â ηٷÛ΢¿ÛÂÈ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, η٤ÚÚ ηÈ
·ÓÙ› Ó· ÙÔÓ ÂÓÈÛ¯‡ÛÂÈ ÂΛÓÔ, ·ÂÓ·ÓÙ›·˜ ›¯Â ·Ó¿ÁÎË
·fi ÙË ‰È΋ ÙÔ˘ ‚Ô‹ıÂÈ·. ∏ ÂÏ›‰· fiÙÈ Ì ÙËÓ ÙÔÔı¤ÙËÛË ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË §·Ù›ÓÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Î·È §·Ù›ÓÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ı· ˘ÔÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó ÛÙË ÚˆÌ·˚΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ‰È·Ï‡ıËÎÂ Û·Ó fiÓÂÈÚÔ.
√È ŒÏÏËÓ˜ ÎÏËÚÈÎÔ› Î·È Ï·˚ÎÔ›, ›Ù ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ
ÔÏÈÙ‡ÔÓÙ·Ó Ì ÂÈ›ÎÂÈ· ÚÔ˜ ·˘ÙÔ‡˜ ›Ù fi¯È,

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [97]

Â¤ÌÂÓ·Ó Î·È ·Ú¤ÌÂÓ·Ó ÈÛÙÔ› ÛÙ· ‰fiÁÌ·Ù· ÙˆÓ ·Ù¤ÚˆÓ ÙÔ˘˜ Î·È ‰ÂÓ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó ¿ÏÏÔÓ
·ÓÒÙÂÚÔ ·Ú¯ËÁfi ¤Ú· ·fi ÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
Ô˘ ¤‰Ú¢ ÛÙË ¡›Î·È·. ΔfiÙÂ Ô ÚˆÌ·˚Îfi˜ ıÚfiÓÔ˜ ηٿϷ‚ fiÙÈ Ì¿Ù·È· ¯‡ıËΠÙfiÛÔ ·›Ì·, Ì¿Ù·È· ¤ÁÈÓ·Ó
ÙfiÛ˜ ηٷÛÙÚÔʤ˜ Î·È fiÙÈ ‰ÂÓ ·¤ÌÂÓ ٛÔÙ ¿ÏÏÔ
·Ú¿ Ó· Â·Ó·Ï¿‚ÂÈ Ì ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Î·È ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ, ÙȘ Ôԛ˜ Î·È ¿ÏÏÔÙÂ
›¯Â ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ. √È ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ·¿ÓÙËÛ·Ó Ì ÙË Û‡ÓÂÛË Î·È ÙË ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ· Ô˘ Û˘Ó‹ıˆ˜ Âȉ›ÎÓ˘·Ó
ÛÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘˜ Ì ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·. ∂›·Ó fiÙÈ
‹Ù·Ó ¤ÙÔÈÌÔÈ Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó ÙÔÓ ¿·, Ô˘ ÙÔÓ ıˆÚÔ‡Û·Ó ÚÒÙÔ ·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·ÙÚȿگ˜, Ó· ÂÈÙÚ¤Ô˘Ó ÙËÓ ÚÔÛÊ˘Á‹ Û ·˘ÙfiÓ ˆ˜ ÙÔÓ ·ÓÒÙ·ÙÔ ‰ÈηÛÙ‹ Î·È Ó· ˘·ÎÔ‡Ô˘Ó ÛÙȘ ‰ÔÁÌ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ·ÔÊ¿ÛÂȘ, ÂÊfiÛÔÓ ‰ÂÓ ·Ó٤ʷÛÎ·Ó Ì ÙȘ ·ÔÊ¿ÛÂȘ ÙˆÓ ÈÂÚÒÓ Û˘Ófi‰ˆÓ Î·È Ù· fiÛ· ıÂÛ›ÛÙËÎ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ·Ù¤Ú˜. ∞ÏÏ¿ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ÏÔÁÈÎfiٷٷ ··›ÙËÛ·Ó Ó· ÙÔ˘˜
·Ô‰Ôı› Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∏ ·¿ÓÙËÛË ‰ÂÓ
¿ÚÂÛ ÛÙÔÓ ¿· πÓÓÔΤÓÙÈÔ ¢′ Î·È ÔÈ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó.

¡. μÏÂÌ›‰Ë˜ £¿Ó·ÙÔ˜ μ·Ù¿Ù˙Ë

¤ÏÂÁ·Ó ª·ÚÎÂÛ›Ó· Î·È ‹Ù·Ó ·Î·Ù·Ì¿¯ËÙË ÛÙËÓ ÔÌÔÚÊÈ¿ Î·È ÙËÓ Â͢Ó¿‰·. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ
·ÓÙÈÛÙ·ı› ÛÙȘ ¯¿Ú˜ Ù˘ Î·È ÙfiÛÔ ÂÍ·ÚÙ‹ıËΠ·fi
·˘Ù‹Ó, ÒÛÙ Ù˘ Â¤ÙÚÂ ӷ ÛÙÔÏ›˙ÂÙ·È Ì ٷ ‚·ÛÈÏÈο ۇ̂ÔÏ·, ÊÔÚÒÓÙ·˜ ÔÚÊ˘Ú¿ ¤‰ÈÏ· Î·È Ó· È‡ÂÈ ¿ÏÔÁ· ÛÙÔÏÈṲ̂ӷ Â›Û˘ Ì ÔÚʇڷ. √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ·˘ÏÈÎÔ‡˜ ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·˙·Ó Ó· ÙÈÌÔ‡Ó ÙËÓ
Âڈ̤ÓË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, fi¯È fï˜ Î·È Ô μÏÂÌ›‰Ë˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ ·Ó¯fiÙ·Ó ÙÔ ÛοӉ·ÏÔ Î·È ‹Ù·Ó ·¤Ó·ÓÙ›
Ù˘ ÛΈÙÈÎfi˜ Î·È ÙËÓ Î·Ù¤ÎÚÈÓ ʷÓÂÚ¿. ∫¿ÔÙ Ô˘
Ë ª·ÚÎÂÛ›Ó· ı¤ÏËÛ ӷ ¿ÂÈ Ì ϷÌÚ‹ Û˘Óԉ›· ÛÙË
ÌÂÁ·ÏÔÚÂ‹ ÌÔÓ‹ Ô˘ ›¯Â ¯Ù›ÛÂÈ ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ Ô
μÏÂÌ›‰Ë˜, Ô ÛÔÊfi˜ ηıËÁËÙ‹˜ ÙËÓ ¤‰ÈˆÍÂ Î·È ‰ÂÓ Ù˘
Â¤ÙÚ„ ÙËÓ Â›ÛÔ‰Ô. ∏ Ê›ÏË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ¤ÙÚÂÍ ÙfiÙÂ
Û ·˘ÙfiÓ ˙ËÙÒÓÙ·˜ ÂΉ›ÎËÛË ¤¯ÔÓÙ·˜ ˆ˜ Û˘ÓËÁfiÚÔ˘˜
Ù˘ ÙÔ˘˜ ·˘ÏÔÎfiϷΘ. √ μ·Ù¿Ù˙˘ ‰ÂÓ Â›¯Â ÙË ‰‡Ó·ÌË
Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ı› ÛÙËÓ ÔÌÔÚÊÈ¿ Ù˘, ‰È¤ıÂÙ ˆÛÙfiÛÔ ÙË
Û‡ÓÂÛË Ó· ηٷÓÔ‹ÛÂÈ ÙÔ ¿ÙÔÔ ÙÔ˘ Ú¿ÁÌ·ÙÔ˜ ηÈ
ÂÎÙÈÌÔ‡Û ÙÔÓ ¿Ó‰Ú· Ô˘ ‹Ù·Ó ·Ó·ÁηṲ̂ÓÔ˜ Ó· ÙÈ̈ڋÛÂÈ. ŒÙÛÈ, ηÙËÊ‹˜ Î·È ‰·ÎÚ˘Ṳ̂ÓÔ˜, ›Â: «°È· ÔÈÔ
ÏfiÁÔ Ì Ȥ˙ÂÙ ӷ ÙÈ̈ڋۈ ¤Ó· ‰›Î·ÈÔ ¿ÓıÚˆÔ; ∞Ó
‹Ù·Ó ÛÙÔ ¯¤ÚÈ ÌÔ˘, ı· ÎÚ·ÙÔ‡Û· ·ÎËÏ›‰ˆÙË Î·È ¤ÓÙÈÌË
ÙË ‚·ÛÈÏ›· ÌÔ˘, ÙÒÚ· fï˜ ÚÔηÏÒ ÂÁÒ Ô ›‰ÈÔ˜ ÙȘ
·Èٛ˜ ÙˆÓ ÚÔÛ‚ÔÏÒÓ ÌÔ˘ Î·È ‰Ú¤ˆ Â¿ÍÈ· ÙÔ˘˜ ηÚÔ‡˜ Ù˘ ÔÓËÚ›·˜ ÌÔ˘».

ŸÌˆ˜ Î·È Ù· ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Ô˘ ·Ú‹ÎÌ·Û·Ó Ì ÙËÓ
¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ¿Ú¯ÈÛ·Ó Î·È ¿ÏÈ Ó·
ηÏÏÈÂÚÁÔ‡ÓÙ·È ÛÙË ¡›Î·È·. √ μ·Ù¿Ù˙˘ Î·È Ë ÚÒÙË
ÙÔ˘ Û‡˙˘ÁÔ˜ ∂ÈÚ‹ÓË ÚÔÛٿل·Ó ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ ∞ÎÚÔÔÏ›ÙË, fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ·ÎfiÌË Ó¤Ô˜. ∞˘Ùfi˜ ¤ÁÚ·„ ÙË ÃÚÔÓÈ΋ Û˘ÁÁÚ·Ê‹,, Ë ÔÔ›· ÂÚÈ›¯Â Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÌÂÙ¿ ÙËÓ
¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛ‹
Ù˘ ·fi ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ. ∂›Û˘ ÚÔÛٿل·Ó Î·È ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ μÏÂÌ›‰Ë, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙfiÙ ‹Ù·Ó ÛÂ
·ÎÌ‹ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ÙÔ˘ ÌfiÚʈÛ˘ Î·È ‰ÈÂÙ¤ÏÂÛ ‰¿ÛηÏÔ˜ ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘ ∞ÎÚÔÔÏ›ÙË Î·È ÔÏÏÒÓ
¿ÏψÓ, ΢ڛˆ˜ ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ Î·È ‰È·‰fi¯Ô˘ ÙÔ˘ μ·Ù¿Ù˙Ë £ÂÔ‰ÒÚÔ˘. ΔÔ ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ Ô μÏÂÌ›‰Ë˜ ‹Ù·Ó
¿Ó‰Ú·˜ ¤ÓÙÈÌÔ˜ Î·È ÁÂÓÓ·›Ô˜ Î·È ·ÏÈfiÙÂÚ· ¤‰ˆÛÂ
‰Â›ÁÌ·Ù· Ù˘ ·ÚÂÙ‹˜ ÙÔ˘ ÙÈÌÒÓÙ·˜ ÂÍ›ÛÔ˘ ÂΛÓÔÓ Î·È
ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ πˆ¿ÓÓË μ·Ù¿Ù˙Ë. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘ ‹Ù·Ó
ÈÛÙfi˜ ÛÙË Û‡˙˘Áfi ÙÔ˘ ∂ÈÚ‹ÓË, Ë ÔÔ›·, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ÙÔÓ
‰ÂϤ·˙ Ì ÙËÓ ÔÌÔÚÊÈ¿ Ù˘, ÙÔ˘ ÂÈ‚·ÏÏfiÙ·Ó Ì ÙÔ
‰˘Ó·ÌÈÎfi ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· Ù˘. ∏ ‰Â‡ÙÂÚË fï˜, Ë ÎfiÚË ÙÔ˘
ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˘, ·Ó Î·È ÓÂfiÙÂÚË, ›Ûˆ˜ Î·È ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘
·ÂÈÚ›·˜ Ù˘, ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ ÙÔÓ ÚÔÛÂÏ·ÛÂÈ.
ªÂٷ͇ ÙˆÓ Î˘ÚÈÒÓ ÔÈ Ôԛ˜ ÙË Û˘Ófi‰Â˘Û·Ó ·fi ÙË
‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË ‹Ù·Ó Î·È Î¿ÔÈ· Ô˘ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÙËÓ

Δ¤ÙÔÈÔ˜ ‹Ù·Ó Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¢Ô‡Î·˜ μ·Ù¿Ù˙˘, ÊÈÏfi‰ÔÍÔ˜,
ÙÔÏÌËÚfi˜ Î·È ÛÙȘ ·‰˘Ó·Ì›Â˜ ÙÔ˘ ÌÂÁ·Ïfi„˘¯Ô˜. ∞Ó
·Ó·ÏÔÁÈÛÙԇ̠fiÛÔ ËÚˆÈÎÔ› ‹Ù·Ó ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ, fiÙ·Ó
ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ ·ÈÒÓ· Î˘Ú›Â˘Û·Ó ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È fiÛÔ ÂÏÂÂÈÓÔ› ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ Û˘Ó¿ÓÙËÛ·Ó
·¤Ó·ÓÙ› ÙÔ˘˜, Î·È ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË fiÛÔ ËÚˆÈÎÔ› ·Ó·‰Â›¯ıËÎ·Ó ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ú¤Ï¢ÛË Û‡ÓÙÔÌÔ˘
¯ÚÔÓÈÎÔ‡ ‰È·ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ Î·È fiÛÔ ÂÏÂÂÈÓÔ› ηٿÓÙËÛ·Ó
ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ, ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ÌË ı˘ÌËıԇ̠ÙËÓ ¿ÏË
ÌÂٷ͇ ÕÌÏÂÙ Î·È §·¤ÚÙË ÛÙÔ Û·ÈÍËÚÈÎfi ‰Ú¿Ì· Ô˘
·Ú¤ıÂÛÂ Ô ª·ÎÒϸ, fiÙ·Ó ÂÍÈÛÙfiÚËÛ ÙȘ ·Ó¿ÏÔÁ˜
ÂÚÈ¤ÙÂȘ ÙÔ˘ ηıÔÏÈÎÈÛÌÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ÚÔÙÂÛÙ·ÓÙÈÛÌÔ‡ ÙÔ 15Ô Î·È ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ·. ∞Ú¯Èο Ô §·¤ÚÙ˘ Ï‹ÁˆÛ ÙÔÓ ÕÌÏÂÙ, ¤ÂÈÙ· fï˜, fiÙ·Ó Î·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ·
ÙÔ˘ ·ÁÒÓ· ·ÓÙ¿ÏÏ·Í·Ó Ù· fiÏ·, Ô ÕÌÏÂÙ Ï‹ÁˆÛ ÙÔÓ
§·¤ÚÙË. √È ºÚ¿ÁÎÔÈ ·Ú¯Èο, ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó ÈÔ ·ÍÈfiÌ·¯ÔÈ
·fi ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È Â›¯·Ó ÙËÓ Ù‡¯Ë
Ó· ¤¯Ô˘Ó ·Ú¯ËÁÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÙÔÓ ¢¿Ó‰ÔÏÔ Î·È ÙÔÓ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ, Ó›ÎËÛ·Ó ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ fi¯È ÌfiÓÔ
‹Ù·Ó ηÙÒÙÂÚÔÈ ÔÏÂÌÈÛÙ¤˜ ·fi ÂΛÓÔ˘˜ ·ÏÏ¿ ›¯·Ó
ÙËÓ ·Ù˘¯›· Ó· ¤¯Ô˘Ó ·Ú¯ËÁÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ∞ÁÁ¤ÏÔ˘˜ πÛ·¿ÎÈÔ
Î·È ∞ϤÍÈÔ. ŸÛÔ fï˜ ÂÚÓÔ‡ÛÂ Ô Î·ÈÚfi˜, ÂΛÓÔ˜ Ô

[98]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

μ˘˙·ÓÙÈÓ‹
ÙÔȯÔÁÚ·Ê›·
ÌÂ ÙÔ ÔÚÙÚ¤ÙÔ
ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ªÈ¯·‹Ï
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘,
·fi ÙÔÓ
ηı‰ÚÈÎfi Ó·fi
ÙÔ˘ ∞Ú¯¿ÁÁÂÏÔ˘
ªÈ¯·‹Ï ÛÙÔ
∫ÚÂÌÏ›ÓÔ.
SCALA

ÊÚ·ÁÎÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ·Ô‰˘Ó·ÌÒıËÎÂ Î·È ·fi ¤ÏÏÂÈ„Ë
¯ÚËÌ¿ÙˆÓ ‰ÂÓ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠ¿ÏÏÔ˜. ŒÙÛÈ, ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ
ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋˜ ÙÔ˘˜ ·ÓÈηÓfiÙËÙ·˜ ¤¯·Û·Ó ÙË
ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ˘ÂÚÔ¯‹. ∞ÓÙ›ıÂÙ· ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜,
fiÙ·Ó Û˘Ó‹Ïı·Ó ·fi Ù· ÚÒÙ· ¯Ù˘‹Ì·Ù·, ·Ó¤‰ÂÈÍ·Ó
ÁÂÓÓ·›Ô˘˜ Î·È ¤ÌÂÈÚÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜: ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ ÙÔ˘˜
∫ÔÌÓËÓÔ‡˜ ªÈ¯·‹Ï Î·È £Âfi‰ˆÚÔ Î·È ÛÙËÓ ∞Û›· ÙÔ˘˜
§¿ÛηÚË Î·È μ·Ù¿Ù˙Ë. ΔfiÙ ηٷχıËΠٷ¯‡Ù·Ù· ÙÔ
Ï·ÙÈÓÈÎfi ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ¤ÁÈÓ ̿ÏÈÛÙ·
ÔÏÔÊ¿ÓÂÚÔ fiÙÈ Û‡ÓÙÔÌ· ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· Î·Ù·Ï˘ı› Î·È Ë
Ï·ÙÈÓÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∏
·Ó¿ÎÙËÛ‹ Ù˘ fï˜ ‰ÂÓ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· Á›ÓÂÈ ·fi ÙÔÓ
μ·Ù¿Ù˙Ë Ô‡Ù ·fi ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘. ŸÙ·Ó ¤ı·Ó ÛÙȘ 30
√ÎÙˆ‚Ú›Ô˘ 1255 Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÂΛÓÔ˜, ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ÙËΠÔ
ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ £Âfi‰ˆÚÔ˜ ¢Ô‡Î·˜ §¿ÛηÚ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó
33 ¯ÚÔÓÒÓ Î·È Â›¯Â ÌÂÁ¿ÏË ÌfiÚʈÛË Î·È ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋
ηٿÚÙÈÛË, ηıÒ˜ ηٷÙÚfiˆÛ ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜ Ô˘
ÂÈÛ¤‚·Ï·Ó ¿ÏÈ ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›· Î·È ÙÔ˘˜ ·Ó¿ÁηÛ ӷ
ÂÚÈÔÚÈÛÙÔ‡Ó ÛÙ· ·ÏÈ¿ ÙÔ˘˜ Û‡ÓÔÚ·. ◊Ù·Ó fï˜ ‰‡ÛÈÛÙÔ˜ Î·È ÙÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ Â›¯Â ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· ¢ÌÂÙ¿‚ÔÏÔ.
ÿÛˆ˜ Ó· Û˘Ó¤‚·Ï Û ·˘Ùfi Î·È Ë ·ÛıÂÓÈ΋ ÎÚ¿ÛË ÙÔ˘
Î·È ¤ÙÛÈ ‰È¢ÎfiÏ˘ÓÂ, ·Ó ‰ÂÓ ÚÔοÏÂÛÂ, ÙËÓ ÙÒÛË
Ù˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ÙÔ˘.

ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
ΔËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹ ¿ÎÌ·˙Â Ô Ô›ÎÔ˜ ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ. √
Ô›ÎÔ˜ ·˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó ·Ï·Èfi˜, ÂÓÒ ·fi Ù· ̤۷ ÂÚ›Ô˘
ÙÔ˘ 11Ô˘ ·ÈÒÓ·, Ô˘ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·, ·Ó¤‰ÂÈÍ ·ÍÈfiÏÔÁÔ˘˜ ÔÏÈÙÈÎÔ‡˜ Î·È ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ‡˜. √
μ·Ù¿Ù˙˘, fiÙ·Ó Î·Ù¤Ï˘Û ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ¿ÊËÛ ÂΛ ÏËÚÂÍÔ‡ÛÈfi ÙÔ˘ ÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ı·Ó ϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·. ŸÌˆ˜ Ô
ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ‹Ù·Ó ‹ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó Ô ÈηÓfiÙÂÚÔ˜
ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ÙÔ˘. ÕÚ·Á ÂÔÊı·ÏÌÈÔ‡ÛÂ
·fi ÙfiÙ ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋ ÂÍÔ˘Û›·; Ÿˆ˜ ÏÂÁfiÙ·Ó
·ÚÁfiÙÂÚ·, Ë ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘ ∂˘‰ÔÍ›·, Ë
ÔÔ›· ÙÔÓ ÊÚfiÓÙÈ˙ ·fi ÙËÓ ·È‰È΋ ÙÔ˘ ËÏÈΛ·, Û˘Ó‹ıÈ˙ ӷ ÙÔÓ ·ÔÎÔÈÌ›˙ÂÈ Ì ¤Ó· Ó·ÓÔ‡ÚÈÛÌ· Ô˘
¤ÏÂÁ fiÙÈ Î¿ÔÙ ı· ÁÈÓfiÙ·Ó ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ı· ¤Ì·ÈÓÂ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·fi ÙË ÃÚ˘Û‹ ¶‡ÏË Î·È ı·
¤Î·Ó ÌÂÁ¿Ï· ηÙÔÚıÒÌ·Ù·, fiˆ˜ Ì·ÚÙ˘Ú› Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ¶·¯˘Ì¤Ú˘19. ΔÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ, ÂÓÒ ·ÎfiÌË ‚·Û›ÏÂ˘Â Ô μ·Ù¿Ù˙˘, ηÙËÁÔÚ‹ıËΠÁÈ· ÂÛ¯¿ÙË ÚÔ‰ÔÛ›·, ·ÏÏ¿ ·ıˆÒıËΠÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ¤ÏÏÂȄ˘ ·ԉ›ÍÂˆÓ Î·È Î¤Ú‰ÈÛ ¿ÏÈ ÙËÓ Â‡ÓÔÈ· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿.
ŸÙ·Ó ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ ¢Ô‡Î·˜ §¿ÛηÚ˘
ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ˆ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ,
·Ó¤ıÂÛ ÛÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ¡›Î·È·˜ ηÈ

Ù˘ μÈı˘Ó›·˜. ΔfiÙ ηÙËÁÔÚ‹ıËÎÂ Î·È ¿ÏÈ fiÙÈ Û¯Â‰›·˙ ӷ ÛÊÂÙÂÚÈÛÙ› ÙËÓ ·ÓÒÙ·ÙË ·Ú¯‹, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÂÚ›ÌÂÓ ӷ ‰ÈηÛÙ›, Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙÔ πÎfiÓÈÔ Î·È ¤ÛÙÂÈÏÂ
·fi ÂΛ ÙËÓ ·ÔÏÔÁ›· ÙÔ˘. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·ÓÙ› Ó· ÙÔÓ
Û˘Á¯ˆÚ‹ÛÂÈ ‹ Ó· ··ÈÙ‹ÛÂÈ Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ·ÛÙ› ÛÙÔ ·ÚÌfi‰ÈÔ ‰ÈηÛÙ‹ÚÈÔ, Â¤ÙÚ„ ÙËÓ Â¿ÓÔ‰fi ÙÔ˘, Û˘Ó¤¯ÈÛ fï˜ Ó· ÌËÓ ÙÔÓ ÂÌÈÛÙ‡ÂÙ·È. ΔfiÙÂ, ÂÂȉ‹ Ô
‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ∫ÔÌÓËÓfi˜ ÍÂ¤Ú·ÛÂ
Ù· fiÚÈ· Ô˘ ÙÔ˘ ›¯Â ı¤ÛÂÈ Ô μ·Ù¿Ù˙˘, Ô §¿ÛηÚ˘
¤ÛÙÂÈÏ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ Ì ·ÓÂ·ÚΛ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ. ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ fï˜ ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠÙȘ Ӥ˜ ηÙËÁÔڛ˜, ÁÈ’ ·˘Ùfi Î·È ‰È¤Ù·Í ÙË Û‡ÏÏË„‹ ÙÔ˘ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È ÙË ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ ÙÔ˘ ÛÙË
ª·ÁÓËÛ›·. ŸÙ·Ó fï˜ ¿ÎÔ˘Û ÙȘ ‰ÈηÈÔÏÔÁ›Â˜ ÙÔ˘,
ÙÔÓ ·ıÒˆÛÂ Î·È ÙÔ˘ ¤‰ˆÛ ͷӿ ÙÔ ·Í›ˆÌ¿ ÙÔ˘, ϤÁÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ fiÙÈ, ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó ‹Ù·Ó ¤ÓÔ¯Ô˜, ÙÔÓ Û˘Á¯ˆÚÔ‡Û ηÈ, ÂÂȉ‹ ¤‚ÏÂ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘ Ó· ÏËÛÈ¿˙ÂÈ, ÙÔÓ ·ÚÔ˘Û›·Û ÛÙ· ·È‰È¿ ÙÔ˘.
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ô §¿ÛηÚ˘ ¤ı·Ó ϛÁÔ ÌÂÙ¿ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· ·˘Ù¿, ÙÔÓ ∞‡ÁÔ˘ÛÙÔ ÙÔ˘ 1259, ·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ ÎfiÚ˜ Î·È ¤Ó· ÁÈÔ ÔÎÙÒ ¯ÚÔÓÒÓ, ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË §¿ÛηÚË. ∞Ó Î·È Â›¯Â Û˘ÌÊÈÏȈı› Ì ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, ·Ó¤ıÂÛ ÙËÓ ÂÈ̤ÏÂÈ· fi¯È Û ·˘ÙfiÓ ·ÏÏ¿
ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∞ÚÛ¤ÓÈÔ Î·È ÙÔÓ ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ °ÂÒÚÁÈÔ ªÔ˘˙¿ÏˆÓ·, Ô ÔÔ›Ô˜ ˘‹ÚÍÂ Î·È ˘Ô˘ÚÁfi˜.
∏ ·fiÊ·Û‹ ÙÔ˘ ‰˘Û·Ú¤ÛÙËÛ ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ›Ù ‰ÔÏÔÏÔÎÔ‡Û ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜
›Ù fi¯È, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ˘ÔÛÎÂÏ›ÛÂÈ Ì οı ÙÚfiÔ
ÙÔÓ ·ÓÙ›·Ïfi ÙÔ˘, οÙÈ Ô˘ ÙÂÏÈο ÙÔ Î·ÙfiÚıˆÛÂ,
ÁÈ·Ù› ›¯Â ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ÂÈÚÚÔ‹ ÛÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ·fi
ÙÔÓ ªÔ˘˙¿ÏˆÓ·, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ¤‰ˆÛ ÙȘ ¯ÚËÌ·ÙÈΤ˜ ¯ÔÚËÁ›Â˜ Ô˘ Û˘ÓËı›˙ÔÓÙ·Ó Ó· ‰›ÓÔÓÙ·È Ì ÙËÓ
·Ó·ÁfiÚ¢ÛË Î¿ı ӤԢ ‚·ÛÈÏÈ¿. ∂ÓÓ¤· ÏÔÈfiÓ Ì¤Ú˜
ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ §¿ÛηÚË Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÛÎfiÙˆÛ ÙÔÓ
ªÔ˘˙¿ÏˆÓ·, Ì ÙËÓ ÚfiÊ·ÛË fiÙÈ ÂÈ‚Ô˘Ï¢fiÙ·Ó ÙÔ
ÌÈÎÚfi πˆ¿ÓÓË, Î·È ÏÂËÏ¿ÙËÛ ٷ Û›ÙÈ· ÙÔ˘ ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˘, ÙˆÓ Ô·‰ÒÓ Î·È ÙˆÓ Ê›ÏˆÓ ÙÔ˘. √ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ÚÔÛÔÈ‹ıËΠfiÙÈ ‰ÂÓ Â›¯Â η̛· Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹
ÛÙÔ Ú·ÍÈÎfiËÌ· Î·È ÂÚÈÔÚ›ÛıËΠӷ ÚÔÓÔ‹ÛÂÈ ÁÈ·
ÙËÓ ·ÛÊ¿ÏÂÈ· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, Û›¯ÓÔÓÙ·˜ ÔÏÏ‹ ·ÊÔÛ›ˆÛË ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ Î·È ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∞ÚÛ¤ÓÈÔ, ÚÔÛÂÙ·ÈÚÈ˙fiÌÂÓÔ˜ ÙÔ˘˜ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˘˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. √
¶·¯˘Ì¤Ú˘ Ì·˜ ‰›ÓÂÈ Ù· ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ÚÒÙˆÓ Ô›ÎˆÓ,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜, ‹Ù·Ó ÔÈ
Δ˙·Ì·ÓÙÔ˘Ú·›ÔÈ, ÔÈ ΔÔÚÓ›ÎÈÔÈ, ÔÈ ™ÙÚ·ÙËÁfiÔ˘ÏÔÈ, ÔÈ
ƒ·Ô‡Ï, ÔÈ μ·Ù¿Ù˙ˉ˜, ÔÈ ºÈÏ‹, ÔÈ ∫·‚·ÏÏ¿ÚÈÔÈ, ÔÈ
¡ÔÛÙfiÁÁÔÈ, ÔÈ ∫·Ì‡Ù˙ˉ˜, ÔÈ ∞ÚËÓÔ›, ÔÈ ÕÁÁÂÏÔÈ, ÔÈ
§È‚·‰¿ÚÈÔÈ, ÔÈ Δ·Ú¯·ÓÂÈÒÙ˜, ÔÈ ºÈÏ·ÓıÚˆÈÓÔ›, ÔÈ

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [99]

[100]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ μÀ∑∞¡Δπ¡∏ ∞ÀΔ√∫ƒ∞Δ√ƒπ∞ Δ√ 13Ô ∞πø¡∞

Ã∞ƒΔ∂™/4

∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ›, «Î·È fiÛÔÈ ¿ÏÏÔÈ, Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡Û·Ó ÙË ÌÂÁ¿ÏË Î·È ¯Ú˘Û‹ Ù¿ÍË ÙˆÓ Â˘ÁÂÓÒÓ». √ ηٿÏÔÁÔ˜ ·˘Ùfi˜ Â›Ó·È ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙÔ˜, ‰ÈfiÙÈ Î·Ù·‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ ÙËÓ ·ÏÏÔ›ˆÛË Ô˘ ›¯Â ˘ÔÛÙ› Ô ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜ Ì·˜ ÎfiÛÌÔ˜.
ΔÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÛÙËÚÈ˙fiÙ·Ó, fiˆ˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, ·fi ÙÔ 10Ô
·ÈÒÓ· Î·È ÂÍ‹˜ ΢ڛˆ˜ ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·. ∞ÏÏ¿
·fi ÙÔ˘˜ ÂÈÊ·Ó›˜ Ô›ÎÔ˘˜ Ô˘ ¤Ï·Ì„·Ó ÙÔ 10Ô ·ÈÒÓ·
‰ÂÓ Ûˆ˙fiÙ·Ó Î·Ó¤Ó·˜. ∞fi ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ÙÒÚ· ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È, ÌfiÓÔ ÔÈ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ, ÔÈ ΔÔÚÓ›ÎÈÔÈ Î·È ÔÈ Δ·Ú¯·ÓÂÈÒÙ˜ ·Ó¤ÙÚ¯·Ó ÛÙÔÓ 11Ô ·ÈÒÓ·. √È ÕÁÁÂÏÔÈ, ÔÈ
∫·Ì‡Ù˙ˉ˜ Î·È ÔÈ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ› ‹Ù·Ó ÓÂfiÙÂÚÔÈ, ÂÓÒ
fiÏÔÈ ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ‹Ù·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ηÈÓÔ‡ÚÁÈÔÈ20.
√ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ÛÙËÚÈ˙fiÌÂÓÔ˜ Û ·˘ÙÔ‡˜
¤ÁÈÓ ΢‚ÂÚÓ‹Ù˘, ·›ÚÓÔÓÙ·˜ ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘
‰Ô‡Î·21. ŸÙ·Ó fï˜ Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ı¤ÏËÛ ӷ ·Ó·ÁÔÚ¢ı›
‰ÂÛfiÙ˘, ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜, Ô˘ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ Û˘ÌʈÓÔ‡Û·Ó, ‰È¯¿ÛÙËηÓ. ªÂÚÈÎÔ› ‹Ù·Ó Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÙÔ˘
Ó¤Ô˘ §¿ÛηÚË, ΢ڛˆ˜ ÔÈ Δ˙·Ì¿ÓÙÔ˘ÚÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
˘ÔÙ‡ÔÓÙ·Ó fiÙÈ Ô ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ›¯Â ÛÎÔfi ‚·ıÌÈ·›· Ó· ˘ÔÛÎÂÏ›ÛÂÈ ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙÔ Ó¤Ô ‚·ÛÈÏÈ¿, Î·È ·ÓÙÈÛÙ¿ıËηÓ. ŸÌˆ˜ ˘ÂÚ›Û¯˘Û·Ó ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ Î·È Ô
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠ‰ÂÛfiÙ˘. ⁄ÛÙÂÚ· ·fi
Ï›ÁÔ ¿ÏÈ, ·ÊÔ‡ Ê˘Ï¿ÎÈÛ ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÊÚÔÓÔ‡ÓÙ˜ ηÈ

΢ڛˆ˜ ÙÔÓ Δ˙·Ì¿ÓÙÔ˘ÚÔ, ηٿÊÂÚ ӷ ·ÔÊ·Û›ÛÔ˘Ó
ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ fiÙÈ ¤ÚÂ ӷ ¿ÚÂÈ Î·È ÙÔ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ·Í›ˆÌ·, Ì ÙÔÓ fiÚÔ Ó· ÔÚÎÈÛÙ› fiÙÈ ı· ÚÔÛٿ٢ ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘ Ó·ÚÔ‡ Û˘Ì‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È fiÙÈ, fiÙ·Ó ı·
ÂÓËÏÈÎȈÓfiÙ·Ó, ı· ÙÔ˘ ·Ú¤‰È‰Â ÙËÓ ·Ú¯‹ Î·È ‰ÂÓ ı·
›¯Â ÙËÓ ·Í›ˆÛË Ó· ÙË ÌÂÙ·‚È‚¿ÛÂÈ ÛÙÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜
ÙÔ˘. ŸÏ· ·˘Ù¿ ¤ÁÈÓ·Ó Ì¤Û· Û ٤ÛÛÂÚȘ Ì‹Ó˜, ·ÊÔ‡
Ô ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ¤‰ˆÛ ÙÔÓ fiÚÎÔ ÛÙË ª·ÁÓËÛ›· ÙËÓ
1Ë π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ 1260 Ì ·ÚfiÓÙ˜ ÙÔ˘˜ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˘˜
Î·È ÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ. ∏ ÛÙ¤„Ë ı· ÁÈÓfiÙ·Ó ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·, ÙË ¡›Î·È·. ∞ÏÏ¿ fiÙ·Ó ¤ÊÙ·ÛÂ Ë Î·ıÔÚÈṲ̂ÓË
Ë̤ڷ, Ô ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ›¯Â
ÂÈÛÎÂÊı› ÙȘ Â·Ú¯›Â˜, ›¯Â ¿ÚÂÈ ÙË Û˘Ó·›ÓÂÛË ÙÔ˘
ÛÙÚ·ÙÔ‡ Î·È Û˘Á¯·ÚËÙ‹ÚȘ ÂÈÛÙÔϤ˜ ·fi ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ÙÔ˘ πÎÔÓ›Ô˘, ··›ÙËÛ ͷÊÓÈο Ó· ÛÙÂÊı› ·˘Ùfi˜
ÚÒÙÔ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Î·È ¤ÂÈÙ· Ô Ó·Úfi˜ §¿ÛηÚ˘
ˆ˜ ‰Â‡ÙÂÚÔ˜. √ ·ÙÚȿگ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹
›¯Â ıˆڋÛÂÈ ‡ÔÙ˜ ÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙÔ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, ı¤ÏËÛ ӷ ·ÓÙÈÛÙ·ı› ÛÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ··›ÙËÛË.
ŸÌˆ˜ Ô ˘fiÏÔÈÔ˜ ÎÏ‹ÚÔ˜ Î·È ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi
ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜, ÙÔ ·ÚÈÛÙ¿ÌÂÓÔ Ï‹ıÔ˜ Î·È ÔÈ Í¤ÓÔÈ
ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ Â›¯·Ó ÚÔÂÙÔÈÌ·ÛÙ› ·fi ηÈÚfi Ì ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ Î·È ÊÈÏÔ‰ˆÚ‹Ì·Ù· ÁÈ· Ó· ·ԉ¯ÙÔ‡Ó ÙËÓ

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [101]

··›ÙËÛË ÙÔ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘. ŒÙÛÈ, Ë ‰È·Ì¿¯Ë ·ÔÛÔ‚‹ıËÎÂ Î·È ·ÔÊ·Û›ÛÙËΠfiÙÈ Ë ÛÙ¤„Ë ÙÔ˘ ·È‰ÈÔ‡ ı·
·Ó·‚·ÏfiÙ·Ó Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ÂÓËÏÈΛˆÛ‹ ÙÔ˘. √ ªÈ¯·‹Ï ÊfiÚÂÛ ÌfiÓÔ˜ ·˘Ùfi˜ Ì ÙË Û‡˙˘Áfi ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚ· ÙÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi ‰È¿‰ËÌ·, ÂÓÒ Ô ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙˆÓ §·ÛοÚÂˆÓ ·Ú·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÙËÓ ÙÂÏÂÙ‹ ÊÔÚÒÓÙ·˜ ·ÓÙ› ÁÈ· ‚·ÛÈÏÈÎfi
ÛÙ¤ÌÌ· ¤Ó·Ó ·Ïfi ÎÂÊ·Ïfi‰ÂÛÌÔ ÛÙÔÏÈṲ̂ÓÔ Ì ÔχÙÈÌÔ˘˜ Ï›ıÔ˘˜.

√ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
ηٷÙÚÔÒÓÂÈ
ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜
Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘
∞fi ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ÙÔ˘ πÎÔÓ›Ô˘ ‰ÂÓ Â›¯Â Ó· ÊÔ‚Ëı› Ô
Ó¤Ô˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ÁÈ·Ù› ·ÂÈÏÔ‡ÓÙ·Ó Û˘Ó¯Ҙ ·fi ÙÔ˘˜
ªÔÁÁfiÏÔ˘˜ Î·È Â›¯Â ÌÂÁ¿ÏË ·Ó¿ÁÎË ·fi ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿
ÙÔ˘. ™ÙËÓ ∂˘ÚÒË fï˜ Ô ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ∏›ÚÔ˘
ªÈ¯·‹Ï ∫ÔÌÓËÓfi˜ ÛÙËÚÈ˙fiÌÂÓÔ˜ ÛÙÔ˘˜ Á·ÌÚÔ‡˜
ÙÔ˘ ª·ÌÊÚ¤‰Ô, ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜, Î·È ÙÔÓ Ú›ÁÎÈ· Ù˘ ∞¯·˝·˜ °Ô˘ÏȤÏÌÔ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ, Â·Ó¤Ï·‚Â
ÙȘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ·ÍÈÒÛÂȘ ÙÔ˘ Ô›ÎÔ˘ ÙÔ˘ Î·È ÚÔÛ·ıÔ‡Û ӷ ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ·˘Ùfi˜ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

ΔfiÙÂ Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, ÚÈÓ ·fi ÙË ÛÙ¤„Ë ÙÔ˘,
·¤ÛÙÂÈÏ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ÌÂ
‰‡Ô ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ‡˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜, ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ΔÔÚÓ›ÎÈÔ Î·È ÙÔÓ ∞ϤÍÈÔ ™ÙÚ·ÙËÁfiÔ˘ÏÔ.
∂Âȉ‹ ÚÔ‹Ï·Û·Ó Ì¤¯ÚÈ Ù· μÔ‰ÂÓ¿, ÚÈÓ ÊÙ¿ÛÔ˘Ó
ÛÙÔ ‰ÂÛfiÙË ªÈ¯·‹Ï ÔÈ ÂÓÈÛ¯‡ÛÂȘ ÙˆÓ Á·ÌÚÒÓ ÙÔ˘,
ÔÈ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó ·Ú¯Èο ›Ûˆ ·fi Ù·
‚Ô˘Ó¿, «Ù· ÔÔ›· ¯ˆÚ›˙Ô˘Ó ÙËÓ ·Ï·È¿ ·fi ÙË Ó¤·
◊ÂÈÚÔ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ Î·È Ù˘ ‰È΋˜ Ì·˜ ÂÚÈÔ¯‹˜»,
fiˆ˜ ϤÂÈ Ô ∞ÎÚÔÔÏ›Ù˘. ⁄ÛÙÂÚ· fï˜ ·fi Ï›ÁÔ,
fiÙ·Ó ¤ÊÙ·ÛÂ Ë ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ª·ÌÊÚ¤‰Ô˘ Î·È Ì·˙› Ô
›‰ÈÔ˜ Ô Ú›ÁÎÈ·˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜ Ì ٷ ÛÙÚ·Ù‡̷ٿ ÙÔ˘,
Ô ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛÂ Î·È ¿ÏÈ ÙÔ˘˜
·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ¶ÂÏ·ÁÔÓ›·. ∂Λ ›¯Â Î·È Î¿ÔȘ
·ÊÔṲ́˜ ‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜
ÙÔ˘, ÙȘ Ôԛ˜ ˘ÔΛÓËÛ ηٿÏÏËÏ· Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ·Ú·ÁÁ¤ÏÏÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ fiÙÈ ÙÔÓ Úfi‰È‰·Ó ‰È·Ú·ÁÌ·Ù¢fiÌÂÓÔÈ Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛË. ™ÙÂÓÔ¯ˆÚË̤ÓÔ˜
Ô ‰ÂÛfiÙ˘, ÂÁη٤ÏÂÈ„Â Ì fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘
ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi‰Ô. √È ºÚ¿ÁÎÔÈ ı¤ÏËÛ·Ó Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÔ˘Ó
ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ. ∫·Ù¿ ÙÔÓ ∞ÎÚÔÔÏ›ÙË,
Ô ª·ÌÊÚ¤‰Ô˜ ›¯Â ÛÙ›ÏÂÈ 400 ÈfiÙ˜ Ô˘ ·Ó‹Î·Ó
ÛÙÔ˘˜ ηχÙÂÚÔ˘˜ ¢·ÙÚ›‰Â˜ Î·È ‹Ù·Ó «ÂÍÔÏÈṲ̂ÓÔÈ

∂Ú›È· ÚˆÙÔ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜
ÂÎÎÏËÛ›·˜ ÛÙȘ
™¿Ú‰ÂȘ Ù˘
ª·ÁÓËÛ›·˜.
ΔËÓ 1Ë
π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ 1260
Ô ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
ÔÚΛÛÙËΠÛÙË
ª·ÁÓËÛ›· Ù˘
ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜,
ÂÓÒÈÔÓ ÙˆÓ
·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ˆÓ
Î·È ÙÔ˘ ÎÏ‹ÚÔ˘.
GIAN BERTO VANNI
ARCHIVE/
CORBIS/APEIRON

[102]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ì fiÏ· Ôχ ÈÛ¯˘Ú¿ Î·È ÂÔ¯Ô‡ÌÂÓÔÈ ˘ÂÚ‹Ê·Ó·
¿ÏÔÁ·». √ Ú›ÁÎÈ·˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜ Û˘Ófi‰Â˘Â ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi
ÙÔ˘ «Ô˘ ‹Ù·Ó ÔÏ˘ÏËı¤ÛÙ·ÙÔ˜, ·ÔÙÂÏÔ‡ÌÂÓÔ˜ ηÈ
·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ÁËÁÂÓ›˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜
Ù˘ ∞¯·˝·˜ Î·È Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ·˘Ùfi˜ ÂÍÔ˘Û›·˙». ΔÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ, ÏÔÈfiÓ, ÙÔ˘ 1259 ¤ÁÈÓÂ
Ì¿¯Ë ÛÙËÓ ÔÔ›· ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ÓÈ΋ıËÎ·Ó ÔÏÔÛ¯ÂÚÒ˜.
√È ÔÚÌËÙÈÎÔ› ÂΛÓÔÈ ÈfiÙ˜ ÙÔ˘ ª·ÌÊÚ¤‰Ô˘, °ÂÚÌ·ÓÔ› ÛÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹, ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ, ¿ÏÏÔÈ ÙÚ·˘Ì·Ù›ÛÙËÎ·Ó ‚·ÚÈ¿ ‹ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎ·Ó Î·È Ï›ÁÔÈ ÛÒıËÎ·Ó ·ÊÔ‡ ÙÚ¿ËÎ·Ó ÛÂ Ê˘Á‹. ∞ÏÏ¿ Î·È ·fi
ÙÔ˘˜ ÈfiÙ˜ ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ ÂÏ¿¯ÈÛÙÔÈ ÛÒıËηÓ, ÂÓÒ
Ô ›‰ÈÔ˜ Ô Ú›ÁÎÈ·˜, Ô˘ ÎÚ‡ÊÙËΠ۠·¯˘ÚÒÓ·, ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÙËΠÁÈ·Ù› ›¯Â ‰‡Ô ‰fiÓÙÈ· ÌÂÁ¿Ï· Î·È ÂÙ·¯Ù¿,
È¿ÛÙËΠ·È¯Ì¿ÏˆÙÔ˜ Î·È Ì·˙› ÙÔ˘ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËηÓ
Î·È ÔÏÏÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ˘˜ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˘˜. ⁄ÛÙÂÚ· ·fi ÙË Ó›ÎË ·˘Ù‹ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ Û fiÏË Û¯Â‰fiÓ ÙË £ÂÛÛ·Ï›· ηÈ
¤ÊÙ·Û ̤¯ÚÈ ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ, ΢ڛ¢Û ÙËÓ ÕÚÙ· Î·È ÔÏÈfiÚÎËÛ ٷ πˆ¿ÓÓÈÓ·. ∂›Ó·È fï˜ ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ, fiÙ·Ó Ô
™ÙÚ·ÙËÁfiÔ˘ÏÔ˜ Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ∞Û›·, fiÔ˘ ÙÈÌ‹ıËΠ̠ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ η›Û·Ú·, Ô ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ηٿÊÂÚ ӷ ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ Î¿ÔȘ ·fi ÙȘ fiÏÂȘ
Ô˘ ›¯Â ¯¿ÛÂÈ, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ϤÔÓ Ó· ¤¯ÂÈ ÌÂÁ¿Ï˜ ·ÍÈÒÛÂȘ. √ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙËÓ Ù·›ӈÛË ·˘Ù‹ ÙÔ˘ ∫ÔÌÓËÓÔ‡, ¤ÛÙÚ„ fiÏË ÙÔ˘ ÙËÓ
ÚÔÛÔ¯‹ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

¶ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ
ÛÙÔÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
°ÓˆÚ›˙Ô˘Ì ‹‰Ë Û ÔÈÔ ‚·ıÌfi ÂÍ·ıÏ›ˆÛ˘ ›¯·Ó
ÊÙ¿ÛÂÈ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È fiÛÔ
·Á¤Úˆ¯ÔÈ ‹Ù·Ó ·Ï·ÈfiÙÂÚ·. ∂›¯·Ó ηٷÓÙ‹ÛÂÈ ÙÒÚ·
ÙfiÛÔ ·ÓfiËÙÔÈ ÒÛÙÂ, fiÙ·Ó ¤Ì·ı·Ó ÙËÓ ¿ÓÔ‰Ô ÛÙÔ ıÚfiÓÔ
ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, ÓfiÌÈÛ·Ó fiÙÈ ÌÔÚÔ‡Û·Ó ÌÂ
Ì›· ·Ï‹ ÚÂۂ›· Ó· Í·Ó·¿ÚÔ˘Ó ÔÏÏ¿ ·fi fiÛ· ›¯·Ó ¯¿ÛÂÈ. √ ‰È¿ÏÔÁÔ˜ Ô˘ Ì·˜ ‰È¤ÛˆÛÂ Ô ∞ÎÚÔÔÏ›Ù˘ ‰Â›¯ÓÂÈ fiÛÔ Â›¯Â ·ÏÏ¿ÍÂÈ Ë ı¤ÛË ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ
Î·È ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜. √È ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ˙‹ÙËÛ·Ó ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ·fi ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. «√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÂÈÚˆÓ¢fiÌÂÓÔ˜ ·¿ÓÙËÛ ·Ú¯Èο
fiÙÈ Ë £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË ‹Ù·Ó Ë ‰Â‡ÙÂÚË ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘. ∂Λ
‹Ù·Ó ËÁÂÌfiÓ·˜ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘, fiˆ˜ ͤÚÔ˘Ó, ÂΛ ¤ı·ÓÂ, ÂΛ ı¿ÊÙËÎÂ. ¶Ò˜ ÏÔÈfiÓ Ó· ÛÙÂÚËı› ·˘Ù‹
ÙËÓ fiÏË; ΔfiÙ ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜, Ô˘ ‰ÂÓ Î·Ù·ÓfiËÛ·Ó
Ù· ÏfiÁÈ· ÙÔ˘, ÙÔ˘ ˙‹ÙËÛ·Ó ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ·fi ÙȘ

™¤ÚÚ˜ Î·È ¤Ú· Î·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ¿ÓÙÔÙ ·ÛÙÂÈ¢fiÌÂÓÔ˜, ÙÔ˘˜ ·¿ÓÙËÛ fiÙÈ ÙÔ ·›ÙËÌ¿ ÙÔ˘˜ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
Ù·ÈÚÈ·ÛÙfi ÁÈ·Ù› ÛÙȘ ™¤ÚÚ˜ ¤ÁÈÓ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÁÈ·
ÚÒÙË ÊÔÚ¿ Î·È ·Á·Ô‡Û ÙÔÓ ÙfiÔ ·˘Ùfi Û·Ó ‰ÈÎfi
ÙÔ˘, ÒÛÙ ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· ÂÁηٷÏ›„ÂÈ Î·È ·˘Ù‹
ÙËÓ fiÏË. √È ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜, Ù˘Êψ̤ÓÔÈ ·ÎfiÌË, ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó Ó· ˙ËÙÔ‡Ó: ‰ÒÛ ̷˜ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ·fi ÙÔ
μÔÏÂÚfi ̤¯ÚÈ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ì·˜. ∫·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ӷ ÙÔ˘˜ ÂÌ·›˙ÂÈ Ï¤ÁÔÓÙ·˜ fiÙÈ ÂΛ ÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜ ΢ӋÁËÛÂ Î·È ÂΛ ΢ڛˆ˜ ¤ÁÈÓ ηÏfi˜ ΢ÓËÁfi˜,
ÁÈ’ ·˘Ùfi Â›Ó·È ¿‰ÈÎÔ Ó· ·Ê‹ÛÂÈ ÙÔÓ ÙfiÔ ·˘Ùfi, fiÔ˘
Î·È ¿ÏÈ Â˘¯·Ú›ÛÙˆ˜ ı· ΢ÓËÁ‹ÛÂÈ. ∫·È ÙÈ ÏÔÈfiÓ ı·
Ì·˜ ‰ÒÛÂȘ, ÚÒÙËÛ·Ó Ì ·ÁˆÓ›· ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜. ∫·È Ô
‚·ÛÈÏÈ¿˜ › ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô Î·È ÙÔ ÈÔ ÛÔ˘‰·›Ô: ∂ÁÒ
Ù›ÔÙ ·ÏÏ¿ ÂÛ›˜, ·Ó ı¤ÏÂÙ ÂÈÚ‹ÓË Ì Â̤ӷ, Ú¤ÂÈ
Ó· ÌÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÙ ÙÔ ÌÈÛfi ·fi Ù· ÂÈÛÔ‰‹Ì·Ù·
ÙÔ˘ ÙÂψÓ›Ԣ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È ÙÔ ÌÈÛfi
·fi Ù· ¤ÛÔ‰· ÙÔ˘ ÓÔÌÈÛÌ·ÙÔÎÔ›Ԣ. ™ÙËÓ ·ÓÙ›ıÂÙË
ÂÚ›ÙˆÛË ı· ÔÏÂÌ‹ÛÔ˘ÌÂ Î·È ÂÂȉ‹ Ì ÁÓˆÚ›Û·ÙÂ
·fi ÙfiÙ Ô˘ ‹ÌÔ˘Ó ‰ÈÔÈÎËÙ‹˜ Ù˘ μÈı˘Ó›·˜ Î·È Ù˘
Δ·ÚÛ›·˜ Î·È ‰ÂÓ ·ÁÓÔ›Ù fiÙÈ Í¤Úˆ Ó· Û·˜ ÔÏÂÌÒ,
·ÔÊ·Û›ÛÙ ÙÈ Û·˜ Û˘ÌʤÚÂÈ». ¶Ú¤ÂÈ Ó· ·Ú·‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ, ÌÔÏÔÓfiÙÈ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÓÈ΋ıËÎ·Ó ÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜, ‰ÂÓ ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô Ó· ÂÍ¢ÙÂÏÈÛÙÔ‡Ó
ÌÚÔÛÙ¿ ÛÂ Î·Ó¤Ó·Ó Â¯ıÚfi ÙÔ˘˜. ¶·Ú·ÙËÚԇ̠Â›Û˘ fiÙÈ, fiÙ·Ó Ô ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ··ÈÙÔ‡Û ٷ ÌÈÛ¿ ·fi
Ù· ¤ÛÔ‰· ÙÔ˘ ÙÂψÓ›Ԣ Î·È ÙÔ˘ ÓÔÌÈÛÌ·ÙÔÎÔ›Ԣ,
ÂÓÓÔÔ‡Û ·ÛÊ·ÏÒ˜ ÙÔ ÂÓÂÙÈÎfi ÙÂψÓÂ›Ô Î·È fi¯È ÙÔ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi, Ë ÊÙÒ¯ÂÈ· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏË ÒÛÙ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û Ì ÛÔ‚·ÚfiÙËÙ· Ó· ÚÔÙ·ı›
Ë ‰È·ÓÔÌ‹ ÙˆÓ ÂÈÛÔ‰ËÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘˜.

¶·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ
ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘
ÛÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜
∞˘Ù¿ ¤ÁÈÓ·Ó ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘
ªÈ¯·‹Ï ∫ÔÌÓËÓÔ‡. ªÂÙ¿ ÙËÓ ‹ÙÙ· ÙÔ˘ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘
ÂΛÓÔ˘ Ô ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ¤Ú·ÛÂ Ô ›‰ÈÔ˜ ÙË £Ú¿ÎË, ΢ڛ¢Û ÙË ™ËÏ˘‚Ú›· ηÈ, ·ÊÔ‡ ÂÚÈfiÚÈÛ ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÔÏÈfiÚÎËÛ ÙÔ
°·Ï·Ù¿. ™ÙËÓ Âȯ›ÚËÛË fï˜ ·˘Ù‹ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÛÙ‹ÚÈÍ ÙȘ ÂÏ›‰Â˜ ÙÔ˘, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ÛÙȘ Û˘ÓÂÓÓÔ‹ÛÂȘ Ô˘ ›¯Â Ì οÔÈÔ˘˜ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·Ú¿ ÛÙȘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ, ·ÊÔ‡ Ô‡Ù ·ÚÎÂÙfi ÛÙfiÏÔ Â›¯Â Ô‡Ù ‰È¤ıÂÙ ηٿÏÏËϘ ÔÏÈÔÚÎËÙÈΤ˜ Ì˯·Ó¤˜. √È ¿ÓıÚˆÔÈ Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Û˘ÓÂÓÓÔÔ‡ÓÙ·Ó Â›Ù ›¯·Ó ··ÈÙ‹ÛÂȘ ·fi ·˘ÙfiÓ Â›Ù ‰ÂÓ

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [103]

ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ÂÎÏËÚÒÛÔ˘Ó ÙËÓ ˘fiÛ¯ÂÛË Ô˘ ÙÔ˘
¤‰ˆÛ·Ó, Ó· ÙÔ˘ ·Ú·‰ÒÛÔ˘Ó Ì›· ·fi ÙȘ ‡Ï˜ ÙÔ˘
ÊÚÔ˘Ú›Ô˘, ÔfiÙ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙËÓ
ÚˆÙÂ‡Ô˘Û¿ ÙÔ˘ ¿Ú·ÎÙÔ˜ ÁÈ· Ó· ÚÔÂÙÔÈÌ·ÛÙ› ηχÙÂÚ· ÁÈ· ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ fiÏ˘. ∞ÏÏ¿ ·ÓÙ› Ó· Û˘ÁÎÚÔÙ‹ÛÂÈ ÛÙÚ·Ùfi ÁÈ· ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÎÔfi ·fi ÙȘ ‰ÈΤ˜
ÙÔ˘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ, ÂÚȤÂÛÂ Î·È ·˘Ùfi˜ ÛÙÔ Ï¿ıÔ˜ Ô˘ ›¯Â
Á›ÓÂÈ Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ Û ÂÌ¿˜ ·fi Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ
∞′ ∫ÔÌÓËÓÔ‡, ˙‹ÙËÛ ‰ËÏ·‰‹ ͤÓË ‚Ô‹ıÂÈ· ·ÓÙ› ÌÂÁ¿ÏˆÓ ı˘ÛÈÒÓ. √È §·Ù›ÓÔÈ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ›¯·Ó
Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ‹ ηχÙÂÚ· Û˘Ì̤ÙÔ¯Ô˘˜ ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜. √
‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÏÔÈfiÓ ·¢ı‡ÓıËΠÛÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ηÈ
ÙÔ˘˜ ÚfiÙÂÈÓ ӷ ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙÔ ÌÔÓÔÒÏÈÔ
ÙÔ˘ ÂÌÔÚ›Ô˘ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ÙÔ ÔÔ›Ô ‹Ù·Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ·
ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ, ÔfiÙ ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi Ó· ‰Â¯ÙÔ‡Ó Ó· Û˘ÌÚ¿ÍÔ˘Ó Ì·˙› ÙÔ˘. ŒÙÛÈ, ÛÙȘ 13 ª·ÚÙ›Ô˘ 1261 ˘¤ÁÚ·„·Ó ÙË Û˘Óı‹ÎË ÙÔ˘ ¡˘ÌÊ·›Ô˘22, Ì ÙËÓ ÔÔ›· Ô
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ·ÊÂÓfi˜ Î·È ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ·ÊÂÙ¤ÚÔ˘
Û˘ÌÊÒÓËÛ·Ó Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜
Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ÙÔ˘˜. ŸÛÔÈ ‹ıÂÏ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜
Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ηٷٷÁÔ‡Ó ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi, ÂÓÒ Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ›¯Â ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÂÍ¿ÁÂÈ ·ÊÔÚÔÏfiÁËÙ· ·fi ÙËÓ fiÏË Ù˘ °¤ÓÔ‚·˜ fiÛ· fiÏ· Î·È ¿ÏÔÁ· ‹ıÂÏ ÁÈ· ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Ë fiÏË Ù˘ °¤ÓÔ‚·˜ ·Ú›¯Â ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÙȘ ··ÈÙÔ‡ÌÂÓ˜ Á·Ï¤Ú˜ Ì ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ·Ó¿ÏÔÁË ÌÈÛıÔ‰ÔÛ›· Î·È ·Ó·Ï¿Ì‚·Ó ӷ ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ Ì·˙›
ÙÔ˘˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Î¿ı ¯ıÚÔ‡, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ ¿·, ÙÔ˘˜
‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Ù˘ ∞ÚÌÂÓ›·˜ Î·È Ù˘ ∫‡ÚÔ˘, ÙÔ˘˜ ¶ÈÛ¿Ù˜, ÙÔÓ °Ô˘ÏȤÏÌÔ Ù˘ ∞¯·˝·˜ Î·È ¿ÏÏÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜
Ô˘ ÔÓÔÌ·ÛÙÈο ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·Ó. ø˜ ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ¤·ÈÚÓ·Ó fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔ ÚÔÓfiÌÈÔ Ù˘ ·Ù¤ÏÂÈ·˜ ÙÔ˘ ÂÌÔÚ›Ô˘
Û fiÏÔ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· È‰Ú‡Ô˘Ó
‰Èο ÙÔ˘˜ ÂÌÔÚÈο ΤÓÙÚ· ÛÙËÓ ∞Ó›·, ÙË ™Ì‡ÚÓË, ÙÔ
∞‰Ú·Ì‡ÙÈÔ, ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ÙË Ã›Ô, ÙË §¤Û‚Ô Î·È fiÛ·
ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ηٷÎÙËıÔ‡Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË Î·È ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·. ∂ÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙˆÓ Î¤ÓÙÚˆÓ ·˘ÙÒÓ ‹Ù·Ó °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜, ÔÈ ÏÂÁfiÌÂÓÔÈ
ÎfiÓÛÔ˘ÏÔÈ. ŸÌˆ˜ Î·È ÔÈ ›‰ÈÔÈ ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜, ·ÎfiÌ· ηÈ
fiÛÔÈ ‹ıÂÏ·Ó Ó· Á›ÓÔ˘Ó ˘ÔÙÂÏ›˜ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·,
·Ú¤ÌÂÓ·Ó ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· Ù˘ ·ÙÚ›‰·˜ ÙÔ˘˜,

√ ‡ÚÁÔ˜ ÙÔ˘ °·Ï·Ù¿, Ô˘ ÚÔÛÙ¤ıËΠ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙȘ
Ô¯˘ÚÒÛÂȘ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜. √ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, ÌÂ
ÛÎÔfi Ó· ·Ó·Î·Ù·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·fi
ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, ÔÏÈfiÚÎËÛ ÙÔÓ °·Ï·Ù¿.
IVO VITANOV VELINOV/SHUTTERSTOCK

[104]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

‰ËÏ·‰‹, fiˆ˜ ı· ϤÁ·Ì ۋÌÂÚ·, ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó ÙÔ
ÚÔÓfiÌÈÔ Ù˘ ÂÙÂÚÔ‰ÈΛ·˜. ∫·Ó¤Ó·˜ ¯ıÚfi˜ Ù˘ °¤ÓÔ‚·˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰ÂÎÙfi˜ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜, ÌfiÓÔ ÔÈ ·Ó¤Î·ıÂÓ
ÈÛÙÔ› ÙÔ˘˜ ¶ÈÛ¿Ù˜ ‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó Ù· ‰Èο ÙÔ˘˜ ÚÔÓfiÌÈ· Î·È Ô ∂‡ÍÂÈÓÔ˜ fiÓÙÔ˜ ¤ÎÏÂÈÓ ÁÈ· fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜
¿ÏÏÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, ÂÎÙfi˜ ·fi Ù· ‰‡Ô ·˘Ù¿ ¤ıÓË. ¶fiÛÔ
ÌÂÁ¿ÏÔ ‹Ù·Ó ÙÔ Ï¿ıÔ˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ ÌÂ
ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ·ԉ›¯ıËΠ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›ÁÔ, ηıÒ˜
‰ÂÓ ˆÊÂÏ‹ıËΠηıfiÏÔ˘ ·fi ÙËÓ Â·¯ı‹ Û˘Ìʈӛ·
Î·È ÙÔ Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ, ·Ó¤ÎÙËÛ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
¯ˆÚ›˜ ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜.

∏ ·Ó¿ÎÙËÛË
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘

√È ·Ú·ÏȷΤ˜
Ô¯˘ÚÒÛÂȘ ÙÔ˘
ƒÔ‡ÌÂÏÈ ÃÈÛ¿Ú
ÛÙÔ μfiÛÔÚÔ.
√ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜
™ÙÚ·ÙËÁfiÔ˘ÏÔ˜,
ÂÎÌÂÙ·ÏÏ¢fiÌÂÓÔ˜
ÙË Û˘Á΢ڛ·
Ù˘ ·Ô˘Û›·˜
ÙÔ˘ ÊÚ·ÁÎÈÎÔ‡
ÛÙÚ·ÙÔ‡,
ηٿÊÂÚ ӷ ÌÂÈ
ÎÚ˘Ê¿ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
Î·È Ó· ÙËÓ
ηٷϿ‚ÂÈ Ì ÌfiÏȘ
800 È›˜ Î·È Ï›ÁÔ
Â˙ÈÎfi.
QUANTABEH/
SHUTTERSTOCK

¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ˘ÔÁÚ·Ê‹ Ù˘ Û˘Óı‹Î˘ ÙÔ˘
¡˘ÌÊ·›Ô˘ ÛÙ¿ÏıËÎÂ Ô ™ÙÚ·ÙËÁfiÔ˘ÏÔ˜ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË
ÁÈ· Ó· ÂÈÙËÚ› ÙÔ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∏›ÚÔ˘ Î·È ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ·ÓÙÚ¢Ù› Ì›· ·fi ÙȘ ·‰ÂÏʤ˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË §¿ÛηÚË Î·È
‹Ù·Ó ¯ıÚÈÎfi˜ ÚÔ˜ ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ. ∂›Û˘
Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ¤‰ˆÛ ÂÓÙÔÏ‹ ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi Ó· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÂÚÓÒÓÙ·˜ ÙÈ Û˘Ó¤‚·ÈÓ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
¯ˆÚ›˜ fï˜ Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ Ù›ÔÙ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘. ÕÏψÛÙÂ, ‰ÂÓ Ê·ÈÓfiÙ·Ó fiÙÈ ÌÔÚÔ‡Û ӷ οÓÂÈ Î¿ÙÈ ÛÔ˘‰·›Ô Ô ™ÙÚ·ÙËÁfiÔ˘ÏÔ˜, Ì ‰Â‰Ô̤ÓÔ fiÙÈ Â›¯Â ÌfiÓÔ
800 È›˜ Î·È Ï›ÁÔ Â˙ÈÎfi. ∞ÏÏ¿, fiÙ·Ó ·Ô‚È‚¿ÛÙËÎÂ
ÛÙËÓ ∫·ÏÏ›ÔÏË Ù˘ £Ú¿Î˘, ›‰Â fiÙÈ Â›¯·Ó ¿ÂÈ Ì ÙÔ
̤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ¿Ú· ÔÏÏÔ› ÓÙfiÈÔÈ, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô ¶·¯˘Ì¤Ú˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ ıÂÏËÌ·Ù¿ÚÈÔ˘˜, ϤÁÔÓÙ·˜ fiÙÈ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ¤ÙÛÈ ÂÂȉ‹ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÛÙË Á‡Úˆ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÂÚÈÔ¯‹ Î·È ¤·ÈÚÓ·Ó fiÙ ÙÔ Ì¤ÚÔ˜
ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ Î·È fiÙ ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ. ¶·Ú·Î¿Ùˆ fï˜ Ô ¶·¯˘Ì¤Ú˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ ıÂÏËÌ·Ù¿ÚÈÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ϤÌ ÂıÂÏÔÓÙ¤˜. ¶¿ÓÙˆ˜, ÔÈ ıÂÏËÌ·Ù¿ÚÈÔÈ
·˘ÙÔ› ÂÚÈÛÙÔ›¯ÈÛ·Ó ÙÔÓ ™ÙÚ·ÙËÁfiÔ˘ÏÔ Ô˘ ›¯Â ÌÂÙ·‚› ÛÙË ™ËÏ˘‚Ú›· Î·È ·fi ÂΛ ›¯Â ÏËÛÈ¿ÛÂÈ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÁÈ· Ó· ÙËÓ Î·Ù·ÛÎÔ‡ÛÂÈ, ηÈ
ÙÔÓ ÚÔ¤ÙÚ„·Ó Ó· ÂÈÙÂı› ·Ì¤Ûˆ˜. ∏ ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·,
ÙÔ˘ ›·Ó, Û˘Ó¤ÂÛ ӷ Â›Ó·È ·˘Ù‹ ÙË ÛÙÈÁÌ‹ ÂÓÙÂÏÒ˜
¤ÚËÌË ·fi ÛÙÚ·Ùfi, ÂÂȉ‹ Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ,
Ô˘ ¤ÊÙ·Û ÚfiÛÊ·Ù·, Ô ª¿ÚÎÔ˜ °Ú·‰¤ÓÈÁÔ˜, ›¯Â
ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË ÙÔ˘ ¢·ÊÓÔ˘Û›Ô˘ Î·È Â›¯Â
·Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ Ì fiÏË ÙË ¯ÂÚÛ·›· Î·È ÙË Ó·˘ÙÈ΋ ÙÔ˘ ‰‡Ó·ÌË. ŸÌˆ˜ Ô ™ÙÚ·ÙËÁfiÔ˘ÏÔ˜ ‰›ÛÙ·˙Â, ·ÊÔ‡ ›¯Â
ÚËÙ‹ ‰È·Ù·Á‹ Ó· ÌËÓ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ Ù›ÔÙ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
Ù˘ fiÏ˘, fiÙ·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ› ÙÔ˘ Û˘Ó¤Ï·‚·Ó ¤Ó·Ó ·fi
ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ÙË Ó‡¯Ù· Ó· ÂÚÈʤÚÂÙ·È ÛÙ·

¯ˆÚ¿ÊÈ· Î·È ¤Ì·ı·Ó fiÙÈ, ·Ó Î·È ÔÈ ‡Ï˜ ‹Ù·Ó ÎÏÂÈṲ̂Ó˜, ÂΛÓÔ˜ ÌfiÚÂÛ ӷ ‚ÁÂÈ, ÂÂȉ‹ ÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘,
Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙ· Ù›¯Ë, ÂÈÎÔÈÓˆÓÔ‡Û Ì ÙËÓ
¤Íˆ ·fi Ù· Ù›¯Ë ÂÚÈÔ¯‹ Ì ̛· ˘fiÁÂÈ· ‰›Ô‰Ô. ΔfiÙÂ
ϤÔÓ Ô ™ÙÚ·ÙËÁfiÔ˘ÏÔ˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÂÈÙÂı›, ÂÂÈṲ̂ÓÔ˜ fiÙÈ, ·Ó Ù· ηٿÊÂÚÓÂ, ı· Û˘Á¯ˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÁÈ·
ÙËÓ ·Ú·‚›·ÛË ÙˆÓ ‰È·Ù·ÁÒÓ. ŒÙÛÈ, 50 ¿Ó‰Ú˜ Ì‹Î·Ó
·fi ÙËÓ ˘fiÁÂÈ· ÂΛÓË Â›ÛÔ‰Ô ÛÙËÓ fiÏË Î·È Î˘Ú›Â˘Û·Ó Ì›· ·fi ÙȘ ‡Ï˜. ŸÙ·Ó ÂÈÛ‹Ïı ̤۷ ·fi ÙËÓ
‡ÏË ÔÏfiÎÏËÚÔ˜ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜, ÔÈ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ ªÈ¯·‹Ï
Î·È πˆ¿ÓÓ˘ Â¢ÊËÌ‹ıËηÓ. √È ŒÏÏËÓ˜ οÙÔÈÎÔÈ
Ù˘ fiÏ˘ ¤ÙÚ¯·Ó Ì ÙË ı¤ÏËÛ‹ ÙÔ˘˜ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜
ÔÌÔÂıÓ›˜ ÙÔ˘˜, ÔÈ §·Ù›ÓÔÈ Î·Ù·‰ÈÒÎÔÓÙ·Ó Î·È

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [105]

ÊÔÓ‡ÔÓÙ·Ó, ÂÓÒ Ô Î·Ù·ÙÚÔÌÔÎÚ·ÙË̤ÓÔ˜ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜
μ′ ‰Ú·¤Ù¢Û Ì ‚¿Úη ÂÁηٷÏ›ÔÓÙ·˜ Ù· ‚·ÛÈÏÈο
ۇ̂ÔÏ·, Ù· ÔÔ›· ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ¤ÛÂ˘Û·Ó
Ó· ·Ú·‰ÒÛÔ˘Ó ıÚÈ·Ì‚Â˘ÙÈο ÛÙÔÓ ·Ú¯ËÁfi ÙÔ˘˜.
ŸÌˆ˜ ÂΛÓË ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Â¤ÛÙÚÂÊ ·fi ÙÔ ¢·ÊÓÔ‡ÛÈÔ Ô
Ï·ÙÈÓÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜. ¶¿Óˆ ÛÙ· ÏÔ›· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÔÈ Ì¿¯ÈÌÔÈ ¿Ó‰Ú˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ÌfiÏȘ
¤Ì·ı·Ó Ù· Û˘Ì‚¿ÓÙ·, ΈËÏ·ÙÔ‡Û·Ó Ì fiÏË ÙÔ˘˜ ÙË
‰‡Ó·ÌË, ÁÈ· Ó· ÏËÛÈ¿ÛÔ˘Ó Î·È Ó· ÛÒÛÔ˘Ó ÙȘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ Î·È ÙȘ ÂÚÈÔ˘Û›Â˜ ÙÔ˘˜. °È· Ó· ·ÚÂÌÔ‰›ÛÔ˘Ó
ÙËÓ ·fi‚·Û‹ ÙÔ˘˜ ÔÈ ŒÏÏËÓ˜, ÌÈÌÔ‡ÌÂÓÔÈ ÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ, ¤‚·Ï·Ó ʈÙÈ¿ ÛÙ· Û›ÙÈ· ÙˆÓ
∂ÓÂÙÒÓ Î·È ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ Í¤ÓˆÓ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ

·Ú·Ï›·. ΔfiÙ ·ÂÏÈṲ̂ÓÔÈ ÔÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘, ·ÊÔ‡ ·Ó¤‚·Û·Ó ÛÙ· ÏÔ›· fiÛÔ˘˜ ÌÔÚÔ‡Û·Ó ·fi
ÙÔ˘˜ Û˘Ì·ÙÚÈÒÙ˜ ÙÔ˘˜, ·¤ÏÂ˘Û·Ó. √ Ù·Ï·›ˆÚÔ˜
μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜, Ì ÙË Û˘Óԉ›· ÙÔ˘ °Ú·‰¤ÓÈÁÔ˘, ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿ÓË Î·È ÔÏÏÒÓ ∂ÓÂÙÒÓ Î·È ¿ÏÏˆÓ ¢˘ÙÈÎÒÓ, ·Ú¯Èο Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·, ·ÊÔ‡ ¤¯·Û ÛÙÔ
‰ÚfiÌÔ ÔÏÏÔ‡˜ ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÓÔ‰ÔÈfiÚÔ˘˜ ÙÔ˘ ·fi ÙËÓ
›ӷ Î·È ÙȘ ¿ÏϘ ηÎÔ˘¯›Â˜. ∞fi ÂΛ ¤Ú·Û ÛÙËÓ
∞Ô˘Ï›· ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ª·ÌÊÚ¤‰Ô Î·È ¤ÂÈÙ· ÂÚÈÏ·Ó‹ıËΠ۠fiÏË ÙËÓ ∂˘ÚÒË Â·ÈÙÒÓÙ·˜ Ì¿Ù·È· ‚Ô‹ıÂÈ·,
ÁÈ· Ó· ÌÔÚ¤ÛÂÈ Ó· ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û¿ ÙÔ˘,
ÛÙËÓ ÔÔ›· Ô‡Ù ·˘Ùfi˜ Ô‡Ù ¿ÏÏÔ˜ ηÓ›˜ ·fi ÙÔ˘˜
¢˘ÙÈÎÔ‡˜ ‹Ù·Ó ÁÚ·ÊÙfi Ó· ΢‚ÂÚÓ‹ÛÂÈ ÔÙ¤.

[106]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ô M˘ÛÙÚ¿˜
Î·È ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ
ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿

∏ fiÏË ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿, ¯ÙÈṲ̂ÓË Û ÌÈ·
Ï·ÁÈ¿ Ù˘ ÔÚÔÛÂÈÚ¿˜ ÙÔ˘ Δ·˛ÁÂÙÔ˘,
·ÔÙÂÏ› Û¿ÓÈÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· fiÏ˘
Ô˘ ¯Ù›ÛÙËΠÂÍ ÔÏÔÎÏ‹ÚÔ˘ ηٿ ÙËÓ
⁄ÛÙÂÚË μ˘˙·ÓÙÈÓ‹ ¶ÂÚ›Ô‰Ô Î·È
·¤ÎÙËÛ ȉȷ›ÙÂÚË ÛËÌ·Û›· ÁÈ· ÙË
μ˘˙·ÓÙÈÓ‹ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÙÔ˘˜
ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘˜ ·ÈÒÓ˜ Ù˘ ‡·ÚÍ‹˜ Ù˘.
∞Ó Î·È Â›Ó·È Èı·Ófi Ó· ˘‹Ú¯Â ÂΛ
οÔÈ· ÔÈÎÈÛÙÈ΋ ÂÁηٿÛÙ·ÛË Î·Ù¿
ÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·, ̤¯ÚÈ ÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ· Ë
ÂÚÈÔ¯‹ ‹Ù·Ó ΢ڛˆ˜ ÙfiÔ˜

ÂÁηٿÛÙ·Û˘ ÙˆÓ ÛÏ·‚ÈÎÒÓ Ê˘ÏÒÓ
Ù˘ ÓfiÙÈ·˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ∏ fiÏË
·˘Ù‹ ¤ÁÈÓ ÙÔ Î¤ÓÙÚÔ ÙˆÓ ‚˘˙·ÓÙÈÓÒÓ
ÎÙ‹ÛÂˆÓ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ¤·ÈÍÂ
ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÚfiÏÔ ÛÙËÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ· Ù˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÛÙ·‰È·Î¿
ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿.
ΔÔ Î¿ÛÙÚÔ ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿, ÛÙËÓ ÎÔÚ˘Ê‹
Ù˘ Ï·ÁÈ¿˜, ηٷÛ΢¿ÛÙËΠÙÔ 1249
·fi ÙÔ ºÚ¿ÁÎÔ Ú›ÁÎÈ· Ù˘ ∞¯·˝·˜
°Ô˘ÏȤÏÌÔ μ′ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ,
ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÈÛ¯˘ÚÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙË

ı¤ÛË ÙÔ˘ ÛÙË ÓÔÙÈÔ·Ó·ÙÔÏÈ΋
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÙËÓ ÔÔ›· ÌfiÏȘ ›¯Â
ηٷʤÚÂÈ Ó· ı¤ÛÂÈ ˘fi ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯fi
ÙÔ˘. ΔÔ 1262 Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜
·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙÔ˘˜
μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜ ÙÚ›· ÛÙÚ·ÙËÁÈ΋˜
ÛËÌ·Û›·˜ οÛÙÚ· ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ,
ÂΛӷ Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜, Ù˘
ªÂÁ¿Ï˘ ª·˝Ó˘ Î·È ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿.
∏ ηÙÔ¯‹ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ fiψÓ
¤ÁÈÓÂ Ë ·ÊÂÙËÚ›· Ù˘ ·Ó¿ÎÙËÛ˘ Ù˘
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ·fi ÙÔ˘˜ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [107]

Î·È Ù˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·˜ ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘
ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿, ηıÒ˜ Î·È Ù˘ ÂÍ¿ψۋ˜
ÙÔ˘ Û ‚¿ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ˘ Ù˘
∞¯·˝·˜. ∞fi ÙÔ 1262 Î·È ÂÍ‹˜ Ë
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ¤ÛÙÂÏÓ ¤Ó·Ó
·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, Ô˘
ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó «ÎÂÊ·Ï‹» Î·È Â›¯Â ÂÙ‹ÛÈ·
ıËÙ›· ˆ˜ ‰ÈÔÈÎËÙ‹˜ ÙÔ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡
ªÔÚÈ¿. ∞Ú¯Èο Ë ¤‰Ú· ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ë
ªÔÓÂÌ‚·Û›·, ·ÏÏ¿ ·fi ÙÔ 1289
ÌÂٷʤÚıËΠÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿.
¶·Ú¿ÏÏËÏ·, Î·È Ë ÌËÙÚfiÔÏË

§·Î‰·ÈÌÔÓ›·˜ ÌÂٷʤÚıËΠÛÙÔ
ª˘ÛÙÚ¿ Î·È Ë fiÏË ¿Ú¯ÈÛ ӷ
·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È Á‡Úˆ ·fi ÙÔ Î¿ÛÙÚÔ.
∞fi ÙÔ 1308 ÔÈ ‰ÈÔÈÎËÙ¤˜ ·¤ÎÙËÛ·Ó
ÌfiÓÈÌË ıËÙ›·, ÂÓÒ Û fiÏË ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ·
ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘ ÌÈÛÔ‡ ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ· Ô
‚˘˙·ÓÙÈÓfi˜ ªÔÚÈ¿˜ Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ
ÂÍ·ÏÒÓÂÙ·È Î·È Ó· ηٷϷ̂¿ÓÂÈ
‰¿ÊË ÛÙËÓ ∞Ú牛· Î·È ÛÙË
ªÂÛÛËÓ›·.
™Ù·ıÌfi˜ ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ fiÏ˘
˘‹ÚÍÂ Ë ·fiÊ·ÛË ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·

πˆ¿ÓÓË ™Δ′ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡ (13471354) Ó· ÂÁηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿
ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘, ª·ÓÔ˘‹Ï, Ì ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘
‰ÂÛfiÙË Î·È Ì ·˘ÍË̤ÓË ÂÍÔ˘Û›·,
ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÙȘ
ÙÔÈΤ˜ ÂÍÂÁ¤ÚÛÂȘ Ô˘
Ù·Ï·ÈˆÚÔ‡Û·Ó ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹. ∞fi ÙËÓ
ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹ ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿,
·Ó Î·È ‰ÂÓ ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠÔÙ¤ ¤ÙÛÈ
Â›ÛËÌ·, ·¤ÎÙËÛ ÌÈ· Û¯ÂÙÈ΋
·˘ÙÔÓÔÌ›·, ·Ú·Ì¤ÓÔÓÙ·˜
ÂÍ·ÚÙË̤ÓÔ ·fi ÙËÓ

ÕÔ„Ë Ù˘
fiÏ˘ ÙÔ˘
ª˘ÛÙÚ¿.
VISUAL PHOTOS

[108]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ ·Ï¿ÙÈ ÙˆÓ
‰ÂÛÔÙÒÓ ÙÔ˘
ªÔÚÈ¿ (οو).
RUGGERO VANNI/
CORBIS/APEIRON

√ ÔÈÎÈÛÙÈÎfi˜
ÈÛÙfi˜ Ù˘
ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜
ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘
ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿
(·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
SCALA

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, οÙÈ Ô˘
ÂÈÛÊÚ·Á›ÛÙËΠ̠ÙËÓ ·Ó·ÁfiÚ¢ÛË
ÌÂÏÒÓ Ù˘ ÛÙÂÓ‹˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋˜
ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ Û ‰ÂÛfiÙ˜. ∂› ÙÔ˘
ª·ÓÔ˘‹Ï (1348-1380) ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ
ÁÓÒÚÈÛ ÌÂÁ¿ÏË ·ÎÌ‹, ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ηÈ
ÔÏÈÙÈÛÙÈ΋, ÂÓÒ ÂÂÎÙ¿ıËΠ‰·ÊÈο
ÛÂ ‚¿ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÊÚ·ÁÎÈÎÔ‡ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ˘
Ù˘ ∞¯·˝·˜. ª¿ÏÈÛÙ·, Ô ª·ÓÔ˘‹Ï
ÂÂÓ¤‚·ÈÓÂ Û˘¯Ó¿ ÛÙ· ÂÛˆÙÂÚÈο ÙˆÓ
ºÚ¿ÁÎˆÓ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, ÂÓÒ,
fiÙ·Ó ÚÔÛ·ÚÙÔ‡Û ‰¿ÊË ÙÔ˘˜,
ÚÔÛ¤ÁÁÈ˙ ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·
Ì ¢ÓÔ˚ÎÔ‡˜ fiÚÔ˘˜ Ì ÛÎÔfi Ó· ÙËÓ
ÚÔÛÂÙ·ÈÚÈÛÙ›. ™ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋
Û˘ÓÂÚÁ·Û›·˜ Ì ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜, ηÈ
ÁÂÓÈο Ì ÙÔ˘˜ ¢˘ÙÈÎÔ‡˜, ‚Ô‹ıËÛÂ
ȉȷ›ÙÂÚ· Î·È Ë Á·ÏÏÈ΋˜ ηٷÁˆÁ‹˜
Û‡˙˘ÁÔ˜ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï, πÛ·‚¤ÏÏ·
§Ô˘˙ÈÓÈ¿Ó, ÎfiÚË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÙÔ˘
·ÚÌÂÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù˘ ∫ÈÏÈΛ·˜
Î·È Û˘ÁÁÂÓ‹˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘
Ù˘ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓ˘ ∫‡ÚÔ˘.
√È ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ›, ·Ó ηÈ
·ÔÌ·ÎÚ‡ÓıËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ıÚfiÓÔ ÙÔ 1354,
·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿
¤ˆ˜ ÙÔ 1383. ª¿ÏÈÛÙ·, Ô ›‰ÈÔ˜ Ô
πˆ¿ÓÓ˘ ™Δ′ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜, ÌÂÙ¿ ÙËÓ
ÂÎıÚfiÓÈÛ‹ ÙÔ˘, Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙÔ
ª˘ÛÙÚ¿, fiÔ˘ ΢‚ÂÚÓÔ‡Û ·ÎfiÌË Ô
ÁÈÔ˜ ÙÔ˘, Î·È ¤ÌÂÈÓ ÂΛ ÌÂÁ¿Ï·
‰È·ÛÙ‹Ì·Ù·, Û˘Ó¯›˙ÔÓÙ·˜ Ó·

ÂËÚ¿˙ÂÈ ÙȘ ÔÏÈÙÈΤ˜ ÂÍÂÏ›ÍÂȘ Ù˘
ÂÔ¯‹˜ ÙÔ˘. ∏ Û·ÚÎÔÊ¿ÁÔ˜ ÙÔ˘
ª·ÓÔ˘‹Ï ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡, Ë ÔÔ›·
‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Èı·ÓfiÓ ÛÙÔ Ó·fi Ù˘ ∞Á›·˜
™ÔÊ›·˜ Ô˘ ·Ó‹ÁÂÈÚÂ Ô ›‰ÈÔ˜,
ÂÎÙ›ıÂÙ·È Û‹ÌÂÚ· ÛÙÔ ªÔ˘Û›Ô
ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿.
∞fi ÙÔ 1383 Ë ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘
‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘ ¤Ú·Û Û ÚˆÙ‡ÔÓÙ·
ÎÏ¿‰Ô Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋˜
ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ,
Ë ÔÔ›· ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛ ̤¯ÚÈ Î·È ÙËÓ
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ηٿÎÙËÛË ÙÔ 1460.
√È ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó
·ÚfiÌÔÈ· ÔÏÈÙÈ΋ Ì ÙÔ˘˜
ÚÔηÙfi¯Ô˘˜ ÙÔ˘˜ Î·È Û˘Ó‰¤ıËÎ·Ó ÌÂ
ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›· Ù˘
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Ì Á¿ÌÔ˘˜. ∏ ·Ú¯‹
¤ÁÈÓ Ì ÙÔ £Âfi‰ˆÚÔ ∞′ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ
(1383-1407), ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ÌÂÙ¤ÂÈÙ·
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ª·ÓÔ˘‹Ï μ′
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ (1391-1425), Ë ‰ÈÔ›ÎËÛË
ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÚÔÒıËÛ ·ÎfiÌË
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ηÈ
ÔÏÈÙÈÛÙÈ΋ ˙ˆ‹ Ù˘ fiÏ˘ Ì ÙË
‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ ÙÔÈ΋˜ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·˜.
Δ· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ıËÙ›·˜ ÙÔ˘
‹Ù·Ó ȉȷ›ÙÂÚ· Ù·Ú·Á̤ӷ, ηıÒ˜
˘Ô¯ÚÂÒıËΠӷ Ô˘Ï‹ÛÂÈ ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ
ÙÔ˘ ÛÙÔ˘˜ πˆ·ÓÓ›Ù˜ ÈfiÙ˜ Ù˘
ƒfi‰Ô˘ Î·È Ó· ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ
ÛÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜, ·ÏÏ¿ Û‡ÓÙÔÌ· ÔÈ
μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› ·Ó¤ÎÙËÛ·Ó Ù· ¯·Ì¤Ó· ·˘Ù¿

‰¿ÊË. √ £Âfi‰ˆÚÔ˜ Â›Ó·È ı·Ì̤ÓÔ˜
ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛ›· Ù˘ √‰ËÁ‹ÙÚÈ·˜ ÛÙË
ÌÔÓ‹ μÚÔÓÙÔ¯›Ô˘ Î·È Ô Ù¿ÊÔ˜ ÙÔ˘
ÎÔÛÌÂ›Ù·È Ì ÙÔ ÓÂÎÚÈÎfi ÙÔ˘
ÔÚÙÚ¤ÙÔ. ΔÔÓ ‰È·‰¤¯ÙËΠÔ
£Âfi‰ˆÚÔ˜ μ′ (1407-1443), Ô ÔÔ›Ô˜
Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Î·È ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ª·ÓÔ˘‹Ï μ′
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, Ô˘ ¤‰ÂÈÍ ¤ÓÙÔÓÔ Î·È
¤ÌÚ·ÎÙÔ ÂӉȷʤÚÔÓ ÁÈ· ÙËÓ
ηٿÛÙ·ÛË ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿, ‰ڷ›ˆÛ ÙË
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ΢ÚÈ·Ú¯›· ÛÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ª¿ÏÈÛÙ·, ÙÔ 1430 ÙÔ
‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿ ¤Ï·‚Â Î·È Ù·
ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÂÓ·ÔÌ›ӷÓÙ· ‰¿ÊË ÙÔ˘
ÊÚ·ÁÎÈÎÔ‡ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ˘ Ù˘ ∞¯·˝·˜,
΢ڛˆ˜ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ ¶¿ÙÚ·˜.
ŒÙÛÈ, ۯ‰fiÓ ÔÏfiÎÏËÚË Ë
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÙȘ
‚ÂÓÂÙÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ Ù˘ ªÂıÒÓ˘, Ù˘
∫ÔÚÒÓ˘ Î·È ÙÔ˘ ¡·˘Ï›Ô˘, Â·Ó‹ÏıÂ
ÛÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ΢ÚÈ·Ú¯›· ¤ÂÈÙ· ·fi
¿Óˆ ·fi ‰‡Ô ·ÈÒÓ˜
ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜. øÛÙfiÛÔ, ÙÔ
‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ ‰È·ÈÚ¤ıËΠÛÙ· ÙÚ›·, ÌÂ
ÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ μ
μ′ ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿, ÙÔÓ
·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘, ÙÔ ÌÂÙ¤ÂÈÙ·
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ π∞
π∞′
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ (1449-1453), ÛÙË
°Ï·Ú¤ÓÙ˙·, Î·È ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘˜
£ˆÌ¿ ÛÙ· ∫·Ï¿‚Ú˘Ù·. ¢È·ÊˆÓ›Â˜
ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ·‰ÂÏÊÒÓ Ô‰‹ÁËÛ·Ó ÛÂ
ÔÏÂÌÈΤ˜ Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂȘ, ·ÏÏ¿ ·fi ÙÔ

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [109]

1443 ¤ÌÂÈÓ ÌfiÓÔ˜ ‰ÂÛfiÙ˘
Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Ì ¤‰Ú· ÙÔ ª˘ÛÙÚ¿.
√ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ·Ú¤ÌÂÈÓ ‰ÂÛfiÙ˘
ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿ ̤¯ÚÈ ÙÔ 1448, ÔfiÙÂ
·Ó·¯ÒÚËÛÂ ÁÈ· ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÁÈ· Ó· ·Ó·Ï¿‚ÂÈ
ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ıÚfiÓÔ.
∞ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÂÚ›Ô‰Ô˜ ·Ó·Ú¯›·˜ ÌÂ
Ӥ˜ ÂÌʇÏȘ ‰È·Ì¿¯Â˜ ηÈ
ÂÍÂÁ¤ÚÛÂȘ, ·ÏÏ¿ ÙÂÏÈο ÙÔ 1460 Ô
ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ‰ÂÛfiÙ˘ ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿, Ô
¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, ·Ú¤‰ˆÛÂ
ÙËÓ fiÏË ÛÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÛ·Ó ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ¤Ó· ¯ÚfiÓÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·.
∏ ‰È·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ fiÏ˘
‚ÔËı¿ ȉȷ›ÙÂÚ· ÛÙË ÌÂϤÙË ÙÔ˘

·ÛÙÈÎÔ‡ ÈÛÙÔ‡ Î·È Ù˘ ÔÈÎÈÛÙÈ΋˜
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋˜. ª¿ÏÈÛÙ·, Ù· ÛÙÔȯ›·
Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ÚÔÛʤÚÔ˘Ó
ÔχÙÈ̘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙËÓ
ÔÏÂÔ‰ÔÌ›· ÔÏÏÒÓ ¿ÏψÓ
·ÚfiÌÔÈˆÓ fiÏÂˆÓ Ù˘ ⁄ÛÙÂÚ˘
μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ¶ÂÚÈfi‰Ô˘. ™ÙËÓ ÎÔÚ˘Ê‹
ÙÔ˘ Ô¯˘ÚÔ‡ ÏfiÊÔ˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÙÔ
οÛÙÚÔ, Á‡Úˆ ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô
‰È·ÌÔÚÊÒÓÂÙ·È Ë ÚÒÙË ÔÈÎÈÛÙÈ΋
˙ÒÓË Ù˘ fiÏ˘, Ë ÕÓˆ ¶fiÏË, Ë ÔÔ›·
‰È·ı¤ÙÂÈ Í¯ˆÚÈÛÙfi Ô¯˘ÚˆÌ·ÙÈÎfi
Ù›¯Ô˜ Î·È ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Î˘Ú›ˆ˜
‰ËÌfiÛÈ· ÎÙ›ÚÈ·, fiˆ˜ Ù· ·Ï¿ÙÈ·. ™Â
¯·ÌËÏfiÙÂÚÔ Â›Â‰Ô ·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È Ë
∫¿Ùˆ ¶fiÏË, fiÔ˘ ÛÒ˙ÔÓÙ·È ÔÏÏ¿
Û›ÙÈ·, ÌÂÚÈο ·fi Ù· ÔÔ›· ·Ó‹Î·Ó

Û Âͤ¯Ô˘Û˜ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·ÙÈΤ˜
ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ. Δ· Û›ÙÈ· Â›Ó·È Û˘Ó‹ıˆ˜
‰ÈÒÚÔÊ· (ÛÙÔÓ Î¿Ùˆ fiÚÔÊÔ
Ê˘Ï¿ÛÛÔÓÙ·Ó Ù· ˙Ò· Î·È ÛÙÔÓ ¿Óˆ
‰È¤ÌÂÓÂ Ë ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·), ÂÓÒ ÂΛӷ ÙˆÓ
·ÚÈÛÙÔÎÚ·ÙÈÎÒÓ ÔÈÎÔÁÂÓÂÈÒÓ ¤¯Ô˘Ó
Û˘¯Ó¿ ÙË ÌÔÚÊ‹ ÌÈÎÚÒÓ ‡ÚÁˆÓ.
Δ· ÈÔ ÂÓÙ˘ˆÛȷο Â›Ó·È ÂΛӷ Ô˘
¤¯Ô˘Ó ·Ô‰Ôı› ÛÙȘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ
ºÚ·ÁÎfiÔ˘ÏÔ˘ Î·È §¿ÛηÚË. ∏
·fiÙÔÌË ÎÏ›ÛË ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜ Ù˘
fiÏ˘ ¤¯ÂÈ ˆ˜ Û˘Ó¤ÂÈ· ÙË
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ΢ڛˆ˜ ÛÙÂÓÒÓ
ÏÈıfiÛÙÚˆÙˆÓ ‰ÚfïÓ. √ ·ÚÈÔ˜
Ô‰ÈÎfi˜ ¿ÍÔÓ·˜ ÂÎÙ›ÓÂÙ·È ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ
ÃÒÚ·, ·Ú¿ÏÏËÏ· Ì ٷ Ù›¯Ë, ÂÓÒ
·ÓËÊÔÚÈο ηÏÓÙÂÚ›ÌÈ· ÙÔÓ ÂÓÒÓÔ˘Ó

[110]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ì ÙËÓ ÕÓˆ ÃÒÚ· Î·È ÙÔ ‰ÈÔÈÎËÙÈÎfi
ΤÓÙÚÔ. ÕÏÏÔÈ ÌÈÎÚfiÙÂÚÔÈ ‰ÚfiÌÔÈ
ÂÚÓÔ‡Ó ÌÚÔÛÙ¿ ·fi Ù· Û›ÙÈ· ηÈ
ηٷϋÁÔ˘Ó ÛÙÔ˘˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘˜
¿ÍÔÓ˜. ªÚÔÛÙ¿ ·fi ÔÏÏ¿ Û›ÙÈ·
‰È·ÌÔÚÊÒÓÔÓÙ·È Ì¿ÏÈÛÙ·
ıÔÏÔÛΤ·ÛÙÔÈ ¯ÒÚÔÈ, Ô˘
‰È¢ÎfiÏ˘Ó·Ó ÙËÓ Î˘ÎÏÔÊÔÚ›· ÙˆÓ
ηÙÔ›ÎˆÓ Ì¤Û· ÛÙÔ˘˜ ÛÙÂÓÔ‡˜
‰ÚfiÌÔ˘˜. ™ÙËÓ fiÏË ¤¯Ô˘Ó ÂÓÙÔÈÛÙ›
Î·È ÔÈ ÂÁηٷÛÙ¿ÛÂȘ ‡‰Ú¢Û˘: ÙÔ
˘‰Ú·ÁˆÁ›Ô, Ï›ÁÔ ¤Íˆ ·fi Ù· Ù›¯Ë,
Ì›· ÎÈÓÛÙ¤ÚÓ·, ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛ›·
Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜, ÎÚ‹Ó˜ ÛÂ
‰ËÌfiÛÈÔ˘˜ ¯ÒÚÔ˘˜, ηıÒ˜ Î·È ‹ÏÈÓÔÈ
˘fiÁÂÈÔÈ ÛˆÏ‹Ó˜, ÌÂÚÈÎÔ› ·fi ÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ Â›Ó·È Û‹ÌÂÚ· ÔÚ·ÙÔ›.
ΔÔ Î¿ÛÙÚÔ, ¯ÙÈṲ̂ÓÔ ·fi ÙÔ˘˜
ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ·Ú¯Èο, ‰¤¯ÙËΠÔÏϤ˜
ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚ˜ ÂÂÌ‚¿ÛÂȘ ·fi ÙÔ˘˜
μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜.
ŒÙÛÈ, Ë ÌÔÚÊ‹ Ô˘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ
Û‹ÌÂÚ· ‰ÂÓ Â›Ó·È Ë ·Ú¯È΋, ·ÏÏ¿
ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ı› Ó· ·ÔÙÂÏ› ÛËÌ·ÓÙÈÎfi
ÌÓËÌÂ›Ô ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÓfiËÛË Ù˘
Ô¯˘ÚˆÌ·ÙÈ΋˜ Ù¤¯Ó˘ Ù˘ ÂÔ¯‹˜.
¶ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ· ¤Ó· „ËÏfi Ù›¯Ô˜ Ô˘
ÂÚÈÎÏ›ÂÈ ¤Ó· Ͽو̷ ÛÙËÓ ÎÔÚ˘Ê‹
Ù˘ Ï·ÁÈ¿˜, ̤۷ ÛÙÔ ÔÔ›Ô
‰È·ÌÔÚÊÒÓÔÓÙ·È ‡ÚÁÔÈ, ·ÚÂÎÎÏ‹ÛÈ·
Î·È ¿ÏÏ· ÎÙ›ÛÌ·Ù·. ™ÙÔ ‚ÔÚÂÈÔ‰˘ÙÈÎfi
ÙÌ‹Ì· ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Ë Î·ÙÔÈΛ· ÙÔ˘
ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ Ù˘ ¿Ì˘Ó·˜ ÙÔ˘ οÛÙÚÔ˘.
¶ÚÔ¤ÎÙ·ÛË ÙÔ˘ οÛÙÚÔ˘ ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿
·ÔÙÂÏÔ‡Ó Ù· Ù›¯Ë Ù˘ fiÏ˘, Ù·
ÔÔ›· ηÙ‚·›ÓÔ˘Ó Î·Ù¿ Ì‹ÎÔ˜ Ù˘
Ï·ÁÈ¿˜. ™ÙÔ ‰˘ÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· Ù˘ fiÏ˘
ÔÚıÒÓÔÓÙ·È Î·È È‰È·›ÙÂÚ· Ô¯˘ÚÔ›
‡ÚÁÔÈ, ÂÓÒ ÛÙ· Ù›¯Ë ·ÓÔ›ÁÔÓÙ·Ó Î·È
ÔÈ ‚·ÛÈΤ˜ ‡Ï˜ ÂÈÛfi‰Ô˘ Ù˘ fiÏ˘.
™ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Ͽو̷ ÛÙÔ Î¤ÓÙÚÔ Ù˘
ÕÓˆ ¶fiÏ˘ Â›Ó·È ¯ÙÈṲ̂ӷ Ù· ·Ï¿ÙÈ·
ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿, Ë ¤‰Ú· Ù˘ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘
Ù˘ fiÏ˘ Î·È ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘ ÙÔ˘
ªÔÚÈ¿. ¶ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ· ¤Ó· Û˘ÁÎÚfiÙËÌ·
ÎÙÈÚ›ˆÓ Ô˘ ηٷÛ΢¿ÛÙËÎ·Ó ÛÂ
‰È¿ÊÔÚ˜ Ê¿ÛÂȘ Î·È ‰È·ÌÔÚÊÒÓÔ˘Ó
¤Ó· ÔÁÎ҉˜ Û‡ÓÔÏÔ. ŒÓ· ÙÌ‹Ì· ÙˆÓ
·Ï·ÙÈÒÓ ›Ûˆ˜ ›¯Â ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËı› ‹‰Ë
·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ÊÚ·ÁÎÈ΋˜
΢ÚÈ·Ú¯›·˜, ·ÏÏ¿ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [111]

̤ÚÔ˜ ·Ó‹ÎÂÈ ÛÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ Ê¿ÛË.
ÿÚË ÛÙË Û˘ÛÙËÌ·ÙÈ΋ ÌÂϤÙË ÙÔ˘
ÌÓËÌ›Ԣ ¤¯Ô˘Ó Ù·˘ÙÈÛÙ› ÔÈ ‰È¿ÊÔÚÔÈ
¯ÒÚÔÈ, fiˆ˜ ÙÔ Ì·ÁÂÈÚÂ›Ô Ô˘
ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó ÂÛÙ›· Î·È ÛÙ¤ÚÓ˜.
∏ ‰ÈÒÚÔÊË ‚fiÚÂÈ· Ù¤Ú˘Á· Ê·›ÓÂÙ·È
fiÙÈ Â›Ó·È ÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÂÎÙÂٷ̤ӈÓ
ÚÔÛıËÎÒÓ Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËηÓ
ÛÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·,
ÌÂÚÈΤ˜ ·fi ÙȘ Ôԛ˜ ·Ô‰›‰ÔÓÙ·È
ÛÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜. ªÂÁ¿ÏÔ
ÂӉȷʤÚÔÓ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ Â‰Ò Ë
Ì·ÎÚfiÛÙÂÓË ·›ıÔ˘Û· ÙÔ˘ ıÚfiÓÔ˘,
Ë ÔÔ›· Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ·ÓÙÈÁÚ¿ÊÂÈ Ù·
ÚfiÙ˘· ÙÔ˘ ·Ï·ÙÈÔ‡ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ¶ÔÏϤ˜
ηٷÛ΢·ÛÙÈΤ˜ Î·È ‰È·ÎÔÛÌËÙÈΤ˜
ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ, fiˆ˜ ·Ó¿ÁÏ˘Ê· ÙfiÍ·,
Ô͢ÎfiÚ˘Ê· Ï·›ÛÈ· ı˘ÚÒÓ Î·È
·Ú·ı‡ÚˆÓ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó ÂÈÚÚÔ¤˜ ηÈ
·fi ÙËÓ ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋ ÎÔÛÌÈÎÒÓ
ÎÙÈÚ›ˆÓ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂˘ÚÒ˘.
∏ ÂÔ¯‹ ̤¯ÚÈ ÙÔ ÚÒÙÔ Ù¤Ù·ÚÙÔ ÙÔ˘
14Ô˘ ·ÈÒÓ· ÛËÌ·‰Â‡ÙËΠ·fi ÙȘ
ÚÒÙ˜ ÚÔÛ¿ıÂȘ ÛÔ˘‰·›ˆÓ
ÏÔÁ›ˆÓ Ó· ÌÂÙ·Ê˘Ù‡ÛÔ˘Ó ÙÔ
ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi Î·È Î·ÏÏÈÙ¯ÓÈÎfi Îϛ̷ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÛÙË Ó¤· Â·Ú¯›·.
™ËÌ·ÓÙÈ΋ ˘‹ÚÍÂ Ë ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·
ÙÔ˘ ËÁÔ˘Ì¤ÓÔ˘ Ù˘ ÌÔÓ‹˜ μÚÔÓÙÔ¯›Ô˘,
ÙÔ˘ ¶·¯ÒÌÈÔ˘, Ô˘ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛÂ
‚È‚ÏÈÔı‹ÎË ÛÙË ÌÔÓ‹ ÙËÓ ÔÔ›·
·Ó‹ÁÂÈÚÂ Ô ›‰ÈÔ˜ Ì ÚÔÛˆÈ΋
ÚˆÙÔ‚Ô˘Ï›·. ™Ô˘‰·›· ÌÔÚÊ‹ Ù˘
ÂÔ¯‹˜ ˘‹ÚÍÂ Î·È Ô ÏfiÁÈÔ˜
¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ ªÔÛ¯fiÔ˘ÏÔ˜ ·fi ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ™ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘
14Ô˘ ·ÈÒÓ· ÔÈ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ› Î·È ÔÈ

∏ ˘ÛÙÂÚÔ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÂÎÎÏËÛ›·
Ù˘ √‰ËÁ‹ÙÚÈ·˜, ÙÌ‹Ì· Ù˘ ÌÔÓ‹˜
μÚÔÓÙÔ¯›Ô˘ (·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
RUGGERO VANNI/CORBIS/APEIRON

√È ÙÔȯÔÁڷʛ˜ ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù˘
ÌÔÓ‹˜ ¶ÂÚȂϤÙÔ˘ ¯ÚÔÓÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·È
·fi ÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ·.

[112]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ª¤ÚÔ˜ ÙˆÓ
ÙÂȯÒÓ Ù˘
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
fiÏ˘ (¿Óˆ).
STYVE REINECK/
SHUTTERSTOCK

∏ ÌÔÓ‹ Ù˘
¶·ÓÙ¿Ó·ÛÛ·˜
ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿
(·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
JOSEPH BECKER/
SHUTTERSTOCK

¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ ‰ÂÛfiÙ˜ ÚÔÒıËÛ·Ó
ȉȷ›ÙÂÚ· ÙËÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙÔ˘
ª˘ÛÙÚ¿. ΔÔ 15Ô ·ÈÒÓ·
‰Ú·ÛÙËÚÈÔÔÈ‹ıËΠÛÙËÓ fiÏË Î·È Ô
ÛÔ˘‰·›Ô˜ Ô˘Ì·ÓÈÛÙ‹˜ °ÂÒÚÁÈÔ˜
¶Ï‹ıˆÓ °ÂÌÈÛÙfi˜, ˘‡ı˘ÓÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ
·Ó·‚›ˆÛË ÙˆÓ ÎÏ·ÛÈÎÒÓ ÛÔ˘‰ÒÓ Î·È
Ù˘ ÂÈÛÙÚÔÊ‹˜ ÛÙ· ȉÂÒ‰Ë Ù˘
·Ú¯·›·˜ ∂ÏÏ¿‰·˜. ∏ ÊÈÏÔÛÔÊ›· Î·È ÙÔ
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ °ÂÌÈÛÙÔ‡ ¿ÛÎËÛ·Ó ÙÂÚ¿ÛÙÈ·
Â›‰Ú·ÛË ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È ÂËÚ¤·Û·Ó
ÙÔÓ Ô˘Ì·ÓÈÛÌfi Ù˘ ∞Ó·Á¤ÓÓËÛ˘.
Δ· ÌÓËÌ›· ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó
ÛÔ˘‰·›· ¤ÚÁ· ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋˜ ηÈ
ÌÓËÌÂȷ΋˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ Ù˘ ⁄ÛÙÂÚ˘
μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ¶ÂÚÈfi‰Ô˘ Î·È Û˘¯Ó¿
·ÓÙÈηÙÔÙÚ›˙Ô˘Ó ÙËÓ Ù¤¯ÓË Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ™Ù· Ù¤ÏË ÙÔ˘
13Ô˘ ·ÈÒÓ· ·ÓÂÁ¤ÚıËÎÂ Ë ªËÙÚfiÔÏË,
ÌÈ· ‚·ÛÈÏÈ΋ ·ÊÈÂڈ̤ÓË ÛÙÔÓ ¿ÁÈÔ
¢ËÌ‹ÙÚÈÔ. ΔËÓ ›‰È· ÂÔ¯‹ ȉڇıËΠË
ÌÔÓ‹ μÚÔÓÙÔ¯›Ô˘, Ë ÔÔ›·

ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ‰‡Ô ÌÂÁ¿Ï˜ ÂÎÎÏËۛ˜,
ÂΛÓË ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ £ÂÔ‰ÒÚˆÓ, Ô˘
·Ó·‚ÈÒÓÂÈ ÙÔ ÌÂÛÔ‚˘˙·ÓÙÈÓfi
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈÎfi Ù‡Ô ÙÔ˘ ÔÎÙ·ÁˆÓÈÎÔ‡
Ó·Ô‡, Î·È ÂΛÓË Ù˘ √‰ËÁ‹ÙÚÈ·˜, Ô˘
·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙ˜ ÔÌÔÈfiÙËÙ˜
Ì ÌÓËÌ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘,
·ÏÏ¿ Î·È È‰È·ÈÙÂÚfiÙËÙ˜ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙËÓ
·Óˆ‰ÔÌ‹ Ù˘ Î·È ÙÔÓ ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈÎfi
Ù‡Ô Ù˘: ÂÓÒ ÙÔ ÈÛfiÁÂÈfi Ù˘
·ÎÔÏÔ˘ı› ÙÔÓ Ù‡Ô Ù˘ ‚·ÛÈÏÈ΋˜, ÙÔ
˘ÂÚÒÔ ‰È·ÌÔÚÊÒÓÂÙ·È ˆ˜
ÛÙ·˘ÚÔÂȉ‹˜ ÂÁÁÂÁÚ·Ì̤ÓÔ˜ ÌÂ
ÙÚÔ‡ÏÔ. √ Ù‡Ô˜ ·˘Ùfi˜, ÁÓˆÛÙfi˜ ˆ˜
«Ù‡Ô˜ ª˘ÛÙÚ¿», ·ÎÔÏÔ˘ı‹ıËÎÂ Î·È ÛÂ
¿ÏϘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿, ÂÓÒ
ÙÔ 15Ô ·ÈÒÓ· Î·È Ë ªËÙÚfiÔÏË
ÌÂÙ·Û΢¿ÛÙËΠ۠·˘Ùfi ÙÔÓ Ù‡Ô ÌÂ
ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÛÙ·˘ÚÔÂȉԇ˜
ÂÁÁÂÁÚ·Ì̤ÓÔ˘ ÔÚfiÊÔ˘. √È ÚÒÈ̘
·˘Ù¤˜ ÂÎÎÏËۛ˜ ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿ ›ӷÈ
ηٿÁڷʘ Ì ÙÔȯÔÁڷʛ˜ Ô˘

‰È·ÌÔÚÊÒÓÔ˘Ó ÏÔ‡ÛÈ· ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈο
ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù· Î·È ÛÙȘ Ôԛ˜
·Ú·ÙËÚÂ›Ù·È Ë Û˘Ó‡·ÚÍË ‰È·ÊfiÚˆÓ
Ù¯ÓÔÙÚÔÈÎÒÓ Ù¿ÛÂˆÓ Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ηÈ
ÔÏÏ¿ ÛÙÔȯ›· ·Ú·¤ÌÔ˘Ó ¤ÌÌÂÛ·
ÛÙË ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘.
√ ‰ÂÛfiÙ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜
Î·È Ë Û‡˙˘Áfi˜ ÙÔ˘ πÛ·‚¤ÏÏ· §Ô˘˙ÈÓÈ¿Ó
Â›Ó·È ˘‡ı˘ÓÔÈ ÁÈ· ‰‡Ô ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο
ÌÓËÌ›·, ÙËÓ ∞Á›· ™ÔÊ›· ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ
·Ï¿ÙÈ Î·È ÙË ÌÔÓ‹ Ù˘ ¶ÂÚȂϤÙÔ˘,
Ù· ÔÔ›· ¯ÚÔÓÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·È ÛÙÔ ÙÚ›ÙÔ
٤ٷÚÙÔ ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·. ∫·È ÛÙȘ ‰‡Ô
ÂÚÈÙÒÛÂȘ Ë ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ ·Ú·¤ÌÂÈ
ÛÙËÓ Ù¤¯ÓË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ηÈ
¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È ·fi ÌÈ· Ù¿ÛË
ÂÈÛÙÚÔÊ‹˜ ÛÙ· ÎÏ·ÛÈÎÈÛÙÈο ÚfiÙ˘·
Ù˘ ·Ï·ÈÔÏfiÁÂÈ·˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ÙˆÓ
·Ú¯ÒÓ ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ· ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ŒÓ· ·Ó¿ÁÏ˘ÊÔ
ÂÈÛÙ‡ÏÈÔ Ù¤ÌÏÔ˘ Ì ٷ
ÌÔÓÔÁÚ¿ÌÌ·Ù· Î·È ÙÔ ÔÈÎfiÛËÌÔ Ù˘

∏ ∞¡∞∫Δ∏™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [113]

πÛ·‚¤ÏÏ·˜ §Ô˘˙ÈÓÈ¿Ó, ÙÔ ÔÔ›Ô
ÂÎÙ›ıÂÙ·È ÛÙÔ ªÔ˘ÛÂ›Ô ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿,
ÈÛÙÔÔÈ› ÙËÓ ÔÈÎÔ‰ÔÌÈ΋
‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· Ô˘ ÚÔÒıËÛÂ Ë
Û‡˙˘ÁÔ˜ ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË.
ΔÔ 1428 ·ÓÂÁ¤ÚıËÎÂ Ë ÌÔÓ‹ Ù˘
¶·ÓÙ¿Ó·ÛÛ·˜, ¤Ó· ·fi Ù· ÈÔ
ÂÈ‚ÏËÙÈο ÎÙ›ÚÈ· ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿, ÌÂ
¯ÔÚËÁ›· ÙÔ˘ ÛÙÂÓÔ‡ Û˘ÓÂÚÁ¿ÙË ÙˆÓ
¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ ‰ÂÛÔÙÒÓ ª·ÓÔ˘‹Ï
ºÚ·ÁÁfiÔ˘ÏÔ˘. ΔÔ ÌÓËÌ›Ô
‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È ÁÈ· ÙȘ ÈÙ·ÏÈÎÔ‡ Ù‡Ô˘
‰È·ÎÔÛÌËÙÈΤ˜ ÁÈÚÏ¿ÓÙ˜ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó
Ï·Í¢Ù› ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ÚfiÛÔ„‹ ÙÔ˘,
ηıÒ˜ Î·È ÁÈ· ÙȘ ÚÔ¯ˆÚË̤Ó˘
Ù¯ÓÔÙÚÔ›·˜ ÙÔȯÔÁڷʛ˜ ÙÔ˘.
√È ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ Û˘ÁηٷϤÁÔÓÙ·È ÛÙ·
ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‰Â›ÁÌ·Ù· Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ Î·È ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È ÁÈ· ÙÔÓ
ÂÎÏÂÎÙÈÎÈÛÌfi ÛÙËÓ ÂÈÏÔÁ‹ ÂÈÚÚÔÒÓ
·fi ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ Ê¿ÛÂȘ Ù˘
ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋˜ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÙÔ˘
ª˘ÛÙÚ¿.
ªÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿ ·fi
ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜ Ë fiÏË ¤¯·Û ÛÂ
ÌÂÁ¿ÏÔ ‚·ıÌfi ÙË ÛËÌ·Û›· Ù˘, ·Ó ηÈ
‰È·Ù‹ÚËÛ ÙË ı¤ÛË Ù˘ ˆ˜ ‰ÈÔÈÎËÙÈÎfi
ΤÓÙÚÔ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜. ΔÔ Û‡ÓÙÔÌÔ
‰È¿ÛÙËÌ· Ù˘ ∂ÓÂÙÔÎÚ·Ù›·˜ ÛÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ (1687-1714) Ô ª˘ÛÙÚ¿˜
ÁÓÒÚÈÛ ÌÈ· ÚfiÛηÈÚË ·ÎÌ‹, ¯¿ÚË
ÛÙËÓ ÂÌÔÚÈ΋ ΛÓËÛË Ô˘
·Ó·Ù‡¯ıËΠ۠fiÏË ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹.
ŸÙ·Ó ÙÔ 1831 ȉڇıËÎÂ Ë Ó¤·
™¿ÚÙË, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ÙÔ˘
ª˘ÛÙÚ¿ ÌÂٷʤÚıËÎ·Ó ÂΛ Î·È Ë
fiÏË ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÂÁηٷÏ›ÂÙ·È.
¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ÔÏÏÔ› ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ηÈ
ÂÚÈËÁËÙ¤˜ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ·Ó·Î·Ï‡ÙÔ˘Ó
ÙÔ ª˘ÛÙÚ¿, Ó· ÌÂÏÂÙÔ‡Ó Ù· ÌÓËÌ›·
ÙÔ˘ Î·È Ó· ·Ó·‰ÂÈÎÓ‡Ô˘Ó ÙË ÛËÌ·Û›·
ÙÔ˘˜. ™‹ÌÂÚ·, Ô ·Ú¯·ÈÔÏÔÁÈÎfi˜ ÙÔ˘
¯ÒÚÔ˜, ·ÔÙÂÏ› ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ
˙ˆÙÈÎÔ‡˜ ÁÈ· ÙË ÌÂϤÙË Ù˘
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ Ù¤¯Ó˘ Î·È ÎÔÈÓˆÓ›·˜ ÙˆÓ
ÙÂÏÂ˘Ù·›ˆÓ ·ÈÒÓˆÓ Ù˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Î·È Ù· Â˘Ú‹Ì·Ù· ÙˆÓ
·Ú¯·ÈÔÏÔÁÈÎÒÓ ÂÚ¢ÓÒÓ
ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó Ó· ·Ú¤¯Ô˘Ó Ì›˙ÔÓÔ˜
ÛËÌ·Û›·˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙËÓ
·Ï·ÈÔÏfiÁÂÈ· ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ.

[114]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™
Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡
∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡
™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞

Ù· ÊÚ·ÁÎÈο ÎÚ¿ÙË

Î·È ÔÈ ÂÓÂÙÈΤ˜

·ÔÈ˘
√ 13Ô˜ ·ÈÒÓ·˜ ‹Ù·Ó ÂÔ¯‹
‰ڷ›ˆÛ˘ ÙˆÓ ÊÚ·ÁÎÈÎÒÓ
ÎÚ·ÙÒÓ ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·.
ŒÂÈÙ· ·fi ÔÏÏÔ‡˜ ·ÁÒÓ˜,
ÙÔ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ Ù˘ ∞¯·˝·˜
ηٿÊÂÚ ӷ ÂϤÁÍÂÈ
ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜
Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ¶·Ú¿ÏÏËÏ·,
ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ÂÁηٷÛÙ¿ıËηÓ
Û ÔÏÏ¿ ÛËÌ›· Ù˘ ÎÂÓÙÚÈ΋˜
∂ÏÏ¿‰·˜, Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·˜ ÌÈÎÚ¿
ÎÚ·Ù›‰È·, ÂÓÒ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ‹Ú·Ó
ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ ηÈ
ÔÏÏÒÓ ÓËÛÈÒÓ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘.

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [115]

√ Ó·fi˜ Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

WERNER FORMAN ARCHIVE/SCALA

[116]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿
ª ∂ Δ √ ¡ Δ ƒ √ ¶ √ ∞ À Δ √ ·Ó·ÎÙ‹ıËÎÂ Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÛÙȘ 26 πÔ˘Ï›Ô˘ 1261. ¶ÚÔÙÔ‡ fï˜ ·Ú·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘Ì ٷ ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó, Â·ÓÂÚ¯fiÌ·ÛÙ ÛÙȘ Ù‡¯Â˜ ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ¯ˆÚÒÓ Ô˘ ÂÍÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜, ÁÈ· Ó· ¤¯Ô˘Ó ÔÈ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜
Ï‹ÚË ÂÈÎfiÓ· Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘ ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ô˘ Ê¿ÓËÎÂ
fiÙÈ ·Ó·ÓˆÓfiÙ·Ó ÙÔ ·Ú¯·›Ô ÌÂ۷ȈÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜.
∞fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ÔÈ ™·Ìϛ٘ ¤¯·Û·Ó Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘˜, ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰o˜ ∞′ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ (1210-1218) Ô˘ ›¯Â ÙËÓ
ÚÔÛˆÓ˘Ì›· Ú›ÁÎÈ·˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜ ‹ ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿.
∏ ÚÒÙË ·fi ÙȘ ÂˆÓ˘Ì›Â˜ ı˘Ì›˙ÂÈ ÙÔ Â›ÛËÌÔ
fiÓÔÌ· Ô˘ ‰fiıËΠοÔÙ ·fi ÙÔ˘˜ ƒˆÌ·›Ô˘˜ ÛÙËÓ
Â·Ú¯›· Ô˘ Û˘ÁÎÚfiÙËÛ·Ó ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È
ÙËÓ ˘fiÏÔÈË ∂ÏÏ¿‰·. ¶¿Ú· ÔÏÏ¿ Èı·ÓÔÏÔÁ‹ıËηÓ
ÁÈ· ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿, ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÁÈ·
ÔÏÏÔ‡˜ ·ÈÒÓ˜ Î·È ÛÒ˙ÂÙ·È Ì¤¯ÚÈ Î·È Û‹ÌÂÚ· ÛÙÔ
ÛÙfiÌ· ÙÔ˘ Ï·Ô‡. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, fiÏ· fiÛ· ÂÈÒıËÎ·Ó ÁÈ·
ÙËÓ ÂÙ˘ÌÔÏÔÁ›· ÙÔ˘ ̤¯ÚÈ ÙÒÚ· Ê·›ÓÔÓÙ·È ·›ı·Ó·.
ÕÏÏÔÈ Â›·Ó fiÙÈ ÙÔ fiÓÔÌ· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËΠٷ ¯ÚfiÓÈ·
Ô˘ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ πÙ·Ï›·˜ ƒÔÁ‹ÚÔ˜ ÂÈÛ¤‚·Ï ÛÙËÓ
∂ÏÏ¿‰· Î·È ·‹Á·Á ·fi ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ Î·È ÙË £‹‚·
ÙÔ˘˜ ÂÚÁ¿Ù˜ ÙˆÓ ÌÂٷ͈ÙÒÓ ˘Ê·ÛÌ¿ÙˆÓ, ÌÂٷʤÚÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ¶¿ÓÔÚÌÔ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜. πÛ¯˘Ú›ÛÙËηÓ
fiÙÈ, ÂÂȉ‹ ÙÔ ÈÔ ÚÔÛÔ‰ÔÊfiÚÔ Î·È ÙÔ Â˘Ú‡ÙÂÚ·
ηÏÏÈÂÚÁË̤ÓÔ ·fi Ù· ÚÔ˚fiÓÙ· Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘
‹Ù·Ó Ë ÌˆÚ¤· (Ë ÌÔ˘ÚÈ¿), Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ۠ªˆÚ¤· (ÓËÛ› ‹ ¯ÒÚ·). ΔÔ ·ÓÙÂȯ›ÚËÌ·
Ô˘ ÚÔ‚Ï‹ıËÎÂ ‹Ù·Ó ÁÈ·Ù› Ó· ¿ÚÂÈ ÙÔ fiÓÔÌ· ·˘Ùfi
ηْ ÂÍ·›ÚÂÛË ÌfiÓÔ Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜, ÂÓÒ Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ Î·È ÂÎÙfi˜ ·˘Ù‹˜, ΢ڛˆ˜ ÛÙË £‹‚·, ηÏÏÈÂÚÁÔ‡Û·Ó Ôχ ÙÔ ‰¤ÓÙÚÔ ÂΛÓÔ Î·È ¤ÊÙÈ·¯Ó·Ó ÙÔ ÌÂÙ¿ÍÈ Ô˘ ·Ú¿ÁÂÙ·È ·fi ·˘Ùfi. ¢ÂÓ ı· ·Ó·ÊÂÚıÔ‡ÌÂ
ÛÙȘ ÂÙ˘ÌÔÏÔÁ›Â˜ Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ Ôԛ˜ ÙÔ fiÓÔÌ· Â›Ó·È ·Ú·ÊıÔÚ¿ Ù˘ Ϥ͢ ˆÚ·›· ‹ fiÙÈ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ·fi
οÔÈ· ·ÔÈΛ· ÙˆÓ ™·Ú·ÎËÓÒÓ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ,

Ô˘ Â›Ó·È ¿ÁÓˆÛÙÔ fiÙ ȉڇıËÎÂ, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÔÈ
¢˘ÙÈÎÔ› ·fi ÙÔ ªÂÛ·›ˆÓ· ÔÓfiÌ·˙·Ó ª·‡ÚÔ˘˜ ‹ ªÒÚÔ˘˜. ªÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ÚÔÛÔ¯‹ Ú¤ÂÈ Ó· ‰ÒÛÔ˘Ì ÛÙËÓ
¿Ô„Ë Ô˘ ÚԤ΢„ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·, fiÙÈ Ë
ϤÍË ªˆÚ¤·˜ ÚÔ‹Ïı ·fi ÙÔÓ ·Ó·ÁÚ·ÌÌ·ÙÈÛÌfi Ù˘
Ϥ͢ ƒˆÌ·›·, ÁÈ·Ù› ·˘Ù‹ ıˆÚ› ÈÔ Èı·Ó‹ Ô ÓÂfiÙÂÚÔ˜ Î·È Ôχ ÛÔÊfi˜ ÈÛÙÔÚÈÔÁÚ¿ÊÔ˜ Ù˘ ÊÚ·ÁÎÈ΋˜
΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÃÔÊ. ∞ӷʤÚÂÈ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ Î·È ¤ÁÁÚ·Ê· ÙÔ˘ 13Ô˘ Î·È 14Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÛÙ· ÔÔ›·
Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ˆ˜ ƒˆÌ·Ó›· Î·È ·Ú¿ÏÏËÏ· ϤÁÂÙ·È «ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ ƒˆÌ·Ó›·˜, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ
‚·Û›ÏÂÈÔ ÙÔ˘ ªˆÚ¤·» Î·È «Ë ¯ÒÚ· ÙÔ˘ ªˆÚ¤·, ‰ËÏ·‰‹ Ë ƒˆÌ·Ó›·». ∞fi ·˘Ù¿ ‚Á·›ÓÂÈ ÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ·
fiÙÈ Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ÏÂÁfiÙ·Ó ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·fi ÙÔ˘˜
¢˘ÙÈÎÔ‡˜ ΢ڛˆ˜ ƒˆÌ·Ó›·. ∞ÏÏ¿ Ò˜ Ë ƒˆÌ·Ó›· ¤ÁÈÓÂ
ƒˆÌ·›· Î·È ÁÈ·Ù› ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ› ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙË Ï¤ÍË ƒˆÌ·›·,
ÂÓÒ ‰ÂÓ ¤Î·Ó·Ó ÙÔ ›‰ÈÔ Î·È ÛÙË ƒˆÌ·Ó›·;
∞ÎfiÌË ÈÔ ÔχÏÔÎË ‹Ù·Ó Ë ÂÙ˘ÌÔÏÔÁ›· ÙÔ˘ º·ÏÌÂÚ¿ÈÂÚ, Ô ÔÔ›Ô˜ ÚÔÛ·ıÔ‡Û ӷ ÂÎÛÏ·‚›ÛÂÈ Ù· ¿ÓÙ· ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ÈÛ¯˘Ú›ÛÙËΠfiÙÈ ÙÔ Ó¤Ô fiÓÔÌ·
Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ‰fiıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ™Ï¿‚Ô˘˜ Ô˘
ÙËÓ Î·Ù¤Ï·‚·Ó Î·È ·Ú¿ÁÂÙ·È ·fi ÙË Ï¤ÍË ÌfiÚ Ô˘
ÛËÌ·›ÓÂÈ ı¿Ï·ÛÛ·. ™ÙËÓ ¿Ô„Ë ·˘Ù‹ ·ÓÙÈÙ¿¯ıËÎÂ
ÙÔ Âȯ›ÚËÌ· fiÙÈ Ë ÂÙ˘ÌÔÏÔÁ›· ·˘Ù‹ ¤Ú¯ÂÙ·È ÛÂ
Ï‹ÚË ·ÓÙ›ıÂÛË Ì ÙÔ Ó‡̷ ÙˆÓ ÛÏ·‚ÈÎÒÓ ÁψÛÛÒÓ. Δ· ·Ú¿ÁˆÁ· Ù˘ Ϥ͢ ÌfiÚ ÛÙÔ˘˜ ™Ï¿‚Ô˘˜

ªÂ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ Ú›ÁÎÈ· Ù˘ ∞¯·˝·˜ ‹ Ú›ÁÎÈ·
ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿ Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ ∞′ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜
¤ÁÈÓ ·ÚÈÔ˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, ȉȷ›ÙÂÚ· ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹
Ô˘ ÔÈ ™·Ìϛ٘ ¤¯·Û·Ó Ù· ΢ÚÈ·Ú¯Èο ÙÔ˘˜ ‰ÈηÈÒÌ·Ù·
ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹. ™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·, ·ÏÈ¿ ÂÎÎÏËÛ›·
Ì ηÌ·Ó·ÚÈfi ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ ∫·Ú‰·Ì‡Ï˘,
ÛÙË ªÂÛÛËÓȷ΋ ª¿ÓË.
ANDREAS G. KARELIAS/SHUTTERSTOCK

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [117]

[118]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ ¯ˆÚÈfi μ¿ıÂÈ·
Ì ٷ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ˘ÚÁfiÛÈÙ·, ÛÙË ª¿ÓË.
ŸÛÔÓ ·ÊÔÚ¿
ÙËÓ ÔÓÔÌ·Û›·
«ªˆÚ¤·˜»
ÌÂ ÙËÓ ÔÔ›· ‹Ù·Ó
ÁÓˆÛÙ‹ Ë
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜
ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÂΛÓË,
˘¿Ú¯Ô˘Ó ÔÏϤ˜
·fi„ÂȘ ÁÈ· ÙËÓ
ÚÔ¤ÏÂ˘Û‹ Ù˘.
BOB GIBBONS, EYE
UBIQUITOUS/
CORBIS/APEIRON

Â›Ó·È ‚˙ÌfiÚÁÂ, ÔÌfiÚÁÂ Î·È fi¯È ªˆÚ¤·˜ ‹ ªˆÚÈ¿˜.
ŒÙÛÈ, ÌÂÙÔÓfiÌ·Û·Ó ÔÈ ™Ï¿‚ÔÈ ÙËÓ ·Ú·Ïȷ΋ ÂÚÈÔ¯‹
Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜ Û ¶ÔÌÂÚ·Ó›·, ‰ËÏ·‰‹ ·Ú·ı·Ï¿ÛÛÈ·.
¶Ò˜ ÏÔÈfiÓ Ó· ‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ ÔÓfiÌ·Û·Ó ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ·ÏÒ˜ ÌfiÚÂ, ‰ËÏ·‰‹ ı¿Ï·ÛÛ·; ∂ÎÙfi˜ ·˘ÙÔ‡,
Û˘Ì‚·›ÓÂÈ fi,ÙÈ Î·È Ì ÙËÓ ÂÙ˘ÌÔÏÔÁ›· Ù˘ Ϥ͢ ·fi
ÙË ÌÔ˘ÚÈ¿. °È·Ù› ÔÈ ™Ï¿‚ÔÈ Ó· ÔÓÔÌ¿ÛÔ˘Ó ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ·Ú·ı·Ï¿ÛÛÈ·, ÂÓÒ Â›¯·Ó ÂÔÈ΋ÛÂÈ Î·È ÙËÓ
΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·, Ô˘ Â›Ó·È Â›Û˘ ·Ú·ı·Ï¿ÛÛÈ· ÂÚÈÔ¯‹; ∞ÏÏ¿ ·˘Ùfi Ô˘ ·Ó·ÙÚ¤ÂÈ ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙË ÛÏ·‚È΋
ÂÙ˘ÌÔÏÔÁ›· Â›Ó·È fiÙÈ ÙÔ fiÓÔÌ· ªˆÚ¤·˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È
·fi ÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ· Î·È ÂÍ‹˜. √ ›‰ÈÔ˜ Ô º·ÏÌÂÚ¿ÈÂÚ ‚‚·›ˆÛ fiÙÈ Ô ÚÒÙÔ˜ Ô˘ ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›ÛÙËΠÙË Ï¤ÍË
ªˆÚ¤·˜ Â›Ó·È Ô ˘ԉȿÎÔÓÔ˜ ¢·Ì·ÛÎËÓfi˜ ™ÙÔ˘‰›Ù˘
·fi ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË ÛÙËÓ 53Ë ÔÌÈÏ›· ÙÔ˘, ·ÏÏ¿,
ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ÂÍ·ÎÚ›‚ˆÛ fiÙ ¤ÁÚ·„Â Ô ¢·Ì·ÛÎËÓfi˜,
·˘Ùfi‚Ô˘Ï·, ηٿ ÙË Û˘Ó‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘, ÙÔÓ ÙÔÔıÂÙ› ÛÙÔ
13Ô ·ÈÒÓ·. ªÈ· ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚË fï˜ ¤Ú¢ӷ Ô˘ ¤ÁÈÓÂ
ϤÂÈ fiÙÈ ÔÈ ·ÚÂÈ·ÓÔ› ÂÍÔÚ›ÛÙËÎ·Ó Û «fiÏ· Ù· ̤ÚË ÙÔ˘
ªˆÚ¤Ô˜» Î·È ·Ú·Î¿Ùˆ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ¿ÏÈ «fiÛ· ›ӷÈ
·fi Ù· ̤ÚË Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ̤¯ÚÈ ÙÔÓ ªˆÚ¤·Ó»,
·ÏÏ¿ ÙÔ ‚È‚Ï›Ô ÙÔ˘, ÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ £ËÛ·˘Úfi˜, ÂΉfiıËÎÂ
ÚÒÙ· ÛÙË μÂÓÂÙ›· ÙÔ 1603. ª‹ˆ˜ ÚÔ¸‹ÚÍ οÔÈÔ ·Ú¯·ÈfiÙÂÚÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙÔ ÚÔΛÌÂÓÔ Â›Ó·È

·Ï‹ ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ÛÙËÓ Î·ıÔÌÈÏÔ˘Ì¤ÓË ÁÈ· ¯Ú‹ÛË ÙˆÓ
ÔÏÏÒÓ; ¢ÂÓ ¤¯Ô˘Ì fï˜ ηÌÈ¿ ·fi‰ÂÈÍË ÁÈ’ ·˘Ùfi.
√ £ËÛ·˘Úfi˜ Ô˘ ÂΉfiıËΠÛÙË μÂÓÂÙ›· ‰ÂÓ ˘·ÈÓ›ÛÛÂÙ·È ‹ ‰ÂÓ Ï¤ÂÈ Ù›ÔÙ ԇÙÂ Î·È Â›Ó·È ÁÓˆÛÙfi fiÙÂ
Û˘ÓÙ¿¯ıËΠÙÔ ÚˆÙfiÙ˘Ô ·˘Ùfi Î·È ·Ó Á›ÓÂÙ·È ·Ú¿ÏÏËÏ· Ë ¯Ú‹ÛË Ù˘ Ϥ͢ ªˆÚ¤·˜ ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ
Ù˘ Ϥ͢ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜, ·ÓÙ› Ù˘ ÔÔ›·˜ Ô ÌÂÙ·ÊÚ·ÛÙ‹˜ ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›ÛıËΠÙËÓ ÚÒÙË ˆ˜ Û˘ÓËı¤ÛÙÂÚË
Î·È ÈÔ Î·Ù·ÓÔËÙ‹ ηٿ ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ·. ∂·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔ˘ÌÂ, ˆÛÙfiÛÔ, fiÙÈ ‰ÂÓ Â›Ó·È Û›ÁÔ˘ÚÔ ˆ˜ Ô £ËÛ·˘Úfi˜
ÙÔ˘ ™ÙÔ˘‰›ÙË Â›Ó·È ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ·Ú¯·ÈfiÙÂÚÔ˘ ¤ÚÁÔ˘.
ŒÙÛÈ, Ô Û˘ÁÁڷʤ·˜ ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Ô º·ÏÌÂÚ¿ÈÂÚ fiÙÈ ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›ÛÙËΠÚÒÙÔ˜ ÙË Ï¤ÍË ªˆÚ¤·˜
‰Â‰Ô̤ӷ- ÛÙÔ
·Ó‹ÎÂÈ -Û‡Ìʈӷ Ì ٷ ̤¯ÚÈ ÙÒÚ· ‰Â‰Ô̤ӷ
16Ô ·ÈÒÓ·, ÂÓÒ Â›Ó·È Û›ÁÔ˘ÚÔ fiÙÈ Ôχ ÚÈÓ ·fi ·˘Ùfi
·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Ë Ï¤ÍË Î·È ÛÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ Î·È ÛÙ· ‰ËÌfiÛÈ· ¤ÁÁÚ·Ê·. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ ÙÔ˘
μ˘˙·ÓÙ›Ô˘ ÚÒÙÔ˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ªˆÚ¤· Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ¶·¯˘Ì¤Ú˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤˙ËÛ ÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ·. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÏÂ˘Ú¿, ÔÈ ÂÚÈËÁËÙ¤˜ ÙÔ˘ 12Ô˘
·ÈÒÓ· ÛÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ∂‰ÚÈÛ‹˜ Î·È μÂÓÈ·Ì›Ó
ΔÔ˘‰¤Ï·˜ -Ô ÚÒÙÔ˜ ‹Ù·Ó ÕÚ·‚·˜ ·fi ÙË ™ÈÎÂÏ›·
Î·È Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ηٷÁfiÙ·Ó ·fi ÙËÓ πÛ·Ó›·πÛ·Ó›· ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó ÙÔ fiÓÔÌ·, ·ÓÙ›ıÂÙ· ÌÈÏÔ‡Ó ÁÈ· ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ.

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [119]

∂Âȉ‹, fiˆ˜ ·Ú·ÙËÚ‹Û·ÌÂ Î·È ¿ÏϘ ÊÔÚ¤˜, ηӤӷ˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ÚfiıÂÛË Ó· ÂÍÂÏÏËÓ›ÛÂÈ Ù·
ÔÓfiÌ·Ù·, ·fi ÙË ÛȈ‹ ÙÔ˘˜ ÌÔÚԇ̠ӷ Û˘ÌÂÚ¿ÓÔ˘Ì fiÙÈ Ë ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ·ÎfiÌË ÌÂÙÔÓÔÌ·ÛÙ›
‹ fiÙÈ ÙÔ Ó¤Ô Ù˘ fiÓÔÌ· ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ÚfiÛÊ·ÙÔ Ô˘ ‰ÂÓ
›¯Â ÂÈÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ·ÎfiÌË. ∞˘Ùfi Â›Ó·È Î·È ÙÔ ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi,
fiˆ˜ ·Ó·Ê¤Ú·Ì ‹‰Ë, Âȯ›ÚËÌ· ηٿ Ù˘ ÂÙ˘ÌÔÏÔÁ›·˜ ÙÔ˘ º·ÏÌÂÚ¿ÈÂÚ. ∞Ó ÔÈ ™Ï¿‚ÔÈ ¤‰ÈÓ·Ó ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÙÔ Ó¤Ô Ù˘ fiÓÔÌ·, ‰ÂÓ ı· ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó·
·Ú·Ì›ÓÂÈ ÛÙËÓ ·Ê¿ÓÂÈ· ηٿ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÙˆÓ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ‹ ¤ÓÙ ·ÈÒÓˆÓ Ô˘ ÔÈ ™Ï¿‚ÔÈ ‹Ù·Ó ÈÔ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ Î·È Ó· ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Í·ÊÓÈο Â›
ºÚ¿ÁΈÓ, ‰ËÏ·‰‹ Ù· ¯ÚfiÓÈ· Ô˘ ÔÈ ™Ï¿‚ÔÈ Â›¯·Ó ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ·Ê·Ó›˙ÔÓÙ·È. °È·Ù› ÙfiÙÂ, ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ, ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿.
√ ÛÙڷٿگ˘ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ı›Ԙ ÙÔ˘
Ú›ÁÎÈ· ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿, ÈÛÙfiÚËÛ ٷ Û¯ÂÙÈο Ì ÙË ¢′
™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›· Î·È Ï¤ÂÈ fiÙÈ Ë ¯ÒÚ· ÛÙËÓ ÔÔ›· ·Ô‚È‚¿ÛÙËÎÂ Ô ·ÓÈ„Èfi˜ ÙÔ˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ªÔ˘Ú¤·˜, que on
appelle la Mourée.. ΔÔ 1260 ÌÓËÌÔÓ‡ÂÙ·È ÙÔ fiÓÔÌ· ÛÙ·
‰È¿ÊÔÚ· ÂÓÂÙÈο ¤ÁÁÚ·Ê·: «in Morea et illis partibus»,
«in Morea», «barones Moreae».
ΔÔ 1261 Ô ¿·˜, ÌÈÏÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋ ËÁÂÌÔÓ›· Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, ϤÂÈ «principatus Achayae ac
Moreae», «ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ ∞¯·˝·˜ Î·È ªˆÚ¤·». ∞fi ÙfiÙÂ
ÙÔ fiÓÔÌ· Û˘ÓËı›˙ÂÙ·È ¿Ú· Ôχ ÛÙ· ‰ËÌfiÛÈ· ¤ÁÁÚ·Ê· Î·È ¤ÙÛÈ Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎÂ, fiˆ˜
·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ, ÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ·, ·ÏÏ¿ Ë ÚÔ¤ÏÂ˘Û‹ ÙÔ˘ Î·È Ô
ÙÚfiÔ˜ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÙÔ˘ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó Ó· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó
·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Û˘˙‹ÙËÛ˘. ÕÏÏÔÈ Â›·Ó fiÙÈ ˘‹Ú¯Â ÛÙËÓ
◊Ïȉ· (∏Ï›·) fiÏË ªÔÚ·›·, ¿ÏÏÔÈ fiÙÈ Ì¤¯ÚÈ ÙÒÚ·
˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙÔ ‰‹ÌÔ ∫˘·ÚÈÛÛ›·˜ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ
¯ˆÚÈfi Ô˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ªÔÚÁÈ·Ù¿‰·. ÕÏÏÔÈ fiÙÈ Ë
∫Ô›ÏË ◊ÏȘ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜ ∞ÓfiÚÂÈÔ˜ ‹ ∞ÌfiÚÂÈÔ˜, ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ
›Ûˆ˜ Û¯ËÌ¿ÙÈÛ·Ó ÙÔ fiÓÔÌ· L’ Amorie. ∞ÏÏ¿ ·Ú’ fiÏ·
·˘Ù¿ ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· ÂÍËÁËı› ÁÈ·Ù› Î·È Ò˜ Ë ◊ÏȘ ηÈ
Ë ∫˘·ÚÈÛÛ›· ›¯·Ó ÙËÓ ÙÈÌ‹ Ó· ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ó ÙÔ ·ÏÈfi
fiÓÔÌ· Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, Ë ÌÂÓ ◊ÏȘ ›Ù Ì ¤Ó·
ÙÌ‹Ì· Ù˘ ›Ù Ì ÌfiÓÔ ÌÈ· fiÏË, ÂÓÒ Ë ∫˘·ÚÈÛÛ›·
Ì ̛· ÌfiÓÔ fiÏË. ∂ÈÒıËΠÂ›Û˘ fiÙÈ ÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ·
Ô ÕÚ·‚·˜ ÁˆÁÚ¿ÊÔ˜ πÌÓ ™·˝ÓÙ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÔÌÒÓ˘ÌË
fiÏË ÛÙÔ Î¤ÓÙÚÔ ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿. ∞ÏÏ¿ Ò˜ Ó· ÈÛÙ¤„Ô˘ÌÂ
ÛÙËÓ ‡·ÚÍË Ù¤ÙÔÈ·˜ fiÏ˘ ›Ù ÛÙËÓ ◊Ïȉ· ›ÙÂ
ÔÔ˘‰‹ÔÙ ·ÏÏÔ‡ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÂÓÒ ‰ÂÓ ‚Ú›ÛÎÔ˘Ì οÔÈÔ ›¯ÓÔ˜ Ù˘ Ô‡Ù ÛÙ· ÃÚÔÓÈο ÙÔ˘ ªÔÚ¤ˆ˜
Ô‡Ù ÛÙÔÓ ¿ÏÏÔ ÕÚ·‚· ÁˆÁÚ¿ÊÔ ∂‰ÚÈÛ‹, ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘
ÔÔ›Ô˘ Â›Ó·È ·Û˘ÁÎÚ›Ùˆ˜ ·ÓÒÙÂÚÔ Ù˘ Û˘ÁÁÚ·Ê‹˜ ÙÔ˘

πÌÓ ™·˝ÓÙ; ªfiÓÔ ·fi ÂÚȤÚÁÂÈ· ı· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ
·ÎfiÌË ¤Ó·. √ ª¿˙·ÚȘ, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ÁÚ·„ ÙÔ 15Ô ·ÈÒÓ·
ÛÙÔ ÓÂÎÚÈÎfi ‰È¿ÏÔÁÔ Ô˘ ÂÈÁÚ¿ÊÂÙ·È ∂ȉËÌ›· ª¿˙·ÚÈ
ÂÓ Õ‰Ô˘ Î·È ÂΉfiıËΠ·fi ÙÔ °¿ÏÏÔ BoissÔnade, ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ fi¯È ªˆÚ¤· ·ÏÏ¿ ªÒÚ· ηÈ
ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›˙ÂÙ·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ fiÓÔÌ· ·˘Ùfi. ª›·
ÊÔÚ¿ ·›˙ÂÈ Ì ·˘Ùfi ϤÁÔÓÙ·˜ «Î·È ÂȘ ÌfiÚÔÓ Ú·‰›ˆ˜
·ÔÓËÙ› ·fi ªÒÚ·˜ ¯·›ÚˆÓ Î·È Â˘ÊÚ·ÈÓfiÌÂÓÔ˜
‹ÎÂȘ», ‰ËÏ·‰‹ «Â‡ÎÔÏ· Î·È ¯ˆÚ›˜ ÎfiÔ ·fi ÙË ªÒÚ·
¯·ÚÔ‡ÌÂÓÔ˜ Î·È Â˘Ù˘¯ÈṲ̂ÓÔ˜ ı· ÊÙ¿ÛÂȘ ÛÙË ÌÔ›Ú·
ÛÔ˘». ∞ÏÏ¿ ·˜ ÂÈÛÙÚ¤„Ô˘Ì ÛÙÔ˘˜ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘˜.

°Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μ′
μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ¢È·Ì¿¯Â˜ ÛÙÔ Ï·ÙÈÓÈÎfi ÎÏ‹ÚÔ
√ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ ∞′ Ô˘ ¤ı·Ó ÙÔ 1218 ¿ÊËÛ ‰‡Ô
ÁÈÔ˘˜, ÙÔÓ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô μ′ Ô˘ ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ıËΠ(12181245), Î·È ÙÔÓ °Ô˘ÏȤÏÌÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ú ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›·
Ù˘ ∫·Ï·Ì¿Ù·˜, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ ·Ï·Èfi Ê¤Ô˘‰Ô ÙÔ˘ ·Ù¤Ú·
ÙÔ˘, fiÔ˘ ›¯Â ÁÂÓÓËı› Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ Î·È ·fi ·˘Ùfi
ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ÛÙ· ¯ÚÔÓÈο °Ô˘ÏÈ¿ÌÔ˜ ∫·Ï·Ì¿Ù˘. √È ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ ÔÓÔÌ¿˙Ô˘Ó ÙÔÓ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô μ
μ′
ÚÒÙÔ Ú›ÁÎÈ· Ù˘ ∞¯·˝·˜, ÁÈ·Ù› ¤ÙÛÈ ÂÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó
Î·È Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ ∞′. øÛÙfiÛÔ, ‰ÂÓ Â›¯Â
·Ó·ÁÓˆÚÈÛı› ÔÙ¤ ·fi ÙË Ï·ÙÈÓÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. √ ÚÒÙÔ˜ Ô˘ ÂÈ·ڈÛ ÙÔ
·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˘ μ′ ‹Ù·Ó Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ¶¤ÙÚÔ˜ ÙÔ˘ ∫Ô˘ÚÙÂÓ·›, ·ÊÔ‡ Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˘ ∞ÁÓ‹. ∞Ú¯Èο, Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μ′ ›¯Â, fiˆ˜ Î·È Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘, Û˘Ó¯›˜ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ Ì ÙÔ Ï·ÙÈÓÈÎfi ÎÏ‹ÚÔ, ηıÒ˜ Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ÛÊÂÙÂÚ›˙ÂÙ·È Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi Ù· ÎÙ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘ Î·È ¤‰ÈÓÂ
ÌÂÚÈΤ˜ ÌÈÎÚ¤˜ ¯ÔÚËÁ›Â˜ ÌfiÓÔ ·fi ÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ Ù·Ì›Ô
ÁÈ· ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛ‹ ÙÔ˘. øÛÙfiÛÔ, ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›ÛÙËΠÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÁÈ· ÙÔ ÎÔÈÓfi Û˘ÌʤÚÔÓ Ù· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ÂÈÛÔ‰‹Ì·Ù·, ηıÒ˜ ηٷÛ··Û Ì ·˘Ù¿ ¿Óˆ ·fi
ÙËÓ fiÏË Ù˘ °Ï·Ú¤ÓÙ˙·˜ ÛÙËÓ ◊Ïȉ· ÙÔ ÈÛ¯˘Úfi
ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÃÏÔÌÔ‡Ù˙È, Ô ‡ÚÁÔ˜ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘, ÌÂÙ¿ ÙÔ
¤Ú·ÛÌ· ÙfiÛˆÓ ·ÈÒÓˆÓ Î·È Ì ÙfiÛ˜ ÂÈı¤ÛÂȘ Ô˘
‰¤¯ÙËÎÂ, ÛÒ˙ÂÙ·È Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· Î·È ·ÔÙÂÏ› ÌÓËÌ›Ô
Ù˘ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ΔÔ ÃÏÔÌÔ‡Ù˙È
‹Ù·Ó ÙÔ ·ÛʷϤÛÙÂÚÔ ÛÙ‹ÚÈÁÌ· Ù˘ ÂÓÂÙÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜. √ÓÔÌ·˙fiÙ·Ó Î·È ∫Ï·ÈÚÌfiÓÙ (Clairmont) Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ∫·ÛÙ¤Ï ΔÔÚÓ¤˙ÂØ ÙÔ fiÓÔÌ· ·˘Ùfi ÙÔ ‹ÚÂ, fiÙ·Ó
ÔÈ Ú›ÁÎÈ˜ ÙÔ˘ ªÔÚ¤· ·¤ÎÙËÛ·Ó ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó·
Îfi‚Ô˘Ó ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·, ÂÁη٤ÛÙËÛ·Ó ÂΛ ÙÔ ÓÔÌÈÛÌ·ÙÔÎÔÂ›Ô ÙÔ˘˜ Î·È Ù· ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· Ô˘ ¤ÎÔ‚·Ó ϤÁÔÓÙ·Ó

[120]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËÎÂ
Û ªˆÚ¤·, ÂÂȉ‹ ÙÔ ÈÔ ÚÔÛÔ‰ÔÊfiÚÔ
ÚÔ˚fiÓ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ ‹Ù·Ó Ë ÌÔ˘ÚÈ¿.
ÛÙ· Á·ÏÏÈο tournois, ÂÓÒ ÛÙËÓ ÎÔÈÓ‹ ‰È¿ÏÂÎÙÔ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ÙÔÚÓ¤˙È·.
Δ¤ÏÔ˜, ÙÔ ÃÏÔÌÔ‡Ù˙È ¤ÁÈÓ ·fi ÙfiÙÂ Ë ÌfiÓÈÌË ¤‰Ú·
ÙÔ˘ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˘ μ′, ÂÓÒ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ‰ÂÓ Â›¯Â ÌfiÓÈÌË ¤‰Ú·, ·ÏÏ¿ ¤‰Ú¢ ÂÎ ÂÚÈÙÚÔ‹˜ Û ÙÚÂȘ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ‡ÚÁÔ˘˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜23. ªfiÓÔ ·ÊÔ‡ ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÛ ÙÔ ·ÍÈfiÏÔÁÔ ·˘Ùfi ÎÙ›ÛÌ· Ì ٷ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ¤ÛÔ‰·, ·¤‰ˆÛÂ Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μ′ ÛÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ
Ù· ÎÙ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘ ÙÔ 1223, ‡ÛÙÂÚ· ·fi Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi Ô˘
ÂÈ΢ÚÒıËÎÂ Î·È ·fi ÙÔÓ ¿· √ÓÒÚÈÔ.
∫·Ù¿ ÙÔ Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi ·˘Ùfi ÔÈ ÂÎÎÏËۛ˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ‹Ú·Ó fiÏ· Ù· ÎÙ‹Ì·Ù· Ô˘ ›¯·Ó ·fi Ù·
¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ ∞′. √ Ú›ÁÎÈ·˜ ‰È·Ù‹ÚËÛ ÙÔ˘˜
ıËÛ·˘ÚÔ‡˜ Î·È ÙËÓ ÎÈÓËÙ‹ ÂÚÈÔ˘Û›· ÙˆÓ ÂÎÎÏËÛÈÒÓ,
·ÏÏ¿ fiÊÂÈÏ ӷ ÏËÚÒÓÂÈ ÛÙÔ ÂÍ‹˜ Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ ÙÔ˘ ÙË ‰ÂοÙË. ™˘ÓÔÏÈο Ë ‰ÂοÙË ÔÚ›ÛÙËΠ۠1.000 ˘¤Ú˘Ú· ÙÔ ¯ÚfiÓÔ,
·fi Ù· ÔÔ›· ÔÈ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔÈ ÙˆÓ ¶·ÙÚÒÓ Î·È Ù˘
∫ÔÚ›ÓıÔ˘ ¤·ÈÚÓ·Ó 170, ÔÈ Â›ÛÎÔÔÈ §·Î‰·›ÌÔÓÔ˜,
∞Ì˘ÎÏÒÓ, ∫ÔÚÒÓ˘, ªÂıÒÓ˘ Î·È √ÏÂÓÔ‡˜ ·fi 150
Î·È ÙÔ˘ ÕÚÁÔ˘˜ 68. ∂Âȉ‹ Ù· ÔÛ¿ ·˘Ù¿ ·ıÚÔÈ˙fiÌÂÓ·
˘ÂÚ‚·›ÓÔ˘Ó Ù· 1.000 ˘¤Ú˘Ú·, Ô ÃÔÊ ˘Ôı¤ÙÂÈ
fiÙÈ ÔÈ ¤ÓÙ Â›ÛÎÔÔÈ Ì¿ÏÏÔÓ ¤·ÈÚÓ·Ó ·fi 120
˘¤Ú˘Ú·, ÂÓÒ ÙÔ˘ ÕÚÁÔ˘˜ 60. Ÿˆ˜, fï˜, Î·È ·Ó
¤¯ÂÈ, Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ ÙÔ Û˘ÓÔÏÈÎfi ÔÛfi Ù˘ ‰ÂοÙ˘
ÔÚ›ÛÙËΠ̠ÙÚfiÔ Ô˘ ¤‰ÂȯÓ ÙÔ ÌÂȈ̤ÓÔ ÂӉȷʤÚÔÓ Ù˘ ÎÔÛÌÈ΋˜ ·Ú¯‹˜ ˘¤Ú ÙÔ˘ ÎÏ‹ÚÔ˘. ÛÏÈ·
˘¤Ú˘Ú· ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Û·Ó Ì 11.200 ÊÚ¿Áη. øÛÙfiÛÔ,
Â›Ó·È ·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· ·Ú·‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ Ë ‰ÂοÙË ÙˆÓ ÛÈÙËÚÒÓ, ÙˆÓ Ï·¯·ÓÈÎÒÓ, ÙˆÓ Î·ÚÒÓ Î·È ÙÔ˘ ÎÚ·ÛÈÔ‡,
Ù˘ ˙ˆÔÙÚÔÊ‹˜, ÙÔ˘ ÌÂÏÈÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ‚·Ì‚·ÎÈÔ‡ Ù˘
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ·ÓÂÚ¯fiÙ·Ó ÌfiÓÔ Û 11.200 ÊÚ¿Áη.

∏ Ú‡ıÌÈÛË ÙˆÓ Û¯¤ÛˆÓ
ÌÂ ÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÎfi ÎÏ‹ÚÔ
¶Ôχ ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈο ÁÈ· ÂÌ¿˜ Â›Ó·È Ù· Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔÓ
ÙÚfiÔ Ô˘ Ú˘ıÌ›ÛÙËÎ·Ó Ù· ıÚËÛ΢ÙÈο, Ù· ·ÛÙÈο
Î·È Ù· ÔÏÈÙÈο ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙË̤ӈÓ. √È
μÈÏ·ډԢ›ÓÔÈ, fiˆ˜ Î·È ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜
ÙˆÓ Î˘Ú›ˆ˜ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ¯ˆÚÒÓ, Û‚¿ÛÙËηÓ, ηٿ

ηÓfiÓ·, ÙËÓ ·ÙÚÔ·Ú¿‰ÔÙË ıÚËÛΛ· ÙˆÓ ÓÙfiȈÓ.
∞Ó Î·È ‰‹ÌÂ˘Û·Ó Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Î·È Ù· ÈÔ ÏÔ‡ÛÈ· ÎÙ‹Ì·Ù· Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ‰ÂÓ ÙÔ ¤Î·Ó·Ó ÚÔ˜ fiÊÂÏÔ˜ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ·ÏÏ¿ ·ÓÙ›ıÂÙ· Ù· ·¤‰ˆÛ·Ó ÛÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ. ªÂ ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ¤Î·Ó·Ó fi,ÙÈ Â›¯·Ó οÓÂÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ ÙÔÓ 8Ô Î·È ÙÔÓ 9Ô ·ÈÒÓ· ηٿ ÙË ÌÂÁ¿ÏË ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÌÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛË. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ·, Â›Û˘, fiÙÈ
ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ‰ÂÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ·Ó ŒÏÏËÓ˜ ·Ú¯ÈÂÈÛÎfiÔ˘˜, ·Ó¤¯ÔÓÙ·Ó fï˜ ÙÔ˘˜ ÂÈÛÎfiÔ˘˜ Î·È fiÛÔÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙȘ ÂÈÛÎÔ¤˜
ÙÔ˘˜ Ô‡Ù ÙÔ ‰fiÁÌ· ÙÔ˘˜ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ó
Ô‡Ù ÛÙÂÚ‹ıËÎ·Ó ÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘˜ ¿Óˆ ÛÙÔ˘˜ ÈÂÚ›˜ ÙÔ˘˜. Δ· Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔÓ Î·ÙÒÙÂÚÔ ÎÏ‹ÚÔ Ú˘ıÌ›ÛÙËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô μ
μ′ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÌÂ
ÙÚfiÔ Ô˘ ˘Ô‰ËÏÒÓÂÈ ÌÈ· ȉȷ›ÙÂÚË ÊÚÔÓÙ›‰· ÙÔ˘
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· ˘¤Ú Ù˘ ÔÚıfi‰Ô͢ ›ÛÙ˘.
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÈÂÚ›˜ ··ÏÏ¿¯ıËÎ·Ó ÂΛӷ
Ù· ¯ÚfiÓÈ· ¤ˆ˜ ¤Ó· ‚·ıÌfi ·fi ÙȘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ Ô˘
›¯·Ó ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜. √È ÎÏËÚÈÎÔ› Ô˘
ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Û·Ó ÛÙ· ¯ˆÚÈ¿ ‰ÂÓ ˘Ô‚¿ÏÏÔÓÙ·Ó Û ηӤӷ ÊfiÚÔ ·fi ÙfiÙÂ Î·È Û ηÌÈ¿ ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ˘ËÚÂÛ›·, ·ÏÏ¿ Ô ·ÚÈıÌfi˜ ÙÔ˘˜ ÔÚ›ÛÙËΠ۠‰‡Ô Û οıÂ
¯ˆÚÈfi Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi 25-70 ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ, ÛÂ
Ù¤ÛÛÂÚȘ Û ¯ˆÚÈ¿ Ô˘ ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó·Ó 71-124 ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ Î·È Û ¤ÍÈ fiÔ˘ ˘‹Ú¯·Ó 125-169 ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ.
√ ·ÚÈıÌfi˜ ÙÔ˘˜ ÌÂÁ¿ÏˆÓ Û ·Ó·ÏÔÁ›· Ì ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜. ŸÔ˘ ‰ÂÓ ˘‹Ú¯·Ó 25 ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ Û˘ÌÏËÚˆÓfiÙ·Ó Ô ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ˜ ·˘Ùfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ÙˆÓ ÂÚȯÒÚˆÓ.
√È ¿ÏÏÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÈÂÚ›˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó Ó· ÊÔÚÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·È Î·È, ÛÙËÓ ·Ó¿ÁÎË, Ó· ˘ËÚÂÙÔ‡Ó ˆ˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜. ∞˘ÙÔ› Ô˘ ˘ËÚÂÙÔ‡Û·Ó ÛÙȘ fiÏÂȘ ··ÏÏ¿ÛÛÔÓÙ·Ó ·fi οı ¿ÏÏÔ Ù¤ÏÔ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ,
η٤‚·ÏÏ·Ó fï˜ ÙÔ ÏÂÁfiÌÂÓÔ ·ÎÚfiÛÙȯÔ, ‰ËÏ·‰‹
ÙÔÓ ¤ÁÁÂÈÔ ÊfiÚÔ. √È ‰È·Ù¿ÍÂȘ Ê·›ÓÔÓÙ·È Î·Ï¿ ˘ÔÏÔÁÈṲ̂Ó˜, ÁÈ·Ù› fiÛÔÈ ÈÂڈ̤ÓÔÈ ÂÈÙÂÏÔ‡Û·Ó Ù· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈο ÙÔ˘˜ ηı‹ÎÔÓÙ· ÛÙȘ ·ÁÚÔÙÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô ·ÚÈıÌfi˜ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÈÂÚˆÌ¤ÓˆÓ ˘ÔÏÔÁ›ÛÙËΠÌÂ
Û‡ÓÂÛË- ··ÏÏ¿¯ıËÎ·Ó ·fi οı ÔÏÈÙÈ΋ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Î·È ÔÊÂÈÏ‹, ÂÂȉ‹ ÂÈÙÂÏÔ‡Û·Ó ‰È·Ú΋ ηı‹ÎÔÓÙ·

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [121]

Î·È ‹Ù·Ó ÈÔ ÊÙˆ¯Ô›. ∂ΛÓÔÈ Ô˘ ˘ËÚÂÙÔ‡Û·Ó ÛÙȘ
fiÏÂȘ, ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó ¢ÔÚfiÙÂÚÔÈ, Ï‹ÚˆÓ·Ó ÙÔ ·ÎÚfiÛÙȯÔ, ÂÓÒ ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ıˆڋıËÎ·Ó ·ÏÔ› Ôϛ٘
fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙȘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ÚÔ˜ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜24.

Δ· ·ÛÙÈο ‰ÈηÈÒÌ·Ù·
ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙË̤ӈÓ
™ÙÔ ÛËÌÂ›Ô ·˘Ùfi ı· ÂÍÂÙ¿ÛÔ˘Ì Û ÔÈÔ ‚·ıÌfi ÔÈ Î·Ù·ÎÙËÙ¤˜ Û‚¿ÛÙËÎ·Ó ÙËÓ È‰ÈÔÎÙËÛ›· ÙˆÓ ÓÙfiÈˆÓ Î·È
Ù‹ÚËÛ·Ó ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ÓÔÌÔıÂÛ›· Î·È ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›·.
∞̤ۈ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ÂÈÛ‹Á·Á·Ó ÛÙÔ
Ó¤Ô ÙÔ˘˜ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙȘ ÏÂÁfiÌÂÓ˜ Assises de Jerusalem ‹
fiˆ˜ ÙȘ ϤÓ ٷ ÃÚÔÓÈο ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿, ™˘Ó‹ıÈ· ÙˆÓ πÂÚÔÛÔχ̈Ó. ∞fi Ù· ¯ÚÔÓÈο ·˘Ù¿ Ì·ı·›ÓÔ˘Ì ΢ڛˆ˜ fiÙÈ
Ù· ™˘Ó‹ıÈ· ›Û¯˘Û·Ó ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹
Ù˘ ËÁÂÌÔÓ›·˜ ÙÔ˘ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˘ ∞′. ΔÔ fiÙÈ ÔÈ ›‰ÈÔÈ ÓfiÌÔÈ ›Û¯˘·Ó Î·È ÛÙËÓ ∞ı‹Ó· Ê·›ÓÂÙ·È ·fi ÙÔÓ fiÚÎÔ Ô˘

¤‰ÈÓ·Ó ÔÈ ‰Ô‡ÏÔÈ ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ Ó· ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó Ù· ™˘Ó‹ıÈ·
ÙˆÓ πÂÚÔÛÔÏ‡ÌˆÓ (les bons us et coutumes dou
royaume de Jerusalem). ŒÙÛÈ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ÔÈ ÓfiÌÔÈ Ô˘
ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË ÙˆÓ πÂÚÔÛÔχ̈Ó, ÙÔ 1099, ·fi
ÙÔ˘˜ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔ˘˜ ›¯Â ‰ÒÛÂÈ ÛÙÔ Ó¤Ô ÙÔ˘ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ô
°Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ Ô μÔ˘ÈÏÏÒÓÈÔ˜. ΔÔ ÚÒÙÔ Î›ÌÂÓÔ ÙÔ˘
ÎÒ‰Èη ¯¿ıËΠÔχ ÓˆÚ›˜ Î·È ·˘Ùfi Ô˘ ÛÒ˙ÂÙ·È Û˘ÓÙ¿¯ıËΠ·ÚÁfiÙÂÚ·, ‰ËÏ·‰‹ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË ÙˆÓ
πÂÚÔÛÔÏ‡ÌˆÓ ·fi ÙÔÓ ™·Ï·ÓÙ›Ó ÙÔ 1187, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘
Ó· ¯ÚËÛÈ̇ÛÂÈ ÛÙȘ ˘fiÏÔÈ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ
ÛÙË ™˘Ú›· Î·È ÙËÓ ∫‡ÚÔ. ∂›Ó·È Ôχ Èı·Ófi ÙÔ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ Î›ÌÂÓÔ Ó· ‰È¤ÊÂÚ Ôχ ·fi ÙÔ ·Ú¯ÈÎfi. ∂›Ó·È ¿ÓÙˆ˜ ·˘Ùfi Ô˘ ÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ· ÂÈÛ‹¯ıËΠÛÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ›¯·Ó ÙfiÙ ηٷÎÙËı› ·fi ÙÔ˘˜
¢˘ÙÈÎÔ‡˜. √ Ó¤Ô˜ ÎÒ‰Èη˜ ‰È·ÈÚ›ٷÈ, fiˆ˜ Î·È Ô ·Ï·Èfi˜, Û ‰‡Ô ÎÂÊ·Ï·ÈÒ‰Ë Ì¤ÚË, ·fi Ù· ÔÔ›· ÙÔ ¤Ó·
cour alta corte Î·È Î·ÂÈÁÚ¿ÊÂÙ·È major curia, haute cour,
ÓfiÓÈ˙ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÒÓ. ΔÔ ¿ÏÏÔ,
™ÙÔÓ ›Ó·Î· ÙÔ˘
Giotto
di Bondone,
Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘
1297-1300,
·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È
Ô ¿·˜ √ÓÒÚÈÔ˜
ÛÙÔ ıÚfiÓÔ ÙÔ˘.
ΔÔ 1223 Ô
°Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μ′,
Ú›ÁÎÈ·˜ Ù˘
∞¯·˝·˜, ‡ÛÙÂÚ·
·fi Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi
Ì ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·
Î·È ÙË Û‡ÌʈÓË
ÁÓÒÌË ÙÔ˘ ¿·
√ÓÒÚÈÔ˘,
·¤‰ˆÛ ÛÙÔÓ
ÎÏ‹ÚÔ ÙËÓ
ÎÙËÌ·ÙÈ΋
ÂÚÈÔ˘Û›· Ô˘
ηÙ›¯·Ó ÙËÓ
ÂÔ¯‹ ÙÔ˘
∞ÏÂ͛Ԣ ∞′.
ELIO CIOL/
CORBIS/APEIRON

[122]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

•˘ÏÔÙ˘›·
ÌÂ ÙÔ ÔÚÙÚ¤ÙÔ
ÙÔ˘ ™·Ï·ÓÙ›Ó.
Δ· ÏÂÁfiÌÂÓ·
«™˘Ó‹ıÈ·»,
Ô ÓÔÌÔıÂÙÈÎfi˜
ÎÒ‰Èη˜ ÙˆÓ
ºÚ¿ÁΈÓ,
ηıÈÂÚÒıËηÓ
·fi ÙÔÓ
°Ô‰ÂÊÚ›‰Ô
ÙÔ μÔ˘ÈÏÏÒÓ·,
·ÏÏ¿ ÙÔ Î›ÌÂÓÔ
ÙÔ ÔÔ›Ô ÛÒ˙ÂÙ·È
Û‹ÌÂÚ·
Û˘ÓÙ¿¯ÙËÎÂ
·ÚÁfiÙÂÚ·, ÌÂÙ¿
ÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë
ÙˆÓ πÂÚÔÛÔχ̈Ó
·fi ÙÔÓ ™·Ï·ÓÙ›Ó
ÙÔ 1187.
BETTMANN/
CORBIS/APEIRON

Ô˘ ÂÈÁÚ¿ÊÂÙ·È minor curia, basse cour, bassa corte,
·˘Ï‹ Ù˘ ªÔ˘ÚÁÂ˙‹·˜, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ·Ú¯·›Ô Á·ÏÏÈÎfi Ù‡Ô la cour de la Borgesie, Ú‡ıÌÈ˙ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ
ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÏÈÙÒÓ (bourgeois). ΔÔ ·Ú¯ÈÎfi ΛÌÂÓÔ
Û˘ÓÙ¿¯ıËΠÛÙË Ï·ÙÈÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ· ‹, Û‡Ìʈӷ Ì ¿ÏÏÔ˘˜, ÛÙËÓ ·ÏÈ¿ Á·ÏÏÈ΋. ΔÔ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ, ÙÔ ÌfiÓÔ
Ô˘ ÛÒ˙ÂÙ·È, fiˆ˜ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ, ÁÚ¿ÊÙËΠÚ¿ÁÌ·ÙÈ
ÛÙË Á·ÏÏÈ΋. ∞ÏÏ¿ ÙÔ ÚˆÙfiÙ˘Ô ÙÔ˘ Á·ÏÏÈÎÔ‡ ·˘ÙÔ‡
ÓfiÌÔ˘ fiˆ˜ ıÂÛ›ÛıËΠÛÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜, ̤¯ÚÈ ÙÒÚ· ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ, ‰ÂÓ ‚Ú¤ıËÎÂ. ∂› ÙÔ˘ ·ÚfiÓÙÔ˜ ÙÔ ÌfiÓÔ Ô˘ ¤¯Ô˘Ì ·fi ·˘Ùfi Â›Ó·È Ì›· ÈÙ·ÏÈ΋
ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ÙÔ˘ ÎÒ‰Èη Ô˘ ηٷÚÙ›ÛıËΠÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· ÙÔ 1421 Î·È ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ∞ÛÛ›˙·È Ù˘ ƒˆÌ·Ó›·˜ ηÈ
ÂÈ΢ÚÒıËΠ·fi ÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ˆ˜ ÓfiÌÔ˜
Ô˘ ›Û¯˘Â ÛÙȘ ÂΛ ÎÙ‹ÛÂȘ Ù˘. √ ÈÙ·ÏÈÎfi˜ ·˘Ùfi˜ ÓfiÌÔ˜, Û ۇÁÎÚÈÛË Ì ÙÔ Ûˆ˙fiÌÂÓÔ Á·ÏÏÈÎfi ΛÌÂÓÔ
Ô˘ ›Û¯˘Û ÛÙË ™˘Ú›· Î·È ÛÙËÓ ∫‡ÚÔ, Â›Ó·È ÌÈ· ·Ï‹
ÂÈÙÔÌ‹ ÙÔ˘. ∞ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ 1531 ¤ÁÈÓÂ Î·È ¿ÏÏË ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ÙÔ˘ Á·ÏÏÈÎÔ‡ ÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ì ÙË ÊÚÔÓÙ›‰· Ù˘
ÂÓÂÙÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘, ·ÏÏ¿ Û˘ÓÙ¿¯ıËΠÛÙËÓ ∫‡ÚÔ
ÁÈ· ¯Ú‹ÛË ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡. À¿Ú¯ÂÈ, Â›Û˘,
ÂÏÏËÓÈ΋ ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË fi¯È ÔÏfiÎÏËÚÔ˘ ÙÔ˘ Ûˆ˙fiÌÂÓÔ˘
Á·ÏÏÈÎÔ‡ ÎÂÈ̤ÓÔ˘ ·ÏÏ¿ ÌfiÓÔ ÙÔ˘ ‰Â‡ÙÂÚÔ˘ ̤ÚÔ˘˜,
‰ËÏ·‰‹ Ù˘ ·˘Ï‹˜ Ù˘ ªÔ˘ÚÁÂ˙‹·˜, ·ÏÏ¿ Î·È ·˘Ù‹
Û˘ÓÙ¿¯ıËΠÛÙËÓ ∫‡ÚÔ, ›Ûˆ˜ ÛÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘
15Ô˘ ·ÈÒÓ·Ø ÙfiÙÂ, Ë ÁÓÒÛË Ù˘ Á·ÏÏÈ΋˜ ›¯Â ÂÎÏ›„ÂÈ
ÛÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ Î·È ›Û¯˘Û ÁÈ·
¤Ó·Ó ÂÚ›Ô˘ ·ÈÒÓ·, ̤¯ÚÈ ÙÔ 1570 Ô˘ ÙÔ ÓËÛ› ΢ÚȇıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜. ∞fi ÙË ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ·˘Ù‹
¤¯Ô˘Ì ‰‡Ô ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÙÒÚ· ÛÙË ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË ÙÔ˘ ¶·ÚÈÛÈÔ‡, ηıÒ˜ Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ ÙÔ
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ Ô˘ ›‰Â Ô ∑·¯·Ú›·˜ ÛÙË ÌÔÓ‹ Ù˘ §·‡Ú·˜ ÛÙÔÓ Õıˆ, ÚÈÓ ·fi ÙÔ 1839, Â›Ó·È ÙÔ ›‰ÈÔ Ô˘
·ÚÁfiÙÂÚ· ÌÂٷʤÚıËΠÛÙÔ ¶·Ú›ÛÈ ·fi ÙÔÓ ªËÓ¿
ªËÓˆ›‰Ë.
√‡Ù ÏÔÈfiÓ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ΛÌÂÓÔ Ô‡Ù ÙÔ ÈÙ·ÏÈÎfi
Ô˘ Û˘ÓÙ¿¯ıËΠÛÙËÓ ∫‡ÚÔ ÙÔ 1531 ÌÔÚÔ‡Ó Ó· Ì·˜
‰ÒÛÔ˘Ó ·ÛÊ·Ï‹ ÂÈÎfiÓ· ÙˆÓ ÊÂÔ˘‰·ÏÈÎÒÓ ÓfiÌˆÓ Ô˘
ÂÈÎÚ¿ÙËÛ·Ó ÛÙȘ ¯ÒÚ˜ Ù˘ ΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·˜. ∞˘Ùfi ÙÔ
ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÂÈ Ô ÈÙ·ÏÈÎfi˜ ÎÒ‰Èη˜ Ô˘ ›Û¯˘Û ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· ÙÔ 1421 Î·È ÛÙËÓ Ô˘Û›· ‹Ù·Ó Ô ›‰ÈÔ˜ ÓfiÌÔ˜ Ô˘
ÂÊ·ÚÌfiÛıËΠ۠fiÏË ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜,
ÁÈ·Ù›, ÂÎÙfi˜ ·fi Ù· ¿ÏÏ·, ÙÔ ¿ÚıÚÔ 43 ηÓÔÓ›˙ÂÈ ÚËÙ¿
ÙËÓ ˘¤ÚÙ·ÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· fi¯È ÌfiÓÔ ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ ·ÏÏ¿ Î·È fiÏˆÓ ÙˆÓ ˘fiÏÔÈˆÓ ‰˘Ó·ÛÙÒÓ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, Ù˘ ™ÙÂÚ¿˜ Î·È ÙˆÓ ÓËÛÈÒÓ. ∞fi ÙË ÌÂϤÙË ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÎÒ‰Èη Û˘Ó¿ÁÔ˘Ì ٷ
ÂÍ‹˜ ÛËÌ·ÓÙÈο ÁÂÁÔÓfiÙ·.

¢È¿ÊÔÚ˜ ÚÔÛˆÈΤ˜
˘Ôı¤ÛÂȘ ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙË̤ӈÓ
√È Î·Ù·ÎÙËÙ¤˜ ‰ÂÓ ÎÚ¿ÙËÛ·Ó ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ÁÈ· ÙÔ˘˜
·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· η٤¯Ô˘Ó ÈÔÙÈο Ê¤Ô˘‰·. Δ¤ÙÔÈ· Ê¤Ô˘‰· ›¯·Ó Î·È ÔÈ ŒÏÏËÓ˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ,
ÙÔ ¿ÚıÚÔ 138 οÓÂÈ Û·Ê¤Ûٷٷ ÏfiÁÔ ÁÈ· ÂÏÏËÓÈο Ê¤Ô˘‰· Î·È ÁÈ· ŒÏÏËÓ˜ Î·È ∂ÏÏËÓ›‰Â˜ ÊÂÔ˘‰¿Ú¯Â˜.
√È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ÁˆÚÁÔ‡˜ Ô˘ ηÏÏÈÂÚÁÔ‡Û·Ó Ù· ÎÙ‹Ì·Ù· ÙˆÓ Ê¤Ô˘‰ˆÓ ‹Ù·Ó ‰Ô˘ÏÔ¿ÚÔÈÎÔÈ
(vilains), οÔÈÔÈ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ·fi ·ÏÈ¿ Û ·˘Ù‹ ÙËÓ
ηٿÛÙ·ÛË, ÂÓÒ ÔÏÏÔ› ¤ÁÈÓ·Ó ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË.
◊Ù·Ó fiÏÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ·ÏÏ¿ ˘¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ ÊÚ·ÁÎÈÎÔ‡˜ ÓfiÌÔ˘˜, ηıÒ˜ ·fi Ù· 227 ¿ÚıÚ· ÙÔ˘ ÎÒ‰Èη Ù·
31 ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È Û ·˘Ù‹ ÙËÓ Ù¿ÍË. ∞Í›˙ÂÈ, ÂÓÙÔ‡ÙÔȘ,
Ó· ÛËÌÂȈı› fiÙÈ ÔÈ ‰Ô˘ÏÔ¿ÚÔÈÎÔÈ ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜
·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ΢ڛԢ˜ ÙÔ˘˜ ηÈ
-·ÎfiÌ· ÈÔ ·Ú¿‰ÔÍÔ- Á›ÓÔÓÙ·Ó Î·È ÔÈ ›‰ÈÔÈ Î¿ÙÔ¯ÔÈ
Ê¤Ô˘‰ˆÓ. ΔÔ ¿ÚıÚÔ 139 ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÍÂοı·Ú· fiÙÈ, ·Ó
ºÚ¿ÁÎÔ˜ ÊÂÔ˘‰¿Ú¯Ë˜ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÓ ‰Ô˘ÏÔ¿ÚÔÈÎÔ
Î·È ¤ÂÈÙ· ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÛÂ Ê¤Ô˘‰Ô, Ë ‰ˆÚ¿, ·Ó ÁÈÓfiÙ·Ó ÂÁÁڿʈ˜, ›Û¯˘Â ÂÊ’ fiÚÔ˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ ‰ˆÚËÙ‹. ∞Ó
‰ÂÓ ÁÈÓfiÙ·Ó ÂÁÁڿʈ˜, ÌÔÚÔ‡Û ·˘Ùfi˜ Ó· ÙËÓ ·Ó·Î·Ï¤ÛÂÈ. ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ¿ÚıÚÔ 125, Ë ‰Ô˘ÏÔ¿ÚÔÈÎÔ˜
Ô˘ ·ÓÙÚ¢fiÙ·Ó ÂχıÂÚÔ, ÌÂÙ¿ ÙÔ Á¿ÌÔ ÁÈÓfiÙ·Ó
ÂχıÂÚË Î·È ·Ú¤ÌÂÓÂ Î·È ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ Û˘˙‡ÁÔ˘ Ù˘, ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó Ô Á¿ÌÔ˜ ¤ÁÈÓ ·Ú¿ ÙË ı¤ÏËÛË
ÙÔ˘ ΢ڛԢ Ù˘. ÕÚ·Á ÛÙ· ÊÂÔ˘‰·Ú¯Èο ‰ÈηÛÙ‹ÚÈ·
Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ŒÏÏËÓ˜ ‰ÈηÛÙ¤˜; ∞Ó ÎÚ›ÓÔ˘Ì ·fi fiÛ·
Û˘Ó¤‚·ÈÓ·Ó ÛÙË ™˘Ú›· Î·È ÛÙËÓ ∫‡ÚÔ Â› ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜, ÙfiÙÂ Ë ·¿ÓÙËÛË Â›Ó·È Î·Ù·Ê·ÙÈ΋. °È·Ù› ·Ú¯Èο ÂΛ Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ Ô μÔ˘ÈÏÏÒÓÈÔ˜ Â¤ÙÚ„Â
ÛÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜ Ó· ¤¯Ô˘Ó ‰Èο ÙÔ˘˜ ‰ÈηÛÙ‹ÚÈ·, Ô˘
‰›Î·˙·Ó Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜. ∞ÚÁfiÙÂÚ·, fï˜, ÔÈ Î·Ù·ÎÙËÙ¤˜, ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó ‰‡ÛÈÛÙÔÈ
·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ˘˜ ηٷÎÙË̤ÓÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ·Ê·›ÚÂÛ·Ó ÙÔ
ÚÔÓfiÌÈÔ Î·È ÙÔ˘˜ ˘‹Á·Á·Ó ÛÙ· ÌÂÈÎÙ¿ ‰ÈηÛÙ‹ÚÈ·,
Ù· ÔÔ›· ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi Ù¤ÛÛÂÚȘ ÓÙfiÈÔ˘˜ ηÈ
‰‡Ô ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. ∞ÏÏ¿ fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·, ‰È·ı¤ÙÔ˘Ì ÚËÙ‹ Ì·ÚÙ˘Ú›·.
∂ÎÙfi˜ ·fi ÙȘ ‰‡Ô ÚÔ·Ó·ÊÂÚı›Û˜ Ù¿ÍÂȘ, ˘‹Ú¯·Ó ·ÎfiÌË ¿ÏϘ ‰‡Ô, ÔÈ ÂχıÂÚÔÈ ÎÔÈÓÔ› Ôϛ٘
-ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È Ù· ¿ÚıÚ· 152, 155 ηÈ
¿ÏÏ· ÙÔ˘ ÎÒ‰Èη- Î·È ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ -¿ÚıÚÔ 194- ‰ËÏ·‰‹ Ôϛ٘ ¤ÁÎÚÈÙÔÈ fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹,
ÙËÓ Â˘ÔÚ›· Î·È Ù· ÚÔÓfiÌÈ· Ô˘ ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó.
∞˘Ù¿ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ·fi ÙÔÓ ÎÒ‰Èη Ô˘ ÂÈÁÚ¿ÊÂÙ·È
ÔÈ ∞ÛÛ›˙·È Ù˘ ƒˆÌ·Ó›·˜. ∞fi Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ·, fiˆ˜ Ù·

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [123]

[124]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÕÁ·ÏÌ· ÙÔ˘
°Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˘
ÛÙȘ μڢͤÏϘ.
∞fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘
∞′ ™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›·˜
Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜
Ô μÔ˘ÈÏÏÒÓ·˜
Â¤ÙÚ„ ÛÙÔ˘˜
ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ÙfiÛÔ
Ù˘ ™˘Ú›·˜ fiÛÔ
Î·È Ù˘ ∫‡ÚÔ˘
Ó· ¤¯Ô˘Ó ‰Èο
ÙÔ˘˜ ‰ÈηÛÙ‹ÚÈ·
Î·È ‰ÈηÛÙ¤˜, ·Ó
Î·È ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó
˘fi ηıÂÛÙÒ˜
ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜.
HUGO MAES/
SHUTTERSTOCK

·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó ÔÈ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ÂΛӢ ηÈ
΢ڛˆ˜, fiˆ˜ ÂÎÙ›ıÂÓÙ·È ÛÙ· ¯ÚÔÓÈο ÙˆÓ ÊÚ·ÁÎÈÎÒÓ
ÔÏ¤ÌˆÓ ÛÙÔ ªÔÚÈ¿, Û˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘Ì fiÙÈ Ë Ù‡¯Ë ÙˆÓ
ηÙÔ›ÎˆÓ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ‰ÂÓ Ú˘ıÌ›ÛÙËΠ̠ÙÔÓ
›‰ÈÔ ÙÚfiÔ Û οı ÂÚÈÔ¯‹ ·fi ÙÔ˘˜ ηٷÎÙËÙ¤˜,
ÁÈ·Ù› Î·È Ë Î·Ù¿ÎÙËÛË ‰ÂÓ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËΠ·ÓÙÔ‡
Ì ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÚfiÔ. ∏ ‰˘ÙÈ΋ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜, ·fi ÙËÓ
¶¿ÙÚ· ̤¯ÚÈ ÙËÓ ∫ÔÚÒÓË, ‰ÂÓ Î·Ù·ÎÙ‹ıËΠ·ÏÏ¿ ·Ú·‰fiıËΠÛÙÔÓ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ ÌÂ Û˘Óı‹Î˜, Û‡Ìʈӷ
Ì ÙȘ Ôԛ˜ ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ fi¯È ÌfiÓÔ ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó fiÏË
ÙËÓ ÎÈÓËÙ‹ Î·È ÙËÓ ·Î›ÓËÙË ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘˜ ·ÏÏ¿ ηÈ
fiÏ· Ù· ÚÔÓfiÌÈ· Ô˘ ›¯·Ó ·fi Ù· ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ· ¯ÚfiÓÈ·. ∂ÈϤÔÓ, ÂÍÔÌÔÈÒıËηÓ, ·Ó fi¯È ÂÓÙÂÏÒ˜, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÂÓ Ì¤ÚÂÈ, Ì ÙÔ˘˜ ηٷÎÙËÙ¤˜ Î·È ¤ÁÈÓ·Ó ÈÛfiÙÈÌÔÈ Î·È Ì ›Û· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Ì ÙÔ˘˜ ‰Â˘ÙÂÚ‡ÔÓÙ˜ ηÈ
ÙÔ˘˜ ÙÚÈÙ‡ÔÓÙ˜ ÊÂÔ˘‰¿Ú¯Â˜. ÿÛˆ˜ ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó ÙËÓ
ÂÚÈÔ˘Û›· Î·È ÙËÓ È‰ÈÔÎÙËÛ›· ÙÔ˘˜ Î·È ÔÈ ÂχıÂÚÔÈ
οÙÔÈÎÔÈ ÙˆÓ fiψÓ. ŸÏ· fï˜ Ù· ‰ËÌfiÛÈ· ÎÙ‹Ì·Ù·,

Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi Ù· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο Î·È fiÏ· Ù·
·ÁÚÔÙÈο ÎÙ‹Ì·Ù· Ô˘ ‰ÂÓ ·Ó‹Î·Ó ÛÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜,
ηٷϋÊıËÎ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Î·È ·ÔÙ¤ÏÂÛ·Ó
Ù· Ê¤Ô˘‰¿ ÙÔ˘˜, ÂÎÙfi˜ ·fi fiÛ· ·Ú·‰fiıËÎ·Ó ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·. ªÂ ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Ô˘ Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛ·Ó Ì ÙÔ˘˜
ͤÓÔ˘˜ ÊÚfiÓÙÈÛ·Ó Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÔ˘Ó Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù¿
ÙÔ˘˜, ·Ú·¯ÒÚËÛ·Ó fï˜ ۯ‰fiÓ ¿Ó¢ fiÚˆÓ ÙÔ˘˜
˘fiÏÔÈÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÛÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜
ηٷÎÙËÙ¤˜. ªÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ Ë Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ ˘fiÏÔÈ˘
¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘. ª¿¯Ë ÂÎ ·Ú·Ù¿Íˆ˜ ¤ÁÈÓ ÌfiÓÔ Ì›·,
ÛÙÔÓ ÂÏ·ÈÒÓ· ÙÔ˘ ∫Ô‡Ó‰Ô˘ÚÔ˘, Î·È ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÓÈ΋ıËηÓ, ·Ó ηÈ, fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È, ‹Ù·Ó ÔÏÏ·Ï¿ÛÈÔÈ ÙˆÓ
·ÓÙÈ¿ÏˆÓ ÙÔ˘˜. √È Ô¯˘ÚˆÌ¤Ó˜ fï˜ fiÏÂȘ ·ÓÙÈÛÙ¿ıËηÓ. ŸÛ˜ ·fi ·˘Ù¤˜ ΢ÚȇıËÎ·Ó Ì ¤ÊÔ‰Ô,
fiˆ˜, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÙÔ˘ ¶ÔÓÙÈÎÔ‡ ÙÔ Î¿ÛÙÚÔ, Á›ÓÔÓÙ·Ó ¯ˆÚ›˜ Î·Ó¤Ó·Ó fiÚÔ ÎÙ‹Ì· ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙËÙÒÓ.

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [125]

øÛÙfiÛÔ, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛ·Ó ¤ÂÈÙ· ·fi
οÔÈ· ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË, fiˆ˜ Ë ∫ÔÚÒÓË, Ë ∫·Ï·Ì¿Ù·, Ë
∞Ú牛· Î·È ¿ÏϘ fiÏÂȘ. √È Î¿ÙÔÈÎÔ› ÙÔ˘˜, fï˜,
‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘˜, ¯ˆÚ›˜ Ù· ÚÔÓfiÌÈ·
Ô˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó ÛÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ΔÚÂȘ ÌfiÓÔ fiÏÂȘ Ô˘ Úfi‚·Ï·Ó ÛıÂÓ·Ú‹ ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË ¤Ù˘¯·Ó Û˘Óı‹Î˜ ÈÔ ÂˆÊÂÏ›˜: Ë
∫fiÚÈÓıÔ˜, ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ Î·È Ë ªÔÓÂÌ‚·Û›·. √È Î¿ÙÔÈÎÔÈ
Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ¡·˘Ï›Ô˘ ÂÍÔÌÔÈÒıËÎ·Ó Èı·Ófiٷٷ Ì ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ª¿ÏÈÛÙ·, ÛÙÔ ¡·‡ÏÈÔ ÙÔ ¤Ó· ·fi Ù·
ÊÚÔ‡ÚÈ· ·Ú¤ÌÂÈÓ ·Ú¯Èο ÛÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜. √È ªÔÓÂÌ‚·ÛÈÒÙ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ·ÓÙÈÛÙ¿ıËÎ·Ó Ì ËÚˆÈÛÌfi, ¤Ù˘¯·Ó ·ÎfiÌ· ηχÙÂÚÔ˘˜ fiÚÔ˘˜, ·ÊÔ‡ ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ Î·È Ù· ÚÔÓfiÌÈ¿ ÙÔ˘˜ Î·È ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ·‰¤ÛÌ¢ÙÔÈ Î·È ÂχıÂÚÔÈ ·fi οı ˘Ô¯Ú¤ˆÛË,
ÙfiÛÔ ÔÈ ›‰ÈÔÈ fiÛÔ Î·È Ù· ÎÙ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜. ◊Ù·Ó ˘Ô¯Úˆ̤ÓÔÈ Ó· ˘ËÚÂÙ‹ÛÔ˘Ó ÌfiÓÔ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ· Î·È ÌfiÓÔ
ÛÙ· ‰Èο ÙÔ˘˜ ÏÔ›· Î·È Ì ·Ó¿ÏÔÁÔ ÌÈÛıfi. √È ªËÏÈÁÁÔ›, Ù¤ÏÔ˜, Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó Á‡Úˆ ·fi ÙÔÓ Δ·˛ÁÂÙÔ,
›ÛıËÎ·Ó Ó· ·Ú·‰ÔıÔ‡Ó ÌfiÓÔ Ì ÙÔÓ fiÚÔ fiÙÈ ‰ÂÓ ı·
ÊÔÚÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·Ó Î·È ı· ˘ËÚÂÙÔ‡Û·Ó ÌfiÓÔ ˆ˜ ·ÏÔ›
ÛÙÚ·ÙÈÒÙÂ˜Ø ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó ‰ËÏ·‰‹ fiÏ· Ù· ÚÔÓfiÌÈ· Ô˘
›¯·Ó Î·È Ì ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘.
∞˘Ù‹ ‹Ù·Ó, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜ Î·È ÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ Û˘Ì‚¿ÛÂȘ Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó ÌÂٷ͇ ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙËÙÒÓ Î·È
ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙËı¤ÓÙˆÓ, Ë ÎÔÈÓˆÓÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Â› ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ ÂÚ›Ô˘ ¤ÙÛÈ Â›¯·Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· Î·È ÛÙËÓ ËÂÈÚˆÙÈ΋ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ÛÙ· ÓËÛÈ¿ Ô˘ ηٷϋÊıËÎ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. ∞fi ÙË Ì›· ÏÂ˘Ú¿ ‚ϤÔ˘Ì ÙÔ˘˜ ηٷÎÙËÙ¤˜
Ó· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó Ì›· ÈÂÚ·Ú¯È΋ Îϛ̷η, ÛÙËÓ ÎÔÚ˘Ê‹
Ù˘ ÔÔ›·˜ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ô ËÁÂÌfiÓ·˜. ∞̤ۈ˜ ÌÂÙ¿ ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ, ÛÙËÓ ÎÙ‹ÛË Î·ıÂÓfi˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ˘‹Ú¯Â Ì›· Ï·ÙÈÓÈ΋ ÂÈÛÎÔ‹. ªÂÙ¿
·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó ÔÈ ‰Â˘ÙÂÚ‡ÔÓÙ˜ Î·È ÙÚÈÙ‡ÔÓÙ˜ οÙÔ¯ÔÈ ÙˆÓ Ê¤Ô˘‰ˆÓ ÈÈÎÔ‡ Î·È Â˙ÈÎÔ‡. ∞ÏÏ¿ ÙË Á·ÏÏÈ΋ ÎÔÈÓˆÓ›· ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó Î·È ·ÚÎÂÙÔ› ¿ÏÏÔÈ °¿ÏÏÔÈ,
΢ڛˆ˜ ¤ÌÔÚÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ·ÊÔ‡ ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÛÙȘ
fiÏÂȘ, ¤ÊÂÚ·Ó, fiˆ˜ Î·È ÔÈ Â˘ÁÂÓ›˜, ÙȘ Á˘Ó·›Î˜ ηÈ
ÙȘ ÎfiÚ˜ ÙÔ˘˜ ·fi ÙË °·ÏÏ›·. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÏÂ˘Ú¿
˘‹Ú¯Â Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ÎÔÈÓˆÓ›·, Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi
¿Ú¯ÔÓÙ˜ Î·È ·ÛÙÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰È¤ÛˆÛ·Ó ÙȘ ȉÈÔÎÙËۛ˜ ÙÔ˘˜ Î·È ÂÓ Ì¤ÚÂÈ Ù· ÚÔÓfiÌÈ¿ ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ˘¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙË Ó¤· ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· Î·È ÓÔÌÔıÂÛ›·. √È ‰Ô˘ÏÔ¿ÚÔÈÎÔÈ Ô˘ ηÏÏÈÂÚÁÔ‡Û·Ó Ù· ÎÙ‹Ì·Ù· ÙˆÓ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÒÓ Î·È ÔÚÈṲ̂Ó˜ fiÏÂȘ Î·È ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ˘·›ıÚÔ˘,
Ô˘ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔ› ÙÔ˘˜ fï˜ ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙·Ó ÙËÓ ·ÓÒÙ·ÙË

ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ͤÓÔ˘ ËÁÂÌfiÓ·, ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó Û ÁÂÓÈΤ˜
ÁÚ·Ì̤˜ ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ·˘ÙÔÓÔÌ›· ÙÔ˘˜. √È ‰‡Ô
ÎÔÈӈӛ˜ ‰ÂÓ ¤˙ËÛ·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ‰È·¯ˆÚÈṲ̂Ó˜. ¶Ôχ
ÓˆÚ›˜ ¿Ú¯ÈÛ·Ó ÔÈ ÂÈÌÂÈ͛˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. Ÿˆ˜ ›‰·Ì ·fi ÙÔÓ ÎÒ‰Èη, ÔÏÏÔ› ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó
ÔÌÔÙ·Á›˜ ÙˆÓ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÒÓ Û˘ÌÂÚÈÏ‹ÊıËÎ·Ó ÛÙË
ÊÚ·ÁÎÈ΋ ÈÂÚ·Ú¯›·. ∂›Û˘ ·fi ÙÔÓ ÎÒ‰Èη Û˘Ó¿ÁÂÙ·È
fiÙÈ ∂ÏÏËÓ›‰Â˜ ·ÓÙÚ‡ÙËÎ·Ó §·Ù›ÓÔ˘˜ Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ı· ‰Ô‡Ì ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ ·ÓÙÚ‡ÙËÎ·Ó °·ÏÏ›‰Â˜.
∂ÎÙfi˜ ·˘ÙÔ‡, ˘‹ÚÍ·Ó ·ÎfiÌ· ‰‡Ô ÙÚfiÔÈ Ì ÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ ·Ó·Ù‡¯ıËÎ·Ó ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰‡Ô
ÎÔÈÓˆÓÈÒÓ, ΢ڛˆ˜ Ë Î·Ù¿Ù·ÍË ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÔÏÏÒÓ
ÓÙfiȈÓ.

∏ ηٿٷÍË ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ
ÛÙÔ ÊÚ·ÁÎÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi
√È Û¯ÂÙÈο ÔÏÈÁ¿ÚÈıÌÔÈ °¿ÏÏÔÈ Ô˘ η٤ÎÙËÛ·Ó ÙËÓ
ËÂÈÚˆÙÈ΋ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·Ù¿Ï·‚·Ó
fiÙÈ ¤ÚÂ ӷ Â›Ó·È ‰È·ÚÎÒ˜ ÂÙÔÈÌÔfiÏÂÌÔÈ. ΔfiÙ ÔÚ›ÛÙËΠfiÙÈ fiÏÔÈ, ·fi ÙÔÓ ·ÓÒÙ·ÙÔ Ì¤¯ÚÈ ÙÔÓ Î·ÙÒÙ·ÙÔ,
fiÊÂÈÏ·Ó Ó· ˘ËÚÂÙÔ‡Ó ‹ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ó· Â›Ó·È ¿ÓÙÔÙÂ
¤ÙÔÈÌÔÈ Ó· ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÔ˘Ó. ∞ÎfiÌË Î·È ÔÈ ÎÏËÚÈÎÔ› ›¯·Ó ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ù˘ ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋˜ ˘ËÚÂÛ›·˜.
∞ÏÏ¿ Ô‡ÙÂ Ë ÁÂÓÈ΋ ÛÙÚ¿Ù¢ÛË Â·ÚÎÔ‡Û ÁÈ· ÙËÓ
¿Ì˘Ó· Ù˘ ¯ÒÚ·˜ Î·È ·ÎfiÌË ÏÈÁfiÙÂÚÔ ÁÈ· ÙȘ ÂÎÛÙÚ·Ù›˜. √È Î·Ù·ÎÙËÙ¤˜ ‹Ù·Ó Ï›ÁÔÈ Î·È ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ Û˘Ó¤ÊÂÚÂ
Ó· ηϤÛÔ˘Ó ÔÏÏÔ‡˜ ·ÎfiÌ· ÔÌÔÁÂÓ›˜ Î·È Ó· ÙÔ˘˜
οÓÔ˘Ó Û˘Ì̤ÙÔ¯Ô˘˜ ÛÙË ‰È·ÓÔÌ‹ ÙˆÓ Ï·Ê‡ÚˆÓ ÙÔ˘˜,
ÁÈ·Ù› ¤ÙÛÈ ı· ÌÂÈÒÓÔÓÙ·Ó Ù· ‰Èο ÙÔ˘˜ ÏÂÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù·.
ŒÚÂÂ, Û˘ÓÂÒ˜, Ó· ÂÈ‚¿ÏÔ˘Ó ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ù˘
ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋˜ ˘ËÚÂÛ›·˜ ÛÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜
ÙˆÓ ¯ˆÚÒÓ Ô˘ ›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ. ΔÔ Â‡ÚÔ˜ ·˘Ù‹˜ Ù˘
˘Ô¯Ú¤ˆÛ˘ Û˘Ó¿ÁÂÙ·È, ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ¿ÏψÓ, Î·È ·fi ÙÔ
fiÙÈ ·ÎfiÌ· Î·È ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÈÂÚ›˜ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó·
˘ËÚÂÙÔ‡Ó ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi, ÂÎÙfi˜ ·fi ÂΛÓÔ˘˜ Ô˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Û·Ó ÛÙ· ¯ˆÚÈ¿. ∞ÏÏ¿ ΢ڛˆ˜ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó fiÙÈ ÔÏÏÔ› ŒÏÏËÓ˜ Î·È ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ·ÚÎÂÙÔ›
·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·Ó ÛÙÔ ÊÚ·ÁÎÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi.
ŸÙ·Ó ÙÔ 1259 Ô Ú›ÁÎÈ·˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜
μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ÛÙËÓ ¶ÂÏ·ÁÔÓ›·, Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∞ÎÚÔÔÏ›Ù˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ÈÛÙfiÚËÛ ٷ Û¯ÂÙÈο ÌÂ
ÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ·˘Ù‹, ϤÂÈ fiÙÈ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÂΛÓÔ˜ ‹Ù·Ó
ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˜ Î·È ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÚËÙ¿ fiÙÈ ÙÔÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó
ºÚ¿ÁÎÔÈ Î·È ƒˆÌ·›ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ∞¯·˝·˜ Î·È Ù˘
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Ô˘ ÂÍÔ˘Û›·˙Â Ô Ú›ÁÎÈ·˜. √ ›‰ÈÔ˜
Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜, ÙÔ 1246, ÛÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜ η٤ÊÙ·Û Ì 3.000 ÈfiÙ˜ Î·È 8.000 È›˜.
Δ· ¯ÚÔÓÈο ·˘Ù¿ ‰ÂÓ Î¿ÓÔ˘Ó ‰È¿ÎÚÈÛË ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÂ

[126]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Î·È ŒÏÏËÓ˜, ·ÏÏ¿ Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ ÔÏÏÔ›
·fi ÙÔ˘˜ È›˜ ‹Ù·Ó ÓÙfiÈÔÈ - ·ÚΛ Ó· ÛÎÂÊÙÔ‡ÌÂ
fiÛÔÈ ‹Ù·Ó ÔÈ °¿ÏÏÔÈ Ô˘ Ó¤ÌÔÓÙ·Ó ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ∞̤ۈ˜ ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ‹Ù·Ó ‰¤Î· ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ› ˘ÔÙÂÏ›˜, Ô˘ fiÏÔÈ Ì·˙› ›¯·Ó ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›·
ÙÔ˘˜ 94 ˘ÔÙÂÏ‹ Ê¤Ô˘‰·. ∫·ı¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÓÒÙ·ÙÔ˘˜ ˘ÔÙÂÏ›˜, ÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜, ·Ó ›¯Â ¿ÚÂÈ ¿Óˆ
·fi Ù¤ÛÛÂÚ· Ê¤Ô˘‰·, fiÊÂÈÏ ӷ ·Ú¤¯ÂÈ ‰‡Ô ÛËÌ·ÈÔÊfiÚÔ˘˜ Î·È ÁÈ· οıÂ Ê¤Ô˘‰Ô ¤Ó·Ó ÈfiÙË Î·È ‰‡Ô È›˜. ∞Ó Â›¯Â ¿ÚÂÈ ÏÈÁfiÙÂÚ· ·fi Ù¤ÛÛÂÚ· Ê¤Ô˘‰·,
·Ú›¯Â ÁÈ· ηı¤Ó· ·fi ·˘Ù¿ ¤Ó·Ó ÈfiÙË Î·È ‰‡Ô
Â˙Ô‡˜. ∞Ó¿ÏÔÁÔ ·ÚÈıÌfi ÈÔÙÒÓ, È¤ˆÓ Î·È Â˙ÒÓ
¤‰ÈÓ·Ó ·ÎfiÌË Î·È Ù· Ê¤Ô˘‰· Ô˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËηÓ
ÛÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ, Û˘ÓÔÏÈο 64. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜, ˘‹Ú¯·Ó
Î·È ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ ÈfiÙ˜ Ô˘ ‹Ú·Ó ¿ÌÂÛ· ·fi ÙÔÓ
ËÁÂÌfiÓ· ¤Ó· Ê¤Ô˘‰Ô, ·ÏÏ¿ ÂΛÓÔÈ ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ
·˘Ùfi ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ ·Ú›¯·Ó ¿ÏÏÔ ÔÏÂÌÈÛÙ‹. ¢ÂÓ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì fiÛ· ‹Ù·Ó ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ·˘Ù¿ Ù· ·ÙÔÌÈο Ê¤Ô˘‰·. ªfiÓÔ ·fi Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ· ¤¯Ô˘Ì ÌÈ·
ÏËÚÔÊÔÚ›· Ô˘ ·Ó‚¿˙ÂÈ ÙÔ Û˘ÓÔÏÈÎfi ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ
Ê¤Ô˘‰ˆÓ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ -‚·ÚÔÓÈÎÒÓ, ·ÙÔÌÈÎÒÓ
Î·È ÎÏËÚÈÎÒÓ- Û 1.000. ∏ ÏËÚÔÊÔÚ›· ›Ûˆ˜ ÂÌÂÚȤ¯ÂÈ Î¿ÔÈ· ˘ÂÚ‚ÔÏ‹, ηıÒ˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È ÛÂ
˘fiÌÓËÌ·, ÙÔ ÔÔ›Ô ˘¤‚·Ï ̛· ÌÂÚ›‰· ‚·ÚfiÓˆÓ,
ÒÛÙ ӷ ›ÛÂÈ ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ π·ÎÒ‚Ô˘ μ′ Ù˘ ∞Ú·ÁÔÓ›·˜
Ó· ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ Î·È ÁÈ·
Ó· ÙÔÓ ‰ÂÏ¿ÛÂÈ, Èı·Ófiٷٷ, ·ÚÔ˘Û›·Û ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ Ôχ ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ·fi fi,ÙÈ ‹Ù·Ó ÛÙËÓ
Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·. ∞ÏÏ¿ ·ÎfiÌË Î·È ·Ó ‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ Ù·
Ê¤Ô˘‰· ‹Ù·Ó 1.000, ÂÂȉ‹ Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ‹Ù·Ó ·ÙÔÌÈο, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ ¤‰ÈÓ·Ó ·fi ¤Ó·Ó ÈfiÙË, fiÏË
Ë ‰‡Ó·ÌË ÙˆÓ ÈÔÙÒÓ Î·È ÙˆÓ È¤ˆÓ Ô˘ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÚÔÛʤÚÔ˘Ó Ù· 1.000 Ê¤Ô˘‰· ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙÔÓ
Ó· ÍÂÂÚ¿ÛÂÈ ÙÔ ÌÈÛfi ÙˆÓ 11.000 Ô˘ ÂÎÛÙÚ¿ÙÂ˘Û·Ó
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜. √ Ú›ÁÎÈ·˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜
ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó Ô ·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ fi¯È ÌfiÓÔ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ˘ ‰Ô˘Î¿ÙÔ˘ ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ, Ù˘
ËÁÂÌÔÓ›·˜ Ù˘ ¡¿ÍÔ˘ Î·È ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜,
ÙÔ˘ ΢ڛԢ Ù˘ μÔ‰ÔÓ›Ù˙·˜ Î·È ÙÔ˘ ÎfiÌË Ù˘ ∫ÂÊ·ÏÏËÓ›·˜. øÛÙfiÛÔ ·fi fiÏÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜,
ÌfiÓÔ ÁÈ· ÙÔ ‰Ô‡Î· Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ·ÍÈfiÏÔÁË

ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË, Ô˘ ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó 900 °¿ÏÏÔ˘˜ ÈfiÙ˜. ÕÏψÛÙÂ, ÔÈ ˘ÔÙÂÏ›˜
·˘ÙÔ› ›Ù ›¯·Ó ‰Èο ÙÔ˘˜ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ›ÙÂ, ÂÂȉ‹
‰ÂÓ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ÂÓÈÛ¯‡ÛÔ˘Ó ÙÔÓ Ú›ÁÎÈ· Ù˘ ∞¯·˝·˜
(·ÊÔ‡ ηٷϿ‚·ÈÓ·Ó fiÙÈ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÙÔ˘˜ ÂÍ·Ó·ÁοÛÂÈ Ó· ÂÎÏËÚÒÛÔ˘Ó ÙȘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ÙÔ˘˜),
Û¿ÓÈ· ¤ÛÙÂÏÓ·Ó ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ô˘ ÙÔ˘˜ ˙ËÙÔ‡Û ηÈ,
Ê˘ÛÈο, ÔÙ¤ ‰ÂÓ ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó Ì fiϘ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ
ÙÔ˘˜. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ·, fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È, fiÙÈ fiÏÔÈ Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ÛÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ηٿ Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜, ·ÏÏ¿ Â›Ó·È Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ ‰ÂÓ ¤ÛÙÂÈÏ·Ó fiÏË ÙÔ˘˜ ÙË ‰‡Ó·ÌË. ∞Ó
·Ú·‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ Ô ‰Ô‡Î·˜ ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ ‹Úı Ì ٷ
2/3 ÙÔ˘ ̤ÁÈÛÙÔ˘ ·ÚÈıÌÔ‡ ÙˆÓ ÈÔÙÒÓ Ô˘ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ, ‰ËÏ·‰‹ Ì 600 (οÙÈ ÂÓÙÂÏÒ˜ ·›ı·ÓÔ) Î·È Ì ·Ó¿ÏÔÁÔ ·ÚÈıÌfi È¤ˆÓ Î·È ·Ó
˘ÔÙÂı› fiÙÈ Î·È ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ˘ÔÙÂÏ›˜ ¤Î·Ó·Ó ÙÔ ›‰ÈÔ,
Î·È ¿ÏÈ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ÈfiÙ˜ Î·È È›˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡
Ô˘ ÎÈÓ‹ıËΠÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜ ‹Ù·Ó
·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· Û˘ÌÏ‹ÚˆÓ·Ó ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ 11.000
·Ó‰ÚÒÓ.
∞ÏÏ¿ ÁÈ· ÔÈÔ ÏfiÁÔ Ó· ηٷʇÁÔ˘Ì Û ÂÈηۛ˜,
·ÊÔ‡ ÂÏÏËÓÈΤ˜ Î·È ÊÚ·ÁÎÈΤ˜ ËÁ¤˜ ‚‚·ÈÒÓÔ˘Ó Î·ı·Ú¿ ÙËÓ Î·Ù¿Ù·ÍË ÔÏÏÒÓ ÓÙfiÈˆÓ ÛÙȘ ÛÙÚ·ÙȤ˜ ÙˆÓ
μÈÏ·ډԢ›ÓˆÓ Î·È ÙˆÓ §·ÚfiÛˆÓ; ∂›‰·Ì fiÙÈ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ∞ÎÚÔÔÏ›ÙË, Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ Ô˘ ÌÂÙ¤ÊÂÚ Ô
°Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ÛÙËÓ ¶ÂÏ·ÁÔÓ›· ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó fi¯È ÌfiÓÔ ·fi ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ·ÏÏ¿ Î·È ·fi ƒˆÌ·›Ô˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜ Î·È Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘.
∞fi ÊÚ·ÁÎÈ΋ ËÁ‹ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì fiÙÈ ÙÔ 1304 Ô ‰Ô‡Î·˜
ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ °Ô˘›‰ˆÓ μ′ §·ÚfiÛ˘, Ô˘ ‹Ù·Ó ΢ڛ·Ú¯Ô˜
Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ Î·È Ì¤ÚÔ˘˜ Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜,
Û˘ÁÎÚfiÙËÛ ÛÙÚ·Ùfi, Ô˘ ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó 900 ºÚ¿ÁÎÔ˘˜
ÈfiÙ˜, 6.000 £ÂÛÛ·ÏÔ‡˜ È›˜ Î·È 30.000 Â˙Ô‡˜.
•¤ÚÔ˘Ì Â›Û˘ fiÙÈ Ô ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ °Ô˘›‰ˆÓ· μÚ˘¤ÓÓÈÔ˜ ·Ó٤ٷÍ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ∫·Ù·Ï·ÓÒÓ ·ÍÈfiÏÔÁË ‰‡Ó·ÌË, Ô˘ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠ·fi 700 Â›ÏÂÎÙÔ˘˜ ÈfiÙ˜, 6.400 È›˜ Î·È 8.000 Â˙Ô‡˜. ∂‰Ò ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Î·ı·Ú¿ fiÛÔÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ‹Ù·Ó ŒÏÏËÓ˜, ·ÏÏ¿
·ÛÊ·ÏÒ˜ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ μÚ˘ÂÓÓ›Ô˘ ›¯Â Û˘ÁÎÚÔÙËı›
Ì ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÚfiÔ fiˆ˜ Î·È ÂΛÓÔ˜ ÙÔ˘ ÚÔηÙfi¯Ô˘
ÙÔ˘, ‰ËÏ·‰‹ ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó ÔÏÏÔ‡˜ ÓÙfiÈÔ˘˜.

√È μÈÏ·ډԢ›ÓÔÈ, fiˆ˜ Î·È ¿ÏÏÔÈ
ºÚ¿ÁÎÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜, Û‚¿ÛÙËÎ·Ó ÙËÓ
·ÙÚÔ·Ú¿‰ÔÙË ıÚËÛΛ· ÙˆÓ ÓÙfiȈÓ.

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [127]

¡fiÌÈÛÌ·
ÙÔ˘ Ú›ÁÎÈ·
°Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ μ′
μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘,
Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘
1246-1278.
∞˘Ù¿ Ù· ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·
ÔÓÔÌ¿ÛÙËηÓ
ÙÔÚÓ¤˙È· ·fi ÙÔ
Á·ÏÏÈÎfi tournois.
¡√ªπ™ª∞Δπ∫√ ª√À™∂π√
∞£∏¡ø¡

¶ÈÛÙ‡ԢÌÂ, ÏÔÈfiÓ, ¯ˆÚ›˜ ·ÌÊÈ‚ÔÏ›· fiÙÈ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ
Ô˘ η٤ÎÙËÛ·Ó ÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÂÊ¿ÚÌÔÛ·Ó
ÙËÓ Ù·ÎÙÈ΋ ÛÙÚ·ÙÔÏÔÁ›· ÙˆÓ ÓÙfiȈÓ, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì Ì ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ Ò˜ ÁÈÓfiÙ·Ó Û οı ÂÚ›ÙˆÛË. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ, ·ÊÔ‡ ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘˜, ÊÚfiÓÙÈÛ·Ó
Ó· ÙÔ˘˜ ÂÍ·Û΋ÛÔ˘Ó ÛÙ· fiÏ· ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ οÓÔ˘Ó fiÛÔ
ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓ Î·Ï‡ÙÂÚÔ˘˜ Â˙Ô‡˜ Î·È È›˜. ΔfiÙ ·Ú·ÙËÚ‹ıËÎÂ Î·È ÌÂÁ¿ÏË ·ÏÏ·Á‹ ÙÔ˘ ÊÚÔÓ‹Ì·ÙÔ˜ ÙˆÓ
ÔÌÔÂıÓÒÓ Ì·˜, Ô˘ Ê·›ÓÂÙ·È ÙfiÛÔ ·fi ÙË Û˘ÓÔÏÈ΋
ÂÎÙ›ÌËÛË Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘ fiÛÔ Î·È ·fi ÔÏÏ¿ ÌÂÌÔӈ̤ӷ ÁÂÁÔÓfiÙ·. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, fiÙ·Ó ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ÙÔ˘ 13Ô˘
·ÈÒÓ· ‹Úı·Ó ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ÁÈ· Ó· ηٷÎÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ Î·È È‰È·›ÙÂÚ·
Ù˘ ˘·›ıÚÔ˘ ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ÈÛÙÔ› ÛÙÔ ·ÙÚÔ·Ú¿‰ÔÙÔ
ÊÚfiÓËÌ· Î·È ÛÙËÓ ·ÙÚÈ΋ ÙÔ˘˜ ıÚËÛΛ·, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ
ÍÂÛËÎÒıËÎ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ ÂȉÚÔ̤ˆÓ. ™ÙÔ˘˜
ηٷÎÙËÙ¤˜ ·˘ÙÔ‡˜ ·ÓÙÈÛÙ¿ıËÎ·Ó ÛıÂÓ·Ú¿ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ
Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜ Ì ÙÔ˘˜ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘˜ ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ Ù˘ ·ÚËÎÌ·Ṳ̂Ó˘ ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋˜ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·˜, Ì ÙÔÓ §¿ÛηÚË, ÙÔÓ μ·Ù¿Ù˙Ë, ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ. ∞ÓÙÈÛÙ¿ıËΠÛÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË Î·È Ô ËÂÈÚˆÙÈÎfi˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ Û˘ÌÌ·¯ÒÓÙ·˜ Ì ÙËÓ ·Ï‚·ÓÈ΋ Ê˘Ï‹,
Ë ÔÔ›· ¤Î·Ó ÙfiÙ ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛ‹ Ù˘
ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·. √È ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜ Î·È ÔÈ ‰ÂÛfiÙ˜ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ªÈ¯·‹Ï Î·È £Âfi‰ˆÚÔ˜ ηÙfiÚıˆÛ·Ó,
ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜, Ó· ηٷχÛÔ˘Ó Â›Û˘ ÙÔ Ï·ÙÈÓÈÎfi ‚·Û›ÏÂÈÔ
Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Î·È ÙË Ï·ÙÈÓÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ™ÙËÓ ∫Ú‹ÙË ·ÓÙÈÛÙ¿ıËηÓ, Â›Û˘, ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÔÈ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ› Ô›ÎÔÈ
Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ Ì·˜ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â›¯·Ó

ÂÁηٷÛÙ·ı› ÛÙÔ ÓËÛ› ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙˆÓ ºˆÎ¿‰ˆÓ
Î·È ÙˆÓ ∫ÔÌÓËÓÒÓ. ∏ ΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÙËÓ
∫fiÚÈÓıÔ, ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›·, ‰ÂÓ
·ÓÙÈÛÙ¿ıËΠԢÛÈ·ÛÙÈο ÛÙËÓ ÍÂÓÔÎÚ·Ù›·, ·ÊÔ‡ Ï›Á˜
¯ÈÏÈ¿‰Â˜ °¿ÏÏÔÈ ÈfiÙ˜ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ηٷϷ̂¿ÓÔ˘Ó
·Ì·¯ËÙ› ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ¤Íˆ ·fi ÙÔÓ πÛıÌfi Î·È Û¯Â‰fiÓ
·Ì·¯ËÙ› ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ΔÔ
Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ÂÍËÁÂ›Ù·È Â‡ÎÔÏ· ÏfiÁˆ ÙÔ˘ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜
Ô˘ ›¯Â ÂÊ·ÚÌfiÛÂÈ Ë ‰È΋ Ì·˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·˘Ù¤˜ ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ·ÈÒÓ˜. ΔÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Î·È
ηχÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙÂ˘Ì¿ÙˆÓ Ù˘ ÙÔ ÛÙÚ·ÙÔÏÔÁÔ‡Û ·fi ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜ Î·È ÙȘ
‚ÔÚÂÈfiÙÂÚ˜ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. ™ÙÚ·ÙÔÏÔÁÔ‡Û·Ó
‚¤‚·È· ÔÈ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Î·È ·fi ÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·,
·ÏÏ¿ ÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙ· ·ÛÈ·ÙÈο Î·È Ì·Î‰ÔÓÈο
Ù¿ÁÌ·Ù· Î·È ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ÊÚfiÓÙÈ˙·Ó ÁÈ· ÙËÓ ÔÏÂÌÈ΋ ÂÎ·›‰Â˘ÛË ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Î·È Ù˘
˘fiÏÔÈ˘ ∂ÏÏ¿‰·˜. ª¿ÏÈÛÙ·, ·Ô‰¤¯ÔÓÙ·Ó Â˘¯·Ú›ÛÙˆ˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ¯Ú‹Ì·Ù· ‹ ¿ÏÏ· ›‰Ë ·ÓÙ› ÁÈ· ÙË
ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ˘ËÚÂÛ›·. ¶¿Ú· ÔÏÏÔ› ÏfiÁÔÈ Â›¯·Ó ˘·ÁÔÚ‡ÛÂÈ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ Ì·˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ ·fi ÙÔÓ 8Ô ·ÈÒÓ· Î·È ÂÍ‹˜. ∫˘ÚÈfiÙÂÚÔ˜ ÏfiÁÔ˜ ‹Ù·Ó Ë ÌÂÁ¿ÏË ·Ú·›ˆÛË ÙÔ˘ ÏËı˘ÛÌÔ‡ Û ·˘Ù¤˜
ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·fi ‰È¿ÊÔÚ˜ ·Èٛ˜ - Ô ÏËı˘ÛÌfi˜ ·Ó·ÏËÚÒıËΠÌfiÓÔ Ì ÙËÓ ÂÁηٿÛÙ·ÛË ÂΛ ÔÏÏÒÓ Í¤ÓˆÓ Ê˘ÏÒÓ. ŒÙÛÈ ÂÍËÁÔ‡ÓÙ·È Ì¤¯ÚÈ ÂÓfi˜ ÛËÌ›Ԣ ‰‡Ô
·fi Ù· ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈο Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Ì·˜: ΔÔ
ÚÒÙÔ Â›Ó·È Ë Â˘ÎÔÏ›· Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Î·Ù¤Ï·‚·Ó ÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·, Ô˘ ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ÙËÓ
·Ô‰ÒÛÔ˘Ì Û ¿ÏÏË ·ÈÙ›· ¤Ú· ·fi ÙËÓ ·ÓÂ·Ú΋
ÂÍ¿ÛÎËÛË ÛÙ· fiÏ· Î·È ÙËÓ ÔÏÂÌÈ΋ ·ÓÂ¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ

[128]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÕÔ„Ë ·fi
ÙÔ Î¿ÛÙÚÔ
Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜.
Ÿˆ˜ ‰È·ÈÛÙÒÓÂÙ·È, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË
ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ,
ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ
Î·È ‚¤‚·È·
ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›·,
ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ
η٤Ϸ‚·Ó ÙËÓ
˘fiÏÔÈË ∂ÏÏ¿‰·
Ì ϛÁ˜ ¯ÈÏÈ¿‰Â˜
ÈfiÙ˜ ۯ‰fiÓ
·Ì·¯ËÙ›.
MATT HOUSER/
SHUTTERSTOCK

ηÙÔ›ÎˆÓ Ù˘. ΔÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ Î·È ÂÍ›ÛÔ˘ ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ
Â›Ó·È ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Û fiÏË ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ ªÂÛ·›ˆÓ· ÔÈ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ ¤‰ˆÛ·Ó ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ‰Â›ÁÌ·Ù· ÂÓÂÚÁ‹˜ Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹˜ ÛÙË ˙ˆ‹ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ηÈ, ΢ڛˆ˜, ‰ÂÓ ·Ó¤‰ÂÈÍ·Ó Î·Ó¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ
ÛÙÚ·ÙËÁfi ·Ó¿ÌÂÛ· Û ÙfiÛÔ˘˜ ÂÈÊ·Ó›˜ ¿Ó‰Ú˜ Ô˘
ÌÓËÌÔÓ‡ÂÈ Ë ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ Ì·˜ ÈÛÙÔÚ›·. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, fiÏÔÈ
ÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› Î·È ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ·fi ÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· Î·È ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·fi ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚ˜ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜.
∞˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ë ËıÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Ù˘
΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ ̤¯ÚÈ ÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ·. ŸÙ·Ó, fï˜, ÛÙ·
̤۷ ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ· ηٷχıËÎ·Ó Î·È Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›·
Ï›„·Ó· Ù˘ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜ ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·,
‚ϤÔ˘Ì ͷÊÓÈο ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ÂÛÙ›·˜
ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ Ó· ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·È Ì ˙‹ÏÔ Î·Ù¿ Ù˘ ̈-

·ÌÂı·ÓÈ΋˜ ηٿÎÙËÛ˘, Ì ÙÔ˘˜ ÔÏ˘ıÚ‡ÏËÙÔ˘˜
ÎϤÊÙ˜ Î·È ·ÚÌ·ÙÔÏÔ‡˜ Ô˘ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Â·Ó·ÛÙ¿ÙËÛ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ηÈ, Ù¤ÏÔ˜, ηٿÊÂÚ·Ó Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔÓÔÌ›· Ì Ú¿ÍÂȘ
·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢Ù˜ ηٷÏ‹ÛÛÔÓÙ·˜ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Î·È
ÚÔηÏÒÓÙ·˜ ÙË Û˘Ì¿ıÂÈ· Î·È ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙÔ˘.
∂ÓÒ, ÏÔÈfiÓ, ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ· Ê·›ÓÔÓÙ·È ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ÂÙÔÈÌÔfiÏÂÌÔÈ, ·fi Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ· ‰Â›¯ÓÔ˘Ó ÂÓÙÂÏÒ˜
·ÓÙ›ıÂÙÔ ÚfiÛˆÔ. ¢ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ·Ô‰ÒÛÔ˘ÌÂ
·ÏÏÔ‡ ÙËÓ ·ÏÏ·Á‹ ·˘Ù‹, ·Ú¿ ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ÔÏÂÌÈ΋
·Ó·ÙÚÔÊ‹ Ô˘ ‹Ú·Ó ηٿ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜. ÿÛˆ˜ οÔÈÔ˜ ÈÛ¯˘ÚÈÛÙ› fiÙÈ ÔÈ ÚÔ¿ÙÔÚ¤˜
Ì·˜ ·ÓÙÈÛÙ¿ıËÎ·Ó ÛÙË Ìˆ·ÌÂı·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ÂÂȉ‹
‹Ù·Ó ÈÔ ¿ÁÚÈ· Î·È ÈÔ ·‰È¿ÏÏ·ÎÙË ·fi ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋.
∞ÛÊ·ÏÒ˜ Ë ‰ÈÔ›ÎËÛË ÙˆÓ °¿ÏÏˆÓ ‹Ù·Ó ÌÂÙÚÈÔ·ı‹˜

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [129]

Î·È Û˘ÓÂÙ‹. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, fï˜, fiϘ ÔÈ ÏËÚÔÊÔڛ˜
Ô˘ ¤¯Ô˘Ì ÁÈ· ÙÔ Ó‡̷ Ô˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ·fi ÙÔ 12Ô Î·È Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 15Ô ·ÈÒÓ· Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó fiÙÈ
ÙÔ Ì›ÛÔ˜ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ‹Ù·Ó Ôχ ÈÔ ‰˘Ó·Ùfi
·fi ÙËÓ ·ÔÛÙÚÔÊ‹ Ì·˜ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ̈·ÌÂı·ÓÔ‡˜ ηÈ
fi¯È ÌfiÓÔ ÛÙȘ Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘ Ï·Ô‡ ·ÏÏ¿ Î·È ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜
ÈÔ ÌÔÚʈ̤ÓÔ˘˜ Î·È ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜,
fiˆ˜ ‹Ù·Ó Ô ¡È΋ٷ˜ ÈÓÈ¿Ù˘, Ô ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ˜, Ô §Ô˘Î¿˜ ¡ÔÙ·Ú¿˜ Î·È ¿Ú· ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ. ∞Ó ÏÔÈfiÓ ıˆڋÛÔ˘Ì fiÙÈ Ë ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË Î·Ù¿ ÙˆÓ Ìˆ·ÌÂı·ÓÒÓ ¤ÁÈÓÂ
·fi ·Ó¿ÁÎË, Ë ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË Î·Ù¿ ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ ı·
¤ÚÂ ӷ Â›Ó·È ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ›ÛË ‹ Î·È ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË.
∞ÏÏ¿ ÁÈ· Ù· ÔÏÂÌÈο ¤ÚÁ· ‰ÂÓ ·ÚÎÔ‡Ó ÌfiÓÔ Ù· ¿ıË,
ÚÔ··ÈÙÂ›Ù·È Î·È Ë ÔÏÂÌÈ΋ ÈηÓfiÙËÙ· ÛÙ· fiÏ·, Ë
ÔÔ›· ‹Ù·Ó ·Ó‡·ÚÎÙË ÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ·, ·ÏÏ¿ ·Ó·Ù‡¯ıËΠÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·. ¶·Ú·‰Â¯fiÌ·ÛÙ fiÙÈ Ë
ÂͤÁÂÚÛË ·fi Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ Î·È ÂÍ‹˜ ÔÊ›ÏÂÙ·È
ÛÙËÓ ·Ó·˙ˆ‡ÚˆÛË ÙˆÓ ·Ú¯·›ˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ·Ú·‰fiÛˆÓ, ÛÙË Û˘Ó‡·ÚÍË Ì ÙËÓ ·Ï‚·ÓÈ΋ Ê˘Ï‹ Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙËÓ Â›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ ÓÂfiÙÂÚÔ˘ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡25.
øÛÙfiÛÔ, ‰ÂÓ ÂÈÙÚ¤ÂÙ·È Ó· ·ÚÓËıԇ̠fiÙÈ Ë ÚÒÙË
·ÊÂÙËÚ›· ·˘Ù‹˜ Ù˘ ·Ó·‚›ˆÛ˘ ‹Ù·Ó Ë ÔÏÂÌÈ΋ ÂÎ·›‰Â˘ÛË Ô˘ ‹Ú·Ó ÔÈ ÚÔ¿ÙÔÚ¤˜ Ì·˜ Ì ÙËÓ Î·Ù¿Ù·Í‹ ÙÔ˘˜ ÛÙ· ÂÙÔÈÌÔfiÏÂÌ· Â˙Èο Î·È ÈÈο Ù¿ÁÌ·Ù· ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ. ∞ӷʤÚÔ˘ÌÂ Â‰Ò ¤Ó· ·fi Ù· ÈÔ
ÂÚ›ÂÚÁ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ù˘ ÔÏÂÌÈ΋˜ ·Ó·ÙÚÔÊ‹˜
Ô˘ ‹Ú·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ Â› ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜. √ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi˜ ÎÏ‹ÚÔ˜ ÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÂÚ›Ô‰Ô ÂÚÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó ÛÙËÓ
Ù¤ÏÂÛË Ù˘ ÈÂÚ‹˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜, ÂÓÒ ·ÓÙ›ıÂÙ· ÔÈ §·Ù›ÓÔÈ
·Ú¯ÈÂÚ›˜ Î·È ÈÂÚ›˜ ÊÔÚÔ‡Û·Ó Û˘¯Ó¿ ÙËÓ ÂÚÈÎÂÊ·Ï·›· Î·È ÙÔ ıÒڷη Î·È ·Ó·Ï¿Ì‚·Ó·Ó ÙËÓ ·Ú¯ËÁ›· ÙÔ˘
ÔÈÌÓ›Ô˘ ÙÔ˘˜. ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ÚÔηÏÔ‡ÛÂ, ÙËÓ
ÂÔ¯‹ ÂΛÓË, ÙËÓ ·Á·Ó¿ÎÙËÛË ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜. ∞fi
ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ÙˆÓ μÈÏ·ډԢ›ÓˆÓ Î·È ÙˆÓ ‰Ô˘ÎÒÓ ÙˆÓ
∞ıËÓÒÓ, fiÙ·Ó Î·È ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÎÏËÚÈÎÔ› ˘ËÚÂÙÔ‡Û·Ó
ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi, ı· ‰Ô‡Ì ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘
ΔÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜ Î·È Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘ ÎÏËÚÈÎÔ‡˜ Ó·
ÔÏÂÌÔ‡Ó Î·È Ó· ‰ÔÍ¿˙ÔÓÙ·È ·ÁˆÓÈ˙fiÌÂÓÔÈ ÁÈ· ÙËÓ ›ÛÙË Î·È ÙËÓ ·ÙÚ›‰·.
∂ÈϤÔÓ, ηÓ›˜ ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó· ÈÛÙ¤„ÂÈ fiÙÈ Ë Â›‰Ú·ÛË Ù˘ ÔÏÂÌÈ΋˜ ·˘Ù‹˜ ·Ó·ÙÚÔÊ‹˜ Ê·›ÓÂÙ·È ÛÙ·
ÚÔ·Ó·ÊÂÚı¤ÓÙ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÙˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ ÂÎÂ›ÓˆÓ Ù˘
ÈÛÙÔÚ›·˜ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ¤ıÓÔ˘˜. ∏ ·Ó·ÙÚÔÊ‹ ·˘Ù‹ ηÈ
Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù¿ Ù˘ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡ÓÙ·È ·fi ÔÏϤ˜ ͯˆÚÈÛÙ¤˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ ÙÔ˘ ÂıÓÈÎÔ‡ Ì·˜ ‚›Ô˘. ∫˘Ú›ˆ˜ Á›ÓÂÙ·È ÏfiÁÔ˜ ÁÈ· ÙȘ ÓfiÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜, ·ÏÏ¿ ÔÈ
ºÚ¿ÁÎÔÈ ‰ÈfiÚÈÛ·Ó Î·È ÈÔ ‚fiÚÂÈ· ŒÏÏËÓ˜ ÛÙȘ ˘ËÚÂۛ˜, fiÛÔ Î·È ·Ó Ë Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘˜ ÂΛ ‹Ù·Ó Û‡ÓÙÔÌË.

√ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ·Ó·ÁfiÚ¢Û ÙÔ 1206 ÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ μÚ·Ó¿ ‚·ÚfiÓÔ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È ¢È‰˘ÌÔÙ›¯Ô˘, Ì ÙÔÓ fiÚÔ Ó· ÏËÚÒÓÂÈ ÂÙ‹ÛÈÔ ÊfiÚÔ Î·È Ó· ·Ú¤¯ÂÈ ‚Ô‹ıÂÈ· 500 Ì·¯ËÙÒÓ. ΔÔ 1211 ‰ÈfiÚÈÛ ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ £ÂÔÊÈÏfiÔ˘ÏÔ ÔÏÈÙÈÎfi Î·È ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎfi ‰ÈÔÈÎËÙ‹ ÙˆÓ ÊÚ·ÁÎÈÎÒÓ ÎÙ‹ÛÂˆÓ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜. ∂·ÓÂÚ¯fiÌ·ÛÙÂ, fï˜, ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·, fiÔ˘ Ë ÍÂÓÔÎÚ·Ù›· ÎÚ¿ÙËÛ Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Î·È Â¤‰Ú·Û ÛÙÔ
Ó‡̷ Î·È ÛÙȘ Û˘Ó‹ıÂȘ ÙˆÓ Î·ÙԛΈÓ. μÚ›ÛÎÔ˘ÌÂ
ÂΛ ÙÔÓ ÃˆÌ·ÙÈ·Ófi, ÛÙÚ·ÙËÁfi Ì 200 Ì·¯ËÙ¤˜, ÙÔÓ
ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ ÙÔ˘ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ˘ ∞¯·˝·˜ πˆ¿ÓÓË
ªÔ˘ÚÌÔ‡ÚË, ¤Ó·Ó ¿ÏÏÔ ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ, ÙÔÓ ∫·Ú˘ÙÈÓfi
∫ÔÏÏ›ÓÔ ∫˘Ú μ·ÛÈÏfiÔ˘ÏÔ, ÙÔÓ ÈÛ¯˘Úfi ÚÔÂÛÙfi Ù˘
∫·Ú‡Ù·ÈÓ·˜ ∫·ÏÔÁÈ¿ÓÓË ∫Ô˙·Ú›‰Ë, ÙÔÓ ÈfiÙË πˆ¿ÓÓË
∫Ô˘ÙÚÔ‡ÏË, ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Ô›ÎÔ ÙˆÓ ™ÁÔ˘ÚÔÌ·ÏÏ·›ˆÓ ηÈ
ÔÏÏÔ‡˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ·ÎfiÌ· Ô˘ ‰È¤Ú„·Ó ÁÈ· ÙËÓ ÔÏÂÌÈ΋ Î·È ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÈηÓfiÙËÙ· ›Ù ÛÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋
˘ËÚÂÛ›· ›Ù ÛÙËÓ ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘. ¶ÔÏÏÔ›
ŒÏÏËÓ˜, ·fiÁÔÓÔÈ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Î·È °·ÏÏ›‰ˆÓ, ˘ËÚÂÙÔ‡Û·Ó ÈÛÙ¿ ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜ Î·È ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó Ù· ÚÔÓfiÌÈ·
Ô˘ ÙÔ˘˜ ‰›ÓÔÓÙ·Ó. ÕÏÏÔÈ, fï˜, ÂˆÊÂÏ‹ıËÎ·Ó ·fi
ÙË Ó¤· ÔÏÂÌÈ΋ ·Ó·ÙÚÔÊ‹ Ô˘ ¤·ÈÚÓ·Ó Î·È ·fi ÙÔ
ÊÚfiÓËÌ· Ô˘ ÙÔ˘˜ ÂÓ¤ÓÂÂ Ô ÔÏÂÌÈÎfi˜ ÙÚfiÔ˜ ˙ˆ‹˜,
Î·È ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ·ÓÙÈÛÙ¤ÎÔÓÙ·È ÛÙȘ ηٷ¯Ú‹ÛÂȘ ÛÙȘ
Ôԛ˜ ›¯Â ÂÎÙÚ·› Ë ÍÂÓÔÎÚ·Ù›· ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· ·fi ÙfiÙ Ô˘ ›¯·Ó ÂÎÏ›„ÂÈ ÔÈ Û˘ÓÂÙ¤˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ÙˆÓ μÈÏ·ډԢ›ÓˆÓ Î·È ÙˆÓ §·ÚfiÛˆÓ. ΔÔ Â·Ó·ÛÙ·ÙÈÎfi Ó‡̷ ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Ù˘ ΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·˜
‰ÂÓ ·Ó·Ù‡¯ıËΠÙfiÙ ÌfiÓÔ ·fi ÙËÓ ÔÏÂÌÈ΋ ÂÎ·›‰Â˘ÛË Ô˘ ‹Ú·Ó, ·ÏÏ¿ Î·È ·fi ÙËÓ ÔÈÎÈÏfiÌÔÚÊË
Â›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ ‰˘ÙÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘, ΢ڛˆ˜ Ì ٷ ÁÂÓÓ·›·
ÊÚÔÓ‹Ì·Ù· Î·È ·ÈÛı‹Ì·Ù·, Ù· ÔÔ›· Û˘Ó¯Ҙ ¿ÎÔ˘Á·Ó
Ó· ÚÂۂ‡ÔÓÙ·È, Ó· ı·˘Ì¿˙ÔÓÙ·È Î·È Ó· Â͢ÌÓÔ‡ÓÙ·È.
™Â ·˘Ùfi Û˘Ó¤‚·Ï·Ó Î·È Ù· ÏÂÁfiÌÂÓ· ÃÚÔÓÈο ÙˆÓ ÂÓ
ªÔÚ¤· ÔÏ¤ÌˆÓ ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ Ô˘ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ Î·È ı· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ. Δ· ¯ÚÔÓÈο ·˘Ù¿ ÁÚ¿ÊÙËÎ·Ó ·fi ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔ, ÁÂÓÓË̤ÓÔ ·fi ·Ù¤Ú· ºÚ¿ÁÎÔ Î·È ÌËÙ¤Ú· ∂ÏÏËÓ›‰·, Î·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÂÌÊÔÚÔ‡ÓÙ·È ·fi ·ÚÓËÙÈ΋ ‰È¿ıÂÛË ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ηٷÎÙËÙ¤˜ ηÈ,
·Ó ‰È·‚¿˙ÔÓÙ·Ó ·fi ·˘ÙÔ‡˜, ı· ÚÔηÏÔ‡Û·Ó ÙËÓ
·Á·Ó¿ÎÙËÛ‹ ÙÔ˘˜. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜ fï˜ ÙÔ˘˜ ‰›‰·ÛÎ·Ó Ù·
ËÚˆÈο ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÙˆÓ Î˘ÚÈ¿Ú¯ˆÓ Î·È ÙÔ˘˜ ·ÚfiÙÚ˘Ó·Ó Ó· ÌÈÌËıÔ‡Ó ÙȘ ·ÚÂÙ¤˜ Ô˘ Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛÙÔ Ó·
Á›ÓÔ˘Ó Ù· ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ·˘Ù¿. ∞Ó Î¿ÔÈÔ˜ ·ÓÙÈ·Ú·‚¿ÏÂÈ ÙË ˙ˆ‹, ÙËÓ „˘¯‹, ÙËÓ ÙfiÏÌË Î·È ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜
ÙË ¯¿ÚË Ô˘ ·Ó·‰‡ÂÙ·È Ì¤Û· ·fi ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ
Ô›ËÌ·, Ì ٷ ÓÂÎÚ¿ Î·È Ù· ¿„˘¯·, ηٿ ·ÚÈÔ ÏfiÁÔ,
¤ÚÁ· ÙˆÓ ÌÂ۷ȈÓÈÎÒÓ Ì·˜ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊˆÓ Î·È ÔÈËÙÒÓ,

[130]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ı· ηٷϿ‚ÂÈ fiÛÔ ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ÙÚÔÊ‹
ÚfiÛÊÂÚ·Ó Ù· ÃÚÔÓÈο ÙfiÙ ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÓÂÔÏ·›·.
¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·˘Ùfi˜ Ô˘ ‰È·‚¿˙ÂÈ Ù· ÃÚÔÓÈο ¤¯ÂÈ ÙËÓ
ÂÓÙ‡ˆÛË fiÙÈ ·Ó·Ó¤ÂÈ ÙË ‰ÚÔÛÂÚ‹ ·‡Ú· Ù˘ ÁËÚ·È¿˜
Ì·˜ ∂ÏÏ¿‰·˜, ÙËÓ ·‡Ú· ÂΛÓË Ì ÙËÓ ÔÔ›· Û‡ÓÙÔÌ·
ı· ·ÓÙ˯‹ÛÔ˘Ó Ù· ··Ú¿ÌÈÏÏ· ÙÚ·ÁÔ‡‰È· Ù˘ ‰ËÌÔÙÈ΋˜ Ì·˜ Ô›ËÛ˘.

∏ Û˘ÓÂÙ‹ ‰ÈÔ›ÎËÛË
ÙÔ˘ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˘ μ′
™ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· Ë ÊÚ·ÁÎÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ·Ó·‰Â›¯ıËΠÈÔ ÈηӋ ·fi fi,ÙÈ ÛÙȘ
‚ÔÚÂÈfiÙÂÚ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Î·È Ì¤¯ÚÈ ÂÓfi˜ ÛËÌ›Ԣ ¯Ú‹ÛÈÌË ÛÙËÓ ÂıÓÈ΋ Ì·˜ ˙ˆ‹. √ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μ′, ·ÊÔ‡
ηٷÛ··Û ÙÔ ÈÛ¯˘Úfi ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÃÏÔÌÔ‡Ù˙È Î·È ·¤ÎÙËÛ ÂÈÚËÓÈÎfiÙÂÚ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ Î·È ÙÔ˘˜
ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ÁÂÓÈÎfiÙÂÚ·, ¤ÛÙÚ„ ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ ÙÔ˘
ÛÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ‰Â›¯ÓÔÓÙ·˜
ȉȷ›ÙÂÚË ÊÚÔÓÙ›‰· Î·È Û‡ÓÂÛË. ∂›¯Â ÙËÓ Ù‡¯Ë Ó· ¤¯ÂÈ
¤Ó·Ó ·ÍÈfiÏÔÁÔ ÈÛÙÔÚÈÎfi, ÙÔÓ ª·Ú›ÓÔ ™·ÓÔ‡ÙÛÔ, Ô
ÔÔ›Ô˜ ¤˙ËÛÂ ÙÔ ÚÒÙÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·. ΔÔ ¤ÚÁÔ
ÙÔ˘ ÂÈÁÚ¿ÊÂÙ·È πÛÙÔÚ›· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ Ù˘ ƒˆÌ·Ó›·˜
Î·È Û˘ÓÙ¿¯ıËΠÛÙ· Ï·ÙÈÓÈο. ΔÔ Ï·ÙÈÓÈÎfi ΛÌÂÓÔ
‰ÂÓ ÛÒ˙ÂÙ·È, ‚Ú¤ıËΠfï˜ ÌÈ· ÈÙ·ÏÈ΋ ÙÔ˘ ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË, Ô˘ ¤ÁÈÓ ·ÚÁfiÙÂÚ·26. ∫·Ù¿ ÙÔÓ ª·Ú›ÓÔ ™·ÓÔ‡ÙÔ, ÏÔÈfiÓ, Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜, ·ÚÈÔ˜ ·ÚÎÂÙ¿ ÌÂÁ¿Ï˘ ÂÚÈÔ¯‹˜, ‹Ù·Ó Ôχ ÏÔ‡ÛÈÔ˜. ∂›¯Â ÙË Û˘Ó‹ıÂÈ·
Ó· ÛÙ¤ÏÓÂÈ Î·Ù¿ ηÈÚÔ‡˜ οÔÈÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÈÛÙÔ‡˜ ÙÔ˘ Ê›ÏÔ˘˜ ÛÙȘ ·˘Ï¤˜ ÙˆÓ ˘ÔÙÂÏÒÓ ÙÔ˘ ÌÂ
ÙËÓ ÂÓÙÔÏ‹ Ó· ÂÍÂÙ¿˙Ô˘Ó Ò˜ ˙Ô‡Û·Ó ·˘ÙÔ› ÔÈ ›‰ÈÔÈ
Î·È Û ۯ¤ÛË Ì ÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ ÙÔ˘˜. ™˘ÓÙËÚÔ‡ÛÂ
Î·È ÌÈÛıÔ‰ÔÙÔ‡Û ÛÙËÓ ·˘Ï‹ ÙÔ˘ 80 ÈfiÙ˜, Ô˘
ÊÔÚÔ‡Û·Ó ¯Ú˘Û¿ ÛÈÚÔ‡ÓÈ·. ™˘Ó¤ÚÚÂ·Ó Û˘Ó¯Ҙ
Á‡Úˆ ÙÔ˘ ÛÙÔ ªÔÚÈ¿ ÈfiÙ˜ ·fi ÙË °·ÏÏ›·, ÙË
μÔ˘ÚÁÔ˘Ó‰›· Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi ÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘, ÙËÓ
∫·Ì·Ó›·. ÕÏÏÔÈ ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ÁÈ· Ó· ‚ÚÔ˘Ó fiÚÔ˘˜, ¿ÏÏÔÈ ÁÈ· Ó· ÍÂÏËÚÒÛÔ˘Ó Ù· ¯Ú¤Ë ÙÔ˘˜, ¿ÏÏÔÈ ÁÈ· Ó·
‰È·Ê‡ÁÔ˘Ó ÙËÓ Î·Ù·‰›ˆÍË ÁÈ· ÂÁÎÏ‹Ì·Ù· Ô˘ ‰È¤Ú·Í·Ó ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘˜. ŸÙ·Ó ·ÚÁfiÙÂÚ· ¯¿ıËΠË
ËÁÂÌÔÓ›· ·˘Ù‹, fiÏÔÈ ·Ú·‰¤¯ÔÓÙ·Ó fiÙÈ Ë ·ÒÏÂÈ·
ÚÔοÏÂÛ ·Ó˘ÔÏfiÁÈÛÙË ˙ËÌÈ¿ ÛÙËÓ ÈÔÙÈ΋ Ù¿ÍË
Ù˘ °·ÏÏ›·˜. ¶fiÛË ‰È·ÊÔÚ¿ ·fi ÙËÓ ·ıÏÈfiÙËÙ· Ô˘
ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË! ∂ÓÒ ÂΛ ‚·Û›Ï¢ ÊÔ‚ÂÚ‹ ·Ó·Ú¯›·, Â‰Ò ˙Ô‡Û·Ó ·ÚÌÔÓÈο Ô ËÁÂÌfiÓ·˜, ÔÈ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ÔÈ Î·È Ô Ï·fi˜. ∂ÓÒ ÂΛ ˘‹Ú¯Â
Û˘Ó¯Ҙ ¤ÏÏÂÈ„Ë ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ, Â‰Ò Ù· ¤ÛÔ‰· ˘ÂÚ¤‚·ÈÓ·Ó ÙȘ ‰·¿Ó˜. ª‹ˆ˜ ‰ÂÓ Â›‰·Ì ÙÔ 1236 ÙÔÓ

°Ô‰ÂÊÚ›‰Ô μ′ Ó· Û‡‰ÂÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
Î·È Ó· Û˘Ì‚¿ÏÏÂÈ ·ÔÊ·ÛÈÛÙÈο ÛÙË Ï‡ÛË Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜ Ù˘ ·fi ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË μ·Ù¿Ù˙Ë; ∏ ‰‡Ó·ÌË
Ô˘ ›¯Â ‹Ù·Ó 100 ÈfiÙ˜, 800 ÙÔÍfiÙ˜ Î·È 6 ÏÔ›·.
∞ӤϷ‚ ÙfiÙ ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ó· ηٷ‚¿ÏÏÂÈ ÂÙËÛ›ˆ˜
22.000 ˘¤Ú˘Ú· (246.400 ÊÚ¿Áη) ÁÈ· ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. °È· fiϘ ÙȘ ÚÔÛÊÔÚ¤˜ Î·È ÙȘ ˘ËÚÂۛ˜ ÙÔ˘ Ô μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜ ·fi ¢ÁÓˆÌÔÛ‡ÓË ÙÔ˘ ·¤ÓÂÈÌ ÙËÓ ·ÓÒÙ·ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜
Î·È Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜, ηıÒ˜ Î·È ÔÏÏ¿ ¿ÏÏ· Ê¤Ô˘‰· ÛÙËÓ
΢ڛˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÂÚÈ΢ÎψÓfiÙ·Ó ·fi ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ ηÈ
΢ڛˆ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ ŒÏÏËÓ˜ ÌÔӿگ˜
Ù˘ ¡›Î·È·˜ Î·È Ù˘ ∏›ÚÔ˘. ™ÙËÓ ›‰È· ÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ›¯·Ó ·ÔÌ˘˙‹ÛÂÈ fiÏÔ˘˜ Ù˘ ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜, ÂÓÒ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Ô‡Ù ÔÈ Î˘Ú›·Ú¯ÔÈ Ù˘
ÌÂÛÛËÓȷ΋˜ ·Ú·Ï›·˜ ∂ÓÂÙÔ› Ô‡ÙÂ Ë ªÔÓÂÌ‚·Û›·,
Ô˘ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ÙËÓ Î·Ù¤¯Ô˘Ó ÔÈ ŒÏÏËÓ˜,
ÚÔηÏÔ‡Û·Ó ÛÔ‚·Ú¿ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÛÙÔÓ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ. ŸÌˆ˜ Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ Ë ·ÓÈηÓfiÙËÙ· ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·‡ÍËÛÂ
Ôχ ÙȘ ‰˘ÛÎÔϛ˜ Ô˘ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈ˙·Ó. ∏ ÈηÓfiÙËÙ·
fï˜ ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘
Û˘Ó¤‚·Ï Ôχ ÛÙËÓ Â˘ËÌÂÚ›· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Ô˘
μ ÚÈÓ ·fi ÙÔ ı¿Ó·Ùfi
ȉڇıËΠÂΛ. √ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μ′
ÙÔ˘ Û˘Ó¤ÛÙËÛ ÛÙÔ ‰È¿‰Ô¯Ô Î·È ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ (ÁÈ·Ù›
·˘Ùfi˜ ‰ÂÓ ·¤ÎÙËÛ ·È‰È¿) Ó· ¯Ù›ÛÂÈ ÛÙËÓ ∞Ó‰Ú·‚›‰· ÌÔÓ‹ Î·È ÂÎÎÏËÛ›· ÛÙË ÌÓ‹ÌË ÙÔ˘ ·Á›Ô˘ π·ÎÒ‚Ô˘, ÁÈ· Ó· ı¿„ÂÈ ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘˜ Î·È ÙÔÓ ›‰ÈÔ. ∂Λ
ÏÔÈfiÓ ·Ó··‡ÙËηÓ, ÛÙË Ì¤ÛË Ô ¤Ó‰ÔÍÔ˜ ·Ù¤Ú·˜
μ
ÙÔ˘˜, ‰ÂÍÈ¿ Ô Û˘ÓÂÙfi˜ Î·È ÁÂÓÓ·›Ô˜ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μ′
Î·È ·ÚÈÛÙÂÚ¿ Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ÚÔÂÙԛ̷Û ÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘
ÌÓ‹Ì·, fiÔ˘ ·ÚÁfiÙÂÚ· ı¿ÊÙËÎÂ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜. ∏ ÌÔÓ‹
·Ó·Ù¤ıËΠÛÙÔ˘˜ ¡·˝Ù˜ Î·È Ù¤ÛÛÂÚȘ ÈÂڈ̤ÓÔÈ Ô˘
·¤ÎÙËÛ·Ó ÏÔ‡ÛÈ· ÂÈÛÔ‰‹Ì·Ù· ‰ÈÔÚ›ÛıËÎ·Ó ÁÈ· Ó·
οÓÔ˘Ó Û˘Ó¯Ҙ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿·˘ÛË ÙˆÓ
„˘¯ÒÓ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· Î·È ÙˆÓ ‰‡Ô ·‰ÂÏÊÒÓ.

°Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ μ′ ÕψÛË Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜ ∂˘ËÌÂÚ›· ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘
√ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ μ′, Ô˘ ÙfiÙ ‹Ù·Ó ÛÙËÓ ·ÎÌ‹ Ù˘ ËÏÈΛ·˜ ÙÔ˘, ΢‚¤ÚÓËÛ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÁÈ· 33 ¯ÚfiÓÈ·
(1245-1278). ∞Ó Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ ∞′ ‹Ù·Ó Ô È‰Ú˘Ù‹˜ ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Î·È Ô °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ μ′ Ô ÈηÓfiÙÂÚÔ˜ ΢‚ÂÚÓ‹Ù˘ ÙÔ˘, Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ μ′ ‰È·ÎÚ›ıËΠ΢ڛˆ˜ ˆ˜ ÔÏÂÌÈÛÙ‹˜. ∞ÏÏ¿ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÂÂȉ‹ Âȯ›ÚËÛ ÔÏÏÔ‡˜

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [131]

ÔϤÌÔ˘˜, ‰˘Û·Ó¿ÏÔÁÔ˘˜ ÚÔ˜ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘, ÚÔÂÙԛ̷ÛÂ Î·È ÙËÓ ·Ú·ÎÌ‹ Ù˘ ÊÚ·ÁÎÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜
ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·. √ ÚÒÙÔ˜ ÙÔ˘ fiÏÂÌÔ˜ ‹Ù·Ó ÏÔÁÈÎfi˜. ∏ ªÔÓÂÌ‚·Û›· ‹Ù·Ó Ë ÌfiÓË ÂχıÂÚË fiÏË Ù˘
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Î·È Ù· ÏÔ›· Ù˘, Ô˘ ‰È¤ÏÂ·Ó ÙÔ ∞ÈÁ·›Ô, ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ˘ÔÛÙËÚ›˙Ô˘Ó ÙÔ˘˜ ·ÁÒÓ˜
ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ ¡›Î·È·˜ ηٿ ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∂Í·ÈÙ›·˜ Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ÂÍÂÁ›ÚÂÙ·È Î·È ÔÏfiÎÏËÚË Ë ÂÚÈÔ¯‹
Ù˘ §·ÎˆÓÈ΋˜ ̤¯ÚÈ ÙÔ Δ·›Ó·ÚÔ. ŒÙÛÈ, Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜
μ′, fiÙ·Ó ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ·Ô‰˘Ó·ÌÒÛÂÈ ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ÂΛÓÔ ÔÚÌËÙ‹ÚÈÔ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
Î·È ·ÊÔ‡ Û˘ÌÌ¿¯ËÛ Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ‹Ú ٤ÛÛÂÚ· ÔÏÂÌÈο ÏÔ›· Î·È Û˘ÁοÏÂÛÂ
fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ˘ÔÙÂÏ›˜, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÙÔ˘˜
‰˘Ó¿ÛÙ˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ Î·È ÙÔ Ì¤Á· ·ÚÈÔ ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ,
Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÛÙÚ·Ùfi Ô˘ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Û ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋
ÙÔ˘ Â˘ÚˆÛÙ›·, ÁÈ·Ù› ÎÈÓ‹ıËΠÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·-

Û›·˜ Ì 3.000 ÈfiÙ˜ Î·È 8.000 È›˜ Î·È ÈÛ¯˘Ú¤˜ ÔÏÈÔÚÎËÙÈΤ˜ Ì˯·Ó¤˜. ∏ ÔÏÈÔÚΛ· ·˘Ù‹ ÎÚ¿ÙËÛ ÙÚ›·
¯ÚfiÓÈ· (1246-1248). √È ªÔÓÂÌ‚·ÛÈÒÙ˜ ·Ó·‰Â›¯ıËηÓ
·ÓÙ¿ÍÈÔÈ Ù˘ ·ÏÈ¿˜ ÙÔ˘˜ Ê‹Ì˘ ·ÏÏ¿ Î·È Ë Î·ÚÙÂÚ›·
ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ μ′ ˘‹ÚÍ Â›Û˘ ·ÍÈÔı·‡Ì·ÛÙË.
ΔÈ Ó· Û ϤÁˆ Ù· ÔÏÏ¿ Î·È ÙÈ Ó· Û ٷ Áڿʈ,
Ù· ¤ÔÈÎÂÓ Ô Ú›ÁÎÈ·˜ ÂȘ ÙËÓ ªÔÓÔ‚·Û›·Ó,
Î·È ¿ÏÈÓ Ò˜ ‰ȿÁ·ÛÈÓ ÔÈ ªÔÓÔ‚·ÛÈÒٷȘ;
ŸÌˆ˜ ‰È¿ ÎÔÓÙfiÙÂÚÔÓ Ó· ÙÔ ‰ÈÂÚÌËÓ‡ۈ.
∫·ıÒ˜ ÙÔÓ fiÚÎÔÓ ¤ÔÈÎÂÓ Ô Ú›ÁÎÈ·˜ ÂÙfiÙÂ,
fiÙÈ ÔÙ¤ Ô˘ ÌË ‰È·‚‹ ÂȘ ÙËÓ ªÔÓÔ‚·Û›·Ó
¤ˆ˜ Ó· ¿ÚË ÙÔ ‚Ô˘ÓfiÓ, ÔÌÔ›ˆ˜ Î·È ÙÔ Î¿ÛÙÚÔÓ,
ÂȘ ÙÔ‡ÙÔÓ ¤ÔÈÎÂÓ ÂΛ ÙÚÂȘ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ‹ Î·È ϤÔÓ.
∂ΛÓÔÈ Ù˘ ªÔÓÔ‚·ÛÈ¿˜ ԢΠ›¯·Ó Ò˜ Ó· Ô›ÛÔ˘ÓØ
ÂÊ¿Á·ÛÈ Î·È ÔÓÙÈÎÔ‡˜ ÔÌÔ›ˆ˜ Î·È Á·Ù›·Ø
ΔÔ ÙÈ Ó· Ê·Ó Ô˘Î Â›¯·ÛÈ, ÌfiÓÔÓ Ô ÂȘ ÙÔÓ ¿ÏÏÔÓØ
∫·È ˆ˜ ›‰·Ó ÙËÓ ÛÙÂÓÔ¯ˆÚÈ¿Ó, ÙÔÓ ı¿Ó·ÙÔ ÂÌÚfi˜ ÙÔ˘˜,

ºÚ¿ÁÎÔ˜
ÈfiÙ˘ ·fi
ÂÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË
‚È‚Ï›Ô˘ ÙÔ˘
13Ô˘ ·ÈÒÓ·.
√ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ μ′
‚¿‰ÈÛ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜
ÙÔ 1246 ÌÂ 3.000
ÈfiÙ˜ Î·È 8.000
È›˜.
GIANNI DAGLI ORTI/
CORBIS/APEIRON

[132]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [133]

‚Ô˘Ï‹Ó Â‹Ú·Ó ÂÓÔÌÔ‡ Ó· ¤¯Ô˘Ó ÚÔÛ΢ӋÛÂÈØ
Û˘Ì‚›‚·ÛÈÓ Â˙‹ÙËÛ·Ó ÙÔ˘ Ú›ÁÎÈ· °Ô˘ÏÈ¿ÌÔ˘,
Ó· ‹Ó·È ¿ÓÙ· ÌÂ ·˘ÙfiÓ, ÌÂ ÙËÓ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿Ó ÙÔ˘,
ÂÁÁÔ‡Û·ÙÔÈ, ÂχıÂÚÔÈ fiÏÔÈ Ì ٷ ‰Èο ÙÔ˘˜,
Ó· ÌË ¯ÚˆÛÙÔ‡Ó ÂȘ ‰Ô‡Ï¢ÛÈÓ, ¿Ó¢ ˜’Ù· Ï¢ÙÈο ÙÔ˘˜,
Œ¯ÔÓÙ·˜ Î·È ÙËÓ ÚfiÁ·Ó ÙÔ˘˜ Î·È ÙËÓ ÊÈÏÔÙÈÌÈ¿Ó ÙÔ˘˜.
ªÂ ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ÔÈ ªÔÓÂÌ‚·ÛÈÒÙ˜, ·ÎfiÌ· Î·È fiÙ·Ó
‚Ú¤ıËÎ·Ó Û ‰‡ÛÎÔÏË ı¤ÛË, ‰ÂÓ ·Ú·‰fiıËÎ·Ó ¿Ó¢
fiÚˆÓ ·ÏÏ¿ ··›ÙËÛ·Ó Ó· ·Ú·Ì›ÓÔ˘Ó ·‰¤ÛÌ¢ÙÔÈ Î·È
ÂχıÂÚÔÈ ÔÈ ›‰ÈÔÈ Î·È Ù· ÎÙ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜. √ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜,
Ì ÔÏÏ‹ Û‡ÓÂÛË, ‰¤¯ÙËΠÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘˜, ˘¤ÁÚ·„ ٷ ÚÔÓfiÌÈ· Ô˘ ··ÈÙÔ‡Û·Ó Î·È ¤ÂÈÙ· ·Ú¤Ï·‚ ٷ ÎÏÂȉȿ ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘ ·fi ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ª·ÌÔÓ¿, ªÔÓÔÁÈ¿ÓÓË Î·È ™ÔÊÈ·Ófi. ∫Ú¿ÙËÛ ÙÔ ÏfiÁÔ ÙÔ˘
·›ÚÓÔÓÙ·˜ Ì ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ì ‰ˆÚ¤˜
Î·È ÙÈ̤˜ Î·È ÙÔ Ï·fi Ì ÙËÓ ÂÈ›ÎÂÈ· Ô˘ ¤‰ÂÈÍÂ. ªÂ
ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ¤Î·Ó ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›· ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÈÔ
·ÛʷϤ˜, ÌÂÙ¿ ÙÔ ∫Ï·ÈÚÌfiÓÙ, Ô¯‡ÚˆÌ· Ù˘ ËÁÂÌÔÓ›·˜
ÙÔ˘. ΔÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· Ù˘ fiÏ˘ ÌÈÌ‹ıËÎÂ Î·È Ë Á‡Úˆ
ÂÚÈÔ¯‹. Δ· μ¿ÙÈη Î·È ÔÈ ΔۿΈÓ˜ ˘ÔÙ¿¯ıËηÓ
Â›Û˘.
∫·È Ô Ú›ÁÎÈ·˜ ˆ˜ ÊÚfiÓÈÌÔ˜ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯·ÈÚ¤Ù·,
ÁÏ˘ÎÂÈ¿ ÙÔ˘˜ ·‰¤¯ÂÙÔÓ ÚÔ˜ ÙËÓ Ô˘ÛÈ¿Ó ÙËÓ Â›¯·Ó.
¢ÂÓ ·ÚΤÛÙËΠÌfiÓÔ Û ·˘Ùfi. ¢È¤Ï˘Û Â›Û˘ ÙÔ
ÛÙÚ·Ùfi Î·È ÙÔ ÛÙfiÏÔ Î·È ¤Ú·Û ÙÔ ¯ÂÈÌÒÓ· ÙÔ˘ 1248
ÚÔ˜ ÙÔ 1249 ÛÙË §·ÎˆÓ›·, fiÔ˘ ÙÔ˘ ¿ÚÂÛ ȉȷ›ÙÂÚ·
Ó· ˙ÂÈ. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ¤¯ÙÈÛ ÙÚÂȘ ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ ‡ÚÁÔ˘˜,
ÛÙÔ ª˘˙ÈıÚ¿, ÙË ª·˝ÓË Î·È ÙÔ §Â‡ÙÚÔÓ, ÂÚÈ˙ÒÓÔÓÙ·˜
·fi ·ÓÙÔ‡ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ™Ï¿‚Ô˘˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙÔ˘˜ ÁÓˆÛÙÔ‡˜ Ì·˜ ªËÏÈÁÁÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‹Ù·Ó ·Ó˘fiÙ·ÎÙÔÈ.
ΔfiÙÂ Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛ·Ó Î·È ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ·ÊÔÚÔÏfiÁËÙÔÈ,
˘Ô¯ÚÂÒıËÎ·Ó fï˜ Ó· ˘ËÚÂÙÔ‡Ó ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ˆ˜
·ÏÔ› ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜.
°È· ¤ÍÈ ¯ÚfiÓÈ· ·fi ÙfiÙÂ Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ·fiÏ·˘ÛÂ
ÂÈÚ‹ÓË Î·È ÌÂÁ¿ÏË Â˘ËÌÂÚ›·. ∞ÍÈÔÛËÌ›ˆÙË Ì¿ÏÈÛÙ·
Â›Ó·È Ë ÂÌÔÚÈ΋ ΛÓËÛË Ô˘ ·Ó·Ù‡¯ıËΠÂΛ. «ΔfiÛÔ
ÌÂÁ¿ÏË ‹Ù·Ó Ë ÂÌÈÛÙÔÛ‡ÓË Î·È Ë ·ÛÊ¿ÏÂÈ· ÙÔ˘ ÙfiÔ˘» ϤÂÈ Ô ™·ÓÔ‡ÙÔ˜ «ÒÛÙ fi¯È ÌfiÓÔ ÔÈ ÈfiÙ˜ ·ÏÏ¿
Î·È ÔÈ ¤ÌÔÚÔÈ ÂÚÈʤÚÔÓÙ·Ó ·ÓÙÔ‡ Î·È ÊÈÏÔÍÂÓÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ ‡ÚÁÔ˘˜ ÙˆÓ ‚·˝ÏˆÓ, ·›ÚÓÔÓÙ·˜ Ì ·Ï‹
·fi‰ÂÈÍË fiÛ· ¯Ú‹Ì·Ù· ‹ıÂÏ·Ó ÁÈ· ÙȘ Û˘Ó·ÏÏ·Á¤˜
ÙÔ˘˜… ∏ ·˘Ï‹ ÙÔ˘ Ú›ÁÎÈ· ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ¿ÓÙÔÙ ˆ˜
ÙÔ ÚfiÙ˘Ô Û¯ÔÏÂ›Ô ÈÔÙÈ΋˜ ·ÚÂÙ‹˜ Î·È Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ˆ˜ ÙÔ ˆÚ·ÈfiÙÂÚfi Ù˘ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·. √È ÁÈÔÈ
ÙˆÓ ˘ÔÙÂÏÒÓ ÙÔ˘ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Î·È ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ

ËÁÂÌfiÓˆÓ ¤Û¢‰·Ó ÛÙËÓ ·˘Ï‹ ÂΛÓË ÁÈ· Ó· ÂÎ·È‰Â˘ÙÔ‡Ó Î·È ÛÙËÓ ÔÏÂÌÈ΋ Ù¤¯ÓË Î·È ÛÙËÓ ÎÔÌ„fiÙËÙ·
ÙˆÓ ÙÚfiˆÓ. ∂Ù·ÎfiÛÈÔÈ ¤ˆ˜ ¯›ÏÈÔÈ È›˜ ÂÚÈÛÙÔ›¯È˙·Ó ÙÔÓ Ú›ÁÎÈ·, Ô ÔÔ›Ô˜ ˙Ô‡Û ÌÂÁ·ÏÔÚÂ¤ÛÙÂÚ·
·fi ÔÏÏÔ‡˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜». ∞ÏÏ¿ fï˜ ‹Ù·Ó
ÛÙÂÚË̤ÓÔ˜ ·fi ¤Ó· ‰Èη›ˆÌ· Ô˘ ›¯·Ó ·ÎfiÌË Î·È
Ôχ ˘ԉ¤ÛÙÂÚÔ› ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ŒÙÛÈ, ÙÔ ª¿ÈÔ
ÙÔ˘ 1249 ‹Á Ì ÌÂÁ¿ÏÔ ÛÙfiÏÔ Î·È 400 ÈfiÙ˜ ÛÙËÓ
∫‡ÚÔ ÁÈ· Ó· ¯·ÈÚÂÙ›ÛÂÈ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ °·ÏÏ›·˜ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ £′, Ô˘ ÂÚÓÔ‡Û ·fi ÙÔ ÓËÛ› ÂΛÓÔ Î·Ù¢ı˘ÓfiÌÂÓÔ˜ ÚÔ˜ ÙËÓ ∞›Á˘ÙÔ Î·È Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ™·ÓÔ‡ÙÔ ÙÔ‡ › ٷ ÂÍ‹˜: «μ·ÛÈÏÈ¿, Â›Û·È ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi˜
·fi ̤ӷ Î·È ÌÔÚ›˜ Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÂȘ Û οı ÛËÌ›Ô
Ù˘ °Ë˜ fiÛÔ ÛÙÚ·Ùfi ı¤ÏÂȘ ¯ˆÚ›˜ ¯Ú‹Ì·Ù·. ∂ÁÒ fï˜
¯ÚÂÈ¿˙ÔÌ·È ¯Ú‹Ì·Ù· ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi Î·È ·Ú’ fiÏ·
·˘Ù¿ ‰ÂÓ ¤¯ˆ ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· Îfi‚ˆ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·». ΔfiÙÂ
Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔ‡ ¤‰ˆÛ ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· Îfi‚ÂÈ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·
fiÌÔÈ· Ì ٷ Á·ÏÏÈο Î·È Û˘ÌÏËÚÒıËÎ·Ó ¤ÙÛÈ Ù· ËÁÂÌÔÓÈο ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘, fiÙ·Ó Í·ÊÓÈο Ù·
·Á·ı¿ Ù˘ ÂÈÚ‹Ó˘ ·ÓÙÈηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ·fi ÊÔÓÈÎfiÙ·ÙÔ
fiÏÂÌÔ.

¶fiÏÂÌÔ˜ Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ∞ı‹Ó·
√ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜, fiÙ·Ó ‰È·‰¤¯ıËΠÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘, ›¯Â
·ÓÙÚ¢Ù› ÙËÓ ∫·ÚÈÓÙ¿Ó· ‰·ÏϤ ∫¿ÚÙ˙ÂÚÈ, ÎÏËÚÔÓfiÌÔ ÂÓfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ÏÔÌ‚·Ú‰ÈÎÔ‡˜ Ô›ÎÔ˘˜, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ Î·Ù›¯·Ó ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· ˘fi ÙËÓ ¿ÌÂÛË Î˘ÚÈ·Ú¯›·
Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ Î·È ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ Ú›ÁÎÈ· Ù˘
∞¯·˝·˜. √ ·Ù¤Ú·˜ Ù˘ ∫·ÚÈÓÙ¿Ó·˜ ›¯Â Âı¿ÓÂÈ ·fi
ÙÔ 1220. ŒÙÛÈ, Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ Á¿ÌÔ ÙÔ˘
¤‰ÂÈÍ ‰È·ÙÂıÂÈ̤ÓÔ˜ Ó· ‰ÈÂΉÈ΋ÛÂÈ ÙËÓ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿
Ù˘ Û˘˙‡ÁÔ˘ ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ ÙÔÓ ÂÌfi‰ÈÛ·Ó ÔÈ ·ÁÒÓ˜ Ô˘
›‰·Ì ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ ÁÈ· ÙËÓ Â‰Ú·›ˆÛË Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜
ÙÔ˘. ΔËÓ ··›ÙËÛË ·˘Ù‹ ÙËÓ Úfi‚·ÏÂ ÙÔ 1255, fiÙ·Ó
›¯Â Âı¿ÓÂÈ Ë ‰Â‡ÙÂÚË Û‡˙˘Áfi˜ ÙÔ˘, Ë ÔÔ›· Ì¿ÏÈÛÙ·
‹Ù·Ó ¿ÎÏËÚË. ∞ÏÏ¿ ÔÈ ÏÔÌ‚·Ú‰ÈÎÔ› Ô›ÎÔÈ Ô˘ ηÙ›¯·Ó ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· Î·È Ë ÚÔÛÙ¿Ùȉ¿ ÙÔ˘˜ μÂÓÂÙ›· ·ÓÙÈÛÙ¿ıËÎ·Ó Î·È Û˘ÌÌ¿¯ËÛ·Ó Ì ÔÏÏÔ‡˜ ‰Â˘ÙÂÚ‡ÔÓÙ˜
ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜. ŒÙÛÈ, ͤÛ·Û ÁÈ·
‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· ÛÊÔ‰Úfi˜ ÂÌʇÏÈÔ˜ fiÏÂÌÔ˜ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ
ͤӈÓ. √ ÈÔ Â›ÛËÌÔ˜ Û‡ÌÌ·¯Ô˜ Ô˘ ›¯·Ó ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›
Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ ‹Ù·Ó Ô Î‡Ú˘ ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ. ∂›‰·Ì fiÙÈ ÌÂ
ÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë ÙÔ˘ ˘fiÏÔÈÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Ë ∞ÙÙÈ΋
Î·È Ë μÔȈٛ· ÂÚÈ‹Ïı·Ó ÛÙËÓ ¿ÌÂÛË Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘
ŸıˆÓ· §·ÚfiÛË. °È· ÙÔÓ ŸıˆÓ·, Ô˘ ΢‚¤ÚÓËÛ ·fi

ÕÁ·ÏÌ· ÙÔ˘
§Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˘ £′,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘
Hippolyte Jules
Lefebvre, ¤Íˆ
·fi ÙÔÓ Î·ı‰ÚÈÎfi
Ù˘ Sacré Coeur
ÛÙË ªÔÓÌ¿ÚÙË.
ΔÔ ª¿ÈÔ ÙÔ˘ 1249
Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜
μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜
Âȉ›ˆÍ ηÈ
Û˘Ó¿ÓÙËÛÂ ÙÔ
°¿ÏÏÔ ÌÔÓ¿Ú¯Ë
§Ô˘‰Ô‚›ÎÔ £′ ÛÙËÓ
∫‡ÚÔ, ˙ËÙÒÓÙ·˜
ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó·
Îfi‚ÂÈ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·.
NEALE CLARK/ROBERT
HARDING WORLD
IMAGERY/CORBIS/
APEIRON

[134]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ Ride, Ô˘
‚·Û›˙ÂÙ·È ÛÂ
›Ó·Î· ÙÔ˘
Jean Claude
Naigeon, ÌÂ ÙÔÓ
§Ô˘‰Ô‚›ÎÔ £′.
ŒÚÁÔ ÙÔ˘ 1789.
™ÙË ‰È·Ì¿¯Ë
ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘
μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘
Ì ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜
ËÁÂÌfiÓ˜, ηÈ
ÂȉÈο Ì ÙÔÓ Î‡ÚË
ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ,
°Ô˘›‰ˆÓ·,
ÚÔÙ¿ıËÎÂ Ó·
‰È·ÈÙËÙ‡ÛÂÈ
Ô §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˜ £′.
PHILIP SPRUYT/
STAPLETON COLLECTION/
CORBIS/APEIRON

ÙÔ 1205 ¤ˆ˜ ÙÔ 1225, ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ÌfiÓÔ fiÙÈ ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ˘‹ÎÔÔÈ Â›¯·Ó οÔÈ· ·˘ÙÔÓÔÌ›· Ì ÙËÓ ÂÈÂÈ΋
ÙÔ˘ ‰ÈÔ›ÎËÛË. ŸÙ·Ó Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË °·ÏÏ›· Ô ŸıˆÓ·˜,
ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ıËΠÛÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜ ηÈ
Ù˘ μÔȈٛ·˜ Ô ·ÓÈ„Èfi˜ ÙÔ˘ °Ô˘›‰ˆÓ ∞′ (1225-1263).
√ °Ô˘›‰ˆÓ ›¯Â ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÛÙË £‹‚·, Ë
ÔÔ›· ‹Ù·Ó ·fi ·ÏÈ¿ ÔÓÔÌ·ÛÙ‹ ÁÈ· Ù· ÌÂÙ·ÍÔ˘ÚÁ›·
Ù˘ Î·È ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· Û˘ÚÚ¤Ô˘Ó Û ·˘Ù‹Ó ¤ÌÔÚÔÈ ·fi ÙË ¢‡ÛË. ∞ÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ
Â›Ó·È fiÙÈ ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹
‹Ù·Ó ·ÔÎÏÂÈṲ̂ÓÔÈ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·ÓÙÔ‰˘Ó·Ì›·˜ ÙˆÓ
∂ÓÂÙÒÓ, ‹Ú·Ó ÙfiÙ ·fi ÙÔÓ °Ô˘›‰ˆÓ· ÌÂÁ¿Ï· ÚÔÓfiÌÈ·, fi¯È ÌfiÓÔ ·ÛÊ¿ÏÂÈ· ˙ˆ‹˜ Î·È È‰ÈÔÎÙËÛ›·˜ ·ÏÏ¿
Î·È Ì¤¯ÚÈ ÂÓfi˜ ÛËÌ›Ԣ ·Ù¤ÏÂÈ· Î·È ÂÙÂÚÔ‰ÈΛ·. ªfiÓÔ
ÁÈ· Ù· ÌÂٷ͈ٿ Ï‹ÚˆÓ·Ó ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÊfiÚÔ Ì ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ·ÏÏÔ‰·Ô‡˜ Î·È ÌfiÓÔ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙȘ ÔÈÓÈΤ˜
˘Ôı¤ÛÂȘ Î·È ÂʤÛÂȘ ˘¤ÎÂÈÓÙÔ ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›·
ÙÔ˘ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ¯ÒÚ·˜. °È· Ù· ÚÔÓfiÌÈ· ·˘Ù¿ ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ›¯·Ó, ˆ˜ ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ·, ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ó·
·Ú¤¯Ô˘Ó ÛÙÔ Ì¤Á· ·ÚË ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ, ÛÙË ¯ÒÚ· ÙÔ˘
Î·È ÛÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ ÙÔ˘ οı ÚÔÛÙ·Û›· Î·È ‚Ô‹ıÂÈ·. √ °Ô˘›‰ˆÓ ‹Ù·Ó ˘ÔÙÂÏ‹˜ ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ ÁÈ·
ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ Ô˘ ηÙ›¯Â ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÙÔ
ÕÚÁÔ˜ Î·È ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ, ·ÏÏ¿ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÂÂȉ‹ ÊÔ‚‹ıËΠfiÙÈ, ·Ó ÁÈÓfiÙ·Ó Ô Ú›ÁÎÈ·˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜ ·ÎfiÌË
ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔ˜, ı· ˘¤Î˘Ù ÂÓÙÂÏÒ˜ ÛÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘, Û˘ÓÙ¿¯ıËΠ̠ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜
Î·È ÙÔ˘˜ ˘ÔÙÂÏ›˜ ÙÔ˘˜. ΔËÓ ›‰È· ÔÏÈÙÈ΋ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ÛÙ·‰È·Î¿ Î·È Ô £ˆÌ¿˜ ™ÙÚÔÌÔÁÎÔ‡ÚÙ, ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙˆÓ ™·ÏÒÓˆÓ, Î·È Ô √˘Ì‚¤ÚÙÔ˜ ¶·ÏÏ·˘ÈÙ˙›Ó˘,
Ô Ì·Ú΋ÛÈÔ˜ Ù˘ μÔ‰ÔÓ›Ù˙·˜. ΔÔ ÈÔ ÊÔ‚ÂÚfi ‹Ù·Ó fiÙÈ
·fi ÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜ Û˘ÌÌ¿¯ËÛ·Ó Ì ÙÔÓ
°Ô˘›‰ˆÓ· fi¯È ÌfiÓÔ Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜, Ô
¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ μÂÏÈÁÔÛÙ‹˜, ·ÏÏ¿ Î·È Ô ‚·ÚfiÓÔ˜ Ù˘
∫·Ú‡Ù·ÈÓ·˜ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ ¢Â‚Ú˘¤Ú, Ô Î·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ηÈ
ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, Ô
ÈÔ ÂÈÊ·Ó‹˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ÙÔ˘ Ú›ÁÎÈ·, ηÈ
·ÓÈ„Èfi˜ ·fi ÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ·ÓÙÚ‡ÙËÎÂ
ÙËÓ πÛ·‚¤ÏÏ·, ÎfiÚË ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ·ÚË, Î·È ÚÔÙ›ÌËÛ ӷ ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÂÈ ÙËÓ Ù‡¯Ë ÙÔ˘ ÂıÂÚÔ‡ ÙÔ˘.
∂Ó·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÈÛ¯˘ÚÔ‡ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠÂÍ›ÛÔ˘ ÈÛ¯˘Ú‹ Û˘ÌÌ·¯›·. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ô fiÏÂÌÔ˜, Ô˘
¤ÁÈÓ ΢ڛˆ˜ ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·, ‹Ù·Ó ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ·ÌÊ›ÚÚÔÔ˜. ∞ÏÏ¿ ÌÂÙ¿ ÙÔ ª¿ÈÔ ÙÔ˘ 1258, fiÙ·Ó ÔÈ ·ÓÙ›·ÏÔ›
ÙÔ˘ ¤ÁÈÓ·Ó ÔÏÏÔ›, Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘
·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ Ì fiϘ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘. ŒÙÛÈ, Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÛÙÔ ¡›ÎÏÈ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜
˘ÔÙÂÏ›˜ ÙÔ˘ Ô˘ ¤ÌÂÈÓ·Ó ÈÛÙÔ› Û ·˘ÙfiÓ, Â›ÛÎÔ-

Ô˘˜, ÈÂÚ›˜ ÈÔÙÈÎÒÓ Ù·ÁÌ¿ÙˆÓ Î·È Ôϛ٘, ηÈ
¤Ê˘Á Ì ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ ÛÙÚ·Ùfi ÁÈ· ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ.
ªÂ ‰‡Ó·ÌÈÓ Â¤Ú·Û ÙËÓ ÛÎ¿Ï·Ó ÙˆÓ ªÂÁ¿ÚˆÓ,
Ì fiÏÂÌÔÓ ÂΤډËÛÂÓ ÂΛÓËÓ ÙËÓ ÎÏÂÈÛÔ‡Ú·Ó.
™˘Ó¿ÓÙËÛ ÙÔ Ì¤Á· ·ÚË ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ fiÚÔ˜
∫·Ú‡‰È. ∂Λ ¤ÁÈÓ ¿ÁÚÈ· Ì¿¯Ë, ÛÙËÓ ÔÔ›· ¤ÂÛ·Ó
ÔÏÏÔ› Î·È ÁÂÓÓ·›ÔÈ ÈfiÙ˜ Î·È ·fi ÙȘ ‰‡Ô Ï¢ڤ˜,
ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ fï˜ ÓÈ΋ıËÎÂ Ô °Ô˘›‰ˆÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ηٷʇÁÂÈ ÛÙËÓ Ô¯˘Ú‹ fiÏË Ù˘ £‹‚·˜.
√ Ú›ÁÎÈ·˜, ηٷ‰ÈÒÎÔÓÙ·˜ Î·È ÛÊ¿˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜
¯ıÚÔ‡˜ ÙÔ˘, ÙÔ˘˜ ·¤ÎÏÂÈÛ ÛÙË £‹‚· Î·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ÏÂËÏ¿ÙËÛ ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹, ̤¯ÚȘ fiÙÔ˘ ÔÈ
¿ÓıÚˆÔÈ ÙÔ˘ °Ô˘›‰ˆÓ·, ‚ϤÔÓÙ·˜ fiÙÈ Î·Ù·ÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·Ó ÔÈ ÂÚÈÔ˘Û›Â˜ ÙÔ˘˜, ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜
ÙÔ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË £Ë‚ÒÓ Ó· Û˘Ì‚È‚·ÛÙÔ‡Ó Ì ÙÔ ÓÈÎËÙ‹. √ °Ô˘›‰ˆÓ ÔÚΛÛÙËΠӷ ÌËÓ ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ Í·Ó¿
ÙÔÓ °Ô˘ÏȤÏÌÔ Î·È ·Ú¿ÏÏËÏ· Ó· ·ԉ¯Ù› οÔÈ·
ÏÔÁÈ΋ ÔÈÓ‹ Ô˘ ı· fiÚÈ˙ ·ÚϷ̤ÓÙÔ (Û‡ÓÔ‰Ô˜), ÙÔ
ÔÔ›Ô ı· Û˘ÓÂÚ¯fiÙ·Ó ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË Î·È ÏÔ‡ÛÈ· ‰ȿ‰· ÙÔ˘ ¡›ÎÏÈ. ¶·Ú·‚Ú¤ıËÎ·Ó ÂΛ ÛÙËÓ Î·ıÔÚÈṲ̂ÓË ¯ÚÔÓÈ΋ ÛÙÈÁÌ‹ Ô Ì¤Á·˜ ·Ú˘ ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ ÌÂ
ÙÔÓ £ˆÌ¿ μ′ ÙˆÓ ™·ÏÒÓˆÓ Î·È fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜
Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÙÔ˘, ηıÒ˜ Î·È Ô ¿Ù˘¯Ô˜ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô˜ Ù˘
∫·Ú‡Ù·ÈÓ·˜. ¶·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËÎ·Ó ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙÔÓ Ú›ÁÎÈ· fiÏÔÈ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô, Ô˘ ‰ÂÓ ÙfiÏÌËÛ ӷ ÂÌÊ·ÓÈÛÙ›.
™Ù· ÁfiÓ·Ù¿ ÙÔ˘ ¤ÂÛ·Ó fiÏÔÈ ·Ú·Î·ÏÒÓÙ·˜
Ó· Û˘Ì·ı‹ÛÂÈ ÙÔ ¤Ù·ÈÛ ÙfiÙÂ Ô Ì¤Á·˜ ∫‡ÚȘ,
‰ÈÔ‡ ‚¿ÛÙ·ÍÂÓ ¿ÚÌ·Ù· ÂȘ fiÏÂÌÔÓ ÌÂÙ’ ·˘ÙfiÓ.
√ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ·¿ÓÙËÛ ÂÎı¤ÙÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜
ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÔϤÌËÛÂ Î·È Ù· ¤ÍÔ‰· Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó,
ηÙËÁÔÚÒÓÙ·˜ ÙËÓ ·ÈÛÙ›· ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ ·˘ÙÒÓ.
∂ÈϤÔÓ, ‹ÏÈÛÂ, ϤÂÈ Ô ™·ÓÔ‡ÙÔ˜, fiÙÈ ÙÔ ·ÓÒÙ·ÙÔ
ÂΛÓÔ ‰ÈηÛÙ‹ÚÈÔ ı· ηı·ÈÚÔ‡Û ÙÔÓ Î‡ÚË ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ Î·È ı· „‹ÊÈ˙ ÙË ‰‹Ì¢ÛË Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜ Î·È Ù˘
μÔȈٛ·˜, ·ÏÏ¿ ÔÈ Â›ÛÎÔÔÈ Î·È ÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ ‰‹ÏˆÛ·Ó
fiÙÈ ‹Ù·Ó ·Ó·ÚÌfi‰ÈÔÈ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÔ˘Ó ÙËÓ ˘fiıÂÛË
·˘Ù‹, ÁÈ·Ù› Ô °Ô˘›‰ˆÓ ‹Ù·Ó ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ˜ ·ÚÈÔ˜ ÙˆÓ
ÎÙ‹ÛÂÒÓ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ˘ÔÙÂÏ‹˜ ÙÔ˘
Ú›ÁÎÈ· ÌfiÓÔ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ÕÚÁÔ˜ Î·È ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ.
¶ÚfiÙÂÈÓ·Ó, ÏÔÈfiÓ, Ó· ÔÚÈÛÙ› ‰È·ÈÙËÙ‹˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜
§Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˜ £′, ·fi ÙË ¯ÒÚ· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ηٿÁÔÓÙ·Ó
Î·È ÔÈ ‰‡Ô ‰˘Ó¿ÛÙ˜, Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ Î·È Ô §·ÚfiÛ˘.
√ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ‰¤¯ÙËΠÚfiı˘Ì· ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [135]

·˘Ù‹, ÁÈ·Ù› ÚÈÓ ·fi ‰¤Î· ¯ÚfiÓÈ· ›¯Â ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙÔÓ Â˘Ï·‚‹ Î·È ‰›Î·ÈÔ ÂΛÓÔ ‚·ÛÈÏÈ¿. ∞ÊÔ‡ ¤ÙÛÈ ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó ·˘Ù¿,
∞Ú¯ÈÂÚ›˜ Î·È ¿Ú¯ÔÓÙ˜, ÔÌÔ›ˆ˜ Ô Ì¤Á·˜ ∫‡ÚȘ
‹Ú·Ó ÙÔÓ ªÈÛ¤Ï Δ˙ÂÊÚ¤Ó, ·˘ı¤ÓÙËÓ ∫·Ú˘Ù·›ÓÔ˘,
Ì ÙÔ Î·›ÛÙÚ’ ÂȘ ÙÔÓ Ï·ÈÌfiÓ, Û’ ÙÔÓ Ú›ÁÎÈ· ˘¿ÛÈØ
ÁÔÓ·ÙÈÛÙ¿ ‰ÂfiÌÂÓÔÈ, ·Ú·Î·ÏÔ‡Ó ÙÔÓ fiÏÔÈ,
ÂÏÂËÌÔÛ‡ÓË Ó· ÁÂÓ‹, ˆ˜ Ó· ÙÔÓ Û˘Ì·ı‹ÛË.
√ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜, ‰›Î·È· ÔÚÁÈṲ̂ÓÔ˜ Ì ÙÔÓ ¿ÈÛÙÔ ÂΛÓÔ
˘ÔÙÂÏ‹ Î·È Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘, ÁÈ· Ôχ ηÈÚfi ‰ÂÓ ‹ıÂÏ ӷ
·ÎÔ‡ÛÂÈ Ù›ÔÙ· ÁÈ· Û˘Á¯ÒÚÂÛË. ΔÂÏÈο, ˘Ô¯ÒÚËÛÂ
ÛÙȘ ·Ú·ÎÏ‹ÛÂȘ ÙˆÓ ‚·ÚfiÓˆÓ ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ¤‰ˆÛÂ
¿ÏÈ ÙË ‚·ÚÔÓ›· ÙÔ˘, ÂÚÈÔÚ›˙ÔÓÙ·˜ fï˜ Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘ Û ·˘Ù‹Ó. ŒÙÛÈ, ·ÔηٷÛÙ¿ıËÎÂ Ë ÂÈÚ‹ÓË
Î·È Ë ›‰È· Ë μÂÓÂÙ›·, ÈÔ ÂÈÂÈ΋˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ‹ÙÙ· ÙˆÓ
Û˘ÌÌ¿¯ˆÓ Ù˘, Âȯ›ÚËÛ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÁÈ· Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi, fiÙ·Ó Í·ÊÓÈο fiÏ· ¿ÏÏ·Í·Ó.

∫·Ù·ÛÙÚÔÊÈÎfi˜ fiÏÂÌÔ˜
Ì ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ
∂Âȉ‹ Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ·È‰È¿ ·fi
ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ÚÒÙÔ˘˜ Á¿ÌÔ˘˜ ÙÔ˘, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ¿ÚÂÈ ÙÔ
1259 ÙÚ›ÙË Û‡˙˘ÁÔ. ¢È¿ÏÂÍ ÙËÓ ÕÓÓ· ∫ÔÌÓËÓ‹, ÎfiÚË
ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ªÈ¯·‹Ï μ′. ∞ÏÏ¿ Ô Á¿ÌÔ˜
·˘Ùfi˜ ı· ·¤‚·ÈÓ ÔϤıÚÈÔ˜. •¤ÚÔ˘Ì ‹‰Ë fiÙÈ Ô ªÈ¯·‹Ï μ′ ∫ÔÌÓËÓfi˜, ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ È‰Ú˘Ù‹ ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘
Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ›¯Â ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·È¯Ì·ÏˆÛ›· ÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘, ÙËÓ ·ÙÚÈ΋ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿. ∞ÎfiÌ· fiÙÈ ·Ú¤ÌÂÈÓ ·ÚÈfi˜ Ù˘
Î·È ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿Ï˘ÛË Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ·fi ÙÔÓ μ·Ù¿Ù˙Ë Î·È fiÙÈ fi¯È ÌfiÓÔ ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ӷ ΢‚ÂÚÓ¿ ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›·, ÙËÓ ∞Èوϛ· Î·È Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜ ·ÏÏ¿ Ì ‰È·ÚΛ˜ ÔϤÌÔ˘˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ¡›Î·È·˜ Î·È ÙˆÓ
μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ ·ÁˆÓÈ˙fiÙ·Ó Ó· ÂÂÎÙ›ÓÂÈ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘.
ª¿ÏÈÛÙ· ÙÔ 1259 ÛÙËÚÈ˙fiÌÂÓÔ˜ ÛÙÔ˘˜ ‰‡Ô Á·ÌÚÔ‡˜
ÙÔ˘, ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ª·ÌÊÚ¤‰Ô Î·È ÙÔÓ Ú›ÁÎÈ· Ù˘ ∞¯·˝·˜ °Ô˘ÏȤÏÌÔ, ¤ÁÈÓ ÙfiÛÔ ÂÈΛӉ˘ÓÔ˜,
ÒÛÙÂ Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›· ÂΛÓÔ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ, ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÛÙ›ÏÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË Ì ÌÂÁ¿ÏË ‰‡Ó·ÌË.
ΔfiÙÂ, ÛÙË ÛÊÔ‰Ú‹ Ì¿¯Ë Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙËÓ ¶ÂÏ·ÁÔÓ›· ÙÔÓ
√ÎÙÒ‚ÚÈÔ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ÂΛÓÔ˘ (1259), ηٷÙÚÔÒıËÎ·Ó ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ, Ô˘ ¤ÛÂ˘Û·Ó Ó· ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó ÙÔÓ
ªÈ¯·‹Ï μ′, Î·È È¿ÛÙËÎ·Ó ·È¯Ì¿ÏˆÙÔÈ Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜

Ù˘ ∞¯·˝·˜ Î·È ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ. √ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, ·ÊÔ‡ Ó›ÎËÛ ÙÔÓ ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ··›ÙËÛ ·fi ÙÔÓ Ú›ÁÎÈ· ÙËÓ ·Ú·¯ÒÚËÛË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ŸÌˆ˜ Ô
°Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ·ÚÓ‹ıËΠÙËÓ ÂÔÓ›‰ÈÛÙË ·˘Ù‹ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛË, ÂÓÒ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ÂÎϤÍÔ˘Ó ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ Ù˘ ·Ú¯‹˜ Î·È ÙÔ
ÂÚ›ÂÚÁÔ Â›Ó·È fiÙÈ ÂͤÏÂÍ·Ó ÙÔ Ì¤Á· ·ÚË ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ
°Ô˘›‰ˆÓ·, Ô ÔÔ›Ô˜ ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ ‹Ù·Ó ¯ıÚfi˜ ÙÔ˘
°Ô˘ÏȤÏÌÔ˘. √ °Ô˘›‰ˆÓ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÙfiÙ ÛÙË °·ÏÏ›· ÁÈ·
Ó· ÎÚÈı› ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ £′ Î·È Ó· Ú˘ıÌ›ÛÂÈ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Î·È Î¿ÔȘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ ˘Ôı¤ÛÂȘ. ∂Λ
‰¤¯ÙËΠÙËÓ Î·ÙÂ›ÁÔ˘Û· ÚfiÛÎÏËÛË ÙˆÓ ÔÌÔÁÂÓÒÓ
ÙÔ˘ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ¤Û¢Û ÙÔÓ ∞Ú›ÏÈÔ ÙÔ˘
1260 Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ·ÛÙ› ÂÓÒÈÔÓ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, ·fi ÎÔÈÓÔ‡ Ì ÙÔÓ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˘, ÁÈ· Ó· ·ÎÔ‡ÛÂÈ ÙËÓ ·fiÊ·ÛË ÙÔ˘ ‰È·ÈÙËÙ‹ Ô˘
ÚÔ‹‰Ú¢ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô. ∏ Û‡ÓÔ‰Ô˜, ·Ó·ÏÔÁÈ˙fiÌÂÓË

[136]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔȯÔÁÚ·Ê›·
Ô˘ ·Ó··ÚÈÛÙ¿
ÙÔÓ ª·ÓÊÚ¤‰Ô
Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜
Ó· ÌÔÓÔÌ·¯Â›
ÌÂ °¿ÏÏÔ ÈfiÙË.
ŒÚÁÔ ÙÔ˘ 1275.
√ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜
μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜
Î·È Ô ª·ÓÊÚ¤‰Ô˜
Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜
¤ÛÂ˘Û·Ó ÙÔ 1259
Ó· ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó
ÙÔ Á·ÌÚfi ÙÔ˘˜
ªÈ¯·‹Ï
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘
ªÈ¯·‹Ï μ′
∫ÔÌÓËÓÔ‡.
ALFREDO DAGLI ORTI/
THE ART ARCHIVE/
CORBIS/APEIRON

fiÙÈ Ô Î‡Ú˘ ‹Ú ٷ fiÏ· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Ú›ÁÎÈ· fi¯È
ˆ˜ ˘ÔÙÂÏ‹˜ ÙÔ˘ ·ÏÏ¿ Ì ›ÛÙË ÛÙËÓ ÙÈÌ‹ Î·È Ù· ‰›Î·È¿ ÙÔ˘, ‰ÂÓ ÂȉÔΛ̷Û ÙËÓ ··›ÙËÛË ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ ÁÈ· ‰‹Ì¢ÛË Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜ Î·È Ù˘ μÔȈٛ·˜, ·ÔÊ·Û›˙ÔÓÙ·˜ fiÙÈ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙ‹ ÙÈ̈ڛ· ÙÔ˘ °Ô˘›‰ˆÓ· ÙÔ
‰··ÓËÚfiÙ·ÙÔ Î·È ÙfiÛÔ ÎÔ˘Ú·ÛÙÈÎfi Ù·Í›‰È Ô˘ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ οÓÂÈ ÛÙË °·ÏÏ›·. ∫·Ù¢¯·ÚÈÛÙË̤ÓÔ˜ Ô
°Ô˘›‰ˆÓ Ì ÙËÓ ·fiÊ·ÛË ·˘Ù‹, Ê›ÏËÛ ٷ fi‰È· ÙÔ˘
‚·ÛÈÏÈ¿, Ô ÔÔ›Ô˜ ··›ÙËÛ ӷ ÙÔ˘ ˙ËÙ‹ÛÂÈ Ô Ì¤Á·˜ ·Ú˘ οÔÈ· ¯¿ÚË. ∞˘Ùfi˜ ÙÔÓ ·Ú·Î¿ÏÂÛ ӷ ÙÔ˘ ·ÔÓÂÌËı› Ô Ù›ÙÏÔ˜ ÙÔ˘ ‰Ô‡Î·, οÙÈ Ô˘ ¤ÁÈÓÂ. ŒÂÈÙ·
·fi ·˘Ùfi Ô Ó¤Ô˜ ‰Ô‡Î·˜ °Ô˘›‰ˆÓ ∞′ Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ
∂ÏÏ¿‰·, ·Ó¤Ï·‚ ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ηÈ
·Ôη٤ÛÙËÛ ÂΛ ÙËÓ ··ÈÙÔ‡ÌÂÓË Ù¿ÍË.

¶ÂÚÈÔÚÈÛÌfi˜
Ù˘ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜
ÛÙÔ ªÔÚÈ¿ £¿Ó·ÙÔ˜ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘
⁄ÛÙÂÚ· ·fi Ï›ÁÔ Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜
›¯Â Ì·˙› ÙÔ˘ ÙÔÓ °Ô˘ÏȤÏÌÔ ÛÙËÓ ·Ó·ÎÙËı›۷

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ηٿϷ‚ fiÙÈ ‰ÂÓ Î¤Ú‰È˙ ٛÔÙÂ
Ì ÙÔ Ó· ˙ËÙ¿ ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È Úfi‚·Ï ÛÙÔÓ ·È¯Ì¿ÏˆÙfi ÙÔ˘ ÌÈÎÚfiÙÂÚ˜ ··ÈÙ‹ÛÂȘ. ΔÔ˘
› ÏÔÈfiÓ fiÙÈ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙfi Ó· ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ
ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›· Î·È Ù· ‰‡Ô ÓÂÔ˚‰Ú˘ı¤ÓÙ· ÊÚÔ‡ÚÈ· ÙÔ˘
ª˘˙ËıÚ¿ Î·È Ù˘ ª·˝Ó·˜ Î·È Ó· ÙÔ˘ ·Ú·‰ÒÛÂÈ ÙÔ˘˜
ÔÌ‹ÚÔ˘˜. √ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜, ·Ó Î·È ¤‚ÚÈÛΠÂ·¯ı›˜ ÙÔ˘˜
fiÚÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜, ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÂÓ‰ÒÛÂÈ,
ÂÊfiÛÔÓ ÙÔ˘˜ ·Ô‰¤¯ÔÓÙ·Ó Î·È ÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ. °È· ÙÔ
ÛÎÔfi ·˘Ùfi Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠ·ÚϷ̤ÓÙÔ ÛÙÔ ¡›ÎÏÈ ÌÂ
Úfi‰ÚÔ ÙÔÓ °Ô˘›‰ˆÓ· Î·È ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÂÎÙÂÓ›˜ Û˘˙ËÙ‹ÛÂȘ, ·ÔÊ·Û›ÛıËΠӷ ÂÍ·ÁÔÚ·ÛÙ› Ô Ú›ÁÎÈ·˜
̤ۈ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ÂΛӢ ı˘Û›·˜, ΢ڛˆ˜ ÂÂȉ‹
‹Ù·Ó ÂΛÓÔ˜ Ô˘ ΢ڛ¢Û ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›· Î·È ¤¯ÙÈÛÂ
Ù· ‰‡Ô ¿ÏÏ· ÊÚÔ‡ÚÈ· Î·È ÔÈ ˘ÔÙÂÏ›˜ ÙÔ˘ ı· ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ¿ÙÈÌÔÈ, ·Ó ¿ÊËÓ·Ó ÙÔ ‰˘Ó¿ÛÙË ÙÔ˘˜ Ó· Âı¿ÓÂÈ ÛÙË Ê˘Ï·Î‹, ÂÓÒ, ·Ó ·ÂÏ¢ıÂÚˆÓfiÙ·Ó, ˘‹Ú¯Â Ë
‰˘Ó·ÙfiÙËÙ·, £ÂÔ‡ ı¤ÏÔÓÙÔ˜, Ó· ·Ó·ÎÙÔ‡Û fiÛ· ›¯Â
¯¿ÛÂÈ. ¶·Ú·‰fiıËÎ·Ó ÏÔÈfiÓ Ù· ÊÚÔ‡ÚÈ· ÛÙÔ˘˜ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ Î·È ÛÙȘ ·Ú¯¤˜
ÙÔ˘ 1262 Â¤ÛÙÚÂ„Â Ô Ú›ÁÎÈ·˜ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ
Ì ÙÔ˘˜ Û˘Ó·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜ ÙÔ˘. ∞̤ۈ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [137]

Â¿ÓÔ‰fi ÙÔ˘ ˘ÔÁÚ¿ÊËÎÂ Î·È Ë ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, Ì ÙËÓ ÔÔ›· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛıËΠÚËÙ¿ Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜
ˆ˜ Ô ÌfiÓÔ˜ ÓfiÌÈÌÔ˜ ÂÈ΢ڛ·Ú¯Ô˜ ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ËÁÂÌÔÓÈÎÒÓ Ô›ÎˆÓ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜. ∞ÏÏ¿ Ë ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ‡ ·Ú›¯Â Ôχ Ï›Á· ÔʤÏË, ÂÓÒ ·ÓÙ›ıÂÙ· Ë ·ÒÏÂÈ· ÙˆÓ
ÙÚÈÒÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ù˘
ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜ ÂÚÈfiÚÈÛ Ôχ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ Î·È ‹Ù·Ó Ë ·ÈÙ›· ·‰È¿ÎÔˆÓ Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂˆÓ ÌÂٷ͇
ºÚ¿ÁÎˆÓ Î·È ∂ÏÏ‹ÓˆÓ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ∂›Ó·È fï˜
·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ, ·Ó Î·È ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó ÔÙ¤ Ó·
·Ó·ÎÙ‹ÛÔ˘Ó ÙË §·ÎˆÓÈ΋, Ô‡ÙÂ Î·È ÔÈ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› ÙÔ˘
ªÈ¯·‹Ï Ô˘ ÂÍÔÚÌÔ‡Û·Ó ·fi ÂΛ ˘ÂÚ›Û¯˘Û·Ó ÁÈ·
ÌÂÁ¿ÏÔ ‰È¿ÛÙËÌ·, ÒÛÙ ӷ ·ÁÈÒÛÔ˘Ó ÔÚÈÛÙÈο ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·. ŸÌˆ˜ ÔÈ ·‰È¿ÎÔÔÈ ÂΛÓÔÈ fiÏÂÌÔÈ
Â¤ÊÂÚ·Ó Û˘ÌÊÔÚ¤˜ ÛÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ, ΢ڛˆ˜ fiÙ·Ó Ô
ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ¤ÛÙÂÈÏ 5.000 ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÌÈÛıÔÊfiÚÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·Ú¯Èο ˘ËÚ¤ÙËÛ·Ó ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Î·È ¤ÂÈÙ· ·˘ÙÔÌfiÏËÛ·Ó ÛÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. ∫·È
ÛÙȘ ‰‡Ô ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÂȉfiıËÎ·Ó ÛÂ Û˘Ó¯‹ ÏÂËÏ·Û›·
Î·È Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Ù˘ ¯ÒÚ·˜, ̤¯ÚÈ Ô˘
ÙÔ 1265 Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ıÂÒÚËÛ ÚÔÙÈÌfiÙÂÚÔ Ó·
··ÏÏ·Á› ·fi ÌÈ· Ù¤ÙÔÈ· ‚Ô‹ıÂÈ· ηÈ, ·ÊÔ‡ ÂÎÏ‹ÚˆÛ ÙȘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ÙÔ˘ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ÙÔ˘˜
¤ÛÙÂÈÏ ̤ۈ Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘˜. ªÂÚÈÎÔ› fï˜ ÚÔÙ›ÌËÛ·Ó Ó· ·Ú·Ì›ÓÔ˘Ó ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È, ·ÊÔ‡ ‚·ÊÙ›ÛÙËηÓ, ‹Ú·Ó Ê¤Ô˘‰· ηÈ
·ÓÙÚ‡ÙËÎ·Ó °·ÏÏ›‰Â˜, ÁÈ·Ù›, fiˆ˜ ϤÂÈ Ô ™·ÓÔ‡ÙÔ˜,
˘‹Ú¯Â ÏÂÈ„·Ó‰Ú›· ÛÙËÓ ∞¯·˝· ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ Û˘Ó¯ÒÓ
ÔϤ̈Ó. ∞ӷʤÚÂÙ·È Ë ÂÚ›ÙˆÛË Î¿ÔÈ·˜ Á˘Ó·›Î·˜
Ô˘ ·ÓÙÚ‡ÙËΠ‰È·‰Ô¯Èο ÂÙ¿ ÊÔÚ¤˜ Î·È fiÏÔÈ ÔÈ
Û‡˙˘ÁÔ› Ù˘ ¤ÂÛ·Ó ÛÙÔÓ fiÏÂÌÔ. ŒÙÛÈ, Ë ÂÁηٿÛÙ·ÛË
ÙˆÓ ÂίÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌ¤ÓˆÓ ÂÎÂ›ÓˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ ıˆڋıËÎÂ
Â˘Ù‡¯ËÌ· ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. ÕÏψÛÙÂ, ÔÈ Í¤ÓÔÈ ·˘ÙÔ› ›¯·Ó ‰ÒÛÂÈ Ï·ÌÚ¿ ‰Â›ÁÌ·Ù· Ù˘ ·Ó‰Ú›·˜ ÙÔ˘˜,
ÂÓÒ ·fi ÙÔ˘˜ ÌÂÈÎÙÔ‡˜ ÂΛÓÔ˘˜ Á¿ÌÔ˘˜ ÚÔ‹Ïı ÌÈ·
·Ó‰Ú›· ÁÂÓÈ¿, Ô˘ ηÙÔ›ÎËÛ ΢ڛˆ˜ ÛÙÔ μÔ‡ÚÓ·‚Ô
Î·È ÛÙË ƒ¤ÓÙ·.
∏ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË Â˘ËÌÂÚ›·, ·ÛÊ¿ÏÂÈ· Î·È ÂÌÔÚÈ΋
ΛÓËÛË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ·Ó‹Î·Ó ϤÔÓ ÛÙÔ ·ÚÂÏ-

ıfiÓ. ™ÙȘ Û˘ÌÊÔÚ¤˜, fï˜, Ô˘ ·Ó·Ê¤Ú·Ì ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜, ÚÔÛÙ¤ıËÎÂ Î·È ¿ÏÏË, ηıÒ˜ Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ‰ÂÓ
·¤ÎÙËÛ ÁÈÔ Ô‡Ù ·fi ÙÔÓ ÙÚ›ÙÔ Á¿ÌÔ ÙÔ˘ ·ÏÏ¿ ÌfiÓÔ
ÎfiÚ˜ Î·È Û‡ÓÙÔÌ· ÂͤÏÈ οı ·ÚÛÂÓÈÎfi˜ ·fiÁÔÓÔ˜
Ù˘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ ·˘Ù‹˜, Ô˘ η٤ÎÙËÛÂ, ‰ÈÔ›ÎËÛ ηÈ
Û˘ÓÙ‹ÚËÛ ÙËÓ ÈÔ ·ÍÈfiÏÔÁË ÎÙ‹ÛË ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ
ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. ŒÙÛÈ, Ë Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ¤Ú·Û Û ¿ÏÏ·
¯¤ÚÈ·. ΔÔ 1266 Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ °·ÏÏ›·˜
§Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˘ £′, ∫¿ÚÔÏÔ˜ Ô ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜, Ó›ÎËÛ ÙÔÓ
·fiÁÔÓÔ ÙÔ˘ μ·Ú‚·ÚfiÛÛ· ª·ÌÊÚ¤‰Ô Î·È ¤ÁÈÓ ΢ڛ·Ú¯Ô˜ Ù˘ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·˜ Î·È Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜27. ªÂ ÙÔÓ
∫¿ÚÔÏÔ, Ô˘ ‹Ù·Ó ¿Ó‰Ú·˜ ‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔ˜ Î·È ÊÈÏfi‰ÔÍÔ˜,
˘¤ÁÚ·„Â Û˘Óı‹ÎË Ô μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜ μ,′ ÚÒËÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙfiÙ ÂÚÈÊÂÚfiÙ·Ó ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË Û ·Ó·˙‹ÙËÛË Û˘ÌÌ¿¯ˆÓ. ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ Û˘Óı‹Î˘, Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ ˘ÔÛ¯fiÙ·Ó Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÛÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÂÓÒ Ô μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜ ÙÔ˘ ¤‰ÈÓ ÙËÓ ÂÈ΢μ, Î·È ÁÂÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ∞¯·˝·˜, Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï μ,′
ÓÈο ÙÔ ¤Ó· ÙÚ›ÙÔ fiÏˆÓ ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙ‹ÛÂˆÓ Ô˘ ı· ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÔÓÙ·Ó ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ fiÏÂÌÔ. ™ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ,
Ô˘ ¤ÁÈÓ ÂÈ΢ڛ·Ú¯fi˜ ÙÔ˘, ¤ÛÙÚ„ fiϘ ÙÔ˘ ÙȘ ÂÏ›‰Â˜ Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ηÈ, ·ÊÔ‡ ¿ÓÙÚ„ ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘
πÛ·‚¤ÏÏ· Ì ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘, º›ÏÈÔ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi, ‚·ÛÈÏÈ¿
Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜, ÙÔÓ ·Ó·Î‹Ú˘Í ÎÏËÚÔÓfiÌÔ ÙÔ˘. ∞ÏÏ¿ Ë
ÚÔÛÙ·Û›· ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘ Ï›ÁÔ ˆÊ¤ÏËÛ ÙÔÓ °Ô˘ÏȤÏÌÔ,
ÁÈ·Ù› Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜, ·ÔÚÚÔÊË̤ÓÔ˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ÔϤÌÔ˘˜ ÙÔ˘ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È ·fi ÙË ‚Ô‹ıÂÈ·
Ô˘ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ‰ÒÛÂÈ ÛÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ £,′ Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÎÛÙÚ¿Ù¢ ÛÙËÓ Δ‡Óȉ·, ÂÏ¿¯ÈÛÙ·
ÌfiÚÂÛ ӷ ÛÙËÚ›ÍÂÈ ÙÔ Û˘Ì¤ıÂÚfi ÙÔ˘, Ô˘ ÙÔÓ ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó ·‰È¿ÎÔ· ÔÈ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› ÙÔ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘.
™˘Ó¤ÂÛ ӷ Âı¿ÓÂÈ ÙÔ 1277 ÚÈÓ ·fi ÙÔÓ °Ô˘ÏȤÏÌÔ
Î·È Ô Á·ÌÚfi˜ ÙÔ˘ º›ÏÈÔ˜ Î·È ¤ÙÛÈ, fiÙ·Ó ¤ÂÈÙ·
·fi ¤Ó· ¯ÚfiÓÔ ¤ı·ÓÂ Î·È Ô ÙÚ›ÙÔ˜ ·fiÁÔÓÔ˜ ÙˆÓ μÈÏ·ډԢ›ÓˆÓ Ì ÙËÓ ÙfiÛÔ ÔÏ˘Ù¿Ú·¯Ë ˙ˆ‹, Ë ÊÚ·ÁÎÈ΋ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ¤ÌÂÈÓ ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÌÈ·˜ Á˘Ó·›Î·˜, Ù˘ πÛ·‚¤ÏÏ·˜, Ì ÂÈ΢ڛ·Ú¯Ô ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ ÙÔÓ
∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi, Ô ÔÔ›Ô˜ fï˜ ¤‰Ú¢ Ôχ Ì·ÎÚÈ¿.

√È ÔÏÈÁ¿ÚÈıÌÔÈ °¿ÏÏÔÈ Ô˘ η٤ÎÙËÛ·Ó
ÙËÓ ËÂÈÚˆÙÈ΋ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ¤ÚÂ ӷ Â›Ó·È ‰È·ÚÎÒ˜
ÂÙÔÈÌÔfiÏÂÌÔÈ.

[138]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ Â·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó Â‰Ò ı· Ù· ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘Ì ·ÚÁfiÙÂÚ·. ¶ÚÔ˜ ÙÔ ·ÚfiÓ ı· ÂÛÙÈ¿ÛÔ˘ÌÂ
ÛÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ‚fiÚÂÈ· Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘
ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘.

∞Ó·ÙÔÏÈ΋
Î·È ‰˘ÙÈ΋ ∂ÏÏ¿‰· ◊ÂÈÚÔ˜, £ÂÛÛ·Ï›·
Δ· ¯ÚfiÓÈ· ·˘Ù¿ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙˆÓ ™·ÏÒÓˆÓ ‹Ù·Ó Ô ÁÈÔ˜
ÙÔ˘ £ˆÌ¿ μ′ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·ÚÁfiÙÂÚ· ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ Ô ÌÔÓ·¯ÔÁÈfi˜ ÙÔ˘, £ˆÌ¿˜ °′ Î·È fiÙ·Ó ¤ı·ÓÂ
ÙÔ 1311, ¤Û‚ËÛÂ Ë ÁÂÓÈ¿ ÙˆÓ ™ÙÚÔÌÔÁÎÔ‡ÚÙ. ™ÙË
£ÂÛÛ·Ï›·, ·Ó Î·È Û˘Ó‰ÂfiÙ·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ì ÙËÓ
◊ÂÈÚÔ ·Ú¿ Ì ÙȘ ÊÚ·ÁÎÈΤ˜ ËÁÂÌÔӛ˜, ÛÒ˙ÔÓÙ·Ó
·ÎfiÌË Ô‡ Î·È Ô‡ οÔÈÔÈ ÊÂÔ˘‰·ÏÈÎÔ› ËÁÂÌfiÓ˜ ÌÂ
ÌÈÎÚ¿ ÎÙ‹Ì·Ù·. √ ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi˜ ‹Ù·Ó Ô Î‡ÚÈÔ˜ Ù˘ μÔ‰ÔÓ›Ù˙·˜, Ì·Ú΋ÛÈÔ˜ √˘Ì‚ÂÚÙ›ÓÔ˜ ¶·ÏÏ·˘ÈÙ˙›Ó˘, Ô
ÔÔ›Ô˜ fï˜ ¤ı·Ó ÂÓÒ ˙Ô‡Û ·ÎfiÌ· Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜,
·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ ÙË ¯ÒÚ· ÙÔ˘ ÛÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘ πÛ·‚¤ÏÏ·.
ŸÌˆ˜ ÙÔ ÈÔ ·ÍÈfiÏÔÁÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ‹Ù·Ó
ÙÔ ‰Ô˘Î¿ÙÔ ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ. √ °Ô˘›‰ˆÓ ¤ı·ÓÂ Â‰Ò ÙÔ
1263, Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ ·fi ÙË °·ÏÏ›·
·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ ‰‡Ô ÁÈÔ˘˜, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô πˆ¿ÓÓ˘
∞′ ‹Ú ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜ Î·È Ù˘
μÔȈٛ·˜ (1263-1289). √È ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔÈ ˘ÔÙÂÏ›˜
ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜, ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘
§ÂÈ‚·‰È¿˜, Î·È Ô ÂÍ¿‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ™·ÈÓÙ-√̤Ú, ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ÌÈÛ‹˜ fiÏ˘ Ù˘ £‹‚·˜28. √ ‰Ô‡Î·˜ ‰È·ÙËÚÔ‡ÛÂ Î·È Ù· Ê¤Ô˘‰¿ ÙÔ˘, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ ÕÚÁÔ˜ Î·È ÙÔ
¡·‡ÏÈÔ. °È· ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· πˆ¿ÓÓË Ì ÙÔ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ªÂÁ·ÏÔ‚Ï·¯›·˜ Î·È ÙÔ˘˜ §ÔÌ‚·Ú‰Ô‡˜
ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ·Ú·Î¿Ùˆ. °È·
ÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛ‹ ÙÔ˘ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ì ¿ÏϘ ÏËÚÔÊÔڛ˜, ·Ú¿ ÌfiÓÔ fiÙÈ Ë ÌÔÓ‹ ÙÔ˘ ¢·ÊÓÈÔ‡ ¿ÎÌ·˙Â, ÂÓÓÔÂ›Ù·È ˆ˜ ËÛ˘¯·ÛÙ‹ÚÈÔ ¢˘ÙÈÎÒÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ,
Î·È fiÙÈ Ô ‰Ô‡Î·˜, Ô˘ ‰ÂÓ ÙÔ˘ ·ÚÎÔ‡Û·Ó Ù· ¤ÛÔ‰·
Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÙÔ˘, ‰ÈÂÍ‹Á·ÁÂ Î·È ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ÂÈÚ·Ù›˜
ÛÙÔ ∞ÈÁ·›Ô ¤Ï·ÁÔ˜. ∞˘Ù¿ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÏÏ¿‰·29. ΔË ‰˘ÙÈ΋ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ‰ÈÔÈΛ Ô ªÈ¯·‹Ï ∫ÔÌÓËÓfi˜, ·Ó Î·È Û˘Ó¯Ҙ ÙÔÓ ÔÏÂÌÔ‡Û Ô
ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ̤¯ÚÈ ÙÔ 1265, Ô˘ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÔÚÎÈÛÙ› ›ÛÙË ÛÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, Ó· ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ Ù· πˆ¿ÓÓÈÓ· Î·È Ó· ‰ÒÛÂÈ
ˆ˜ fiÌËÚÔ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË. ŸÙ·Ó ¤ı·ÓÂ
ÙÔ 1271, Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ ÎÏËÚÔÓfiÌËÛ ÌfiÓÔ ¤Ó· ̤ÚÔ˜ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ (£ÂÛÚˆÙ›· ηÈ
¢ÔÏÔ›·), ÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›·, ÙËÓ ∞Èوϛ· Î·È Ù· ÓËÛÈ¿

∫¤Ú΢ڷ, ∫ÂÊ·ÏÔÓÈ¿ Î·È πı¿ÎË. ∞fi ÙȘ ˘fiÏÔÈ˜
ÎÙ‹ÛÂȘ ¿ÏϘ ‹ÚÂ Ô ÓfiıÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓ˘ Î·È ¿ÏϘ, Ô˘ Ì ÙËÓ ¤ÁÎÚÈÛ‹ ÙÔ˘ fiÙ·Ó ˙Ô‡Û ›¯·Ó ‰Ôı›
ÛÙÔÓ ª·ÌÊÚ¤‰Ô, ÂÚÈ‹Ïı·Ó Û‡ÓÙÔÌ· ÛÙÔÓ ·Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi Ô›ÎÔ. √ ÓfiıÔ˜ ÂΛÓÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï, πˆ¿ÓÓ˘
∞′ (‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi˜ ·fi ÙÔ Û˘ÓÔÓfiÌ·ÙÔ ÓfiÌÈÌÔ ÁÈÔ ÙÔ˘,
Ô˘ ›¯Â ‰Ôı› fiÌËÚÔ˜ ÛÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ),
‹Ú ÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ‰ËÏ·‰‹ ÙËÓ ¶ÂÏ·ÛÁ›·, ÙË ºıÈÒÙȉ·, ÙË §ÔÎÚ›‰·, Ì ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ· ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ·fi ÙÔÓ ŸÏ˘ÌÔ Î·È Ì¤¯ÚÈ ÙÔÓ ¶·ÚÓ·ÛÛfi.
∂›¯Â ¤‰Ú· ÙËÓ À¿ÙË, Ë ÔÔ›· ·fi ÙfiÙ ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó ¡¤· ¶¿ÙÚ·, ÙËÓ Ô¯‡ÚˆÛ ηϿ Î·È ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎÂ
·fi ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜ ‰Ô‡Î·˜ ÙˆÓ ¶·ÙÚÒÓ ‹ (Ì ÙÔ ¿ÚıÚÔ ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ) §··ÙÚ›·˜. √ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ ›¯Â ¿ÚÂÈ ‰Â‡ÙÂÚË Û‡˙˘ÁÔ ÙËÓ ÕÓÓ· ¶·Ï·ÈÔÏÔÁ›Ó· ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓ‹, ·ÓÈ„È¿ ÙÔ˘ ·fi ÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, Î·È ‰È·ÙËÚÔ‡Û ÂÈÚËÓÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂ
ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·. √ ÓfiıÔ˜ πˆ¿ÓÓ˘, ¿Ó‰Ú·˜ ‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔ˜ Î·È ÁÂÓÓ·›Ô˜, ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›Á· ¯ÚfiÓÈ· ÌϤ¯ÙËÎÂ
Û ̷ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔ fiÏÂÌÔ Ì ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ
Î·È Û˘ÌÌ¿¯ËÛ ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi Ì ÙÔ ‰Ô‡Î· ÙˆÓ
∞ıËÓÒÓ Î·È Ì ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ ÙÔÓ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi, Ô ÔÔ›Ô˜
ˆ˜ ÂÈ΢ڛ·Ú¯Ô˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜
·Ó·Ì›¯ıËΠfi¯È ÌfiÓÔ ÛÙȘ ÂÏÔÔÓÓËÛȷΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ ·ÏÏ¿ Î·È Û ÂΛӘ Ù˘ μfiÚÂÈ·˜ ∏›ÚÔ˘. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, fiÙ·Ó Ô ªÈ¯·‹Ï μ′ ¤‰ˆÛ ۇ˙˘ÁÔ ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘
∂ϤÓË ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ª·ÌÊÚ¤‰Ô, ÙÔ˘ ÚfiÛÊÂÚ ˆ˜ Úԛη ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ, ÙÔÓ ∞˘ÏÒÓ· Î·È Ù·
μÂÏ¿ÁÚ·‰· Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· Ù· Ô¯˘Ú¿ ∫¿ÓÈÓ· Î·È ÙËÓ
∫¤Ú΢ڷ. ŒÂÈÙ·, fiÙ·Ó ÛÎÔÙÒıËÎÂ Ô ª·ÌÊÚ¤‰Ô˜ ηÈ
Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ Ô ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜ η٤Ϸ‚ ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘
™ÈÎÂÏ›·˜ Î·È Ù˘ ¡Â¿ÔÏ˘, ÈÛ¯˘Ú›ÛıËΠfiÙÈ ÙÔ˘ ·Ó‹Î·Ó Î·È ÔÈ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ª·ÌÊÚ¤‰Ô˘ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ.
∞ÊÔ‡ Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜, ÌÂÚÈÎÔ› ·fi
ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ›¯·Ó Á›ÓÂÈ ·fi ηÈÚfi ηıÔÏÈÎÔ›, ηÈ
ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ÒÚËÛ ·ÍÈfiÏÔÁ· ÚÔÓfiÌÈ·, ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛıËΠÓfiÌÈÌÔ˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˜ ÙÔ 1272 Î·È Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿
ÙÔ˘˜ ηÙfiÚıˆÛ ӷ ÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ, ÙÔÓ ∞˘ÏÒÓ·, ÙÔ μÔ˘ıÚˆÙfi, Ù· ™‡‚ÔÙ· Î·È ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ, ·Ó
Î·È ÙÔÓ ÔÏÂÌÔ‡ÛÂ Û˘Ó¯Ҙ Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜.
ΔfiÙ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Î·È Î¿ÔÈ· ·Ï‚·ÓÈο
Á¤ÓË, ÔÈ ™ÁÔ˘ÚÔ›, ÔÈ πfiÓÈÌÔÈ, ÔÈ μÏ¢›ÛÎÔÈ, ÔÈ ΔÔ›Â˜,
ÔÈ ∞ÚÈ·Ó›Ù˜, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ù· ÔÓfiÌ·Ù· ı· ‰Ô‡Ì ӷ
·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ·ÚÁfiÙÂÚ·. √ ∫¿ÚÔÏÔ˜, ÛÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘
Ì·˙› ÙÔ˘˜, οÓÂÈ ÏfiÁÔ ÁÈ· ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜. ∞Í›˙ÂÈ fï˜ Ó· ÛËÌÂȈı› fiÙÈ ¿ÏÏ· Á¤ÓË ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ
Â¤ÌÂÓ·Ó Ó· ·Óı›ÛÙ·ÓÙ·È ÛÙÔ˘˜ ∞Ó‰ÂÁ·˘Ô‡˜ Î·È Ó·
Â›Ó·È Û‡ÌÌ·¯ÔÈ ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ.

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [139]

∞¯ÚÔÓÔÏfiÁËÙË
ÏÈıÔÁÚ·Ê›·
Ì ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ
∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi
ÛÙÔ ıÚfiÓÔ ÙÔ˘.
√ ÓfiıÔ˜ ÁÈÔ˜
ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
∫ÔÌÓËÓÔ‡
πˆ¿ÓÓ˘ ÎÈÓ‹ıËÎÂ
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘
¤¯ÔÓÙ·˜
ˆ˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜
ÙÔ ‰Ô‡Î· ÙˆÓ
∞ıËÓÒÓ Î·È
ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ
∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi,
‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘
™ÈÎÂÏ›·˜.
BETTMANN/
CORBIS/APEIRON

ŒÙÛÈ Â›¯·Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ηٿ ÙÔ 1275. ™ÙÔ ÌÂٷ͇, Ô
ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ ¡¤ˆÓ ¶·ÙÚÒÓ πˆ¿ÓÓ˘ ∞′ ›¯Â ηٿ Ù·
Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Û˘Ó‰Âı› ÛÙÂÓ¿ Ì ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, ÁÈ·Ù› ›¯Â ‰ÒÛÂÈ Û‡˙˘ÁÔ ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ÛÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ Δ·Ú¯·ÓÈÒÙË, ηÈ
‹Ú ˆ˜ ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·.
∂Âȉ‹ fï˜ ÂÈı˘ÌÔ‡Û ӷ ÂÂÎÙ›ÓÂÈ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘,
·ÔÊ¿ÛÈÛ ·fi ÙË ÌÈ· Ó· Û˘ÌÌ·¯‹ÛÂÈ Ì ÙÔ ‰Ô‡Î·
ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ Î·È Ì ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜
Î·È ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË Ì ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ ÙÔÓ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi. ªÂ
ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ›¯Â ·Ó·Ù‡ÍÂÈ ·fi ÙÔ 1273 ÂÌÔÚÈΤ˜
Û¯¤ÛÂȘ ̤ۈ ÙÔ˘ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ πˆ¿ÓÓÔ˘. ∞fi ·˘Ùfi Û˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘Ì fiÙÈ ÙfiÙ ‹Ù·Ó Û ·ÎÌ‹
Ù· ÌÂÙ·ÍÔ˘ÚÁ›·. ÕÌÂÛË ·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· ÙË Ú‹ÍË ÙÔ˘ Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ì ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ ¤‰ˆÛ ÙÔ
1275 Ô Á·ÌÚfi˜ ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜

‹Ù·Ó ‰ÈÔÈÎËÙ‹˜ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ Á‡Úˆ ·fi ÙÔÓ ∞›ÌÔ Î·È
ÙËÓ √ÚÂÛÙÈ¿‰·. ªÂ ·ÊÔÚÌ‹ οÔÈ· ‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ· ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ ıÂ›Ô ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ Â·Ó·ÛÙ¿ÙËÛÂ
Î·È ÌËÓ ÌÔÚÒÓÙ·˜ Ó· ·ÓÙ¤ÍÂÈ ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘, Î·Ù¤Ê˘ÁÂ
ÛÙÔÓ ÂıÂÚfi ÙÔ˘. ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ, ÈÛ¯˘Úfi˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜, Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔ ‰ÂÛfiÙË πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, ÂÈÛ¤‚·Ï ÛÙË ªÂÁ¿ÏË μÏ·¯›· Î·È Ô ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜, Ì ӷ‡·Ú¯Ô ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ºÈÏ·ÓıÚˆËÓfi, ÏÂËÏ·ÙÔ‡Û ٷ ÊÚ·ÁÎÈο ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ¯ÒÚ·˜. √ÏfiÎÏËÚË Ë £ÂÛÛ·Ï›· ÏÂËÏ·Ù‹ıËÎÂ, Ù· ¯ˆÚÈ¿
Ù˘ ˘·›ıÚÔ˘ ·Ú·‰fiıËÎ·Ó Î·È Ô Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜
πˆ¿ÓÓ˘, ÂÂȉ‹ ·ÎfiÌË ‰ÂÓ Â›¯Â ÊÙ¿ÛÂÈ Ë ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ
ºÚ¿ÁΈÓ, ÎÏ›ÛÙËΠÛÙÔ ÚfiÛÊ·Ù· ¯ÙÈṲ̂ÓÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ
Ù˘ ¡¤·˜ ¶¿ÙÚ·˜. ∂Λ, ÔÏÈÔÚÎÔ‡ÌÂÓÔ˜ ·fi ÙÔÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ Î·È ÚԂϤÔÓÙ·˜ fiÙÈ, ·Ó ηı˘ÛÙÂÚÔ‡Û ӷ
ÊÙ¿ÛÂÈ Ë ·Ó·Áη›· ‚Ô‹ıÂÈ·, ÙÂÏÈο ı· ·Ú·‰ÈÓfiÙ·Ó,

[140]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
ÙÔ Castel Nuovo,
Ô˘ ¯Ù›ÛÙËÎÂ
ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ
ÛÙË ¡¤·ÔÏË,
ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô
1279-1282.
√ ∫¿ÚÔÏÔ˜
∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜
ˆ˜ ÂÈ΢ڛ·Ú¯Ô˜
ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ
ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·
Û˘¯Ó¿ ·Ó·ÌÂÈÁÓ˘fiÙ·Ó ÛÙȘ
·ÓÙÈ·Ú·ı¤ÛÂȘ
ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ
Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘
·ÏÏ¿ Î·È Ù˘
∏›ÚÔ˘.
CARMEN REDONDO/
CORBIS/APEIRON

·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ οÓÂÈ Î¿ÙÈ ·Ú¿ÙÔÏÌÔ -¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÙÔ˘ ÔÏ˘Ì‹¯·ÓÔ˘ ·˘ÙÔ‡ ·ÓıÚÒÔ˘. μÁ‹Î ·fi
ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÌÂÙ·ÌÊÈÂṲ̂ÓÔ˜ Û ¯ˆÚÈÎfi ηÈ, ·ÊÔ‡ ηٿÊÂÚ ӷ ÂÚ¿ÛÂÈ ÛÒÔ˜ ·fi ÙÔ Â¯ıÚÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi‰Ô,
¤ÙÚÂÍ ÛÙË £‹‚· ÁÈ· Ó· ÂÈÛ‡ÛÂÈ ÙËÓ ¿ÊÈÍË Ù˘
‚Ô‹ıÂÈ·˜ ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· πˆ¿ÓÓË. °È· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi, ÙÔ˘
ÚfiÙÂÈÓ ˆ˜ Û‡˙˘ÁÔ ÙËÓ ˆÚ·›· ÎfiÚË ÙÔ˘ ∂ϤÓË, ·ÏÏ¿
ÂΛÓÔ˜, ÂÂȉ‹ ¤·Û¯Â ·fi ·Ó›·ÙË Ô‰¿ÁÚ·, ‰¤¯ÙËÎÂ
ÙË Ó‡ÊË ÁÈ· ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ, ‰˘Ó¿ÛÙË Ù˘
§È‚·‰ÂÈ¿˜, Î·È ‹Ú Úԛη ÙÔ ∑ËÙÔ‡ÓÈ, ÙÔ °·Ú‰›ÎÈ,
ÙË °Ú·‚È¿ Î·È ÙÔ ™È‰ËÚfiηÛÙÚÔ. ⁄ÛÙÂÚ· ·fi ·˘Ùfi
¤Ê˘Á·Ó Ì·˙› Ô ‰Ô‡Î·˜ Î·È Ô Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÁÈ· ÙË
¡¤· ¶¿ÙÚ· Ì 300 Â›ÏÂÎÙÔ˘˜ È›˜. ∏ ‚Ô‹ıÂÈ· ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ÌÂÁ¿ÏË, ·Ó Ì¿ÏÈÛÙ· ·Ó·ÏÔÁÈÛıԇ̠ÙÔ Ï‹ıÔ˜
ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ Ô˘ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÔ˘Ó, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ ‰È¤ıÂÙ·Ó ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ Â˙Ô‡˜ Î·È 30.000 È›˜, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ. ŒÙÛÈ, fiÙ·Ó
¤ÊÙ·Û·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ¡¤· ¶¿ÙÚ· Î·È Â›‰·Ó ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ
·ÚÈıÌfi ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ, Ô Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÁÂÌ¿ÙÔ˜
·ÁˆÓ›· ÙfiÓÈÛ ÛÙÔ ‰Ô‡Î· ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ ÙË ‰˘Û·Ó·ÏÔÁ›·
ÙˆÓ ‰˘Ó¿ÌˆÓ. ∞ÏÏ¿ Ô πˆ¿ÓÓ˘ §·ÚfiÛ˘ ·¿ÓÙËÛÂ,
ηٿ ÙÔÓ ™·ÓÔ‡ÙÔ, ·Á¤Úˆ¯· ÛÙËÓ ·Ú·Êı·Ṳ́ÓË ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ·, Ô˘ ÌÈÏÔ‡Û·Ó ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ «Ôχ Ï·fi˜

ÔÏ›ÁÔ ¿ÙÚˆÔÈ (¿ÓıÚˆÔÈ)». ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ô ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˜ ÂΛÓÔ˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ηٷÙÚÔÒıËÎÂ. 줂·È·, ‰ÂÓ Â›¯·Ó ¿ÓÙ· ‰›ÎÈÔ Ó· ÌÈÏÔ‡Ó ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Ì ÙfiÛË ÂÚÈÊÚfiÓËÛË ÁÈ· Ù· ÓÙfiÈ· ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ, ÁÈ·Ù› Ë ‹ÙÙ·
ÛÙËÓ ¶ÂÏ·ÁÔÓ›· Î·È Ë ·È¯Ì·ÏˆÛ›· ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘, Ë Ù·›ӈÛË ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È Ë ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·˜ ηÈ
ÔÏÏ¿ ¿ÏÏ· ·ı‹Ì·Ù·, Ô˘ ı· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ Û˘Ó¤¯ÂÈ·,
Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó fiÙÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ηٷÙÚÔÒıËÎ·Ó ·fi
ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜. øÛÙfiÛÔ, Û˘ÌʈÓԇ̠fiÙÈ ‹Ù·Ó ·ÍÈÔ˙‹Ï¢ÙÔ ÙÔ ÊÚfiÓËÌ· ÙˆÓ ÔÏÈÁ¿ÚÈıÌˆÓ ÂÎÂ›ÓˆÓ Ì·¯ËÙÒÓ Ì¤Û· Û ÌÈ· ¯ıÚÈ΋ ¯ÒÚ·, ÁÈ·Ù›, ·˜ ÌËÓ Í¯ӿÌÂ,
fiÙÈ ÙÔ ÊÚfiÓËÌ· ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Â›Ó·È ÙÔ ‹ÌÈÛ˘ Ù˘ ӛ΢. √ fiÏÂÌÔ˜ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ÁÈ· ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ· Î·È Â·Ó·Ï‹ÊıËΠÙÔ 1278, fiÙ·Ó ¤ı·ÓÂ Ô μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜,
Î·È ÔÈ ‰‡Ô πˆ¿ÓÓˉ˜ Î·È Ô ÂÈ΢ڛ·Ú¯Ô˜ ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ ∫¿ÚÔÏÔ˜ Û˘ÌÌ¿¯ËÛ·Ó ¿ÏÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘30.

∂ÓÂÙÔ› - ∂‡‚ÔÈ·
¶Ò˜ ›¯·Ó ÛÙÔ ÌÂٷ͇ Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜;
ΔËÓ ¿ÌÂÛË Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ Ó¤ÌÔÓÙ·Ó ÔÈ ÙÚÂȘ
ÏÔÌ‚·Ú‰ÈÎÔ› Ô›ÎÔÈ Ô˘ ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ η٤Ϸ‚·Ó ÙÔ

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [141]

ÓËÛ›, Î·È ˆ˜ ÂÈ΢ڛ·Ú¯Ô˜ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛıËΠÙÔ 1262 Ô
Ú›ÁÎÈ·˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜. ∞Ó¿ÌÂÛ¿ ÙÔ˘˜ ÛÙÂÎfiÙ·Ó ˆ˜
ÙÚ›ÙË ·Ú¯‹ Ë ÈÛ¯˘Ú‹ ÂÓÂÙÈ΋ ·ÔÈΛ·, Ô˘ ηÙ›¯Â ÌÂÁ¿Ï· ÂÌÔÚÈο ÚÔÓfiÌÈ· ·Ú¿ ÔÏÈÙÈο. ∂ÈÎÂÊ·Ï‹˜
Ù˘ ·ÔÈΛ·˜ ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ô˘ ¤ÛÙÂÏÓ·Ó ·fi
ÙË μÂÓÂÙ›·, Ô ÏÂÁfiÌÂÓÔ˜ ‚¿ÈÏÔ˜, Ì ÙËÓ Â˘ı‡ÓË Ó· ‰È·ÙËÚ› Î·È Ó· Â·˘Í¿ÓÂÈ Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Ù˘ ÌËÙÚfiÔÏ˘ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ΢ڛ·Ú¯Ô˘˜ Î·È ÙÔÓ ÂÈ΢ڛ·Ú¯Ô. ∏ ·ÔÈΛ· ›¯Â Û ÔÏÏ¿ ÛËÌ›· ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡
ÌÂÁ¿Ï˜ ‰ÈΤ˜ Ù˘ Û˘ÓÔÈ˘ Î·È ÔÏÏ¿ ÎÙ‹Ì·Ù·, ÂÓÒ
ÂÈÛ¤Ú·ÙÙ ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÂÈÛ·ÁfiÌÂÓˆÓ ·fi
ÙË ı¿Ï·ÛÛ· ÂÌÔÚÂ˘Ì¿ÙˆÓ. ∞Ù¤ÏÂÈ· ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó
ÌfiÓÔ ÔÈ ÙÚÂȘ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ Ì ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ ÙÔ˘˜,
ŒÏÏËÓ˜ Î·È §·Ù›ÓÔ˘˜ ÈfiÙ˜ Î·È Ôϛ٘, Î·È Ô ÂÈ΢ڛ·Ú¯Ô˜, Â›Û˘, Ì ٷ Ê¤Ô˘‰¿ ÙÔ˘, ηıÒ˜ Î·È Ô
ÎÏ‹ÚÔ˜. ∏ ÂÓÂÙÈ΋ ·ÔÈΛ· Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ ÏÔÈfiÓ ‰ÂÓ
›¯Â ÙÔ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· Ù˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜, Ô˘ ¿ÓÙÔÙ ‰È·Ù‹ÚËÛÂ, fiˆ˜ ı· ‰Ô‡ÌÂ, Ë ÂÓÂÙÈ΋ ·ÔÈΛ· Ù˘ ∫Ú‹Ù˘. ∏ ÚÒÙË ¤ÌÔÈ·˙ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ì ÙȘ ·ÔÈ˘
Ô˘ ›¯·Ó ȉڇÛÂÈ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ÚÈÓ ·fi
ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ
·˘Ùfi Ë ÌËÙÚfiÔÏË ¤‰ÂÈÍ ÌÈÎÚfi ˙‹ÏÔ ÛÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙˆÓ Â¯ıÚÔÚ·ÍÈÒÓ Ô˘ ͤÛ·Û·Ó ÌÂٷ͇ ÙˆÓ
‰˘Ó·ÛÙÒÓ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ Î·È ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘.
°ÂÓÈο Ë μÂÓÂÙ›· ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜
ÊÚfiÓÙÈ˙ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÁÈ· ÙÔ Ò˜ Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ Ù·
·ÏÈ¿ ÚÔÓfiÌÈ· Ô˘ ›¯Â ÛÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ·Ú¿
ÁÈ· ÙËÓ ·ÎÚÈ‚‹ Ù‹ÚËÛË ÙˆÓ fiÚˆÓ Ù˘ Û˘Óı‹Î˘ Ô˘
›¯Â Û˘Ó˘ÔÁÚ¿„ÂÈ Ì ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ÚÈÓ ·fi 60
¯ÚfiÓÈ·. ∞ÁˆÓÈ˙fiÙ·Ó ÛÎÏËÚ¿ Ó· ‰È·ÛÒÛÂÈ ÌfiÓÔ ÙËÓ
∫Ú‹ÙË Î·È Î¿ÔȘ ·ÎfiÌË ÂÚÈÔ¯¤˜, ÁÈ’ ·˘Ùfi Î·È ÎÚ·ÙÔ‡Û ̿ÏÏÔÓ ·‰È¿ÊÔÚË ÛÙ¿ÛË ·¤Ó·ÓÙÈ Û fiϘ ÙȘ
¿ÏϘ Ù˘ ·ÔÈ˘ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·. Δ· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ Ô ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ‰˘Ó¿ÛÙ˜
ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ ‹Ù·Ó Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ∞′ ·fi ÙËÓ √˘‹ÚˆÓ·,
ÙÔÓ ÔÔ›Ô fiÙ·Ó ¤ı·Ó ÙÔ 1263, ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ Ô ÁÈÔ˜
ÙÔ˘, °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ μ′ (1263-1275). √È ‰˘Ó¿ÛÙ˜ ·˘ÙÔ›
Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ·Ó ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ıËÛ·˘ÚÔ‡˜ ÛÙ· ÊÚÔ‡ÚÈ¿
ÙÔ˘˜, ΢ڛˆ˜ ·fi ÙȘ ÂÈÚ·Ù›˜ Ô˘ ‰È¤Ú·ÙÙ·Ó, ÌÈÌÔ‡ÌÂÓÔÈ ÙÔ ‰Ô‡Î· Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ §·ÚfiÛË, fi¯È ÌfiÓÔ ÛÙ·
ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ·ÏÏ¿ ·ÎfiÌË Î·È ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘
ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜, ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ·˜ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÛÙÔÏ›ÛÎÔ˘˜
Ì 100 ÏÔÈ¿ÚÈ· Î·È ÏËÛÙ‡ÔÓÙ·˜ ·‰È·ÎÚ›Ùˆ˜ ŒÏÏËÓ˜ Î·È §·Ù›ÓÔ˘˜ ÂÌfiÚÔ˘˜. ∞ÏÏ¿ ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ÙÈ̈ڋıËÎ·Ó ÊÚÈÎÙ¿ ÁÈ· Ù· ηÎÔ˘ÚÁ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜. ŒÓ·˜
·fi ÙÔ˘˜ ÈfiÙ˜ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ Ô §ÈοÚÈÔ˜ ·fi ÙËÓ ∫¿Ú˘ÛÙÔ, Ì ·ÊÔÚÌ‹ οÔÈ· ‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ¿ ÙÔ˘, Û˘ÓÂÓÓÔ‹-

ıËΠ̠ÙÔ Ó·‡·Ú¯Ô ∞ϤÍÈÔ ºÈÏ·ÓıÚˆËÓfi, Ô ÔÔ›Ô˜
›¯Â ·ÔχÛÂÈ ÁÈ· Ó· ηٷÛÙ›ÏÂÈ ÙÔ˘˜ ÂÈÚ·Ù¤˜ Ù˘
∂‡‚ÔÈ·˜, Î·È ÙÔ˘ ·Ú¤‰ˆÛ ÙÔ Ôχ ÈÛ¯˘Úfi ÊÚÔ‡ÚÈÔ
ÙˆÓ ∞ÓÂÌÔ˘ÏÒÓ Ô˘ ηÙ›¯Â Î·È ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÎÔÓÙ¿
ÛÙËÓ ∫¿Ú˘ÛÙÔ. √È ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ› ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜
ÙÔ ˆ˜ ÔÚÌËÙ‹ÚÈÔ Î·È Ì ÙËÓ ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍË ÙÔ˘ §ÈηڛԢ
Âȯ›ÚËÛ·Ó ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜, ÂÊfiÛÔÓ Ì¿ÏÈÛÙ· ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ·Ú¤ÌÂÓ·Ó Ô˘‰¤ÙÂÚÔÈ Î·È ‰ÂÓ ÊÚfiÓÙÈ˙·Ó
·Ú¿ ÌfiÓÔ ÁÈ· ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ‰È΋˜ ÙÔ˘˜ ·ÔÈΛ·˜.
∏ ‹ÙÙ· Ô˘ ˘¤ÛÙË Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ ÛÙË ¡¤· ¶¿ÙÚ· ÙÔ 1275 ÂÓı¿ÚÚ˘Ó ÙÔ˘˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜
Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÂÍfiÏÈÛ·Ó 12 ÔÏÂÌÈο ÏÔ›·
Î·È 10 ÌÈÎÚfiÙÂÚ· Î·È Ó›ÎËÛ·Ó ÛÙÔÓ ÎfiÏÔ Ù˘ ¢ËÌËÙÚÈ¿‰·˜ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi ÛÙfiÏÔ Ô˘ Ó·˘ÏÔ¯Ô‡Û ÂΛ, ·Ó
Î·È ‹Ù·Ó ·Û‡ÁÎÚÈÙ· ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔ˜. ∞ÏÏ¿ Ô ‰ÂÛfiÙ˘
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙË ¢ËÌËÙÚÈ¿‰·
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ‹ÙÙ· ÛÙË ¡¤· ¶¿ÙÚ·, ·ÊÔ‡ ÂÈ‚›‚·Û ٷ Ï›„·Ó· ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÙÔ˘ Û fiÛ· ÏÔ›· ›¯·Ó ·ÔÌ›ÓÂÈ,
ηٷÙÚfiˆÛ ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. ∫·Ù·Ï‹ÊıËÎ·Ó fiÏ·
ۯ‰fiÓ Ù· ÏÔ›· ÙÔ˘˜Ø ÔÈ ÁÂÓÓ·›ÔÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› ÙÔ˘˜
›Ù ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó Â›Ù ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËηÓ, ÂÓÒ Ô ºÈÏ·ÓıÚˆËÓfi˜ Î·È Ô §ÈοÚÈÔ˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ÙÔÓ fiÏÂÌÔ
ηٿ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜. √ §ÈοÚÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÚÔ‹¯ıË ÙfiÙÂ
ÛÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡ ·ÓÙÈÓ·˘¿Ú¯Ô˘ Î·È Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÔÏÏÔ‡˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡, ΢ڛ¢Û ÙËÓ ÈÛ¯˘Ú‹ ∫¿Ú˘ÛÙÔ, η٤Ϸ‚ ÙÔ˘˜ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ‡˜
‡ÚÁÔ˘˜ ÕÚÌÂÓ·, ∫Ô‡·, ∫ÏÂÈÛÔ‡Ú· Î·È ª·Ó‰Ô‡ÎÈ,
·¤ÎÏÂÈÛ ·fi ·ÓÙÔ‡ ÙÔ ÓËÛ› Î·È ÙÔ 1278 ÔÏÈfiÚÎËÛ ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·, ÙË Ã·ÏΛ‰·.
ŒÍˆ ·fi ÙËÓ fiÏË ÛÙË μ·ÙfiÓ‰· ¤ÁÈÓ ÌÂÁ¿ÏË Ì¿¯Ë,
ÛÙËÓ ÔÔ›· ‹Ú ̤ÚÔ˜ Î·È Ô πˆ¿ÓÓ˘ §·ÚfiÛ˘, Ô˘
‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙË ∂‡‚ÔÈ·. ΔÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘
ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ‰˘Ó·ÛÙÒÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó πÛ·ÓÔ›,
∫·Ù·Ï·ÓÔ› Î·È ™ÈÎÂÏÔ› ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ. ŸÌˆ˜ ÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÙÔ˘ §·ÚfiÛË ÓÈ΋ıËÎ·Ó ÔÏÔÛ¯ÂÚÒ˜, ÂÓÒ ÔÏÏÔ›
·fi ÙÔ˘˜ ÈfiÙ˜ ÛÎÔÙÒıËηÓ, ¿ÏÏÔÈ ÙfiÛÔÈ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛıËÎ·Ó Î·È Ì·˙› Ì ·˘ÙÔ‡˜ Î·È Ô ‰Ô‡Î·˜ πˆ¿ÓÓ˘ ηÈ
¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜, Ô °È‚¤ÚÙÔ˜, Î·È ÔÈ ‰‡Ô ‚·ÚÈ¿
ÏËÁˆÌ¤ÓÔÈ. √ §ÈοÚÈÔ˜, fï˜, ‰ÂÓ ¤ÁÈÓ ·ÚÈÔ˜ Ù˘
ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜. √ ÙfiÙ ‚¿ÈÏÔ˜ ¡ÈÎÔÏfi˜ ªÔÚÔ˙›Ó˘ ·ÓÙÈÛÙ¿ıËÎÂ, ·ÊÔ‡ ‹ÚÂ Î·È ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ π·ÎÒ‚Ô˘ §·ÚfiÛË, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÈÔÈÎÔ‡Û ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ Î·È ¤Û¢Û ÌÂ
ÛÙÚ·Ùfi ÛÙË Ã·ÏΛ‰·, fiÙ·Ó ¤Ì·ı ÙËÓ ·È¯Ì·ÏˆÛ›· ÙÔ˘
ÂÍ·‰¤ÏÊÔ˘ ÙÔ˘. ΔfiÙÂ Ô §ÈοÚÈÔ˜ ‰È¤ÎÔ„Â ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Î·È ÂÚÈÔÚ›ÛıËΠÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙÔ˘ ˘fiÏÔÈÔ˘ ÓËÛÈÔ‡. ÿÛˆ˜ ÙÔÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛÂ Î·È Ë ·Ó·ÁÁÂÏ›· fiÙÈ, ÂÓÒ ·˘Ùfi˜ ›¯Â ÙfiÛ˜ ÂÈÙ˘¯›Â˜ ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·, Ô ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ÁÓÒÚÈÛ Ӥ· ‹ÙÙ· ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·.

[142]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ‚Ú¿¯Ô˜
ÙÔ˘ •ÒÌÔ˘ÚÁÔ˘
ÛÙËÓ Δ‹ÓÔ.
™ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›·
ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘
ÂÏ¿ÁÔ˘˜
ÙËÓ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·
ÙˆÓ ™·ÓÔ‡‰ˆÓ
‰È·‰¤¯ÙËΠË
ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· °Î›˙È,
Ì ÚÒÙË ¤‰Ú·
ÙÔ˘˜ ÙËÓ Δ‹ÓÔ.
GEORGIOS ALEXANDRIS/
SHUTTERSTOCK

¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÙÔ 1278 Ô ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ¡¤·˜ ¶¿ÙÚ·˜
πˆ¿ÓÓ˘ ∞,′ ·ÊÔ‡ ·Ó·Ó¤ˆÛ ÙË Û˘ÌÌ·¯›· Ì ÙÔ˘˜
ºÚ¿ÁÎÔ˘˜, fiˆ˜ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ, ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ηٿ ÙˆÓ
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÒÓ. √È ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ, Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË
™˘Ó·‰ËÓfi Î·È ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ∫·‚·ÏÏ¿ÚÈÔ, ·ÊÔ‡ η٤Ϸ‚·Ó ÙË ¢ËÌËÙÚÈ¿‰· Î·È ÙÔÓ ∞ÏÌ˘Úfi, ·ÂÈÏÔ‡Û·Ó ÙË
ªÂÁ·ÏÔ‚Ï·¯›·. √È ‰‡Ô ÛÙÚ·ÙÔ› Û˘Ó·ÓÙ‹ıËÎ·Ó ÎÔÓÙ¿
ÛÙ· º¿ÚÛ·Ï·. √È ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ› ÓÈ΋ıËηÓ, Ô ™˘Ó·‰ËÓfi˜ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎÂ Î·È Ô ∫·‚·ÏÏ¿ÚÈÔ˜ ÏËÁˆÌ¤ÓÔ˜ ¤ı·Ó ϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. √ fiÏÂÌÔ˜ ÌÂٷ͇ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ Î·È ∂ÓÂÙÒÓ ‹Ù·Ó
·ÌÊ›ÚÚÔÔ˜. ΔÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ¡¤·˜ ¶¿ÙÚ·˜ πˆ¿ÓÓË ∞′ ‹Ù·Ó ·ÛʷϤ˜. ∂›Û˘ ·Ú¤ÌÂÈÓÂ
·ÛʷϤ˜ ÙÔ ‰Ô˘Î¿ÙÔ ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ, ·Ó Î·È ÌÂٷʤÚıËΠ·È¯Ì¿ÏˆÙÔ˜ Ô πˆ¿ÓÓ˘ §·ÚfiÛ˘, ÂÓÒ Ë ∂‡‚ÔÈ·
ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ η٤¯ÂÙ·È Î·Ù¿ ÙÔ ‹ÌÈÛ˘ ·fi ÙÔ˘˜
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡˜ Î·È Î·Ù¿ ÙÔ ¿ÏÏÔ ‹ÌÈÛ˘ ·fi ÙÔ˘˜
ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. §›ÁÔ ÌÂÙ¿ Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛ ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË §·ÚfiÛË, ·ÊÔ‡ ‹Ú 30.000 ¯Ú˘Û¿
(360.000 ÊÚ¿Áη). ∞ÏÏ¿ Ô ‰Ô‡Î·˜ ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ ‰ÂÓ
¤˙ËÛ Ôχ. ¶¤ı·Ó ÙÔ 1280 ·Ó‡·ÓÙÚÔ˜ Î·È ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ıËÎÂ Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ (1280-1287).

Δ· ÌÈÎÚfiÙÂÚ· ÓËÛÈ¿
ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜
∂ÎÙfi˜ ·fi ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ηÙ›¯·Ó, ›Ù ¿ÌÂÛ·
›Ù ¤ÌÌÂÛ·, Ù· ÌÂÛÛËÓȷο ÊÚÔ‡ÚÈ·, Ù· ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜ Î·È ÙËÓ ∫Ú‹ÙË. ™ÙË ªÂÛÛËÓ›· ‹Ù·Ó
·ÚÈÔÈ Ù˘ ªÂıÒÓ˘ Î·È Ù˘ ∫ÔÚÒÓ˘, ·fi ÙȘ Ôԛ˜
Ë ªÂıÒÓË ‹Ù·Ó ·Ó¤Î·ıÂÓ Ô¯˘ÚˆÌ¤ÓË, ÂÓÒ Ë ‰Â‡ÙÂÚË
Ô¯˘ÚÒıËΠÙÔ 1270. ∞fi ·˘Ùfi ÚÔ·ÙÂÈ fiÙÈ ÔÈ ÂΛ
·Ú¯¤˜ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ηı·Ú¿ ÛÙÚ·ÙȈÙÈΤ˜. ∞ÏÏ¿ fiÙ·Ó ÔÈ
Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘˜ ÂÚÈϤÎÔÓÙ·Ó,
‰ÈfiÚÈ˙·Ó Î·È ÂΛ ‚¿ÈÏÔ, ·Ó¿ÏÔÁÔ Ì ·˘ÙfiÓ Ô˘ ¤ÛÙÂÏÓ·Ó ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·. √È ∂ÓÂÙÔ› Ôϛ٘ Ô˘ η٤Ϸ‚·Ó Ù·
ÓËÛÈ¿ ‹Ù·Ó ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ÂÍ·ÚÙË̤ÓÔÈ ·fi ÙË μÂÓÂÙ›· ηٿ
ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ·. √È ÈÔ ÂÈÊ·Ó›˜ ‹Ù·Ó ÔÈ
™·ÓÔ‡ÙÔÈ Ù˘ ¡¿ÍÔ˘. °È· ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Î·È ÙȘ ÔÏÂÌÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· ª¿ÚÎÔ˘ ∞′ ¤¯Ô˘Ì ‹‰Ë
οÓÂÈ ÏfiÁÔ. ŸÙ·Ó ¤ı·ÓÂ, Ô ÁÈÔ˜ Î·È ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘
ÕÁÁÂÏÔ˜ ÔÚΛÛÙËΠ‰È·‰Ô¯Èο ›ÛÙË ˘ÔÙ¤ÏÂÈ·˜ ÛÙÔ˘˜
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ ƒÔ‚¤ÚÙÔ, πˆ¿ÓÓË μÚ˘¤ÓÓÈÔ Î·È μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ μ′, ̤¯ÚȘ fiÙÔ˘ Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ·Ó¤ıÂÛ ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ‰Ô˘Î¿ÙÔ˘ ÛÙÔÓ °Ô‰ÂÊÚ›‰Ô μ′ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ. √ ÕÁÁÂÏÔ˜ ‰ÈÔ›ÎËÛ ٷ ÓËÛÈ¿ ·˘Ù¿ ÂÈÚËÓÈο ÁÈ· 35
¯ÚfiÓÈ·. ŸÙ·Ó ¤ı·Ó ÙÔ 1262, ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ıËÎÂ Ô ÁÈÔ˜
ÙÔ˘ ª¿ÚÎÔ˜ μ,′ Ô˘ Î·È ·˘Ùfi˜ ˘‹ÚÍ ˘ÔÙÂÏ‹˜,

fiˆ˜ Î·È Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘, ÙÔ˘ Ú›ÁÎÈ· Ù˘ ∞¯·˝·˜ ηÈ
ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ μ′ ÔÚΛÛÙËΠÚÔı˘Ìfiٷٷ ›ÛÙË ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ πÙ·Ï›·˜ ∫¿ÚÔÏÔ. ∞Á·Ô‡Û ¿ÓÙÔÙ ÙË μÂÓÂÙ›· ˆ˜ ·ÙÚ›‰· ÙˆÓ ÚÔÁfiÓˆÓ
ÙÔ˘ ‰È·ÙËÚÒÓÙ·˜ ÊÈÏÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì·˙› Ù˘, ·ÏÏ¿ Ì·Ù·›ˆÛ ٷ Û¯¤‰È· ÙÔ˘ ‰fiÁË πˆ¿ÓÓË ¢¿Ó‰ÔÏÔ˘ (12801289), Ô ÔÔ›Ô˜ Âȯ›ÚËÛ ӷ ÌÂÙ·‚¿ÏÂÈ ÙÔÓ ÔÏ›ÙË
ª¿ÚÎÔ μ′ Û ‰Ô‡Î· ˘ÔÙÂÏ‹ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜. ªÂÙ¿ ÙÔ˘˜
™·ÓÔ‡ÙÔ˘˜ ÔÈ ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔÈ Î·È Ì·ÎÚÔ‚ÈfiÙÂÚÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜
ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜ ‹Ù·Ó ÔÈ °Î›˙˜, Ô˘ ηÙ›¯·Ó
΢ڛˆ˜ ÙËÓ Δ‹ÓÔ Î·È ÙË ª‡ÎÔÓÔ, Î·È Î¿ÔÈ· ¿ÏÏ· ÓËÛÈ¿, fiˆ˜ ÙËÓ ∫¤·, ÙË ™¤ÚÈÊÔ, ÙËÓ ∞ÌÔÚÁfi, ÙË ™ÎÈ¿ıÔ
Î·È ÙË ™ÎfiÂÏÔ. °ÂÓÈο fiÏ· Ù· ÂÏÏËÓÈο ÓËÛÈ¿ Î·È Î˘Ú›ˆ˜, Û‡Ìʈӷ Ì οÔÈÔÓ Â›ÛËÌÔ Î·Ù¿ÏÔÁÔ ÙÔ˘
1260 Ô˘ ÛÒ˙ÂÙ·È ÛÙ· ·Ú¯Â›· Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜, Ë Δ¤Ó‰Ԙ,
Ë §¤Û‚Ô˜, Ë Ã›Ô˜, Ë ™¿ÌÔ˜, Ë ∫ˆ˜, Ô ÕÁÈÔ˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜
ÙÔ˘ ∫¿Ú¯Ë, Ë ƒfi‰Ô˜, Ë ÕÓ‰ÚÔ˜, Ë Δ‹ÓÔ˜, Ë ª‡ÎÔÓÔ˜,
Ë ¢‹ÏÔ˜ (™‰›ÓË), Ë ∫¤·, Ë ™‡ÚÔ˜ (Ô˘ ÙfiÙ ÏÂÁfiÙ·Ó
Û˘Ó‹ıˆ˜ ™Ô‡‰·), Ë ¶¿ÚÔ˜, Ë ∞ÓÙ›·ÚÔ˜, Ë ¡¿ÍÔ˜,
Ë ∞ÌÔÚÁfi˜, Ô ÕÁÈÔ˜ πˆ¿ÓÓ˘ Ù˘ ¶·ÏÌ¿˙·˜ (¶¿ÙÌÔ˜),
Ë ∫¿Ï·ÌÔ˜, Ë ∫¿Ú·ıÔ˜, Ë ™¤ÚÈÊÔ˜, Ù· £ÂÚÌ¿, Ë ™›ÊÓÔ˜, Ë ª‹ÏÔ˜, Ë πηڛ·, Ë ™ÎfiÂÏÔ˜, Ë ™·ÌÔıÚ¿ÎË
(Ô˘ ÛÙÔÓ Î·Ù¿ÏÔÁÔ ·Ú·‰fi͈˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Sanctus
Mandrachius), Ë §‹ÌÓÔ˜ ηÈ, Ù¤ÏÔ˜, Ë ∫ÂÊ·ÏÔÓÈ¿, Ë
∑¿Î˘ÓıÔ˜ Î·È Ù· ∫‡ıËÚ·, Ô˘ ·fi ÙfiÙ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó
ΔÛÈÚ›ÁÔ, ›¯·Ó ÊÚÔ‡ÚÈ·, Î·È Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ·, fiˆ˜ ÔÈ
‰˘Ó¿ÛÙ˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ Î·È Ô ‰Ô‡Î·˜ ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ, Âȉ›‰ÔÓÙ·Ó Û ÂÈÚ·Ù›˜. ∞ÏÏ¿ ÙÔ 1276 Ô §ÈοÚÈÔ˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜, ΢ڛ¢ÛÂ
Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Î·È Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi Ù· ÂÈÚ·ÙÈο
ÂΛӷ ηٷÁÒÁÈ·, ÛÙ· ÔÔ›· ˙Ô‡Û·Ó Ì¤Û· ÛÙËÓ ÎÚ·È¿ÏË ÔÏÏÔ› ‚·ÚfiÓÔÈ, Ô˘ Ê·ÓÙ¿˙ÔÓÙ·Ó fiÙÈ ‰ÂÓ
˘‹Ú¯Â ·ÓıÚÒÈÓË ‰‡Ó·ÌË ÈηӋ Ó· ÙÔ˘˜ ηٷ‚¿ÏÂÈ.
∏ ™ÎfiÂÏÔ˜, Ô˘ ·Ó‹ÎÂ, fiˆ˜ Î·È Ë ™ÎÈ¿ıÔ˜ Î·È Ë
™Î‡ÚÔ˜ Î·È Ë ∞ÌÔÚÁfi˜, Û ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ·˘ı¿‰ÂȘ
Î·È ÂÈÊ·Ó›˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜, ÙÔÓ º›ÏÈÔ °Î›˙Ë, ·Ó·ÁοÛıËΠӷ ·Ú·‰Ôı› Î·È Ô °Î›˙˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ‚¤‚·ÈÔ˜ fiÙÈ ‰ÂÓ ÙÔÓ ¿ÁÁÈ˙·Ó Ù· ¯Ù˘‹Ì·Ù· Ù˘ Ù‡¯Ë˜ ηÈ
Û˘ÌÂÚÈÊÂÚfiÙ·Ó fiˆ˜ ϤÂÈ Ô ÛÙ›¯Ô˜ ÙÔ˘ √‚ȉ›Ô˘
«Major sum quam cui possit fortuna nocere» [«Â›Ì·È
ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚË ·fi fiÛÔ ÌÔÚ› Ë Ù‡¯Ë Ó· Ì ‚Ï¿„ÂÈ
(¡Èfi‚Ë)»], Ô‰ËÁ‹ıËΠ·È¯Ì¿ÏˆÙÔ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÂÏ¢ıÂÚÒıËΠÌfiÓÔ fiÙ·Ó ·Ú·¯ÒÚËÛÂ
fiÏ· ÂΛӷ Ù· ÓËÛÈ¿. ΔËÓ ›‰È· Ù‡¯Ë ›¯Â Î·È Ô Ì¤Á·˜
‰Ô‡Î·˜ Ù˘ §‹ÌÓÔ˘ ¶·‡ÏÔ˜ ¡·˘ÈÁ·ÁÈfi˙Ô˜, Ô ÔÔ›Ô˜
‰È·ÙËÚÔ‡Û ÂÓÓ¤· Á·Ï¤Ú˜ Î·È 700 ÁÂÓÓ·›Ô˘˜ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘ ÙÔ˘ Î·È ·Ú›¯Â ·ÛʷϤ˜ ¿Û˘ÏÔ
Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÂÈÚ·Ù¤˜.

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [143]

[144]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÕÔ„Ë
ÙˆÓ ÌÂ۷ȈÓÈÎÒÓ
ÙÂȯÒÓ Ù˘ fiÏ˘
Ù˘ ƒfi‰Ô˘.
√È ÂÈÚ·Ù¤˜ ÙÔ˘
∞ÈÁ·›Ô˘ ¤‚ÚÈÛηÓ
ηٷʇÁÈÔ ÛÙË
ƒfi‰Ô, Ù˘ ÔÔ›·˜
Ô ‰ÈÔÈÎËÙ‹˜,
Ô Î·ÂÙ¿Ó
∫ÚÈ‚ÈÎÈÒÙ˘,
ÙÔ˘˜ ÚÔÛٿ٢Â,
·ÊÔ‡ Ë ƒfi‰Ô˜
˘·ÁfiÙ·Ó ÛÙËÓ
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·
Ù˘ ¡›Î·È·˜
Î·È Î·ÙfiÈÓ
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘.
BUMIHILLS/
SHUTTERSTOCK

ΔÔ 1278 ΢ÚȇıËÎÂ Î·È Ë §‹ÌÓÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜Ø
ηٿ ÙÔ ›‰ÈÔ ¤ÙÔ˜ ‹ Î·È ÓˆÚ›ÙÂÚ· ·ÔÛ¿ÛıËÎ·Ó ·fi
ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ë ∫¤·, Ë ™¤ÚÈÊÔ˜, Ë ™›ÊÓÔ˜, Ë
∞ÛÙ˘¿Ï·È·, Ë ™·ÓÙÔÚ›ÓË, Ë £ËÚ·ÛÈ¿, Ù· ∫‡ıËÚ·
(Δ˙ÂÚ›ÁÔ), Ù· ∞ÓÙÈ·ıËÚ· (Δ˙ÂÚÈÁfiÙÔ) Î·È ¿ÏÏ· ÔÏÏ¿
ÓËÛÈ¿. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ fi¯È Ï›ÁÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜
ÂΛÓÔ˘˜ ‹Ú·Ó ¿ÏÈ, ¤ÂÈÙ· ·fi ÂÈÎÔÛ·ÂÙ‹ ÂÚ›Ô˘
ÂÏÏËÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·, ÙȘ ·ÏȤ˜ ÙÔ˘˜ ÎÙ‹ÛÂȘ, fiˆ˜ ÔÈ
μ·ÚfiÙ˙ÔÈ ÙË ™·ÓÙÔÚ›ÓË Î·È ÙË £ËÚ·ÛÈ¿, ÔÈ ªÈÎȤÏÔÈ
Î·È ÔÈ πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿Ó˜ ÙËÓ ∫¤· Î·È ÙË ™¤ÚÈÊÔ, ÔÈ ∫Ô˘ÈÚ›ÓÔÈ ÙËÓ ∞ÛÙ˘¿Ï·È·. ∞ÏÏ¿ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜
Ó¤Ô˘˜ ÂΛÓÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ ‚Ú‹Î·Ó ·ÓÙ› ÁÈ· ·ÎÌ·›Â˜ fiÏÂȘ Î·È Ï·ÌÚ¿ ÊÚÔ‡ÚÈ·, ÂÚÈÔ¯¤˜ ¤ÚË̘ Î·È ÂÈÚ·ÙÈΤ˜ ʈÏȤ˜. °È·Ù› Ë ÂÈÚ·Ù›·, ·ÓÙ› Ó· ÂÏ·ÙÙˆı›,
fiˆ˜ ÙfiÙ Ô˘ ·Ó·ÎÙ‹ıËÎ·Ó ÔÏÏ¿ ÓËÛÈ¿ ·fi ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ, ÂÂÎÙ¿ıËÎÂ Î·È ·¤ÎÙËÛ ÔÏÈÙÈÎfi ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·. √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ÂÈÚ·Ù¤˜ ÂΛÓÔ˘˜
‹Ù·Ó °ÂÓÔ˘¿Ù˜, ·Ó Î·È ˘‹Ú¯·Ó Î·È ÔÏÏÔ› °ÂÓÔ˘¿Ù˜
Ô˘ ‹Ù·Ó ¤ÌÔÚÔÈ Î·È ˙Ô‡Û·Ó ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÂÈÚËÓÈο,
fiÙ·Ó Ì ÙË Û˘Óı‹ÎË ÙÔ˘ ¡˘ÌÊ·›Ô˘ ¿ÓÔÈÍ·Ó Û ·˘ÙÔ‡˜
Î·È ¿ÏÈ ÔÈ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ı¿Ï·ÛÛ˜. ªÂÚÈÎÔ› ·fi ·˘ÙÔ‡˜
‹Ù·Ó Î·È ·ÍÈfiÏÔÁÔÈ ÔÏÈÙÈÎÔ›, fiˆ˜ ÔÈ ·‰ÂÏÊÔ› ∑·¯·Ú›Â˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‹Ù·Ó ·ÓÈ„ÈÔ› ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ªÈ¯·‹Ï
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ ·fi ÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘Ø ·ÊÔ‡ ‹Ú·Ó ·fi
·˘ÙfiÓ ÙË ºÒηȷ, η٤Ϸ‚·Ó ÙÔ 1303 ÙË Ã›Ô, ÙË ™¿ÌÔ
Î·È ÙËÓ ∫ˆ Î·È ÌÂÙ·‚›‚·Û·Ó ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘˜ ÛÙÔ˘˜
·ÔÁfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜. ∞¤ÎÙËÛ·Ó ·ÎfiÌ· ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ
ÌÂÁ¿Ï· ÎÙ‹Ì·Ù· ÛÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÂÓÒ ÙÔ 1404 ·Ó¤‚ËÎ·Ó ÛÙÔÓ ËÁÂÌÔÓÈÎfi
ıÚfiÓÔ ÙˆÓ μÈÏ·ډԢ›ÓˆÓ 31. ∞ÏÏ¿ ·˘Ù¤˜ ‹Ù·Ó ÂÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ, ÂÓÒ ÙÔ Â¿ÁÁÂÏÌ· Ô˘ ΢ڛˆ˜ ·ÛÎÔ‡Û·Ó ÔÈ Í¤ÓÔÈ
ÛÙÔ ∞ÈÁ·›Ô ‹Ù·Ó Ë ÂÈÚ·Ù›·. ∞fi Â›ÛËÌÔ ÂÓÂÙÈÎfi ¤ÁÁÚ·ÊÔ ÙÔ˘ 1278 Û˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘Ì fiÙÈ ÙfiÙ ˘‹Ú¯·Ó
ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· fi¯È ÏÈÁfiÙÂÚÔÈ ·fi 90 ÔÓÔÌ·ÛÙÔ› ÂÈÚ·Ù¤˜
°ÂÓÔ˘¿Ù˜, §ÔÌ‚·Ú‰Ô›, ¶ÈÛ¿Ù˜, °·ÛÌÔ‡ÏÔÈ (·fi ÁÔÓ›˜ §·Ù›ÓÔ Î·È ∂ÏÏËÓ›‰· ‹ Î·È ·ÓÙ›ÛÙÚÔÊ·), §·Ù›ÓÔÈ
Î·È Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ Î·È ŒÏÏËÓ˜ ·fi ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ÙË ™·ÌÔıÚ¿ÎË, ÙËÓ ∫¤·, ÙËÓ ∞Ó¿ÊË, ÙË ™¿ÌÔ,
ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›· Î·È ¿ÏϘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ›¯·Ó ÏÔ›·
Ì ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋ ÛËÌ·›· Î·È Î·Ù·‰›ˆÎ·Ó ·ÓËÏÂÒ˜
Î·È ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÚÔÛٷ٢fiÌÂÓÔ‡˜ ÙÔ˘˜
ƒ·Ô˘Û·›Ô˘˜, ∂˘‚Ô›˜, ∞ıËÓ·›Ô˘˜ Î·È ∫ÚËÙÈÎÔ‡˜. ∏
ÂÈÚ·Ù›· ·˘Ù‹ ›¯Â ¿ÚÂÈ Â›ÛËÌÔ, ÌÔÚ› Ó· ÂÈ Î·Ó›˜, ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· Î·È ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÌÂ
ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ë Î˘‚¤ÚÓËÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
ÚÔÛ·ıÔ‡Û ӷ ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ·ÏÈÔ‡˜ Ù˘ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜. ŸÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ·˘ÙÔ› ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡Û·Ó ÈÛ¯˘Ú‹ ‰‡Ó·ÌË Î·È Á›ÓÔÓÙ·Ó ÂÈΛӉ˘ÓÔÈ

ÁÈ· ÙÔ˘˜ Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙ˜ ÂΛÓÔ˘˜, ÔÈ ÂÈÚ·Ù¤˜ ‡ÚÈÛηÓ
·ÛʷϤ˜ ηٷʇÁÈÔ Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙË ƒfi‰Ô, Ù˘ ÔÔ›·˜ Ô ‰ÈÔÈÎËÙ‹˜, Ô Î·ÂÙ¿Ó ∫ÚÈ‚ÈÎÈÒÙ˘, ‹Ù·Ó ÈÛÙfi˜ ÙÔ˘˜
Û‡ÌÌ·¯Ô˜. °È·Ù› Ë ƒfi‰Ô˜, Ô˘ ‰ÈÂÙ¤ÏÂÛÂ, fiˆ˜ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ, ÁÈ· οÔÈÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜ ¿ÏÏÔÙÂ
·˘ÙfiÓÔÌË, ¿ÏÏÔÙ ËÌÈ·˘ÙfiÓÔÌË, Ì ËÁÂÌfiÓ˜ ÙÔ˘˜
·‰ÂÏÊÔ‡˜ §¤ÔÓÙ· Î·È πˆ¿ÓÓË °·‚·Ï¿, ›¯Â Â·Ó¤ÏıÂÈ
·fi Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÌÂÚÈÎÒ˜ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ,
ÛÙËÓ ¿ÌÂÛË Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ¡›Î·È·˜ ηÈ
¤ÂÈÙ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘.

∫Ú‹ÙË
∏ ΢ÚÈfiÙÂÚË ·fi ÙȘ ÂÓÂÙÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹,
ÙËÓ ÔÔ›· Ì οı ÙÚfiÔ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ·ÁˆÓ›ÛÙËÎ·Ó Î·È
ηÙfiÚıˆÛ·Ó Ó· ‰È·ÛÒÛÔ˘Ó ‹Ù·Ó Ë ∫Ú‹ÙË. ∞ÏÏ¿ ÂΛ
¯ÚÂÈ¿ÛÙËΠӷ ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡Ó ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [145]

ÙˆÓ ÓÙfiÈˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Ô˘ ÚÔηÏÔ‡Û·Ó ‰È·ÚÎÒ˜ ·Ó·Ù·Ú·¯¤˜. ÕÏψÛÙÂ, Ë ∫Ú‹ÙË -Î·È Ú¤ÂÈ Ó· ÙÔ Ô‡ÌÂ
·˘Ùfi ÚÔ˜ ÙÈÌ‹Ó Ù˘- ‹Ù·Ó Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘
·ÓÙÈÛÙ¿ıËΠ̠ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ûı¤ÓÔ˜ ·fi οı ¿ÏÏË
ÙfiÙ ÛÙËÓ ÍÂÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·. ∞ӷʤڷÌ ‹‰Ë ÙËÓ
ÚÒÙË Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Ù˘ ÙÔ 1212 ˘fi
ÙËÓ ËÁÂÛ›· ÙÔ˘ ÈÛ¯˘ÚÔ‡ Ô›ÎÔ˘ ÙˆÓ ∞ÁÈÔÛÙÂÊ·ÓÈÙÒÓ. ∏
·‚¿ÛÙ·¯ÙË Î·Ù·›ÂÛË ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ ˘·ÏÏ‹ÏˆÓ ÚÔοÏÂÛ ÙÔ Í¤Û·ÛÌ· Ó¤Ô˘ Â·Ó·ÛÙ·ÙÈÎÔ‡ ÎÈÓ‹Ì·ÙÔ˜ ˘fi
ÙËÓ ËÁÂÛ›· ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ™ÎÔÚ‰‡ÏË Î·È ÙÔ˘ £Âfi‰ˆÚÔ˘ ªÂÏÈÛÛËÓÔ‡. Δ· ÂÓÂÙÈο ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ ηٷÙÚÔÒıËηÓ, ÂÓÒ Ô ÙfiÙ ‰Ô‡Î·˜ ¶·‡ÏÔ˜ ∫Ô˘ÈÚ›Ó˘
·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù¢ı› Ì ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜.
√ ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘ ¢Ô̤ÓÈÎÔ˜ ¢ÂÏÊ›ÓÔ˜ (1218-1220) Û‡Ó·„ ÛÙȘ 13 ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ 1219 Â›ÛËÌË Û˘Óı‹ÎË ÌÂ
ÙÔÓ ™ÎÔÚ‰‡ÏË Î·È ÙÔÓ ªÂÏÈÛÛËÓfi, Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÙÔ˘˜
·Ú·¯ÒÚËÛ ÌÈ· ÂÚÈÔ¯‹ ÚÔ˜ ÙÔ ‰˘ÙÈÎfi ̤ÚÔ˜ ÙÔ˘

ÓËÛÈÔ‡ ‰›Ï· ÛÙÔÓ ÔÙ·Ìfi ªÔ˘˙¤Ï· Î·È ¤Ó·Ó ·ÚÈıÌfi
ÈÔÙÈÎÒÓ Ê¤Ô˘‰ˆÓ ¤Ó·ÓÙÈ ÂÙ‹ÛÈÔ˘ Ù¤ÏÔ˘˜ 1.000 ¯Ú˘ÛÒÓ (‰ËÏ·‰‹ 11.200 ÊÚ¿Áη) Î·È ÓÙfiÈˆÓ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ.
√È Â·Ó·Ûٿ٘ ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘˜ ˘fiÛ¯ÔÓÙ·Ó ›ÛÙË ÛÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· Î·È Î·Ù·Ù¿¯ıËÎ·Ó ÛÙË
ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÒÓ, ·ÊÔ‡ ‹Ú·Ó ÙËÓ Â›ÛËÌË ‰È·‚‚·›ˆÛË fiÙÈ Î·Ó¤Ó·˜ §·Ù›ÓÔ˜ ‰ÂÓ ı· ÙÔ˘˜
˙ËÌ›ˆÓ ‹ ı· ÙÔ˘˜ ÊÔÚÔÏÔÁÔ‡ÛÂ Î·È fiÙÈ Ù· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ÛÙËÓ ÂÚÈʤÚÂÈ¿ ÙÔ˘˜ ı· ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó Ï‹ÚË
ÂÏ¢ıÂÚ›·. ∞fi ÙfiÙ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÂÈÚ‹ÓË ÁÈ· οÔÈ·
¯ÚfiÓÈ·, ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ÂˆÊÂÏ‹ıËÎÂ Ë μÂÓÂÙ›· ÁÈ· Ó·
ÂÓÈÛ¯‡ÛÂÈ ÙËÓ ·ÔÈΛ· Ù˘ Î·È Ó· ȉڇÛÂÈ Ó¤· ÈÔÙÈο
Ê¤Ô˘‰· Û ÂΛӷ Ù· ̤ÚË ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ Ô˘ ‰ÂÓ Â›¯·Ó
·ÎfiÌ· ‰È·ÓÂÌËı› ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜. ∞ÏÏ¿ Ë ‰È·ÓÔÌ‹
ÙˆÓ Ó¤ˆÓ ·˘ÙÒÓ Ê¤Ô˘‰ˆÓ ÚÔοÏÂÛ ηÈÓÔ‡ÚÁÈ·
Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· πˆ¿ÓÓË ™ÙÔÚÏ¿‰Ô˘
(1228-1230). ∂ÈÎÂÊ·Ï‹˜ Ù˘ ‹Ù·Ó ÔÈ ·‰ÂÏÊÔ› ª·ÓÔ˘‹Ï

[146]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Î·È ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¢Ú·ÎÔÓÙfiÔ˘ÏÔ˜, Ô ªÈ¯·‹Ï ªÂÏÈÛÛËÓfi˜, Ô Û‚·ÛÙfi˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ¢·ÈÌÔÓÔÁÈ¿ÓÓ˘, Ô
ªÈ¯·‹Ï ∞ÚÎÔϤˆÓ Î·È ¿ÏÏÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜. ΔËÓ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÛÙË ¡›Î·È· μ·Ù¿Ù˙˘.
ŒÂÈÙ· ·fi ÔÏϤ˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ Ô Ó¤Ô˜ ‰Ô‡Î·˜ ÕÁÁÂÏÔ˜ °Ú·‰¤ÓÈÁÔ˜ ·Ó·ÁοÛıËΠÙÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ ÙÔ˘ 1234
Ó· Û˘Ì‚È‚·Ûı› Ì ÙÔ˘˜ Â·Ó·Ûٿ٘, Ó· ÙÔ˘˜ ˘ÔÛ¯Âı› ·ÌÓËÛÙ›· Î·È Ó· ·Ú·ÈÙËı› ·fi ÙËÓ ·Í›ˆÛË Ó·
‰È·Ó›ÌÂÈ ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ·Ô›ÎÔ˘˜.
∞ÏÏ¿ Ë ‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ· ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ ·Ú¤ÌÂÓÂ Î·È ÙÔ
1251 ͤÛ·Û Ӥ· Â·Ó¿ÛÙ·ÛË, Ë ÔÔ›· fï˜ ηٷÓ›ÁËΠÔχ ÁÚ‹ÁÔÚ·, ÂÓÒ Ë μÂÓÂÙ›· ÊÚfiÓÙÈÛ ¿ÏÈ
ÁÈ· ÙËÓ ÂÓ›Û¯˘ÛË ÙˆÓ ‰˘Ó¿ÌÂÒÓ Ù˘ Ì Ӥ˜ Î·È ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˜ Û ¤ÎÙ·ÛË ÂÔÈ΋ÛÂȘ. ΔÔÓ ∞Ú›ÏÈÔ ÙÔ˘ 1252
Û˘ÛÙ¿ıËÎ·Ó ¿ÏÏ· 90 ÈÔÙÈο Ê¤Ô˘‰· ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ ¢ÈÎÙ˘ÓÓ·›Ô ·ÎÚˆÙ‹ÚÈÔ, ·fi Ù· ÔÔ›· fï˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó ÌfiÓÔ 75, ÂÓÒ Ë ·Ú·¯ÒÚËÛË ÙˆÓ ˘ÔÏÔ›ˆÓ
·Ó·‚Ï‹ıËΠ̤¯ÚÈ Ó· ηٷÎÙËı› fiÏË Ë ¯ÒÚ·. ∞fi
·˘Ùfi Û˘ÌÂÚ·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ‰ÂÓ Â›¯Â ·ÎfiÌ· ˘Ô·„ÂÈ
ÛÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ÔÏfiÎÏËÚË Ë ∫Ú‹ÙË. ΔfiÙÂ
·ÓÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ıËÎÂ Î·È Ë fiÏË ÙˆÓ Ã·Ó›ˆÓ, Ë ÔÔ›·

¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ¤ÁÈÓÂ Ë ‰Â‡ÙÂÚË fiÏË ÌÂÙ¿ ÙËÓ ∫·Ó‰›· - ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Î¿ÛÙÚÔ, ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·
ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡. ΔÔ ÌÈÛfi Ù˘ fiÏ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÛÙÔ˘˜
·Ô›ÎÔ˘˜ Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ ÌÈÛfi ÙÔ ÎÚ¿ÙËÛ ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi
Ù˘ Ë ÂÓÂÙÈ΋ ÔÏÈÙ›·. ªÂÙ¿ ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ·˘Ùfi˜ Âȯ›ÚËÛ Ì οı ÙÚfiÔ ÙËÓ
·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ ·fi ÙËÓ ∫Ú‹ÙË, ·ÏÏ¿
¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ, ·ÊÔ‡ Û˘Ì‚È‚¿ÛıËΠ̷˙› ÙÔ˘˜, fiˆ˜
ı· ‰Ô‡ÌÂ, ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘˜ ÛÙÔ ÓËÛ›.
ΔfiÙ fï˜ ÚԤ΢„ ӤԘ ΛӉ˘ÓÔ˜. ∫¿ÔÈÔÈ ∂ÓÂÙÔ›
ÊÂÔ˘‰¿Ú¯Â˜ ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ·ÔÛ¿ÛÔ˘Ó ÙËÓ ·ÔÈΛ· ·fi ÙË ÌËÙÚfiÔÏË. øÛÙfiÛÔ Ô Î›Ó‰˘ÓÔ˜ ·ÔÛÔ‚‹ıËÎÂ Î·È ÁÈ· 100 ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ· ‰ÂÓ Â·Ó·Ï‹ÊıËÎÂ
·ÚfiÌÔÈ· ÚÔÛ¿ıÂÈ·. ΔÔ 1271 ͤÛ·Û ηÈÓÔ‡ÚÁÈ·
Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÙˆÓ ÓÙfiÈˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ ˘fi ÙËÓ ËÁÂÛ›·
ÙˆÓ ·‰ÂÏÊÒÓ °ÂˆÚÁ›Ô˘ Î·È £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ ÃÔÚÙ¿Ù˙Ë, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ, ηıÒ˜ ‹Ù·Ó ÏÔ‡ÛÈÔÈ Î·È ÙÔÏÌËÚÔ› Î·È ·Ú¿ÏÏËÏ· ·fiÁÔÓÔÈ ÌÈ·˜ ·fi ÙȘ ·ÏÈfiÙÂÚ˜ Î·È ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚ˜ ÁÂÓȤ˜ Ù˘ ∫Ú‹Ù˘, ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ·Ú¿ÍÔ˘Ó
ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡. ∞ÊÔ‡ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ·Ó Á‡Úˆ

√π ¶∂ƒπ¶∂Δ∂π∂™ Δø¡ ºƒ∞°∫ø¡ ∫∞π Δø¡ ∂¡∂Δø¡ ™Δ∏¡ ∂§§∞¢∞ [147]

ÙÔ˘˜ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˘˜ Ô·‰Ô‡˜, ÂȉfiıËÎ·Ó Û ÊÔ‚ÂÚ¤˜
ÏÂËϷۛ˜ Î·È Î·Ù·ÛÙÚÔʤ˜ ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ
·ԛΈÓ. ∞Ó Î·È Ô ∞ϤÍÈÔ˜ ∫·ÏϤÚÁ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó Ô ÈÔ ÏÔ‡ÛÈÔ˜ Î·È ÈÔ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˜ ·fi
fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜, Û˘ÌÌ¿¯ËÛ Ì ÙÔ ‰Ô‡Î·, ÔÈ ‰È·Ì¿¯Â˜ ÎÚ¿ÙËÛ·Ó ÁÈ· ÔÏÏ¿ ¯ÚfiÓÈ·. ΔÔ 1274 Ô ‰Ô‡Î·˜
ª·Ú›ÓÔ˜ ∑¤ÓÔ˜ ηٷÙÚÔÒıËΠÏ‹Úˆ˜. √ ‰È¿‰Ô¯fi˜
ÙÔ˘ ª·Ú›ÓÔ˜ ªÔÚÔ˙›Ó˘ ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ οÙÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÙÔÓ ÚÔοÙÔ¯fi ÙÔ˘ Î·È Ô ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˜ ∑¤ÓÔ˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠÙÔ 1277 Ó· ˙ËÙ‹ÛÂÈ Î·Ù·Ê‡ÁÈÔ Ì¤Û· ÛÙ· Ù›¯Ë Ù˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜. ΔÂÏÈο, ÙÔÓ ›‰ÈÔ
ÂΛÓÔ ¯ÚfiÓÔ ¤ÊÙ·Û ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ· ÛÙÔ˘˜ μÂÓÂÙÔ‡˜ Î·È ÔÈ ÃÔÚÙ¿Ù˙ˉ˜ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ÂÁηٷÏ›„Ô˘Ó ÙÔ ÓËÛ›, ÂÓÒ ÔÈ Ô·‰Ô› ÙÔ˘˜, ·ÊÔ‡ ·Ú·‰fiıËηÓ, ˘ÔÙ¿¯ıËÎ·Ó Î·È ÙÔ˘˜ ‰fiıËÎÂ Û˘Á¯ÒÚÂÛË.
√È ÃÔÚÙ¿Ù˙ˉ˜ Ì·˙› Ì ÔÏ˘¿ÚÈı̘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ
ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÙfiÙ ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜,
·ÊÔ‡ ‹Ú·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜ ÎÙ‹Ì·Ù· ηÈ
¯ÚËÌ·ÙÈΤ˜ ¯ÔÚËÁ›Â˜. ∂Λ ı· ÙÔ˘˜ ‚Úԇ̠·ÚÁfiÙÂÚ·
Ó· ÔÏÂÌÔ‡Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. ∞ÊÔ‡ ηٷÓ›ÁËΠ̠ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi Î·È Ë Ó¤· Â·Ó¿ÛÙ·ÛË, ηٷ-

Û΢¿ÛÙËΠÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ηÙ›¯·Ó ÔÈ ÃÔÚÙ¿Ù˙ˉ˜ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙÔ˘ ™ÂÏ‹ÓÔ˘. ∂ÈÚËÓÈ΋ ‹Ù·Ó Ë ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙÔ˘ ÂfiÌÂÓÔ˘ ‰Ô‡Î· °·‚ÚȤÏË, Ô ÔÔ›Ô˜
¤ÁÈÓ ÙfiÛÔ ·Á·ËÙfi˜ ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, ÒÛÙ ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ∫·Ïfi˜, fiˆ˜ Î·È Ô Û‡Á¯ÚÔÓfi˜ ÙÔ˘
‚¿ÈÏÔ˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ ªÔÚÔ˙›Ó˘. ∞ÏÏ¿ ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›ÁÔ
ͤÛ·Û·Ó Í·Ó¿ ηÈÓÔ‡ÚÁȘ ·Ó·Ù·Ú·¯¤˜ Î·È ¤ÓÔϘ
‰È·Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ÍÂÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜, Ô˘ ›¯·Ó ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ‰È¿ÚÎÂÈ· ·fi ÙȘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜.
øÛÙfiÛÔ Î·È ·˘Ù¤˜ ÙȘ η٤ÛÙÂÈÏÂ Ë μÂÓÂÙ›·, fiˆ˜ ı·
‰Ô‡ÌÂ, ÂȉÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·˜ ȉȷ›ÙÂÚË ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· ηÈ
ÂȉÂÍÈfiÙËÙ·, ÁÈ·Ù› ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ·˘Ùfi ÓËÛ› ÁÈÓfiÙ·Ó Î¿ıÂ
̤ڷ Î·È ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi, ·ÊÔ‡ ÙÔ ÂÌfiÚÈÔ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ
Ì ÙËÓ ∞›Á˘ÙÔ Î·È ÙË ™˘Ú›· ¤·ÈÚÓ ‰È·ÚÎÒ˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˜ ‰È·ÛÙ¿ÛÂȘ. ™˘ÓÂÒ˜, ‹Ù·Ó Ú·ÁÌ·ÙÈο Ôχ
ÏÔÁÈÎfi ·˘Ùfi Ô˘ ¤ÁÚ·ÊÂ Ô ‰fiÁ˘ ÙÔ 1264 ÛÙÔÓ ¿·
√˘Ú‚·Ófi ¢′, fiÙÈ ÂΛ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ë Î˘ÚÈfiÙÂÚË ‰‡Ó·ÌË
ÙÔ˘ ‰˘ÙÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÌÂÙ¿
ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, Ë ∫Ú‹ÙË ‹Ù·Ó Ë ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ› ›¯·Ó ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Û˘ÌʤÚÔÓ Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó.
ºˆÙÔÁÚ·Ê›· ·fi
Ù· ÛËÌÂÚÈÓ¿ ÷ÓÈ¿.
ΔÔ 1252 ·ÓÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ıËÎÂ Ë fiÏË
ÙˆÓ Ã·Ó›ˆÓ, ÙÔ
ÌÈÛfi Ù˘ ÔÔ›·˜
Ë ÂÓÂÙÈ΋ ÔÏÈÙ›·
·Ú·¯ÒÚËÛÂ
Û ·Ô›ÎÔ˘˜.
MORTEN PERRIARD/
SHUTTERSTOCK

[148]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶∞§∞π√§√°√π

Ë ·ÔηٿÛÙ·ÛË

Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜

∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
√ ªÈ¯·‹Ï ∏′ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜,
È‰Ú˘Ù‹˜ Ù˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ÙˆÓ
¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ, Âȉ›ˆÍ ӷ
·Ó·‚ÈÒÛÂÈ ÙË μ˘˙·ÓÙÈÓ‹
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ·ÛÎÒÓÙ·˜
ÊÈÏfi‰ÔÍË ÔÏÈÙÈ΋ ηÈ
ÂȉÈÒÎÔÓÙ·˜ Ó· ÚÔÛÂÁÁ›ÛÂÈ
ÙËÓ Î·ıÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·.
øÛÙfiÛÔ, ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘
ÔÈ ÊÈÏÔ‰Ô͛˜ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
Û˘ÚÚÈÎÓÒıËηÓ, ηıÒ˜
ÔÈ ÂÛˆÙÂÚÈΤ˜ ·Ó·Ù·Ú·¯¤˜
Î·È Ë ¿ÓÔ‰Ô˜ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ
›¯·Ó ÛÔ‚·Ú¤˜ ÂÈÙÒÛÂȘ.
ΔËÓ ›‰È· ÂÔ¯‹ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ‹Ù·Ó
Ë ·ÎÌ‹ ÙÔ˘ ÊÚ·ÁÎÈÎÔ‡ ‰Ô˘Î¿ÙÔ˘
ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ.

¶∞§∞π√§√°√π [149]

ŸÙ·Ó Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Â¤ÛÙÚ„ ıÚÈ·Ì‚Â˘Ù‹˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ‰È¤Ù·Í ӷ ·ÓÔ›ÍÔ˘Ó ÙË ÃÚ˘Û‹ ¶‡ÏË, ÙËÓ ÔÔ›· ›¯·Ó ¯Ù›ÛÂÈ ÔÈ §·Ù›ÓÔÈ.
PAUL H. KUIPER/CORBIS/APEIRON

[150]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ
ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, Ô˘ ›‰·Ì ӷ ÂÚÓ¿ Í·Ó¿
ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ. ŸÙ·Ó Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
Î·È ÔÈ ¿ÓıÚˆÔ› ÙÔ˘ ¤Ì·ı·Ó ÁÈ· ÙÔ Î·ÙfiÚıˆÌ· ÂΛÓÔ,
Ô˘ ÂÈÙ‡¯ıËΠ̠ÙfiÛË Â˘ÎÔÏ›·, ·Ú¯Èο ‰›ÛÙ·Û·Ó
Ó· ÙÔ ÈÛÙ¤„Ô˘Ó. ŒÂÈÙ·, fiÙ·Ó ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ÂȂ‚·ÈÒıËΠ·fi ÔÏÏÔ‡˜ ¿ÏÏÔ˘˜ Ù·¯˘‰ÚfiÌÔ˘˜ Î·È ·fi ÙȘ
ÂÈÛÙÔϤ˜ ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ÙÔ˘ ™ÙÚ·ÙËÁfiÔ˘ÏÔ˘, Ë ·Á·ÏÏ›·ÛË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È ÙˆÓ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ˆÓ ‹Ù·Ó Ôχ
ÌÂÁ¿ÏË. √ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ¤Û¢Û ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ì ÙË ‚·Û›ÏÈÛÛ·, ÙÔ ‰›¯ÚÔÓÔ ÁÈÔ ÙÔ˘˜
∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ, ÙÔ˘˜ ·ÓÒÙ·ÙÔ˘˜ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˘˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Î·È ÙË Û‡ÁÎÏËÙÔ. ŸÙ·Ó ¤ÊÙ·Û ÂΛ ÛÙȘ 14 ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘, ¤ÌÂÈÓ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ÂfiÌÂÓË Ì¤Ú· ¤Íˆ ·fi ÙËÓ
fiÏË, ÛÙÔ ÏÂÁfiÌÂÓÔ ∫ÔÛÌ›‰ÈÔ, Ô˘ ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ¤ÙÛÈ
·fi ÙË ÌÔÓ‹ ÙˆÓ ·Á›ˆÓ ∫ÔÛÌ¿ Î·È ¢·ÌÈ·ÓÔ‡, Ë ÔÔ›·
‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙÔ ÓÔÙÈÔ‰˘ÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ˘ ÎfiÏÔ˘. ™ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· Ì‹Î ÛÙȘ 15 ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘, ÙË
̤ڷ Ô˘ Ë ∂ÎÎÏËÛ›· Ì·˜ ÁÈÔÚÙ¿˙ÂÈ ÙËÓ ∫Ô›ÌËÛË Ù˘
£ÂÔÙfiÎÔ˘. ΔÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ Ô˘ ¤ÊÂÚ ·fi ÙË ÌÔÓ‹
ÙÔ˘ ¶·ÓÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ‹Ù·Ó Ë ÂÈÎfiÓ· Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜ Ù˘
√‰ËÁ‹ÙÚÈ·˜ 32, Ô˘ ·Ï·ÈfiÙÂÚ· ›¯Â ÂÚ¿ÛÂÈ ÛÙ· ¯¤ÚÈ·
ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Ì¿ÏÏÔÓ ÙËÓ Â›¯·Ó ÙÔÔıÂÙ‹ÛÂÈ ÂΛ. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ‰È¤Ù·Í ӷ ·ÓÔ›ÍÂÈ Ë ÃÚ˘Û‹
¶‡ÏË, Ô˘ ›¯·Ó ¯Ù›ÛÂÈ ÔÈ §·Ù›ÓÔÈ, ηıÒ˜, fiˆ˜ ‹Ù·Ó
Ê˘ÛÈÎfi, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ‰È¤ÏıÂÈ ·fi ÂΛ fiÔ˘ ¤Ú·Û·Ó ıÚÈ·Ì‚Â˘ÙÈο ÙfiÛÔÈ ÚÔοÙÔ¯Ô› ÙÔ˘ ÁÈ· Ó· ÌÔ˘Ó
ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·.
ΔÔ Úˆ› ÏÔÈfiÓ Ù˘ 15˘ ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘ Ô ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ∫˘˙›ÎÔ˘ °ÂÒÚÁÈÔ˜, ÂÓÒ ·Ô˘Û›·˙Â Ô ·ÙÚȿگ˘
∞ÚÛ¤ÓÈÔ˜, ·Ó¤‚ËΠ۠¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ‡ÚÁÔ˘˜ Ù˘
‡Ï˘. ∫Ú·ÙÒÓÙ·˜ ÙËÓ ÂÈÎfiÓ·, ·‹ÁÁÂÈÏ 13 ¢¯¤˜
ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ fiÏ˘ ·fi ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ ∞ÎÚÔÔÏ›ÙË. ΔËÓ ÒÚ· Ô˘ ·¿ÁÁÂÏÏ ÙȘ ¢¯¤˜,
Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ¤‚Á·Ï ÙËÓ Î·Ï‡ÙÚ·, ÁÔÓ¿ÙÈÛ ηÈ
¤ÂÛ οو. ΔÔ ›‰ÈÔ ¤Î·Ó·Ó Î·È fiÛÔÈ ‹Ù·Ó Ì·˙› ÙÔ˘.
∞™ ∂¶π™Δƒ∂æ√Àª∂ ∫∞π ¶∞§π

⁄ÛÙÂÚ· ·fi οı ¢¯‹ Ô ‰È¿ÎÔÓÔ˜ Û‹Ì·ÈÓ ӷ ÛËΈıÔ‡Ó fiÚıÈÔÈ Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ¤ÏÂÁ·Ó 100 ÊÔÚ¤˜ ÙÔ
∫‡ÚÈ ∂ϤËÛÔÓ. ªÂÙ¿ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÈÂÚ‹˜ Ú¿Í˘ Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ‚¿‰ÈÛ Â˙fi˜, ÂÓÒ Ë ÂÈÎfiÓ· Ù˘
£ÂÔÌ‹ÙÔÚÔ˜ ÚÔÔÚ¢fiÙ·Ó, ̤¯ÚÈ ÙË ÌÔÓ‹ ™ÙÔ˘‰›Ô˘, Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ÛËÌÂÚÈÓ‹ ‡ÏË
¡·Úχ-∫·Ô‡. ∂Λ ÙÔÔı¤ÙËÛ·Ó ÙËÓ ÂÈÎfiÓ·. ™ÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ·Ó¤‚ËΠÛÙÔ ¿ÏÔÁÔ Î·È ¤ÊÙ·Û ÛÙÔ Ó·fi Ù˘
∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜, fiÔ˘ ÚÔÛ·ÓËÛ ÙÔ ‰ÂÛfiÙË ÃÚÈÛÙfi
Î·È ·ÊÔ‡ ÙÔÓ Â˘¯·Ú›ÛÙËÛÂ, ¤Ê˘Á ÁÈ· ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ·Ï¿ÙÈ, ÁÈ·Ù› ÂΛÓÔ ÙˆÓ μÏ·¯ÂÚÓÒÓ, fiÔ˘ Û˘Ó‹ıˆ˜
¤‰ÚÂ˘Â Ô μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˜ μ′, ‹Ù·Ó ÁÂÌ¿ÙÔ Î·Ófi ηÈ
ÛÎfiÓË. ŸÏË ÙË Ì¤Ú· ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÛÙËÓ fiÏË ÌÂÁ¿ÏË
¯·Ú¿ Î·È Ë ‰È¿ıÂÛË ‹Ù·Ó ·Ó¿Ï·ÊÚË. ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ,
Ô ªÈ¯·‹Ï ·ÓÙ¿ÌÂÈ„Â ÙÔÓ Î·›Û·Ú· ∞ϤÍÈÔ ™ÙÚ·ÙËÁfiÔ˘ÏÔ ÂÈÙÚ¤ÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ Ó· ÙÂϤÛÂÈ ıÚ›·Ì‚Ô ÛÙËÓ
fiÏË Î·È Ó· ÊÔÚ¤ÛÂÈ ÌÈÎÚfi ÛÙ¤ÌÌ·, ·ÚfiÌÔÈÔ Ì ÙÔ˘
‚·ÛÈÏÈ¿. ŒÙÛÈ, ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ η›Û·Ú· ı· ÌÓËÌÔÓ¢fiÙ·Ó ·ÓÙÔ‡ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÁÈ· fiÏÔ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ -Ì·˙› ÌÂ
ÙÔ˘˜ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ ÛÙ· ˘ÌÓËÙÈο Î·È ÂÁΈÌÈ·ÛÙÈο
ÙÚ·ÁÔ‡‰È·. ∏ ·ÓfiÚıˆÛË fï˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ ı·
ÔÏÔÎÏËÚˆÓfiÙ·Ó ¯ˆÚ›˜ ÙËÓ ·ÔηٿÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎÔ‡ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. °È’ ·˘Ùfi Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜,
Ô ÔÔ›Ô˜ ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Û Ì ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∞ÚÛ¤ÓÈÔ,
ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘ Ô˘ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË
§¿ÛηÚË, ηٿÊÂÚ ÙÂÏÈο Ó· ÙÔÓ ›ÛÂÈ, ·Ú’ fiÙÈ
¿ÚÚˆÛÙÔ˜, Ó· ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙÔ ıÚfiÓÔ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ·Ï·È¿

μ˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÂÈÎfiÓ· Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜ Ù˘ √‰ËÁ‹ÙÚÈ·˜
·fi ÙÔ ªÔ˘ÛÂ›Ô ªÂÓ¿ÎË. ∏ ÚÒÙË ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, fiÙ·Ó Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
‹Ù·Ó Ó· ʤÚÂÈ ÙËÓ ÂÈÎfiÓ· Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜ Ù˘ √‰ËÁ‹ÙÚÈ·˜
·fi ÙË ªÔÓ‹ ¶·ÓÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·.
SCALA

¶∞§∞π√§√°√π [151]

[152]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· Î·È Ó· ÙÔÓ ÛÙ¤„ÂÈ ¿ÏÈ ÛÙÔ Ó·fi Ù˘
∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜. ™ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÂÚ›ÛÙ·ÛË, ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚıËΠηıfiÏÔ˘ È· ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ‰È·‰fi¯Ô˘ ÙˆÓ
§·ÛοÚˆÓ. ª¿ÏÈÛÙ·, Á‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, ÙÔ
·È‰› ·˘Ùfi Ù˘ÊÏÒıËΠÒÛÙ ӷ ÂÍÔ˘‰ÂÙÂÚˆı› οıÂ
Èı·ÓfiÙËÙ· Ó· ‰ÈÂΉÈ΋ÛÂÈ ÙÔ ıÚfiÓÔ.

∏ ηٿÛÙ·ÛË
Ù˘ ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·˜ ηÈ
ÙÔ˘ ˘fiÏÔÈÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
√ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, ÏÔÈfiÓ, Ê·ÈÓfiÙ·Ó Ó· ϤÂÈ
Û ÂÏ¿ÁË Â˘Ù˘¯›·˜. ∞ÏÏ¿ Ë ¯·Ú¿ Ô˘ ·ÈÛı¿ÓıËηÓ
fiÏÔÈ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ‰ÂÓ
ı· ‰È·ÚÎÔ‡Û Ôχ, ÂÓÒ ÔÈ ÚÔÛ‰Ô˘ Ô˘ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·Ó Ì ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ ı· ·ÓÔÚıˆı› ηÈ
¿ÏÈ ÙÔ ·Ï·Èfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ‰ÂÓ ı· ÂÎÏËÚÒÓÔÓÙ·Ó ÔÙ¤.
∏ ı¤· Î·È ÌfiÓÔ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÙË Ì¤Ú·
Ô˘ Ì‹Î ıÚÈ·Ì‚Â˘ÙÈο Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, ·ÚÎÔ‡Û ÁÈ· Ó· ÚÔηϤÛÂÈ ·ÂÏÈÛ›·. «∏ ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·
ÙˆÓ fiÏÂˆÓ ¤ÌÔÈ·˙ ÛÙËÓ fi„Ë Ì ‰›Ô ·Ê·ÓÈÛÌÔ‡,
ÁÂÌ¿ÙË ÂÚ›È· Î·È ÎÔÏfiÓ˜ Î·È Û›ÙÈ·, ¿ÏÏ· ÂÚÂÈˆÌ¤Ó· Î·È ¿ÏÏ· ·ÔÌÂÈÓ¿ÚÈ· Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ˘ÚηÁÈ¿˜»
ϤÂÈ Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ °ÚËÁfiÚÈÔ˜. ¶ÚÔÛı¤ÙÂÈ Â›Û˘ fiÙÈ Ô
‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·Û¯ÔÏ‹ıËΠȉȷ›ÙÂÚ· Ì ÙÔÓ Î·ı·ÚÈÛÌfi Ù˘
fiÏ˘, fiÛÔ ·˘Ùfi ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ, ÒÛÙ ӷ ÌÂÙ·ÙÚ¤„ÂÈ
ÙË ÌÂÁ¿ÏË ÂΛÓË ·Ù·Í›· Û ٿÍË. ∂ÈÛ··˙Â, ÏÔÈfiÓ, ÙÔ˘˜ Ó·Ô‡˜, fiÔÈÔ˘˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÁÎÚÂÌÈÛÙ› ÙÂÏ›ˆ˜, Î·È Á¤ÌÈ˙ ٷ Û›ÙÈ· Ì ÎfiÛÌÔ 33. ŸÌˆ˜ Ë ·Ï·È¿, Ï·ÌÚ‹ Î·È ÌÂÁ·ÏfiÚÂË ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
ÁÂÌ¿ÙË ıËÛ·˘ÚÔ‡˜ Î·È ·ÓÂÎÙ›ÌËÙ· Û·Ë, Û˘ÁÎÂÓÙڈ̤ӷ ÂΛ ·fi ÙÔ ÂÌfiÚÈÔ, ÙË ‚ÈÔÙ¯ӛ·, ÙËÓ Ù¤¯ÓË Î·È ÙȘ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ Ù˘ ÈÔ ÈÛ¯˘Ú‹˜ Î·È ÈÔ
ÏÔ‡ÛÈ·˜ ÌÔÓ·Ú¯›·˜ Ô˘ ‰¤ÛÔÛ Â› ÔÎÙÒ ·ÈÒÓ˜,
‰ÂÓ Â·Ó‹Ïı ÔÙ¤ Î·È ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ Í·Ó·Á›ÓÂÈ
·˘Ùfi Ô˘ ‹Ù·Ó. ∞ÏÏ¿ ÙÔ ˘fiÏÔÈÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ‹Ù·Ó ¤ˆ˜
¤Ó· ‚·ıÌfi ÈÛÙ‹ ÂÈÎfiÓ· Ù˘ ¿ıÏÈ·˜ ηٿÛÙ·Û˘ Ô˘
ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ªÂÁ¿ÏÔ
ÙÌ‹Ì· Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜ Û˘Ó¤¯È˙·Ó Ó· ÙÔ Î·Ù¤¯Ô˘Ó
ÔÈ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ. ¶ÔÏϤ˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜
Î·È ÓËÛÈ¿ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ Î·È ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ. ∫¿ÔȘ ÂÍÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·Ó ·fi ÓÙfiÈÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜,
¯ıÚÔ‡˜ ˆÛÙfiÛÔ, ÁÈ· ÙË ÌÔÓ·Ú¯›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. Δ¤ÙÔÈÔÈ ‹Ù·Ó ÔÈ ‰ÂÛfiÙ˜ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ηÈ
Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜ ‹ ¿ÏÏÔÈ, ۯ‰fiÓ ¿Û¯ÂÙÔÈ Ì ÙÔÓ ˘fiÏÔÈÔ ÂÏÏËÓÈÛÌfi, fiˆ˜ ÔÈ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ ÛÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ· Î·È ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ Ô˘ ÙȘ ·Ú·ÌÔÓ¤˜ Ù˘

¶∞§∞π√§√°√π [153]

¿ÏˆÛ˘ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜
·Ó¤ÎÙËÛ·Ó ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· ÙÔ˘˜ Î·È ‰ÂÓ Î·ı˘ÔÙ¿¯ıËÎ·Ó ÔÙ¤ ·fi ÙfiÙÂ. ∂Ô̤ӈ˜, fiÙ·Ó Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Ì‹Î ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜
ÂÚÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó ÛÙË £Ú¿ÎË, ÙË ª·Î‰ÔÓ›·, ¤Ó· ̤ÚÔ˜
Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜, Ï›Á· ÓËÛÈ¿ Î·È ÙȘ ·ÛÈ·ÙÈΤ˜ Â·Ú¯›Â˜
ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ¡›Î·È·. º˘ÛÈο, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓÔ, ›¯Â ·ÎfiÌ· ÔÏÏÔ‡˜ fiÚÔ˘˜Ø ›¯Â ·Ú¿‰ÔÛË
ÛÙËÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛËØ Â›¯Â ÌÈ· ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·
Ô˘ ÁÈ· ·ÈÒÓ˜ ˘‹ÚÍ ÙÔ ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÂÌÔÚÈÎfi ÏÈÌ¿ÓÈ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘Ø Â›¯Â ÙË Û˘Ì¿ıÂÈ· ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ,
fiÛˆÓ Î·Ù›¯·Ó ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ Î·È ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›. Δ¤ÏÔ˜, ›¯Â
ÂÓfiÙËÙ·, ÂÓÒ ÔÈ ·ÓÙ›·ÏÔ› ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ‰È·ÈÚÂ̤ÓÔÈ ÛÂ
‰È¿ÊÔÚ· ̤ÚË. ªÔÚÔ‡Û ÏÔÈfiÓ Ó· ÓÈ΋ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ Î·È Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ, ·Ó fi¯È Ù· Û‡ÓÔÚ· Ô˘
›¯Â ÙÔÓ 6Ô ‹ ÙÔÓ 11Ô ·ÈÒÓ·, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÙËÓ ¤ÎÙ·ÛË
ÙËÓ ÔÔ›· ηٷϿ̂·Ó ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ·.
ª‹ˆ˜ Î·È ÔÈ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜, Ô˘ ÍÂΛÓËÛ·Ó
·fi ÌÈÎÚfiÙÂÚ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Î·È ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ·Ó Ôχ ‰‡ÛÎÔϘ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ÔÈÎÂÈÔÔÈËıÔ‡Ó ÙË ª·Î‰ÔÓ›·, ÙÔ ‚ÔÚÂÈÔ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÙÌ‹Ì· Ù˘
£ÂÛÛ·Ï›·˜, ÙË £Ú¿ÎË, οÔÈ· ÓËÛÈ¿ Î·È ÙÂÏÈο ÙËÓ
›‰È· ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË; ∞ÏÏ¿ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Ì‹ˆ˜ ‰ÂÓ Ù·›ӈÛ ÔÈÎÙÚ¿ ÙÔ˘˜
ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÙÔ˘ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˘ μ′; ¢ÂÓ Î·Ù·ÙÚfiˆÛ ÙfiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜, ‰ÂÓ ¤ÊÂÚ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔÓ Ú›ÁÎÈ· Ù˘ ∞¯·˝·˜, ÙÔ
‰Ô‡Î· Ù˘ ∞ı‹Ó·˜, ÙÔÓ °Î›˙Ë Ù˘ ™ÎÔ¤ÏÔ˘; ¢ÂÓ ·Ó¤ÎÙËÛ ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›· Î·È ÙË §·ÎˆÓ›·; ¢ÂÓ ¤‰ÈˆÍÂ
·fi Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜; ¢ÂÓ ¤ÁÈÓÂ
·ÚÈÔ˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜, ·ÔÎÏ›ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ‰ÂÛfiÙ˜ Ù˘
ÛÙË Ã·ÏΛ‰·, fiˆ˜ ÂÍÈÛÙÔÚ‹Û·Ì ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ;

√ϤıÚȘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ
ÛÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ηÈ
ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜
¢˘ÛÙ˘¯Ò˜ Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, ·ÓÙ› Ó· ÂÈÌ›ÓÂÈ
ÛÙËÓ ·Ó·‰ÈÔÚÁ¿ÓˆÛË ÙˆÓ fiÚˆÓ Î·È ÙˆÓ ‰˘Ó¿ÌÂÒÓ

ÙÔ˘ Î·È ÛÙËÓ Â‰Ú·›ˆÛË Î·È ÙËÓ Â¤ÎÙ·ÛË ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Â·Ó‹Ïı ÛÙÔ ÔϤıÚÈÔ Û‡ÛÙËÌ· Ù˘ Û˘ÌÌ·¯›·˜
Ì ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ÒÚËÛ ηٷÛÙÚÔÊÈο
ÚÔÓfiÌÈ·. ΔÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ ›ÛÙ„ ˆ˜ ‰ÂÓ ı·
Ûˆ˙fiÙ·Ó ·Ú¿ ÌfiÓÔ ·Ó Û˘ÓÂÚÁ·˙fiÙ·Ó ÌÂ ÙÔÓ ¿·
Î·È ˘ÔÙ·ÛÛfiÙ·Ó Û ·˘ÙfiÓ. ŒÙÛÈ, ·fi ÙËÓ ÚÒÙË
ÎÈfiÏ·˜ ÛÙÈÁÌ‹ ·ÏÏÔÈÒıËΠοı ÂıÓÈ΋ ‰‡Ó·ÌË.
∏ ˘ÈÔı¤ÙËÛË ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜, Ë ÔÔ›· ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Î·È Ì ÙÔ˘˜ ‰È·‰fi¯Ô˘˜ ÙÔ˘, Ô‰‹ÁËÛ ÙÂÏÈο ÛÙËÓ Î·Ù¿Ï˘ÛË Ù˘ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·˜ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ¤ıÓÔ˘˜. ∂›‰·Ì fiÙÈ, ÂÓÒ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ·ÎfiÌË
ÛÙË ¡›Î·È· ˘¤ÁÚ·„Â Û˘Óı‹ÎË ÛÙÔ ¡˘ÌÊ·›Ô Ì ÙÔ˘˜
°ÂÓÔ˘¿Ù˜ Î·È ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ÒÚËÛ ‰È¿ÊÔÚ˜ ·Ù¤ÏÂȘ,
ÚÔÓfiÌÈ· Î·È ÎÙ‹ÛÂȘ Ì ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿
ÙÔ˘˜. ŸÏ˜ ·˘Ù¤˜ ÔÈ ı˘Û›Â˜ ‰ÂÓ ÙÔÓ ˆÊ¤ÏËÛ·Ó Û ٛÔÙ·. °È·Ù›, ÂÓÒ ÔÈ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ Á›ÓÔÓÙ·Ó Ì ÛÎÔfi
ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Ì ÙË Û˘Ó‰ÚÔÌ‹ ÙˆÓ °ÂÓÔ˘·ÙÒÓ, Ë fiÏË ¤Ú·Û ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ
μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ ¯ˆÚ›˜ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜.
øÛÙfiÛÔ, Â¤ÌÂÈÓ ÛÙÔ ›‰ÈÔ Û‡ÛÙËÌ· Î·È ÙÔ 1268
˘¤ÁÚ·„ Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ¿ÏÏË Û˘Óı‹ÎË, Û‡Ìʈӷ
Ì ÙËÓ ÔÔ›· ˘ÔÛ¯¤ıËÎ·Ó ‚Ô‹ıÂÈ· ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿.
ŸÌˆ˜ ‹Ú·Ó ˆ˜ ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ·, ·ÓÙ› ÁÈ· ‰¿ÊË ÛÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ fiÏÂȘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ·Ù¤ÏÂÈ· ÛÙÔ ÂÌfiÚÈÔ, ÛÂ
ÛÙÂÚÈ¿ Î·È ı¿Ï·ÛÛ·, ηıÒ˜ Î·È ÂÙÂÚÔ‰ÈΛ· ·fi ÙÔ
‚¿ÈÏÔ Ô˘ ›¯Â ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
ˆ˜ ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ Ù˘ ÂΛ ÂÓÂÙÈ΋˜ ·ÔÈΛ·˜. ∂›Û˘ ¤Ù˘¯·Ó ÙËÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË Ù˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÙÔ˘˜ ÛÙË ªÂıÒÓË, ÙËÓ ∫ÔÚÒÓË, ÙËÓ ∫Ú‹ÙË Î·È ¿ÏÏ· ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ∂ÓÂÙÒÓ Â˘ÁÂÓÒÓ,
ηıÒ˜ Î·È ÙˆÓ ÎÙ‹ÛÂˆÓ ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·. øÛÙfiÛÔ ˘¤ÁÚ·„ ÙË Û˘Óı‹ÎË ·˘Ù‹, ·Ú’ fiÙÈ, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ›¯Â
‹‰Ë ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ Ì ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÌ‹Ì· Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ¿ÏψÛÙÂ Î·È ¿ÏÈ ÌÂ
‰Èο ÙÔ˘ ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ ı· ÁÈÓfiÙ·Ó Î˘Ú›·Ú¯Ô˜ ÔÏÏÒÓ
ÓËÛÈÒÓ Î·È ËÂÈÚˆÙÈÎÒÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ÔÈ
ÊÈÏÂχıÂÚ˜ ·Ú¯ÔÓÙÈΤ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ Ù˘ ∫Ú‹Ù˘ ‰ÂÓ
ÛÙ·Ì·ÙÔ‡Û·Ó Ó· ˘„ÒÓÔ˘Ó ÙË ÛËÌ·›· Ù˘ Â·Ó¿ÛÙ·Û˘
ηٿ Ù˘ ͤÓ˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜.

√ ªÈ¯·‹Ï
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
¤Î·Ó ÙÔ Ï¿ıÔ˜
Ó· ˘ÔÁÚ¿„ÂÈ
Û˘Óı‹Î˜ Ì ÙÔ˘˜
∂ÓÂÙÔ‡˜ Î·È Ó·
·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙËÓ
΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘˜
ÛÙ· ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘
∞ÈÁ·›Ô˘. ™ÙË
ʈÙÔÁÚ·Ê›·,
ÂÓ‰˘Ì·Û›· ∂ÓÂÙÔ‡
¢ÁÂÓÔ‡˜ ÙÔ˘
13Ô˘ ·ÈÒÓ·.
LEONARD DE SELVA/
CORBIS/APEIRON

√ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ fiÙ·Ó Ì‹ÎÂ
ÛÙËÓ ¶fiÏË, ·ÓÙ›ÎÚÈÛ ¤Ó· ÙÔ›Ô
ηٷÛÙÚÔÊ‹˜, ÂÚ›È·
Î·È Î·ÙÂÛÙÚ·Ì̤ӷ Û›ÙÈ· ·ÓÙÔ‡.

[154]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∞ÎfiÌ· ÈÔ ÔϤıÚȘ
·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ ÛÙÔÓ ¿·
ŸÌˆ˜ ‰ÂÓ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠ۠·˘Ù¿. ∞̤ۈ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ
·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ
‰È·Ú·ÁÌ·Ù¢ı› Ì ÙÔÓ ¿· Ù˘ ƒÒÌ˘, ηٷϋÁÔÓÙ·˜ ÛÈÁ¿ ÛÈÁ¿ Ó· ·ԉ¯Ù› ÙËÓ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋ ˘ÔÙ·Á‹ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì·˜ ÛÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜. √È ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÍÂΛÓËÛ·Ó ÙÔ 1263 Â› ÙÔ˘ ¿· √˘Ú‚·ÓÔ‡
¢′ Î·È Û˘Ó¯›ÛÙËÎ·Ó Î·È Ì ÙÔ ‰È¿‰Ô¯fi ÙÔ˘ ∫Ï‹ÌË ¢′,
Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÓı·ÚÚ‡ÓıËΠÙfiÛÔ Ôχ ·fi ÙËÓ ÚÔı˘Ì›·
ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, ÒÛÙ ÙÔ 1267 ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÁÈ· ˘ÔÁÚ·Ê‹, ¤Ó·Ó ΔfiÌÔ ÂÓÒÛˆ˜. ∂Λ ·Ó·ÊÂÚfiÙ·Ó ÍÂοı·Ú· fiÙÈ Ô Â›ÛÎÔÔ˜ Ù˘
ƒÒÌ˘, Ì ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Î·È ÙÔ ÚˆÙÂ›Ô Ô˘ ÙÔ˘ ›¯Â
‰ÒÛÂÈ Ô £Âfi˜, ›¯Â ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· ÎÚ›ÓÂÈ Î·È Ó· ·›ÚÓÂÈ ÙËÓ ÙÂÏÈ΋ ·fiÊ·ÛË ÁÈ· οı ‰ÔÁÌ·ÙÈ΋ ‹ ¿ÏÏË
‰È·ÊˆÓ›· Î·È ‰È¤ÓÂÍË. ∂›Û˘ ‰È¢ÎÚÈÓÈ˙fiÙ·Ó fiÙÈ ÙÔ
·Í›ˆÌ· ÙˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎÒÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ ·¤ÚÚ ÌfiÓÔ
·fi ÙË ÚˆÌ·˚΋ ∂ÎÎÏËÛ›· Î·È fiÙÈ ÔÈ Û‡ÓÔ‰ÔÈ ‹Ù·Ó ÂÚÈÙÙ¤˜, ¿ÙÔ˜ Î·È ¿Óˆ ·fi fiÏ· ˘‚ÚÈÛÙÈΤ˜, ‰ÈfiÙÈ Ë
Û‡ÁÎÏËÛ‹ ÙÔ˘˜ Ô‰ËÁÔ‡Û ÛÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ÌfiÓÔ Ë ÚˆÌ·˚΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ÈηӋ Ó· ‚ÚÂÈ ÙËÓ
·Ï‹ıÂÈ·. Ÿˆ˜ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó ÔÈ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜, Ô ∫Ï‹Ì˘ ¢′ ‹Ù·Ó Ô ÈÔ ÏÔÁÈÎfi˜ ·fi ÙÔ˘˜
¿˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ·Ó Ô ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ Ù˘ ƒÒÌ˘ Â›Ó·È Î˘Ú›·Ú¯Ô˜, Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÂÚÈÙÙ‡ÂÈ. ∞Ó fï˜ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜
ÎÚÈı› ·Ó·Áη›·, ÙfiÙÂ Ô ¿·˜ ¯¿ÓÂÈ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›·
ÙÔ˘. ∂ÓÒ Î·Ù·‚¿ÏÏÔÓÙ·Ó ÙfiÛ˜ ÚÔÛ¿ıÂȘ ÁÈ· ÙËÓ
¤ÓˆÛË Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ Ì ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·, ÛÙÔ˘˜
ÎfiÏÔ˘˜ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì·˜ ›¯Â ÍÂÛ¿ÛÂÈ ¤Ó·˜ ÊÔ‚ÂÚfi˜ ÂÌʇÏÈÔ˜ fiÏÂÌÔ˜. ∂›‰·Ì fiÙÈ Ô ·ÙÚȿگ˘ ∞ÚÛ¤ÓÈÔ˜ ›¯Â ÂÈÛÙ› Ó· ÌÂÙ·‚› ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È Ó· ÛÙ¤„ÂÈ Í·Ó¿ ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ,
·Ú·‚ϤÔÓÙ·˜ ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙÔÓ ÚÔÛٷ٢fiÌÂÓfi ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË §¿ÛηÚË. ∞ÏÏ¿, fiÙ·Ó Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ô ªÈ¯·‹Ï
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Ù‡ÊψÛ ÙÔ ·È‰› ·˘Ùfi, Ô ∞ÚÛ¤ÓÈÔ˜ ‰ÂÓ
ÌfiÚÂÛ ӷ Û˘ÁÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ÙÔ ı˘Ìfi ÙÔ˘ Î·È Âͤ‰ˆÛÂ
·ÊÔÚÈÛÌfi ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ¯ˆÚ›˜, fï˜,
ÏfiÁˆ ·‰˘Ó·Ì›·˜ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·, Ó· ÙÔ˘ ··ÁÔÚ‡ÛÂÈ Ó·
Û˘ÌÌÂÙ¿Û¯ÂÈ ÛÙȘ ÈÂÚ¤˜ ÙÂÏÂÙ¤˜. ŒÙÛÈ, Ô ·ÊÔÚÈÛÌfi˜
ηٿÓÙËÛ ÌÈ· ·Ï‹ Â›ÏËÍË. ∞Ú¯Èο Ô ªÈ¯·‹Ï Ê¿ÓËΠӷ ¢ÁÓˆÌÔÓ› ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÂÈ›ÎÂÈ·˜ ·˘Ù‹˜. ¶ÚÔÛÔÈ‹ıËΠfiÙÈ ·ԉ¯fiÙ·Ó ÙËÓ ÙÈ̈ڛ·, Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· fiÙÈ Ë ÌÂÙ¿ÓÔÈ¿ ÙÔ˘ ı· ¤ÊÂÚÓ ÙË
Û˘Á¯ÒÚÂÛË. ∞ÏÏ¿ Ï›Á· ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ Ô ·ÙÚȿگ˘ ∞ÚÛ¤ÓÈÔ˜ ηı·ÈÚ¤ıËΠÂÂȉ‹ Â¤ÌÂÓ ӷ ÌËÓ ·Ó·Î·Ï¤ÛÂÈ ÙÔÓ ·ÊÔÚÈÛÌfi. ΔÔ 1267 ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠ·ÙÚȿگ˘

ÛÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ Ô °ÂÚÌ·Ófi˜ ∞‰ÚÈ·ÓÔ˘fiψ˜, Ô˘ ›¯Â
·fi ηÈÚfi ÙËÓ Â‡ÓÔÈ· ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·. ΔfiÙÂ, fï˜,
Ô ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ πˆÛ‹Ê, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÔÊı·ÏÌÈÔ‡Û ÙÔ ·ÓÒÙ·ÙÔ ·Í›ˆÌ· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ÚÔοÏÂÛ ÙfiÛ˜ ‰˘ÛÎÔϛ˜ ÛÙÔ Ó¤Ô ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, ÒÛÙ ÌÂÚÈÎÔ‡˜ Ì‹Ó˜ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔÓ ·Ó¿ÁηÛ ӷ ·Ú·ÈÙËı›.
™ÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËÎÂ Ô πˆÛ‹Ê Ô˘ Û˘Á¯ÒÚÂÛÂ
·ÓËÁ˘ÚÈο ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, fiˆ˜ ÙÔ˘ ›¯Â ˙ËÙ‹ÛÂÈ. ∏
ÎÔÈÓ‹ ÁÓÒÌË, fï˜, ‰ÂÓ ÂȉÔΛ̷Û ÙËÓ Ú¿ÍË ÙÔ˘
Ó¤Ô˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, ÂÓÒ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Î˘Ú›ˆ˜ ÙÌ‹Ì·
ÙÔ˘ ÎÏ‹ÚÔ˘ Î·È È‰È·›ÙÂÚ· ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô›, ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ÈÛÙÔ› ÛÙÔÓ ∞ÚÛ¤ÓÈÔ. £ÂˆÚÒÓÙ·˜ ÙÔÓ °ÂÚÌ·Ófi Î·È ÙÔÓ
πˆÛ‹Ê ·Ú¿ÓÔÌÔ˘˜ ηÙfi¯Ô˘˜ ÙÔ˘ ÂÈÛÎÔÈÎÔ‡ ıÚfiÓÔ˘, ·Ô‰ÔΛ̷˙·Ó ÙfiÛÔ ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë fiÛÔ Î·È ÙÔÓ
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·. Δ¤ÙÔÈ· ÙÚÔ‹ ‹Ú·Ó ÔÈ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜
˘Ôı¤ÛÂȘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fiÙ·Ó Î·È Ô ∫Ï‹Ì˘ ¢′ Úfi‚·Ï ·ÍÈÒ ÛÂȘ.
√È ·ÍÈÒÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ‹Ù·Ó ˘ÂÚ‚ÔÏÈΤ˜, ÂÓÒ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ·Ó·Ù·Ú·¯‹, ÔfiÙ ÔÈ
‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ‰ÂÓ ÚÔ¯ÒÚËÛ·Ó Ôχ, ̤¯ÚÈ Ô˘
¤ı·ÓÂ Ô ∫Ï‹Ì˘. ŒÂÈÙ· ·fi ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· Î·È ÂÓÓÈ¿
Ì‹Ó˜ ¯ËÚ›·˜ ÙÔ˘ ڈ̷˚ÎÔ‡ ıÚfiÓÔ˘, ·Ó·ÁÔÚ‡ıËÎÂ
π′ √ Ó¤Ô˜ ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ ·ÔÙÔ 1273 ¿·˜ Ô °ÚËÁfiÚÈÔ˜ π′.
‰Â›¯ıËΠÌÂÙÚÈÔ·ı¤ÛÙÂÚÔ˜ ·fi ÙÔÓ ÚÔοÙÔ¯fi ÙÔ˘
ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ˙‹ÙËÌ·, ·fi‰ÂÈÍË fiÙÈ ·ÔÊ¿ÛÈÛÂ
Ó· Û˘ÁηϤÛÂÈ Û‡ÓÔ‰Ô Â’ ·˘ÙÔ‡, Ë ÔÔ›· ÔÚ›ÛÙËÎÂ
Ó· Û˘ÁÎÚÔÙËı› ÛÙË §˘ÒÓ Ù˘ °·ÏÏ›·˜. √ °ÚËÁfiÚÈÔ˜
π′ ÚÔÛοÏÂÛ ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï Î·È ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ì ·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ¤ÛÙÂÈÏ Â› ÙÔ‡ÙÔ˘ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ˘ÔÛ¯¤ıËΠӷ ÛÙ›ÏÂÈ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÂÍÔ˘ÛÈÔ‰ÔÙË̤ÓÔ˘˜ Ó·
χÛÔ˘Ó ÙÔ ÛÔ˘‰·›Ô ·˘Ùfi ˙‹ÙËÌ·. √ ·ÙÚȿگ˘ πˆÛ‹Ê, fï˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÚÈÓ ‹Ù·Ó ȉȷ›ÙÂÚ· ˘¿ÎÔ˘Ô˜
ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÙÒÚ· ÂÓ·ÓÙÈÒıËΠ·ÚÔÎ¿Ï˘Ù· ÛÙËÓ
¤ÓˆÛË Î·È ÔÚΛÛÙËΠfiÙÈ ÔÙ¤ ‰ÂÓ ı· ÙËÓ ˘¤ÁÚ·ÊÂ.
ΔÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ¿ ÙÔ˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó Î·È ¿ÏÏÔÈ ÔÏÏÔ›
ıÂÔÏfiÁÔÈ. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ÌËÓ ÙÔÏÌÒÓÙ·˜ Ó· ÂÈ‚ÏËı›
ÛÙÔÓ ·ÓÒÙ·ÙÔ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁfi Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Î·È Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· fiÙÈ ı· ÙÔÓ ÌÂÙ¤ÂÈıÂ, ηÙ‰›ˆÍ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜
˘fiÏÔÈÔ˘˜ ÁÈ· Ó· ·ԉ›ÍÂÈ ÛÙÔ˘˜ ·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÔ˘˜
ÙÔ˘ ¿· fiÛÔ ÂÈÏÈÎÚÈÓ‹˜ ‹Ù·Ó ÛÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ Ì·˙› ÙÔ˘. ∫¿ÔÈÔÈ ‚·Û·Ó›ÛÙËηÓ, ¿ÏÏÔÈ ÂÍÔÚ›ÛÙËηÓ, ¿ÏÏˆÓ Ù· ÎÙ‹Ì·Ù· ‰Ë̇ıËηÓ. ∂Âȉ‹, ÏÔÈfiÓ,
fiÏÔÈ Û¯Â‰fiÓ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·˜ Ê¿ÓËηÓ
¯ıÚÈÎÔ› ÛÙËÓ ¤ÓˆÛË, Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜, ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ ÙÈ̈ڋÛÂÈ, ÈÛ¯˘Ú›ÛÙËΠͷÊÓÈο fiÙÈ Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË
¤ÁÈÓ ȉÈÔÎÙ‹Ù˘ ÔÏfiÎÏËÚ˘ Ù˘ fiÏ˘ Î·È ¤ÙÛÈ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ÙÔ˘ fiÊÂÈÏ·Ó ÂÓÔ›ÎÈÔ 10 ‹ 12 ¯ÚfiÓˆÓ. ¶ÔÏÏÔ›

¶∞§∞π√§√°√π [155]

ÌÂÙ·Ó¿ÛÙÂ˘Û·Ó Û ÂÚÈÔ¯¤˜ ÂÎÙfi˜ Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜ ÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Î·È ÔÈ Â·Ú¯›Â˜ Á¤ÌÈÛ·Ó ÌÂ Û˘ÌÌÔڛ˜,
·fi ÙȘ Ôԛ˜ ¿ÏϘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó πˆÛËʛ٘ Î·È ¿ÏϘ ∞ÚÛÂÓÈ¿Ù˜ 34. ªÂ ·˘Ù¤˜ ÂÓÒıËÎ·Ó ÔÏÏÔ› ¿ÛÙÂÁÔÈ
Î·È ·Ú¿ÓÔÌÔÈ. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
¤ÛÙÂÈÏ ÛÙË §ÈfiÓ Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ ·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÔ˘˜ ÙÔ˘
¿· Ù¤ÛÛÂÚȘ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‹Ù·Ó, ·fi ÙÔÓ
ÎÏ‹ÚÔ Ô °ÂÚÌ·Ófi˜, Ô ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˜ ‰ËÏ·‰‹ ·ÙÚȿگ˘, Î·È Ô £ÂÔÊ¿Ó˘ Ù˘ ¡›Î·È·˜. ∞fi ÙÔ˘˜ Û˘ÁÎÏËÙÈÎÔ‡˜ ‹ÁÂ Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ÏÔÁÔı¤Ù˘ ∞ÎÚÔÔÏ›Ù˘, Ô ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ ıËÛ·˘ÚÔÊ˘Ï·Î›Ô˘ ¶·Ó¿ÚÂÙÔ˜
Î·È Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ μÂÚÚÔÈÒÙ˘. √È
Ú¤Û‚ÂȘ ·˘ÙÔ› ÌÂÙ¤ÊÂÚ·Ó Î·È ÔχÙÈÌ· ‰ÒÚ· ÁÈ· ÙÔÓ ¿· Ù˘ ƒÒÌ˘. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, ÙÔ ¤Ó· ·fi Ù·
‰‡Ô ÏÔ›· Ô˘ ÙÔ˘˜ ÌÂÙ¤ÊÂÚ·Ó, ÂΛÓÔ ‰ËÏ·‰‹
ÛÙÔ ÔÔ›Ô Â¤‚·ÈÓ·Ó Ô
¶·Ó¿ÚÂÙÔ˜ Î·È Ô μÂÚÚÔÈÒÙ˘ Î·È Â›¯Â Ù·
‰ÒÚ· ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, Ó·˘¿ÁËÛÂ
Ì·˙› Ì fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜
ÂÈ‚¿Ù˜ Î·È ÙÔ
ϋڈ̿ ÙÔ˘ ÛÙÔ
ª·Ï¤·. ŒÙÛÈ, ÛÙÔ
¿ÏÏÔ ÏÔ›Ô ÛÒıËÎ·Ó ÌfiÓÔ Ô ∞ÎÚÔÔÏ›Ù˘ Î·È ÔÈ ‰‡Ô ·Ú¯ÈÂÚ›˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÙÂÏÈο ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÒÔÈ ÛÙË
§˘ÒÓ ÙË Ì¤Ú· Ô˘ ÂÔÚÙ·˙fiÙ·Ó Ô ¿ÁÈÔ˜ πˆ¿ÓÓ˘, ÙÔ
1274. ∏ Û‡ÓÔ‰Ô˜ ›¯Â ÍÂÎÈÓ‹ÛÂÈ
ÙȘ ÂÚÁ·Û›Â˜ Ù˘ ·fi ÙȘ 7 ª·˝Ô˘ ηÈ
›¯Â ϤÔÓ ·ÂÏÈÛÙ› fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ
¿ÊÈÍË ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜, fiÙ·Ó Í·ÊÓÈο ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ÔÈ
·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ì ÙÔÓ ∞ÎÚÔÔÏ›ÙË ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÙÚ›ÙË Û˘Ó‰ڛ·ÛË. ∂Λ, ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ·˘ÙÔ›, ÚÔ‰›‰ÔÓÙ·˜ fiÏ· Ù·
ÈÂÚ¿ Î·È ÙȘ ·Ú·‰fiÛÂȘ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ Ì·˜, ·Ô‰¤¯ÙËηÓ
Â›ÛËÌ· ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÙÔ˘ filioque ÛÙÔ ™‡Ì‚ÔÏÔ Ù˘
¶›ÛÙˆ˜. ∞ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó ·ÎfiÌ· fiÙÈ Ë ÌfiÓË ·ÏËıÈÓ‹ ›ÛÙË Â›Ó·È ·˘Ù‹ Ô˘ ·Û¿˙ÂÙ·È Ë ÚˆÌ·˚΋ ∂ÎÎÏËÛ›·,
ÂÓÒ ÔÚΛÛÙËÎ·Ó Ó· ÙËÓ ÙËÚÔ‡Ó ÛÙ·ıÂÚ¿ Î·È ÁÈ· ¿ÓÙ·
·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ¿·. À‹Ú¯·Ó,
fï˜, οÔȘ ÂıÓÈΤ˜ Û˘ÓÂȉ‹ÛÂȘ, ÙȘ Ôԛ˜ ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÍÂÚÈ˙ÒÛÂÈ Î·Ì›· ·ÓıÚÒÈÓË ‰‡Ó·ÌË.
ª¿Ù·È· Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ·ÁˆÓÈ˙fiÙ·Ó Ó· ›ÛÂÈ

ÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ ÙÔ˘ fiÙÈ Ë ¤ÓˆÛË ‰ÂÓ ¿ÏÏ·˙ Û ٛÔÙÂ
ÙËÓ ›ÛÙË Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ·Ú·ı¤ÙÔÓÙ·˜
Ù· ÏfiÁÈ· ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ∫˘Ú›ÏÏÔ˘, Ô˘ ¤ÏÂÁ fiÙÈ ÙÔ ¿ÁÈÔ
Ó‡̷ «ËÁ¿˙ÂÈ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ‰‡Ô, ‰ËÏ·‰‹ ·fi ÙÔÓ ¶·Ù¤Ú· Î·È ÙÔÓ ÀÈfi», Ú¿ÁÌ· Ô˘ Ê·ÈÓfiÙ·Ó fiÙÈ Û˘Ì‚›‚·˙ ÙȘ ‰‡Ô ·fi„ÂȘ: ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ,
Ô˘ ›¯·Ó ÙËÓ ÚfiıÂÛË ÂÎ Î·È ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜ Ô˘ ›¯·Ó ÙË ‰È¿. ÀÔÛÙ‹ÚÈ˙ ̿ÏÈÛÙ· fiÙÈ Ù· ÙÚ›· ÚÔÓfiÌÈ·
Ô˘ ›¯·Ó ·Ú·¯ˆÚËı› ÛÙË Ï·ÙÈÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·, ÙÔ
ÚˆÙ›ÔÓ, ÙÔ ¤ÎÎÏËÙÔÓ Î·È ÙÔ ÌÓËÌfiÛ˘ÓÔÓ, ‰ÂÓ Â›¯·Ó η̛· Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ·Í›·, ÁÈ·Ù› ÔÙ¤ Ô ¿·˜, fiÙ·Ó ı· ·ÚÔ˘ÛÈ·˙fiÙ·Ó, ‰ÂÓ ı· ηıfiÙ·Ó ‰›Ï· ÛÙÔ˘˜
¿ÏÏÔ˘˜. ∞ÏÏ¿ Ô‡ÙÂ Î·È ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜
ı· ‰È¤Û¯È˙·Ó fiÏË ·˘Ù‹ ÙË ı¿Ï·ÛÛ·, ÁÈ· Ó· ÂÈ˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó
ÙËÓ ·fiÊ·ÛË ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘. ∂ÈϤÔÓ, Ë ÌÓ›· ÛÙÔÓ
¿·, fiÙ·Ó ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡ÛÂ Ô ·ÙÚȿگ˘, ‰ÂÓ Â›¯Â Ù›ÔÙ· ÙÔ ·Ú¿‰ÔÍÔ
‹ ÙÔ ·Ó‹ıÈÎÔ. ª¿Ù·È· ‚‚·›ˆÓ fiÙÈ
Ôχ ÛÔ˘‰·›·
ÔÏÈÙÈο Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ··ÈÙÔ‡Û·Ó
¤Ó·Ó Ù¤ÙÔÈÔ ¯ÂÈÚÈÛÌfi, Ô˘ ‰ÂÓ ı·
‹Ù·Ó ·Ì·ÚÙ›· Ó· ÙÔÓ
ÂÈϤÍÔ˘Ó ÔÈ ŒÏÏËÓ˜,
·ÊÔ‡ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô £Âfi˜
ηٷ‰¤¯ÙËΠӷ Á›ÓÂÈ ¿ÓıÚˆÔ˜ Î·È Ó· ˘ÔÌ›ÓÂÈ ÙÔ
ÛÙ·˘Úfi Î·È ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÁÈ· ÙË ÛˆÙËÚ›· Ù˘ ÔÈÎÔ˘Ì¤Ó˘. ∫¿ÔÈÔÈ ·fi ÙÔ˘˜
·Ú¯ÈÂÚ›˜ ›ÛÙËηÓ. ŸÙ·Ó Â¤ÛÙÚ„·Ó ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜
Ì ÙËÓ Ú¿ÍË Ù˘ ¤ÓˆÛ˘ Ì·˙› ÙÔ˘˜, Ô ·ÙÚȿگ˘ πˆÛ‹Ê ·Ú·ÈÙ‹ıËÎÂ Î·È ‚Ú¤ıËΠ¤Ó·˜ Úfiı˘ÌÔ˜ ¿Ó‰Ú·˜
Ó· ÙÔÓ ‰È·‰Â¯Ù› (ÙÔ ª¿ÈÔ ÙÔ˘ 1275), Ô ¯·ÚÙÔʇϷη˜
Ù˘ ªÂÁ¿Ï˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, Ô πˆ¿ÓÓ˘ μ¤ÎÎÔ˜. ∞Ó Î·È
ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ ‹Ù·Ó ‰ÂÈÓfi˜ ¯ıÚfi˜ ÙˆÓ Ï·ÙÈÓÈÎÒÓ ‰ÔÁÌ¿ÙˆÓ, ÛÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÛÙÈÁÌ‹ ·ԉ›¯ıËΠ˘¤ÚÌ·¯fi˜ ÙÔ˘˜. ™ÙȘ 16 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ ÂΛÓÔ˘ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘,
ÙË Ì¤Ú· Ù˘ ÁÈÔÚÙ‹˜ ÙÔ˘ ·Á›Ô˘ ¶¤ÙÚÔ˘, ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘
·fi ÙÔ˘˜ ·ÔÛÙfiÏÔ˘˜, ÙËÓ ÔÔ›· ÁÈÔÚÙ¿˙ÂÈ Ë ∂ÎÎÏËÛ›· ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù¿ıÂÛË ÙˆÓ ı›ˆÓ ·Ï˘Û›‰ˆÓ, Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËΠÛÙ· ·Ó¿ÎÙÔÚ· ı›· Ì˘ÛÙ·ÁˆÁ›·, ÙËÓ ÔÔ›·

°ÎÚ·‚Ô‡Ú· ÌÂ ÙÔÓ
¿· °ÚËÁfiÚÈÔ π′.
◊Ù·Ó ‰È¿‰Ô¯Ô˜
ÙÔ˘ ¿· ∫Ï‹ÌË
¢′, ηÈ
·ԉ›¯ıËΠÈÔ
‰È·ÏÏ·ÎÙÈÎfi˜ ·fi
ÙÔÓ ÚÔοÙÔ¯fi
ÙÔ˘. ™˘ÁοÏÂÛÂ
Û‡ÓÔ‰Ô ÛÙË §ÈfiÓ,
ÛÙËÓ ÔÔ›· οÏÂÛÂ
ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
ªÈ¯·‹Ï Î·È ÙÔÓ
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë.
BETTMANN/
ORBIS/APEIRON

[156]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∂ÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË
¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê˘
¤Î‰ÔÛ˘ ÙÔ˘ 14Ô˘
·ÈÒÓ· Ù˘ £Â›·˜
∫ˆÌˆ‰›·˜ ÙÔ˘
¢¿ÓÙË, fiÔ˘
Ô Û˘ÁÁڷʤ·˜ ηÈ
Ô ¿·˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜
°′ ÂÈÛΤÙÔÓÙ·È
ÙËÓ ∫fiÏ·ÛË.
GIANNI DAGLI ORTI/
CORBIS/APEIRON

Ù¤ÏÂÛÂ Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ÷ÏÎˉfiÓÔ˜ Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ
Ú¿ÍË Ù˘ ¤ÓˆÛ˘. ¢È·‚¿ÛÙËÎ·Ó ‰ËÏ·‰‹ Ô ·fiÛÙÔÏÔ˜ Î·È ÙÔ ∂˘·ÁÁ¤ÏÈÔ ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο Î·È ÛÙ· Ï·ÙÈÓÈο
Î·È ÌÓËÌÔÓ‡ıËΠ·fi ÙÔ ‰È¿ÎÔÓÔ Ô °ÚËÁfiÚÈÔ˜ ˆ˜
«Ù¤ÏÂÈÔ˜ ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ Ù˘ ·ÔÛÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ηÈ
ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜ ¿·˜». ŸÏ· ·˘Ù¿, fï˜, ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó
Ó· ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ó ÙȘ ÂÔÈı‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜. ∂ÎÙfi˜ ·fi
οÔÈÔ˘˜ Ï›ÁÔ˘˜ Ô·‰Ô‡˜ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, fiÏÔÈ ÔÈ
¿ÏÏÔÈ ·ÓÙÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·Ó ÙËÓ ¤ÓˆÛË ˆ˜ ·ÔÛÙ·Û›·. ∏
›‰È· Ë ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, Ë ∂˘ÏÔÁ›·,
‰È·ÊˆÓÔ‡Û ̷˙› ÙÔ˘ ÁÈ· ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ˙‹ÙËÌ·. √
‰ÂÛfiÙ˘ ∏›ÚÔ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ Î·È Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓ˘, ‰Ô‡Î·˜ ÙˆÓ ¡¤ˆÓ ¶·ÙÚÒÓ, ÂÚÈÔ¯¤˜ fiÔ˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ Ô Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, ηٷ‰›Î·Û·Ó ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ì ۇÓÔ‰Ô. √ ·ÙÚȿگ˘ μ¤ÎÎÔ˜, ÏÔÈfiÓ,
¤ÎÚÈÓ ۈÛÙfi Ó· ·Ó·ıÂÌ·Ù›ÛÂÈ Î·È ÙÔ˘˜ ‰‡Ô, Ú¿ÁÌ·
Ô˘ ‰ÂÓ ÂÌfi‰ÈÛ ÙÔ ‰Ô‡Î· πˆ¿ÓÓË Ó· ÙÈ̈ڋÛÂÈ ·˘ÛÙËÚ¿ ÙÔ˘˜ ÂÈÛÎfiÔ˘˜ ¡¤ˆÓ ¶·ÙÚÒÓ Î·È ΔÚ›Î΢,
Ô˘ ·Û¿ÛıËÎ·Ó ÙËÓ ¤ÓˆÛË. √È ¢˘ÙÈÎÔ› ¤·„·Ó Ó·
ıˆÚÔ‡ÓÙ·È ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Î·È ÙÔ « ŒÏÏËÓ Î·È §·Ù›ÓÔ˜»
·ÓÙÈηٷÛÙ¿ıËΠ·fi ÙÔ «ÃÚÈÛÙÈ·Ófi˜ Î·È §·Ù›ÓÔ˜».
∂ÈÎÚ¿ÙËÛ ÌÂÁ¿ÏË ·Ó·Ù·Ú·¯‹ Î·È Ù· Ó‡̷ٷ ¿Ó·„·Ó Î·È fiÏÔÈ, ·fi ÙÔÓ ÈÔ ÌÈÎÚfi ¤ˆ˜ ÙÔÓ ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔ,
Á˘Ó·›Î˜, ·È‰È¿, ÌÂÚÔη̷ÙÈ¿Úˉ˜ Î·È ÁˆÚÁÔ› ηٿÓÙËÛ·Ó Ó· ÌÈÏ¿Ó ÁÈ· ÙËÓ ÂÎfiÚ¢ÛË ÙÔ˘ ·Ó¿ÁÈÔ˘
¶Ó‡̷ÙÔ˜, ÂÓÒ Î·Ù·ÚÈfiÓÙÔ˘Û·Ó ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
μ¤ÎÎÔ, ÂÂȉ‹ ÙÔÓ ıˆÚÔ‡Û·Ó ÚÔ‰fiÙË Ù˘ ·ÙÚÈ΋˜
›ÛÙ˘. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿ ÙfiÛÔ Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
Î·È Ô ·ÙÚȿگ˘ μ¤ÎÎÔ˜ ·ÊÂÓfi˜ Î·È ÔÈ ‰È¿‰Ô¯ÔÈ ÙÔ˘
°ÚËÁÔÚ›Ô˘ π ′, Ô πÓÓÔΤÓÙÈÔ˜ ∂′ Î·È Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∫∞′
·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ Â¤ÌÂÓ·Ó Û fiÛ· ›¯·Ó ÚÔ·ÔÊ·ÛÈÛÙ›. √
Ó¤Ô˜ ¿·˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ °′ ··›ÙËÛ ·ÎfiÌ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ·. ™˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ, ˙‹ÙËÛ Ì ÙÔ˘˜ ·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÔ‡˜
ÙÔ˘ Ó· ·ԉ¯ÙÔ‡Ó ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜ Ù˘ Ï·ÙÈÓÈ΋˜ Ï·ÙÚ›·˜ ̤¯ÚÈ Î·È ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÙÔ˘˜ ÏÂÙÔ̤ÚÂÈ·. °È·Ù›, ¤ÏÂÁÂ, fiÙÈ ¯ˆÚ›˜ ÌÈ·
Ù¤ÙÔÈ· Ù·˘ÙfiÙËÙ·, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ˘¿ÚÍÂÈ ÂÓfiÙËÙ·
›ÛÙˆ˜. ∂ÈϤÔÓ, ··›ÙËÛ ӷ ÂÚÈԉ‡ÛÔ˘Ó ÔÈ
·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÔ› ÙÔ˘ Û fiÏÔ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜, ÁÈ· Ó· ‰Â¯ÙÔ‡Ó
·˘ÙÔÚÔÛÒˆ˜ ÙÔÓ fiÚÎÔ Î¿ı ŒÏÏËÓ· ÈÂڈ̤ÓÔ˘ ÁÈ·
ÙÔ ÚˆÙ›Ô. Δ¤ÏÔ˜, ˙‹ÙËÛ ӷ ‰Ú‡ÂÈ Ù·ÎÙÈο ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ˜ ˆ˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ ηÈ
Â›ÙÚÔÔ˜ ÙÔ˘ ·ÔÛÙÔÏÈÎÔ‡ ıÚfiÓÔ˘.
√ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ·ÓÙÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È
fiÙÈ ‰ÂÓ ÂÚfiÎÂÈÙÔ ·ÏÒ˜ ÁÈ· ϤÍÂȘ Î·È Ù‡Ô˘˜ ·ÏÏ¿
ÁÈ· Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ˘ÔÙ·Á‹. ªËÓ ÌÔÚÒÓÙ·˜, fï˜, Ó·
οÓÂÈ ›Ûˆ, ıÂÒÚËÛ fiÙÈ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÍ··Ù‹ÛÂÈ Î·È
ÙȘ ‰‡Ô ÌÂÚȤ˜, ‰ËÏ·‰‹ Î·È ÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜

¿˜. ŒÙÛÈ Û˘ÁοÏÂÛ ÙË ™‡ÁÎÏËÙÔ Î·È ÙÔÓ ·ÓÒÙÂÚÔ
ÎÏ‹ÚÔ Î·È ÙÔ˘˜ ÚÔ¤ÙÚ„ ӷ Û˘ÌÂÚÈÊÂÚıÔ‡Ó ÊÈÏÈο
ÛÙÔ˘˜ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˘˜ Ù˘ ƒÒÌ˘. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ÙÔ˘˜
‰È·‚‚·›ˆÛ fiÙÈ ‰ÂÓ ı· ·Ú¤ÎÎÏÈÓ ·fi Ù· ¿ÙÚÈ·
‰fiÁÌ·Ù· Ô‡Ù ÛÙÔ ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ Î·È fiÙÈ ‰ÂÓ ı· Â¤ÙÚÂÂ
η̛· ÚÔÛı‹ÎË ÛÙÔ Û‡Ì‚ÔÏÔ. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ ¤‰ˆÛ ÛÙÔ˘˜
·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˘˜ ¤Ó· ȉȷ›ÙÂÚ· ÎÔϷ΢ÙÈÎfi ¤ÁÁÚ·ÊÔ,
·ÔʇÁÔÓÙ·˜ fï˜ Ôχ Âȉ¤ÍÈ· Ó· ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ù·
Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ filioque. ¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ ›ÛÂÈ
ÁÈ· ÙËÓ ÂÈÏÈÎÚ›ÓÂÈ· ÙˆÓ ÂÓÂÚÁÂÈÒÓ ÙÔ˘, ‰È¤Ù·Í ÙÔ
Ê›ÏÔ ÙÔ˘, ÙÔÓ πÛ·¿Î Ù˘ ∂ʤÛÔ˘, Ó· ÙÔ˘˜ Û˘Óԉ‡ÛÂÈ
ÛÙȘ Ê˘Ï·Î¤˜, ÁÈ· Ó· ‰Ô˘Ó Ì ٷ ›‰È· ÙÔ˘˜ Ù· Ì¿ÙÈ· fiÙÈ
ÂΛ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ·È¯Ì¿ÏˆÙÔÈ ÔÈ ·ÓÙ›·ÏÔÈ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘,
·Ó¿ÌÂÛ¿ ÙÔ˘˜ Î·È ÔÏÏÔ› Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, fiˆ˜
Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
Î·È ÔÈ ·‰ÂÏÊÔ› ª·ÓÔ˘‹Ï Î·È πÛ·¿ÎÈÔ˜ ƒ·Ô‡Ï. ŸÌˆ˜ ÔÈ
ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÙÔ˘ ¿·, ÂÎÙfi˜ ÎÈ ·Ó ‹Ù·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜
·ÓfiËÙÔÈ, Ì fiÏ· ·˘Ù¿ Û˘Ì¤Ú·ÈÓ·Ó ÙÂÏÈο fiÙÈ Ë
¤ÓˆÛË ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙË. ŒÙÛÈ, Ô ª·ÚÙ›ÓÔ˜ ¢
¢′, ‰È¿‰Ô¯Ô˜
ÙÔ˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ ° ′, ‰ÂÓ ı¤ÏËÛ ӷ ‰Â¯Ù› ÙÔ˘˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ ηÈ, Û˘Ó ÙÔȘ ¿ÏÏÔȘ, ÙÔÓ ·ÊfiÚÈÛ Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ. ∂ΛÓÔ˜, ÁÈ· Ó· ÂΉÈÎËı›, ··ÁfiÚ¢Û ӷ ÌÓËÌÔÓ‡ÂÙ·È Ô ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜
ƒÒÌ˘ ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛ›· ÙˆÓ ·Ó·ÎÙfiÚˆÓ, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ Î·Ù‹ÚÁËÛ Â›ÛËÌ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË Ô˘ ›¯Â ÚÔÛ˘ÌʈÓËı›. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ‚·Û·Ó›˙ÂÈ, Ó· Ù˘ÊÏÒÓÂÈ Î·È
Ó· Îfi‚ÂÈ ÙË ÁÏÒÛÛ· fiÏˆÓ ÙˆÓ ·ÓÙÈÊÚÔÓÔ‡ÓÙˆÓ.
ŒÙÛÈ, fiÙ·Ó Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÛÙȘ 11 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 1282
¤ı·ÓÂ, ‰ÂÓ ·ÍÈÒıËΠԇÙÂ Î·Ó Ó· Ù·Ê› Ì ‚·ÛÈÏÈΤ˜
ÙÈ̤˜. ΔfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ‹Ù·Ó ÙÔ Ì›ÛÔ˜ Ô˘ ¤ÙÚÂÊ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÔÈ ˘‹ÎÔÔ› ÙÔ˘ 35.
∂‰Ò η٤ÏËÍ·Ó ÔÈ Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔÈ ÂΛÓÔÈ ·ÁÒÓ˜ ÙÔ˘
ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ.
√È ¢˘ÙÈÎÔ› ÙÂÏÈο ÙÔÓ ·ÊfiÚÈÛ·Ó ÂÓÒ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÙÔÓ
·ÔÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·Ó. ΔÈ ÙÔÓ ·Ó¿ÁηÛ ӷ ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÂÈ Î·È
Ó· ÂÈÌ›ÓÂÈ ÛÙÔ ‰‡ÛÎÔÏÔ ÂΛÓÔ ‰ÚfiÌÔ; Ÿˆ˜ ¤ÏÂÁÂ
Ô ›‰ÈÔ˜ Î·È Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ·, ‹ıÂÏ ӷ ¿ÚÂÈ ÌÂ
ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÙÔÓ ¿·, ÁÈ· Ó· ÂÌÔ‰›ÛÂÈ Î¿ı Ӥ·
Âȯ›ÚËÛË ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ŸÌˆ˜ ÁÈ· ÔÈÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ÌÈÏ¿ÌÂ; ∞ÛÊ·ÏÒ˜ fi¯È ÁÈ· ÙÔ˘˜ Ï›ÁÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ô˘ ·¤ÌÂÓ·Ó ÛÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹. ∂ΛÓÔÈ, Û˘ÌÂÚÈÏ·Ì‚·ÓÔÌ¤ÓˆÓ Î·È ÙˆÓ
∂ÓÂÙÒÓ, fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ ‰È·ÓÔ‹ıËÎ·Ó Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÔ˘Ó
οÙÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ·ÏÏ¿ Î·È Î¿ıÂ
ÊÔÚ¿ Ô˘ ÁÓÒÚÈ˙·Ó ‹ÙÙ˜ ·fi ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi Î·È ÙÔ ÛÙfiÏÔ
ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï, ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·Ó Ó· ÂÍ·ÁÔÚ¿˙Ô˘Ó ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙË Û˘ÚÚ›ÎÓˆÛË ÙˆÓ ÎÙ‹ÛÂÒÓ ÙÔ˘˜. ∂›Ó·È

¶∞§∞π√§√°√π [157]

·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ÙÔ 1262 Ô ÙfiÙ ¿·˜ √˘Ú‚·Ófi˜ ¢′, ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈṲ̂ÓÔ˜ ·fi ÙËÓ ·ÒÏÂÈ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Âȯ›ÚËÛ ӷ ÎËÚ‡ÍÂÈ Ó¤· ÛÙ·˘ÚÔÊÔÚ›· ·ÏÏ¿
‰ÂÓ ÂÈÛ·ÎÔ‡ÛÙËÎÂ. √ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, fï˜,
ÁÓÒÚÈ˙ ηϿ Ò˜ ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË,
Î·È ‹Ù·Ó ÂÂÈṲ̂ÓÔ˜ fiÙÈ ‹Ù·Ó ·Î·ÙfiÚıˆÙË ÌÈ· Ó¤·
ÛÙ·˘ÚÔÊÔÚ›·. ™ÙË ¢‡ÛË ˘‹Ú¯Â ¤Ó·˜ Î·È ÌfiÓÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi˜ ¯ıÚfi˜ ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜
∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜, Ô˘ ›¯Â ηٷϿ‚ÂÈ ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘
∫¿Ùˆ πÙ·Ï›·˜ Î·È Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ·fi ÙÔ 1266. ∂›‰·Ì fiÙÈ
·¤ÎÙËÛ ÌÂ Û˘Óı‹ÎË Ô˘ ˘¤ÁÚ·„ Ì ÙÔÓ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›·, fi¯È ÌfiÓÔ Ù˘ ∞¯·˝·˜ Î·È Ù˘
∏›ÚÔ˘ ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ˘ ÂÓfi˜ ÙÚ›ÙÔ˘ fiÏˆÓ ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙ‹ÛÂˆÓ Ô˘ ı· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÔ‡Û ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. §›Á·
¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿, ÙÔ 1273, ·ÊÔ‡ ¿ÓÙÚ„ ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ÌÂ
ÙÔÓ º›ÏÈÔ, ÁÈÔ Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô ÙˆÓ ‰ÈÎ·ÈˆÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘

μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˘ μ′, ¤ÁÈÓ ȉȷ›ÙÂÚ· ÂÈΛӉ˘ÓÔ˜, fiˆ˜ ͤÚÔ˘Ì ‹‰Ë, ηıÒ˜ ‹Ù·Ó ¿ÓıÚˆÔ˜ ÊÈÏfi‰ÔÍÔ˜, ‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔ˜ Î·È ÏÔ‡ÛÈÔ˜. øÛÙfiÛÔ Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ ‰ÂÓ Âȯ›ÚËÛÂ
οÔÈ· ÛÔ˘‰·›· ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜,
fi¯È ÙfiÛÔ ÁÈ·Ù› ÂÓ Ùˆ ÌÂٷ͇ Á›ÓÔÓÙ·Ó ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË (Ú¿ÁÌ· Ô˘ ‰ÂÓ ÙÔÓ ÂӉȤÊÂÚÂ
ÁÈ·Ù› ‹ıÂÏ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜) ·ÏÏ¿ ÁÈ·Ù›
‰È¿ÊÔÚ· ÂÛˆÙÂÚÈο Î·È Â͈ÙÂÚÈο ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÙÔÓ
ÂÌfi‰ÈÛ·Ó. ŸÙ·Ó ÙÂÏÈο ‚Ú‹Î ¢ηÈÚ›· Î·È ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÂÈÛ‚¿ÏÂÈ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Ì ÙËÓ ÚÔÙÚÔ‹ ηÈ
ÙËÓ ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍË ÙÔ˘ ¿· ª·ÚÙ›ÓÔ˘ ¢′, ÙÔ ÂÁ¯Â›ÚËÌ¿
ÙÔ˘ Ì·Ù·ÈÒıËΠ·fi ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ Î·È ÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȘ
ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘. ΔÔ 1278 Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜ ›¯Â ‰ÈÔÚ›ÛÂÈ ÁÂÓÈÎfi ÙÔ˘ Â›ÙÚÔÔ ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·, ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ, ÙÔÓ ∞˘ÏÒÓ·, ÙÔ μÔ˘ıÚˆÙfi, Ù· ™‡‚ÔÙ· Î·È ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ, ÙÔÓ √‡ÁÁÔ ÓÙ ™Ô˘Ï‡ (Hugues

[158]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

le Rousseau de Sully), ÙÔ °¿ÏÏÔ Ô˘ ‚Ô‹ıËÛ ÛÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ ¡Â¿ÔÏ˘, Ôχ ¤ÌÂÈÚÔ ÛÙ· ÔÏÂÌÈο
˙ËÙ‹Ì·Ù·, ÁÂÓÓ·›Ô, ÌÂÁ·ÏÔÚÂ‹ ÛÙÔ ·Ó¿ÛÙËÌ·, ÌÂ
Á˘ÌÓ·Ṳ̂ÓÔ ÛÒÌ· Î·È ÎÔÎÎÈÓˆ¿ Ì·ÏÏÈ¿, ·fi fiÔ˘
ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠle Rousseau. √ ¿Ó‰Ú·˜ ·˘Ùfi˜ ·Ó·‰ÈÔÚÁ¿ÓˆÛÂ Î·È ÂÙԛ̷Û ٷ ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ Ô˘ ÛÙ¿ıÌ¢·Ó
ÂΛ Î·È ÙȘ ÂÁ¯ÒÚȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ. ∂ÈϤÔÓ Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ηٿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· ÂÓÈÛ¯‡ÛÂȘ ·fi
ÙÔ μÚÂÓÙ‹ÛÈÔ, ÂÈÙ¤ıËΠÁ‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1280 ÌÂ
8.000 ¿Ó‰Ú˜ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË ıˆÚÒÓÙ·˜ ‚¤‚·ÈË ÙË
Ó›ÎË. °È·Ù›, ·Ó ÈÛÙ¤„Ô˘Ì ÙÔ˘˜ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˘˜, ÌÔ›Ú·Û ·fi ÚÈÓ ÛÙÔ˘˜ Û˘ÌÔÏÂÌÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜
Î·È ÙȘ fiÏÂȘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Û ÂΛÓÔ
ÙÔ Ì¤ÚÔ˜. Δ· ÁÂÁÔÓfiÙ·, fï˜, ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›ÁÔ, ı· ‰È¤„¢‰·Ó ·˘Ù¤˜ ÙȘ ÚÔÛ‰Ô˘. ŸÙ·Ó ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ ÙÔ˘
Û˘Ó¿ÓÙËÛ ٷ μÂÏ¿ÁÚ·‰·, ÔÏÈfiÚÎËÛ ÂΛÓË ÙËÓ
fiÏË. ∂Ó Ùˆ ÌÂٷ͇, ¤ÊÙ·ÛÂ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜, ÙÔÓ ÔÔ›Ô
¤ÛÙÂÈÏÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙÔ˘ ÙÔ 1281, Î·È Ô ·Á¤Úˆ¯Ô˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ ηٷÙÚÔÒıËΠÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο. ΔÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ È¿ÛÙËΠ·È¯Ì¿ÏˆÙÔ˜ Ì·˙› Ì ÔÏÏÔ‡˜ ¿ÏÏÔ˘˜. ∫È
ÂÓÒ Ù· ¿ıÏÈ· ·ÔÌÂÈÓ¿ÚÈ· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡,

«ÛÒÌ·Ù· ÙfiÙ ·‰‡Ó·Ì·, Ô˘ Ô‡ÙÂ Î·Ó ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ
Ù· ÔÓÔÌ¿ÛÂÈ ¤ÙÛÈ Î·Ó›˜, ·ÏÏ¿ ÛÎȤ˜ ÙˆÓ ·Ï·ÈÒÓ ÁÈÁ¿ÓÙˆÓ», ÂÚÈʤÚÔÓÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ ‰ÚfiÌÔ˘˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÛËÌÂÈÒıËΠ¤Ó· η›ÚÈÔ Ï‹ÁÌ· ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜
ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎÔ‡ ÛÙË ™ÈÎÂÏ›·, Ì ÙÔ
ÔÔ›Ô ·Ó·¯·ÈÙ›ÛÙËΠÂÓÙÂÏÒ˜ Ô Î›Ó‰˘ÓÔ˜ ·fi ÙË
¢‡ÛË.
√ πˆ¿ÓÓ˘ ¶ÚÔΛ‰·˜, fiˆ˜ ÙÔÓ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ÔÈ ÈÛÙÔÚÈÎÔ›, ·ÏÏ¿ ¶ÚÔ¯‡Ù·˜, fiˆ˜ ·ÔηÏ›ٷÈ
ÛÙÔ ÛÈÎÂÏÈÎfi ¯ÚÔÓÈÎfi Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÙË Û˘ÓˆÌÔÛ›·
ÙÔ˘, ‹Ù·Ó οÔÙ ʛÏÔ˜, ÁÈ·ÙÚfi˜, ȉȷ›ÙÂÚÔ˜ ÁÚ·ÌÌ·Ù¤·˜ Î·È ˘Ô˘ÚÁfi˜ ÙˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ÙÔ˘ ª·ÓÊÚ¤‰Ô˘.
∂Âȉ‹ fï˜ Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ ÙÔ˘ ÛÙ¤ÚËÛ fiÏ· ÙÔ˘ Ù·
·ÍÈÒÌ·Ù· Î·È Ù· ÎÙ‹Ì·Ù· Î·È ÙÔÓ ÂÍfiÚÈÛÂ, ·ÔÊ¿ÛÈÛÂ
Ó· ¿ÚÂÈ ÂΉ›ÎËÛË. ŒÙÛÈ, ÙÔ 1279 ‹Á ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË fiÔ˘ ˙‹ÙËÛÂ Î·È ‹Ú ·fi ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ ÙËÓ ˘fiÛ¯ÂÛË ÁÈ· ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ¯ÚËÌ·ÙÈ΋
‚Ô‹ıÂÈ·. ŒÂÈÙ· Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË ™ÈÎÂÏ›·, Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÔÏÏÔ‡˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ÂÍ›ÛÔ˘ ‰˘Û·ÚÂÛÙË̤ÓÔÈ Ì ÙË Á·ÏÏÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·, Î·È ÚÔÂÙԛ̷ÛÂ
ÁÂÓÈ΋ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË, ·Ì¤Ûˆ˜ fiÙ·Ó ı· η٤Êı·ÓÂ
οÔÈ· Â͈ÙÂÚÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ·. ΔfiÙ ‹Á ÛÙË ƒÒÌË,

¶∞§∞π√§√°√π [159]

ÛÙÔÓ ¿· ¡ÈÎfiÏ·Ô °′, Ô ÔÔ›Ô˜, fi¯È ‚¤‚·È· ÁÈ· Ó· ¢¯·ÚÈÛÙ‹ÛÂÈ ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, ·ÏÏ¿ ÂÍ·ÈÙ›·˜
ÚÔÛˆÈÎÒÓ Î·È ÔÏÈÙÈÎÒÓ ‰ÈÂÓ¤ÍÂˆÓ Ì ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ,
˘ÔÛÙ‹ÚÈÍ Úfiı˘Ì· ÙÔ Î›ÓËÌ· Ô˘ ÚÔÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó.
∞fi ÚÈÓ Ì¿ÏÈÛÙ·, fiˆ˜ ‚‚·ÈÒÓÔ˘Ó, ·Ú·¯ÒÚËÛ ÙÔ
‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ÛÙÔÓ ¶¤ÙÚÔ Ù˘ ∞Ú·ÁÔÓ›·˜. ªÂ
ÙËÓ Î·ÙÔ¯‡ÚˆÛË ÙÔ˘ ¿· Ù˘ ƒÒÌ˘, Ô ¶ÚÔΛ‰·˜
¤Û¢Û ÛÙËÓ ∫·Ù·ÏÔÓ›·, ¤ÂÈÛ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ¶¤ÙÚÔ Ó·
‰Â¯Ù› ÙË Ó¤· ÎÙ‹ÛË Ô˘ ÙÔ˘ ÚfiÛÊÂÚ·Ó Î·È Â¤ÛÙÚ„ ·Ì¤Ûˆ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∂Λ ÏËÚÔÊfiÚËÛ ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÁÈ· ÙȘ ÂÈÙ˘¯Ë̤Ó˜ ÙÔ˘
ÂÓ¤ÚÁÂȘ Î·È ÙÔ˘ ˙‹ÙËÛ 30.000 ¯Ú˘Û¤˜ Ô˘ÁÁȤ˜ (·Ú·ÁÔÓÈΤ˜ Ô˘ÁÁȤ˜, ·fi ÙȘ Ôԛ˜ Ë Î·ıÂÌÈ¿ ÈÛÔ‰˘Ó·Ì›
Ì 60 ÊÚ¿Áη ÂÚ›Ô˘) ÁÈ· ÙÔÓ ÂÍÔÏÈÛÌfi ÙÔ˘ ηٷÏÔÓÈÎÔ‡ ÛÙfiÏÔ˘. √ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ÙÔ‡ ÚfiÛÊÂÚ ÙÔ ÔÛfi Î·È ·ÊÔ‡ ‰È¤Ù·Í ӷ ÙÔ ˙˘Á›ÛÔ˘Ó, ÙÔ
¤ÛÙÂÈÏ ÛÙË Á·Ï¤Ú· Ì ÙËÓ ÔÔ›· ı· ·Ó·¯ˆÚÔ‡ÛÂ Ô πˆ¿ÓÓ˘. ª·˙› ÙÔ˘ ¤ÛÙÂÈÏÂ Î·È Î¿ÔÈÔÓ §·Ù›ÓÔ Ì ÙÔ
fiÓÔÌ· ∞ÎοډÔ, Ì ·ÔÛÙÔÏ‹ Ó· ÂÈıˆÚ› ÙË ¯Ú‹ÛË
ÙˆÓ ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ Î·È Ó· ‰È·Ú·ÁÌ·Ù¢Ù› ÙÔ Á¿ÌÔ ÌÈ·˜
·fi ÙȘ ÎfiÚ˜ ÙÔ˘ Ì ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ∞Ú·ÁÔÓ›·˜. ŸÙ·Ó Ô ¶ÚÔΛ‰·˜ Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË, Ô ¿·˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ›¯Â Âı¿ÓÂÈ. √È ™ÈÎÂÏÔ› ηÈ
Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ∞Ú·ÁÔÓ›·˜ ‰›ÛÙ·˙·Ó Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó ÛÙȘ ·ÔÊ¿ÛÂȘ ÙÔ˘˜. √ ·Î·Ù¿‚ÏËÙÔ˜, fï˜,
¶ÚÔΛ‰·˜ ÙÔ‡˜ ÂÓı¿ÚÚ˘Ó Ì ÙËÓ ÂÈÌÔÓ‹ Î·È ÙËÓ Â˘ÁψÙÙ›· ÙÔ˘. ŒÂÈÛ ÙÔÓ ¶¤ÙÚÔ Ó· ÂÍÔÏ›ÛÂÈ ÙÔ ÛÙfiÏÔ
ÙÔ˘ Î·È Ó· χÛÂÈ ÛÙËÓ ∞ÊÚÈ΋ Ì ÚfiÊ·ÛË ÌÈ·
ÛÙ·˘ÚÔÊÔÚ›· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ÂΛ ̈·ÌÂı·ÓÒÓ. √ ›‰ÈÔ˜,
ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ÙÔ˘ 1282, ¤Ê˘Á ÁÈ· ÙË ™ÈÎÂÏ›· Ì·˙› Ì ٷ
˘fiÏÔÈ· ¯Ú‹Ì·Ù· Ô˘ ÙÔ˘ ›¯Â ‰ÒÛÂÈ Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜. Δ· Ó‡̷ٷ ‹Ù·Ó ÔÍ˘Ì¤Ó·. ¶ÔÏÏÔ› ¢ÁÂÓ›˜
‹Ù·Ó ¤ÙÔÈÌÔÈ Ó· Â·Ó·ÛٷًÛÔ˘Ó. ∫¿ÔÈÔÈ Ì¿ÏÈÛÙ·, ›¯·Ó Û˘ÁÎÂÓÙÚˆı› ÛÙËÓ ¶¿ÓÔÚÌÔ, fiÙ·Ó ÙËÓ ÙÚ›ÙË Ì¤Ú·
ÙÔ˘ ¶¿Û¯·, Û ¤Ó· ·ÓËÁ‡ÚÈ Ô˘ ÁÈÓfiÙ·Ó ¤Íˆ ·fi ÙËÓ
fiÏË, ¤Ó·˜ °¿ÏÏÔ˜ ¿ψÛ ¯¤ÚÈ Û ÌÈ· ™ÈÎÂÏ‹ Á˘Ó·›Î·
Ë ÔÔ›· ·ÓÙ¤‰Ú·Û Ì ʈӤ˜. √È Î¿ÙÔÈÎÔÈ ¤ÙÚÂÍ·Ó Ó·
ÙË ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó ÎÚ·˘Á¿˙ÔÓÙ·˜ «ı¿Ó·ÙÔ˜ ÛÙÔ˘˜ °¿ÏÏÔ˘˜». ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÔÈ ·Á¤Úˆ¯ÔÈ ·˘ÙÔ› ηٷÎÙËÙ¤˜ ‰ÂÓ
ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ıÔ‡Ó ÛÂ ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Ï‹ıÔ˜
¯ıÚÒÓ Î·È ‚Ú‹Î·Ó ·ÓÂϤËÙÔ ı¿Ó·ÙÔ. √ÏfiÎÏËÚË Ë ™ÈÎÂÏ›· ÌÈÌ‹ıËΠÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· Ù˘ ¶·ÓfiÚÌÔ˘ Î·È ÔÈ
™ÈÎÂÏÔ› ı·Ó¿ÙˆÛ·Ó 8.000 °¿ÏÏÔ˘˜. ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi
¤ÌÂÈÓ ÁÓˆÛÙfi ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Ì ÙÔ fiÓÔÌ· ™ÈÎÂÏÈÎfi˜
∂ÛÂÚÈÓfi˜.
√È ‚·ÚfiÓÔÈ ÚÔÛοÏÂÛ·Ó ÙÔÓ ¶¤ÙÚÔ Ù˘ ∞Ú·ÁoÓ›·˜,
Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ∞ÊÚÈ΋˜ Ì ÙÔ ÛÙfiÏÔ

ÙÔ˘ Î·È fiÙ·Ó ‹Úı ÛÙËÓ ¶¿ÓÔÚÌÔ, ·Ó·ÎËÚ‡¯ıËΠ‚·ÛÈÏÈ¿˜. √ ∫¿ÚÔÏÔ˜ Âȯ›ÚËÛ ӷ ÂΉÈÎËı› ÙÔ˘˜ ÔÌÔÁÂÓ›˜ Î·È Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙË ™ÈÎÂÏ›· ·ÏÏ¿ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ¤ÏÏÂȄ˘ ÛÙfiÏÔ˘ ·¤Ù˘¯Â. ∞fi ÙfiÙ ¤·ı ÙfiÛ˜ ‰˘ÛÙ˘¯›Â˜ Ô˘ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ϤÔÓ Ó· ·Û¯ÔÏËı› Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘.

√È ÂÛˆÙÂÚÈΤ˜ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ
Û˘Ó¯›˙ÔÓÙ·È Î·È Â›
∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ μ′
ŸÏ˜ ÏÔÈfiÓ ÔÈ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ ÚÔ˜ ÙÔÓ ¿· ‰ÂÓ
¯ÚËÛ›ÌÂ˘Û·Ó Û ٛÔÙÂ. ΔÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ ‹Ù·Ó, ·Ó ÌÔÚÔ‡Û ӷ ˘¿ÚÍÂÈ Î¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ, fiÙÈ ÔÈ ÂÛˆÙÂÚÈΤ˜ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ Ô˘ ÚԤ΢„·Ó, Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó Ó· ÎÏÔÓ›˙Ô˘Ó ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Î·È ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ Î·È ‰È·‰fi¯Ô˘ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï, ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ μ′. √ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ μ ′ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ¿ÏψÛÙ ÔÙ¤ ‰ÂÓ Â›¯Â ‰Â›ÍÂÈ È‰È·›ÙÂÚÔ ˙‹ÏÔ ÁÈ· ÙË ÏÂÁfiÌÂÓË ¤ÓˆÛË, ηٿϷ‚Â, fiÙ·Ó
¤ÁÈÓ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, fiÙÈ ‰ÂÓ ı· ‰È·ÙËÚÔ‡Û ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·, ·Ó
Â¤ÌÂÓ ÛÙË Ï·Óı·Ṳ̂ÓË ÂΛÓË ÔÏÈÙÈ΋. ∂Èı˘ÌÔ‡ÛÂ
Ó· ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ Í·Ó¿ Ë ∂ÎÎÏËÛ›· Ì·˜ ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·
Ù˘ Î·È Ó· ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙȘ ·Ú¯·›Â˜ ·Ú·‰fiÛÂȘ fiÛÔ ÁÈÓfiÙ·Ó ÈÔ ÂÈÚËÓÈο. ΔÔÓ Î·ÈÚfi ÂΛÓÔ fï˜, Ù· ıÚËÛ΢ÙÈο ¿ıË ÈÔ Â‡ÎÔÏ· ÊÔ‡ÓÙˆÓ·Ó ·Ú¿ ηÙÂ˘Ó¿˙ÔÓÙ·Ó. √ Ó¤Ô˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ıˆÚÔ‡Û fiÙÈ Ù· Ó‡̷ٷ ı·
ËÚÂÌÔ‡Û·Ó, ·Ó ¤ÛÙÂÏÓ ·ÓÙÔ‡ ‰È·Ù¿ÁÌ·Ù· Ô˘ ı·
·Ó¿ÁÁÂÏÏ·Ó ÙËÓ ·ÔηٿÛÙ·ÛË ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ ÛÙËÓ
·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· Î·È ÙËÓ ·Ó¿ÎÏËÛË ÙˆÓ ÂÍfiÚÈÛÙˆÓ
Î·È fiÛˆÓ ˘¤ÊÂÚ·Ó ·fi ÙËÓ ·ÓÙ›ıÂÛ‹ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ ˙‹ÙËÌ·, ·Ó ¤ÂÈı ÙÔÓ μ¤ÎÎÔ Ó· ·Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙË ÌÔÓ‹
Ù˘ ¶·Ó·¯Ú¿ÓÙÔ˘ Î·È ·Ó ·Ó·Î·ÏÔ‡Û ÛÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ıÚfiÓÔ ÙÔÓ ÚÒËÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë πˆÛ‹Ê. ªfiÏȘ ¤Î·ÓÂ
fiÏ· Ù· ·Ú·¿Óˆ, «ÓfiÌÈ˙ fiÙÈ Â›¯Â ηÙÔÚıÒÛÂÈ Ù· ¿ÓÙ·Ø ·˘Ùfi, fï˜, ‹Ù·Ó ¤Ó· fiÓÂÈÚÔ». °È·Ù› ÔÏÏÔ›, ΢ڛˆ˜ ÌÔÓ·¯Ô›, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ οÔÈÔÈ ˘¤ÊÂÚ·Ó
Ôχ ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, ˙ËÙÔ‡Û·Ó
ÂΉ›ÎËÛË. ∂ˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔÈ, ÏÔÈfiÓ, ·fi ÙËÓ ·Ûı¤ÓÂÈ·
ÙÔ˘ πˆÛ‹Ê, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ۯ‰fiÓ ÂÙÔÈÌÔı¿Ó·ÙÔ˜ fiÙ·Ó
·Ó¤Ï·‚ ÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ıÚfiÓÔ, Û˘ÁοÏÂÛ·Ó Û‡ÓÔ‰Ô,
Ì ÙËÓ ÔÔ›· Â¤‚·Ï·Ó ÛÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÎÏËÚÈÎÔ‡˜ Ô˘ Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ÛÙËÓ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· Ì ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, ÙÚ›ÌËÓË ·ÚÁ›·. ™ÙÔ˘˜ Ï·˚ÎÔ‡˜, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔ
‚·ıÌfi Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹˜ ÙÔ˘˜, Â¤‚·Ï·Ó οÔȘ ÂÏ·ÊÚfiÙÂÚ˜ ÔÈÓ¤˜. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ·Ó¿ÁÎ·Û·Ó ÙÔÓ μ¤ÎÎÔ Ó·
˙ËÙ‹ÛÂÈ Û˘ÁÁÓÒÌË ·fi ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë πˆÛ‹Ê, ÁÈ·Ù›,
fiÛÔ ÂΛÓÔ˜ ˙Ô‡ÛÂ, ›¯Â ηٷϿ‚ÂÈ ÙÔ ıÚfiÓÔ ÙÔ˘.

∏ ÛÊ·Á‹ 8.000
°¿ÏÏˆÓ ÛÙË
™ÈÎÂÏ›· ÙÔ 1282
¤ÁÈÓ ÁÓˆÛÙ‹ ÛÙËÓ
ÈÛÙÔÚ›· ˆ˜
™ÈÎÂÏÈÎfi˜
∂ÛÂÚÈÓfi˜,
‰ÈfiÙÈ ÍÂΛÓËÛÂ
ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ·
ÙˆÓ ∂ÛÂÚÈÓÒÓ
Ù˘ ªÂÁ¿Ï˘
∂‚‰ÔÌ¿‰·˜.
PUBLIC DOMAIN

[160]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÃÚ˘Ûfi‚Ô˘ÏÔ
Ô˘ ÊÈÏÔÍÂÓ›ٷÈ
ÛÙÔ μ˘˙·ÓÙÈÓfi
ªÔ˘Û›Ô
Ù˘ ∞ı‹Ó·˜,
ÌÂ ÙÔ ÔÔ›Ô
·Ú·¯ˆÚÔ‡ÓÙ·È
ÚÔÓfiÌÈ· ÛÙË
ªËÙÚfiÔÏË Ù˘
ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜.
∞ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È
Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜
∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ μ′
Ó· ÚÔÛʤÚÂÈ
ÙÔ ¯Ú˘Ûfi‚Ô˘ÏÔ
ÛÙÔÓ πËÛÔ‡,
Ô ÔÔ›Ô˜
ÙÔ Â˘ÏÔÁ›.
WERNER FORMAN
ARCHIVE/SCALA

∂ÈϤÔÓ ÙÔ˘ Â¤‚·Ï·Ó Ó· ˘ÔÁÚ¿„ÂÈ ÔÌÔÏÔÁ›· ÔÚıfi‰Ô͢ ›ÛÙ˘ Î·È Ó· ·Ú·ÈÙËı› ·fi ÙËÓ ÈÂÚÔÛ‡ÓË.
§›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ÂÍfiÚÈÛ·Ó ÛÙËÓ ¶ÚÔ‡Û·. ∂Ó Ùˆ ÌÂٷ͇,
fiÙ·Ó ¤ı·ÓÂ Ô ·ÙÚȿگ˘ πˆÛ‹Ê, Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÂȉÂÈÓÒıËΠ·ÎfiÌ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ. √ ·ÙÚȿگ˘ πˆÛ‹Ê
‹Ù·Ó ¿ÓıÚˆÔ˜ ÌÂÙÚÈÔ·ı‹˜ Î·È ¿ÊËÓ ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜
ÙÔ˘, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ‚·ÚÈ¿˜ ·ÚÚÒÛÙÈ·˜ ÙÔ˘, Ó· οÓÔ˘Ó
fi,ÙÈ ı¤ÏÔ˘Ó. ™Â ÁÂÓÈΤ˜ ÁÚ·Ì̤˜ fï˜, ·Ô‰ÔΛ̷˙Â
ÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ Ú¿ÍÂȘ ÙÔ˘˜. ŸÙ·Ó ¤ı·ÓÂ, Ë ·Ó·Ù·Ú·¯‹ ÂÓÙ¿ıËÎÂ, ÂȉÈο fiÙ·Ó ÔÈ ∞ÚÛÂÓÈ¿Ù˜, Ô˘
·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Í·ÊÓÈο Ó· ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È ·fi ·ÓÙÔ‡, ¤ÁÈÓ·Ó
ȉȷ›ÙÂÚ· ıÚ·Û›˜ Î·È Û˘ÁÎÚfiÙËÛ·Ó ÌÈ· ÈÛ¯˘Ú‹ ÌÂÚ›‰·. √È πˆÛËʛ٘ Î·È ÔÈ ∞ÚÛÂÓÈ¿Ù˜ ·ÊÂÓfi˜ ÌÈÛÔ‡Û·Ó ÂÍ›ÛÔ˘ fiÛÔ˘˜ ›¯·Ó ·ԉ¯Ù› ÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, ·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ fï˜ ‰È·ÊˆÓÔ‡Û·Ó
Î·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. √È ∞ÚÛÂÓÈ¿Ù˜ ¤ÏÂÁ·Ó fiÙÈ Ô ∞ÚÛ¤ÓÈÔ˜
›¯Â ·ÊÔÚ›ÛÂÈ ÙÔÓ πˆÛ‹Ê, ÂÂȉ‹ η٤Ϸ‚ ÙÔ ıÚfiÓÔ
ÙÔ˘ ÂÓÒ ÂΛÓÔ˜ ˙Ô‡ÛÂ. √È πˆÛËʛ٘ ·ÓÙ··ÓÙÔ‡Û·Ó
fiÙÈ Ô ∞ÚÛ¤ÓÈÔ˜ ›¯Â ηÓÔÓÈο ηı·ÈÚÂı› ·fi fiÏÔ˘˜
ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ô˘ ›¯·Ó Ï¿‚ÂÈ ÙfiÙ ̤ÚÔ˜ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô. ŒÙÛÈ, ÙfiÛÔ ÛÙÔ˘˜ Ï·ÙÈÓfiÊÚÔÓ˜ fiÛÔ Î·È ÛÙÔ˘˜
·ÓÙ›ıÂÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜, ÚԤ΢„ ̛· ·ÎfiÌ· ·ÊÔÚÌ‹ ÊÈÏÔÓÈΛ·˜, ·˘Ù‹ ÙË ÊÔÚ¿ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ Ô·‰ÒÓ ÙÔ˘ πˆÛ‹Ê
Î·È ÙˆÓ Ô·‰ÒÓ ÙÔ˘ ∞ÚÛÂÓ›Ô˘. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, «Ô˘ ‹Ù·Ó
·fi ÙË Ê‡ÛË ÙÔ˘ Ú¿Ô˜ Î·È ‰ÂÓ ‹ıÂÏ ӷ ÛÙÂÓÔ¯ˆÚ‹ÛÂÈ Ô‡Ù ÂΛÓÔ˘˜, ·ÔÛȈÒÓÙ·˜, ˆÛÙfiÛÔ, Ù· ÛοӉ·Ï· Î·È ·fi ÙȘ ‰‡Ô Ï¢ڤ˜, ‹ÍÂÚ ӷ ‚·‰›˙ÂÈ ÙË
̤ÛË Ô‰fi». £¤ÏËÛ ΢ڛˆ˜ Ó· ·Ó·ÁÔÚ‡ÛÂÈ Ó¤Ô ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÂÓÙÂÏÒ˜ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ ·fi ÙȘ ÌÂÚ›‰Â˜ Ô˘
˘‹Ú¯·Ó. ∏ ˘fiıÂÛË ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‡ÎÔÏË. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜
·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ·Ó‚¿ÛÂÈ ÛÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ıÚfiÓÔ ÙÔ
‰È·ÏÂÎÙÈÎfi °ÂÒÚÁÈÔ ·fi ÙËÓ ∫‡ÚÔ. °È· Ó· ÂÎÏÂÁ›
Î·È Ó· ¯ÂÈÚÔÙÔÓËı› ÓÔÌfiÙ˘· ··ÈÙÔ‡ÓÙ·Ó Ë Û˘Ó·›ÓÂÛË ÙˆÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤ˆÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ÂÓÙÔ‡ÙÔȘ, ›¯·Ó Û˘ÌÌÂÙ¿Û¯ÂÈ ÛÙËÓ Î·ÈÓÔÙÔÌ›· ÙÔ˘ ‰fiÁÌ·ÙÔ˜. ™¯ÂÙÈο ÌÂ
ÙËÓ ÂÎÏÔÁ‹ ÏÔÈfiÓ, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÓfiÌÈÛ fiÙÈ ı· Û˘Ì‚›‚·˙ ÙÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ Ì ÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ, ·Ó ·ÓÙ› Ó· Û˘ÁΤÓÙÚˆÓ ÙÔ˘˜ ÂÈÛÎfiÔ˘˜ ÁÈ· „ËÊÔÊÔÚ›·, ¤·ÈÚÓÂ
ȉȷÈÙ¤Úˆ˜ ÙË ÁÓÒÌË ÙÔ˘ ηıÂÓfi˜ Î·È ÙË Û˘Ó·›ÓÂÛ‹
ÙÔ˘, fiˆ˜ Î·È ¤ÁÈÓÂ. °È· ÙË ¯ÂÈÚÔÙÔÓ›· ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛÂ
‰‡Ô ÂÈÛÎfiÔ˘˜ ·fi ÙËÓ ∞Èوϛ· Î·È ÙË ª·Î‰ÔÓ›·,
Ô˘ ‹Úı·Ó ÙfiÙÂ Ù˘¯·›· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÙÔÓ
∫Ô˙‡Ï˘ Î·È ÙÔÓ ¢Â‚ÚÒÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó Û˘ÌÌÂÙ¿Û¯ÂÈ ÛÙËÓ Î·ÈÓÔÙÔÌ›·. ¶ÚÒÙ· ·˘ÙÔ› (ÁÈ· ÙÚ›ÙÔ ‰ÂÓ
οÓÂÈ ÏfiÁÔ Ô‡ÙÂ Ô °ÚËÁÔÚ¿˜ Ô‡ÙÂ Ô ¶·¯˘Ì¤Ú˘) ¯ÂÈÚÔÙfiÓËÛ·Ó Â›ÛÎÔÔ ∏Ú·ÎÏ›·˜ οÔÈÔ ÌÔÓ·¯fi, ÁÈ·Ù›
Û‡Ìʈӷ Ì ٷ fiÛ· ›Û¯˘·Ó ¿ÓÙ·, ¤ÚÂÂ Ô ∏Ú·ÎÏ›·˜

Ó· ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ÛÂÈ ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ŒÂÈÙ·, Ô Ó¤Ô˜ Â›ÛÎÔÔ˜ ∏Ú·ÎÏ›·˜, Ì·˙› ÌÂ
ÙÔ˘˜ ÂÈÛÎfiÔ˘˜ ∫Ô˙‡Ï˘ Î·È ¢Â‚ÚÒÓ, ¯ÂÈÚÔÙfiÓËÛÂ
ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ, Ô˘ ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ°ÚËÁfiÚÈÔ˜. ŒÙÛÈ
fï˜ fiˆ˜ ¤ÁÈÓ·Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·, ‰ÂÓ ·Ôη٤ÛÙËÛ·Ó
ÙËÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÂÈÚ‹ÓË. √È ÌÔÓ·¯Ô› ‚ϤÔÓÙ·˜ ÙÔ
‚·ÛÈÏÈ¿ Ó· Û˘ÁηٷٛıÂÙ·È ÛÙ· ¿ıË ÙÔ˘˜ ¤ÁÈÓ·Ó È‰È·›ÙÂÚ· ıÚ·Û›˜, ·ÊÔ‡ Ô Ó¤Ô˜ ·ÙÚȿگ˘ ‹Ù·Ó ÙÒÚ· Ô·‰fi˜ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ŸÌˆ˜ ·ÏÈfiÙÂÚ· ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙ ÙÔÓ μ¤ÎÎÔ Î·È ‰ÂÓ Â›¯Â ÙÔ ı¿ÚÚÔ˜ Ó· ·ÓÙÈÙ·¯ı› ÛÙȘ ·Ú¿ÏÔÁ˜ ·ÍÈÒÛÂȘ ÙÔ˘˜. ΔË ‰Â‡ÙÂÚË Ì¤Ú·
ÙÔ˘ ¶¿Û¯· ÙÔ˘ 1283, Ô Ï·fi˜ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËΠÛÙȘ μÏ·¯¤ÚÓ˜, fiÔ˘ ÌÔÓ·¯Ô› Î·È Ï‹ıÔ˜ ηı·›ÚÂÛ·Ó fiÏÔ˘˜
ÙÔ˘˜ ÂÈÛÎfiÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ÂÍÂ˘Ù¤ÏÈÛ·Ó Î·È ÙÔ˘˜ ¯Ù‡ËÛ·Ó. ∏ ›‰È· Ë ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ë £ÂÔ‰ÒÚ·, ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·Ô‰ÔÎÈÌ¿ÛÂÈ Ù· fiÛ· ›¯Â οÓÂÈ Ô Û‡˙˘Áfi˜
Ù˘ Î·È Ó· ˘ÔÛ¯Âı› fiÙÈ ÔÙ¤ ‰ÂÓ ı· ˙ËÙÔ‡Û ӷ Ù·Ê›
Ë ÛÔÚfi˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ Ì „·Ï̈‰›Â˜, ‰ËÏ·‰‹ Ì ٤ÏÂÛË ÓÂÎÚÒÛÈÌ˘ ·ÎÔÏÔ˘ı›·˜.
∞ÊÔ‡ ÂΉÈ΋ıËÎ·Ó ÙÔ˘˜ ÎÔÈÓÔ‡˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜,
Ô˘ ¿ÏÏÔÙ ‹Ù·Ó Ô·‰Ô› ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ, ÔÈ πˆÛËʛ٘
Î·È ÔÈ ∞ÚÛÂÓÈ¿Ù˜ ‹Úı·Ó Û ڋÍË Î·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ηÈ
Ì ÙÔ Ó¤Ô ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, ÂÂȉ‹ ˘ÔÙ‡ÔÓÙ·Ó fiÙÈ Û˘Ì·ıÔ‡Û ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÚÔÙ›ÌËÛ ӷ
Û˘Ì‚È‚¿ÛÂÈ ÙȘ ‰È·ÊˆÓ›Â˜ Î·È ÙÔ˘˜ οÏÂÛ fiÏÔ˘˜ ÛÂ
ÎÔÈÓ‹ Û‡ÓÔ‰Ô ÛÙÔ ∞‰Ú·Ì‡ÙÙÈÔ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜.
∂Λ ÔÈ ‰‡Ô ÌÂÚ›‰Â˜ Û˘ÌÊÒÓËÛ·Ó Ó· ·Ê‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ
ÎÚ›ÛË ÛÙÔ £Âfi Ì ʈÙÈ¿ Î·È ÔȈÓÔ‡˜, Û˘ÌÊÒÓËÛ·Ó
‰ËÏ·‰‹ Ó· ÁÚ¿„Ô˘Ó Î·È ÔÈ ‰‡Ô ۠ͯˆÚÈÛÙfi ‚È‚Ï›Ô
Ù· ‰fiÁÌ·Ù¿ ÙÔ˘˜. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ·ÊÔ‡ ¿Ó·„·Ó ʈÙÈ¿
ÛÙË Ì¤ÛË Ù˘ ÂÎÎÏËÛ›·˜, ¤‚·Ï·Ó ÂΛ ÙȘ ‰‡Ô ‚›‚ÏÔ˘˜, Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· fiÙÈ Ë Ì›· ı· ¤ÌÂÓ ¿ıÈÎÙË. ŒÙÛÈ
ı· ·Ô‰ÂÈÎÓ˘fiÙ·Ó ·Ó·ÓÙ›ÚÚËÙ· Ë ·Ï‹ıÂÈ· ÙˆÓ ‰ÔÁÌ¿ÙˆÓ. «◊Ù·Ó fï˜ ÊÚÔ‡‰Â˜ ·˘Ù¤˜ ÔÈ ÂÏ›‰Â˜ ηÈ
Ú¿ÁÌ·ÙÈ fiÓÂÈÚ· ͇ÓȈӻ ϤÂÈ Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ °ÚËÁÔÚ¿˜. «°È·Ù› fiÙ·Ó Ë ÊˆÙÈ¿ ÊÔ‡ÓÙˆÛÂ, ¤Î·Ó ÁÚ‹ÁÔÚ·
ÛÙ¿¯ÙË Î·È ÙȘ ‰‡Ô. ∞˘Ùfi ‹Ù·Ó ·fiÊ·ÛË £ÂÔ‡ ηÈ
¯Ï¢·ÛÌfi˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ fiψÓ, Ô˘ ›¯·Ó οÓÂÈ ÙÔ ·È¯Ó›‰È ÂÈÛÙ‹ÌË Î·È Â›¯·Ó ÚÔÍÂÓ‹ÛÂÈ ¿Î·ÈÚÔ˘˜ ÎÏ˘‰ˆÓÈÛÌÔ‡˜ ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·». Δ·ÂÈӈ̤ÓÔÈ ϤÔÓ
fiÏÔÈ ÂΛÓÔÈ ÔÈ ˙Ëψ٤˜, ‰¤¯ÙËÎ·Ó ·Ó·ÁηÛÙÈο ÙËÓ
¢¯‹ Î·È ÙËÓ Â˘ÏÔÁ›· ÙÔ˘ °ÚËÁÔÚ›Ô˘ Î·È ÚÔ˜ ÛÙÈÁÌ‹Ó Ê¿ÓËΠӷ ËÚÂÌÔ‡Ó Ù· Ó‡̷ٷ. ∏ ÊÈÏÔÓÈΛ·,
fï˜, ·Ó·˙ˆ˘ÚÒıËΠϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÈÔ ¤ÓÙÔÓË
·fi ÔÙ¤ ηıÒ˜ ÚԤ΢„ ¿ÏÈ ÙÔ ˙‹ÙËÌ· Ù˘ ÂÎfiÚ¢Û˘. √ μ¤ÎÎÔ˜ Âȯ›ÚËÛ ӷ ‰ÈηÈÔÏÔÁ‹ÛÂÈ ÙË
Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ ÙÔ˘ ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ˙‹ÙËÌ·. √ °ÚËÁfiÚÈÔ˜ ·ÓÙ¤‰Ú·Û ·ÏÏ¿ ¤ÁÈÓ ‡ÔÙÔ˜ Ï¿Ó˘ ηÈ

¶∞§∞π√§√°√π [161]

[162]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶∞§∞π√§√°√π [163]

¤ÎÚÈÓ ۈÛÙfi Ó· ·Ú·ÈÙËı›. ∏ ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋ Û¯ÔÏ·ÛÙÈÎfiÙËÙ· ÁÈ· ÙÔ filioque ÚÔοÏÂÛ ÙfiÛË Û‡Á¯˘ÛË Ô˘
ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÂΛÓÔÈ Î·Ù¿ÓÙËÛ·Ó Ó· ÌËÓ Î·Ù·Ï·‚·›ÓÔ˘Ó Ô‡Ù ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜. √ ·ÙÚȿگ˘ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜ ∞ı·Ó¿ÛÈÔ˜, fiÙ·Ó ÚÔÛÎÏ‹ıËΠӷ
˘ÔÁÚ¿„ÂÈ ÙÔÓ ΔfiÌÔ ÙÔ˘ °ÚËÁÔÚ›Ô˘ ÙÔ˘ ∫˘Ú›Ô˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ μ¤ÎÎÔ˘, ·ÚÓ‹ıËΠ̠ÙË ‰ÈηÈÔÏÔÁ›· fiÙÈ ‰ÂÓ
ηٷϿ‚·ÈÓ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ¤ÎÊÚ·Û˘ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ‹Ù·Ó ¤ÙÔÈÌÔ˜ Ó· ˘ÔÁÚ¿„ÂÈ ÙË ‰È΋ ÙÔ˘ ÔÌÔÏÔÁ›· ›ÛÙ˘. ŒÙÛÈ Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜
°ÚËÁÔÚ¿˜ Û˘Ì‚Ô‡Ï¢Û ӷ ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ ÂÓÙÂÏÒ˜ ·˘Ù‹
Ë ·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÛË, ÁÈ·Ù› Ë Ê‡ÛË ÙÔ˘ £ÂÔ‡ Â›Ó·È ·ÓÂÍÂÚ‡ÓËÙË. ∫·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·ÁˆÓÈ˙fiÙ·Ó Ì fiÏË ÙÔ˘ ÙË
‰‡Ó·ÌË Ó· Û˘Ì‚È‚¿ÛÂÈ ÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜
‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ, ·ÏÏ¿ Ì¿Ù·È·. ΔÔ 1306 Û˘ÁοÏÂÛ Ӥ· ÌÂÁ¿ÏË Û‡ÓÔ‰Ô Ì ÙË Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹ ÙÔ˘ ÎÏ‹ÚÔ˘ Î·È ÙˆÓ
·Ú¯fiÓÙˆÓ. ™ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ¿ Ù˘ Ì ¤Ó·Ó ÂÎÙÂÓ‹ ÏfiÁÔ ·ÚÔ˘Û›·Û fiÛ· ›¯Â οÓÂÈ ÁÈ· Ó· ÍÂÚÈ˙ÒÛÂÈ ÙȘ ηÈÓÔÙƠ̂˜ ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ Î·È ˘ÂÓı‡ÌÈÛ fiÙÈ Â›¯Â ·ÚÓËı›
ÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ Ù·Ê‹ ·ÎfiÌ· Î·È ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ÙÔÓ ·Ù¤Ú·, ÂÂȉ‹ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÚˆÙ·›ÙÈÔ˜ ÂΛӢ Ù˘ Ù·Ú·¯‹˜. ΔfiÓÈÛ Â›Û˘ fiÙÈ ·¤ÎÏÂÈÛÂ Î·È ÙËÓ ›‰È· ÙÔ˘
ÙË ÌËÙ¤Ú· ·fi ÙË £Â›· ∫ÔÈÓˆÓ›· ̤¯ÚÈ Ô˘ ˘¤ÁÚ·„Â
ÙËÓ Î·Ù·‰›ÎË ÙÔ˘ Û˘˙‡ÁÔ˘ Ù˘ Ì ÙÔ ›‰ÈÔ Ù˘ ÙÔ ¯¤ÚÈ.
ÀÂÓı‡ÌÈÛ Â›Û˘ fiÙÈ Î·È ÙËÓ ›‰È· ÙÔ˘ ÙË Û‡˙˘ÁÔ,
Ô˘ ‹Ù·Ó ‡ÔÙË ÁÈ· ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· Ì ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜
Î·È ÌÂÙ·ÓfiËÛÂ, ·ÏÏ¿ ¤ı·Ó ÚÈÓ ÚÔÏ¿‚ÂÈ Ó· Û˘Á¯ˆÚÂı›, Ù˘ ÛÙ¤ÚËÛ ٷ ηıÈÂڈ̤ӷ ÌÓËÌfiÛ˘Ó·. ŸÏ·
·˘Ù¿ ‰ÂÓ ˆÊ¤ÏËÛ·Ó Û ٛÔÙ· Ô‡Ù ÌÂÙ¤ÂÈÛ·Ó ÙÔ˘˜
∞ÚÛÂÓÈ¿Ù˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â¤ÌÂÓ·Ó Ó· ıˆÚÔ‡Ó ·Ú¿ÓÔÌÔ˘˜ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·ÙÚȿگ˜ Ô˘ ·Ó¤‚ËÎ·Ó ÛÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ıÚfiÓÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛË ÙÔ˘ ∞ÚÛÂÓ›Ô˘.
ŒÙÛÈ, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ‚ϤÔÓÙ·˜ fiÙÈ «Ê·ÈÓfiÙ·Ó Û·Ó Ó·
ÌÈÏ¿ Ì ÙÔ˘˜ ΈÊÔ‡˜ Î·È Ó· οÓÂÈ ÓÔ‹Ì·Ù· Ì ÙÔ˘˜
Ù˘ÊÏÔ‡˜», Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ¶·¯˘Ì¤ÚË, ÂÁη٤ÏÂÈ„Â
ÂÍÔÚÁÈṲ̂ÓÔ˜ ÙË Û‡ÓÔ‰Ô Î·È ‰È¤Ù·Í ÙȘ ÊÚÔ˘Ú¤˜
Ó· ηٷϿ‚Ô˘Ó ÙȘ ‡Ï˜ ÙˆÓ ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÒÓ, ÁÈ· Ó·
ÂÌÔ‰›ÛÂÈ Î¿ı ΛÓËÌ· ÙˆÓ ·‰ÈfiÚıˆÙˆÓ ÂΛӈÓ
·ÓıÚÒˆÓ.
∏ ¤ÓÙÔÓË Ù·Ú·¯‹ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Û˘Ó¯È˙fiÙ·Ó ÁÈ· ÔÏÏ¿ ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ηٷÈÁ›‰·˜
Ô˘ ÚÔοÏÂÛÂ Ë ·Û‡ÓÂÙË ÔÏÈÙÈ΋ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘. √ Û¿ÏÔ˜ ·˘Ùfi˜, ηıÒ˜ Î·È Ë ÌÈÎÚ‹ ÂÌÂÈÚ›· Î·È ÚÔÓÔËÙÈÎfiÙËÙ· ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘, ‰ÂÓ ÙÔ˘ Â¤ÙÚ„·Ó Ó· ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ ÁÈ· ÙËÓ ÙfiÛÔ ·Ó·Áη›· ÂÛˆÙÂÚÈ΋
·Ó·‰ÈÔÚÁ¿ÓˆÛË, ÂÓÒ Ô‰‹ÁËÛÂ Î·È ÛÙËÓ ÂÍ¿ÓÙÏËÛË ÙˆÓ
‰È·ı¤ÛÈÌˆÓ fiÚˆÓ Î·È ÙˆÓ ‰˘Ó¿ÌˆÓ. ™‡Ìʈӷ ÌÂ
fiÛ· ‰ÈËÁÂ›Ù·È Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ °ÚËÁÔÚ¿˜, ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÙÔ˘

‚·ÛÈÏÈ¿ ›·Ó: «∂Âȉ‹ ÔÈ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ ˘Ô¯ÒÚËÛ·Ó, ÁÈ·
ÙȘ Ôԛ˜ ÔÈ ƒˆÌ·›ÔÈ Â›¯·Ó ·˘Í‹ÛÂÈ ÙfiÛÔ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ
·ÚÈıÌfi ÔÏÂÌÈÎÒÓ ÏÔ›ˆÓ ÙÔ˘˜, ‰ÈfiÙÈ Î·Ù¿ Ù· ¿ÏÏ·
Î·È Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ πÙ·Ï›·˜, Ô Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ˜
·›ÙÈÔ˜ ÙˆÓ ‰ÂÈÓÒÓ, ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÙËÓ Ù‡¯Ë ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ. ∂Ô̤ӈ˜ ‹Ù·Ó Ì¿Ù·ÈË Ë ‰·¿ÓË ÁÈ· ÏÔ›·, Ô˘
ÂÈ‚¿Ú˘Ó ÙÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi Ù·ÌÂ›Ô ÏÈÁfiÙÂÚÔ ·fi fiÏ· Ù·
¿ÏÏ· ¤ÍÔ‰·». √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·Ô‰¤¯ÙËΠÙËÓ ÚfiÙ·ÛË Î·È
‰È·Ï‡ıËÎ·Ó Ù· Ì¿¯ÈÌ· ÏËÚÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘. √È
ÙÚÈ‹ÚÂȘ, Ô˘ ÚÈÓ ·fi οÔÈ· ¯ÚfiÓÈ· ›¯·Ó ÂÈÙ‡¯ÂÈ
ӛΘ ÛÙÔ ∞ÈÁ·›Ô ¤Ï·ÁÔ˜, ÂÁηٷÏ›ÊıËÎ·Ó ÛÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ ÎfiÏÔ Î·È Ì ÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ¤·ı·Ó
ÛÔ‚·Ú¤˜ ÊıÔÚ¤˜. √È ºÚ¿ÁÎÔÈ ÂˆÊÂÏ‹ıËÎ·Ó Î·È Î·Ù¤ÎÙËÛ·Ó ÔÏÏ¿ ÓËÛÈ¿, fiÛ· ›¯·Ó ¯¿ÛÂÈ ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÙÔ˘
ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘. £· ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó fï˜ Î·È ¿ÏϘ ÌÂÁ¿Ï˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜. °È·Ù›, ηıÒ˜ Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ηٷÁÈÓfiÙ·Ó Ì ÙȘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜ ÊÈÏÔÓÈ˘ Î·È Î·Ù·‰›Î·˙ Û ·ÚÁ›· ÙȘ Ó·˘ÙÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËΠ¤Ó·˜
Ó¤Ô˜ Î·È ÊÔ‚ÂÚfi˜ ¯ıÚfi˜, ÔÈ ÏÂÁfiÌÂÓÔÈ √ÛÌ·Ó›‰Â˜ ‹
√ıˆÌ·ÓÔ› ΔÔ‡ÚÎÔÈ. ∞ÏÏ¿ ÚÈÓ ·ÊËÁËıԇ̠ÙËÓ ·Ú¯È΋ Û‡ÛÙ·ÛË ·˘Ù‹˜ Ù˘ ·Ó·‰˘fiÌÂÓ˘ ÔÏÂÌÈ΋˜ ‰‡Ó·Ì˘ Î·È ÙȘ ÚÒÙ˜ ·Ó·ÌÂÙÚ‹ÛÂȘ Ù˘ Ì ÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ·˜ Ú›ÍÔ˘Ì ÌÈ· Ì·ÙÈ¿ ÛÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË
ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË Ù· ¯ÚfiÓÈ·
ÂΛӷ.

∏ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜
˘fi ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›·
ÙÔ˘ ·Ó‰ÂÁ·˘ÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘
ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ μ′ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘ ÙÔ
1278, Ë ·ÓÒÙ·ÙË ËÁÂÌÔÓ›· ÙÔ˘ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ˘ Ù˘ ∞¯·˝·˜
¤Ú·Û ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ∫¿ÚÔÏÔ ÙÔÓ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi. ∞˘Ùfi˜ ÙËÓ Î˘‚ÂÚÓÔ‡Û Ì ¤ÎÙ·ÎÙÔ˘˜ ÂÈÙÚfiÔ˘˜
(baillis), ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÔÈ ‰‡Ô ÚÒÙÔÈ, Ô °Î·ÏÂÚ¿Ó
ÙÔ˘ π‚Ú‡ Î·È Ô º›ÏÈÔ˜ ÙÔ˘ §·ÁÎÔÓ¤Û· ÛÙ¿ÏıËηÓ
ÂΛ ·fi ÙËÓ πÙ·Ï›·. √ ÙÚ›ÙÔ˜, Ô °Î˘ ÙÔ˘ ΔÚÂÌÔ‡ÈÁ,
‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ªÔÚ·˝Ù˜, ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘
÷ϷӉڛÙÛ·˜. ∞ÏÏ¿ ÔÈ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ›, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‹Ù·Ó
·ÚÈÔÈ Ù˘ ªÔÓÂÌ‚¿ÛÈ·˜ Î·È Ù˘ §·ÎˆÓ›·˜, ¤Î·Ó·Ó
ÂȉÚÔ̤˜ Î·È ÂÈı¤ÛÂȘ Û˘Ó¯Ҙ ÛÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜, ÚÔηÏÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ Û˘¯Ó¿ ‚·ÚÈ¿ Ï‹ÁÌ·Ù·. ∂ÈϤÔÓ Ô Î˘Ú›·Ú¯Ô˜ ‹Ù·Ó Ì·ÎÚÈ¿ Î·È ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ ÙÔ˘ ·ÔÛÔ‡Û·Ó ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ¿ÏÏ· Ú¿ÁÌ·Ù·, ÔfiÙÂ Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜
‰ÂÓ Â˘ËÌÂÚÔ‡Û fiˆ˜ ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÙˆÓ μÈÏ·ډԢ›ÓˆÓ.
¶ÔÏÏÔ› ·ÁÚÔ› ¤ÌÂÓ·Ó ·Î·ÏÏȤÚÁËÙÔÈ Î·È ¿ÏÏÔÈ ÏÂËÏ·ÙÔ‡ÓÙ·Ó Â›Ù ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ›Ù ·fi Ù· ›‰È· Ù·

√ ∫¿ÚÔÏÔ˜
Ô ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜
·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ
ËÁÂÌÔÓ›· ÙÔ˘
¶ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ˘ Ù˘
∞¯·˝·˜ ÙÔ 1278,
ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ
ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ μ′
μÈÏÏ·ډԢ›ÓÔ˘.
∞Ó‰ÚÈ¿ÓÙ·˜ ÙÔ˘
∫·ÚfiÏÔ˘ ÙÔ˘
∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎÔ‡
ÛÙÔ Palazzo Reale
Ù˘ ¡¿ÔÏ˘.
RICHARD CUMMINS/
CORBIS/APEIRON

[164]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ ÙÔ˘ ¤ÎÙ·ÎÙÔ˘ ÂÈÙÚfiÔ˘. ∫·Ù¿ Û˘Ó¤ÂÈ·, Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ Ô ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜ ·Ó·Áη˙fiÙ·Ó Ó· ÛÙ¤ÏÓÂÈ ·fi ¤Íˆ ÛÈÙ¿ÚÈ ÁÈ· ÙËÓ ÙÚÔÊÔ‰ÔÛ›· ÙˆÓ Â·Ú¯ÈÒÓ.
∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·‰˘Ó·Ì›·˜ Ù˘ ·ÓÒÙ·Ù˘
΢‚¤ÚÓËÛ˘, ÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Û¯Â‰fiÓ Û˘Ó¯Ҙ
Û ‰È·Ì¿¯Ë. ŒÙÛÈ, ÙËÓ ·Ï·ÈfiÙÂÚË Â˘ÓÔÌ›· Î·È Â˘ËÌÂÚ›· ‰È·‰¤¯ÙËÎ·Ó Ë ÌÂÁ¿ÏË ·Ó·Ù·Ú·¯‹ Î·È ÔÈ ÔÏÏ·Ϥ˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ‰˘ÛÎÔϛ˜. ΔÔ ÓÔÌÈÛÌ·ÙÔÎÔÂ›Ô ÛÙË
°Ï·Ú¤ÓÙ˙· Û˘Ó¤¯È˙ ӷ Îfi‚ÂÈ ÔÏÏ¿ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·, Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ¯¿ÏÎÈÓ· Î·È ·ÚÁ˘Ú¿, οÔÈ· Î·È ¯Ú˘Û¿, ÌÂ
Ù· ÔÔ›· ÏËÚÒÓÔÓÙ·Ó ÔÈ ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ Ô˘ ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·Ó Ó· Û˘ÓÙËÚÔ‡Ó ÔÈ ¤ÎÙ·ÎÙÔÈ Â›ÙÚÔÔÈ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿.

∂Âȉ‹ fï˜ ÙfiÛÔ ÙÔ Ì¤Ù·ÏÏÔ fiÛÔ Î·È ÔÈ ÂÚÁ¿Ù˜ ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙËÓ πÙ·Ï›·, Ú¿ÁÌ· Ô˘ ·‡Í·Ó ٷ ¤ÍÔ‰·
ÙÔ˘ ÓÔÌÈÛÌ·ÙÔÎÔ›Ԣ, ÔÈ ·Ó¿ÁΘ Ù˘ ΢‚¤ÚÓËÛ˘
Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÔÏÏ·Ï·ÛÈ¿˙ÔÓÙ·Ó. ÃÚÂÈ¿ÛÙËÎÂ, ÏÔÈfiÓ Ó· ηٷʇÁÔ˘Ó Û ‰¿ÓÂÈ·. ∫·È ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ¤Ó· Ù¤ÙÔÈÔ ‰¿ÓÂÈÔ 1.000 ˘ÂÚ‡ÚˆÓ (11.200 ÊÚ¿ÁΈÓ) Ô˘ Û˘ÌʈӋıËΠÛÙË °Ï·Ú¤ÓÙ˙·, ÛÙÔÓ ÂÌÔÚÈÎfi Ô›ÎÔ ÙˆÓ ·‰ÂÏÊÒÓ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ ηÈ
μ·ÚıÔÏÔÌ·›Ô˘ ™·Ó¤ÏÏ·, ÙÔ ÔÔ›Ô ÙÔ˘˜ ÂÈÛÙÚ¿ÊËÎÂ
·ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ 1284. ™ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 1285 ¤ı·ÓÂ Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ ∞′. ∂Âȉ‹ Ô ÁÈÔ˜ Î·È ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘, Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜
μ′, ›¯Â ·È¯Ì·ÏˆÙÈÛÙ› ÌÂÚÈÎÔ‡˜ Ì‹Ó˜ ÚÈÓ ·fi ÙÔ˘˜
∞Ú·ÁÔÓ›Ô˘˜, Ô ÎfiÌ˘ ƒÔ‚¤ÚÙÔ˜ ∞ÚÙÂÛÈ·Ófi˜, Ô˘ ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ·ÓÙÈ‚·ÛÈÏ›· ÛÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ·Ó‰ÂÁ·˘ÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘, ‰ÈfiÚÈÛ Â›ÙÚÔfi ÙÔ˘ ÛÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›· Ù˘ ∞¯·˝·˜
ÙÔÓ °Ô˘ÏȤÏÌÔ ∞′ ÓÙ Ϸ ƒÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ
ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ‹Ù·Ó Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ‰Ô‡Î·˜ Ù˘
∞ı‹Ó·˜ ·fi ÙÔ 1280 ¤ˆ˜ ÙÔ 1287. ŸÙ·Ó ¤ı·ÓÂ Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ÓÙ Ϸ ƒÔ˜, Ë ÁÂÓÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ∞¯·˝·˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÛÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô μ′ ™·ÈÓÙ-√̤Ú, ·ÚÈÔ ÙˆÓ
£Ë‚ÒÓ, Î·È ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÛÙÔ ‚·ÚfiÓÔ μÔÛÙ›Ù˙·˜
°Ô˘›‰ˆÓ·, Ô ÔÔ›Ô˜, fï˜, ‰ÈÂÙ¤ÏÂÛ Â›ÙÚÔÔ˜ ÙÔ˘
·Ó‰ÂÁ·˘ÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘ ÌfiÓÔ ÁÈ· Ï›ÁÔ˘˜ Ì‹Ó˜. ΔËÓ ÂÔ¯‹
ÙˆÓ Ó¤ˆÓ ÂÎÂ›ÓˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Î¿ˆ˜ ‚ÂÏÙÈÒıËΠÁÈ·Ù› Ô ÓÙ Ϸ ƒÔ˜ Î·È Ô ™·ÈÓÙ-√̤Ú, Ô˘
‹Ù·Ó Ôχ ÏÔ‡ÛÈÔÈ, ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û·Ó Ó· ηχ„Ô˘Ó ÔÏϤ˜ ·Ó¿ÁΘ ÙÔ˘ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ˘ Î·È ·fi ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋
ÙÔ˘˜ ÂÚÈÔ˘Û›·. ∏ ·˘Ï‹ ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ ‹Ù·Ó ¿ÓÙ· Ï·ÌÚ‹ Î·È ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÚfiÙ˘Ô
ÈÔÙÈÎÔ‡ ‚›Ô˘. ∞ÓÙ›ıÂÙ· ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÌÂÙ¿ ÙÔ
ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘, ÙÔ ÈÔÙÈÎfi
ÚfiÙ˘Ô ÂÍ·ıÏÈÒıËΠ̤۷ ·fi ÔÏϤ˜ ÌÈÎÚ¤˜ Ú·‰ÈÔ˘ÚÁ›Â˜ Î·È ÎÂÚ‰ÔÛÎÔ›Â˜. √ ‰Ô‡Î·˜, ÏÔÈfiÓ, Ù˘
∞ı‹Ó·˜ ·ÁˆÓ›ÛÙËΠ̠ÌÂÁ¿ÏÔ ˙‹ÏÔ Ó· ·Ó·˙ˆ˘ÚÒÛÂÈ
ÙÔ ÊÚ·ÁÎÈÎfi ÙÚfiÔ ˙ˆ‹˜ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ηٷ‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ ÔÏÏ¿ ¯Ú‹Ì·Ù·, Ù· ÔÔ›· ‰ÂÓ ··›ÙËÛÂ
ÔÙ¤. ªÂٷ͇ ¿ÏÏˆÓ ·ÓÔÈÎÔ‰fiÌËÛ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Ù˘
¢ËÌ¿ÙÚ·˜ ÛÙËÓ ∫·Ú‡Ù·ÈÓ·, ÙÔ ÔÔ›Ô Â›¯Â ηٷÛÙÚ·Ê›
·fi ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡˜.
∂Âȉ‹ Ô ÁÈÔ˜ Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ ÓÙ Ϸ
ƒÔ˜, °Î˘ μ′ ÓÙ Ϸ ƒÔ˜ (1287-1308), ‹Ù·Ó ·Ó‹ÏÈÎÔ˜,
ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË ÙÔ˘ ‰Ô˘Î¿ÙÔ˘ ·Ó¤Ï·‚Â Ë ∂ÏÏËÓ›‰· ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ ∂ϤÓË. ∞ÓÙ›ÛÙÔȯ·, Ë ‰ÈÔ›ÎËÛË ÙÔ˘ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ˘ ∞¯·˝·˜ ·Ó·Ù¤ıËÎÂ, fiˆ˜ ›·Ì ·Ú·¿Óˆ, ÛÙÔÓ
¡ÈÎfiÏ·Ô μ′ ™·ÈÓÙ-√̤Ú, Ô ÔÔ›Ô˜, ηıÒ˜ ‹Ù·Ó ÁÂÓÓ·›Ô˜ Î·È ÏÔ‡ÛÈÔ˜, fiˆ˜ Î·È Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ÓÙ Ϸ
ƒÔ˜, Ífi‰Â„ ÔÏÏ¿ ÁÈ· ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË ÙˆÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ
Î·È ÙËÓ ÏËڈ̋ ÙˆÓ ÌÈÛıÔÊfiÚˆÓ. √ ÏÔ‡ÙÔ˜ ÙÔ˘

¶∞§∞π√§√°√π [165]

ΔÔ 1285 Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ˘¤ÁÚ·„Â
‰ÂηÂÙ‹ ·Ó·Îˆ¯‹ Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜
Ì ȉȷ›ÙÂÚ· Â·¯ı›˜ fiÚÔ˘˜.
™·ÈÓÙ-√Ì¤Ú ÚÔÂÚ¯fiÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ·fi ÙËÓ Úԛη Ù˘
ÚÒÙ˘ ÙÔ˘ Û˘˙‡ÁÔ˘, Ë ÔÔ›· ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ÚÈÁΛÈÛÛ· ∞ÓÙÈԯ›·˜, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó ÎfiÚË ÙÔ˘ μÔËÌÔ‡Ó‰Ô˘
™Δ′, ηْ fiÓÔÌ· Ú›ÁÎÈ· Ù˘ ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·˜ Î·È Ù˘ ΔÚ›ÔÏ˘. ∏ Úԛη ·˘Ù‹ ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó fi¯È ÌfiÓÔ ÔχÙÈÌÔ˘˜ Ï›ıÔ˘˜ Î·È ÛÎÂ‡Ë ÂÍ›ÛÔ˘ ˘„ËÏ‹˜ ·Í›·˜, ·ÏÏ¿ ηÈ
ÔÏÏ¿ ¯Ú‹Ì·Ù·. ªÂ ·˘Ù¿, Ô ™·ÈÓÙ-√Ì¤Ú ¤¯ÙÈÛ ÛÙË
£‹‚·, ÛÙ· ÂÚ›È· Ù˘ ∫·‰Ì›·˜, ¤Ó· Ï·ÌÚfi ·Ó¿ÎÙÔÚÔ, ÙÔ ÈÔ fiÌÔÚÊÔ Î·È ÙÔ ÈÔ ÌÂÁ·ÏÔÚÂ¤˜ Ô›ÎËÌ· ·fi fiÛ· ¤¯ÙÈÛ·Ó ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹,
·ÓÙ¿ÍÈÔ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÂÓfi˜ ‚·ÛÈÏÈ¿ ·Ú¿ ÂÓfi˜ ÌÈÎÚÔ‡
ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ ÌÈÛ‹˜ £‹‚·˜. ◊Ù·Ó Ôχ ÊËÌÈṲ̂ÓÔ ÁÈ·
ÙȘ ˙ˆÁÚ·ÊȤ˜ ÙÔ˘, ÔÈ Ôԛ˜ ·ÂÈÎfiÓÈ˙·Ó Ù· ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÙˆÓ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚˆÓ ÛÙËÓ ¶·Ï·ÈÛÙ›ÓË. ∞Ó¿ÌÂÛ·
ÛÙ· ÊÚÔ‡ÚÈ· Ô˘ ¤¯ÙÈÛ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙÔ, ΢ڛˆ˜ ÁÈ· Ì·˜, Â›Ó·È ÙÔ ÏÂÁfiÌÂÓÔ ∑fiÁÎÏÔ,
Ô˘ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËÎÂ ¡·‚·Ú›ÓÔ. ø˜ ÚÔ˜ ÙÔ
ÊÚÔ‡ÚÈÔ ·˘Ùfi, fiÔ˘ ÙÔ 1827 ηٷÛÙÚ¿ÊËΠÔÏÔÛ¯ÂÚÒ˜ Ô ÙÔ˘ÚÎÔ·ÈÁ˘ÙÈ·Îfi˜ ÛÙfiÏÔ˜, ˘¤ÛÙË Î·È Ô º·ÏÌÂÚ¿ÈÂÚ ÌÈ· ÌÈÎÚ‹ ‹ÙÙ·. ∂Âȉ‹ Ù· ÃÚÔÓÈο ÙÔ˘ ªˆÚ¤ˆ˜ ÙÔ ÔÓÔÌ¿˙Ô˘Ó ∞‚·Ú›ÓÔ, Ô °ÂÚÌ·Ófi˜ Û˘Ì¤Ú·ÓÂ
·Ì¤Ûˆ˜ fiÙÈ ÙÔ fiÓÔÌ· ‰fiıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ∞‚¿ÚÔ˘˜, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ ™Ï¿‚Ô˘˜ ›¯·Ó ηٷÎÙ‹ÛÂÈ, fiˆ˜
˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙Â, ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ·fi ÙÔÓ 6Ô ·ÈÒÓ·. √
º·ÏÌÂÚ¿ÈÂÚ, fï˜, ‰ÂÓ ‹ÍÂÚ fiÙÈ ÛÙÔ Á·ÏÏÈÎfi ΛÌÂÓÔ
ÙˆÓ ÃÚÔÓÈÎÒÓ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ¡·‚·Ú›ÓÔ Î·È fi¯È
∞‚·Ú›ÓÔ. ∞fi ·˘Ùfi ÌÔÚԇ̠ӷ Û˘ÌÂÚ¿ÓÔ˘Ì fiÙÈ ÙÔ
fiÓÔÌ· ÛÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ΛÌÂÓÔ ÌÂÙ·‚Ï‹ıËÎÂ Î·È ÎfiËÎÂ
fiˆ˜ ›¯Â Û˘Ì‚Â› ·fi ÙÔ ªÂÛ·›ˆÓ· Î·È Ì ÙË ¡¿ÍÔ.
ÿÛˆ˜ ÏÔÈfiÓ, Ô ·Ú¯ÈÎfi˜ Ù‡Ô˜ ‹Ù·Ó ¡·‚·Ú›ÓÔ, ÔfiÙ Ë
ÂÙ˘ÌÔÏÔÁ›· ÙÔ˘ ÃÔÊ Â˘ÛÙ·ı› ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ. ™˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ, ÙÔ fiÓÔÌ· ÚԤ΢„ ·fi ÙÔ˘˜ ¡·‚·ÚÚ·›Ô˘˜
Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙ˜ Ô˘ ‹Úı·Ó ÂΛ Î·È ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎ·Ó ¤ÙÛÈ
·fi ÙËÓ ÈÛ·ÓÈ΋ ¡·‚¿Ú·. ∞ÏÏ¿ ·ÎfiÌ· ÎÈ ·Ó ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ ÙÔ ·Ú¯ÈÎfi fiÓÔÌ· ‹Ù·Ó ∞‚·Ú›ÓÔ, Ë Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ¿
ÙÔ˘ Ì ÙÔ˘˜ ∞‚¿ÚÔ˘˜, Ô˘ ÚÔÙ›ÓÂÈ Ô º·ÏÌÂÚ¿ÈÂÚ,
‰ÂÓ Â›Ó·È Î·ıfiÏÔ˘ ·ÛÊ·Ï‹˜, ÁÈ·Ù› ÔÈ Ï·Ô› ÂΛÓÔÈ ·˘ÙÔ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó √ÌÚ› Î·È fi¯È Õ‚·ÚÔÈ. ∂›Û˘ ‰‡Ô fiÏÂȘ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó Â›Û˘ Õ‚·Ú·,
·ÚfiÙÈ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Û ÂÚÈÔ¯¤˜ fiÔ˘ ‰ÂÓ Î·ÙÔ›ÎËÛ·Ó
Õ‚·ÚÔÈ 36.

∏ ÊÚ·ÁÎÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ‰‡ÛÎÔÏ·
ÂÈ‚›ˆÓÂ. ™ÙÔ ‚ÔÚÚ¿ Ì¿ÏÈÛÙ· Ù·ÂÈÓÒıËΠÔχ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ‹ÙÙ·˜ Ô˘ ˘¤ÛÙË ÙÔ 1281 Ô ÁÂÓÈÎfi˜
Â›ÙÚÔÔ˜ ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎÔ‡ ÛÙË ‚fiÚÂÈ·
◊ÂÈÚÔ, Ô √‡ÁÔ˜ ÓÙÈ ™Ô˘Ï‡ Î·È Ô˘ ÂÍÈÛÙÔÚ‹Û·Ì ·Ú·¿Óˆ. ªÂÙ¿ ÙËÓ ‹ÙÙ· ·˘Ù‹ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿Ï˘ÛË Ù˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÙÔ˘ Ô›ÎÔ˘ ÙˆÓ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÒÓ ÛÙË
™ÈÎÂÏ›·, Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÂÚÈÔÚÈÛÙ› ÛÙ·
·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ∏›ÚÔ˘ Ô˘ ηÙ›¯Â Î·È ÚÈÓ. ∂˘Ù˘¯Ò˜
ÁÈ· ·˘ÙfiÓ, Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Ô˘ ‰È·‰¤¯ÙËΠÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ‰ÂÓ Âȉ›ˆÍ ӷ
Ù· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο. ∞ÓÙ› Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ Î¿ÙÈ
Ù¤ÙÔÈÔ, Ô˘ Û›ÁÔ˘Ú· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÙ‡¯ÂÈ, ·ÔÊ¿ÛÈÛÂ
Ó· ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÂÈ ÙË Ï·Óı·Ṳ̂ÓË ÔÏÈÙÈ΋ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú·
ÙÔ˘ Î·È Ó· οÓÂÈ Ó¤Â˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ ÛÙÔ˘˜ μÂÓÂÙÔ‡˜.
∏ Û˘Óı‹ÎË Ô˘ ˘¤ÁÚ·„ ̷˙› ÙÔ˘˜ ÙÔ 1268 ›¯Â ÈÛ¯‡
ÁÈ· ÌÈ· ÂÓÙ·ÂÙ›·. ŒÂÈÙ· ·Ó·ÓÂÒıËΠ·ÏÏ¿ Ë ÚÔıÂÛÌ›· Ù˘ ›¯Â Ï‹ÍÂÈ, fiÙ·Ó ÙÔ 1279 Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ Ô ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜ ÍÂΛÓËÛ ÙȘ ÌÂÁ¿Ï˜ ÙÔ˘ ÚÔÂÙÔÈ̷ۛ˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∏ μÂÓÂÙ›· ›¯Â Û˘ÌÌ·¯‹ÛÂÈ ÙfiÙ ̷˙› ÙÔ˘. ŸÌˆ˜, ÌÂÙ¿ ÙȘ Â·ÓÂÈÏËÌ̤Ó˜
·ÔÙ˘¯›Â˜ ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘, Ë Û˘ÓÂÙ‹ ÂΛÓË fiÏË ¤ÎÚÈÓÂ
Û˘ÌʤÚÔÓ Ó· Â·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙȘ Û˘Ìʈӛ˜ Ì ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∫¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙ·
Û˘Ó¤ÊÂÚ ÙË μÂÓÂÙ›·. ΔÈ ·Ó¿Áη˙Â, fï˜, ÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ Ó· ˘Ô‚ÏËı› Û Ӥ˜ ı˘Û›Â˜; ∏ μÂÓÂÙ›· ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ıˆÚËı› ËÙÙË̤ÓË, ·ÊÔ‡ Ô
ÈÛ¯˘Úfi˜ Ù˘ Û‡ÌÌ·¯Ô˜ ›¯Â ÓÈÎËı› ·Ô¯ˆÚÒÓÙ·˜ ·fi
ÙÔÓ fiÏÂÌÔ. ªfiÓË Ù˘ ϤÔÓ, ··Û¯ÔÏË̤ÓË Ì ÙȘ
ÂÚÈÏÔΤ˜ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È Ì ÙËÓ ∫Ú‹ÙË Ô˘ Û˘Ó¯Ҙ Â·Ó·ÛÙ·ÙÔ‡ÛÂ, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÎÈÓËı› ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ μ′. ŸÌˆ˜ ÙÔ 1285 Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜
˘¤ÁÚ·„ ‰ÂηÂÙ‹ ·Ó·Îˆ¯‹ Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Ì ȉȷ›ÙÂÚ· Â·¯ı›˜ fiÚÔ˘˜. ™˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ, Û˘ÌÊÒÓËÛ·Ó
fiÙÈ Î·Ó¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ Û˘Ì‚·ÏÏfiÌÂÓÔ˘˜ ‰ÂÓ ı· ‚ÔËıÔ‡Û οÔÈÔ Â¯ıÚfi ÙÔ˘ ¿ÏÏÔ˘ Î·È ÂÈÙÚ¿ËΠÛÙÔ˘˜
ŒÏÏËÓ˜ Ë ¿Ó¢ fiÚˆÓ ÂÍ·ÁˆÁ‹ ÙˆÓ ÂÌÔÚÂ˘Ì¿ÙˆÓ
ÛÙË μÂÓÂÙ›·. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, Û˘ÌʈӋıËΠfiÙÈ ı· ÏËÚÒÓÔÓÙ·Ó Û ·˘Ù‹ 24.000 ˘¤Ú˘Ú· ÁÈ· ÙȘ ÊıÔÚ¤˜
Ô˘ ›¯Â ˘ÔÛÙ› ÙÔ ı·Ï¿ÛÛÈfi Ù˘ ÂÌfiÚÈÔ ÛÙȘ
ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ¯ıÚÔڷ͛˜. ∂ÈϤÔÓ Ë ∫Ú‹ÙË, Ë

√ ∫¿ÚÔÏÔ˜
Ô ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜.
∞˘Ùfi˜ Î·È ÔÈ
‰È¿‰Ô¯Ô› ÙÔ˘
΢‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó
ÙÔ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ
Ù˘ ∞¯·˝·˜ ÂÍ
·ÔÛÙ¿Ûˆ˜,
̤ۈ ·ÓÙÈÚÔÛÒˆÓ, ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ·˜
ÛÙÚ·Ùfi ηÈ
¯Ú‹Ì·Ù· ÁÈ·
ÙÔÓ fiÏÂÌÔ
ÂÓ¿ÓÙÈ· ÛÙÔ˘˜
μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜.
ART MEDIA/
HERITAGE IMAGES/SCALA

[166]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ¤‰ÂÈÍ ¢ÓÔ˚΋ ÛÙ¿ÛË
ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ÛÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜
Î·È ÛÙÔ˘˜ ∫·Ù·Ï·ÓÔ‡˜, ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜
·Ú·¯ÒÚËÛ ÛËÌ·ÓÙÈο ÂÌÔÚÈο ÚÔÓfiÌÈ·.
ªÂıÒÓË Î·È Ë ∫ÔÚÒÓË ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·Ó ˆ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ
Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜, Ô ‚¿ÈÏÔ˜ ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· ›¯Â ÙÔ ‰Èη›ˆÌ·
Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡, ·Ó ÙÔ˘˜ ÔÏÂÌÔ‡ÛÂ Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜, ¯ˆÚ›˜ οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ Ó· ıˆÚËı› ·ÊÔÚÌ‹ ÔϤÌÔ˘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰‡Ô ÌÂÁ¿ÏˆÓ ‰˘Ó¿ÌˆÓ. ∂›Û˘ Ô ‰Ô‡Î·˜ Ù˘ ¡¿ÍÔ˘ ª¿ÚÎÔ˜ μ′ ™·ÓÔ‡ÙÔ˜ Î·È Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ Δ‹ÓÔ˘ μ·ÚıÔÏÔÌ·›Ô˜ ∞′ °Î›˙˘ ı· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ˘fi ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· Ù˘ ÂÓÂÙÈ΋˜
‰ËÌÔÎÚ·Ù›·˜ ηÈ, Ù¤ÏÔ˜, Ӥ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ı· ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÛÙËÓ ÂΛ ÂÓÂÙÈ΋
·ÔÈΛ· Î·È ÛÙÔÓ ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ Ù˘ ‚¿ÈÏÔ. ¶Ú·ÁÌ·ÙÈο
ÈÔ ·Î·Ù¿ÏÏËÏË ÔÏÈÙÈ΋ ‰‡ÛÎÔÏ· ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ
˘¿ÚÍÂÈ. √ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ¤‰ÂÈÍ ¢ÓÔ˚΋ ÛÙ¿ÛË fi¯È
ÌfiÓÔ ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ηÈ
ÛÙÔ˘˜ ∫·Ù·Ï·ÓÔ‡˜, ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ·Ú·¯ÒÚËÛ ÙÔ
1290 ÂÍ›ÛÔ˘ ÛËÌ·ÓÙÈο ÂÌÔÚÈο ÚÔÓfiÌÈ·. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ¤Î·ÓÂ Û˘Ó¯›˜ ÂÈı¤ÛÂȘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ‰‡Ô
ÔÌÔÁÂÓÒÓ Î·È ÔÌÔıÚ‹ÛÎˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Ô˘ ‰ÈÔÈÎÔ‡Û·Ó
ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ Î·È ÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ‰ËÏ·‰‹ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ
·‰ÂÏÊÒÓ ∞ÁÁ¤ÏˆÓ, ¡ÈÎËÊfiÚÔ˘ Î·È πˆ¿ÓÓË. ∂Âȉ‹ ÔÈ
‰˘Ô ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÂÈÚËÓÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ, Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜
ηÙfiÚıˆÛ ӷ Û˘ÏÏ¿‚ÂÈ Ì ÚÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˘, ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË, ªÈ¯·‹Ï. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ‰ÂÓ
Ó›ÎËÛ ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË. √ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜, ‚ϤÔÓÙ·˜ fiÙÈ ÎÈÓ‰‡Ó¢ ÙfiÛÔ ·fi ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ fiÛÔ Î·È ·fi ÙÔÓ
∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ, ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ηٷʇÁÂÈ ÛÙÔÓ ·Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi Ô›ÎÔ Î·È Ó· Á›ÓÂÈ ˘ÔÙÂÏ‹˜ ÛÙÔ˘˜ ¡Â·Ôϛ٘.
™Â Ù¤ÙÔÈÔ ÛËÌÂ›Ô ı· η٤ÏËÁ·Ó ÔÈ ·ÛÙ·Ì¿ÙËÙÔÈ fiÏÂÌÔÈ ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ ηٿ Ù˘ ∏›ÚÔ˘. ΔË Ó¤·
·˘Ù‹ Ê¿ÛË ı· ÙËÓ ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘Ì ÙÒÚ·.

√ ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜ ∂ÓÓÂÁ·˘ÈÎfi˜,
Ú›ÁÎÈ·˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜,
˘ÔÙÂÏ‹˜ ÙˆÓ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÒÓ
ΔÔ 1289 Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ μ′ Ô ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜, Ô˘ ÚÈÓ ·fi
Ï›ÁÔ Î·ÈÚfi ›¯Â ·ÂÏ¢ıÂÚˆı› ·fi ÙËÓ ·È¯Ì·ÏˆÛ›·
Î·È Â›¯Â ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜,

·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ οÓÂÈ ÌÈ· ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ·ÏÏ·Á‹ ÛÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. √ ∫¿ÚÔÏÔ˜ μ′ ›ÛÙËΠfiÙÈ
ÛÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Ô˘ ¤ÊÙ·ÛÂ Ô Ô›ÎÔ˜ ÙÔ˘ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ϤÔÓ Ó· ˘ÈÔıÂÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·fiÊ·ÛË ÙÔ˘ ·Ù¤Ú·
ÙÔ˘ ÁÈ· ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋ ηٿÎÙËÛË Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜Ø
¤ÚÂ ÌfiÓÔ Ó· ÎÚ·Ù‹ÛÂÈ fiÛ· ηÙ›¯Â. ŸÌˆ˜ ‰‡ÛÎÔÏ· ı· ‰È·ÙËÚÔ‡Û ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ·Ó Û˘Ó¤¯È˙Â
Ó· ·Ú·¯ˆÚ› ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛ‹ Ù˘ Û ηÙÒÙÂÚÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰ÂÓ ÂÓ¤ÓÂ·Ó Û‚·ÛÌfi ÛÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ Î·È ÚfiÛıÂÙ·Ó ÙÔ Úfi‚ÏËÌ· Ù˘ ÂÛˆÙÂÚÈ΋˜
·Ó·Ú¯›·˜ ÛÙȘ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ ÙÔ˘ ‰È·ÚÎÔ‡˜ ÔϤÌÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÒÓ. √È ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ı˘ÌÔ‡ÓÙ·È
fiÙÈ Ë ÎfiÚË ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘, Ë πÛ·∞ ÙÔÓ
‚¤ÏÏ·, ›¯Â ·ÓÙÚ¢Ù› ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘ ∞′,
º›ÏÈÔ. ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ÂΛÓÔ˜ ¤ı·ÓÂ Î·È Ë Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ∞¯·˝·˜ ÂÚÈ‹Ïı ÛÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ηÈ
∞ ÛÙÔÓ ¿ÏÏÔ ÁÈÔ, Ô˘
ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘ ∞′,
μ
¤ÁÈÓÂ Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô˜, ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ μ′.
øÛÙfiÛÔ, Ë πÛ·‚¤ÏÏ· ›¯Â ÂÈ˙‹ÛÂÈ Î·È ÛÙËÓ ·˘Ï‹ Ù˘
¡Â¿ÔÏ˘ ˘‹Ú¯Â οÔÈÔ˜ Ó¤Ô˜ Î·È Ôχ ¢ÁÂÓÈÎfi˜
¿Ó‰Ú·˜, Ô ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜ Ô ∂ÓÓÂÁ·˘ÈÎfi˜ (Florent de
Hainaut), Ô ÔÔ›Ô˜, ˆ˜ Û˘ÁÁÂÓ‹˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘
·ÏÏ¿ Î·È ¯¿ÚË ÛÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ ÙÔ˘ ·Í›·, ›¯Â ‹‰Ë ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÌÂÁ¿Ï· ·ÍÈÒÌ·Ù· ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ
Ù˘ ¡Â¿ÔÏ˘. ΔÔÓ ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ ·ÔÊ¿ÛÈÛÂ Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜
Ó· ÙÔÓ ·ÓÙÚ¤„ÂÈ Ì ÙËÓ πÛ·‚¤ÏÏ· Î·È Ó· ÙÔÓ Î¿ÓÂÈ
·ÓÙ› ÁÈ· Â›ÙÚÔfi ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∞¯·˝· ˘ÔÙÂÏ‹ ËÁÂÌfiÓ·.
∞ÛÊ·ÏÒ˜ Ì ÙËÓ ·Ú·¯ÒÚËÛË ·˘Ù‹ ÊÚfiÓÙÈÛ ӷ ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ Ù· ΢ÚÈ·Ú¯Èο ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ·Ó‰ÂÁ·˘ÈÎÔ‡
Ô›ÎÔ˘ ÛÙËÓ ∞¯·˝·. ŒÙÛÈ ·Ó·ÁÔÚ‡ÙËΠÚ›ÁÎÈ·˜
∞¯·˝·˜ Ô ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜ Ô ∂ÓÓÂÁ·˘ÈÎfi˜ ·fi ÙÔ 1289 ¤ˆ˜
ÙÔ 1297. √ ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜ ¤ÊÙ·Û ¿ÌÂÛ· ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ‹Ú ÙÔÓ fiÚÎÔ ›ÛÙ˘ fiÏˆÓ ÙˆÓ Â˘ÁÂÓÒÓ, ‰ÈfiÚÈÛ ӤԢ˜ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˘˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˘˜
ÛÙ· ÊÚÔ‡ÚÈ· Î·È Ó¤Â˜ ÊÚÔ˘Ú¤˜ ·fi ÌÈÛıÔÊfiÚÔ˘˜ Ô˘
¤ÊÂÚ ̷˙› ÙÔ˘, ÂÓÒ ·Ú¿ÏÏËÏ· ÂÊÔ‰›·Û ÙË ¯ÒÚ· ÌÂ
ÛÈÙ¿ÚÈ ·fi ÙËÓ ∞Ô˘Ï›·. ∂ÈϤÔÓ, ÙÈÌÒÚËÛ ÙȘ ηٷ¯Ú‹ÛÂȘ ÙˆÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Î·È ·ÔÊ¿ÛÈÛÂ

¶∞§∞π√§√°√π [167]

·Ì¤Ûˆ˜ Ó· οÓÂÈ ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ, ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·˜
fiÙÈ ‹Ù·Ó ‰È·ÙÂıÂÈ̤ÓÔ˜ ÁÈ· οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ‰ÈÂÓ¤ÍÂÒÓ ÙÔ˘ Ì ÙÔ˘˜ ∞ÁÁ¤ÏÔ˘˜, ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜ ηÈ
ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·. ŒÙÛÈ, ˘ÔÁÚ¿ÊÙËΠÂÈÚ‹ÓË ÂÊ’ fiÚÔ˘ ˙ˆ‹˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Î·È ÙÔÓ
ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ. ™Â ·˘Ù‹Ó ÂÚÈÏ·Ì‚·ÓfiÙ·Ó Î·È Ô ÂÚ›ÂÚÁÔ˜
ÂΛÓÔ˜ fiÚÔ˜ Ô˘ ·Ó·Ê¤Ú·Ì ϛÁÔ ·Ú·¿Óˆ ÛÙË Û˘Óı‹ÎË Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ Ô ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Û˘ÌÌ·¯‹ÛÂÈ Ì ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ¯ˆÚ›˜ ·˘Ùfi Ó· ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ ı· ‰È·ÎfiÙÔÓÙ·Ó ÔÈ ÂÈÚËÓÈΤ˜
Û¯¤ÛÂȘ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. √ ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜ ÂˆÊÂÏ‹ıËΠ·fi ·˘Ùfi Î·È ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ ˘ÔÛÙËÚ›ÍÂÈ ÛıÂÓ·Ú¿ ÙÔ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ ¯ˆÚ›˜ ˆÛÙfiÛÔ Ó· ÚÔÎÏËıÔ‡Ó Ù·Ú·¯¤˜ ÛÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘
Û˘ÓÂÙ‹˜ Î·È ÈÛ¯˘Ú‹˜ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘ ÙÔ˘ ºÏˆÚÂÓÙ›Ô˘
ÁÓÒÚÈÛ ·ÚÎÂÙ‹ ¢ËÌÂÚ›· Î·È Â˘ÔÚ›·, ·Ó Î·È ·˘Ùfi
Ô˘ ˘ÔÛÙËÚ›˙Ô˘Ó Ù· ÃÚÔÓÈο, fiÙÈ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔ› Ù˘
ηٿÓÙËÛ·Ó Ó· ÌËÓ Í¤ÚÔ˘Ó ÙÈ ¤¯Ô˘Ó, Â›Ó·È ˘ÂÚ‚ÔÏ‹.

ΔÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ∏›ÚÔ˘
ÂÚȤگÂÙ·È ÛÙÔ˘˜
∞Ó‰ÂÁ·˘Ô‡˜
∂›·Ì ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ fiÙÈ Ô ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜ ‚Ô‹ıËÛ ÙÔ
‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘.
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ ·fi ÙÔ 1290 ÛËÌÂÈÒıËÎ·Ó Î·È ¿ÏÈ Ó¤Â˜
¯ıÚÔڷ͛˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È ÙÔ˘˜ ‰ÂÛfiÙ˜ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ηÈ
Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜. πÛ¯˘Úfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ ÂÈÙ¤ıËΠ·Ú¯Èο ÛÙÔÓ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ªÂÁ·ÏÔ‚Ï·¯›·˜ πˆ¿ÓÓË ∞′ Î·È ÙÔÓ Î·Ù·ÙÚfiˆÛÂ, ÂÓÒ ·˘Ùfi˜ ÌfiÏȘ Ô˘
ÌfiÚÂÛ ӷ ÍÂʇÁÂÈ Î·È Ó· Ûˆı›. ŒÂÈÙ·, ·ÊÔ‡ ‰È¤Û¯ÈÛ ·ÓÂÌfi‰ÈÛÙ· ÙË ¯ÒÚ· ÙÔ˘, Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Â˘Û ÛÙ· πˆ¿ÓÓÈÓ·. √ ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ›¯Â 14.000
È›˜ Î·È 30.000 Â˙Ô‡˜, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜, ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ‹Ù·Ó ΔÔ‡ÚÎÔÈ, ∫ÔÌ¿ÓÔÈ Î·È °ÂÚÌ·ÓÔ› ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ. ∫·ıÒ˜ ÔÏÈÔÚÎÔ‡Û ٷ πˆ¿ÓÓÈÓ·, Ô
ÁÂÓÔ˘·ÙÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â Û˘ÌÌ·¯‹ÛÂÈ Ì ÙÔ
‚·ÛÈÏÈ¿, ¤Ï¢Û ÚÔ˜ ÙÔ •ËÚfiÌÂÚÔ Î·È ·Á΢ÚÔ‚fiÏËÛ ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ÕÚÙ· fiÔ˘ ¤‰ÚÂ˘Â Ô ‰ÂÛfiÙ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜. ∂ΛÓÔ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·ÓÙ¤ÍÂÈ Û ÙfiÛË Ó·˘ÙÈ΋ Î·È Â˙È΋ ÚÔÂÙÔÈÌ·Û›·, ÔfiÙ ˙‹ÙËÛ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜
ÙÔ˘ Ú›ÁÎÈ· Ù˘ ∞¯·˝·˜ ºÏˆÚÂÓÙ›Ô˘, ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô
˘ÔÛ¯¤ıËΠӷ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘,
Ó· ‰ÒÛÂÈ fiÌËÚÔ ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ £ˆÌ¿ Î·È Ó· Û˘ÓÙËÚ‹ÛÂÈ
Ì ‰Èο ÙÔ˘ ¤ÍÔ‰· ÙȘ ÂÓÈÛ¯‡ÛÂȘ ÙˆÓ 400 ·Ó‰ÚÒÓ.

ΔÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ ¤Û¢Û ӷ ‚ÔËı‹ÛÂÈ Î·È Ô ÎfiÌ˘ Ù˘
∫ÂÊ·ÏÔÓÈ¿˜ ƒÈ¯¿Ú‰Ô˜ Ì 100 È›˜. ªfiÏȘ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó fiÏÔÈ ÛÙËÓ ÕÚÙ· Î·È ·Ó·ÁfiÚÂ˘Û·Ó ·Ú¯ËÁfi
ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô °′ ™·ÈÓÙ-√̤Ú, ÙÔÓ ·Ú¯ÈÛÙÚ¿ÙËÁÔ ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿, ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· Û¿ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ. Δ· ηٿÊÂÚ·Ó ¯ˆÚ›˜ ÎfiÔ,
ÁÈ·Ù› Ù· ͤӷ ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘, ÌfiÏȘ
ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËÎ·Ó ÙËÓ ¿ÊÈÍË ÙÔ˘ ºÏˆÚÂÓÙ›Ô˘ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó Ó· ÔÏÂÌÔ‡Ó Î·È ˘Ô¯ÒÚËÛ·Ó ÚÔ˜ ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ. ª¤¯ÚÈ ÂÓfi˜ ÛËÌ›Ԣ Ù· ηٷ‰›ˆÍ·Ó ÔÈ ¿Ó‰Ú˜ ÙÔ˘
¡ÈÎËÊfiÚÔ˘, Ô˘ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÛÙÚ¿ÊËÎ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›¯Â ·Ô‚È‚¿ÛÂÈ Ô ÁÂÓÔ˘·ÙÈÎfi˜
ÛÙfiÏÔ˜ Ô˘ ÚÔ¯ˆÚÔ‡Û ÏÂËÏ·ÙÒÓÙ·˜ Î·È Î·Ù·ÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ÕÚÙ·. ∫·È Ô ›‰ÈÔ˜, fï˜, fiÙ·Ó Â›‰Â
ÙËÓ ÂÌÚÔÛıÔÊ˘Ï·Î‹ ÙÔ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˘ Ó· ÏËÛÈ¿˙ÂÈ,
ÔÈÛıÔ¯ÒÚËÛÂ Î·È ÂÈ‚È‚¿ÛÙËΠÛÙ· ÏÔ›· ÙÔ˘. ªÔÚ› Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ Ó· ··ÏÏ¿¯ıËΠ·fi ÙÔ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ
ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ μ′
ÙÔÓ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi.
∂›¯Â Û˘ÓÂȉËÙÔÔÈ‹ÛÂÈ fiÙÈ ‹Ù·Ó
·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó·
ηٷϿ‚ÂÈ
ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ
·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜,
fiˆ˜ ‹Ù·Ó ÙÔ
fiÚ·Ì· ÙÔ˘ ·Ù¤Ú·
ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ ¤ÚÂÂ
Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ
Ù· ÎÂÎÙË̤ӷ.
PUBLIC DOMAIN

[168]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ¡¤· ªÔÓ‹ Ã›Ô˘.
ΔÔ 1292
Ô Ó·‡·Ú¯Ô˜
ƒÔÁ‹ÚÔ˜ §Ô‡ÚÈ·˜
·fi ÙËÓ ∞Ú·ÁÔÓ›·
η٤ÊÙ·Û Ì 30
ÏÔ›· ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·
Î·È ¿Ú¯ÈÛ ӷ
ÏÂËÏ·Ù› ÙÔ ∞ÈÁ·›Ô
ÍÂÎÈÓÒÓÙ·˜
·fi ÙË Ã›Ô.
ATLANTIDE
PHOTOTRAVEL/
CORBIS/APEIRON

ΛӉ˘ÓÔ Ô˘ ÙÔÓ ·›ÏËÛÂ, fï˜ ¤ÁÈÓ ˘ԯ›ÚÈÔ ÙˆÓ
ºÚ¿ÁΈÓ.
√ ∫¿ÚÔÏÔ˜ μ ′ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÔÈ ÎÙ‹ÛÂȘ
ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ›¯·Ó ÂÚÈÔÚÈÛÙ› ÛÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ ηÈ
Û ϛÁÔ˘˜ ‡ÚÁÔ˘˜ ·¤Ó·ÓÙÈ ·fi ·˘Ù‹ (ÁÈ·Ù› ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Â›¯Â ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ηٷÎÙËı› ·fi ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡˜, ÂÓÒ ÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ› ›¯·Ó ¿ÂÈ Ì ÙÔ Ì¤ÚÔ˜
ÙÔ˘˜), ıÂÒÚËÛ fiÙÈ ‹Ù·Ó ηٿÏÏËÏË ÂÚ›ÛÙ·ÛË ÁÈ·
Ó· ÂˆÊÂÏËı› ·fi ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ô˘ ¤‰ˆÛÂ Ô ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜ ÛÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ Î·È Ó· Á›ÓÂÈ Î‡ÚÈÔ˜, ÂÓ Ì¤ÚÂÈ
¤ÌÌÂÛÔ˜ Î·È ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ¿ÌÂÛÔ˜, ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘ Ù˘
∏›ÚÔ˘. ŒÙÛÈ, ·fi ÙÔ 1291 ÍÂΛÓËÛ ̷ÎÚ¤˜ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ Ì ÙË ÌÂÛÔÏ¿‚ËÛË ÙÔ˘ ÈηÓÔ‡ ºÏˆÚÂÓÙ›Ô˘, ÔÈ Ôԛ˜ ÙÔ 1294 η٤ÏËÍ·Ó ÛÙȘ ÂÍ‹˜ Û˘Ìʈӛ˜: Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘ º›ÏÈÔ˜, Ú›ÁÎÈ·˜
ÙÔ˘ Δ¿Ú·ÓÙ·, ı· ·ÓÙÚ¢fiÙ·Ó ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∏›ÚÔ˘ £¿Ì·Ú, ·›ÚÓÔÓÙ·˜ ˆ˜ Úԛη
ÙË ¡·‡·ÎÙÔ, ÙÔ μÏÔ¯fi, ÙÔ ∞ÁÁÂÏfiηÛÙÚÔ Î·È ÙË

μfiÓÈÙÛ·. √ ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ı· ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ‰ÈÔÈΛ ÙÔ ˘fiÏÔÈÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Î·È ÌÂÙ¿ ÙÔ
ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘ ı· ÙÔÓ ‰È·‰Â¯fiÙ·Ó Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ £ˆÌ¿˜.
ªfiÓÔ ·Ó Ô £ˆÌ¿˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ¿Ó‰Ú· ‰È¿‰Ô¯Ô, ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ ı· ÂÚÈÂÚ¯fiÙ·Ó ÛÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›·
ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ μ ′ ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ º›ÏÈÔ fiϘ ÙȘ ·ÍÈÒÛÂȘ ÙÔ˘
ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ΢ڛˆ˜ ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ∞¯·˝·˜,
Ù˘ ∞ı‹Ó·˜, Ù˘ ∫¤Ú΢ڷ˜ Î·È ÙˆÓ ·¤Ó·ÓÙÈ ÎÙ‹ÛˆÓ. √ Á¿ÌÔ˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ º›ÏÈÔ Î·È ÙË £¿Ì·Ú
¤ÁÈÓ ÙÔ ™Â٤̂ÚÈÔ ÙÔ˘ 1294. ΔÔÓ ÂfiÌÂÓÔ ¯ÚfiÓÔ Ô
°Î˘ ÓÙ ™·ÚÈÓ‡, ‚·ÚfiÓÔ˜ Ù˘ μÔÛÙ›Ù˙·˜, ‹Ú ˆ˜
Â›ÙÚÔfi˜ ÙÔ˘ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ‰fiıËΠÚԛη, ΢ڛˆ˜ ÙËÓ ÈÛ¯˘Ú‹ ¡·‡·ÎÙÔ. ŒÙÛÈ ·fi ÙȘ ·Û‡ÓÂÙ˜
ÂÈı¤ÛÂȘ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË Ù˘
∏›ÚÔ˘, Ë ∞Èوϛ· ¤Ú·Û ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ
Î·È ÛÙË ¡·‡·ÎÙÔ ÂÁηٷÛÙ¿ıËΠ§·Ù›ÓÔ˜ ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘. √È ŒÏÏËÓ˜ οÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜, ÌÂ

¶∞§∞π√§√°√π [169]

·fiÊ·ÛË Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
Ù¤ıËÎ·Ó ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÈÛÎfiÔ˘
πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ.

¶ÂÈÚ·Ù›˜ Î·È ·Ó·Ù·Ú·¯¤˜√ ı¿Ó·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ºÏˆÚÂÓÙ›Ô˘
∏ ηٷÛÙÚÔÊÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Ô˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ô‰‹ÁËÛÂ Î·È Û ¿ÏϘ Û˘ÌÊÔÚ¤˜.
∂›‰·Ì fiÙÈ Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ Î·È ÔÈ Û‡Ì‚Ô˘ÏÔ› ÙÔ˘ ıÂÒÚËÛ·Ó fiÙÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó Ó· ÊÔ‚ËıÔ‡Ó Ù›ÔÙ ·fi ÙË
¢‡ÛË Î·È ‰È¤Ï˘Û·Ó ÙÔ ÛÙfiÏÔ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∞fi ÂΛÓË
ÙË ÛÙÈÁÌ‹ ÊÔ‡ÓÙˆÛÂ Ë ÂÈÚ·Ù›· ÛÙÔ ∞ÈÁ·›Ô, ÂÓÒ
·fi ÙË ¢‡ÛË ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠ¤Ó·˜ ÂÈΛӉ˘ÓÔ˜ ¯ıÚfi˜.
√ Ó·‡·Ú¯Ô˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ∞Ú·ÁÔÓ›·˜ π·ÎÒ‚Ô˘, ƒÔÁ‹ÚÔ˜ ÓÙ §Ô‡ÚÈ·, Ô ϤÔÓ ÂÈÊ·Ó‹˜ Ó·˘ÙÈÎfi˜ ‹Úˆ·˜
ÂΛӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ·, ‰˘Û·ÚÂÛÙ‹ıËΠ̠ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘
Î·È ÙÔ 1292 ÍÂΛÓËÛ Ì 30 ÏÔ›· ÁÈ· ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·.
¶ÚÒÙ· ÏÂËÏ¿ÙËÛ ÙË Ã›Ô, ÊËÌÈṲ̂ÓË ÁÈ· Ù· ÂÚ›ÊËÌ· Ì·ÛÙȯfi‰ÂÓÙÚ¿ Ù˘, ÙË §‹ÌÓÔ, ÙË §¤Û‚Ô Î·È ÙË
™·ÓÙÔÚ›ÓË. Èڛ˜ Ó· ˘ÔÏÔÁ›ÛÂÈ Î·ıfiÏÔ˘ Ù· ÓËÛÈ¿
Ô˘ ‹Ù·Ó ˘ÔÙ·Á̤ӷ ÛÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜,
ÚÔοÏÂÛ ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ˙ËÌȤ˜ ÛÙËÓ ÕÓ‰ÚÔ, ÙËÓ Δ‹ÓÔ Î·È
ÙË ª‡ÎÔÓÔ. ªÂÙ¿ ÛÙÚ¿ÊËΠηٿ Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜,
ÏÂËÏ¿ÙËÛ ÙËÓ Î¿Ùˆ fiÏË Î·È ·Ú¿˙ÔÓÙ·˜ ÏÔ‡ÛÈ·
Ï›· Î·È ÔÏÏÔ‡˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜, ¤Î·Ó ٷ ›‰È· ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ª¿Ó˘. Δ¤ÏÔ˜, ·Á΢ÚÔ‚fiÏËÛ ÛÙÔ ∑fiÁÎÏÔ
ÁÈ· Ó· ÚÔÌËı¢Ù› ÓÂÚfi. Ÿˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ‰ÂÓ ÛÎfi¢ ӷ ÂÈÙÂı› ÛÙÔ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ Ù˘ ∞¯·˝·˜ ·ÏÏ¿
Û˘Ó¤ÂÛ ÙfiÙ ӷ ·Ô˘ÛÈ¿˙ÂÈ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Ô ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜. √È ‚·ÚfiÓÔÈ Û˘Ó¿ÓÙËÛ·Ó ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜ ÙÔ˘ ƒÔÁ‹ÚÔ˘ Ô˘ ¤·ÈÚÓ·Ó ÓÂÚfi Î·È ÙÔ˘˜ ÛÎfiÙˆÛ·Ó. ∞fi ÙË
ÛÙÈÁÌ‹ ÂΛÓË Í¤Û·Û ·ÓÂϤËÙË Ì¿¯Ë, fiÔ˘ Ó›ÎËÛÂ
ÙÂÏÈο Ô ƒÔÁ‹ÚÔ˜ Î·È Û˘Ó¤Ï·‚ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜, ÙÚÂȘ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜.
¢ÂÓ Û˘Ó¤¯ÈÛ ÙȘ ¯ıÚÔڷ͛˜ ·ÏÏ¿ ÛÙÔ ¤Ú·ÛÌ¿
ÙÔ˘ ÏÂËÏ¿ÙËÛ ٷ ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ∏›ÚÔ˘, ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ Î·È ÙËÓ ∫ÂÊ·ÏÔÓÈ¿. ŒÙÛÈ, ÙÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË ªÂÛÛ‹ÓË Ì ÏÔ‡ÛÈ· Ï›·.
√ ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜, ÂÈÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ ·fi ÙË ¡Â¿ÔÏË,
¤Î·Ó fiÏ· Ù· ··Ú·›ÙËÙ· ÁÈ· Ó· ÚÔÊ˘Ï¿ÍÂÈ ÙË ¯ÒÚ·
ÙÔ˘ ·fi Ù¤ÙÔȘ ÂȉÚÔ̤˜. ΔÔ ›‰ÈÔ ¤Ú·Í·Ó Î·È ÔÈ
∂ÓÂÙÔ› ÛÙȘ fiÏÂȘ Ù˘ ∫ÔÚÒÓ˘ Î·È Ù˘ ªÂıÒÓ˘,
Ô˘ ηÙ›¯·Ó. ∞ÏÏ¿ ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Û˘Ó¤‚·ÈÓ·Ó Î¿ÔÈ· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ ·ԉ›ÎÓ˘·Ó
fiÙÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ·ÔηٷÛÙ·ı› Ï‹Úˆ˜ Ë ÂÈÚ‹ÓË Î·È Ë
¢ËÌÂÚ›· ÙÔ˘ ·ÚÂÏıfiÓÙÔ˜. ¢‡Ô ÏÔ‡ÛÈÔÈ ™Ï¿‚ÔÈ
·fi ÙË °ÂÓÈÙ˙Ô‡, Ì ÛËÌ·ÓÙÈο ÎÙ‹Ì·Ù· ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ

∫·Ï·Ì¿Ù·, ‰È·›ÛÙˆÛ·Ó fiÙÈ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Ù˘ fiÏ˘
‰ÂÓ Ê˘Ï·ÛÛfiÙ·Ó Î·Ï¿ Î·È ÙÔ Î˘Ú›Â˘Û·Ó Ì 50 ÌfiÓÔ
¿Ó‰Ú˜. ™‡ÓÙÔÌ· η٤Êı·Û·Ó ¿ÏÏÔÈ 600 ™Ï¿‚ÔÈ ·fi
ÙË °ÂÓÈÙ˙Ô‡, ηϿ ÔÏÈṲ̂ÓÔÈ, Î·È Î·Ù¤Ï·‚·Ó ÙËÓ
fiÏË, Ù˘ ÔÔ›·˜ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ÙÚ¿ËÎ·Ó ÛÂ Ê˘Á‹,
ÁÈ·Ù› ÔÈ ÂÈÙÈı¤ÌÂÓÔÈ Â·Ó¤ÊÂÚ·Ó ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙˆÓ
¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ. √ ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜ ·Ì¤Ûˆ˜ Âȯ›ÚËÛ ӷ
ÔÏÈÔÚ΋ÛÂÈ ÙËÓ ∫·Ï·Ì¿Ù·. ŸÌˆ˜ ÂÂȉ‹ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜
›ÛÙ¢ fiÙÈ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‡ÎÔÏÔ Ó· ÙËÓ ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ Ì fiÏÂÌÔ, ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜
ÛÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ, ··ÈÙÒÓÙ·˜ Ó· ‰Ôı› ›Ûˆ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Ô˘ ›¯Â ηٷÏËÊı› ·Ú¿ ÙË Û˘Óı‹ÎË. √ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÙÔ ˘ÔÛ¯Âı› ¯ˆÚ›˜ ˆÛÙfiÛÔ Ó·
¤¯ÂÈ Ù¤ÙÔÈÔ ÛÎÔfi. ŸÌˆ˜ Ô ÚˆÙÔÛÙÚ¿ÙÔÚ¿˜ ÙÔ˘
ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ™ÁÔ˘ÚÔÌ·ÏÏ·›Ô˜,
ÂÍ·¿ÙËÛ ÙÔ˘˜ ™Ï¿‚Ô˘˜ Ù˘ ∫·Ï·Ì¿Ù·˜, ÂÈÛ¤‚·ÏÂ
ÛÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Ì ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË Î·È ÙÔ ¤‰ˆÛÂ
›Ûˆ ÛÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. √ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ™ÁÔ˘ÚÔÌ·ÏÏ·›Ô˜
ÙÔ˘˜ Û˘Ì·ıÔ‡ÛÂ, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÏÂÁfiÌÂÓÔ˘˜ °·ÛÌÔ‡ÏÔ˘˜, Ì ·Ù¤Ú· ŒÏÏËÓ· ·ÏÏ¿ Ì ÌËÙ¤Ú·
Ô˘ ·Ó‹Î ÛÙÔ Á·ÏÏÈÎfi Ô›ÎÔ ¡Ù ªÂÁ›. O ™ÁÔ˘ÚÔÌ·ÏÏ·›Ô˜ ÙÈ̈ڋıËΠÁÈ· ÙËÓ Ú¿ÍË ÙÔ˘ ·fi ÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ, ηı·ÈÚ¤ıËÎÂ Î·È ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ¿ÂÈ ÛÙËÓ
Δ۷Έӛ·. √È ·fiÁÔÓÔ› ÙÔ˘, fï˜, ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó ÙÔ
·Í›ˆÌ¿ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÁÈ·Ù› ÙÔÓ Î·ÈÚfi Ù˘
ÙÔ˘ÚÎÈ΋˜ ηٿÎÙËÛ˘ ÔÈ ™ÁÔ˘ÚÔÌ·ÏÏ·›ÔÈ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ ÚÒÙ˜ ·Ú¯ÔÓÙÈΤ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ Ù˘
¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘. √È ÂÚÈÛ·ÛÌÔ› ·˘ÙÔ› ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÔÈ ÌfiÓÔÈ
Ô˘ ··Û¯fiÏËÛ·Ó ÙÔÓ ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ. ¶ÔÏϤ˜ Î·È ‰È¿ÊÔÚ˜ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÈΤ˜ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜
Ù¿Ú·˙·Ó ÙËÓ ËÛ˘¯›· ÙÔ˘ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ˘. ∏ ΢‚¤ÚÓËÛË
·Ó·ÁοÛÙËÎÂ Î·È ¿ÏÈ Ó· ÂÈÛ·Á¿ÁÂÈ ÛÈÙ¿ÚÈ ·fi ÙÔ
Â͈ÙÂÚÈÎfi, ÁÈ· Ó· ÁÂÌ›ÛÂÈ ÙȘ ·Ôı‹Î˜ ÙˆÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ.
™˘¯Ó¿ ÚԤ΢Ù·Ó Î·È Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ηٷÎÙËÙÒÓ Î·È Î·Ù·ÎÙËÌ¤ÓˆÓ Î˘Ú›ˆ˜ ÁÈ·Ù› ÔÈ ·ÏÈÔ› ‚·ÚfiÓÔÈ, ˆ˜ Â› ÙÔ Ï›ÛÙÔÓ, ›¯·Ó ÂÎÏ›„ÂÈ Î·È ÔÈ Ó¤ÔÈ Ô˘
‹Úı·Ó ·fi ÙËÓ ∂ÓÓÂÁ·˘›· ‹ ÙË ¡Â¿ÔÏË ‰ÂÓ ÁÓÒÚÈ˙·Ó
Ô‡Ù ÙË ÁÏÒÛÛ· Ô‡Ù ÙȘ ·Ú·‰fiÛÂȘ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘ Ô‡ÙÂ
›¯·Ó ÙËÓ ··ÈÙÔ‡ÌÂÓË Û‡ÓÂÛË.
ª›· ·fi ÙȘ Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂȘ ·˘Ù¤˜, ÂÓ‰ÂÈÎÙÈ΋ Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘ ÛÙËÓ ÔÔ›· ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜, ı·
ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘ÌÂ. √ ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜ ›¯Â ‰ÈÔÚ›ÛÂÈ ÙÔ 1292
·Ú¯ËÁfi ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘ Î·È Ù˘ Â·Ú¯›·˜ Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘
ÙÔ Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘ √˘¿ÏÙÂÚÔ §ÂȉÂΤÚÎË, ¤Ó·Ó Ó¤Ô Ôχ
fiÌÔÚÊÔ, ·ÏÏ¿ ˘ÂÚfiÙË Î·È Û¿Ù·ÏÔ. ∞ÊÔ‡ Ífi‰Â„Â
Û‡ÓÙÔÌ· fiÛ· ¯Ú‹Ì·Ù· ›¯Â, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ
ÎÈ ¿ÏÏ· ÏËÛÙ‡ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÌÂÙ·Ó¿ÛÙÂ˘Û·Ó ·fi ÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ Â·Ú¯›Â˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘

[170]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÛÙËÓ ∫ÔÚÈÓı›·. ∂ÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÂΛ Î·È ˙Ô‡Û·Ó ÂÈÚËÓÈο Ì ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜, ÏËÚÒÓÔÓÙ·˜ Úfiı˘Ì·
fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜ Î·È fiÏ· Ù· ‚¿ÚË Ô˘ ÙÔ˘˜ ›¯·Ó
ÂÈ‚ÏËı› Ì ÙÔ˘˜ ÈÛ¯‡ÔÓÙ˜ ÓfiÌÔ˘˜. √ ÈÔ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ºÒÙÈÔ˜ Î·È ‹Ù·Ó
Û˘ÁÁÂÓ‹˜ Ù˘ ÈÛ¯˘Ú‹˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ ÙˆÓ ∑·ÛÛ‹, Ô˘
΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û Û οÔÈÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ Δ۷Έӛ·˜. ŒÓ·
ÙÌ‹Ì· Ù˘ ηÙÔÈÎÔ‡Û ÛÙ· ∫·Ï¿‚Ú˘Ù· Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔÓ
π¿Îˆ‚Ô ∑·ÛÛ‹, Ô˘ ÛÙËÓ ∞¯·˝· ›¯Â ÙË Ê‹ÌË ÙÔ˘

ηχÙÂÚÔ˘ ŒÏÏËÓ· ÔÏÂÌÈÛÙ‹. √ ºÒÙÈÔ˜ ›¯Â Ï·ÌÚfi Û›ÙÈ ÛÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ, ÔÏϤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ÛÙËÓ ÂÚÈʤÚÂÈ· Î·È ¤Î·Ó ˙ˆ‹ Ú·ÁÌ·ÙÈο ËÁÂÌÔÓÈ΋. ŸÙ·Ó
ηÙËÁÔÚ‹ıËÎÂ, fï˜, Í·ÊÓÈο fiÙÈ ‹Ù·Ó ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔ˜
·fi fiÛÔ ¤ÚÂÂ, ÙÔÓ Û˘Ó¤Ï·‚·Ó Î·È ÙÔÓ Ê˘Ï¿ÎÈÛ·Ó
ÛÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Ì ÌÔÓ·‰ÈÎfi ÛÎÔfi Ó· ÏËÚÒÛÂÈ fiÛÔ ÙÔ
‰˘Ó·ÙfiÓ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· χÙÚ·. √ √˘¿ÏÙÂÚÔ˜ fiÚÈÛ ÙÔ
ÔÛfi ÙˆÓ Ï‡ÙÚˆÓ Û 10.000 ˘¤Ú˘Ú· Î·È ··›ÙËÛÂ
ÙËÓ ÏËڈ̋ ÙÔ˘˜ ·fi ÙÔÓ π¿Îˆ‚Ô ∑·ÛÛ‹, ·ÂÈÏÒÓÙ·˜

¶∞§∞π√§√°√π [171]

fiÙÈ ı· ·Ó·ÛÎÔÏfiÈ˙ ÙÔÓ ·È¯Ì¿ÏˆÙÔ. ∂Âȉ‹, fï˜, Ô
∑·ÛÛ‹˜ ηı˘ÛÙÂÚÔ‡Û ӷ ÏËÚÒÛÂÈ, Ô √˘¿ÏÙÂÚÔ˜ ÍÂÚ›˙ˆÛ ‰‡Ô ‰fiÓÙÈ· ÙÔ˘ ºˆÙ›Ô˘. ΔfiÙÂ Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ η٤‚·Ï 1.000 ˘¤Ú˘Ú· Î·È ˘ÔÛ¯¤ıËΠӷ ‰ÒÛÂÈ Î·È
Ù· ˘fiÏÔÈ· fiÙ·Ó ı· ¤‚Á·ÈÓ ·fi ÙË Ê˘Ï·Î‹. ªfiÏȘ
·ÔÊ˘Ï·Î›ÛÙËΠ·ÓÙ› Ó· ÏËÚÒÛÂÈ Ù· ˘fiÏÔÈ· χÙÚ·
Ô˘ ›¯Â ˙ËÙ‹ÛÂÈ Ô √˘¿ÏÙÂÚÔ˜, Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙÔ Û˘ÁÁÂÓ‹
ÙÔ˘ π¿Îˆ‚Ô Î·È ˙‹ÙËÛ ̤ۈ ·˘ÙÔ‡ ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË ·fi
ÙÔÓ Ú›ÁÎÈ· ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ. √ ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜, fï˜, ›ÙÂ

ı¤ÏÔÓÙ·˜ Ó· οÓÂÈ ¯¿ÚË ÛÙÔÓ √˘¿ÏÙÂÚÔ Â›Ù ÁÈ·Ù› ›ÛÙ¢ ÂÈÏÈÎÚÈÓ¿ ÙȘ ηÙËÁÔڛ˜ ÙÔ˘, ÎÒÊ¢Â. ŒÙÛÈ, Ô
ºÒÙÈÔ˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ·˘ÙÔ‰È΋ÛÂÈ. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, ·ÓÙ› Ó·
ÂΉÈÎËı› ÙÔÓ √˘¿ÏÙÂÚÔ, ¤ÁÈÓ ηٿ Ï¿ıÔ˜ ˘·›ÙÈÔ˜
ÁÈ· ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÂÓfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÂÓ¿ÚÂÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜
‰˘Ó¿ÛÙ˜, ÙÔ˘ ‚·ÚfiÓÔ˘ μÔÛÙ›Ù˙·˜ °Î˘ ÓÙ ™·ÚÈÓ‡.
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÙËÓ ¿ÓÔÈÍË ÙÔ˘ 1295 Ô °Î˘, ËÁ·›ÓÔÓÙ·˜
̤ۈ ÙÔ˘ ∫ÔÚÈÓıÈ·ÎÔ‡ ÎfiÏÔ˘ ÛÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ ÁÈ· Ó·
¯·ÈÚÂÙ›ÛÂÈ ÙÔÓ §ÂȉÂΤÚÎË, ·Ô‚È‚¿ÛÙËΠÛÙÔ ÏÈÌ·Ó¿ÎÈ ÙÔ˘ ·Á›Ô˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ Ù˘ ™˘Î‹˜ (St Nicolas au
Figuier) Ì ‰‡Ô ÌfiÓÔ È›˜ Î·È Ù¤ÛÛÂÚȘ ·ÎfiÏÔ˘ıÔ˘˜,
ÁÈ· Ó· ÁÂ˘Ì·Ù›ÛÂÈ ¿ÓÂÙ· ÎÔÓÙ¿ Û οÔÈ· ‚Ú‡ÛË. ∂Λ
¤Ù˘¯Â Ó· ·Ú·ÌÔÓ‡ÂÈ Ô ºÒÙÈÔ˜ Ô˘ ÓfiÌÈÛ fiÙÈ ‹Ù·Ó Ô
¯ıÚfi˜ ÙÔ˘. ΔÔ˘ fiÚÌËÛÂ Î·È ÙÔÓ ÙÚ·˘Ì¿ÙÈÛ ÛÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ Ì ÙÔ Í›ÊÔ˜ ʈӿ˙ÔÓÙ·˜: «¡· Ë ÏËڈ̋ ÛÔ˘,
Î˘Ú √˘¿ÏÙÂÚ». ∫·Ù¿Ï·‚Â, ‚¤‚·È·, ·Ì¤Ûˆ˜ ÙÔ Ï¿ıÔ˜
ÙÔ˘ Î·È ¤ÂÛ ÛÙ· fi‰È· ÙÔ˘ ÏËÁˆÌ¤ÓÔ˘ ˙ËÙÒÓÙ·˜
ÙÔ˘ Û˘ÁÁÓÒÌË. ΔÔ ÙÚ·‡Ì·, fï˜, ‹Ù·Ó ÛÔ‚·Úfi ηÈ
Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ Ô °Î˘ ¤ı·ÓÂ. √ ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜ ¤ÁÈÓ ¤Íˆ ÊÚÂÓÒÓ Î·È ı¤ÏËÛ ·Ú¯Èο Ó· ÂΉÈÎËı› ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜
ÙˆÓ ∫·Ï·‚Ú‡ÙˆÓ ˆ˜ ÚˆÙ·›ÙÈÔ˘˜ ÙÔ˘ ÊfiÓÔ˘. √È ÛˆÊÚÔÓ¤ÛÙÂÚÔÈ, fï˜, Û‡Ì‚Ô˘ÏÔ› ÙÔ˘ ÙÔÓ ¤Î·Ó·Ó Ó· ·ÏÏ¿ÍÂÈ ÁÓÒÌË Î·È ··›ÙËÛ ·fi ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi Ô˘ ›¯Â
ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿ Ó· ÙÈ̈ڋÛÂÈ ÙÔ ‰ÔÏÔÊfiÓÔ
Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ηٷʇÁÂÈ ÂΛ. √ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ·¿ÓÙËÛÂ
fiÙÈ Î‡ÚÈÔ˜ ˘‡ı˘ÓÔ˜ ÁÈ· fiÛ· ›¯·Ó Û˘Ì‚Â› ‹Ù·Ó Ô
ÏÂÔÓ¤ÎÙ˘ √˘¿ÏÙÂÚÔ˜ Î·È fiÙÈ ÂΛÓÔ˜ ¤ÚÂ ӷ ÙÈ̈ÚËı› ÚÒÙÔ˜. ∂Í·ÈÙ›·˜ ·˘Ù‹˜ Î·È ¿ÏÏˆÓ ·ÚfiÌÔÈˆÓ Û˘ÁÎÚÔ‡ÛˆÓ, Â·Ó·Ï‹ÊıËÎ·Ó ÔÈ Â¯ıÚÔڷ͛˜
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜
ÙÔ 1296, Î·È ÂÓÒ Ô ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜ ÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó Ì οıÂ
‰‡Ó·ÌË ÁÈ· ÙÔÓ fiÏÂÌÔ, ¤ı·Ó ͷÊÓÈο ÛÙȘ 23 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ 1297.

¢Ô‡Î·˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜
o °Î˘ μ′ - ¶Ú›ÁÎÈ·˜
Ù˘ ∞¯·˝·˜ Ô º›ÏÈÔ˜
™·‚·˘‰ÈÎfi˜
√ ı¿Ó·Ùfi˜ ÙÔ˘ ›¯Â ÛÔ‚·Ú¤˜ Û˘Ó¤ÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·. °È· οÔÈÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ΢‚¤ÚÓËÛÂ
ÙËÓ ∞¯·˝·, fiˆ˜ ›¯Â ÚÔÛ˘ÌʈÓËı› ÛÙÔÓ ·Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi Ô›ÎÔ, Ë ¯‹Ú· ÙÔ˘, Ë πÛ·‚¤ÏÏ· μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˘.
∞˘Ù‹, fï˜, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ ÙȘ ÂÛˆÙÂÚÈΤ˜ ·Ó·Ù·Ú·¯¤˜ Î·È ÙȘ ‰È·Ì¿¯Â˜ Ô˘ ÚÔ¸‹Ú¯·Ó.
√ ‰Ô‡Î·˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜, ÂÓÒ ˙Ô‡Û ·ÎfiÌ· Ô ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜, ›¯Â ·ÚÓËı› Ó· ÙÔ˘ ÔÚÎÈÛÙ› ›ÛÙË. ΔfiÙÂ,
‰Ô‡Î·˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ‹Ù·Ó Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ ∞′,

∏ ªÔÓ‹ ΔÈÌ›Ô˘
¶ÚÔ‰ÚfiÌÔ˘ ÛÙËÓ
∞Ú牛·, Ë ÔÔ›·
ηٿ ·Ú¿‰ÔÛË
ȉڇıËΠÙÔ
12Ô ·ÈÒÓ·.
™Ù· Ù¤ÏË
ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ·
Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜
¤ÁÈÓ ÙfiÔ˜
Û˘ÁÎÚÔ‡ÛˆÓ
ÌÂٷ͇ ºÚ¿ÁΈÓ
Î·È ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÒÓ.
OLLIRG/SHUTTERSTOCK

[172]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶∞§∞π√§√°√π [173]

°Î˘ μ ′ ÓÙ Ϸ ƒÔ˜ (1287-1308), Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ·Ó‹ÏÈÎÔ˜ Î·È ÙÔÓ ÂÈÙËÚÔ‡ÛÂ Ë ∂ÏÏËÓ›‰· ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘
∂ϤÓË ∞ÁÁ¤ÏÔ˘, ÎfiÚË ÙÔ˘ Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· πˆ¿ÓÓË
∞′, ¿Ú¯ÔÓÙ· ÙˆÓ ¡¤ˆÓ ¶·ÙÚÒÓ. ™‡ÓÙÔÌ· Ë ∂ϤÓË, Ë
ÔÔ›· ‹Ù·Ó ·ÎfiÌ· Ó¤·, ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙÔ 1291 ÙÔÓ
√‡ÁÔ μÚ˘¤ÓÓÈÔ, ·ÚÈÔ Ù˘ ÌÈÛ‹˜ ∫·Ú‡Ù·ÈÓ·˜. ∂ΛÓÔ˜, ÏfiÁˆ Ù˘ ˘ÂÚÔ„›·˜ ÙÔ˘, ·ÚÓ‹ıËΠӷ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ºÏˆÚÂÓÙ›Ô˘. ŒÎÙÔÙ ÍÂΛÓËÛ ÌÈ· Ì·ÎÚfi¯ÚÔÓË ·ÓÙÈ·Ú¿ıÂÛË Ë ÔÔ›· ‰ÂÓ ÙÂÚÌ·Ù›ÛÙËΠԇÙ Ì ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ μÚ˘ÂÓÓ›Ô˘, Ô˘ Û˘Ó¤‚Ë Ï›ÁÔ ÚÈÓ Âı¿ÓÂÈ Ô ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜, ·Ú’ fiÏÔ Ô˘
Ô °Î˘ μ′, Ô ÔÔ›Ô˜ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ›¯Â ÂÓËÏÈÎȈı›, ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙËÓ ÎfiÚË Ù˘ πÛ·‚¤ÏÏ·˜ ª·Ùı›Ï‰Ë ÙËÓ ∂ÓÓÂÁ·˘È΋. ∫·È ·˘Ùfi ÁÈ·Ù› Ô Á¿ÌÔ˜ ¤ÁÈÓ ·Ú¿ ÙË ı¤ÏËÛË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ¡Â¿ÔÏ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘ μ ′, Ô
ÔÔ›Ô˜ ·Ú¯Èο ÙÔÓ ¤ÎÚÈÓ ¿Î˘ÚÔ, ·ÏÏ¿ ÙÂÏÈο ‰¤¯ÙËΠӷ ÙÔÓ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙÔ 1300.
Δ· Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ Á¿ÌÔ ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· Â›Ó·È ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓÂ˘Ù·. ¶ÚÔËÁ‹ıËÎ·Ó ÔÈ ÙÂÏÂÙ¤˜, Ì ÙȘ Ôԛ˜ ¯Ú›ÛÙËΠÈfiÙ˘ Ô °Î˘ μ′, fiÙ·Ó
ÂÓËÏÈÎÈÒıËÎÂ. ΔȘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ Ô Û‡Á¯ÚÔÓÔ˜ πÛ·Ófi˜
¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˜ ªÔ˘ÓÙ¿ÓÂÚ 37 Î·È Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó ÁÈ· ÌÈ·
·ÎfiÌ· ÊÔÚ¿ ÙË Ï·ÌÚfiÙËÙ· Ù˘ ·˘Ï‹˜ ÙÔ˘ ‰Ô‡Î·
Ù˘ ∞ı‹Ó·˜. √ ªÔ˘ÓÙ¿ÓÂÚ ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ ‹Ù·Ó ¤Ó·˜
·fi ÙÔ˘˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ Ô˘
‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÂÍÈÛÙÔÚ› Ù·
Û¯ÂÙÈο Ì ÙȘ ÂÓ ÏfiÁˆ ÙÂÏÂÙ¤˜. ŒÁÈÓ·Ó ÏÔÈfiÓ ÛÙË
£‹‚· ÙÔÓ πÔ‡ÓÈÔ ÙÔ˘ 1294 ÙË Ì¤Ú· ÙÔ˘ ·Á›Ô˘ πˆ¿ÓÓË
Î·È ÚÔÛÎÏ‹ıËÎ·Ó fiÏÔÈ ÔÈ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Î·È ÔÈ Â˘ÁÂÓ›˜,
ηıÒ˜ Î·È ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Ù˘ ªÂÁ·ÏÔ‚Ï·¯›·˜. ŸÛÔÈ
ÚÔÛ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ¤·ÈÚÓ·Ó ‰ÒÚ· Î·È ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó ηÈ
¿ÏϘ ·ÚÔ¯¤˜. ™ÙËÓ ·˘Ï‹ ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· Â‰Ò Î·È Î·ÈÚfi
˙Ô‡ÛÂ Ô μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ·fi ÙËÓ √˘ËÚÒÓ·, Ô˘ ηٷÁfiÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÏÔÌ‚·Ú‰ÈÎÔ‡˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜,
ÁÂÓÓ·›Ô˜ ÈfiÙ˘ Î·È Û˘ÓÂÙfi˜ Û˘Ì‚Ô˘Ï¿ÙÔÚ·˜.
∏ ÛÙ¿ÛË ÙÔ˘ ·˘Ù‹ ¤ÁÈÓ ·ÈÙ›· Ó· ÙÔÓ ÙÈÌ‹ÛÂÈ Ë ¯‹Ú·
∂ϤÓË, Ë ÔÔ›· ÙÔÓ ÊÈÏÔÍÂÓÔ‡Û Ì ȉȷ›ÙÂÚË ÌÂÁ·ÏÔÚ¤ÂÈ· Ì ÙË Û˘Óԉ›· ÙÔ˘ Ô˘ ÙËÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó
‰¤Î· È›˜ Î·È ‰¤Î· ·ÎfiÏÔ˘ıÔÈ. ŸÙ·Ó ¤ÊÙ·Û Ë
̤ڷ Ù˘ ÙÂÏÂÙ‹˜, ηÓ›˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Ï·ÌÚfiÙÂÚ· ÓÙ˘Ì¤ÓÔ˜ ·fi ÂΛÓÔÓ Î·È ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜ Ù˘ ·ÎÔÏÔ˘ı›·˜
ÙÔ˘. °È· Ó· ÏËÚÒÛÂÈ ÙË ‰·¿ÓË, ‰·Ó›ÛÙËΠÔÏÏ¿
¯Ú‹Ì·Ù·. ∞ÊÔ‡ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó ÔÈ ÚÔÛÎÂÎÏË̤ÓÔÈ
ÛÙË ÌËÙÚfiÔÏË, Ù¤ÏÂÛ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Ô ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜
£‹‚·˜, ÂÓÒ ÛÙÔ ÈÂÚfi ‚‹Ì· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Ù· fiÏ· Ì ٷ
ÔÔ›· ı· ÂÚÈ‚·ÏÏfiÙ·Ó Ô Ó·Úfi˜ ‰Ô‡Î·˜. ΔÔ Ï‹ıÔ˜
ÂÚ›ÌÂÓ Ì ·ÁˆÓ›· Ó· ‰ÂÈ ÔÈÔ˜ ı· ›¯Â ÙËÓ ÙÈÌ‹
Ó· Á›ÓÂÈ ·Ó¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· ÛÙÔ ÈÔÙÈÎfi Ù¿ÁÌ·.

•·ÊÓÈο ÙfiÙÂ, Ô °Î˘ οÏÂÛ ÙÔÓ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ Î·È ÙÔ˘
›Â: «™ÈÔÚ (Mossire) μÔÓÈÊ¿ÙÈÂ, ηı›ÛÙ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ
·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ. °È·Ù› ı¤Ïˆ ÂÛ›˜ Ó· Ì ÔÏ›ÛÂÙ ÈfiÙË». √ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ·¿ÓÙËÛÂ: «ΔÈ Ï¤ÙÂ, ‰¤ÛÔÙ·;
∞ÛÊ·ÏÒ˜ Ì ÎÔÚÔ˚‰Â‡ÂÙ». «Ÿ¯È» ›Â Ô ‰Ô‡Î·˜ «‰ËÏÒÓˆ ÂÈÏÈÎÚÈÓ¿ fiÙÈ ·˘Ù‹ Â›Ó·È Ë ı¤ÏËÛ‹ ÌÔ˘». ŸÙ·Ó Ô
μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ ›‰Â fiÙÈ Ô ‰Ô‡Î·˜ ÙÔ ÂÓÓÔÔ‡ÛÂ, ÏËÛ›·ÛÂ
ÛÙÔ ÈÂÚfi ‚‹Ì· ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ Î·È ÙÔÓ
¤¯ÚÈÛ ÈfiÙË. ŸÙ·Ó ÔÏÔÎÏËÚÒıËÎÂ Ë ÙÂÏÂÙ‹, Ô ‰Ô‡Î·˜ › ·ÚÔ˘Û›· fiψÓ: «™ÈÔÚ μÔÓÈÊ¿ÙÈÂ, Û‡Ìʈӷ
Ì ÙÔ ˘¿Ú¯ÔÓ ¤ıÈÌÔ, ÔÈ ·Ó¿‰Ô¯ÔÈ ÙÔ˘ ÈfiÙË ÙÔ‡
ÚÔÛʤÚÔ˘Ó ‰ÒÚÔ. ∂ÁÒ ı· οӈ ÙÔ ·ÓÙ›ıÂÙÔ. ¶ÚÔÛʤڈ Û ÂÛ¿˜, Ô˘ Ì ¯Ú›Û·Ù ÈfiÙË, ·fi Â‰Ò Î·È
ÛÙÔ ÂÍ‹˜ ÂÙ‹ÛÈÔ ÂÈÛfi‰ËÌ· 50.000 ÛÔω›ˆÓ (‰ËÏ·‰‹
2.500 ÊÚ¿Áη Ô˘ ÙÒÚ· ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Ó Ì 13.000 ‹
14.000 ‰Ú·¯Ì¤˜) Û ‡ÚÁÔ˘˜ Î·È ¿ÏÏ· ÎÙ‹Ì·Ù· ÂχıÂÚ· ·fi οı ‚¿ÚÔ˜, Ô˘ ÌÔÚ›Ù ӷ Ù· ‰È·ı¤ÛÂÙÂ
fiˆ˜ ÓÔÌ›˙ÂÙÂ. ™·˜ ‰›Óˆ Î·È Û‡˙˘ÁÔ ÙËÓ ÎfiÚË ÂÓfi˜
·fi ÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ ÌÔ˘, Ë ÔÔ›· ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Î¿Ùˆ
·fi ÙËÓ ÎˉÂÌÔÓ›· ÌÔ˘ Î·È Î·Ù¤¯ÂÈ ÙÔ ¤Ó· ÙÚ›ÙÔ Ù˘
∂‡‚ÔÈ·˜».
√ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ Î·È Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙˆÓ ™·ÏÒÓˆÓ £ˆÌ¿˜
° ′, Ô ÈÔ Û˘ÓÂÙfi˜ ¿Ó‰Ú·˜ ÔÏfiÎÏËÚ˘ Ù˘ ƒˆÌ·Ó›·˜,
Û‡Ìʈӷ Ì ٷ ÃÚÔÓÈο ÙÔ˘ ªˆÚ¤ˆ˜, Â›Ó·È ·˘ÙÔ› Ô˘
Û˘Ì‚Ô‡ÏÂ˘Û·Ó ÙÔÓ °Î˘ Ó· ·ÓÙÚ¢Ù› ÙË ª·Ùı›Ï‰Ë
ÙËÓ ∂ÓÓÂÁ·˘È΋. √È ›‰ÈÔÈ Ì·˙› Ì ¿ÏÏÔ˘˜ ÛÙ¿ÏıËηÓ
·Ì¤Ûˆ˜ ·fi ÙË £‹‚· ÛÙÔ μÏÈ˙›Ú, fiÔ˘ ˙Ô‡ÛÂ Ë ÚÈÁΛÈÛÛ· πÛ·‚¤ÏÏ·, ÁÈ· Ó· Û˘ÌʈӋÛÔ˘Ó ÙÔ Û˘ÓÔÈΤÛÈÔ. √È Á·Ì‹ÏȘ Û˘Ìʈӛ˜ ¤ÁÈÓ·Ó Ì ϷÌÚÔ‡˜ ·ÓËÁ˘ÚÈÛÌÔ‡˜, ÂÓÒ ‹ÚıÂ Ô °Î˘ Î·È ÙÂϤÛÙËÎÂ Ô Á¿ÌÔ˜.
ŒÁÈÓ·Ó Î·È ¿ÏÈ Ó¤Â˜ ÁÈÔÚÙ¤˜ ÁÈ· ›ÎÔÛÈ Ì¤Ú˜. ŒÂÈÙ·
Ô Ó¤Ô˜ ‰Ô‡Î·˜ Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË £‹‚· Ì·˙› Ì ÙË Û‡˙˘Áfi ÙÔ˘, Ë ÔÔ›·, fï˜, ÙfiÙ ÌfiÏȘ ›¯Â Á›ÓÂÈ ¤ÓÙÂ
¯ÚÔÓÒÓ. ªÂ ÙËÓ ÚfiÊ·ÛË fiÙÈ ‹Ù·Ó ·Ó‹ÏÈÎË, Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ μ ′, Ô˘ ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· ‹ıÂÏ ӷ ‰ÒÛÂÈ ÙË
Ó‡ÊË Û ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ‹ ÙÔ˘˜ ÂÁÁÔÓÔ‡˜ ÙÔ˘,
·ÚÓ‹ıËΠ·Ú¯Èο Ó· ÂÈ΢ÚÒÛÂÈ ÙÔ Á¿ÌÔ. ŒÙÛÈ Ë ÊÈÏÔÓÈΛ· Û˘Ó¯›ÛÙËΠÁÈ· ¿ÏÏ· ¤ÓÙ ¯ÚfiÓÈ·, ̤¯ÚÈ
Ô˘ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ¡Â¿ÔÏ˘ ¿ÏÏ·Í ÁÓÒÌË Î·È ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ÙÔ Á¿ÌÔ. ŒÙÛÈ, Ë πÛ·‚¤ÏÏ· μÈÏÏ·ډԢ›ÓÔ˘
ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ÙÔ˘ 1301 ¤Î·Ó ÙÚ›ÙÔ Á¿ÌÔ Ì ÙÔÓ º›ÏÈÔ
ÙÔÓ ™·‚·˘‰ÈÎfi, Ô ÔÔ›Ô˜ Î·È ·Ó¤Ï·‚ ·Ì¤Ûˆ˜ ÙÔ
·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ Ú›ÁÎÈ· Ù˘ ∞¯·˝·˜. ™Â ·˘Ùfi Û˘ÌÊÒÓËÛ Ì οÔÈÔ˘˜ ‰ÈÛÙ·ÁÌÔ‡˜ Î·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ∫¿ÚÔÏÔ˜ μ ′. √ º›ÏÈÔ˜ ‹Úı ÛÙË °Ï·Ú¤ÓÙ˙· Á‡Úˆ ÛÙ·
Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1302 Ì·˙› Ì ÌÈ· Ï·ÌÚ‹ Û˘Óԉ›· 70 ÈÔÙÒÓ, 300 Â˙ÒÓ Î·È Î¿ÔÈˆÓ ÈÂڈ̤ӈÓ. ∂Λ ¤ÁÈÓÂ
‰ÂÎÙfi˜ Ì ÚÔı˘Ì›· ·fi ÙÔ˘˜ ÊÂÔ˘‰¿Ú¯Â˜ Î·È ÙÔ˘˜

ªÂ۷ȈÓÈÎfi˜
›Ó·Î·˜ Ô˘
·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ
¤ÊÈÔ ÈfiÙË.
√ Ó¤Ô˜ Ú›ÁÎÈ·˜
Ù˘ ∞¯·˝·˜,
º›ÏÈÔ˜
Ô ™·‚·˘‰ÈÎfi˜,
η٤ÊÙ·ÛÂ
ÛÙË °Ï·Ú¤ÓÙ˙·
ÙÔ 1302 Û˘Óԉ›·
ÙˆÓ ÈÔÙÒÓ ÙÔ˘.
BETTMANN/
CORBIS/APEIRON

[174]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÕÁÁÂÏÔ˜ ÙÔ 1295
ÍÂΛÓËÛ ¯ıÚÔڷ͛˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
Ù˘ ∏›ÚÔ˘. ∫·Ù¤ÎÙËÛ ÙÔ ∞ÁÁÂÏfiηÛÙÚÔ,
ÙÔÓ ∞¯ÂÏÒÔ Î·È ÙË ¡·‡·ÎÙÔ.

ΔÌ‹Ì· Ù˘
·Ú·Ïȷ΋˜
Ô¯‡ÚˆÛ˘
Ù˘ ¡·˘¿ÎÙÔ˘.
√ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
ÕÁÁÂÏÔ˜, ÁÈÔ˜ ÙÔ˘
Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
¡¤ˆÓ ¶·ÙÚÒÓ
πˆ¿ÓÓË ∞′,
ÙÔ 1295 ·¤Û·ÛÂ
ÙË ¡·‡·ÎÙÔ,
ÙÔ ∞ÁÁÂÏfiηÛÙÚÔ
Î·È ÙÔÓ ∞¯ÂÏÒÔ
·fi Ù· ¯¤ÚÈ·
ÙÔ˘ ı›Ԣ ÙÔ˘,
¡ÈÎËÊfiÚÔ˘,
Î·È ·fi ÙÔ˘˜
ÂÈÙÚfiÔ˘˜
ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘
ÙÔ˘ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎÔ‡.
CHRIS HELLIER/
CORBIS/APEIRON

ÓÙfiÈÔ˘˜. ∫˘‚¤ÚÓËÛ Ì οÔÈ· ÛˆÊÚÔÛ‡ÓË, ÂÍ·ÈÙ›·˜, fï˜ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ÙÔ˘ ÏÂÔÓÂÍ›·˜ ÁÈ· Ù· ¯Ú‹Ì·Ù·, ·Ú·Û‡ÚıËΠ۠ÂÍ·ÈÚÂÙÈο ηٷÈÂÛÙÈΤ˜
ÂÓ¤ÚÁÂȘ. ∞fi Ù· ηٿÛÙȯ· Ô˘ ¤¯ÂÈ ‰È·ÛÒÛÂÈ Ô Ù·Ì›·˜ ÙÔ˘ ¶Ú¿ÏÔÚÌÔ˜, Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ·fi Ù· ‰‡Ô ÎÈfiÏ·˜
¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ‰È·¯Â›ÚÈÛ‹˜ ÙÔ˘, ÂÈÛ¤Ú·Í fiÏ· Ù· Ù·ÎÙÈο ÂÈÛÔ‰‹Ì·Ù· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Î·È fiÏ· fiÛ· ηı˘ÛÙÂÚÔ‡Û·Ó Ó· ÏËÚˆıÔ‡Ó. ∂›Û˘ ‹Ú ÔÏϤ˜
·ÍÈfiÏÔÁ˜ ¯ÚËÌ·ÙÈΤ˜ ‰ˆÚ¤˜, ÁÈ·Ù›, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·,
ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ∫·Ú‡Ù·ÈÓ·˜ ÙÔ˘ ÚfiÛÊÂÚ·Ó Ì¤Ûˆ
ÙÔ˘ ∫·ÏÔÁÈ¿ÓÓË ∫Ô˙·Ú›‰Ë Î·È ÙÔ˘ ªÈÎÂÏ›ÓÔ˘ ¢Â‚Ú‡˜ (de Brus) 4.000 ˘¤Ú˘Ú·, Ô ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˜
∫ÔÏ›ÓÔ˜ ∫˘Ú μ·ÛÈÏfiÔ˘ÏÔ˜ 3.000 Î·È ¿ÏÏÔÈ ‰È¿ÊÔÚ·
ÔÛ¿, ·ÊÔ‡ ÙÔ ÓÔÌÈÛÌ·ÙÔÎÔÂ›Ô Ù˘ °Ï·Ú¤ÓÙ˙·˜
ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ÂÚÁ¿˙ÂÙ·È ·‰È¿ÎÔ· Î·È Ó· Îfi‚ÂÈ
ÙÔÚÓ¤˙È· Ì ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘. ŸÌˆ˜ fiÏ· ·˘Ù¿
Ù· ¯Ú‹Ì·Ù· ‰ÂÓ ¤ÊÙ·Ó·Ó ÁÈ· ÙȘ ·Ó¿ÁΘ ÙÔ˘. ŒÙÛÈ,
·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ¿ÚÂÈ ‰¿ÓÂÈÔ ·fi ÙÔ ˘ÔηٿÛÙËÌ·
ÙÔ˘ ÊψÚÂÓÙÈÓÔ‡ ÙÚ·Â˙ÈÙÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘ ¶ÂÚÔ‡Ù˙È ÛÙË
°Ï·Ú¤ÓÙ˙· Î·È ÙÂÏÈο ÂÈ‚¿Ú˘Ó ÙËÓ ∞¯·˝· Ì ٷÎÙÈ΋ ‚·ÚÈ¿ ÊÔÚÔÏÔÁ›· Û·Ó Ó· ΢‚ÂÚÓÔ‡Û ͤÓË
¯ÒÚ· Î·È fi¯È ÙËÓ ÎÙ‹ÛË Ù˘ Û˘˙‡ÁÔ˘ ÙÔ˘. ¢ÂÓ ‹Ù·Ó,
ÏÔÈfiÓ, ·Ú¿ÍÂÓÔ Ô˘ Ë ÊÔÚÔÏÔÁ›· ·˘Ù‹ ÚÔοÏÂÛÂ
¤ÓÙÔÓË ‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ· Î·È ÛÙ¿ÛÂȘ ·fi ÙȘ Ôԛ˜
ˆÊÂÏ‹ıËÎ·Ó ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Î·È Â·Ó¤Ï·‚·Ó ÙȘ ¯ıÚÔڷ͛˜ ÙÔ˘˜.

¢ÂÛÔٿٷ ∏›ÚÔ˘
Î·È ¡¤ˆÓ ¶·ÙÚÒÓ
∞ÏÏ¿ Î·È ÛÙȘ ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚ˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ‰È¿ÊÔÚ˜ ·Ó·Ù·Ú·¯¤˜.
√ Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ¡¤ˆÓ ¶·ÙÚÒÓ πˆ¿ÓÓ˘ ∞′ ›¯Â
ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û¿ ÙÔ˘ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ‹ÙÙ· ÙÔ˘
·fi ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡˜ ÙÔ 1291. ŸÌˆ˜ ÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙÔ˘ ÌÈÎÚÔ‡ ·˘ÙÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ·ÛÎÔ‡Û·Ó ÛÙËÓ
Ô˘Û›· ÔÈ ÁÈÔÈ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÕÁÁÂÏÔ˜ Î·È ¤Ó·˜ ¿ÏÏÔ˜ Ô˘ ·ÏÒ˜ ÏÂÁfiÙ·Ó ÕÁÁÂÏÔ˜. ∫·È ÔÈ ‰˘Ô ÙÔ˘˜
‹Ù·Ó Ì¿¯ÈÌÔÈ Î·È ÍÂΛÓËÛ·Ó ÙËÓ ¿ÓÔÈÍË ÙÔ˘ 1295

Ӥ˜ ¯ıÚÔڷ͛˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∏›ÚÔ˘, Ô˘ ¤Ó·
ÙÌ‹Ì· Ù˘ ηÙ¯fiÙ·Ó ·fi ÙÔ ıÂ›Ô ÙÔ˘˜ ¡ÈÎËÊfiÚÔ
Î·È ¤Ó· ¿ÏÏÔ ·fi ÙÔ˘˜ ÂÈÙÚfiÔ˘˜ ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘ ÙÔ˘
∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎÔ‡. ª¿Ù·È· ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ıÔ‡Ó
ÛÙËÓ ÂȉÚÔÌ‹ ·˘Ù‹ Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜, ÔÈ ∞Ó‰ÂÁ·˘Ô› ηÈ
ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘. ΔÔ ∞ÁÁÂÏfiηÛÙÚÔ, Ô ∞¯ÂÏÒÔ˜ Î·È Ë ¡·‡·ÎÙÔ˜ ηٷÎÙ‹ıËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ. √È ¿Ú¯ÔÓÙ˜, ¿ÏÏÔÈ Î·Ù¤Ê˘Á·Ó ÛÙ· ‚Ô˘Ó¿
Î·È ¿ÏÏÔÈ, fiÛÔÈ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËηÓ, Ô‰ËÁ‹ıËÎ·Ó ÛÙË
ªÂÁ·ÏÔ‚Ï·¯›· fiÔ˘ Î·È Ê˘Ï·Î›ÛÙËηÓ. √ ¡ÈÎËÊfiμ
ÚÔ˜ ÙfiÙ ˙‹ÙËÛ ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ μ′,
Ô ÔÔ›Ô˜ ı¤ÏËÛ Ú¿ÁÌ·ÙÈ Ó· Â¤Ì‚ÂÈ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ
˘¤Ú ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË, ·ÏÏ¿ ·¤Ù˘¯Â, ÁÈ·Ù› Ô ËÁÂÌfiÓ·˜
ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ, ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ªÈÏÈÔ‡ÙÈÓ (1275-1321), ÂˆÊÂÏ‹ıËΠ·fi ÙËÓ ·Ó·ÛٿوÛË Î·È Î·Ù¤Ï·‚ ÙÔ
¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ. ∂˘Ù˘¯Ò˜ ÁÈ· ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ, ÙÔ 1296 ¤ı·ÓÂ Ô Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ πˆ¿ÓÓ˘ Î·È ÔÈ ÁÈÔÈ ÙÔ˘
·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ÂÈÛÙÚ¤„Ô˘Ó ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·. ¶‹Ú·Ó Î·È ÔÈ ‰‡Ô ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘˜ ·ÏÏ¿ ‰˘Ó¿ÛÙ˘ Ù˘ ªÂÁ·ÏÔ‚Ï·¯›·˜ ıˆڋıËΠ΢ڛˆ˜ Ô
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ (1296-1303). ∞Ú¯Èο, Û˘ÌÊÒÓËÛ ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ Î·È ÙÔ˘˜ ∞Ó‰ÂÁ·˘ËÓÔ‡˜, ·Ú·¯ˆÚÒÓÙ·˜ ÙË ¡·˘·ÎÙ›· Î·È ÙÔÓ ∞¯ÂÏÒÔ. ∂›Û˘
Û˘Ì‚È‚¿ÛÙËÎÂ Î·È Ì ÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ μ′. ∞ÚÁfiÙÂÚ·,
fï˜, Â·Ó¤Ï·‚ ÙȘ ¯ıÚÔڷ͛˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘
∏›ÚÔ˘. √ ‰ÂÛfiÙ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ ∞′ ‰ÂÓ ¤˙ËÛ Ôχ
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË ·˘Ù‹ ηıÒ˜ ¤ı·Ó Â›Û˘ ÙÔ 1296.
ΔÔ ÈÔ fiÌÔÚÊÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÙÔ ‹Ú ÙfiÙ Ë
ÎfiÚË ÙÔ˘ £¿Ì·Ú, Û‡˙˘ÁÔ˜ ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘ ÙÔ˘ Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ˘, fiˆ˜ fiÚÈ˙·Ó ÔÈ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ Û˘Óı‹Î˜ ÌÂ
ÙË ¡Â¿ÔÏË. ™ÙÔ ˘fiÏÔÈÔ ÙÌ‹Ì· ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ·Ó¤Ï·‚Â Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ £ˆÌ¿˜ (1296-1318) ˘fi ÙËÓ ÎˉÂÌÔÓ›· Ù˘ ¯‹Ú·˜ ÙÔ˘ ÕÓÓ·˜. ¶ÂÓÙ¿¯ÚÔÓÔ˜ ÙfiÙÂ, ‹Ù·Ó
Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ·fi ÙÔÓ Ô›ÎÔ ÙˆÓ ∞ÁÁ¤ÏˆÓ
Î·È ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Û οÔÈÔ Î·Ù¿ÏÔÁÔ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ
‰˘Ó·ÛÙÒÓ, Ô˘ Û˘ÓÙ¿¯ıËΠÛÙË μÂÓÂÙ›· ÙÔ 1313 ˆ˜
ÂÍ‹˜: «£ˆÌ¿˜, ÂϤˆ £ÂÔ‡ ̤Á·˜ ‰ÂÛfiÙ˘ ƒˆÌ·Ó›·˜, Ú›ÁÎÈ·˜ μÏ·¯›·˜, ·ÚÈÔ˜ ∞Ú¯·ÁÁ¤ÏÔ˘, ‰Ô‡Î·˜
μ·ÁÂÓÂÙ›·˜, ÎfiÌ˘ ∞¯ÂÏÒÔ˘ Î·È ¡·˘¿ÎÙÔ˘ ηÈ

¶∞§∞π√§√°√π [175]

·ÚÈÔ˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘ ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ».
øÛÙfiÛÔ ÔÈ ÔÏÏÔ› ·˘ÙÔ› Ù›ÙÏÔÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó η̛· Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ·Í›·, ÁÈ·Ù› Ë ·Ï‹ıÂÈ· Â›Ó·È fiÙÈ Ô £ˆÌ¿˜ ÂÍ·ÚÙÈfiÙ·Ó ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο ·fi ÙÔ Á·ÌÚfi ÙÔ˘ º›ÏÈÔ
ÙÔÓ Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ΢‚ÂÚÓÔ‡Û fiÏË ÙË ¯ÒÚ·
fiˆ˜ ‹ıÂÏ Ì ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ÂÈÙÚfiÔ˘˜. ΔÔ 1303 ¤ı·ÓÂ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÕÁÁÂÏÔ˜ Î·È Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ‰ÂÓ
·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ϤÔÓ ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·. ΔÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘
‰Ô‡Î· ÙˆÓ ¡¤ˆÓ ¶·ÙÚÒÓ Î·È ÙÔ˘ Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
ªÂÁ·ÏÔ‚Ï·¯›·˜ ¤Ú·Û ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ ·Ó‹ÏÈÎÔ˘ ÁÈÔ˘
ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ πˆ¿ÓÓË μ′ ∞ÁÁ¤ÏÔ˘ ∫ÔÌÓËÓÔ‡.
ΔfiÙÂ Ô º›ÏÈÔ˜ ¤ÎÚÈÓ ηٿÏÏËÏË ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ó· οÓÂÈ ÌÈ· ÌÂÁ¿ÏË ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·, fi¯È ÌfiÓÔ ÁÈ·
Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ,

fiÔ˘ Ë ÊÈÏfi‰ÔÍË ‰¤ÛÔÈÓ· ÕÓÓ· ›¯Â ˘ÔÎÈÓ‹ÛÂÈ
Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÒÓ, ·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ·
Ó· ÈηÓÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙȘ ·ÏȤ˜ ÙÔ˘ ·ÍÈÒÛÂȘ ÁÈ· ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ. √È Û˘Óı‹Î˜ Ê·›ÓÔÓÙ·Ó Ôχ
¢ÓÔ˚Τ˜ ÁÈ· οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ, ÏfiÁˆ ÙÔ˘ fiÙÈ Ô Ó¤Ô˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˘ Ù˘ ªÂÁ·ÏÔ‚Ï·¯›·˜ ‹Ù·Ó ·Ó‹ÏÈÎÔ˜ Î·È ÂÍ·ÈÙ›·˜
ÙˆÓ ‰È·ÊfiÚˆÓ ¿ÏÏˆÓ ·Ó·Ù·Ú·¯ÒÓ Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó
ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË Î·È ÙËÓ ∞Û›·. ΔÔ ÂÁ¯Â›ÚËÌ· ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘ ÙÔ˘ Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ˘ Ì·Ù·ÈÒıËΠÚÔÛˆÚÈÓ¿, fiˆ˜
¿ÏψÛÙÂ Î·È fiϘ ÔÈ ¿ÏϘ ÌÂÁ¿Ï˜ ·ÔÊ¿ÛÂȘ ÙÔ˘
Ô›ÎÔ˘ ÙˆÓ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÒÓ ÁÈ· ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. ŒÁÈÓ ÌfiÏȘ
ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿. ™ÙÔ ÌÂٷ͇ ÔÈ ÂΛ ŒÏÏËÓ˜ ηÈ
ºÚ¿ÁÎÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó Ó· ·ÓÙ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ˆ˜ Û˘Ó‹ıˆ˜.

[176]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

H ‰ڷ›ˆÛË
ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘

Ù˘ ∏›ÚÔ˘
ªÂ ÙË ¢′ ™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›·, ÙÔ 1204,
¿ÏÏ·ÍÂ Ë ÈÛ¯‡Ô˘Û· ÁˆÔÏÈÙÈ΋
ηٿÛÙ·ÛË ÛÙ· ‰¿ÊË Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. ∏ ¿ÏˆÛË Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔ˘˜
§·Ù›ÓÔ˘˜ Ô‰‹ÁËÛ ¿ÌÂÛ· ÛÙËÓ ›‰Ú˘ÛË
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜ Î·È ¤ÌÌÂÛ·
ÛÙËÓ ›‰Ú˘ÛË ‰‡Ô ¿ÏÏˆÓ ÎÚ·ÙÒÓ,
·˘ÙÒÓ Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜ Î·È Ù˘
∏›ÚÔ˘. π‰È·›ÙÂÚÔ ÂӉȷʤÚÔÓ
·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó Ù· ÚÒÙ· 50 ¯ÚfiÓÈ·
Ù˘ ‡·Ú͢ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù˘
∏›ÚÔ˘, ηıÒ˜ ‹Ù·Ó ÌÈ· ÂÚ›Ô‰Ô˜
ÁÂÌ¿ÙË Ì¿¯Â˜, Ô˘ ηıfiÚÈÛ·Ó
Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ÙËÓ Ù‡¯Ë Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ ηÈ
ÙˆÓ ‰ÂÛÔÙÒÓ Ù˘.
ΔÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ ÔÔ›Ô ¤ÁÈÓ ÁÓˆÛÙfi
ˆ˜ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ∏›ÚÔ˘, ·Ó
Î·È ‰ÂÓ ·ÔÎÏ‹ıËΠ¤ÙÛÈ ÂÍ·Ú¯‹˜,
ıˆڋıËΠfiÙÈ ·Ó¿ÁÂÈ ÙËÓ ‡·ÚÍ‹
ÙÔ˘ ÛÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¢Ô‡Î· ∫ÔÌÓËÓfi.
√ ªÈ¯·‹Ï ÙÔ 1204 ›¯Â
ÚÔÛʤÚÂÈ ·Ú¯Èο ÙȘ
˘ËÚÂۛ˜ ÙÔ˘ ÛÙÔÓ ËÁ¤ÙË Ù˘
¢′ ™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›·˜ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ
ªÔÌÊÂÚÚ·ÙÈÎfi ÛÙË
£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ·ÏÏ¿ Û¯ÂÙÈο
ÁÚ‹ÁÔÚ· ÙÔÓ ÂÁη٤ÏÂȄ ηÈ
ηÙ¢ı‡ÓıËΠÛÙËÓ ÕÚÙ·, ÙË
‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ÔÔ›·˜ ·ÛÎÔ‡ÛÂ
¤Ó·˜ Û˘ÁÁÂÓ‹˜ ÙÔ˘, Ô ™ÂÓ·¯ÂÈÚ‹Ì.
∂Λ Ô ªÈ¯·‹Ï ÎÏ‹ıËΠӷ
‚ÔËı‹ÛÂÈ ÛÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÌÈ·˜
Ï·˚΋˜ ÂͤÁÂÚÛ˘, ÛÙËÓ ÔÔ›·

ÙÂÏÈο Ô ‰ÈÔÈÎËÙ‹˜ ÊÔÓ‡ıËÎÂ.
√ ªÈ¯·‹Ï, ˆ˜ Á·ÌÚfi˜ ÙÔ˘
™ÂÓ·¯ÂÈÚ‹Ì, ·ÊÔ‡ Ó˘ÌʇıËΠÙËÓ
ÎfiÚË ÙÔ˘, ·Ôη٤ÛÙËÛ ÙËÓ Ù¿ÍË
·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘
ÕÚÙ·˜ Î·È Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ÁÂÓÈÎfiÙÂÚ·.
∏ ÂÚÈʤÚÂÈ¿ ÙÔ˘ ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó ÙËÓ
ÕÚÙ·, ÙËÓ ∞ÈÙˆÏԷηÚÓ·Ó›·, ÙË
£ÂÛÚˆÙ›· Î·È Ù· πˆ¿ÓÓÈÓ·, ÂÓÒ
Ù· Û‡ÓÔÚ· ¤ÊÙ·Ó·Ó Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ
·ÔηÏÔ‡ÌÂÓË ¡¤· ◊ÂÈÚÔ ÛÙÔ
‚ÔÚÚ¿.
∏ ·Ó¿ÏË„Ë Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜ Ù˘ ∏›ÚÔ˘
·fi ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¤¯ÂÈ ıˆÚËı› Ë
·ÊÂÙËÚ›· ÙÔ˘ ‚›Ô˘ ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘
Ù˘ ∏›ÚÔ˘,

™ÊÚ·Á›‰· ÙÔ˘
ÙÛ¿ÚÔ˘ πˆ¿ÓÓË
∞Û¤Ó ÌÂ ÙËÓ
ÂÈÁÚ·Ê‹
«πˆ¿ÓÓ˘ ∞Û¤Ó,
ΔÛ¿ÚÔ˜ ÙˆÓ
μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ ηÈ
ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ».
PUBLIC DOMAIN

¶∞§∞π√§√°√π [177]

΢ڛˆ˜ ÏfiÁˆ Ù˘ ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ·fi
μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜ ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡˜ fiÙÈ ‰ÈÓfiÙ·Ó
·fi ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜
ÂÙ‹ÛÈ· «ÂÓÙÔÏ‹» ‰ÈÔ›ÎËÛ˘ Ù˘
∏›ÚÔ˘ ÛÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ÏfiÁˆ Ù˘
ÚÔÊ·Ó¤ÛÙ·Ù˘ ·‰˘Ó·Ì›·˜ Ù˘
¡›Î·È·˜ Ó· ÂϤÁÍÂÈ Ë ›‰È· Ù·
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ‰¿ÊË. ∞fi ÙË ÓÂfiÙÂÚË
ÈÛÙÔÚÈ΋ ¤Ú¢ӷ, ˆÛÙfiÛÔ, ¤¯ÂÈ
ÚÔ·„ÂÈ fiÙÈ Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ªÈ¯·‹Ï ‰ÂÓ
¤ÊÂÚ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË ∏›ÚÔ˘
Ô‡Ù ÙÔ ÂÒÓ˘ÌÔ ÕÁÁÂÏÔ˜, ÙÔ ÔÔ›Ô
ÙÔÓ Û˘Ófi‰Â˘Â ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ÛÙËÓ
ÈÛÙÔÚÈÔÁÚ·Ê›· Î·È ÙÔ˘ ·Ô‰fiıËÎÂ

ÏfiÁˆ Ù˘ Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ¿˜ ÙÔ˘ Ì ÙÔÓ
Ô›ÎÔ ÙˆÓ ∞ÁÁ¤ÏˆÓ, Û ÌÈ· ÚÔÛ¿ıÂÈ·
Ó· Û˘Ó‰Âı› ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ì ·˘ÙÔ‡˜
Î·È ÏÈÁfiÙÂÚÔ Ì ÙÔÓ Ô›ÎÔ ÙˆÓ
∫ÔÌÓËÓÒÓ. ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ʤÚÓÂÈ
ÛÙÔ ÚÔÛ΋ÓÈÔ ÙÔ Úfi‚ÏËÌ· Ù˘
ÔÚÈÔı¤ÙËÛ˘ ÙÔ˘ ¯ÚÔÓÈÎÔ‡ Ï·ÈÛ›Ô˘
›‰Ú˘Û˘ ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘, Ô˘ Ì¿ÏÏÔÓ
‰ÂÓ ı· Ú¤ÂÈ Ó· ıˆÚÂ›Ù·È fiÙÈ
·Ó¿ÁÂÙ·È ÛÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ¢Ô‡Î·
∫ÔÌÓËÓfi.
∏ ◊ÂÈÚÔ˜, ηٿ ÙË ‰È·ÓÔÌ‹ ÙˆÓ
‰·ÊÒÓ ÙÔ˘ ÂÏÏ·‰ÈÎÔ‡ ¯ÒÚÔ˘ ·fi
ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ‰fiıËΠÛÙÔ˘˜
∂ÓÂÙÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ·Ó Î·È Î·Ù¤Ï·‚·Ó
ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Î·È ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ ÛÙ·
ÚÒÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ô˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó, ‰ÂÓ
ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· οÓÔ˘Ó ÙÔ ›‰ÈÔ Î·È
Ì ٷ ¿ÏÏ· ‰¿ÊË Ù˘ ∏›ÚÔ˘, ÏfiÁˆ
Ù˘ ‰˘ÛÎÔÏ›·˜ ÙÔ˘ ÂÁ¯ÂÈÚ‹Ì·ÙÔ˜
·ÏÏ¿ Î·È Ù˘ ΛÓËÛ˘ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï Ó·
ı¤ÛÂÈ ÙËÓ Â·Ú¯›· ÙÔ˘ ˘fi ÙËÓ ˘„ËÏ‹
΢ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ÌÂ
·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛ‹ Ù˘ ·fi
·˘ÙfiÓ. 줂·È·, ÌÂÚÈο ¯ÚfiÓÈ·
·ÚÁfiÙÂÚ·, ¤¯ÔÓÙ·˜ ηٷϿ‚ÂÈ ÙË
£ÂÛÛ·Ï›· ·fi ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜,

∏ Á¤Ê˘Ú·
ÙÔ˘ ÔÙ·ÌÔ‡
ÕÚ·¯ıÔ˘,
ÁÓˆÛÙ‹ ˆ˜
ÙÔ ÁÈÔʇÚÈ
Ù˘ ÕÚÙ·˜,
¯Ù›ÛıËÎÂ fiÙ·Ó
Ë ÕÚÙ· ¤ÁÈÓÂ
ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·
ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘
Ù˘ ∏›ÚÔ˘
Â› ªÈ¯·‹Ï μ′
¢Ô‡Î·.
NETFALLS/
SHUTTERSTOCK

[178]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÎÈÓ‹ıËΠÚÔ˜ ÙÔ ‚ÔÚÚ¿, ηÈ
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Î·È ÙËÓ
∫¤Ú΢ڷ, ·Ê·ÈÚÒÓÙ·˜ ·fi ÙÔ˘˜
∂ÓÂÙÔ‡˜ Ù· ÛÙÚ·ÙËÁÈο ·˘Ù¿ ÏÈÌ¿ÓÈ·,
Î·È ÂÓۈ̿وÛ ÛÙÔ ‚·Û›ÏÂÈfi ÙÔ˘ ÙÔ
‚fiÚÂÈÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ ∏›ÚÔ˘, ÙËÓ
·ÔηÏÔ‡ÌÂÓË ¡¤· ◊ÂÈÚÔ.
¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ¿Ú¯ÈÛ ÙËÓ Ô¯‡ÚˆÛË
ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ.
∞˘Ùfi Ô˘ ÍÂΛÓËÛÂ Ô ªÈ¯·‹Ï ÙÔ
Û˘Ó¤¯ÈÛÂ Ô ËÌÈı·Ï‹˜ ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘,
£Âfi‰ˆÚÔ˜ ∫ÔÌÓËÓfi˜ ¢Ô‡Î·˜.
√ £Âfi‰ˆÚÔ˜, ·ÊÔ‡ Û˘Ó¤Ï·‚ ÛÂ
ÂÓ¤‰Ú· ÙÔ §·Ù›ÓÔ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ¶¤ÙÚÔ ∫Ô˘ÚÙÂÓ·›
ÙÔ 1217, η٤Ϸ‚ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÙË
‰˘ÙÈ΋ ª·Î‰ÔÓ›· Î·È ÙÔ 1224 Ì‹ÎÂ
ıÚÈ·Ì‚Â˘Ù‹˜ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. §›Á·
¯ÚfiÓÈ· ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙ¤ÊıËÎÂ
«·˘ÙÔÎÚ¿ÙˆÚ ƒˆÌ·›ˆÓ» ·fi ÙÔÓ
·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ ∞¯Ú›‰Ô˜ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ
È̷ÙÈ·Ófi, ·ÊÔ‡ Ô ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, ÈÛÙfi˜ ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë

Ù˘ ¡›Î·È·˜, ·ÚÓ‹ıËΠӷ ÙÔÓ ÛÙ¤„ÂÈ.
ΔÔ ÛËÌÂ›Ô ·˘Ùfi ‹Ù·Ó Î·È Ë Î·Ì‹ ÙˆÓ
ÂÈÙ˘¯ÈÒÓ ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘, Ô˘ ÙÔ
1230, ÛÙÚÂÊfiÌÂÓÔ˜ ηٿ ÙˆÓ
μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ, ËÙÙ‹ıËΠÛÙËÓ
∫ÔÏÎÔÙÈÓ›ÙÛ· ·fi ÙÔ μÔ‡ÏÁ·ÚÔ
πˆ¿ÓÓË ∞Û¤Ó Î·È È¿ÛÙËΠ·È¯Ì¿ÏˆÙÔ˜.
∂ÈÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ Ù˘Êψ̤ÓÔ˜
ÙÔÔı¤ÙËÛ ÛÙÔ ıÚfiÓÔ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘, πˆ¿ÓÓË. √ πˆ¿ÓÓ˘
μ·Ù¿Ù˙˘, fï˜, Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘
¡›Î·È·˜, ηÙ¢ı‡ÓıËΠÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Î·È ÙËÓ Î·Ù¤Ï·‚Â.
«ªÂ›ˆÛ» ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ÛÂ
‰ÂÛfiÙË Î·È ÎÚ¿ÙËÛ ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË.
ΔÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ ϤÔÓ Ù˘ ∏›ÚÔ˘,
·Ú¿ ÙËÓ ‹ÙÙ·, Û˘Ó¤¯ÈÛ ÙÔ ‚›Ô ÙÔ˘ ÌÂ
ÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ ªÈ¯·‹Ï μ′.
√ ªÈ¯·‹Ï, ·ÊÔ‡ ‰ڷ›ˆÛ ÙË ı¤ÛË
ÙÔ˘ ÛÙËÓ ÕÚÙ·, ¤Î·Ó ÌÈ·
·ÂÁÓˆṲ̂ÓË Âȯ›ÚËÛË Î·Ù¿ Ù˘
¡›Î·È·˜ ÙÔ 1251, ˆÛÙfiÛÔ Î·È ¿ÏÈ Ô
πˆ¿ÓÓ˘ μ·Ù¿Ù˙˘ fi¯È ÌfiÓÔ

·¤ÎÚÔ˘Û ÙËÓ Â›ıÂÛË, ·ÏÏ¿
Û˘Ó¤Ï·‚ ÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ, ÙÔÓ ÔÔ›Ô
Ê˘Ï¿ÎÈÛ ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· ÁÈ· Ù·
ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘. ∏
‹ÙÙ· ·˘Ù‹ ·fi ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË μ·Ù¿Ù˙Ë
›¯Â ˆ˜ Â·ÎfiÏÔ˘ıÔ ÙËÓ ˘ÔÁÚ·Ê‹
Û˘Óı‹Î˘ Ì ÙËÓ ÔÔ›· Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘
¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ ı· Ó˘ÌÊ¢fiÙ·Ó ÙËÓ ÂÁÁÔÓ‹
ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË μ·Ù¿Ù˙Ë, ª·Ú›·.
√ ı¿Ó·ÙÔ˜, ˆÛÙfiÛÔ, ÙÔ˘ μ·Ù¿Ù˙Ë Â›¯Â
ˆ˜ Û˘Ó¤ÂÈ· Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ μ′
§¿ÛηÚË Ó· ˙ËÙ‹ÛÂÈ ·ÏÏ·Á‹ ÙˆÓ fiÚˆÓ
Ù˘ Û˘Óı‹Î˘. ÃÔψ̤ÓÔ˜, Ô ªÈ¯·‹Ï
μ′ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ·¢ı‡ÓıËΠÛÙÔ˘˜
∞Ï‚·ÓÔ‡˜ ˙ËÙÒÓÙ·˜ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜
ÛÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜.
∏ ȉ¤· ÙÔ˘ ·¤ÊÂÚ ·ÚÎÂÙÔ‡˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ·Ó·ÌÂÓfiÌÂÓÔ˘˜ ηÚÔ‡˜, fï˜
‰ÂÓ ˘ÔÏfiÁÈÛ fiÙÈ ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘
∏›ÚÔ˘ ·Ô‚È‚·˙fiÙ·Ó Ô ª·ÓÊÚ¤‰Ô˜
ÙˆÓ ÃÔÂÓÛÙ¿Ô˘ÊÂÓ, ÁÈÔ˜ ÙÔ˘
ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˘ μ′ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜, Ô ÔÔ›Ô˜
Û ۇÓÙÔÌÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ›¯Â ηٷϿ‚ÂÈ

¶∞§∞π√§√°√π [179]

ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Î·È ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ, ηıÒ˜
Î·È ·ÚÎÂÙ‹ ÁË ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· Î·È ÛÙËÓ
ÂÓ‰Ô¯ÒÚ·. √ ªÈ¯·‹Ï ÙfiÙ Ì ¤Ó·Ó
Â˘Ê˘‹ ‰Èψ̷ÙÈÎfi ÂÏÈÁÌfi ¤‰ˆÛ ÙËÓ
ÎfiÚË ÙÔ˘ ∂ϤÓË ˆ˜ Á˘Ó·›Î· ÛÙÔÓ
ª·ÓÊÚ¤‰Ô, Ì·˙› Ì ٷ ‰¿ÊË Ô˘
Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ›¯Â ‹‰Ë ηٷϿ‚ÂÈ.
∏ ÂÈÙ˘¯›· ÙÔ˘ ·˘Ù‹, fi¯È ÌfiÓÔ
ÌÂÙ¤ÙÚ„ ¤Ó·Ó ÂÈΛӉ˘ÓÔ Â¯ıÚfi ÛÂ
Û‡ÌÌ·¯Ô, ·ÏÏ¿, ·ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜ ÙËÓ
›‰È· Û˘ÓÙ·Á‹ Ì ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÎfiÚË ÙÔ˘
ÕÓÓ·, Û˘ÌÌ¿¯ËÛÂ Î·È Ì ÙÔÓ
°Ô˘ÏȤÏÌÔ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ Ù˘ ∞¯·˝·˜.
ªÂ ÙȘ Û˘ÌÌ·¯›Â˜ ·˘Ù¤˜ Ó·
ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙Ô˘Ó ÙËÓ ·ÎÂÚ·ÈfiÙËÙ· ÙˆÓ
˘fiÏÔÈˆÓ Û˘ÓfiÚˆÓ ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘,
Ô ªÈ¯·‹Ï μ′ ¤ıÂÛ ˆ˜ ÌÔÓ·‰ÈÎfi ÛÙfi¯Ô
ÙËÓ ·Ó·Ì¤ÙÚËÛ‹ ÙÔ˘ Ì ÙË ¡›Î·È·, ηÈ
ÙÔ 1259 ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛÂ ÛÙËÓ ÈÔ
ÎÚ›ÛÈÌË Ì¿¯Ë ÁÈ· ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÙÔ˘ ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘
¡›Î·È·˜ ªÈ¯·‹Ï ∏′ Î·È ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘
πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, ÛÙË Ì¿¯Ë Ù˘
¶ÂÏ·ÁÔÓ›·˜. ∏ ‹ÙÙ· ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
¤ÊÂÚ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ
ÛÙËÓ ÕÚÙ· Î·È ÛÙ· πˆ¿ÓÓÈÓ·. ŒÂÈÙ·
·fi ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· Ô ªÈ¯·‹Ï ∏′′ ÂÈÛ‹ÏıÂ

ıÚÈ·Ì‚Â˘Ù‹˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
∞Ó Î·È ·Ó›Û¯˘ÚÔ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜
ϤÔÓ, Ô ªÈ¯·‹Ï ∏′ ‰ÂÓ Â›¯Â ÙȘ
··Ú·›ÙËÙ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ, ÁÈ· Ó·
‰È·Ê˘Ï¿ÍÂÈ ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÛÙËÓ
◊ÂÈÚÔ, Î·È Ô ªÈ¯·‹Ï Ù˘ ∏›ÚÔ˘
ηٿÊÂÚ Ì ÙËÓ ÂÓ›Û¯˘ÛË ÙˆÓ
Û˘ÌÌ¿¯ˆÓ ÙÔ˘ Ó· ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙËÓ
ÕÚÙ·. √ ªÈ¯·‹Ï ∏′, ‚ϤÔÓÙ·˜ fiÙÈ ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ˘ÔÙ¿ÍÂÈ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο
ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï μ′ Î·È ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ,
¿ÓÙÚ„ ÙËÓ ·ÓÈ„È¿ ÙÔ˘ ÕÓÓ·
¶·Ï·ÈÔÏÔÁ›Ó· Ì ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
¡ÈÎËÊfiÚÔ. √ Á¿ÌÔ˜ ·˘Ùfi˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÂ
ÙËÓ ·Ú¯‹ ÌÈ·˜ ÂÈÚËÓÈ΋˜, Û ÁÂÓÈΤ˜
ÁÚ·Ì̤˜, ÂÚÈfi‰Ô˘, ÛÙËÓ ÔÔ›·
‚Ô‹ıËÛÂ Ë ·ÚÔ˘Û›· Ù˘ ‰˘Ó·ÌÈ΋˜
ÕÓÓ·˜, ÚfiÛˆÔ Ô˘ Û˘ÓÙ¤ÏÂÛÂ
·ÔÊ·ÛÈÛÙÈο ÛÙË ‰fiÌËÛË ÌÈ·˜
ÏÂÙ‹˜ ÈÛÔÚÚÔ›·˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘
‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ Î·È Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÈÛÔÚÚÔ›·˜ Ô˘
‰È·ÙËÚ‹ıËÎÂ Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ÂfiÌÂÓÔ˘˜
Ô›ÎÔ˘˜ ‰ÂÛÔÙÒÓ Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ
ηٿÎÙËÛË ·fi ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜.
Ÿˆ˜ Î·È Ì ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘
ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, ¤ÙÛÈ Î·È Ì ÙÔ

‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ∏›ÚÔ˘,
·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËΠ¤Ó· ¤ÏÏÂÈÌÌ·
ÈÛÙÔÚÈÎÒÓ ËÁÒÓ Û ۯ¤ÛË Ì ·˘Ù¤˜
Ô˘ ¤¯Ô˘Ì ÁÈ· ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘
¡›Î·È·˜. ∏ Û·Ê‹˜ ÔÈÔÙÈ΋ ηÈ
ÔÛÔÙÈ΋ ˘ÂÚÔ¯‹ ÙˆÓ ËÁÒÓ Ô˘
Ì·˜ ‰›ÓÔ˘Ó ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙËÓ
ÂÔ¯‹ ·fi ÙËÓ ÔÙÈ΋ ÙˆÓ
¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ ‰˘ÛÎÔχÂÈ ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘
Û‡Á¯ÚÔÓÔ˘ ÂÚ¢ÓËÙ‹ Ô˘ ·Ó·˙ËÙ¿
‚·ı‡ÙÂÚË Î·Ù·ÓfiËÛË Ù˘ ÂÔ¯‹˜.
ŒÓ· «‰›ÏËÌÌ·» Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙÂı› ·fi
ÓÂfiÙÂÚÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜ ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡˜ ÁÈ· ÙÔ
ηٿ fiÛÔ ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ∏›ÚÔ˘
‹Ù·Ó ÂÏÏËÓÈÎfi ÚÔÛÎÚÔ‡ÂÈ Û˘¯Ó¿
ÛÙËÓ ·ÓÙÈÊ·ÙÈ΋ ·Ú·‰Ô¯‹ ÙÔ˘˜ fiÙÈ Ë
ÏÂÈÔÓfiÙËÙ· ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ ‹Ù·Ó
ŒÏÏËÓ˜ Î·È fiÙÈ ÔÈ ‰ÂÛfiÙ˜
–ÔÈ ÚÒÙÔÈ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ– ¤‚ÏÂ·Ó
ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ˆ˜ ÓfiÌÈÌÔ˘˜
‰ÈÂΉÈÎËÙ¤˜ ÙÔ˘ ıÚfiÓÔ˘ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. √È Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘
∏›ÚÔ˘ ¤‰ÂÈÍ·Ó ·Ú·‰ÂÈÁÌ·ÙÈ΋
ÂÌÈÛÙÔÛ‡ÓË Î·È ›ÛÙË ÛÙÔ˘˜
‰ÂÛfiÙ˜ ÙÔ˘˜, Û˘ÌÌÂÚÈ˙fiÌÂÓÔÈ Î·È
‚ÔËıÒÓÙ·˜ ÙȘ ÚÔÛ¿ıÂȤ˜ ÙÔ˘˜ Ó·
ÊÙ¿ÛÔ˘Ó ÛÙÔÓ ‡ÛÙ·ÙÔ ÛÙfi¯Ô, ÙËÓ
·Ó·Î·Ù¿ÏË„Ë Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È ÙËÓ ·ÔÔÌ‹ ÙˆÓ
§·Ù›ÓˆÓ ·fi ÙÔÓ ÂÏÏ·‰ÈÎfi ¯ÒÚÔ.
ΔÔ «‰›ÏËÌÌ·» ·˘Ùfi ÚÔ¿ÁÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜
ÏfiÁˆ ÙˆÓ Û˘ÌÌ·¯ÈÒÓ Ô˘ Û˘Ó‹„·Ó ÔÈ
‰ÂÛfiÙ˜ Ì §·Ù›ÓÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ ηÈ
ÙˆÓ Û¯¤ÛÂˆÓ Ô˘ ·Ó¤Ù˘Í Ë
◊ÂÈÚÔ˜ Ì ÙË ¢‡ÛË, ηıÒ˜ Î·È ÏfiÁˆ
Ù˘ ·ÚÔ˘Û›·˜ ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ ÛÙËÓ
◊ÂÈÚÔ Ë ÔÔ›· ÂÓÙ¿ıËΠˆ˜
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
μ′, Î·È ¤ÁÈÓ ·ÎfiÌ· ÈÔ ·ÈÛıËÙ‹ Ì ÙËÓ
οıÔ‰fi ÙÔ˘˜ ÚÔ˜ ÙÔ ÓfiÙÔ ¤Ó·Ó
·ÈÒÓ· ÌÂÙ¿.
∞˘Ùfi Ô˘ ΢ڛˆ˜ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÈ ÙÔ
‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ÔÏÈÙÈο ›ӷÈ
Ë ¤ÓÙÔÓË ·ÓÙÈ·Ú¿ıÂÛË Ì ÙÔ˘˜
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜, ÂÓÒ
Ú¤ÂÈ Ó· ÙÔÓÈÛÙ› Î·È Ë È‰È·›ÙÂÚË
¿ÓıËÛË ÙˆÓ Ù¯ÓÒÓ ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·
ÙÔ˘ ηٿÏÏËÏÔ˘ Îϛ̷ÙÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ
·Ó¿Ù˘ÍË ¤ÓÙÔÓˆÓ ÙÔÈÎÒÓ
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÒÓ, ηıÒ˜ Î·È Ù˘
·ÏÏËÏÂ›‰Ú·Û˘ Ì ÙË ¢‡ÛË.

√ Ó·fi˜ Ù˘
¶·Ó·Á›·˜ ÛÙËÓ
ÕÚÙ·
·ÓÂÁ¤ÚıËΠÙÔ
1250, Â›
ªÈ¯·‹Ï μ′ ¢Ô‡Î·
∫ÔÌÓËÓÔ‡ ηÈ
·ÊÈÂÚÒıËÎÂ ÛÙË
Û‡˙˘Áfi ÙÔ˘,
‚·Û›ÏÈÛÛ·
£ÂÔ‰ÒÚ·
(·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
GIAN BERTO VANNI/
CORBIS/APEIRON

√È Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘
∏›ÚÔ˘
ıˆÚÔ‡Û·Ó fiÙÈ
·Ó‹Î·Ó ÛÙËÓ
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·
Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, fiˆ˜
·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È
·fi Ù· ÂÚ›È·
ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ –
fiˆ˜ Ô
‚˘˙·ÓÙÈÓfi˜
ΛÔÓ·˜ Ù˘
ʈÙÔÁÚ·Ê›·˜,
Ô˘ ‚Ú¤ıËÎÂ
ÛÙ· πˆ¿ÓÓÈÓ·.
TOLO BALAQUER/
VISUAL PHOTOS

[180]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ °Î˘ μ′ ÓÙ Ϸ ƒÔ˜ ÛÒ˙ÂÈ
ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ ÙˆÓ ¡¤ˆÓ
¶·ÙÚÒÓ ·fi ÙÔ˘˜
∏ÂÈÚÒÙ˜
√ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÕÁÁÂÏÔ˜ ›¯Â ÔÚ›ÛÂÈ ÎˉÂÌfiÓ· ÙÔ˘
·Ó‹ÏÈÎÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ ÙÔ ‰Ô‡Î· Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ °Î˘ (°Ô˘›‰ˆÓ) μ′, Ô˘ ‹Ù·Ó ·ÓÈ„Èfi˜ ÙÔ˘ ·fi ÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘,
Î·È Â›¯Â ·Ú·ÁÁ›ÏÂÈ ÛÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ Ó· ÙÔ˘ ÔÚÎÈÛÙÔ‡Ó ÂÈÏÈÎÚÈÓ‹ ›ÛÙË. ªfiÓÔ ÛÙ· ÊÚÔ‡ÚÈ· ı· ¤ÌÂÓ·Ó
ϤÔÓ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÊÚÔ˘Ú¤˜. ™Ù· ˘fiÏÔÈ· Ô °Î˘ ÛÎfi¢ ӷ ΢‚ÂÚÓ¿ ÙË ¯ÒÚ· ˆ˜ ÓfiÌÈÌÔ˜ ΢ڛ·Ú¯fi˜ Ù˘,
fiÛÔ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌË ·Ó‹ÏÈÎÔ˜ Ô πˆ¿ÓÓ˘ μ′. ŸÙ·Ó ¤ı·ÓÂ
Ô ™Â‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜, fiÏÔÈ ÔÈ Á›ÙÔÓ˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÙÔ˘, Ô
∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜, ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ Î·È Ë ÕÓÓ· Ë ∏ÂÈÚˆÙÈ΋,
ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛıËÎ·Ó Ó· ηٷχÛÔ˘Ó ÙÔ ıÂÛÛ·ÏÈÎfi ÂΛÓÔ
ÎÚ¿ÙÔ˜. √ °Î˘ μ′ ÚÔÛÎÏ‹ıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ηÙÂÂÈÁfiÓÙˆ˜ Î·È ¤Û¢Û ÛÙÔ ∑ËÙÔ‡ÓÈ Ì ÙÔ˘˜ ˘ÔÙÂÏ›˜ ÙÔ˘, ÙÔÓ £ˆÌ¿ ÙˆÓ ™·ÏÒÓˆÓ Î·È ÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜
Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜. ∂Λ ‰¤¯ÙËΠÙÔÓ fiÚÎÔ ›ÛÙ˘ ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Î·È ‹Á ÛÙË ¡¤· ¶¿ÙÚ·. ∞ÊÔ‡ ¤‰ˆÛ ‰È·Ù·Á¤˜
ÁÈ· ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ¯ÒÚ·˜ Ì ÂÓÙÂÏÒ˜ ÊÚ·ÁÎÈÎfi
ÙÚfiÔ, Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË £‹‚·. ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ, fï˜,
¤Ì·ı fiÙÈ Ë ‰¤ÛÔÈÓ· ∏›ÚÔ˘ ÕÓÓ· η٤Ϸ‚ ·ÈÊÓȉȷÛÙÈο ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 1304, ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ º·Ó¿ÚÈ Ô˘
‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙËÓ ¶›Ó‰Ô, ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ Ô˘ Ô‰ËÁ› ÛÙ· πˆ¿ÓÓÈÓ·. √ °Î˘ μ′ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ·Ì¤Ûˆ˜ fiÏÔ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi
ηÈ, ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ¿ÏψÓ, ÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô °′ ™·ÈÓÙ ŸÌÂÚ, Ô
ÔÔ›Ô˜, ·Ó Î·È ÚˆÙÔÛÙÚ¿ÙÔÚ·˜ ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿, ‹Ù·Ó Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜, ˆ˜ ·ÚÈÔ˜ Ù˘ ÌÈÛ‹˜ £‹‚·˜, ˘ÔÙÂÏ‹˜ ÙÔ˘
§·ÚfiÛË. √ Ú›ÁÎÈ·˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜ º›ÏÈÔ˜ Ô ™·‚·˘‰ÈÎfi˜ ı¤ÏËÛ ӷ ··ÁÔÚ‡ÛÂÈ ÛÙÔÓ ™·ÈÓÙ ŸÌÂÚ Ó· ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ Ì·˙› Ì ÙÔÓ °Î˘. ∞˘Ùfi˜, fï˜, ‰ÂÓ ÙÔÓ
˘¿ÎÔ˘ÛÂ Î·È ‹Á ÛÙÔ ¢ÔÌÔÎfi, fiÔ˘ ‚ڋΠ¤Ó·Ó ·fi
ÙÔ˘˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘˜ Î·È ÈÔ Ï·ÌÚÔ‡˜ ÛÙÚ·ÙÔ‡˜ Ô˘
Û˘ÁÎÚfiÙËÛ·Ó ÔÙ¤ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·, ˘fi ÙËÓ
·Ú¯ËÁ›· ÙÔ˘ °Î˘, ÙÔ˘ £ˆÌ¿ ÙˆÓ ™·ÏÒÓˆÓ, ÙÔ˘ μÔÓÈÊ·Ù›Ô˘ Î·È ÙÔÓ ºÚ·ÁΛÛÎÔ˘ √˘ËÚÒÓÔ˜. ∂Λ ·Ú¢ڛÛÎÔÓÙ·Ó 900 ºÚ¿ÁÎÔÈ ÈfiÙ˜, 6.000 £ÂÛÛ·ÏÔ› È›˜,

ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ μÏ¿¯ÔÈ Î·È μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ, Î·È 30.000 Â˙Ô›. ¶fiÛÔÈ ¿Ú·Á ӷ ‹Ù·Ó ÔÈ ¯ÚËÌ·ÙÈÎÔ› fiÚÔÈ Î·È Ô
ÏËı˘ÛÌfi˜ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ Î·È ÂÓfi˜ ̤ÚÔ˘˜
Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜ ÒÛÙ ӷ ÌÔÚ¤ÛÔ˘Ó Ó· ·Ú·Ù¿ÍÔ˘Ó
ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿Ï˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ; ŸÌˆ˜, ·˘Ùfi˜ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ‰ÂÓ
¤Î·Ó ٛÔÙ· ÛÔ˘‰·›Ô. ∏ ÕÓÓ·, ÙÔË̤ÓË, ¤ÛÙÂÈÏÂ
ÛÙÔÓ ¡Ù Ϸ ƒÔ˜ ‰‡Ô ·fi ÙÔ˘˜ ÈfiÙ˜ Ù˘ Î·È ‰‡Ô
¿Ú¯ÔÓÙ˜, ÁÈ· Ó· ÙÔ˘ ‰ËÏÒÛÂÈ fiÙÈ ÙÔ º·Ó¿ÚÈ Î·Ù·Ï‹ÊıËΠ·Ú¿ ÙË ı¤ÏËÛ‹ Ù˘, fiÙÈ ‹Ù·Ó Úfiı˘ÌË Ó· ÙÔ
‰ÒÛÂÈ ›Ûˆ Î·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Ó· ÏËÚÒÛÂÈ ÛÙÔ ‰Ô‡Î·
7.000 ˘¤Ú˘Ú· (78.400 ÊÚ¿Áη) Î·È ÛÙÔÓ ™·ÈÓÙ ŸÌÂÚ
3.000 (33.600 ÊÚ¿Áη). ªÂ ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ˘ÔÁÚ¿ÊÙËΠÂÈÚ‹ÓË Ì ÙË Û˘Ó·›ÓÂÛË ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Ù˘
£ÂÛÛ·Ï›·˜. ŒÂÈÙ· ·fi ÌÈ· ÌÈÎÚ‹ ÂȉÚÔÌ‹ ÛÙË ¯ÒÚ·
ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ Î·È ÙË ÏÂËÏ·Û›· ÙˆÓ ÎÙ‹ÛÂÒÓ ÙÔ˘ ÛÙË
‚fiÚÂÈ· £ÂÛÛ·Ï›· Î·È ÙË ÓfiÙÈ· ª·Î‰ÔÓ›·,
Ô °Î˘ Â¤ÛÙÚ„ ÛÙÔ ∑ËÙÔ‡ÓÈ. ∂Λ ‰È¤Ï˘Û ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡, ¤‰ˆÛ ¿ÏÈ ‰È·Ù·Á¤˜ ÁÈ·
ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ¯ÒÚ·˜ Î·È Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË £‹‚·.
√ ™·ÈÓÙ ŸÌÂÚ ¤Ê˘Á ÁÈ· ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, fiÔ˘
ÂÓ Ùˆ ÌÂٷ͇ ·Ó¤Î˘„·Ó Ӥ˜, Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜
ÂÚÈÏÔΤ˜.

∏ ηı·›ÚÂÛË ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘
™·‚·˘‰ÈÎÔ‡ - ∏ ·ÎÌ‹ ÙÔ˘
‰Ô˘Î¿ÙÔ˘ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜
∂ΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹ ¤ÊÙ·Û ÛÙ· ¿ÎÚ· Ë Î·Ù·ÈÂÛÙÈ΋
ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ÔÏÈÙÈ΋ ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘ ÙÔ˘ ™·‚·˘‰ÈÎÔ‡,
ÁÈ·Ù›, ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ¿ÏψÓ, ÔÏϤ˜ ÂӉ›ÍÂȘ ÙÔÓ ¤Î·Ó·Ó
Ó· ÈÛÙ‡ÂÈ fiÙÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ∫¿ÚÔÏÔ˜ μ
μ′ ‰ÂÓ ı· ÙÔÓ
¿ÊËÓ ÁÈ· Ôχ ηÈÚfi ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ™˘ÓÂÒ˜,
‹ıÂÏ ӷ ʇÁÂÈ Î·È Ó· ¿ÚÂÈ Ì·˙› ÙÔ˘ fiÛÔ ÈÔ ÔÏÏ¿
¯Ú‹Ì·Ù· ÌÔÚÔ‡ÛÂ. ŒÙÛÈ, Á‡Úˆ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 1304,
ÂÓÒ Ô ™·ÈÓÙ ŸÌÂÚ ‹Ù·Ó ÛÙË ™ÙÂÚ¿ ∂ÏÏ¿‰·, Â¤‚·ÏÂ
ÛÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ∞Ú牛·˜ ¤ÎÙ·ÎÙÔ ·Ó·ÁηÛÙÈÎfi
ÊfiÚÔ. Ÿˆ˜ ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi, ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ οÙÔÈÎÔÈ Ù˘
ÂÚÈÔ¯‹˜ ÂÍÂÁ¤ÚıËηÓ. ™˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó ÛÙÔ ¯ˆÚÈfi
§ÈÓ›ÛÙ·ÈÓ·, ÂͤÏÂÍ·Ó ·Ú¯ËÁÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ·‰ÂÏÊÔ‡˜

ŸÙ·Ó ¤ı·ÓÂ Ô Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜,
Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜, ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ Î·È Ë
ÕÓÓ· Ë ∏ÂÈÚˆÙÈ΋ ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÙËηÓ
Ó· ηٷχÛÔ˘Ó ÙÔ ıÂÛÛ·ÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜.

¶∞§∞π√§√°√π [181]

°ÂÒÚÁÈÔ Î·È πˆ¿ÓÓË ªÈÎÚÔÓ¿ Î·È ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ıÔ‡Ó Ì ÙË ‚›· ÛÙËÓ Â›ÛÚ·ÍË ÙÔ˘ ÊfiÚÔ˘, Ì ÙËÓ
ÂÏ›‰· fiÙÈ ı· ÙÔ˘˜ ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙·Ó fiÏÔÈ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘
¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, ŒÏÏËÓ˜ Î·È §·Ù›ÓÔÈ, ‰˘Û·ÚÂÛÙË̤ÓÔÈ
ηıÒ˜ ‹Ù·Ó ·fi ÙËÓ Î·Ù·ÈÂÛÙÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘. ∑‹ÙËÛ·Ó Â›Û˘ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡
Ô˘ ›¯Â ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘
ÔÔ›Ô˘ ·Ú¯Èο Î˘Ú›Â˘Û·Ó Î·È Î·Ù¤ÛÙÚ„·Ó ‰‡Ô ÊÚÔ‡ÚÈ· Ù˘ ∫·Ú‡Ù·ÈÓ·˜. ŸÙ·Ó Âȯ›ÚËÛ·Ó Ó· ÔÏÈÔÚ΋ÛÔ˘Ó Î·È ¤Ó· ÙÚ›ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ, Ô˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó μˆÊfiÚ
(Beaufort), Û˘Ó¿ÓÙËÛ·Ó ÁÂÓÓ·›· ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË. ªfiÏȘ
ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËÎ·Ó fiÙÈ Ô º›ÏÈÔ˜ ηÙ¢ı˘ÓfiÙ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘˜ Ì ÌÂÁ¿ÏË ‰‡Ó·ÌË, ¤Ï˘Û·Ó ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ·
Î·È ÙÚ¿ËÎ·Ó ÛÂ Ê˘Á‹. √ º›ÏÈÔ˜ ʤÚıËΠÛÙÔ˘˜
ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜ Ì ÂÈ›ÎÂÈ·. ¶ÂÚÈÔÚ›ÛıËΠÛÙÔ Ó· ‰Ë̇ÛÂÈ ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· ÙˆÓ ÚˆÙ·›ÙȈÓ, ‰ËÏ·‰‹ ÙˆÓ ·‰ÂÏÊÒÓ ªÈÎÚÔÓ¿‰ˆÓ, ÙÔ˘ ª·ÎÚ‹, ÙÔ˘ ∑·ÏÏȷηӿٷ ηÈ
ÙÔ˘ ¶··ÓÈÎÔÏfiÔ˘ÏÔ˘. ™ÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜ ¤‰ˆÛÂ

·ÌÓËÛÙ›· Î·È Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ∞Ó‰Ú·‚›‰·, ·ÊÔ‡ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ¿ÊËÛ ¤Ó· ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÛÒÌ· ÛÙ· μ¤Ú‚ÂÓ·,
ÙÔ ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÎÔÓÙ¿ ÛÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÒÓ.
Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, Ë ‰¤ÛÔÈÓ· Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ÕÓÓ· ›¯Â ¤ÚıÂÈ Û ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ Ì ÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ μ′. ∏ ÕÓÓ·
›¯Â ÔÏÏÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ Ó· Â›Ó·È ‰˘Û·ÚÂÛÙË̤ÓË Ì ÙÔ Á·ÌÚfi Ù˘ º›ÏÈÔ Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ. ∏ £¿Ì·Ú ›¯Â ·Ó·ÁηÛÙ› ·Ú¿ ÙȘ Û˘Ìʈӛ˜ Ó· ·Û·Ûı› ÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi
‰fiÁÌ·. √È ÚÔÂÙÔÈ̷ۛ˜ ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘, Ô˘ ÚԷӷʤڷÌÂ, Êfi‚ÈÛ·Ó Â‡ÏÔÁ· ÙË ‰¤ÛÔÈÓ·, Ô˘ ıÂÒÚËÛÂ
fiÙÈ Û¯Â‰›·˙ ÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛË ÂΛӢ Î·È ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ Ù˘,
ηıÒ˜ Î·È ÙËÓ Î·Ù¿ÚÁËÛË ÙÔ˘ ÔÚıfi‰ÔÍÔ˘ ‰fiÁÌ·ÙÔ˜
Ù˘ ¯ÒÚ·˜. ŒÙÛÈ, Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ·¤ÙÚ„ ÙÔ ÁÈÔ Ù˘ £ˆÌ¿ Ó· ÔÚÎÈÛÙ› ›ÛÙË
ÛÙÔÓ º›ÏÈÔ. ŸÙ·Ó ‹ÚıÂ Ë ÒÚ· Ô˘ ¤ÚÂ ӷ ‰ÒÛÂÈ
ÙÔÓ fiÚÎÔ, ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍ fiÙÈ Ô £ˆÌ¿˜ ‹Ù·Ó ˘ÔÙÂÏ‹˜ ÙˆÓ
¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ Î·È ‹Ù·Ó ·Ó‹ÎÔ˘ÛÙÔ ¤Ó·˜ ÌÔÓ·¯ÔÁÈfi˜ Ó·

√ º›ÏÈÔ˜
Ô ™·‚·˘‰ÈÎfi˜
ÙËÓ ¿ÓÔÈÍË ÙÔ˘
1305 Û˘ÁοÏÂÛÂ
ÎÔÈÓÔ‚Ô‡ÏÈÔ
(·ÚϷ̤ÓÙÔ)
ÛÙÔÓ πÛıÌfi Ù˘
∫ÔÚ›ÓıÔ˘. ΔfiÙÂ
‰ÈÔÚÁ·ÓÒıËηÓ
Î·È ÈÈÎÔ›
·ÁÒÓ˜, ÛÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜
Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó
¿Óˆ ·fi 1.000
ºÚ¿ÁÎÔÈ Î·È
ŒÏÏËÓ˜ ÈfiÙ˜.
HULTON-DEUTSCH
COLLECTION/
CORBIS/APEIRON

[182]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·ÔÎÏËÚˆı› ÚÔ˜ fiÊÂÏÔ˜ Ù˘ ÎfiÚ˘. ∂›Û˘, ›Â
fiÙÈ Ô º›ÏÈÔ˜ ¤ÚÂ ӷ ·ÚÎÂÛÙ› Û ٤ÛÛÂÚ· ‚·ÛÈÏÈο ÊÚÔ‡ÚÈ· Î·È Û ÂÙ‹ÛÈÔ ÂÈÛfi‰ËÌ· 100.000 ˘¤Ú˘ÚˆÓ ηÈ, Ù¤ÏÔ˜, fiÙÈ ÌfiÓÔ ·Ó Ô £ˆÌ¿˜ ¤ı·ÈÓ ¿ÙÂÎÓÔ˜,
ı· ›¯·Ó ÔÈ ∞Ó‰ÂÁ·˘ËÓÔ› ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· ÚÔ‚¿ÏÏÔ˘Ó
·ÍÈÒÛÂȘ ÁÈ· fiÏÔ ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ. ∞Ó ·Ó·ÏÔÁÈÛÙԇ̠fiÙÈ
100.000 ˘¤Ú˘Ú· ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Ó Ì 1.120.000 ÊÚ¿Áη
Î·È Ì ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ 5.000.000 ‹ 6.000.000 ‰Ú·¯Ì¤˜ ÛÂ
‰Èο Ì·˜ ¯Ú‹Ì·Ù·, fiÙÈ Ë £¿Ì·Ú ¤ÚÂ ӷ ÂÈÛÚ¿ÙÙÂÈ
¿ÏÏ· ÙfiÛ· ÁÈ· ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË Ù˘ ·˘Ï‹˜ Ù˘ Î·È ÁÈ· ÙË
‰ÈÔ›ÎËÛË, Î·È fiÙÈ Î˘‚ÂÚÓÔ‡Û ÌfiÓÔ ÙË ÓfiÙÈ· ◊ÂÈÚÔ,
ÙËÓ ∞Èوϛ· Î·È ÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›·, ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠·Ú¿ Ó·
ı·˘Ì¿ÛÔ˘Ì ÙÔÓ ÏÔ‡ÙÔ Ô˘ ‰È¤ıÂÙ·Ó ÙfiÙ ÂΛӘ ÔÈ
ÂÚÈÔ¯¤˜.
øÛÙfiÛÔ, Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ ‰ÂÓ ·ÚΤÛÙËΠ۠·˘Ùfi. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, ·¿ÓÙËÛ ÛÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ù˘ £¿Ì·Ú Ì fiÏÂÌÔ. √ º›ÏÈÔ˜ Ô ™·‚·˘‰ÈÎfi˜ Ì·˙› Ì ÙÔÓ ™·ÈÓÙ
√Ì¤Ú ¤ÛÂ˘Û·Ó Ó· ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó ÙÔÓ Â›ÙÚÔÔ ÙÔ˘
ºÈÏ›Ô˘ Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ˘ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ. ™ÙÔ Ï¢Úfi
ÙÔ˘˜ Û˘ÓÙ¿¯ıËÎ·Ó Î·È ÌÂÚÈÎÔ› ŒÏÏËÓ˜ ˘ÔÙÂÏ›˜
™ÙȘ ·Ú¯¤˜
ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·
‰Ô‡Î·˜ ÙˆÓ
∞ıËÓÒÓ ‹Ù·Ó
Ô °Î˘ μ′, ˘fi ÙË
‰ÈÔ›ÎËÛË ÙÔ˘
ÔÔ›Ô˘ Ë ∞ÙÙÈ΋
¢ËÌÂÚÔ‡ÛÂ.
÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈο
ÂÍ‹ÁÂ ÛÈÙ¿ÚÈ ÛÙËÓ
∂‡‚ÔÈ· Î·È ÛÙËÓ
·˘Ï‹ ÙÔ˘ ‰Ô‡Î·
Û˘Ó¤ÚÚ·Ó
ÈfiÙ˜ ·fi
¿ÏϘ ÊÚ·ÁÎÈΤ˜
·˘Ï¤˜.
™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
·ÙÙÈÎfi ÙÔ›Ô
ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹
ÙÔ˘ ƒ·ÌÓÔ‡ÓÙ·.
GABRIELA GIANINA/
SHUTTERSTOCK

ÙÔ˘ Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ˘, fiˆ˜ Ô ÃˆÌ·ÙÈ·Ófi˜ Ì 200 Ì·¯ËÙ¤˜.
ŒÙÛÈ, Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠÌÈ· ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË. √È Â¯ıÚÔ›
Ù˘ ÕÓÓ·˜ Î·È ÙÔ˘ £ˆÌ¿ ·¤Ù˘¯·Ó ÛÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ·
Ù˘ ÕÚÙ·˜ Î·È ÙˆÓ ƒˆÁÒÓ Î·È ÙÔ ™Â٤̂ÚÈÔ ÙÔ˘ 1304
¤Ê˘Á·Ó ¿Ú·ÁÔÈ. √È Â¯ıÚÔڷ͛˜ ı· Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·Ó ÙËÓ ¿ÓÔÈÍË ÙÔ˘ ÂfiÌÂÓÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘. ∏ ÕÓÓ·, fï˜,
ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·˜ fiÛÔ ·Á·Ô‡Û ٷ ¯Ú‹Ì·Ù· Ô º›ÏÈÔ˜
Ô ™·‚·˘‰ÈÎfi˜, ÙÔÓ ¤ÂÈÛ ӷ ÌË Û˘ÌÌÂÙ¿Û¯ÂÈ ÛÙË Ó¤·
ÂÎÛÙÚ·Ù›· Ô˘ ۯ‰›·˙·Ó ÔÈ ∞Ó‰ÂÁ·˘ËÓÔ› ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
Ù˘ ∏›ÚÔ˘, ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ·˜ ÛÙÔÓ Ú›ÁÎÈ· 6.000 ˘¤Ú˘Ú· (67.200 ÊÚ¿Áη) Î·È ÛÙÔÓ ™·ÈÓÙ ŸÌÂÚ 4.000
(44.800 ÊÚ¿Áη). ¶ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ‰ÈηÈÔÏÔÁ‹ÛÂÈ ÙËÓ
·Ô˘Û›· ÙÔ˘ Ô º›ÏÈÔ˜, Û˘ÁÎÚfiÙËÛ ·ÚϷ̤ÓÙÔ
ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ª·˝Ô˘ ÛÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ. ∂Λ Ì·˙‡ÙËÎ·Ó ÔÈ
‰Ô‡Î˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ Î·È Ù˘ ¡¿ÍÔ˘, Ô Ì·Ú΋ÛÈÔ˜
ªÔ˘‰Ô˘Ó›Ù˙·˜, ∞Ï‚¤ÚÙÔ˜ ¶·Ï·˘ÈÙ˙›Ó˘, ÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ
Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜, Ô ÎfiÌ˘ ∫ÂÊ·ÏÔÓÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘ ∞
∞′, ÁÈÔ˜
Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ƒÈ¯¿Ú‰Ô˘, Î·È ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ
¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜. ŒÁÈÓ·Ó Ï·ÌÚ¿ ·ÓËÁ‡ÚÈ·,
ÂÓÒ Â› 20 ̤Ú˜ Î·È ·Ú·¿Óˆ ‰ÈÂÍ¿ÁÔÓÙ·Ó ÈÈÎÔ›

¶∞§∞π√§√°√π [183]

·ÁÒÓ˜ ÛÙÔÓ πÛıÌfi, fiÔ˘ Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó 1.000 ÂÚ›Ô˘
ÈfiÙ˜. ™Ù· Ó¤· ·˘Ù¿ ÿÛıÌÈ· ‰ÂÓ ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·Ó ÌfiÓÔ
ºÚ¿ÁÎÔÈ ·ÏÏ¿ Î·È ŒÏÏËÓ˜ ÈfiÙ˜.
øÛÙfiÛÔ, Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ μ′ ıÂÒÚËÛ ÚÔ‰ÔÛ›· ÙËÓ ¿ÚÓËÛË ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘ ™·‚·˘‰ÈÎÔ‡ Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÙÔÓ
º›ÏÈÔ Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ ÛÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘
∏›ÚÔ˘. √ º›ÏÈÔ˜ ™·‚·˘‰ÈÎfi˜ ηı·ÈÚ¤ıËΠÛÙȘ
5 πÔ˘Ï›Ô˘ ÙÔ˘ 1306 Î·È Ë ÌÂÁ¿ÏË ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÛÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹, Ô˘ ÚÔÂÙԛ̷˙ ·fi ηÈÚfi Ô º›ÏÈÔ˜
Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ˜, ÚÔ¯ÒÚËÛ Ì ÈÔ ÁÚ‹ÁÔÚÔ˘˜ Ú˘ıÌÔ‡˜.
√ ·Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜ ¤Ï¢Û ·Ú¯Èο ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÙËÓ Î·Ù¤Ï·‚ ‡ÎÔÏ·, ·ÊÔ‡ Ô º›ÏÈÔ˜
™·‚·˘‰ÈÎfi˜ ›¯Â ϤÔÓ ·Ó·¯ˆÚ‹ÛÂÈ. ∞fi ÂΛ
¤Ï¢Û ÁÈ· ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ. ∏ ÕÓÓ·, fï˜, ‚ڋΠÔÏÏÔ‡˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜. √‡Ù ÔÈ μÂÓÂÙÔ› Ô‡Ù ÔÈ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ›
Ô‡Ù ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ ‹ıÂÏ·Ó ÙÔ ıÚ›·Ì‚Ô ÙˆÓ ∞Ó‰ÂÁ·˘ËÓÒÓ
ÛÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. ∂Ô̤ӈ˜, fiÏÔÈ, ¤ÌÌÂÛ· ‹
¿ÌÂÛ·, ÙË ‚Ô‹ıËÛ·Ó. ∂ÈϤÔÓ, ͤÛ·Û ÂȉËÌ›·
ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘. ŒÙÛÈ, ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ
ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ¿Ú·ÁÔ˜ ÛÙË ¡Â¿ÔÏË ÙÔ ÊıÈÓfiˆÚÔ ÙÔ˘
1306, ηٷʤÚÓÔÓÙ·˜ ÌfiÓÔ Ó· ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ∞Ú¯Èο ‰ÈfiÚÈÛ ÂΛ
Â›ÙÚÔfi ÙÔ˘ ÙÔÓ ™·ÈÓÙ ŸÌÂÚ. ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ·Ó¤ıÂÛ ÙÔ ·Í›ˆÌ· ·˘Ùfi ÛÙÔÓ ÈÔ ÏÔ‡ÛÈÔ Î·È Ï·ÌÚfi
¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ¯ÒÚ·˜, ÙÔ ‰Ô‡Î· Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ °Î˘ μ ′.

ªÂ ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË ÙÔ˘ ¿ÍÈÔ˘ ·˘ÙÔ‡ ‰Ô‡Î·, Ë ∞ÙÙÈ΋
›¯Â ÂÚȤÚÁˆ˜ ¢ËÌÂÚ‹ÛÂÈ. Δ· ¤ÛÔ‰· Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜
·˘Í‹ıËÎ·Ó ı·̷ÙÈο. ΔÔ ·ÍÈÔÂÚ›ÂÚÁÔ Â›Ó·È fiÙÈ Ë ÁË
Ù˘, Ô˘ ·Ó¤Î·ıÂÓ ÙË ıˆÚÔ‡Û·Ó ¿ÁÔÓË, ·Ú‹ÁÂ
ÙfiÛÔ Ôχ ÛÈÙ¿ÚÈ, Ô˘, ·ÓÙ› Ó· ÙÚ¤ÊÂÙ·È, fiˆ˜ ¿ÏÏÔÙ ·fi ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·, ÙÔ 1307 ¤ÛÙÂÏÓ ÛÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ
ÂΛÓÔ ÓËÛ› ÚÔÌ‹ıÂȘ ÛÈÙËÚÒÓ. ∏ ·˘Ï‹ ÙÔ˘ ‰Ô‡Î·
ÍÂÂÚÓÔ‡Û Û ϷÌÚfiÙËÙ· fiϘ ÙȘ ¿ÏϘ ÊÚ·ÁÎÈΤ˜
·˘Ï¤˜ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·. √È ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ ÈfiÙ˜ Ô˘ Û˘ÓˆÛÙ›˙ÔÓÙ·Ó ÂΛ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·ÓÙÚ‡ÔÓÙ·Ó ÌfiÓÔ ÌÂ
ÙȘ ÈÔ Â˘ÁÂÓÈΤ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ Ù˘ °·ÏÏ›·˜, ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÔÈ ÚÒÙÔÈ Ù˘ ÔÈÎÔ˘Ì¤Ó˘. √ ªÔ˘ÓÙ¿ÓÂÚ, Ô
ÔÔ›Ô˜ ÂÈÛΤÊıËΠÙËÓ ·˘Ï‹ ÂΛÓË, ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ
Ë Á·ÏÏÈ΋ ÁÏÒÛÛ· ÌÈÏÈfiÙ·Ó ÙÔ ›‰ÈÔ Î·ı·Ú¿ fiˆ˜ ÛÙÔ
¶·Ú›ÛÈ. ∞ÏÏ¿ Î·È Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¿ÁÓˆÛÙË ÛÙÔ
‰Ô‡Î·, Ô˘ ‹Ù·Ó ÁÈÔ˜ ∂ÏÏËÓ›‰·˜. √ °Î˘ ›¯Â ÙËÓ ¤‰Ú·
ÙÔ˘, fiˆ˜ Î·È ÔÈ ÚfiÁÔÓÔ› ÙÔ˘, ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË fiÏË Ù˘
£‹‚·˜, fï˜ ‰ÂÓ ÂÁη٤ÏÂÈ ηıfiÏÔ˘ ÙËÓ ∞ı‹Ó·.
줂·È·, ·fi ÙfiÙ Ô˘ ‰ÈÔÚ›ÛıËΠÁÂÓÈÎfi˜ ‰ÈÔÈÎËÙ‹˜
∞¯·˝·˜, ‹Á·ÈÓ ηٿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· Î·È ÛÙËÓ ∫·Ï·Ì¿Ù·. ∞ÏÏ¿ Ô °Ô˘›‰ˆÓ μ ′ ¤ı·Ó ÛÙËÓ ∞ı‹Ó· ÛÙȘ 5
√ÎÙˆ‚Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1308 Î·È ÙÔ ‰Ô˘Î¿ÙÔ ¤Ú·Û ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘ √˘¿ÏÙÂÚÔ˘ ∞′ μÚ˘ÂÓÓ›Ô˘ (13081311), Ô ÔÔ›Ô˜ ˘‹ÚÍÂ Î·È Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ °¿ÏÏÔ˜ ‰Ô‡Î·˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ 39.

[184]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√È ∂ÓÂÙÔ› ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·
Î·È ÛÙÔ ∞ÈÁ·›Ô
™ÙË ™ÙÂÚ¿ Î·È ÛÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡ÛÂ Ô ·Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜ Ô›ÎÔ˜, ÂÓÒ Ë μÂÓÂÙ›· ‰¤ÛÔ˙ ÛÙ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜. ∏ ∂‡‚ÔÈ· ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ·Ó‹ÎÂÈ ÛÙÔ˘˜
ÙÚÂȘ ÏÔÌ‚·Ú‰ÈÎÔ‡˜ Ô›ÎÔ˘˜, Ô˘ ÙËÓ Â›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ
·fi ÙËÓ ·Ú¯‹. ∏ μÂÓÂÙ›·, fï˜, ‰È·Ù‹ÚËÛ ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ¿Óˆ ÙÔ˘˜ Î·È ÂÈϤÔÓ ÙËÓ ÂÓ›Û¯˘ÛÂ, ÂˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓË ·fi ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ. ¶ÚÒÙ· ·fi
fiÏ·, ÔÈ ¿ÌÂÛÔÈ Î·Ù·ÎÙËÙ¤˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜, Ô˘ ÔÈ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ› ÙÔ‡˜ ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó ‰È·ÚÎÒ˜, ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·Ó
ÔˆÛ‰‹ÔÙ ÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋ ÚÔÛÙ·Û›·. √È ∂ÓÂÙÔ› ‰ÂÓ
‰›ÛÙ·˙·Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ Ó· ÚÔÛʤÚÔ˘Ó ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜,
Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÍË ÂΛÓË ‰È¿Ù·ÍË ÙˆÓ Û˘ÓıËÎÒÓ, ÙȘ Ôԛ˜ ˘¤ÁÚ·„·Ó ÙÔ 1285 Ì ÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ Î·È fiÚÈ˙·Ó fiÙÈ Ô ‚¿ÈÏÔ˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ
‚ÔËı¿ ÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, ηٿ Ù· Ù¤ÏË
ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·, Ì ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ fiÏˆÓ Û¯Â‰fiÓ ÙˆÓ ·Ó‰ÚÒÓ Ô˘ ÂÎÚÔÛˆÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ÏÔÌ‚·Ú‰ÈÎÔ‡˜
Ô›ÎÔ˘˜, ÔÈ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ¤Ú·Û·Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ· Á˘Ó·ÈÎÒÓ.
Ÿˆ˜ ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi, Ô ‚¿ÈÏÔ˜ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ›¯Â ·ÎfiÌ·
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ·ÊÔṲ́˜ ÁÈ· Ó· ÂÂÌ‚·›ÓÂÈ ÛÙ· ˙ËÙ‹Ì·Ù· ÙÔ˘ Ô›ÎÔ˘. ªÂ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ, ÔÈ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ› ‰ÈÒ¯ÙËÎ·Ó ÛÙ·‰È·Î¿ ·fi ÙÔ ÓËÛ› Î·È ÙÔ
1296 Ô ÁÓˆÛÙfi˜ Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ μÔÓÈÊ¿ÙÈÔ˜ √˘ËÚÒÓÔ˜ ·Ó¤ÎÙËÛ ٷ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÙÔ˘˜ ÊÚÔ‡ÚÈ·
ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·, ‰ËÏ·‰‹ ÙËÓ Ô¯˘Ú‹ ∫¿Ú˘ÛÙÔ, Ù· §¿ÚÌÂÓ· Î·È ÙË ªËÙÚÔ‡ÏË, ·ÊÔ‡ ·Ó‹Î·Ó ÛÙË Á˘Ó·›Î·
Ô˘ ÙÔ˘ ›¯Â ‰ÒÛÂÈ Ô °Ô˘›‰ˆÓ μ′. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ÔÈ
∂ÓÂÙÔ›, ı¤ÏÔÓÙ·˜ Ó· ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÔ˘Ó ·ÎfiÌ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘˜ ÛÙÔ˘˜ ÔÌÔÁÂÓ›˜ ȉÈÔÎً٘
ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡, Ô¯‡ÚˆÛ·Ó ·fi ÙÔ 1304 ¤ˆ˜ ÙÔ 1308 ÙÔ
ÙÌ‹Ì· Ù˘ ÷ÏΛ‰·˜ Ô˘ ÙÔ˘˜ ›¯Â ·Ú·¯ˆÚËı› ·fi
·ÏÈ¿ Î·È ÙÔ ¤Î·Ó·Ó ·fiÚıËÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ. ∞fi ÂΛ
ÂÊÔÚÌÔ‡Û·Ó Î·È ÓÈÎÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜ §ÔÌ‚·Ú‰Ô‡˜. ∞Í›˙ÂÈ
Ó· ÛËÌÂȈı› fiÙÈ, ·Ó Î·È ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó ÙfiÛ˜ ·Ó·Ù·Ú·¯¤˜ ÛÙÔ ÓËÛ›, ϤÁÂÙ·È fiÙÈ Ô ÏËı˘ÛÌfi˜ Ù˘ ·‡Í·ÈÓÂ
ηıËÌÂÚÈÓ¿ Î·È fiÙÈ Ù· ¤ÛÔ‰· Ô˘ ÂÈÛ¤Ú·ÙÙÂ Ô ‚¿ÈÏÔ˜
‰ÂÓ ‹Ù·Ó Ï›Á·, ·ÚfiÙÈ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È fiÙÈ Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ·
‚¿ÚË ¤ÂÊÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˘˜ πÔ˘‰·›Ô˘˜ Ô˘
ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÂΛ. ∏ ÂÓÂÙÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ÛÙ· ÌÈÎÚfiÙÂÚ·
ÓËÛÈ¿ ÂÓ›ÔÙ ·ÌÊÈÛ‚ËÙÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÊÂÔ˘‰¿Ú¯Â˜
ÙÔ˘˜. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ô ‰Ô‡Î·˜ Ù˘ ¡¿ÍÔ˘ ™·ÓÔ‡ÙÔ˜
·ÚÓ‹ıËΠοÔÙ ÙËÓ Â¤Ì‚·ÛË Î·È ÙȘ ‰È·Ù·Á¤˜
Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜, ηٷʇÁÔÓÙ·˜ Ì¿ÏÈÛÙ· ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿

Ù˘ ¡Â¿ÔÏ˘, ˆ˜ ÙÔ ÌfiÓÔ ÓfiÌÈÌÔ ÂÈ΢ڛ·Ú¯fi ÙÔ˘.
ΔÂÏÈο, ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›, ΢ÚÈ·Ú¯ÒÓÙ·˜ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ· Î·È Î·Ù¤¯ÔÓÙ·˜ Ù· ‰‡Ô ÌÂÁ¿Ï· ÁÂÈÙÔÓÈο ÓËÛÈ¿, ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·
Î·È ÙËÓ ∫Ú‹ÙË, ÂÈÎÚ¿ÙËÛ·Ó, ÂÂȉ‹ ÔÈ ÌÈÎÚÔ› ÂΛÓÔÈ
¿Ú¯ÔÓÙ˜ ‰È·ÚÎÒ˜ ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Û·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÌÂÙ¿ ÙȘ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ Ó·‡·Ú¯Ô˘ §ÈηڛԢ,
ÛÙÔ ∞ÈÁ·›Ô ¤Ï·ÁÔ˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ·ÔÌ›ÓÂÈ ·Ú¿ ÌfiÓÔ
‰‡Ô ÈÙ·ÏÈÎÔ› Ô›ÎÔÈ, ÔÈ °Î›˙ˉ˜ Î·È ÔÈ ™·ÓÔ‡ÙÔÈ, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ ˆÛÙfiÛÔ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Û˘Ó¯Ҙ Û ÂÌʇÏȘ
‰È·Ì¿¯Â˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜.
°È· Ó· ÎÚ›ÓÔ˘Ó ÔÈ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ fiÛÔ ÌÈÎÚÔÚÂ›˜
‹Ù·Ó ÔÈ ·ÊÔṲ́˜ ÙˆÓ ‰ÈÂÓ¤ÍÂˆÓ ·˘ÙÒÓ, ı· ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘Ì ÌfiÓÔ Ì›·. ΔÔ 1286 οÔÈÔÈ ÂÈÚ·Ù¤˜ ›¯·Ó ·Ú∞
¿ÍÂÈ ·fi ¤Ó· ÓËÛ› Ô˘ ·Ó‹ÎÂ ÛÙÔÓ μ·ÚıÔÏÔÌ·›Ô ∞′
°Î›˙Ë ÙÔÓ Î·Ï‡ÙÂÚÔ Á¿È‰·ÚÔ, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô‡ÏËÛ·Ó ÛÙË
¡¿ÍÔ ÛÙÔÓ °Ô˘ÏȤÏÌÔ, ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ª¿ÚÎÔ˘
μ′ ™·ÓÔ‡ÙÔ˘. √ °Î›˙˘ ·Á·Ó¿ÎÙËÛ Ô˘ Ô ™·ÓÔ‡ÙÔ˜
·ÁfiÚ·Û ÙÔ Á¿È‰·ÚÔ ·fi ÙÔ˘˜ ÂÈÚ·Ù¤˜, ÂÈÙ¤ıËÎÂ
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ™‡ÚÔ˘, Ô˘ ·Ó‹Î ÛÙÔ˘˜ ™·ÓÔ‡ÙÔ˘˜ ηÈ

¶∞§∞π√§√°√π [185]

¿ÛÎËÛ ÌÂÁ¿ÏË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ›ÂÛË. ŒÙ˘¯Â ÙfiÙ ӷ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙË ª‹ÏÔ Ô Ó·‡·Ú¯Ô˜ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ΔÔ˘Û‡
(Narjaud de Toucy) Ì ÙÔ ÛÙfiÏÔ ÙÔ˘. ∏ ª‹ÏÔ˜ ‹Ù·Ó
ÎÙ‹ÛË ÙÔ˘ ºÚ·ÁΛÛÎÔ˘ ÙÔ˘ ÓÂfiÙÂÚÔ˘, ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ ™·ÓÔ‡ÙÔ˘. ∏ Û‡˙˘ÁÔ˜ ÙÔ˘ ºÚ·ÁΛÛÎÔ˘, ∫·ÛÛ¿Ó‰Ú·, Ô˘
‹Ù·Ó Û˘ÁÁÂÓ‹˜ ÙÔ˘ ΔÔ˘Û‡, ÙÔÓ ·Ú·Î¿ÏÂÛ ӷ ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÙË ™‡ÚÔ Ô˘ ÎÈÓ‰‡Ó¢Â. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ô Ó·‡·Ú¯Ô˜
¤Û¢Û ÛÙËÓ ÕÓ‰ÚÔ, fiÔ˘ ›¯Â ÙfiÙ ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ Ô
‰Ô‡Î·˜ ™·ÓÔ‡ÙÔ˜ ηÈ, ·ÊÔ‡ ‰‹ÏˆÛ fiÙÈ ‹Ù·Ó ÛÙȘ ‰È·Ù·Á¤˜ ÙÔ˘, ¤Ï¢Û ÛÙË ™‡ÚÔ Î·È ·Ó¿ÁηÛ ÙÔÓ °Î›˙Ë
Ó· ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Û˘Ì‚È‚¿ÛÙËÎ·Ó Ô ™·ÓÔ‡ÙÔ˜ Î·È Ô °Î›˙˘ ÛÙË Ã·ÏΛ‰· Ì ÙË
ÌÂÛÔÏ¿‚ËÛË ÙÔ˘ ‚·˝ÏÔ˘ π·ÎÒ‚Ô˘ ‰· ªÔÏ‡Ó (12851287). ∂Í·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ Á·˚‰¿ÚÔ˘ ÔÈ ÂӉȷÊÂÚfiÌÂÓÔÈ Ífi‰Â„·Ó ¿Óˆ ·fi 360.000 ÁÚfiÛÈ·, Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔȯԇ۷Ó
Û 18.000 ¯Ú˘Û¿ ‰Ô˘Î¿Ù· (220.140 ÊÚ¿Áη). πÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ÊÂÔ˘‰¿Ú¯Â˜ ‹Ù·Ó ÔÈ
°ÂÓÔ˘¿Ù˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ Ù˘ ºÒηȷ˜, ÔÈ ∑·¯·Ú›Â˜, ·fi
ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô μÂÓ¤‰ÈÎÙÔ˜ ∞′ (1288-1307) ·¤ÎÙËÛÂ

ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ıËÛ·˘ÚÔ‡˜ ÏfiÁˆ ÙˆÓ ÏÔ‡ÛÈˆÓ ÌÂÙ·ÏÏ›ˆÓ
ÛÙ˘ÙËÚ›·˜ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÂΛ Î·È ·Ó·‰Â›¯ıËÎÂ
·ÍÈfiÌ·¯Ô˜ ÙfiÛÔ ÛÙËÓ ÍËÚ¿ fiÛÔ Î·È ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·. ΔÔ
1304, Ì¿ÏÈÛÙ·, ΢ڛ¢Û ٷ ÓËÛÈ¿ ÛÔ, ™¿ÌÔ Î·È ∫¤·,
Ù· ÔÔ›·, ·Ó Î·È ·Ó‹Î·Ó ÛÙÔ˘˜ ÌÔӿگ˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ¯ÚË̢ۛ·Ó ˆ˜ ÔÚÌËÙ‹ÚÈ· ‰È·ÊfiÚˆÓ
ÂÈÚ·ÙÒÓ, ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Î·È Ìˆ·ÌÂı·ÓÒÓ. ∏ μÂÓÂÙ›· ˙‹Ï„ ÙÔ˘˜ ıËÛ·˘ÚÔ‡˜ ÙÔ˘ ÙÔÏÌËÚÔ‡ °ÂÓÔ˘¿ÙË Î·È,
ÂÂȉ‹ Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ‹Úı Û ڋÍË Ì ÙË °¤ÓÔ˘·, ÔÈ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ¤·ı·Ó ‰ÂÈÓ¤˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜.
∏ Ú‹ÍË Û˘Ó¤‚Ë ÙÔ 1294 ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÚÔ·ÈÒÓÈ·˜
·ÓÙÈ˙ËÏ›·˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ ‰‡Ô Ó·˘ÙÈΤ˜ fiÏÂȘ. ∏ μÂÓÂÙ›· ›¯Â Û‡ÌÌ·¯Ô ÙËÓ ¶›˙· Î·È ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ÙÔÓ ∞Óμ . Ÿˆ˜ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ fiÏÂÌÔÈ Ù· ¯ÚfiÓÈ·
‰ÚfiÓÈÎÔ μ′.
ÂΛӷ, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ·˘ÙÔ› Ô˘ ¤Î·Ó·Ó ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ÛÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹, ¤ÙÛÈ Î·È Ô Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˜ η٤ÏËÍ ¯ˆÚ›˜
οÔÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·. ™ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ˆÛÙfiÛÔ Ë ÂÓÂÙÈ΋ ·ÔÈΛ· ¤·ı ٷ ¿Ó‰ÂÈÓ·.
√È ∂ÓÂÙÔ› Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÂΛ ¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙÔ ¤ÏÂÔ˜ ηÈ

ΔÔ 1286 Ô
μ·ÚıÔÏÔÌ·›Ô˜ ∞′
°Î›˙˘ ÂÈÙ¤ıËÎÂ
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘
™‡ÚÔ˘, Ô˘ ·Ó‹ÎÂ
ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›·
ÙˆÓ ™·ÓÔ‡ÙˆÓ,
ÌÂ ·ÊÔÚÌ‹ ÙËÓ
ÎÏÔ‹ ÙÔ˘…
Á·˚‰¿ÚÔ˘ ÙÔ˘
·fi ÙË ¡¿ÍÔ.
™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
Ë ÕÓˆ ¶fiÏË
Ù˘ ™‡ÚÔ˘.
GEORGIOS ALEXANDRIS/
SHUTTERSTOCK

[186]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶∞§∞π√§√°√π [187]

ÛÙÔ Ì›ÛÔ˜ ÙˆÓ °ÂÓÔ˘·ÙÒÓ Î·È ÛÙË ‰‡Ó·ÌË Ù˘ ‚·ÛÈÏÈ΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜ Ô˘ ˘ÂÚ›¯Â Î·È Ê˘Ï·Î›ÛÙËηÓ, ÏËÛÙ‡ÙËηÓ, ‰ÔÏÔÊÔÓ‹ıËηÓ. √È ÛÙfiÏÔÈ Ô˘ ›¯·Ó ÛÙ·Ï› ·fi ÙË ÌËÙÚfiÔÏË ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· οÓÔ˘Ó Î¿ÙÈ
ÛÔ˘‰·›Ô ÁÈ·Ù› ËÙÙ‹ıËÎ·Ó Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ ·fi ÙÔ˘˜
°ÂÓÔ˘¿Ù˜ ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ∞ÚÌÂÓ›·˜ Î·È ÛÙËÓ ›‰È·
ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÙÈ΋, ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ¢·ÏÌ·Ù›·˜. ŸÙ·Ó
Âȯ›ÚËÛ·Ó Ó· ΢ÚȇÛÔ˘Ó ÙÔ ¶¤Ú·Ó Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ·¤Ù˘¯·Ó. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, fï˜, ÏÂËÏ¿ÙËÛ·Ó ÙË ÁÂÓÔ˘¿ÙÈÎË ·ÔÈΛ· Ù˘ ∫¿Ê·˜ ÛÙÔÓ ∂‡ÍÂÈÓÔ
fiÓÙÔ, Î˘Ú›Â˘Û·Ó ÙË ºÒηȷ, ÂÓÒ Ì ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˘˜
ÂıÂÏÔÓÙ¤˜, ÂÈÚ·Ù¤˜ Î·È ·ÚÌ·ÙˆÏÔ‡˜ (armatores), ÌÂ
ÔÚÌËÙ‹ÚÈÔ ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· Î·È ÙËÓ ∫Ú‹ÙË, ·Ó¤ÎÙËÛ·Ó
ÔÏÏ¿ ÓËÛÈ¿, ·fi Ù· ÔÔ›· ¿ÏÏÔÙ ÙÔ˘˜ ›¯Â ÂΉÈÒÍÂÈ
Ô §ÈοÚÈÔ˜. ΔÂÏÈο, ÙÔ 1299 ÔÈ ‰‡Ô Ó·˘ÙÈΤ˜ fiÏÂȘ
Ù˘ πÙ·Ï›·˜ ¤Î·Ó·Ó ÂÈÚ‹ÓË. √ fiÏÂÌÔ˜, fï˜, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙË μÂÓÂÙ›· Î·È ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ Û˘Ó¯›ÛÙËΠÁÈ·
Ù¤ÛÛÂÚ· ·ÎfiÌ· ¯ÚfiÓÈ·. √È °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ÂÈʇϷÛÛ·Ó ÁÈ·
ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘˜, Ì ÚËÙfi ¿ÚıÚÔ ÛÙË Û˘Ìʈӛ· Ì ÙÔ˘˜
∂ÓÂÙÔ‡˜, ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· ‚ÔËıÔ‡Ó ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·,
¯ˆÚ›˜ οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ Ó· ıˆÚÂ›Ù·È ·ÊÔÚÌ‹ ÔϤÌÔ˘.
∏ ·Ú¿Ù·ÛË ÙˆÓ Â¯ıÚÔÚ·ÍÈÒÓ Î·È ¿ÏÈ ‰ÂÓ ¤ÊÂÚÂ
ηӤӷ ÛÔ˘‰·›Ô ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο
ÂÈÚ·ÙÈΤ˜ ÂȉÚÔ̤˜. ΔÔ 1303 ˘¤ÁÚ·„·Ó ‰ÂηÂÙ‹
·Ó·Îˆ¯‹ Ì ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÂÈ΢ÚÒıËÎ·Ó Ù· ·ÏÈ¿ ÂÌÔÚÈο ÚÔÓfiÌÈ· ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ,
·ÏÏ¿ ÙÔ˘˜ ··ÁÔÚ‡ÙËÎÂ Ë ÂÈÛ·ÁˆÁ‹ ·Ï·ÙÈÔ‡ Î·È Ì·ÛÙ›¯·˜. ¢È·Ù‹ÚËÛ·Ó Î·È Î¿ÔÈ· ·fi Ù· ÓËÛÈ¿ Ô˘ ›¯·Ó ηٷÎÙËı›, fiˆ˜ Ë ∫¤·, Ë ™¤ÚÈÊÔ˜, Ë ™·ÓÙÔÚ›ÓË Î·È Ë
∞ÌÔÚÁfi˜. ¶·Ú¿ ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË ·˘Ù‹ ÔÈ ÂÌʇÏȘ ‰È·Ì¿¯Â˜
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˘˜ ÙˆÓ ÓËÛÈÒÓ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó. Δ· ÓËÛÈ¿ Ô˘ ›¯·Ó ·Ú·¯ˆÚËı› ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ‰ÂÓ Î·Ù·Ï‹ÊıËηÓ, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ,
¿ÌÂÛ· ·fi ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ ·ÏÏ¿ ·fi ÂıÂÏÔÓÙ¤˜, ·Ó¿ÌÂÛ·
ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÔÈ ÈÔ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔÈ ‹Ù·Ó ÔÈ ·fiÁÔÓÔÈ
ÙˆÓ ·Ï·ÈÒÓ ÎÙËÙfiÚˆÓ, ÔÈ πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ›, ªÈΤÏˉ˜, μ·ÚfiÙ˙ˉ˜ Î·È °Î›˙ˉ˜. √È ·Ú·¿Óˆ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ ıˆÚÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔÙÂÏ›˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˘˜ ÙˆÓ ÎÙ‹ÛÂÒÓ ÙÔ˘˜, Ô˘ ˘ÔÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó ÌfiÓÔ ÛÙË μÂÓÂÙ›·, ÂÓÒ Ô
‰Ô‡Î·˜ Ù˘ ¡¿ÍÔ˘ °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ∞′ ™·ÓÔ‡ÙÔ˜ ·Í›ˆÓ ӷ
‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ Û ·˘Ù¤˜ ÙËÓ ·ÏÈ¿ ÊÂÔ˘‰·ÏÈ΋ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›·, Ô˘ ›¯Â Î·Ù·Ï˘ı› ÌÂÙ¿ ÙȘ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ §ÈηڛԢ. ŒÙÛÈ ÔÈ ·‰È¿ÎÔ˜ ‰È·Ì¿¯Â˜ Î·È Â¯ıÚÔڷ͛˜
ÔÏÏ·Ï·ÛÈ¿ÛÙËÎ·Ó ÙËÓ ÚÒÙË ‰ÂηÂÙ›· ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·, fiÙ·Ó ‰È¿ÊÔÚÔÈ Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙ˜ η٤Ϸ‚·Ó ÂÈÚ·ÙÈο
ÔÏÏ¿ ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ¤Ï·ÁÔ˘˜ Ô˘ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌ·
·Ê‡Ï·ÎÙ· ‹, fiˆ˜ ı· ¤ÏÂÁÂ, ηÓ›˜ «·‰¤ÛÔÙ·» 40.

∫·Ù¿ÏË„Ë Ù˘ ƒfi‰Ô˘
·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜
ΔÔ ÌfiÓÔ ÛÔ˘‰·›Ô ÁÂÁÔÓfi˜ Ù˘ ÊÚ·ÁÎÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜
ÂΛÓË ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÏË„Ë Ù˘ ƒfi‰Ô˘ ·fi
ÙÔ Ù¿ÁÌ· ÙˆÓ πˆ·ÓÓÈÙÒÓ. ª¤¯ÚÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ· ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ› ›¯·Ó ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÛÙË ™˘Ú›· Ï›Á˜ ·fi
ÙȘ ·ÏȤ˜ ÙÔ˘˜ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ, ΢ڛˆ˜ ÙË §·Ô‰ÈΛ·,
ÙËÓ ΔÚ›ÔÏË Î·È ÙËÓ ¶ÙÔÏÂÌ·˝‰·. ∫·Ù¿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù·
Á›ÓÔÓÙ·Ó Î¿ÔȘ ÌÈÎÚ¤˜ ÂÎÛÙÚ·Ù›˜, ΢ڛˆ˜ ·fi ÙË
°·ÏÏ›· Î·È ÙËÓ ∞ÁÁÏ›·, ÁÈ· Ó· ‰È·ÛÒÛÔ˘Ó Î·È Ó· ·Ó·‚ÈÒÛÔ˘Ó ·˘Ù¤˜ ÙȘ ·ÔÈ˘. ◊Ù·Ó, fï˜, Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ
ÔÈ ÎÙ‹ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ‰È·ÙËÚËıÔ‡Ó,
·ÊÔ‡ Ë ÌÂÁ¿ÏË ÂΛÓË Âȯ›ÚËÛË, Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ ·ÈÒÓ·, ·ÓÙ› Ó· ˘ÏÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙÔÓ ·Ú¯ÈÎfi Ù˘
ÛÎÔfi ÛÙÚ¿ÊËΠηٿ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜.
∏ ηٿÎÙËÛË ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ¤ÛÙˆ Î·È ÂÓ
̤ÚÂÈ, ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛÂ Â‰Ò ÙfiÛ· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÒÛÙÂ
¤ÎÙÔÙ ÔÈ ∂˘Úˆ·›ÔÈ ÓÔÈ¿˙ÔÓÙ·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÁÈ· ÙÔ
Ò˜ ı· ‰È·ÙËÚÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙ· ‰Èο Ì·˜ ‰¿ÊË, ·Ú¿ ÁÈ·
ÙÔ Ò˜ ı· ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜ ̈·ÌÂı·ÓÔ‡˜. °‡Úˆ ÛÙÔ
1290 ÔÈ Ìˆ·ÌÂı·ÓÔ› ηÙfiÚıˆÛ·Ó Ó· ΢ÚȇÛÔ˘Ó Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·ÔÌÂÈÓ¿ÚÈ· ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ ÎÙ‹ÛÂˆÓ ÛÙË
™˘Ú›·. ΔfiÙÂ, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ÔÏÂÌÈÛÙ¤˜
Ù˘ ¢‡Û˘ Ô˘ ›¯·Ó Ûˆı› Â¤ÛÙÚ„·Ó ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰·
ÙÔ˘˜. ∫¿ÔÈÔÈ ¿ÏÏÔÈ, ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È ÔÈ ÈÂÚÔ˚fiÙ˜
ÙÔ˘ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ πˆ·ÓÓÈÙÒÓ, Î·Ù¤Ê˘Á·Ó ÛÙËÓ ∫‡ÚÔ,
Ô˘ ÙËÓ Î·Ù›¯·Ó ÔÈ ·fiÁÔÓÔÈ ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ ‚·ÛÈÏÈ¿
ÙˆÓ πÂÚÔÛÔχ̈Ó, °Î˘ ÓÙ §Ô˘˙ÈÓÈ¿Ó. ∂ÍÔÚÌÒÓÙ·˜
·fi ÂΛ ÔÈ πˆ·ÓÓ›Ù˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ηٷϿ‚Ô˘Ó ÙË
ƒfi‰Ô Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ·ÎfiÌ· ˘fi ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘
·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ¶¤Ù˘¯·Ó ÙÔ ÛÎÔfi ÙÔ˘˜ Ì ·Ú¯ËÁfi, ‹, fiˆ˜ ÏÂÁfiÙ·Ó, «·Ú’ ·˘ÙÔ›˜», ÙÔ Ì¤Á· Ì¿ÁÈÛÙÚÔ º¿ÏΈӷ μÈÏÏ·Ú¤Ù. ΔÔÓ ∞‡ÁÔ˘ÛÙÔ ÙÔ˘ 1310 Î˘Ú›Â˘Û·Ó ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÔÏfiÎÏËÚÔ
ÙÔ ÓËÛ›, ÙÔ ÔÔ›Ô ·fi ÙfiÙ ·Ú¤ÌÂÈÓ ÎÙ‹Ì· ÙÔ˘˜ ÁÈ·
‰‡Ô Î·È ·Ú·¿Óˆ ·ÈÒÓ˜ Î·È ¤ÁÈÓ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ
ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ ÚÔÌ·¯ÒÓ˜ Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔÛ‡Ó˘ ηٿ ÙÔ˘
̈·ÌÂı·ÓÈÛÌÔ‡, ̤¯ÚÈ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛ‹ ÙÔ˘ ·fi ÙÔ˘˜
√ıˆÌ·ÓÔ‡˜ ÙÔ 1522 41.
ŸÛÔ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Î·È ·Ó ˘‹ÚÍÂ Ë Î·Ù¿ÏË„Ë Ù˘
ƒfi‰Ô˘ ·fi ÙÔ ÈÂÚ·ÙÈÎfi Ù¿ÁÌ· ÙˆÓ πˆ·ÓÓÈÙÒÓ, ¿ÏÏÔ
ÙfiÛÔ Ë ÊÚ·ÁÎÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ¤Ó·Ó ·ÈÒÓ·
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ›‰Ú˘Û‹ Ù˘, ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û ʷÓÂÚ‹ ·Ú·ÎÌ‹.
ΔÈ ·Í›·, ÏÔÈfiÓ, ›¯Â ·˘Ùfi ÙÔ Ó¤Ô ·fiÎÙËÌ· ·Ó ÙÔ Û‡ÁÎÚÈÓ ηÓ›˜ Ì ÙȘ ÌÂÁ¿Ï˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ·Ó·Áη˙fiÙ·Ó ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ó· ÂÁηٷÏ›ÂÈ; ¡· ÌËÓ Í¯ӿÌ fiÙÈ ÔÙ¤ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ ΢ÚȇÛÂÈ ÔÏfiÎÏËÚÔ

∏ ‡ÏË (porta)
ÛÙËÓ fiÏË
Ù˘ °¤ÓÔ˘·˜.
ΔÔ 1294 Â‹ÏıÂ
Î·È Ë Ú‹ÍË ÌÂٷ͇
ÙˆÓ Î˘Ú›·Ú¯ˆÓ
Ó·˘ÙÈÎÒÓ fiψÓ
μÂÓÂÙ›·˜ ηÈ
°¤ÓÔ˘·˜.
√È ·„ÈÌ·¯›Â˜
ÌÂٷʤÚıËηÓ
ÛÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ
Î·È ÛÙȘ ·ÔÈ˘
ÙˆÓ ‰‡Ô fiψÓ,
fiˆ˜ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÛÙËÓ
∞ÚÌÂÓ›· Î.·.
PAOLO AIRENTI/
SHUTTERSTOCK

[188]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔÓ ∞‡ÁÔ˘ÛÙÔ
ÙÔ˘ 1310
ÔÈ πˆ·ÓÓ›Ù˜
πfiÙ˜, ¤Ó·
ÈÂÚ·ÙÈÎfi Ù¿ÁÌ·
Ù˘ ¢‡Û˘,
η٤Ϸ‚·Ó ÙË
ƒfi‰Ô, Ë ÔÔ›·
·Ú¤ÌÂÈÓ ÛÙËÓ
ηÙÔ¯‹ ÙÔ˘˜ ¿Óˆ
·fi ‰‡Ô ·ÈÒÓ˜.
™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·,
ÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi
∫¿ÛÙÚÔ ÙˆÓ
πÔÙÒÓ
ÛÙË ƒfi‰Ô.
JAN KRANENDONK/
SHUTTERSTOCK

ÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜. √È ºÚ¿ÁÎÔÈ ·Ô¯ÒÚËÛ·Ó ·fi
ÙȘ Ï›Á˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, ·fi ÙË ª·Î‰ÔÓ›·, ÙË £Ú¿ÎË, ¤¯·Û·Ó ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÙË
£ÂÛÛ·Ï›· Î·È ¤Ó· ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ∫·Ù¤¯ÔÓÙ·˜ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ·˘Ù¿ οÔÈ· ÌÈÎÚ¿ ÙÌ‹Ì·Ù· Ù˘ ™ÙÂÚ¿˜, ÙÔ ˘fiÏÔÈÔ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘
Î·È Ù· ÓËÛÈ¿, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜ Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÔ˘Ó Î¿ÙÈ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË ·˘ÙÒÓ Ô˘ ›¯·Ó ¯¿ÛÂÈ.
ª¿ÏÈÛÙ·, Ì ÎfiÔ ‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó fi,ÙÈ ÙÔ˘˜ ›¯Â ·ÔÌ›ÓÂÈ. ∏ ÌfiÓË ÂÏ›‰· Ù˘ ÊÚ·ÁÎÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ‹Ù·Ó Ô
·Ó‰ÂÁ·˘ÈÎfi˜ Ô›ÎÔ˜, Ô˘ Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÎÏËÚÔÓfiÌËÛ fiÏ·
Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ·Ï·ÈÔ‡ ÊÚ·ÁÎÈÎÔ‡ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘ ÙˆÓ ∫Ô˘ÚÙÂÓ·› Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∫È
·˘Ùfi ÁÈ·Ù› ÙÔ 1313 Ô º›ÏÈÔ˜ Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ˜, ·ÊÔ‡
ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ¯ÒÚÈÛ ÙË £¿Ì·Ú, ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙËÓ
ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·fiÁÔÓÔ ÙÔ˘ Ô›ÎÔ˘ ÂΛÓÔ˘, ∞ÈηÙÂÚ›ÓË μ′.
√È ∞Ó‰ÂÁ·˘Ô›, fï˜, ·ÚfiÙÈ Û¯Â‰›·˙·Ó ‰È·ÚÎÒ˜ ÙËÓ
ηٿÎÙËÛË Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÙËÓ ÔÔ›· ÚÔ΋ڢÛÛ·Ó
·ÓÔȯٿ Î·È ÚÔÂÙÔÈÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ÁÈ’ ·˘Ùfi, ÔÙ¤ ‰ÂÓ ˘ÏÔÔ›ËÛ·Ó ÙȘ ·ÍÈÒÛÂȘ ÙÔ˘˜. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ë ÂÓÂÙÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ÛÙ· ÓËÛÈ¿ ‹Ù·Ó Ôχ ÈÔ ·ÛÊ·Ï‹˜ ·fi
ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋ Î·È ı· ÂÈ‚›ˆÓ ÁÈ· Ôχ ηÈÚfi ÌÂÙ¿ ÙËÓ
Ï‹ÚË ·Ú·ÎÌ‹ ÙˆÓ Á·ÏÏÈÎÒÓ ËÁÂÌÔÓÈÒÓ. ∏ μÂÓÂÙ›·,
fï˜, Â›Ó·È ·ÌÊ›‚ÔÏÔ ·Ó ı¤ÏËÛ ÔÙ¤ Ó· ·ÓÙÈηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·. ∞Ó
¿ÏÈ ÌÈ· Ù¤ÙÔÈ· ÛΤ„Ë ¤Ú·Û ·fi ÙÔ ‰·ÈÌfiÓÈÔ Ì˘·Ïfi
ÙÔ˘ ∂ÚÚ›ÎÔ˘ ¢·Ó‰fiÏÔ˘, ÁÚ‹ÁÔÚ· ˘Ô¯ÒÚËÛ ÌÚÔÛÙ¿
ÛÙÔÓ Ú·ÎÙÈÎfiÙÂÚÔ ÛÎÔfi Ù˘ ηٿÏ˄˘ οÔȈÓ
·Ú·Ï›ˆÓ Î·È ÓËÛÈÒÓ, ηٿÏÏËÏˆÓ Ó· ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÔ˘Ó
ÙÔ ÂΛ ÂÓÂÙÈÎfi ÂÌfiÚÈÔ Î·È ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘ Ì ÙË Ì·ÎÚÈÓ‹ ∞Ó·ÙÔÏ‹. ∏ ÂÓÂÙÈ΋, ÏÔÈfiÓ, ΢ÚÈ·Ú¯›· ‰ÂÓ ÂÎÚÔÛÒËÛ ÙËÓ È‰¤· ÙÔ˘ ÂÎÏ·ÙÈÓÈÛÌÔ‡, Ù˘ ‰˘ÙÈÎÔÔ›ËÛ˘ Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, Ô˘ ·Ú¯Èο ÙËÓ
Âȉ›ˆÎ·Ó ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔÈ Ù˘ ¢‡Û˘ Î·È ·Ó¤Î·ıÂÓ ÔÈ ¿˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ·ÓÒÙÂÚÔ› ÙÔ˘˜. ∞ÊÔ‡ ÔϤÌËÛ·Ó ÁÈ’ ·˘Ùfi ¤Ó·Ó ÔÏfiÎÏËÚÔ ·ÈÒÓ·, ·ԉ›¯ıËÎÂ
fiÙÈ Ô ·ÁÒÓ·˜ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó Ì¿Ù·ÈÔ˜, ΢ڛˆ˜ ÂÂȉ‹ ı¤ÏËÛ·Ó Ó· ÂÈÛ·Á¿ÁÔ˘Ó ÂΛ ‰‡Ô ıÂÛÌÔ‡˜ ÂÓÙÂÏÒ˜ ·Û˘Ì‚›‚·ÛÙÔ˘˜ Ì ÙȘ ‰Ôͷۛ˜ Î·È Ù· ¤ıÈÌ· ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡
ÎfiÛÌÔ˘, ‰ËÏ·‰‹ ÙËÓ ·È΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· Î·È ÙÔ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÈÎfi ÔÏ›ÙÂ˘Ì·. ∏ ›ڷ ÙˆÓ ·ÈÒÓˆÓ Â›¯Â ηٷ‰Â›ÍÂÈ fiÙÈ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÙÔ
ÈÔ ˙ˆÙÈÎfi Î·È ÙÔ ÔÏ˘ÏËı¤ÛÙÂÚÔ ÎÔÌÌ¿ÙÈ ÙÔ˘˜, ‰ÂÓ
ı· Û˘ÌʈÓÔ‡Û·Ó ÔÙ¤ Ó· ˘Ô·„Ô˘Ó ÛÙËÓ ÂÈ‚ÔÏ‹
ÙÔ˘ ¿· Ù˘ ƒÒÌ˘, ÁÈ·Ù› ıˆÚÔ‡Û·Ó ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·
·˘Ù‹ ·ÂÈÏ‹ ÁÈ· ÙËÓ ÂıÓÈÎfiÙËÙ· Î·È ÙË ÁÏÒÛÛ· ÙÔ˘˜.
ŒÙÛÈ, fiÏ· fiÛ· ¤Î·Ó·Ó ÔÈ Î·Ù·ÎÙËÙ¤˜ Ù˘ ¢‡Û˘, Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ·Ó ÌfiÓÔ ÛÙÔ Ó· ˘ÔÛο„Ô˘Ó Ù· ıÂ̤ÏÈ· ÙÔ˘

¤ÚÁÔ˘ ÙÔ˘˜. √‡Ù ÙÔ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÈÎfi Û‡ÛÙËÌ· ÂÚfiÎÂÈÙÔ
Ó· ¢‰ÔÎÈÌ‹ÛÂÈ Û ̷˜. √‰‹ÁËÛ ·ÏÒ˜ Û ÊÔ‚ÂÚ‹
·Ú·Ï˘Û›· Î·È Û ·ÎfiÌ· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË Ì›ˆÛË ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ fiÚˆÓ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ¢ÂÓ ·ÚÓԇ̷ÛÙÂ,
·ÓÙ›ıÂÙ· ÔÌÔÏÔÁ‹Û·Ì Ì οı ÂÈÏÈÎÚ›ÓÂÈ· fiÙÈ Ë ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›· ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· ˘‹ÚÍ ¤ˆ˜ ¤Ó·
‚·ıÌfi ¢ÂÚÁÂÙÈ΋ ÁÈ· ÙÔÓ ÙfiÔ, ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ Â΂›·ÛÂ
ÔÙ¤ ÙËÓ ·ÏÏ·Á‹ ÙÔ˘ ıÚËÛ΢ÙÈÎÔ‡ ‰fiÁÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ Î·ÙԛΈÓ. ª¿ÏÈÛÙ·, ÚÔÛٿل οˆ˜ ÙËÓ ÙÔÈ΋
ıÚËÛΛ·. ∂ÈϤÔÓ, ·Ó ‰ÂÓ ·Ó¤Ù˘ÍÂ, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ
Û˘ÓÙ‹ÚËÛ ÙÔ˘˜ ÁˆÚÁÈÎÔ‡˜ Î·È ‚ÈÔÙ¯ÓÈÎÔ‡˜ fiÚÔ˘˜
Ô˘ ÚÔ¸‹Ú¯·Ó. Δ¤ÏÔ˜, Û˘Ó¤‚·Ï ÛÙËÓ ÂÓ‰˘Ó¿ÌˆÛË

¶∞§∞π√§√°√π [189]

ÙÔ˘ ·ÁˆÓÈÛÙÈÎÔ‡ Ó‡̷ÙÔ˜ ÙˆÓ ÓÙfiȈÓ, ·Ú¤¯ÔÓÙ·˜
¤ÙÛÈ ÛÙÔ ÓÂfiÙÂÚÔ ÂÏÏËÓÈÛÌfi ÙÔ ··Ú·›ÙËÙÔ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ
Ù˘ ˙ˆÙÈÎfiÙËÙ·˜ ÙˆÓ ÂıÓÒÓ. ŸÌˆ˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘
ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÈÎÔ‡ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜, ‹Ù·Ó ηٷ‰ÈηṲ̂ÓË ÙÂÏÈο Ó· ·ÔÙ‡¯ÂÈ. ªÈÏÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÙËÓ ·ÔÙ˘¯›· ÙÔ˘ ÂÁ¯ÂÈÚ‹Ì·ÙÔ˜ ÙˆÓ ¢˘ÙÈÎÒÓ, ‰ÂÓ ÂÓÓÔԇ̠‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ fiÙÈ
·fi Ù· ÂÚ›È· Ô˘ ÚÔοÏÂÛ ı· Í·Ó·ÁÂÓÓÈfiÙ·Ó
·Ì¤Ûˆ˜ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜. √ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ›¯Â ۯ‰fiÓ ·Ú·ÎÌ¿ÛÂÈ. √ ÓÂfiÙÂÚÔ˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, Ô˘ ›¯Â ÌfiÏȘ ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ÛÙÔ ÚÔÛ΋ÓÈÔ, ‰ÂÓ Â›¯Â ·ÎfiÌ· ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ó· ÂÓÈÛ¯˘ı› ËıÈο
ÙfiÛÔ ÒÛÙ ӷ ÂȉÈÒÍÂÈ ·˘ÙÔÙÂÏ‹ ÔÏÈÙÈ΋ ‡·ÚÍË.
Δ· ÙÂÏÂ˘Ù·›· Ï›„·Ó· Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ Ì·˜ ˙ˆ‹˜ ηÈ

Ù· ÚÒÙ· Û¤ÚÌ·Ù· Ù˘ ÓÂfiÙÂÚ˘ ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ÂÌÔ‰›ÛÔ˘Ó ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛË ÙˆÓ ·ÔÊ¿ÛÂˆÓ Ù˘ ¢‡Û˘. ∂Âȉ‹, fï˜, ›¯·Ó ÂÍ·ÓÙÏËı› ÛÙÔÓ ·Ú·¿Óˆ
·ÁÒÓ·, ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ·Ó Ó· ·Ó·Ï¿ÛÔ˘Ó, ·fi ÙfiÙ Ô˘
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËΠ·˘Ùfi ÙÔ ¯¿Ô˜, ¤Ó·Ó ηÈÓÔ‡ÚÁÈÔ ÎfiÛÌÔ.
™Â ·˘Ùfi Û˘ÓÙ¤ÏÂÛÂ Ë ÂÌÊ¿ÓÈÛË ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· ÌÈ·˜
Ó¤·˜ ̈·ÌÂı·ÓÈ΋˜ ‰‡Ó·Ì˘, Ë ÔÔ›·, ·Ó Î·È ‰ÂÓ Â›¯Â
ÙÔ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÈÎfi Ó‡̷ ÙˆÓ ∞Ú¿‚ˆÓ, Û˘ÁÎÚfiÙËÛ ÙÔ
ÛÙÚ·Ùfi Ù˘ Ôχ ÈÔ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈο ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Î·È ·Ó¿ÁηÛ ÙÔ Ó¤Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi, Ô˘ ‰ÂÓ Â›¯Â
ÔÚÁ·Óˆı›, Ó· ÂÌϷΛ ¿ÏÈ Û ÊÔ‚ÂÚÔ‡˜ ·ÁÒÓ˜ ηÈ
ÙÂÏÈο ÙÔÓ Î·Ù·ÙÚfiˆÛÂ. ∏ Ó¤· ̈·ÌÂı·ÓÈ΋ ‰‡Ó·ÌË
‹Ù·Ó ÔÈ ÏÂÁfiÌÂÓÔÈ √ÛÌ·Ó›‰Â˜ ‹ √ıˆÌ·ÓÔ› ΔÔ‡ÚÎÔÈ.

[190]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ·Ú¯ËÁfi˜ ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ - ∏ ¿ÏˆÛË Ù˘
¶ÚÔ‡Û·˜

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·,
ÌÂ ÙÔÓ √ÛÌ¿Ó ∞′,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘
John Young.
ªÂÙ¿ ÙËÓ
·Ú·ÎÌ‹
ÙˆÓ ™ÂÏÙ˙ԇΈÓ,
ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 13Ô˘
·ÈÒÓ·, ¤Ó·˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ·ÓÂÚ¯fiÌÂÓÔ˘˜ ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓÔ˘˜ ·Ú¯ËÁÔ‡˜,
Ô √ÛÌ¿Ó,
Ô ÔÔ›Ô˜
·Ó·‰Â›¯ıËÎÂ
È‰Ú˘Ù‹˜ ÙÔ˘
ÔÛÌ·ÓÈÎÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜,
η٤Ϸ‚ ÌÂÁ¿Ï˜
ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘
¿Ï·È ÔÙ¤
ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜.
SCALA/HERITAGE IMAGES

™˘¯Ó¿ ›¯·Ì ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÎÌ‹ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÍ·Ûı¤ÓËÛË ÙÔ˘ ÙÌ‹Ì·Ùfi˜ ÙÔ˘ Ô˘ ›¯Â
È‰Ú˘ı› ÛÙÔ πÎfiÓÈÔ, ÙÔ ÔÔ›Ô ÛÒıËΠ·fi ÙËÓ ÔÚÌËÙÈ΋ ÂȉÚÔÌ‹ ÙˆÓ ªÔÁÁfiÏˆÓ Î·Ù·‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ ÊfiÚÔ
Î·È ‰ËÏÒÓÔÓÙ·˜ ˘ÔÙ¤ÏÂÈ· Û ·˘ÙÔ‡˜. ∏ ÌÔÁÁÔÏÈ΋
ÂȉÚÔÌ‹ ¤ÁÈÓ ÙÔ 1243, ÛÙÔ ¤‚‰ÔÌÔ ¤ÙÔ˜ Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ °Î·ÁÈ·ÛÛ‰‰›Ó ∫·¸¯ÔÛÚ¤Ê μ′, ÁÈÔ˘ Î·È ‰È·‰fi¯Ô˘ ÙÔ˘ ∞Ï·ÂÓÙ›Ó ∞′. √ °Î·ÁÈ·ÛÛ‰‰›Ó μ
μ′ ηٷÙÚÔÒıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜,
·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘˜ Î·È Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ‰ÔÏÔÊÔÓ‹ıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ÂÌ›Úˉ¤˜ ÙÔ˘. ΔfiÙ ·Ó¤Ï·‚·Ó
ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÛÙÔ πÎfiÓÈÔ ÔÈ ‰‡Ô ·Ó‹ÏÈÎÔÈ ÁÈÔÈ ÙÔ˘, fï˜
Ë Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË ‹Ù·Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ ÂÈÙÚfiÔ˘
ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ ªÔÁÁfiÏˆÓ Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÎÔÓÙ¿
ÙÔ˘˜. ∂Ô̤ӈ˜, ·fi ÙfiÙ ηٷχıËΠԢÛÈ·ÛÙÈο ÙÔ
ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, ·Ó Î·È ÔÈ ·fiÁÔÓÔÈ ÙˆÓ ·ÏÈÒÓ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓˆÓ Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó ÁÈ· ÂÚ›Ô˘
50 ¯ÚfiÓÈ· Ó· Â›Ó·È ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ηْ fiÓÔÌ· ÛÙÔ πÎfiÓÈÔ.
∞˘Ùfi Û˘Ó¤‚·ÈÓ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ô˘ Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÙˆÓ ™ÂÏÙ˙ԇΈÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ Â›Û˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó °Î·ÁÈ·ÛÛ‰‰›Ó, ‰ÔÏÔÊÔÓ‹ıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ªÔÁÁfiÏÔ˘˜, Ï›Á˜ ̤Ú˜ ·ÊÔ‡ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ∞Ï·ÂÓÙ›Ó °′
›Ù ‰ÔÏÔÊÔÓ‹ıËÎÂ Î·È ¿ÏÈ ·fi ÙÔ˘˜ ªÔÁÁfiÏÔ˘˜
›Ù ‰ËÏËÙËÚÈ¿ÛÙËΠ·fi ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ÙÔ 1299 ‹ ÙÔ
1307, ‰Â‰Ô̤ÓÔ˘ fiÙÈ Ô Ã¿ÌÌÂÚ ÙÔÔıÂÙ› ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜
¿ÏÏÔÙ ÛÙË Ì›· Î·È ¿ÏÏÔÙ ÛÙËÓ ¿ÏÏË ¯ÚÔÓÔÏÔÁ›·.
√È ªÔÁÁfiÏÔÈ ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ·Ó¿ÙÔ˘ ÙÔ˘ πÎÔÓ›Ô˘ ÌfiÓÔ Ì¤¯ÚÈ Î¿ÔÈÔ ÛËÌ›Ô. ™ÙÔ
ÌÂٷ͇, fiÙ·Ó È· ·Ú‹ÎÌ·Û·Ó, ·Ô‰¤¯ÙËÎ·Ó ·Ó·ÁηÛÙÈο ÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë fiÏˆÓ ÙˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ Ô˘ ·¿ÚÙÈ˙·Ó ÙÔ ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ·fi ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ Ó¤Ô˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ‹ ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓÔ˘˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜. ŒÓ·˜ ‹Ù·Ó Ô
√ÛÌ¿Ó, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙȘ ÂÚÈ¤ÙÂȘ ı· ÂÎı¤ÛÔ˘Ì ÈÔ
·Ó·Ï˘ÙÈο, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó Ô È‰Ú˘Ù‹˜ Ù˘ ÛËÌÂÚÈÓ‹˜ ÔÛÌ·ÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜. ŸÙ·Ó Ô Δ˙¤ÓÁÎȘ ÷Ó, Ô ÊÔ‚ÂÚfi˜
ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ ªÔÁÁfiψÓ, η٤Ϸ‚ ÙÔ ¯Ô‚·ÚÂÛÌÈ·Îfi

ÎÚ¿ÙÔ˜ ÛÙËÓ ¶ÂÚÛ›·, ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ÙˆÓ
ÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓˆÓ √ÁÔ‡˙ˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ, Ô ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó-™·¯,
ÌÂÙ·Ó¿ÛÙ¢Û ·fi ÙÔ ÃÔÚ·Û¿Ó fiÔ˘ ηÙÔÈÎÔ‡ÛÂ,
ÚÔ˜ Ù· ‰˘ÙÈο Î·È ÂÁηٷÛÙ¿ıËΠ̠ÙË Ê˘Ï‹ ÙÔ˘,
Ô˘ ·ÚÈıÌÔ‡Û 50.000 „˘¯¤˜, ÛÙËÓ ∞ÚÌÂÓ›· ÙÔ 1224.
∂Ù¿ ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ıÂÒÚËÛ fiÙÈ ÌÔÚÔ‡Û ϤÔÓ Ó·
ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘ Î·È ¤Ê˘ÁÂ, ·ÏÏ¿ Ó›ÁËΠ‰È·Û¯›˙ÔÓÙ·˜ ÙÔÓ ∂˘ÊÚ¿ÙË. ΔfiÙ ÔÈ ‰‡Ô ÚÒÙÔÈ
·fi ÙÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ Â¤ÛÙÚ„·Ó ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙˆÓ ÃÔÚ·Û¿Ó, ÂÓÒ ÔÈ ‰‡Ô ÓÂfiÙÂÚÔÈ, Ô ¢ÈÓ‰¿Ú ηÈ
Ô ∂ÚÙÔÁÚÔ‡Ï, ÛÙÚ¿ÊËÎ·Ó ¿ÏÈ ÚÔ˜ ÙË ¢‡ÛË ÌfiÓÔ ÌÂ
400 ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ. ¶‹Á·Ó Ó· ˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó ¿Û˘ÏÔ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ∞Ï·ÂÓÙ›Ó ∞′. ∞fi
ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ·‰ÂÏÊÔ‡˜, Ô ∂ÚÙÔÁÚÔ‡Ï ‹Ù·Ó ÈηÓfiÙÂÚÔ˜ ηÈ
¤ÁÈÓ ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÂΛӢ Ù˘ ÌÈÎÚ‹˜ Ê˘Ï‹˜. ◊Ù·Ó
Ì¿ÏÈÛÙ· Ù˘¯ÂÚfi˜ Ô˘ ‚Ô‹ıËÛ ÙÔÓ ∞Ï·ÂÓÙ›Ó ∞
∞′ ÛÂ
‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÔϤÌÔ˘˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ Δ·Ù¿ÚˆÓ Î·È ÙˆÓ
∂ÏÏ‹ÓˆÓ, Î·È ‹Ú οÔÈ· ÌÈÎÚ‹ ¤ÎÙ·ÛË ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο Û‡ÓÔÚ·, ÛÙËÓ ÔÔ›· ηÙÔÈÎÔ‡Û ˆ˜ ˘ÔÙÂÏ‹˜ ÌÂ
˘Ô¯Ú¤ˆÛ‹ ÙÔ˘ Ó· Ê˘Ï¿ÂÈ Ù· Û‡ÓÔÚ· Î·È Ó· ·Ì‡ÓÂÙ·È
ÁÈ’ ·˘Ù¿. ™Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ ÔÏfiÎÏËÚË Ë μÈı˘Ó›· ·Ó‹ÎÂ
·ÎfiÌ· ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, ÂÓÒ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘
ºÚ˘Á›·˜ Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙ· ÓfiÙÈ· Ù˘ μÈı˘Ó›·˜ ˘·ÁfiÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔ˘˜ Î·È ÙÔ ‚Ô˘Ófi Δ‹ÌÓÔ ¯ÒÚÈ˙Â
ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ ‰‡Ô ÂÈÎÚ·ÙÂÈÒÓ ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ
ÛËÌ›Ô. ∏ ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÛÙÔÓ ∂ÚÙÔÁÚÔ‡Ï ÁÈ· Ó· ÂÚÓ¿ ÙÔ Î·ÏÔη›ÚÈ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ÂΛÓË Ë
ÔÚÔÛÂÈÚ¿, ÂÓÒ ÁÈ· ÙË ¯ÂÈÌÂÚÈÓ‹ ‰È·ÌÔÓ‹ ÙÔ˘ ¤Ï·‚ ÙÔ
™ÂÚ·˚Ù˙›Î, Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ ÚfiÔ‰¤˜ Ù˘.
∂Λ ¤˙ËÛÂ Ô ∂ÚÙÔÁÚÔ‡Ï Ì ٷ ÎÔ¿‰È· ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘˜
·ÓıÚÒÔ˘˜ ÙÔ˘ Ì¿ÏÏÔÓ Û·Ó ÌÂÁ·ÏÔ‚ÔÛÎfi˜ ·Ú¿ Û·Ó
‰˘Ó¿ÛÙ˘. ™·Ó «Ù˙¤ÏÈÁη˜», fiˆ˜ ı· ¤ÏÂÁ·Ó ÔÈ μÏ¿¯ÔÈ
‚ÔÛÎÔ› Ì·˜, ÁÈ· 50 ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ·. ™ÙÔ ÌÂٷ͇
¤Î·Ó ÙÚÂȘ ÁÈÔ˘˜, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜,
Ô √ÛÌ¿Ó, Ô˘ ÁÂÓÓ‹ıËΠÁ‡Úˆ ÛÙÔ 1260, ¿Ú¯ÈÛ ӷ
ÂÂÎÙ›ÓÂÈ ÙȘ ·ÙÚÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ. √È ÚÒÙ˜ ÙÔ˘ Û˘ÌÏÔΤ˜, ÔÈ Ôԛ˜ ¤ÁÈÓ·Ó fi¯È ÌfiÓÔ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ ·ÏÏ¿ Î·È ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ ÁÂÈÙfiÓˆÓ ÙÔ˘, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
ȉȷ›ÙÂÚ· ·ÍÈfiÏÔÁ˜. ŸÌˆ˜, Ú¤ÂÈ Ó· ÙȘ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ
ÁÈ·Ù› Û ̛· ·fi ·˘Ù¤˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÈÛ ÙÔÓ ŒÏÏËÓ·
‰˘Ó¿ÛÙË Î¿ÔÈÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘ Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙÔ

ΔÔ ÌfiÓÔ ÛÔ˘‰·›Ô ÁÂÁÔÓfi˜ Ù˘
ÊÚ·ÁÎÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÏË„Ë
Ù˘ ƒfi‰Ô˘ ·fi ÙÔ Ù¿ÁÌ· ÙˆÓ πˆ·ÓÓÈÙÒÓ.

¶∞§∞π√§√°√π [191]

ÁÂÈÙÔÓÈÎfi ‚Ô˘Ófi ÙÔ˘ Δ‹ÌÓÔ˘, ÙÔÓ ŸÏ˘ÌÔ, Ô˘ ÔÈ
√ıˆÌ·ÓÔ› ÔÓfiÌ·˙·Ó ÃÂṲ́ÁÎÈ·. ΔÔÓ ŒÏÏËÓ· ·˘Ùfi ÙÔÓ
·ÔηÏÔ‡Ó ªÈ¯·‹Ï ∫¤ÛÂ. ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ §Â¸ÁÎÏ·‡ÈÔ, ÙÔ ·Ú·¿Óˆ ÂÒÓ˘ÌÔ ‹Ù·Ó ·Ú·ÊıÔÚ¿ Ù˘
ÂÏÏËÓÈ΋˜ Ϥ͢ ∫fiÛÛ˘ÊÔ˜, ÂÓÒ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ
ÿÌÌÂÚ, ‹Ù·Ó ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ϤÍË, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ·˘ÙfiÓ ÌÂ
ÙÔ Ì˘ÙÂÚfi Á¤ÓÈ. ΔÔ ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔ fï˜ Â›Ó·È fiÙÈ Ô ªÈ¯·‹Ï, ›Ù Ì ÙÔ ÂÒÓ˘ÌÔ ∫fiÛÛ˘ÊÔ˜ (ÎfiÙÛ˘Ê·˜) ›ÙÂ
Ì ÙÔ √͢Á¤ÓÂÈÔ˜, ·fi ·È¯Ì¿ÏˆÙÔ˜ ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó ¤ÁÈÓÂ
Ê›ÏÔ˜ Î·È ÈÛÙfi˜ ÙÔ˘ Û‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜. ∂ÈϤÔÓ, ·ÚÁfiÙÂÚ·
·Û¿ÛÙËΠÙË Ìˆ·ÌÂı·ÓÈ΋ ıÚËÛΛ· Î·È ·Ó·‰Â›¯ıËÎÂ
Û ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ ˘¤ÚÌ·¯Ô˘˜ Ù˘ ·Ó·‰˘fiÌÂÓ˘ ‰‡Ó·Ì˘ ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó, ÂÓÒ ÔÈ ·fiÁÔÓÔ› ÙÔ˘,
Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ªÈ¯¿ÏÔÁÏÔÈ, ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ·ÈÒÓ˜
‰È¤Ú„·Ó ÛÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÈÛÙÔÚ›· Ì ٷ ÏÔ‡ÙË Î·È
ÙË ‰‡Ó·Ì‹ ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ‚ϤÔ˘Ì ¤Ó·
¯ÚÈÛÙÈ·Ófi Ó· Ù·˘Ù›˙ÂÈ ÙËÓ Ù‡¯Ë ÙÔ˘ Ì ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋
‰˘Ó·ÛÙ›·. ∞ÏÏ¿ Î·È ÙÔÓ ·Ú¯ËÁfi Ù˘ Ó· ·Ô‰¤¯ÂÙ·È
¢¯¿ÚÈÛÙ· ¤Ó· ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi ÛÙË ıÚËÛΛ· ÙÔ˘ Î·È ÛÙËÓ
˘ËÚÂÛ›· ÙÔ˘. ∫¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ Û˘Ó¤‚Ë Ì ÙËÓ ÚÒÙË ÂÌÊ¿ÓÈÛË ÙˆÓ ∞Ú¿‚ˆÓ, ·ÏÏ¿ fiÛ· ¤ÁÈÓ·Ó ÙÒÚ· ÂËÚ¤·Û·Ó
ÙËÓ Ù‡¯Ë ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÙfiÙÂ.
ΔÔ ÚÒÙÔ ÛÔ˘‰·›Ô ηÙfiÚıˆÌ· ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó ÛËÌÂÈÒıËΠÙÔ 1288, Ï›ÁÔ ÚÈÓ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ∂ÚÙÔÁÚÔ‡Ï. √ √ÛÌ¿Ó ‹Úı Û ڋÍË Ì οÔÈÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ ÙˆÓ Û˘ÓÔÚÈ·ÎÒÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÒÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ, ηÈ
΢ڛˆ˜ Ì ÙÔÓ ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙˆÓ ªÂÏ·ÁÁ›ˆÓ, Ô˘, ·Ó
Î·È ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Ì¤Û· ÛÙË ºÚ˘Á›· Ô˘ ·ÔÎÙ‹ıËΠηÙfiÈÓ, ·Ó‹Î·Ó ·ÎfiÌ· ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, Î·È Î·Ù¤ÎÙËÛÂ
·˘Ùfi ÙÔ Ô¯˘Úfi. ∏ ¿ÏˆÛ‹ ÙÔ˘ ¤ÁÈÓ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘
∞Ï·ÂÓÙ›Ó °′ Î·È ÂÓ Ì¤ÚÂÈ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘. ∞Ó Î·È
‹Ù·Ó Ô ÚÔÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜, ‹ ηχÙÂÚ· Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔ˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜, ›¯Â ‰ÒÛÂÈ Î¿ÔÈ· ‰Â›ÁÌ·Ù· ˙ˆ‹˜ Î·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜. ŒÙÛÈ, ·Ó·ÁfiÚ¢Û ÙÔÓ
√ÛÌ¿Ó Ì¤Ë ÙˆÓ ªÂÏ·ÁÁ›ˆÓ (∫·Ú·Ù˙¿ ÃÈÛ¿Ú) ηÈ
ÙÔ˘ ¢ÔÚ˘Ï·›Ô˘ (∂ÛΛÛÂÚ) Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙÔÓ ÈÛÙfi ηÈ
ÁÂÓÓ·›Ô ÂΛÓÔ ˘ÔÙÂÏ‹ Ù· ۇ̂ÔÏ· ÙÔ˘ ËÁÂÌÔÓÈÎÔ‡
·ÍÈÒÌ·ÙÔ˜ Ô˘ ÙÔ˘ ›¯Â ·Ú·¯ˆÚËı›, ‰ËÏ·‰‹ ÛËÌ·›·,
Ù‡Ì·ÓÔ Î·È ·ÏÔÁÔÔ˘Ú¿. ™ÙÔÓ ÚÒÙÔ ·˘Ùfi ÛËÌ·ÓÙÈÎfi
fiÏÂÌÔ ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó Ì ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ Û˘Ó¤‚ËÛ·Ó
¿ÏÈ Î¿ÔÈ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο fiÏ˘ Ù˘ ÌÂÙ¤ÂÈÙ· ÔÏÈÙÈ΋˜ ÙÔ˘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ™ÙË
Ì¿¯Ë Ô˘ ÚÔËÁ‹ıËΠ·fi ÙËÓ ¿ÏˆÛË ÙÔ˘ ∫·Ú·Ù˙¿
ÃÈÛ¿Ú, ¤ÂÛ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÓÂfiÙÂÚÔ˘˜ ·‰ÂÏÊÔ‡˜ ÙÔ˘
√ÛÌ¿Ó, ·ÏÏ¿ Î·È Ô ÓÂfiÙÂÚÔ˜ ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˘
ÙÔ˘ ∫·Ú·Ù˙¿ ÃÈÛ¿Ú, Ô˘ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ÙÔÓ ·ÔηÏÔ‡Û·Ó ∫¿Ï·ÓÓÔ ·fi ·Ú·ÊıÔÚ¿ ÙÔ˘ ∫·ÏÔ˚ˆ¿ÓÓ˘, fiˆ˜
˘Ôı¤ÙÂÈ Ô Ã¿ÌÌÂÚ. ŸÙ·Ó ÙÔÓ Â›‰Â Ó· ÛÎÔÙÒÓÂÙ·È,

Ô √ÛÌ¿Ó ÊÒÓ·Í «•ÂÓÙÂÚÈ¿ÛÙ ÙÔÓ»! ∞˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ë
ÚÒÙË ÙÚÔÌÂÚ‹ Ú¿ÍË ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ‚·Ú‚·ÚfiÙËÙ·˜
ηٿ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ô˘ ·ÓÙÈÛÙ¿ıËÎ·Ó ÁÂÓÓ·›·. ¶·ÚfiÌÔȘ ı· Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·Ó ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ·ÈÒÓ˜ ·ÚÁfiÙÂÚ·. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜, fï˜, fiÙ·Ó Ô √ÛÌ¿Ó ¤ÁÈÓ ΢ڛ·Ú¯Ô˜ ÙÔ˘ ∫·Ú·Ù˙¿ ÃÈÛ¿Ú Î·È ¿Ú¯ÈÛ ӷ ·ÔÓ¤ÌÂÈ ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË ÛÙËÓ ·ÁÔÚ¿ Ù˘ fiÏ˘, Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËΠηÈ
ÌÈ· ‰›ÎË ·Ó¿ÌÂÛ· Û ¤Ó· ̈·ÌÂı·Ófi Î·È ¤Ó· ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi. √ √ÛÌ¿Ó ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ ‰ÈηÈÒÛÂÈ ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô. ∞ÏÏ¿ Î·È Ì¤Û· ÛÙȘ ÂÚÈ¤ÙÂȘ ÙÔ˘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘ ÔϤÌÔ˘ Ô Ìˆ·ÌÂı·Ófi˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ Ï›ÁÔ ¤ÏÂÈ„Â Ó·
¤ÛÂÈ Û ÔϤıÚÈ· ÂÓ¤‰Ú·, ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ÙÔÓ ¤ÛˆÛÂ

[192]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¤Ó·˜ ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜ Ô˘ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ ÙÔÓ
ÔÓfiÌ·Û·Ó ÕÚ·ÙÔ Î·È ÙÔÓ ÂȉÔÔ›ËÛ ÁÈ· ÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔ.
√ ªÈ¯·‹Ï ∫¤Û ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ Â›Ó·È Ê›ÏÔ˜ ηÈ
Û‡ÌÌ·¯Ô˜ ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó, ·Ó Î·È ‰È·ÙËÚÔ‡Û ÙËÓ ·ÙÚÒ·
ıÚËÛΛ· ÙÔ˘. ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ¿ÓÙÚ„ ÙËÓ ÎfiÚË
ÙÔ˘ Ì ÙÔ ÁÈÔ ÂΛÓÔ˘ ÙÔ˘ ∫·Ï¿ÓÓÔ˘, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›ÛÙËΠÙfiÛÔ ¿ÁÚÈ· Ô √ÛÌ¿Ó fiÙ·Ó ÛÎÔÙÒıËÎÂ. ∞fi
·˘Ù¿ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· Û˘Ó¿ÁÔÓÙ·È ‰‡Ô Ôχ ‰È‰·ÎÙÈο Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù·. ¶ÚÒÙÔÓ, ·fi ÙfiÙ ˘‹Ú¯Â ÛÙÔ Ó‡̷
Ù˘ ηٷÎÙËÙÈ΋˜ ÂΛӢ ÁÂÓÈ¿˜ Ë ·ÓÂϤËÙË ÙÈ̈ڛ·
ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ô˘ ·ÓÙÈÛÙ¤ÎÔÓÙ·Ó ÂÈÛÌ·ÙÈο ·ÏÏ¿
Î·È Ë ÂÈ›ÎÂÈ· Û fiÛÔ˘˜ ˘ÔÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó. ¢Â‡ÙÂÚÔÓ,
ÔÏÏÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜, ›ÙÂ
ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ¤ÓÙÔÓË ÙË Û˘Ó›‰ËÛË ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ›Ù ÂÂȉ‹ ›¯·Ó ·ÂÏÈÛÙ› ·fi ÙËÓ ·‰˘Ó·Ì›·
Î·È ÙËÓ ·Ú·Ï˘Û›· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Û˘Ì‚È‚¿˙ÔÓÙ·Ó Úfiı˘Ì· Ì ÙË Ó¤· ‰˘Ó·ÌÈ΋ ̈·ÌÂı·ÓÈ΋ ‰‡Ó·ÌË.
⁄ÛÙÂÚ· ·fi ÌÂÚÈο ¯ÚfiÓÈ· ÁÈ· Ù· ÔÔ›· ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Î·Ó¤Ó· ÔÏÂÌÈÎfi ÁÂÁÔÓfi˜, Ô √ÛÌ¿Ó ‹Úı ¿ÏÈ

Û ڋÍË Ì ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ ÙˆÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ ÛÙ· Û‡ÓÔÚ·
Ù˘ μÈı˘Ó›·˜ Î·È Ù˘ ºÚ˘Á›·˜ Î·È Î˘Ú›Â˘Û ÚÒÙ· Ù·
μËÏfiΈ̷ (μÂÏÂÓ˙›Î), ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ù· ∞ÁÁÂÏfiΈ̷
(∞˚ÓÂÁ¤Ï) Î·È Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ °È·Ú-ÃÈÛ¿Ú. ΔfiÙ ηٷχıËÎÂ
ÔÚÈÛÙÈο ÙÔ ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ Î·È Ô √ÛÌ¿Ó ¤ÁÈÓÂ
·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˜ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ Ô˘ ΢‚ÂÚÓÔ‡Û Á‡Úˆ ·fi ÙÔÓ ŸÏ˘ÌÔ.
Ÿˆ˜ ‹‰Ë ͤÚÔ˘ÌÂ, ·fi Ù· ÂÚ›È· ÙÔ˘ ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· ›¯·Ó ·Ó·‰˘ı› Á‡Úˆ
ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È ÔÏϤ˜ ¿ÏϘ ÙÔ˘ÚÎÈΤ˜ ‰˘Ó·ÛÙ›˜. ª¿ÏÈÛÙ·, Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÙÔ˘ÚÎÈο
ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ ÂΛӢ
ÚÔ‹Ïı·Ó ·fi ÙÔ˘˜ È‰Ú˘Ù¤˜ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ‰˘Ó·ÛÙÂÈÒÓ.
ΔË ª˘Û›· ΢‚ÂÚÓÔ‡ÛÂ Ô ∫·Ú·Û‹ Ì ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÙËÓ
¶¤ÚÁ·ÌÔØ ÙË §˘‰›· Î·È ÙË ª·ÈÔÓ›· Ô ™·ÚÔ‡-Ã·Ó Î·È
Ô ∞ȉ‰›ÓØ ÙËÓ ∫·Ú›· Ô ªÂÓÙÂÛ¯¤Ø ÙË §˘Î›· Î·È ÙËÓ
¶·ÌÊ˘Ï›· Ô ΔÂÎΤ. ¶ÚÔ˜ Ù· ‚fiÚÂÈ·, ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi,
ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ Ù˘ ¶ÈÛȉ›·˜ Î·È Ù˘ πÛ·˘Ú›·˜ ‹Ù·Ó Ô
÷̛Ù. ¶ÈÔ ‚fiÚÂÈ· ·fi ·˘ÙfiÓ Â›¯Â ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘ ÛÙË
§˘Î·ÔÓ›· Ô ∫·Ú·Ì¿Ó, ·Ú¯Èο ÛÙ· §¿Ú·Ó‰· ηÈ

¶∞§∞π√§√°√π [193]

¤ÂÈÙ· ÛÙÔ πÎfiÓÈÔ, ÙËÓ ·Ú¯·›· ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÔÏfiÎÏËÚÔ˘ ÙÔ˘ ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∞˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó ÙfiÙ Ô
ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi˜ ·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÌÈÎÚÔ‡˜ ËÁÂÌfiÓ˜. ™Ù·
‚ÔÚÂÈÔ‰˘ÙÈο Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ÙÔ˘ ÎÙ‹Û˘ ‰¤ÛÔ˙ ÛÙË
‚fiÚÂÈ· ºÚ˘Á›· Ô ∫¤ÚÌÈ·Ó, Ô ÌfiÓÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ô˘ ‰ÂÓ ¤‰ˆÛ ÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ˘ÔÙ·Á̤ÓË
ÂÚÈÔ¯‹, ·ÏÏ¿, ·ÓÙ›ıÂÙ·, ÂÔÓÔÌ¿ÛÙËÎÂ Ô ›‰ÈÔ˜ ·fi
ÙËÓ ·Ú¯·›· ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· Ô˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ∫ÂÚ·ÌÒÓ
·ÁÔÚ¿ Î·È ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ ∫ÔÙ˘·Â›Ô. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÛÙÔÓ ŸÏ˘ÌÔ, Û ÙÌ‹Ì· Ù˘ Â›ÎÙËÙ˘ ºÚ˘Á›·˜
Î·È ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ÛÙË μÈı˘Ó›·, ΢‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›
ΔÔ‡ÚÎÔÈ. ™Ù· ·Ó·ÙÔÏÈο Î·È ‚fiÚÂÈ· ·fi ·˘ÙÔ‡˜, ÛÙËÓ
∫·ÛÙ·ÌÒÓ· (ÙËÓ ·Ú¯·›· ·ÙÚ›‰· ÙˆÓ ∫ÔÌÓËÓÒÓ), ‰ËÏ·‰‹ ÛÙËÓ ¶·ÊÏ·ÁÔÓ›· Î·È ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ÁˆÓ›· Ù˘ μÈı˘Ó›·˜, ΢ڛ·Ú¯ÔÈ ‹Ù·Ó ÔÈ ÁÈÔÈ ÙÔ˘ √˘ÌÔ˘ÚÌ¤Ë ηÈ
ÙÔ˘ πÛÊÂӉȿÚ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ Î˘ÚÈ¿Ú¯ËÛ·Ó Î·È ÛÙË ™ÈÓÒË, fiÔ˘ Ûˆ˙fiÙ·Ó ˆ˜ ˘ÔÙÂÏ‹˜
ÙÔ˘˜ Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ·fiÁÔÓÔ˜ ÙˆÓ ™ÂÏÙ˙ԇΈÓ, °·˙‹
ΔÛÂϤ˘, ·fi ÙÔ 1307 ¤ˆ˜ ÙÔ 1357. ∞fi ÙÔ˘˜ ‰¤Î·
·˘ÙÔ‡˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÌÈÎÚfiÙÂÚÔ˘˜ ‹Ù·Ó Ô
√ÛÌ¿Ó, Ë ¯ÒÚ· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ›¯Â Ì‹ÎÔ˜ Ô˘ ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Û Ì ÌÈ·˜ ̤ڷ˜ ‰ÚfiÌÔ. øÛÙfiÛÔ, ÙÔ ÌÈÎÚfi ·˘Ùfi
ÎÚ¿ÙÔ˜ fi¯È ÌfiÓÔ ı· ˘ԉԇψÓ fiÏ· ÂΛӷ Ù· ÔÌÔÁÂÓ‹ ÎÚ¿ÙË Ì ٷ ›‰È· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο, ·ÏÏ¿ ı· Î·Ù¤Ï˘Â Î·È ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ Î·È ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ÛÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹. ∏ ÎÏ·ÛÈ΋ ÂÈÎfiÓ· ÙÔ˘ Ú˘·ÎÈÔ‡, ÙÔ ÔÔ›Ô
ÛÙËÓ ÔÚ›· ÙÔ˘ ‰¤¯ÂÙ·È ÛÙËÓ ÎÔ›ÙË ÙÔ˘ ÔÏÏ¿ ¿ÏÏ·
ÓÂÚ¿ Ô˘ ηÙ‚·›ÓÔ˘Ó ·fi ‰ÂÍÈ¿ Î·È ·ÚÈÛÙÂÚ¿ Î·È Á›ÓÂÙ·È ÙÂÏÈο ÌÂÁ¿ÏÔ˜ Î·È ψÙfi˜ ÔÙ·Ìfi˜, ‰ÂÓ ‚Ú‹ÎÂ
ηχÙÂÚË ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ·fi fi,ÙÈ ÛÙË Á¤ÓÂÛË Î·È ÛÙËÓ
Â¤ÎÙ·ÛË ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. √ √ÛÌ¿Ó Â¤ÎÙÂÈÓ ÙË ¯ÒÚ· ÙÔ˘ ·ÚÁ¿ ·ÏÏ¿ ÛÙ·ıÂÚ¿. ∞fi ÙË
ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ¤ÁÈÓ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ˜, ÚÔ¯ÒÚËÛ ̤ڷ ÌÂ
ÙË Ì¤Ú· ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù˘ μÈı˘Ó›·˜, ΢ڛ¢Û ÙÔ ∫ÂÚȯÈÛ¿Ú Î·È ÙÔ ¢ÈÌÛÔ‡Ê ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ ¶ÚÔ‡Û·˜,
Ù· ª¿ÚÌ·Ú· ÛÙË ¡›Î·È· Î·È ¤ÊÙ·Û ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ̤¯ÚÈ ÙË ¡ÈÎÔÌ‹‰ÂÈ· fiÔ˘ ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ fiÏË ·˘Ù‹ ηٷÙÚfiˆÛ ÙÔ 1301 ÙÔÓ ÂÙ·ÈÚÂÈ¿Ú¯Ë ªÔ˘˙¿ÏˆÓ·. ¶ÚÈÓ
·fi ÙËÓ ¿ÏˆÛË ÙÔ˘ ∫ÂÚȯÈÛ¿Ú ÚÔËÁ‹ıËΠ¤Ó· ÁÂÁÔÓfi˜ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÁÈ· ÙÔ Á¤ÓÔ˜ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ.
™ÙÔ ÔÏÂÌÈÎfi Û˘Ì‚Ô‡ÏÈÔ Ô˘ Û˘ÁÎÚfiÙËÛÂ Ô √ÛÌ¿Ó, Ô
ÂÓÂÓËÓÙ¿¯ÚÔÓÔ˜ ÂÚ›Ô˘ ı›Ԙ ÙÔ˘, Ô ¢ÈÓ‰¿Ú, ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍ fiÙÈ ¤Ó· Ù¤ÙÔÈÔ ÙÔ Û¯¤‰ÈÔ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Û˘ÓÂÙfi
ÁÈ·Ù› ı· ÚÔηÏÔ‡Û ÎÔÈÓ‹ Û‡ÌÚ·ÍË ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ
Ô˘ ÙÔÓ ÂÚÈÛÙÔ›¯È˙·Ó, ‰ËÏ·‰‹ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Î·È ÙÔ˘
̈·ÌÂı·ÓÔ‡ ‰˘Ó¿ÛÙË ∫¤ÚÌÈ·Ó. √ √ÛÌ¿Ó, ÂÍÔÚÁÈṲ̂ÓÔ˜ Ô˘ Ô ı›Ԙ ÙÔ˘ ÙÔ˘ ·ÓÙÈÌ›ÏËÛÂ, ÙÔÓ ÛÎfiÙˆÛÂ,
·ÓÔ›ÁÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙÔ ‰ÚfiÌÔ ÁÈ· ÙȘ ·Ì¤ÙÚËÙ˜ ÛÊ·Á¤˜

Û˘ÁÁÂÓÈÎÒÓ ÚÔÛÒˆÓ Ì ÙȘ Ôԛ˜ Â›Ó·È ÁÂÌ¿ÙË Ë
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÈÛÙÔÚ›·. ∫·È ›¯Â ‰›ÎÈÔ Ô ¢ÈÓ‰¿Ú ÚԂϤÔÓÙ·˜ fiÙÈ Ù· ·ÏÏÂ¿ÏÏËÏ· ÙÔÏÌËÚ¿ ÂÁ¯ÂÈÚ‹Ì·Ù·
ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó ı· ÚÔηÏÔ‡Û·Ó ÙÂÏÈο ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ ÙˆÓ
‰ÈÎÒÓ Ì·˜, ÁÈ·Ù› Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÁÈ· ÚÒÙË
ÊÔÚ¿ fiÙÈ ÛÙ¿ÏıËΠÛÙÚ·Ùfi˜ ·fi ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó. ∂›¯Â fï˜ ‰›ÎÈÔ Î·È Ô √ÛÌ¿Ó Ô˘
‰ÂÓ ÊÔ‚‹ıËΠÙËÓ ·ÂÈÏ‹ ·˘Ù‹, ÁÈ·Ù› ›‰·Ì fiÙÈ Ó›ÎËÛ ÙÔÓ ÂÙ·ÈÚÂÈ¿Ú¯Ë ªÔ˘˙¿ÏˆÓ·.
¶¤Ú·Û·Ó ¿ÏÈ ¤ÍÈ ¯ÚfiÓÈ·, ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ
ÔÔ›ˆÓ ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Î·Ó¤Ó· ÔÏÂÌÈÎfi ÁÂÁÔÓfi˜.
ΔfiÙÂ, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ 1307, Ô ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ¶ÚÔ‡Û·˜ Ì ÙÔ˘˜
ËÁÂÌfiÓ˜ ÙˆÓ ÌÈÎÚfiÙÂÚˆÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó
ÎÔÓÙ¿ Û ÂΛÓË ÙËÓ fiÏË ÂÈÙ¤ıËΠηٿ ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó
Î·È ÙÔÓ Ó›ÎËÛÂ. ∞fi ÙfiÙÂ Ô Ìˆ·ÌÂı·Ófi˜ ·˘Ùfi˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˘ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛÂ, Ì ÙËÓ ¿ÏˆÛË ‰È·ÊfiÚˆÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ Á‡Úˆ ·fi ÙË ¡›Î·È· Î·È ÙËÓ ¶ÚÔ‡Û·, Ó· Ȥ˙ÂÈ
·ÎfiÌ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙȘ ‰‡Ô ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ fiÏÂȘ
Ù˘ μÈı˘Ó›·˜. ¶ÂÚ›Ô˘ ÙÔ 1317 Ë ¡›Î·È· ˘¤ÊÂÚÂ
ϤÔÓ Ù· ¿Ó‰ÂÈÓ· ·fi Ù· ‰‡Ô ÎÔÓÙÈÓ¿ Ù˘ ÊÚÔ‡ÚÈ·,
Ù˘ ΔÚÈÎÔΛ·˜ (∫ÔÙ˙·¯ÈÛÛ¿Ú) Î·È ÙÔ˘ ∫·Ú·ÙÂΛÓ, Ô˘
›¯·Ó ¤ÛÂÈ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. °‡Úˆ ·fi ÙËÓ
¶ÚÔ‡Û· Ô √ÛÌ¿Ó ¤Î·Ó οÙÈ ¿ÏÏÔ. ∫·Ù·Û··Û ‰‡Ô
ÊÚÔ‡ÚÈ· Î·È ÔÈ ÊÚÔ˘Ú¤˜ ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì·ÙÔ‡Û·Ó Ó·
ÙËÓ Ȥ˙Ô˘Ó. ∏ ηٿÛÙ·ÛË ·˘Ù‹ ‰È‹ÚÎÂÛ ‰¤Î· ÔÏfiÎÏËÚ· ¯ÚfiÓÈ·, ̤¯ÚÈ Ô˘ ÙÔ 1326 Ô √ÛÌ¿Ó Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ fiÏË ÙË ‰‡Ó·Ì‹ ÙÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ fiÏ˘.
∂Âȉ‹ Ô ›‰ÈÔ˜ ‹Ù·Ó ÎÏÈÓ‹Ú˘ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ Ô‰¿ÁÚ·˜
Ô˘ ÙÔÓ ‚·Û¿ÓÈ˙Â, ·Ó¤ıÂÛ ÙËÓ Âȯ›ÚËÛË ÛÙÔ ÁÈÔ
ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙËÓ ·Ó‰Ú›· Î·È ÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· ›¯Â ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ‰ÔÎÈÌ¿ÛÂÈ ÚÈÓ ·fi οÔÈ·
¯ÚfiÓÈ·. √ √Ú¯¿Ó ¤ÎÚÈÓ ÚÒÙ· ·fi fiÏ· ··Ú·›ÙËÙÔ
Ó· ΢ÚȇÛÂÈ ÙÔ˘˜ ∞‰ÚÈ¿ÓÔ˘˜ (∂‰ÚÂÓfi˜) Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ŸÏ˘ÌÔ Î·È ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÙÔ ÎÏÂȉ›
Ù˘ ¶ÚÔ‡Û·˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, fiÙ·Ó ¤ÁÈÓ ·˘Ùfi, Ë ¶ÚÔ‡Û·
¤ÂÛ ·Ì·¯ËÙ›. √ ·ÏÈfi˜ Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó, ªÈ¯·‹Ï
∫¤ÛÂ, Ô˘ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ›¯Â ·Û·ÛÙ› ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi,
·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÙ·È ˆ˜ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÓÒÙ·ÙÔ˘˜ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ Î·È ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÙËΠٷ Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÛË Ì ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi Ù˘ ¶ÚÔ‡Û·˜.
∂¤ÙÚ„ ÙËÓ ·Ó·¯ÒÚËÛË ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Ì ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘˜, Ì ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ÙËÓ ÏËڈ̋ 30.000 ¯Ú˘ÛÒÓ, ÔÛfi ÙÔ ÔÔ›Ô ·fi ÙfiÙ ¤ÁÈÓ ÙÔ ÛÙ·ıÂÚfi ·ÓÒÙ·ÙÔ fiÚÈÔ ÙˆÓ Ï‡ÙÚˆÓ ·fi ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜. ŒÙÛÈ,
΢ÚȇÙËÎÂ Ë ¶ÚÔ‡Û·, Ë ÔÔ›· ˘‹ÚÍÂ Ë ÚÒÙË ÌÂÁ¿ÏË fiÏË Ô˘ η٤Ϸ‚·Ó ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ΔÔ‡ÚÎÔÈ Î·È
Ë ÚÒÙË ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÙÔ˘˜. √ √ÛÌ¿Ó
‰ÂÓ Ì‹Î ÛÙËÓ ¶ÚÔ‡Û· ˙ˆÓÙ·Ófi˜, ÁÈ·Ù› ¤ı·Ó ϛÁÔ

ªÂÙ¿ ÙËÓ
ηٿÏË„Ë
Ù˘ ¶ÚÔ‡Û·˜
ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›
ΔÔ‡ÚÎÔÈ
η٤ÛÙËÛ·Ó
ÙËÓ fiÏË
ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙÔ˘
ÓÂÔÛ˘ÛÙ·ı¤ÓÙÔ˜
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÙÔ˘˜.
VALERY SHANIN/
SHUTTERSTOCK

[194]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

™Ù· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ· ·fi Ù· ÂÚ›È·
ÙÔ˘ ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÛÙË ªÈÎÚ¿
∞Û›· ›¯·Ó ·Ó·‰˘ı› Î·È ÔÏϤ˜ ¿ÏϘ
ÙÔ˘ÚÎÈΤ˜ ‰˘Ó·ÛÙ›˜.
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ó·ÁÁÂÏ›· Ù˘ ηٿÎÙËÛ‹˜ Ù˘. ∞ÏÏ¿, Û‡Ìʈӷ Ì ÙË ‰È·Ù·Á‹ Ô˘ ›¯Â ‰ÒÛÂÈ, Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ÙÔÓ
¤ı·„ Ì ÌÂÁ·ÏÔÚ¤ÂÈ· ̤۷ ÛÙÔÓ Î·ı‰ÚÈÎfi Ó·fi
Ù˘ fiÏ˘, Ô˘ ÌÂÙ·ÙÚ¿ËΠ۠Ù˙·Ì›.
∂ÓÒ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ΔÔ‡ÚÎÔÈ Î˘Ú›Â˘·Ó ÛÈÁ¿ ÛÈÁ¿ ÙË
μÈı˘Ó›·, ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ Ô˘ ·Ó·‰‡ıËÎ·Ó ·fi Ù· ÂÚ›È· ÙÔ˘ ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
‰ÂÓ ¤ÌÂÓ·Ó ¿Ú·ÁÔÈ. π‰›ˆ˜ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ∫·ÛÙ·ÌÒÓ·˜, Ô √˘ÌÔ˘ÚÌ¤Ë˜, ΢ڛ¢ÛÂ, ÏÂËÏ¿ÙËÛ ηÈ
Âڋ̈Û ÙȘ ∫ÂÁ¯Ú¤˜ ÛÙËÓ ΔÚˆ¿‰·. √ ËÁÂÌfiÓ·˜
ÙÔ˘ ∫¤ÚÌÈ·Ó, Ô ∞ÏÈÛ¯‹Ú, η٤ÎÙËÛ ÛÙË ºÚ˘Á›· ÙËÓ
ΔÚ›ÔÏË Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ ª·›·Ó‰ÚÔ ÔÙ·Ìfi Î·È ÔÏÈfiÚÎËÛ ÙË ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ· (∞Ï·Û¤Ú) ÛÙË
§˘‰›·. ΔÔÓ ·Ó¿ÁηÛ fï˜ Ó· ·Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ Ô ƒÔÁ‹ÚÔ˜, Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ ∫·Ù·Ï·ÓÒÓ, Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ Î·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì Û ϛÁÔ. √ ™·Û¿Ó, Á·ÌÚfi˜ Î·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·
˘ËÚ¤Ù˘ ÙÔ˘ ‰˘Ó¿ÛÙË ªÂÓÙÂÛ¯¤, ·ÚÁfiÙÂÚ· ·ÔÛÙ¿ÙËÛÂ Î·È «Ô‰ËÁÒÓÙ·˜ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ», fiˆ˜ ϤÂÈ Ô ¶·¯˘Ì¤Ú˘, ¤ÁÈÓ ΢ڛ·Ú¯Ô˜
ÚÒÙ· ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘ ÙˆÓ £˘Ú·›ˆÓ, Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ù˘ ∂ʤÛÔ˘. ŒÛÊ·Í ·ÚÎÂÙÔ‡˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ηÈ
ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÛÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ
ÙˆÓ £˘Ú·›ˆÓ, ·ÊÔ‡ ÙÔ˘˜ ¿Ú·Í ¿Ú· ÔÏÏ¿ ¯Ú‹Ì·Ù·. √ ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó, ∞Ï·ÂÓÙ›Ó, ¤Î·ÓÂ
ÌÈ· ÊÔ‚ÂÚ‹ ÂȉÚÔÌ‹ ÛÙË §˘‰›·, Ë ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· Ù˘
ÔÔ›·˜, ÔÈ ™¿Ú‰ÂȘ, ÁÈ· οÔÈÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·
ÛÙÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘˜ ÙÌ‹Ì· ‚Ú¤ıËÎ·Ó ˘fi ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· Î·È ÛÙÔ ¿ÏÏÔ ÌÈÛfi ˘fi ÂÏÏËÓÈ΋, ̤¯ÚÈ Ô˘
Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›·, ÂÓÈÛ¯˘Ì¤ÓË ϤÔÓ, ¤‰ÈˆÍ ·fi ÂΛ
ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜. ∂ÈϤÔÓ, ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ ÙÔ˘
∫·Ú·Û‹, ÙÔ˘ ™·ÚÔ˘¯¿Ó, ÙÔ˘ ∞˚‰‰›Ó Î·È ÙÔ˘ ªÂÓÙÂÛ¯¤, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰ÈÔÈÎÔ‡Û·Ó Ù· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ªÈÎÚ¿˜
∞Û›·˜ ·fi ÙÔÓ ∫È·Ófi ÎfiÏÔ (ÙÔ˘ ÎfiÏÔ˘ ÙˆÓ ªÔ˘‰·ÓÈÒÓ) ̤¯ÚÈ ÙËÓ ΔÂÏÌÈÛÛfi, ¤Î·Ó·Ó Ì ÙÔ˘˜ ÛÙfiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ηٷÛÙÚÔÊÈΤ˜ ÂȉÚÔ̤˜ Î·È ·Ô‚¿ÛÂȘ
ÛÙË ƒfi‰Ô, ÙË ™¿ÌÔ, ÙË Ã›Ô, ÙËÓ ∫¿Ú·ıÔ, ÙË §‹ÌÓÔ,
ÙË ª˘ÙÈÏ‹ÓË, ÙËÓ ∫Ú‹ÙË, ÙȘ ∫˘ÎÏ¿‰Â˜, ÂÓÒ Ì‹Î·Ó
·ÎfiÌ· Î·È ÛÙÔ £Ú·ÎÈÎfi μfiÛÔÚÔ.

∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ μ′
ΔÈ ¤Î·Ó ÛÙÔ ÌÂٷ͇ Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ μ′ Ô˘ ÛÙË ‚·ÛÈÏ›· ÙÔ˘ Û˘Ó¤‚·ÈÓ·Ó fiÏ· ·˘Ù¿ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· Î·È Ù¤ıËÎ·Ó Ù· ıÂ̤ÏÈ· Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜; √ ¶·¯˘Ì¤Ú˘ ‰ÈËÁÂ›Ù·È fiÙÈ ÙÔÓ Î·ÈÚfi Ô˘ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ·Ó¤ÎÙËÛ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·fi ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜
ÁÚ·ÌÌ·Ù›˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰È·ÊÒÓËÛ Ì ÙË
ÁÂÓÈ΋ ·Á·ÏÏ›·ÛË Ô˘ ›¯Â ÂÈÎÚ·Ù‹ÛÂÈ, ıÂÒÚËÛ fiÙÈ
ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ı· ÚÔηÏÔ‡Û ÔÏϤ˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ ηÈ
›Â: «™ÙÔ ÂÍ‹˜ Ó· ÌËÓ ÂÏ›˙ÂÈ Î·Ó›˜ ÁÈ· οÙÈ Î·Ïfi
ÂÂȉ‹ ÔÈ ƒˆÌ·›ÔÈ Î·È ¿ÏÈ ·ÙÔ‡Ó ÙËÓ fiÏË». ∫¿ÔÈÔÈ ÓÂfiÙÂÚÔÈ, Û¯ÔÏÈ¿˙ÔÓÙ·˜ ÙË ‰˘ÛÔ›ˆÓË ·˘Ù‹ ÚÔÊËÙ›·, ·Ú·Ù‹ÚËÛ·Ó fiÙÈ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ÔÈ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔÈ
ΛӉ˘ÓÔÈ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ¤ıÓÔ˘˜ Î·È Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜
›ÛÙ˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. ∫·È ÁÈ· fiÛÔ
ηÈÚfi Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ›¯Â ÙËÓ ¤‰Ú· Ù˘ ÛÙË
¡›Î·È· ÊÚfiÓÙÈ˙ ·fi ÎÔÓÙ¿ ÁÈ· ÙËÓ ¿Ì˘Ó· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹. ∞fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘
·Ó·ÎÙ‹ıËÎÂ Ë ·ÏÈ¿ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·, ÔÈ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜,
··Û¯ÔÏË̤ÓÔÈ Ì ÙËÓ ·ÓfiÚıˆÛË Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ·˘Ù‹˜
fiÏ˘, ·Ú·Ì¤ÏËÛ·Ó ÙÂÏ›ˆ˜ ÙȘ ·Ó·ÙÔÏÈΤ˜ Â·Ú¯›Â˜
Î·È ¤ÙÛÈ ‰ÂÓ ÚfiÏ·‚·Ó ÙËÓ Â¤ÎÙ·ÛË Ù˘ Ó¤·˜ ÊÔ‚ÂÚ‹˜ ‰‡Ó·Ì˘ Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›ÛÙËΠÂΛ. ŸÏ· ·˘Ù¿ fï˜
Â›Ó·È ·ÏËıÈÓ¿ ÌfiÓÔ Ì¤¯ÚÈ ÂÓfi˜ ÛËÌ›Ԣ. ∏ ·Ó¿ÎÙËÛË
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ
ÂÎÏËÊı› ˆ˜ ÎÔÈÓ‹ Û˘ÌÊÔÚ¿, ·ÏÏ¿ ‹Ù·Ó Î·È ÚˆÙ·Ú¯ÈÎfi ηı‹ÎÔÓ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ªÈ¯·‹Ï ÛÙÔ ÏfiÁÔ Ô˘ ÂÎÊÒÓËÛ ÛÙË ÁÈÔÚÙ‹ Ô˘
¤ÁÈÓ ÛÙË ¡›Î·È· ÁÈ· ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ Î·ÙfiÚıˆÌ·, ÙÔÓ
ÔÔ›Ô ·Ú·ı¤ÙÂÈ Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ¶·¯˘Ì¤Ú˘, ÂÍ‹ÁËÛ fiÙÈ Ë
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, fiÛË Î·È ·Ó ‹Ù·Ó Ë ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ηÙ›¯Â
Á‡Úˆ ·fi ÙË ¡›Î·È·, ıˆÚËÙÈο ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ
˘¿Ú¯ÂÈ fiÛÔ ‰ÂÓ Î·Ù›¯Â ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
∏ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ‹Ù·Ó, ϤÂÈ, Ë Î·Ú‰È¿ ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ÂΛÓÔ˘ Î·È ¯ˆÚ›˜ ·˘Ù‹ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÓÂÎÚfi ηÈ
‰Èη›ˆ˜ fiÏÔÈ Ì·˜ ηÙËÁÔÚÔ‡Û·Ó ˆ˜ ·¿ÙÚȉ˜ ηÈ

¶∞§∞π√§√°√π [195]

ÂÍfiÚÈÛÙÔ˘˜ fiÛÔ Ë fiÏË ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û ͤӷ ¯¤ÚÈ·.
ŸÏ· ·˘Ù¿ ‹Ù·Ó ¤Ú· ÁÈ· ¤Ú· ·ÏËıÈÓ¿. ∞Ï‹ıÂÈ· ›ӷÈ
Â›Û˘ fiÙÈ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·Ú·ÌÂÏ‹ıËÎ·Ó ÔÈ ·Ó·ÙÔÏÈΤ˜ Â·Ú¯›Â˜. ∫È ·˘Ùfi
fi¯È ÁÈ·Ù› ÔÈ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ ÂÈΤÓÙÚˆÛ·Ó ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹
ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ·ÓfiÚıˆÛË Ù˘ ‚·Û›ÏÈÛÛ·˜ ÙˆÓ fiψÓ
·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜. ¶¿Óˆ ·fi fiÏ·
ÂÂȉ‹ ÔÈ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ ‹Ù·Ó ÂȂ‚ÏË̤ÓÔ Ó· ÂÈÎÂÓÙÚˆıÔ‡Ó ÛÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ ·fi ÙË ¢‡ÛË. ¶Ò˜ Ó· ÁÈÓfiÙ·Ó ·ÏÏÈÒ˜; √È √ıˆÌ·ÓÔ› ‰ÂÓ ˘‹Ú¯·Ó Î·Ó ÛÙ·
̤۷ ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÂÓÒ ÙÔ ÌÔÓ·‰ÈÎfi ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎfi
ÎÚ¿ÙÔ˜ ÛÙÔ πÎfiÓÈÔ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û Ï‹ÚË ·Ú·ÎÌ‹. ∫·Ó›˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ·fi
ÙfiÙ ӷ ÚԂϤ„ÂÈ fiÙÈ ·fi Ù·
ÂÚ›È¿ ÙÔ˘ ı· ÚԤ΢ÙÂ
¤Ó· ¿ÏÏÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÈηÓfi
Ó· ÂÙ‡¯ÂÈ fi,ÙÈ ‰ÂÓ
ηٿÊÂÚ·Ó Ô‡ÙÂ
ÔÈ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔÈ
Ô‡Ù ÔÈ ÕÚ·‚˜
̈·ÌÂı·ÓÔ›.
∞ÓÙ›ıÂÙ·, ÔÈ
ΛӉ˘ÓÔÈ ·fi
ÙË ¢‡ÛË ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ÌÂÏÏÔÓÙÈÎÔ› Î·È ·‚¤‚·ÈÔÈ ·ÏÏ¿ ·ÚfiÓÙ˜ Î·È ÔϤıÚÈÔÈ. ªfiÏȘ ÚÈÓ
·fi Ï›ÁÔ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ
‹Ù·Ó ·ÚÈÔÈ Ù˘ ¤‰Ú·˜
ÙˆÓ ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ Î·È ÙˆÓ
·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ Ì·˜ Î·È Î·Ù›¯·Ó
·ÎfiÌ· Î·È ÙÒÚ· ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· Ù˘
ËÂÈÚˆÙÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜. ∂ÎÙfi˜ ·fi Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÌÈÎÚfiÙÂÚ· ÓËÛÈ¿, ηÙ›¯·Ó fiÏ· Ù· ÌÂÁ¿Ï·, ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·,
ÙËÓ ∫Ú‹ÙË, ÙËÓ ∫‡ÚÔ. ∞ÂÈÏÔ‡Û·Ó Ì¿ÏÈÛÙ· Û˘Ó¤¯ÂÈ·
fiÙÈ ı· ÂÈÙ›ıÂÓÙÔ Ì fiÏÔ ÙÔ˘˜ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË fiÛˆÓ Â›¯·Ó ¯¿ÛÂÈ ÚÈÓ Î·È fiÙÈ ı· ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÓ·Ó
ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ Î·È ıÚËÛ΢ÙÈ΋ Ì·˜ ˘ԉԇψÛË Ô˘
ۯ‰›·˙·Ó ·fi ·ÈÒÓ˜. ◊Ù·Ó, ÏÔÈfiÓ, Ôχ ÏÔÁÈÎfi Ô
ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Ó· ÚÔÛ¤ÍÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙÔ˘˜
ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ ·fi Ù· ‰˘ÙÈο ·Ú¿ ·fi Ù· ·Ó·ÙÔÏÈο.
∞˜ ÌËÓ Í¯ӿÌ Â›Û˘ fiÙÈ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜
ÂΛÓÔ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÂÚÓÔ‡Û ÌÂÁ¿ÏË ËıÈ΋ ÎÚ›ÛË.
√ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜ Ì·˜ ÎfiÛÌÔ˜ Ì·Ú·ÈÓfiÙ·Ó Î·È ¯·ÓfiÙ·Ó
̤ڷ Ì ÙË Ì¤Ú· Î·È ÛÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ÍÂÚÔ‚¿ÏÏÔ˘Ó ÔÈ ÚÒÙ˜ ·ÎÙ›Ó˜ ÙÔ˘ ÓÂfiÙÂÚÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡.

∏ ·ÏÏ·Á‹ fï˜ ·˘Ù‹, Ë ÔÔ›· Û˘Ó‰ÂfiÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÌÂ
ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË ÙˆÓ ÙfiÙ ÚÔÁfiÓˆÓ Ì·˜ Ó· Û˘Û¯ÂÙÈÛÙÔ‡Ó
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ì ÙÔÓ ·Ú¯·›Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi, ‹Ù·Ó ·ÎfiÌ·
ÛÙ· Û¿ÚÁ·Ó·. ™ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÔÈ ÏfiÁÈÔÈ ÌÂÏÂÙÔ‡Û·Ó Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙÔ˘˜ ·Ú¯·›Ô˘˜ ·fi fi,ÙÈ
¿ÏÏÔÙÂ Î·È Î·˘¯ÈfiÓÙ·Ó ÁÈ· ÙËÓ ÂÁÁ‡ÙËÙ¿ ÙÔ˘˜ Ì ÂΛÓÔ˘˜. ™ÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ Â·Ú¯›Â˜, ¿ÏÈ, ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ·Ì˘‰Ú¿ οÔÈ· Û˘Ó›‰ËÛË Ù˘ Û¯¤Û˘ ·˘Ù‹˜, ηıÒ˜ ÔÈ ·ÁÒÓ˜ ηٿ ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ, ÂÓ Ì¤ÚÂÈ
ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ, ‰ÂÓ ‰ÈÂÍ¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ڈ̷˚ÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ·ÏÏ¿ ÛÙ˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, fiˆ˜ Û˘Ó¤‚Ë Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ÔÔ›·˜ Ô
Ï·fi˜ ÔÓfiÌ·˙ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔÓ ∂ÏÏ¿‰Ô˜.
√È ÏfiÁÈÔÈ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ‹Ù·Ó ŒÏÏËÓ˜ Ì¿ÏÏÔÓ ıˆÚËÙÈο ·Ú¿
ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·, ·Ó ÂÍ·ÈÚ¤ÛÔ˘Ì οÔÈÔ˘˜
Ï›ÁÔ˘˜, ·fi
ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜
ÔÈ ÈÔ Í·ÎÔ˘ÛÙÔ› ‹Ù·Ó ÔÈ
‹‰Ë ÁÓˆÛÙÔ›
ÛÙÔ˘˜ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔÈ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Î·È ∞ı‹Ó·˜ ∂˘ÛÙ¿ıÈÔ˜ ηÈ
ªÈ¯·‹Ï. √È Î¿ÙÔÈÎÔÈ
ÙˆÓ Â˘Úˆ·˚ÎÒÓ Â·Ú¯ÈÒÓ ·ÎfiÌ· ‰ÂÓ Â›¯·Ó ·ÔÎÚ˘ÛÙ·ÏÏÒÛÂÈ ÛÙË Û˘Ó›‰ËÛ‹
ÙÔ˘˜ ÙË Û¯¤ÛË ÙÔ˘˜ Ì ÙÔÓ ·Ú¯·›Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi. ¢ÂÓ ·ÚÎÔ‡Û ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ ‰ÒÛÂÈ ¤ÌÓ¢ÛË ÙÔ
·ÁˆÓÈÛÙÈÎfi Ó‡̷, ·Ó·Áη›Ô ‚‚·›ˆ˜ ÁÈ· Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÔ˘Ó ÙȘ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ Ô˘ ÙÔ˘˜ ÂÚÈ·ÎψӷÓ. ∂ÓÒ,
ÏÔÈfiÓ, Ô ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ·Ú‹ÎÌ·˙Â, Ô ÓÂfiÙÂÚÔ˜ Ô˘ ΢ÔÊÔÚÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙË ı¤ÛË ÙÔ˘, ¤¯ÔÓÙ·˜ ·fi
ÙËÓ ·Ú¯‹ Ó· ·ÓÙÈ·Ú·Ù·¯ı› Ì ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ¯ıÚÔ‡˜ ·fi
¢‡ÛË Î·È ∞Ó·ÙÔÏ‹ Î·È ·ÎfiÌ·, fiˆ˜ ı· ‰Ô‡Ì ϛÁÔ
ÌÂÙ¿ Î·È ·fi ÙÔ μÔÚÚ¿, ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛÂ Ê˘ÛÈο Ó· ·ÓÙ¤ÍÂÈ. ∞˘Ù‹ Â›Ó·È Ë ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ·ÈÙ›· Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜
ηٷÛÙÚÔÊ‹˜ Ô˘ ‹Úı ۇÓÙÔÌ· Î·È fi¯È Ë ÌÂÙ¿ıÂÛË
Ù˘ ¤‰Ú·˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ ·fi ÙË ¡›Î·È· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∞fi ÙÔ Û˘Ó‰˘·ÛÌfi ÙˆÓ ÁËÚ·ÙÂÈÒÓ, Ù˘
ÂÊ˂›·˜ Î·È ÙˆÓ ÂÍ·ÈÚÂÙÈο ‰‡ÛÎÔÏˆÓ ÂÚÈÛÙ¿ÛˆÓ
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËΠÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË Ô˘ ̤ڷ Ì ÙË Ì¤Ú·

ÃÚ˘Ûfi ˘¤Ú˘ÚÔ
ÌÂ ÙË ÌÔÚÊ‹
ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡
Ó· ¢ÏÔÁ›
ÙÔ ÁÔÓ·ÙÈṲ̂ÓÔ
∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ μ′
Î·È ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘,
ªÈ¯·‹Ï £′.
WERNER FORMAN
ARCHIVE/SCALA

[196]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¯ÂÈÚÔÙ¤Ú¢Â. ΔÔ ÚÒÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ¿ Ù˘ ‹Ù·Ó fiÙÈ
ÙfiÛÔ Ë ‰˘Ó·ÛÙ›· ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ fiÛÔ Î·È ÔÈ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ› Ù˘ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·Ó fiÏÔ Î·È ÈÔ ·Î·Ù¿ÏÏËÏÔÈ
ÁÈ· Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· ÙÔ˘
¤ıÓÔ˘˜.
∞˜ Í·Ó·ı˘ÌËıԇ̠fiÛ· ¤Î·ÓÂ Ô È‰Ú˘Ù‹˜ ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ ˘‹ÚÍÂ Ô Î·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜
‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Ù˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ. √ ªÈ¯·‹Ï, fiˆ˜ ÂÍËÁ‹Û·ÌÂ, ‹Ù·Ó ·Ó·ÁηṲ̂ÓÔ˜ Ó· ÂÈÎÂÓÙÚˆı› ÛÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ·Ú¿ ÛÙÔ˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜. √È ·ÁÒÓ˜ ÙÔ˘ ηٿ ÙˆÓ ¢˘ÙÈÎÒÓ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
¿Î·ÚÔÈ, ÁÈ·Ù› ·Ó¤ÎÙËÛ ·fi ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È Î¿ÔȘ ¿ÏϘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ηÈ,
ÙÔ ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔ, ηÙfiÚıˆÛ ӷ ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ Ù· ÊÈÏfi‰ÔÍ· Û¯¤‰È· ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÈÎÔ‡ ηٿ Ù˘
∞Ó·ÙÔÏ‹˜. Δ· ·Ú·¿Óˆ ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ¤‰ÂÈ¯Ó·Ó fiÙÈ,
·ÚfiÏÔ Ô˘ ÂÏ·ÙÙÒıËÎ·Ó ÔÈ fiÚÔÈ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜,
·ÎfiÌ· Â·ÚÎÔ‡Û·Ó ÁÈ· ÙËÓ ¿Ì˘Ó¿ ÙÔ˘. ∞ÏÏ¿ Ë ›ÛÙË
ÙÔ˘ ·ÓÒÙ·ÙÔ˘ ¿Ú¯ÔÓÙ· ÛÙȘ ÂıÓÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ‹Ù·Ó

ÙfiÛÔ ÌÈÎÚ‹, ÒÛÙ ¯ˆÚ›˜ Ó· ˘¿Ú¯ÂÈ ·Ó¿ÁÎË ¤Î·Ó ÌÂ
ÔÏÏÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÂÈ˙‹ÌȘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ Î·È ı˘Û›Â˜
ÛÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜. ¶·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ‰È¿ÊÔÚ·
ÚÔÓfiÌÈ· Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· fiÙÈ ı· ÙÔÓ ‚ÔËıÔ‡Û·Ó ÛÙËÓ
·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÙËÓ ÔÔ›· η٤ÎÙËÛ ¯ˆÚ›˜ ÙËÓ ·Ú·ÌÈÎÚ‹ ÙÔ˘˜ ‚Ô‹ıÂÈ·. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ‰È¿ÊÔÚ· ÚÔÓfiÌÈ·,
·ÚfiÙÈ ÛËÌ›ˆÛ ÂÈÙ˘¯›Â˜ ÛÙÔ˘˜ ÔϤÌÔ˘˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙÔ˘˜. Δ¤ÏÔ˜, ˘¤ÁÚ·„ ÙËÓ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋ ˘ÔÙ·Á‹
Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì·˜ ÛÙÔÓ ¿· Ù˘ ƒÒÌ˘ Ì ÛÎÔfi
Ó· ÙÔÓ ÂÍ¢ÌÂÓ›ÛÂÈ, ÂÓÒ ˘ÂÚ›Û¯˘Û ıÚÈ·Ì‚Â˘ÙÈο
¤Ó·ÓÙÈ ÙÔ˘ ÌfiÓÔ˘ ¯ıÚÔ‡, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÂΛÓÔ˜ Ô ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÎÈÓ‹ÛÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ÌÈ· ÂÓ¤ÚÁÂÈ¿ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∞Û›· ‰È¢ÎfiÏ˘Ó Ôχ ÙËÓ ÚfiÔ‰Ô ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â
ÂÌÊ·ÓÈÛÙ› ÙfiÙ ÛÙÔ ÚÔÛ΋ÓÈÔ. Δ· ÔÚÂÈÓ¿ ÂÚ¿ÛÌ·Ù· ÌÂٷ͇ μÈı˘Ó›·˜ Î·È ºÚ˘Á›·˜ ·Ú¯Èο Ê˘Ï¿ÁÔÓÙ·Ó Î·Ï¿ ·fi ÓÙfiÈÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ˆ˜ ·ÌÔÈ‚‹
›¯·Ó ÙËÓ ··ÏÏ·Á‹ ·fi οı ÊfiÚÔ. √ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜

¶∞§∞π√§√°√π [197]

ÂÓ¤‰ˆÛ Û ηٷÛÙÚÔÊÈΤ˜ Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜ ηٷÚÁÒÓÙ·˜
ÙÔ ÚÔÓfiÌÈfi ÙÔ˘˜ ηÈ, ·ÊÔ‡ ÙÔ˘˜ ˘¤‚·Ï Û ‚·ÚÈ¿
ÊÔÚÔÏÔÁ›·, ·Ó¤Ï·‚Â Ô ›‰ÈÔ˜ ÙËÓ ¿Ì˘Ó· ÙˆÓ ‚Ô˘ÓÒÓ.
√È ÊÚÔ˘ÚÔ›, ˆÛÙfiÛÔ, Ô˘ ‰ÈfiÚÈÛ ‰ÂÓ ÏËÚÒÓÔÓÙ·Ó
Ù·ÎÙÈο ·fi ÙÔ Ù·Ì›Ô, ÂÓÒ Î·È ÔÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› ÙÔ‡˜
ηٷÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ˘˜ ÌÈÛıÔ‡˜ ÙÔ˘˜, ÌÂ
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ÊÙ¿ÛÔ˘Ó ÁÚ‹ÁÔÚ· Û ηٿÛÙ·ÛË ·Ú·Ï˘Û›·˜. ™ÙÔ ÌÂٷ͇ ÔÈ ·Ï·ÈfiÙÂÚÔÈ ÔÚÂÈÓÔ› ÊÚÔ˘ÚÔ›,
Ô˘ ›¯·Ó ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ ¿Ì˘Ó·, ¤·„·Ó Ó· ÔÏÂÌÔ‡Ó Î·È Î·Ù¿ Û˘Ó¤ÂÈ· ‰È¢ÎÔχÓıËÎÂ
Ôχ Ë ÚԤϷÛË ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó. ΔÔ Ï¿ıÔ˜ ·˘Ùfi ·fi ¤Ó·Ó
¿Ó‰Ú· Ì ÔÏÈÙÈ΋ Î·È ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÂÌÂÈÚ›· ‰ÂÓ ÂÍËÁÂ›Ù·È ·Ú¿ ÌfiÓÔ ·fi ÙÔ fiÙÈ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌ· ÔÚ·Ùfi˜ Ô
ΛӉ˘ÓÔ˜ ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó, ÙËÓ ›‰È· ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ Ô Êfi‚Ô˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ·ÚËÎÌ·Ṳ̂ÓÔ˘˜ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔ˘˜ ›¯Â ÌÂȈı›
Ôχ. ∂ÈϤÔÓ, ÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ Ù·ÌÂ›Ô Â›¯Â ÌÂÁ¿ÏË ·Ó¿ÁÎË ·fi ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜ ÂΛÓÔ˘˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ·‰È¿ÎÔˆÓ ÔÏ¤ÌˆÓ Ì ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜.
ŒÙÛÈ Â›¯·Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·, fiÙ·Ó Á‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘
1282 ¤ı·ÓÂ Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Î·È Ë ÂÍÔ˘Û›· ¤Ú·Û ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ μ′. √ ·Ù¤Ú·˜
ÙÔ˘ ‰È¤ıÂÙ ÔÏÏ¿ ÔÏÈÙÈο Î·È ÛÙÚ·ÙȈÙÈο ÚÔÙÂÚ‹Ì·Ù·, ·ÏÏ¿ ˘¤Î˘„ ÛÙËÓ Â›‰Ú·ÛË Ù˘ ËıÈ΋˜ ÎÚ›Û˘
Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û Á‡Úˆ ÙÔ˘. √ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ¿ÏÈ
˘‹ÚÍ ¤Ó· ·fi Ù· ÁÓËÛÈfiÙÂÚ· ÚÔ˚fiÓÙ· Ù˘ ÎÚ›Û˘
·˘Ù‹˜. ◊Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÏÔÁÈfiÙÂÚÔ˘˜ ·ÏÏ¿ Î·È ·fi
ÙÔ˘˜ ÏÈÁfiÙÂÚÔ Ú·ÎÙÈÎÔ‡˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜. ΔÔ˘ ¿ÚÂÛ ӷ
ÂÚÈÛÙÔȯ›˙ÂÙ·È ·fi ‰ËÌfiÛÈÔ˘˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
ÂÎÚÔÛˆÔ‡Û·Ó ÙËÓ ·Ó·‚›ˆÛË Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ÂÏÏËÓÈ΋˜
·È‰Â›·˜ Ô˘ ÚÔfi‰Â˘Â ηıËÌÂÚÈÓ¿ Î·È Ì ·˘Ù‹ ·¤ÎÙËÛ·Ó ÌÂÁ¿ÏË ÈηÓfiÙËÙ· Î·È ¯¿ÚË ÛÙÔ ÏfiÁÔ. ŸÌˆ˜
‰ÂÓ Â›¯·Ó ·ÚÚÂÓˆfi ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·, ··Ú·›ÙËÙÔ ÁÈ· Ó·
·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÔ˘Ó ÙȘ ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ‰˘ÛÎÔϛ˜ Ô˘ ¤ÚÂ ӷ
·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÔ˘Ó. ŒÓ·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜
‰ËÌfiÛÈÔ˘˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡˜ ‹Ù·Ó Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ÏÔÁÔı¤Ù˘ £Âfi‰ˆÚÔ˜ ªÂÙÔ¯›Ù˘. √ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ °ÚËÁÔÚ¿˜ Ô˘ ÂÎÊÒÓËÛ ÙÔÓ ÂÈÙ¿ÊÈÔ ÏfiÁÔ ÙÔ˘ ·Ú·Û‡ÚÂÙ·È Û ÙÂÚ·ÙÒ‰ÂȘ ˘ÂÚ‚ÔϤ˜ fiÙ·Ó ÌÈÏ¿ ÁÈ· ÙË ÛÔÊ›· ÙÔ˘. ŸÌˆ˜,
ÂΛÓË Ë ÌÂÁ·ÏÔÛÙÔÌ›· ˘Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÍË Ï·ÙÚ›· ÚÔ˜ ÙÔÓ ·Ú¯·›Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi, Ë ÔÔ›· ΢ڛ¢ÛÂ
ÙËÓ ÎÔÈÓˆÓ›· ̤۷ ÛÙȘ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ Ô˘ ÙËÓ Î·Ù·‰˘Ó¿ÛÙ¢·Ó. ◊Ù·Ó Û·Ó Ó· ˙ËÙÔ‡Û ·ÚËÁÔÚÈ¿ ÛÙȘ ·Ó·ÌÓ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ·ÚÂÏıfiÓÙÔ˜ ·fi Ù· ÙˆÚÈÓ¿ ‰ÂÈÓ¿ Î·È Ó· ÚÔÂÙԛ̷˙ ٷ ËıÈο ÛÙÔȯ›·, Ù· ÔÔ›· ·ÚÁfiÙÂÚ· ı· Â¤ÊÂÚ·Ó ÙÂÏÈο ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ ·Ó·‚›ˆÛË. «¶·ÏÈ¿ ‚¤‚·È· Ë
∂ÏÏ¿‰·, ʈӿ˙ÂÈ, ıÚ‹ÓËÛ ÙËÓ ÂÛÙ›· ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘, ÙËÓ
∞ı‹Ó·, fiÙ·Ó ‰fiÏÈ· Ù˘ ÂÈÙ¤ıËÎÂ Î·È ÙË ÏÂËÏ¿ÙËÛ Ô
§·Î‰·ÈÌfiÓÈÔ˜ §‡Û·Ó‰ÚÔ˜. ∂Ì›˜ fï˜ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘ÌÂ

οÙÈ Ó· ıÚËÓ‹ÛÔ˘Ì Â¿ÍÈ·, ·ÊÔ‡ fiÏË Ë ∂ÏÏ¿‰· Ì ÙËÓ
∞ı‹Ó· ¤‰˘ÛÂ. °È·Ù› ·˘Ùfi˜ Ô ¿Ó‰Ú·˜ ‹Ù·Ó Ù· ¿ÓÙ·.
ø, ªÔ‡Û˜ Î·È ÏfiÁÔÈ Î·È ·ÚÂÙ¤˜ Î·È Î¿ı ·È‰Â›·, Ò˜
ÌÈÌËı‹Î·Ù ¤ÙÛÈ ÁÚ‹ÁÔÚ· Ù· ÎÚ›Ó· ÙÔ˘ ·ÁÚÔ‡, Ô˘
·fiÙÔÌ· „‹ÏˆÛ·Ó Î·È ÔÌfiÚÊ˘Ó·Ó Î·È ·ÎfiÌ· ÈÔ ·fiÙÔÌ· ¿ÏÈ ¤‰˘Û·Ó ÛÙÔ Ì·Ú·ÛÌfi Î·È ÙË ÊıÔÚ¿; ∞˘Ùfi˜
‹Ù·Ó Ô˘ ¤‰ÂÈÍ ÌÂÁ¿ÏË ÊÚÔÓÙ›‰· ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÈÔ ÏfiÁÈÔ˘˜
ŒÏÏËÓ˜ ÁÈ· Ó· ÌËÓ ÎÈÓ‰˘ÓÂ‡Ô˘Ó Û¯ÂÙÈο Ì ÙȘ ÎÚ›ÛÂȘ
ÙˆÓ ÛÔÊÒÓ ÙÔ˘ ·ÚÂÏıfiÓÙÔ˜… ·˘Ùfi˜ ¿ψÛ ÙÔ˘˜ Ï·‚‡ÚÈÓıÔ˘˜ Ù˘ ·ÚÈÛÙÔÙÂÏÈ΋˜ ÁÏÒÛÛ·˜… ø, Ò˜ ÎÈ ÂÁÒ
Ô ›‰ÈÔ˜ ÎÈÓ‰‡ÓÂ˘Û· Ó· ÈÛÙ¤„ˆ ÁÈ· ÂΛÓÔÓ ˆ˜ ›ӷÈ
οÔÈ· ÌÂÙÂÌ„‡¯ˆÛË fiÏˆÓ ÙˆÓ „˘¯ÒÓ, Î·È ÙÔ˘ √Ì‹ÚÔ˘, Î·È ÙÔ˘ ¶Ï¿ÙˆÓ· Î·È ÙÔ˘ ¶ÙÔÏÂÌ·›Ô˘ Î·È fiÛˆÓ
¤¯Ô˘Ó ÏÔ˘Ù›ÛÂÈ ÙË ÚËÙÔÚÈ΋ ÁÏÒÛÛ· Î·È ÛÙÔ ÌÔÓ·‰ÈÎfi
·˘ÙÔ‡ ÛÒÌ· Û˘Ó‰Ú¿ÌÔ˘Ó Î·È ˙Ô˘Ó ¿ÏÈ Î·È ÙÔ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó fiˆ˜ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ¤Ó· ÏÔ›Ô Ô˘ ÎÔ˘‚·Ï¿ ¯ÈÏÈ¿‰Â˜;». ™Â ¿ÏÏÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ Û˘ÁÁÚ·Ê‹˜ ÙÔ˘ Ô °ÚËÁÔÚ¿˜
ÙÔÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ ¤Ì„˘¯Ë ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË. ¶ÚÔÛı¤ÙÂÈ Ì¿ÏÈÛÙ·
fiÙÈ Ô ªÂÙÔ¯›Ù˘ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ÔÙ¤ Ó· Û˘Ó‰˘¿˙ÂÈ ÙËÓ
ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ Ì ÙËÓ Ú·ÎÙÈ΋ ˙ˆ‹, ·ÏÏ¿ ÌÈÏ¿ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ
Ì ¤Ó·Ó ÙÚfiÔ Ô˘ Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ Ô Û˘Ó‰˘·ÛÌfi˜ ‰ÂÓ ÁÈÓfiÙ·Ó fiˆ˜ ··ÈÙÔ‡Û·Ó ÔÈ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ. «∞˘Ùfi Ô˘
ÌÔÚ› Ó· ı·˘Ì¿ÛÂÈ Î·Ó›˜ ÛÙÔÓ ¿Ó‰Ú·, Ô˘ ÌÔÏÔÓfiÙÈ
ÈÂ˙fiÙ·Ó ·fi ÙÔ ıfiÚ˘‚Ô Î·È ÙËÓ Ù·Ú·¯‹ ÙˆÓ ‰ËÌfiÛȈÓ
Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ Î·È Î·Ù¤ÎÏ˘˙·Ó ÙË ÛΤ„Ë ÙÔ˘ Î·È ¿ÏϘ
¤ÁÓÔȘ, Ù›ÔÙ· ‰ÂÓ ‚Ú¤ıËΠӷ ÙÔÓ ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ ·fi ÙÔ
Ó· ‰È·‚¿˙ÂÈ Î·È Ó· ÁÚ¿ÊÂÈ. ∞ÏÏ¿ Ù· ¤Î·ÓÂ Î·È Ù· ‰‡Ô ÌÂ
Ù¤ÙÔÈ· ÂȉÂÍÈfiÙËÙ· ÒÛÙ ·fi ÙÔ Úˆ› ¤ˆ˜ ÙÔ ‚Ú¿‰˘
‰ÈÔÈÎÔ‡Û ÛÙÔ ·Ï¿ÙÈ Ì ÔÏÏ‹ ˙¤ÛË Î·È ÚÔı˘Ì›· Û·Ó
Ó· ‹Ù·Ó οÔÈÔ˜ Û¯ÔÏ·ÛÙÈÎfi˜ Î·È ÂÓÙÂÏÒ˜ ¤Íˆ ·fi Ù·
Ú¿ÁÌ·Ù·». ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ Ë ·È‰Â›· Â›Ó·È Û‡ÓÙÚÔÊÔ˜ ηÈ
ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÔχÙÈÌÔ˜ Ô‰ËÁfi˜ ÙÔ˘ ÔÏÈÙÈÎÔ‡ ¿Ó‰Ú·.
∞ÏÏ¿ ·ÎfiÌ· Î·È ÛÙȘ ÈÔ Ô̷Ϥ˜ ÂÚÈfi‰Ô˘˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È
‰˘Ó·ÙfiÓ ·˘ÙÔ› Ô˘ ÔÚ›˙Ô˘Ó ÙȘ Ù‡¯Â˜ ÙˆÓ ÂıÓÒÓ Ó·
·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·È Ì ÊÈÏÔÏÔÁÈο ¤ÚÁ· ı˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·˜ ˙ˆÙÈο
Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, fiÛˆ Ì¿ÏÏÔÓ Û ÎÚ›ÛÈÌÔ˘˜
ηÈÚÔ‡˜ fiˆ˜ ÙfiÙÂ. ∂Ô̤ӈ˜, ÊÔ‚fiÌ·ÛÙ fiÙÈ ·˘Ùfi
Ô˘ ˘Ôı¤ÙÂÈ Ô °ÚËÁÔÚ¿˜ Èı·ÓfiÓ Â‰Ò ›Û¯˘Â Î·È Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ÏÔÁÔı¤Ù˘ ÙÂÏÈο ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙ› Û¯ÔÏ·ÛÙÈÎfi˜ Î·È ÂÎÙfi˜ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·˜, ·Ó fi¯È
ÂÓÙÂÏÒ˜, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÂÓ Ì¤ÚÂÈ. 줂·ÈÔ Â›Ó·È, fiˆ˜ ı·
·Ô‰Âȯı› Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, fiÙÈ, ÂÓÒ ÊÈÏÔÛÔÊÔ‡Û ÛÙ·
‚È‚Ï›·, Û˘ÌÌÂÙ›¯Â ÛÙËÓ Ú·ÎÙÈ΋ ˙ˆ‹ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÚÔÏ‹„ÂˆÓ ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ Ì·˜ ÎfiÛÌÔ˘ 42.
ŒÓ·˜ ¿ÏÏÔ˜ ÔÏÈÙÈÎfi˜ Î·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ÏfiÁÈÔ˜ ÙÔÓ
ηÈÚfi ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ ‹Ù·Ó Ô ª¿ÍÈÌÔ˜ ¶Ï·ÓÔ‡‰Ë˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ ÛÙ¿ÏıËΠÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ ÛÙË μÂÓÂÙ›·, ÁÈ· Ó· ‰ÒÛÂÈ
ÂÍËÁ‹ÛÂȘ ÁÈ· Ù· ·ı‹Ì·Ù· Ô˘ ˘¤ÛÙËÛ·Ó ÔÈ ˘‹ÎÔÔ›

∞fi Ù·
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο
Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ÙÔ˘
∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ μ′
‹Ù·Ó Ë ·Ó·‚›ˆÛË
Ù˘ ·Ú¯·›·˜
ÂÏÏËÓÈ΋˜
·È‰Â›·˜ ηÈ
ÌÈ· ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋
·Ú¯·ÈÔÏ·ÙÚ›·,
Ô˘ ÂΉËÏÒÓÔÓÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜
ÛÙËÓ Ù¿ÍË ÙˆÓ
‰ËÌfiÛȈÓ
ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÒÓ.
μ˘˙·ÓÙÈÓfi
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊË̤ÓÔ
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ ·fi
ÙËÓ ∂ıÓÈ΋
μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË
Ù˘ ∞ı‹Ó·˜.
WERNER FORMAN
ARCHIVE/SCALA

[198]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ù˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔ 1294, fiÙ·Ó Í¤Û·ÛÂ
fiÏÂÌÔ˜. ∂Λ ÙÔÓ ÎÚ¿ÙËÛ·Ó fiÌËÚÔ Î·È ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛÂ
ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ù˘ ·ÚÁ›·˜ ÁÈ· Ó· ÌÂÙ·ÊÚ¿ÛÂÈ ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο
ÙË Û˘ÁÁÚ·Ê‹ ¶ÂÚ› ÙˆÓ ·Ú·Ì˘ıÈÒÓ Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜, ÙËÓ
ÔÔ›· ›¯Â Û˘ÁÁÚ¿„ÂÈ Ô ƒˆÌ·›Ô˜ μÔ‹ıÈÔ˜ ÙÔÓ 6Ô ·ÈÒÓ·
ÛÙË Ê˘Ï·Î‹ Ï›ÁÔ ÚÈÓ Ó· ı·Ó·Ùˆı› Ì ‰È·Ù·Á‹ ÙÔ˘
¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ πÙ·Ï›·˜ £Â˘‰ÂÚ›¯Ô˘. ∞ÏÏ¿ Ô ¶Ï·ÓÔ‡‰Ë˜,
ÈÔ Ù˘¯ÂÚfi˜ ·fi ÙÔÓ μÔ‹ıÈÔ, ·Ó¤ÎÙËÛ ÙËÓ ÂÏ¢ıÂÚ›·
ÙÔ˘ Î·È ¤˙ËÛ ÁÈ· Ôχ ηÈÚfi ÁÚ¿ÊÔÓÙ·˜ ÔÏÏ¿ ηÈ

‰È¿ÊÔÚ· ¤ÚÁ·. ∫˘Ú›ˆ˜ ÌÂÙ¤ÊÚ·Û ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο ÙȘ
Ú·ÁÌ·Ù›˜ ÙÔ˘ ∫ÈΤڈӷ, Ù· ˘ÔÌÓ‹Ì·Ù· ÙÔ˘
∫·›Û·Ú· Î·È ÙȘ ªÂÙ·ÌÔÚÊÒÛÂȘ Î·È ÙȘ ËÚˆ›‰Â˜ ÙÔ˘
√‚›‰ÈÔ˘ 43. √ πˆ¿ÓÓ˘ °Ï˘Î‡˜, Ô˘ ‰È·ÎÚÈÓfiÙ·Ó Â›Û˘
ÁÈ· ÙË ÛÔÊ›· ÙÔ˘ «ÁÈ· Ù· ı›· Î·È ‰Èο Ì·˜ ‰fiÁÌ·Ù·
·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ· ÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÎfi ÏfiÁÔ», ›¯Â ÈÔ ÔÈΛÏË ÛÙ·‰ÈÔ‰ÚÔÌ›·. ŒÁÈÓ ÏÔÁÔı¤Ù˘ ÙˆÓ ÔÈÎÈ·ÎÒÓ Î·È ÛÙ¿ÏıËΠ̠ÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ ªÂÙÔ¯›ÙË ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ ÛÙËÓ ∫‡ÚÔ Î·È ÛÙËÓ ∞ÚÌÂÓ›·. ŒÁÚ·„ ÁÈ· ÙËÓ ·ÔÛÙÔÏ‹ ·˘Ù‹

¶∞§∞π√§√°√π [199]

Ú·ÁÌ·Ù›· Ô˘ ÛÒ˙ÂÙ·È Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·. ŒÂÈÙ· ¤ÁÈÓÂ
ÏÔÁÔı¤Ù˘ ÙÔ˘ ‰ÚfiÌÔ˘ Î·È ÙÔ 1316 ·Ó¤‚ËΠÛÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ. ∞Í›˙ÂÈ Ó· ÛËÌÂȈı› fiÙÈ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËΠ·ÙÚȿگ˘ ¤¯ÔÓÙ·˜ fi¯È ÌfiÓÔ ÁÈÔ˘˜ Î·È ÎfiÚ˜
·ÏÏ¿ Î·È Û‡˙˘ÁÔ. ∞˘Ùfi ‰È¢ıÂÙ‹ıËΠ«fiÙ·Ó Ë Á˘Ó·›Î·
ÙÔ˘ ¤ÁÈÓ ÌÔÓ·¯‹». √ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˜ ¿Ó‰Ú·˜ ¤·Û¯Â
Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ·fi ·ÚıÚ›Ùȉ· «Î·È ‹Ù·Ó ·Ó¿ÁÎË, Û‡Ìʈӷ
Ì ÙȘ ÎÚ›ÛÂȘ ÙˆÓ ÁÈ·ÙÚÒÓ, Ó· ÙÚÒÂÈ ÎÚ¤·˜». ∂Í·ÈÙ›·˜
·˘ÙÔ‡ ‰ÂÓ ‹Ú ÙÔ ÌÔÓ·¯ÈÎfi Û¯‹Ì· ÚÔÙÔ‡ Á›ÓÂÈ

·ÙÚȿگ˘. ∞ÏÏ¿ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ °ÚËÁÔÚ¿˜,
Ô˘ ·Ó·Ê¤Ú·Ì ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Î·È ¤ÁÚ·„ 37 §√°√À™
Ù˘ ƒˆÌ·˚΋˜ ÈÛÙÔÚ›·˜ Î·È ¿ÏÏ· ÌÈÎÚfiÙÂÚ· ¤ÚÁ·, ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ·Ì¤ÙÔ¯Ô˜ ÛÙ· ‰ËÌfiÛÈ· Ú¿ÁÌ·Ù· ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÙÔ˘
∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó ÓÂfiÙÂÚÔ˜ fiÏˆÓ fiÛÔÈ ÚԷӷʤÚıËηÓ, ÁÈ·Ù› ·ÚÓ‹ıËΠÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ¯·ÚÙÔʇϷη
Ô˘ ÙÔ˘ ÚfiÛÊÂÚÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜. ™Ù¿ÏıËΠfï˜ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ ÛÙÔÓ ÎÚ¿ÏË ™ÂÚ‚›·˜ Î·È Û˘ÌÌÂÙ›¯Â
ÔÈÎÈÏÔÙÚfiˆ˜ ÛÙ· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ı¤Ì·Ù·. ª¿ÏÈÛÙ·,
ÙÔÓ ÚÔ¤ÙÚ„·Ó Ó· ‰Â¯Ù› Î·È ÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ·Í›ˆÌ·
·ÏÏ¿ ·ÚÓ‹ıËÎÂ. √ ÈÔ ÂÚÈ‚fiËÙÔ˜ ÏfiÁÈÔ˜ Î·È ÔÏÈÙÈÎfi˜
¿Ó‰Ú·˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ‹Ù·Ó Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜,
Ô˘ ·ÚÁfiÙÂÚ· ¤ÁÈÓÂ Î·È ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ·ÏÏ¿ ÙÔ 1355 ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·Ú·ÈÙËı› ·fi ÙÔ ıÚfiÓÔ. ŒÁÈÓ ÌÔÓ·¯fi˜ ηÈ
¤ÁÚ·„ ÌÂÁ¿ÏË ÈÛÙÔÚ›· ÙˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ ÂΛӈÓ, Ë ÔÔ›·
Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ‰ÂÓ Â›Ó·È Ù›ÔÙ· ¿ÏÏÔ ·fi ¤Ó· ÂÁÎÒÌÈÔ Î·È
·ÔÏÔÁ›· Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ ÙÔ˘. ∞ԉ›¯ıËÎÂ Ô ÈÔ Ú·ÎÙÈÎfi˜ ·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Û‡Á¯ÚÔÓÔ‡˜ ÙÔ˘ ÏfiÁÈÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜, ·ÏÏ¿ ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ Ë ÂÌÂÈÚ›· ÙÔ˘ ·¤‚ÏÂ ÌfiÓÔ
ÛÙËÓ ÈηÓÔÔ›ËÛË Ù˘ ÊÈÏ·Ú¯›·˜ ÙÔ˘ Î·È Û˘Ó¤‚·Ï ÛÙË
‰ÈfiÁΈÛË ÙˆÓ Û˘ÌÊÔÚÒÓ Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÙËÓ
·ÂÈÚ›· ÙˆÓ Û˘Ó·‰¤ÏÊˆÓ ÙÔ˘. ÕÏψÛÙÂ, Ë ÂÓÂÚÁ‹ ÛÙ·‰ÈÔ‰ÚÔÌ›· ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡ ¿Ú¯ÈÛ Á‡Úˆ
ÛÙ· Ù¤ÏË Ù˘ ‚·ÛÈÏ›