You are on page 1of 256

∏ National Geographic Society, Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ÌË ÎÂÚ‰ÔÛÎÔÈÎfi˜ ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎfi˜

Î·È ÂÎ·È‰Â˘ÙÈÎfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ, ȉڇıËΠÙÔ 1888 Ì ÛÙfi¯Ô «ÙËÓ ÚÔ·ÁˆÁ‹
Î·È ÙË ‰È¿‰ÔÛË Ù˘ ÁˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ÁÓÒÛ˘». ∞fi ÙËÓ ›‰Ú˘Û‹ Ù˘ ¤¯ÂÈ ˘ÔÛÙËÚ›ÍÂÈ ¿Óˆ ·fi
7.000 ÂÍÂÚ¢ÓËÙÈΤ˜ ·ÔÛÙÔϤ˜ Î·È ÂÚ¢ÓËÙÈο ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù·, Û˘Ì‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ ÛÙË ÁÓÒÛË Ù˘ °Ë˜,
Ù˘ ı¿Ï·ÛÛ·˜ Î·È ÙÔ˘ Ô˘Ú·ÓÔ‡, ·ÏÏ¿ Î·È Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Î·È ÙÔ˘ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡. ∏ NGS ÂÎ·È‰Â‡ÂÈ
Î·È ÂÌÓ¤ÂÈ Î·ıËÌÂÚÈÓ¿ ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ì ÂÚÈÔ‰Èο, ‚È‚Ï›·, ÙËÏÂÔÙÈο ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù·
‚›ÓÙÂÔ, ¯¿ÚÙ˜ Î·È ¿ÙÏ·ÓÙ˜, Ì ˘ÔÙÚÔʛ˜ ÁÈ· ¤Ú¢ӷ, Ì ÙÔ ‰È·ÁˆÓÈÛÌfi National Geographic
Bee, Ì ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· ÁÈ· ‰·ÛοÏÔ˘˜ Î·È Ì ÚˆÙÔÔÚÈ·Îfi ÂÔÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ‰È‰·Ûηϛ·˜.
∏ NGS ÛÙËÚ›˙ÂÙ·È ÛÙȘ ÂÈÛÊÔÚ¤˜ ÙˆÓ ÌÂÏÒÓ Ù˘ Î·È ÛÙ· ¤ÛÔ‰· ·fi ÙËÓ ÒÏËÛË ÙˆÓ
ÂÎ·È‰Â˘ÙÈÎÒÓ Ù˘ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ. Δ· ̤ÏË Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÙÔ National Geographic, ÙÔ Â›ÛËÌÔ
ÂÚÈÔ‰ÈÎfi Ù˘ NGS, Î·È ·ÔÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ‰È¿ÊÔÚ· ÚÔÓfiÌÈ·, fiˆ˜ ÂÎÙÒÛÂȘ ÛÙ· ÚÔ˚fiÓÙ·
Ù˘ NGS Î.¿.

∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À

π™Δ√ƒπ∞
Δ√À ∂§§∏¡π∫√À
∂£¡√À™
™Δ∏¡ ∫√π¡∏ ¡∂√∂§§∏¡π∫∏ °§ø™™∞
™Àª¶§∏ƒøª∂¡∏ ∫∞π ∂¶π∫∞πƒ√¶√π∏ª∂¡∏ ª∂Ãπ Δ√ 2004

Δ√ª√™ 17
1341 - 1453

∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À

π™Δ√ƒπ∞
Δ√À ∂§§∏¡π∫√À
∂£¡√À™
ŒÎ‰ÔÛË Ù˘ National Geographic Society
∂∫¢√Δ∏™

°ÈÒÚÁÔ˜ ∫ÔÂÏÈ¿‰Ë˜
¢π∂À£À¡™∏ ∂∫¢√™∏™

™¿‚‚·˜ ∫·Ú¤Ï˘
™Àªμ√À§√™ ∂∫¢√™∏™

¡›ÎÔ˜ ª¿ÚÁ·Ú˘
¢π∂À£À¡™∏ ¢∏ªπ√Àƒ°π∫√À

¶ÂÏ·Á›· °È·ÎÔ˘Ì¿ÎË
∂¶π™Δ∏ª√¡π∫√π ™Àªμ√À§√π - KEIMENA

μ·ÁÁ¤Ï˘ ¢Ú·ÎfiÔ˘ÏÔ˜
ª. ∞ÙÌ·Ù˙›‰Ô˘, μ. ∞Ó·ÁÓˆÛÙÔÔ‡ÏÔ˘, M. °ÂˆÚÁÔ˘‰¿Î˘,
¶. °˘ÊÙÔÔ‡ÏÔ˘, A. ∏ÏÈ¿‰Ë,, ª. £ÂÔ‰ˆÚ·Î¿Î˘,
¡. §È‚·Ófi˜, ¡. ∫·ÛÙÚÈÓ¿Î˘, N. MÂÏ‚¿ÓÈ,
¡. ¶··‰ËÌËÙÚ›Ô˘, μ. ΔÚÈ¿ÓÙË
∂¶πª∂§∂π∞ ∫∂πª∂¡ø¡ - ª∂Δ∞°§øΔΔπ™∏

ª·Ú›· ∞ÏÂ͛Ԣ
∞. μÏ·¯Ô‰‹ÌÔ˘, ∂. °ÏÂ˙¤ÏÏË, μ. ∫ÂÚÂÛÙÂÙ˙‹,
™. ∫ÚÔΛ‰Ë, ∞. ∫ÒÙÛË, ∂. ¶··ÓÈÎÔÏ¿Ô˘, ∏. ™ÈÓÈÁ¿ÏÈ·,
ª. ΔÈÎÔÔ‡ÏÔ˘, ∞. ºˆÙÂÈÓÔ‡, ∞. ÷ÌÂ˙ÔÔ‡ÏÔ˘

NATIONAL GEOGRAPHIC
SOCIETY
«For the increase and diffusion of
geographic knowledge»
John M. Fahey, Jr.
President and Chief Executive Officer
Gilbert M. Grosvenor
Chairman of the Board
Tim T. Kelly
President, Global Media Group
John Q. Griffin
Executive Vice President; President, Publishing
Nina D. Hoffman
Executive Vice President; President, Book
Publishing Group

∫∞§§πΔ∂áπ∫∏ ∂¶πª∂§∂π∞

∂˘ÚÈ›‰Ë˜ ¢ÂÛÔÙ›‰Ë˜
∞. ∫·ÙÛ¿, °. ª·ÚÙ˙Ô‡ÎÔ˜, ∂. ∫Ô‡ÛÎÔ˘ÚË,
°. ∫Ô˘Ú¿Û˘, ™. ∫·ÓÛÔ‡
∂¶πª∂§∂π∞ ¶∞ƒ∞°ø°∏™

ª·ÓfiÏ˘ ∫·ÛÙÚÈÓ¿Î˘
ª. ª˘ÏˆÓ¿˜, μ. ªÈÚÌÈÏfiÔ˘ÏÔ˜
∞¡∞¶ΔÀ•∏ §√°π™ªπ∫√À

¡›ÎÔ˜ ∫fiÓÙ˘
°. ¶·¯fi˜, ∫. °ÂÚÔÓÙ‹˜, ª. ¶ÂÊ¿Ó˘
∂¶∂•∂ƒ°∞™π∞ ∂π∫√¡∞™
ª. Δ˙ÒÚÙ˙˘
3D DESIGN
Δ. ∫·Ùۛη˜

TE™™∂ƒ∞ ¶π ∞.∂.
www.4pi.gr
∞ÔÎÏÂÈÛÙÈÎfi˜ ÂΉfiÙ˘ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·
Ù˘ National Geographic Society ÁÈ· Ù· μÈ‚Ï›·
Î·È Ù· ¶ÂÚÈÔ‰Èο National Geographic Magazine
Î·È NG KIDS.

∂π∫√¡√°ƒ∞º∏™∂π™
°. ¶ÈÛÎÔ¿Ó˘, K. ºÔ˘ÙÛ›‰Ë˜

£fi‰ˆÚÔ˜ ™›ÓÔ˘Ï·˜, ¢ËÌ‹ÙÚ˘ ÷Ù˙‹˜
¢È¢ı‡ÓÔÓÙ˜ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔÈ

∂¶πª∂§∂π∞ ∂π∫√¡√°ƒ∞º∏™∏™
Δ. μÂÓÂÙÛ·ÓfiÔ˘ÏÔ˜, ª. ∫·ÏÂÒ‰Ë, ∫. ∫·ÏÔÁÈ¿ÓÓË,
™. ∫Ô˙·Ó›‰Ô˘

∏ÓÈfi¯Ô˘ 26, ÷ϿӉÚÈ 152 38
ΔËÏ. 210 6070100 Fax: 210 6070199
™˘Ó‰ÚÔ̤˜: 210 6070060, e-mail: syndromes@4pi.gr

¶∞ƒ∞°ø°∏
∂ÎÙ‡ˆÛË: 3∂ ∂ÎÙ˘ˆÙÈ΋ ∞.∂.
∫·ÏÏÈÙ¯ÓÈ΋ μÈ‚ÏÈÔ‰ÂÛ›·: μ·Û›Ï˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘,
°ÂÒÚÁÈÔ˜ ™Ù¿ÌÔ˘, General Pack A.E.

©2009-2010 National Geographic Society - Δ¤ÛÛÂÚ· ¶È ∂ȉÈΤ˜ ∂ΉfiÛÂȘ ∞.∂.

¶∂ƒπ∂Ã√ª∂¡∞

[5]

8 √ıˆÌ·ÓÔ›
√ÛÌ¿Ó, √Ú¯¿Ó, ∞Ï·ÂÓÙ›Ó ● To ÛÒÌ·
ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ ● √ ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi˜ ÙˆÓ

¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ● ∏ ¿ÏˆÛË Ù˘ ¡›Î·È·˜ ·fi
ÙÔÓ √Ú¯¿Ó ● πˆ¿ÓÓ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜
- ∞ÁÒÓ·˜ Ì ÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜
● ∫·Ù·ÛÙÚÔÊÈΤ˜ Û˘ÌÌ·¯›Â˜ ÌÂ
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Î·È ™¤Ú‚Ô˘˜ ● ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜,
∞ÙÙÈ΋, ∂‡‚ÔÈ· ● ∏ ηٿÛÙ·ÛË Ù˘
ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ ● ∫Ú‹ÙË
- Δ· ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ● ªÔ˘Ú¿Ù ∞′
● μ·ÁÈ·˙‹Ù ∞′ ● ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ - √È ÚÒÙÔÈ
∞Ï‚·ÓÔ› ¤ÔÈÎÔÈ ● ∞ÙÙÈ΋ - √È ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜
ÂÚÈ¤ÙÂȘ ÙˆÓ ∫·Ù·Ï·ÓÒÓ ● ¡·‚·ÚÈ΋
∂Ù·ÈÚ›· ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ - ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏÔÈ
ÛÙËÓ ∞ÙÙÈ΋ ● ¢˘ÙÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ - ¶ÔÏ˘·Ú¯›·
- ∞Ï‚·ÓÔ› Î·È ™¤Ú‚ÔÈ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ ● √ϤıÚÈ·
ηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ΢ڛˆ˜ ÛÙ·
Ù¤ÏË ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·

70
√ıˆÌ·ÓÔ›
ΔÔ‡ÚÎÔÈ

34

™¤Ú‚ÔÈ Î·È
μ˘˙¿ÓÙÈÔ

[6] π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

168
18 ∏ ÂͤÁÂÚÛË ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ
TÚÔÌÂÚ‹ ÂͤÁÂÚÛË ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ
● ΔÔÏÌËÚ¿ ÓÔÌÔıÂÙÈο Î·È ‰ÈÔÈÎËÙÈο
̤ÙÚ· ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
● ¶ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÛÙÔȯ›· ÁÈ· ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ
°ÂÌÈÛÙfi ● Δ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÛÙȘ
ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ fiÙ·Ó
‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‹Ù·Ó Ô
ªÔ˘Ú¿Ù μ′
● √È ÚÒÙ˜ ÌÈÎÚ¤˜
ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù
μ′ ηٿ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ ● ∏ ¿ÏˆÛË Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Î·È ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ ·fi
ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù μ′ ● ∏ Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÛÙË
ºÏˆÚÂÓÙ›· ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÙˆÓ
∂ÎÎÏËÛÈÒÓ ● Δ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÌÂÙ¿ ÙË
Û‡ÓÔ‰Ô - ª¿ÚÎÔ˜ ∂ʤÛÔ˘,
μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜, °ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜

∏ ÔÏÈÔÚΛ·

187
∏ ∞Á›· ™ÔÊ›·

¶∂ƒπ∂Ã√ª∂¡∞

84 ∏ ÕψÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘

∏ ÚÒÙË ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ÂÌÊ¿ÓÈÛË ÙÔ˘

∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘

ªˆ¿ÌÂı μ′

∏ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜ ● ¶ÚÒÙ˜

¯ıÚÔڷ͛˜ - H Ó·˘Ì·¯›· Ù˘ 20‹˜
∞ÚÈÏ›Ô˘ ● ∞ÔÙ˘¯Ë̤ÓË ÚÔÛ¿ıÂÈ·
˘ÚfiÏËÛ˘ ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÛÙfiÏÔ˘

∑‡ÍË ∫ÂÚ¿ÙÈÔ˘ ÎfiÏÔ˘ ● ∏ ÁÂÓÈ΋ ¤ÊÔ‰Ô˜

ÔÚ›˙ÂÙ·È ÁÈ· ÙȘ 29 ª·˝Ô˘ ● √È Ù¤ÛÛÂÚȘ
ÚÒÙ˜ ÌÂÁ¿Ï˜ ¤ÊÔ‰ÔÈ ·ÔÎÚÔ‡ÔÓÙ·È
ÁÂÓÓ·›· ● ΔÚ·˘Ì·ÙÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿ÓË

∏ fiÏË ¤ÂÛ ÏfiÁˆ Û˘Á΢ڛ·˜ - ∏ÚˆÈÎfi˜

ı¿Ó·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ● ¶ÚÒÙ˜
ÂÚÈ¤ÙÂȘ Ù˘ ÕψÛ˘ - ∫ˉ›· ÙÔ˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ● ∂›ÏÔÁÔ˜

232
1453
∏ ¶fiÏȘ ¿ψ

[7]

[8]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√£øª∞¡√π

Ë
¿ÓÔ‰Ô˜
ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡
ÎfiÛÌÔ˘

Δ· ̤۷ ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·
ÛËÌ·‰Â‡ÙËÎ·Ó ·fi ÛÊÔ‰Ú¤˜
ÂÌʇÏȘ ‰È·Ì¿¯Â˜, ÌÂ
·ÔÎÔڇʈ̷ ÙÔÓ fiÏÂÌÔ ÌÂٷ͇
ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ∂′ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ ηÈ
ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ™Δ′ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡.
™ÙÔ Ï·›ÛÈÔ ÙÔ˘ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜
·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌÔ‡ ÔÈ ‰‡Ô ‰ÈÂΉÈÎËÙ¤˜
Û˘Ó‹„·Ó Û˘ÌÌ·¯›Â˜ Ì ÙÔ˘˜
ÈÔ ÂÈΛӉ˘ÓÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜
Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, ÙÔ˘˜ ™¤Ú‚Ô˘˜
Î·È ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜. ΔËÓ ›‰È·
ÂÔ¯‹ ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ Î·È ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›
΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û·Ó ÛÙÔ ∞ÈÁ·›Ô.

√£øª∞¡√π [9]

ΔÔ ªÏ Δ˙·Ì› ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

RICHARD HAMILTON SMITH/CORBIS/APEIRON

[10]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ÛÌ¿Ó, √Ú¯¿Ó, ∞Ï·ÂÓÙ›Ó

Ôχ ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈο ÁÂÁÔÓfiÙ·. √È ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ͤÚÔ˘Ó ‹‰Ë Ò˜ ›¯·Ó Ù·
Ú¿ÁÌ·Ù· ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Á‡Úˆ ÛÙÔ 1330 Î·È ÔÈ· ‹Ù·Ó
ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ Ë ı¤ÛË ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ, ÔÈ· Ë ‰È΋
Ì·˜ Î·È ÔÈ· ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. ∞fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ Î·Ù›¯·Ó ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜
∞Û›·˜ ‰È·ÈÚÂ̤ÓÔÈ Û ÔÏϤ˜ ËÁÂÌÔӛ˜, ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›
Ê·›ÓÔÓÙ·Ó ÙÔ ·ÛıÂÓ¤ÛÙÂÚÔ ÙÌ‹Ì·, ÁÈ·Ù› ›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ÌfiÓÔ ÙÔ ÓfiÙÈÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ μÈı˘Ó›·˜. ™Â Û‡ÁÎÚÈÛË ÌÂ
ÙÔ˘˜ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Ó ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜, Û ·ÚÎÂÙ¿ ÓËÛÈ¿, Û ÔÏfiÎÏËÚË ÙË £Ú¿ÎË
Î·È ÙË ª·Î‰ÔÓ›·, Û ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ∏›ÚÔ˘, Ù˘
£ÂÛÛ·Ï›·˜, Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, Ê·›ÓÔÓÙ·Ó ·ÎfiÌ· ÈÔ
·Û‹Ì·ÓÙÔÈ. √È √ıˆÌ·ÓÔ› ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ηÙÒÙÂÚÔÈ ·fi
ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ‰ÂÛfi˙Ô˘Ó ÛÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÓfiÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜
Î·È ÛÙ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÓËÛÈ¿, ΢ڛˆ˜ ÛÙ· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ·.
∫·È fï˜, ÔÈ Ï›ÁÔÈ ÂΛÓÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› Ó›ÎËÛ·Ó Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Î·È ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘ Î·È ÙÔ˘˜
ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÔÌfiıÚËÛÎÔ˘˜. ŒÙÛÈ,
›‰Ú˘Û·Ó ÛÙ· ÂÚ›È· fiÏˆÓ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÙÒÓ
ÙÔ ÌfiÓÔ ÛÙ·ıÂÚfi ÎÚ¿ÙÔ˜ Ô˘ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÙÒÛË ÙÔ˘ ‰ÈÎÔ‡ Ì·˜. ΔÔ ÈÛÙÔÚÈÎfi
·˘Ùfi Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ Ú¤ÂÈ Ó· ÂÍËÁËı›.
ªÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ¶ÚÔ‡Û·˜, ÙÔ 1326, Î·È ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙˆÓ
ΔÔ‡ÚÎˆÓ Ù˘ μÈı˘Ó›·˜ ·Ó¤Ï·‚Â Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘, √Ú¯¿Ó, Ô
ÔÔ›Ô˜ ÌÔÚ› Ó· ıˆÚËı› Ô Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ˜ È‰Ú˘Ù‹˜ ÙÔ˘
ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. √ √Ú¯¿Ó ı¤ÏËÛ ·Ú¯Èο Ó· ÌÔÈÚ·ÛÙ› ÙËÓ ·ÙÚÈ΋ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿ Ì ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘
∞Ï·ÂÓÙ›Ó. ∞˘Ùfi˜ fï˜, ·fi Û‚·ÛÌfi ÛÙËÓ ÂÈı˘Ì›·
ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘, ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ÙÔÓ √Ú¯¿Ó ˆ˜ ÙÔ ÌfiÓÔ
‰È¿‰Ô¯Ô ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·. ΔfiÙÂ Ô √Ú¯¿Ó ÚfiÙÂÈÓ ÛÙÔÓ
·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ Ó· ¿ÚÂÈ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ù· ÌÈÛ¿ ÎÔ¿‰È·,
∞™ ∂•∂Δ∞™√Àª∂ Δøƒ∞

¿ÏÔÁ·, ‚fi‰È· Î·È Úfi‚·Ù·. √ ∞Ï·ÂÓÙ›Ó fï˜ ·ÚÓ‹ıËÎÂ Î·È ·˘Ùfi. ∞ÚΤÛÙËΠÌfiÓÔ ÛÙÔ Ó· ÙÔ˘ ‰Ôı› ÁÈ·
Û›ÙÈ ¤Ó· ¯ˆÚÈfi ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ¶ÚÔ‡Û·. «ŒÛÙˆ» › Ô
√Ú¯¿Ó «·ÏÏ¿ ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ı¤ÏÂȘ Ó· Á›ÓÂȘ ·ÚÈÔ˜ ÙˆÓ
ÎÔ·‰ÈÒÓ Ô˘ ÛÔ˘ ·Ó‹ÎÔ˘Ó, ÙˆÓ ‚Ô‰ÈÒÓ, ÙˆÓ ·ÏfiÁˆÓ
Î·È ÙˆÓ ÚÔ‚¿ÙˆÓ, Á›Ó ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ËÁ¤Ù˘ Ï·ÒÓ,
‰ËÏ·‰‹ ‚Â˙›Ú˘». √ ∞Ï·ÂÓÙ›Ó ÂÓ¤‰ˆÛ ÛÙËÓ ÂÈı˘Ì›·
ÙÔ˘ Î·È Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ‰Â‡ÙÂÚÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ÙˆÓ
√ıˆÌ·ÓÒÓ ¤ÁÈÓÂ Ô ÚÒÙÔ˜ ‚Â˙›Ú˘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ
ÌÔÈÚ·˙fiÙ·Ó Ì ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙȘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ Î·È ÙȘ
˘Ôı¤ÛÂȘ Ù˘ ΢‚¤ÚÓËÛ˘. μÂ˙›Ú˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ Î˘ÚÈÔÏÂÎÙÈο ·¯ıÔÊfiÚÔ˜, ·˘Ùfi˜ ‰ËÏ·‰‹ Ô˘ ÎÔ˘‚·Ï¿ÂÈ
fiÏÔ ÙÔ ‚¿ÚÔ˜ Î·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· fiÏË ÙËÓ Â˘ı‡ÓË ÙˆÓ Î˘‚ÂÚÓËÙÈÎÒÓ ˘Ôı¤ÛÂˆÓ Ì Â›ÙÚÔÔ ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ·.
√ ÚÒÙÔ˜ fï˜ ·˘Ùfi˜ ‚Â˙›Ú˘ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ, ·Ó
Î·È ‹Ù·Ó ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ·, ‰ÂÓ Â›¯Â ·ÎfiÌ· ÙËÓ
·ÂÚÈfiÚÈÛÙË ÂÍÔ˘Û›· Ô˘ ·¤ÎÙËÛ·Ó ·ÚÁfiÙÂÚ· ÔÈ
‰Ô‡ÏÔÈ ÙˆÓ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓˆÓ, ÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ ‚Â˙›Úˉ˜. ∞˘ÙÔ›
‹Ù·Ó ÚÔ˚ÛÙ¿ÌÂÓÔÈ ÔÏÏÒÓ ¿ÏÏˆÓ ‚Â˙›ÚˉˆÓ Î·È Â›¯·Ó ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ó· ·ÔÊ·Û›˙Ô˘Ó ÁÈ· fiÏÂÌÔ Î·È ÂÈÚ‹ÓË, Ó· ‰È·ÌÔÚÊÒÓÔ˘Ó ÙËÓ Â͈ÙÂÚÈ΋ ÔÏÈÙÈ΋ ηÈ
ÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË. ∞ÎfiÌ· Î·È ·Ó ‹ıÂÏÂ Ô √Ú¯¿Ó
Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ Ù¤ÙÔÈ· ·ÓÙÔ‰˘Ó·Ì›·, ·˘Ùfi ı· ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙÔÓ, ÁÈ·Ù› Ô ∞Ï·ÂÓÙ›Ó ‹Ù·Ó
ÂÓÙÂÏÒ˜ ¿Û¯ÂÙÔ˜ Ì ÙȘ ÔÏÂÌÈΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ. ŒÙÛÈ, Ô
∞Ï·ÂÓÙ›Ó ı¤ÛÈÛ ÔÏÏÔ‡˜ ıÂÌÂÏÈÒ‰ÂȘ ÓfiÌÔ˘˜ ηÈ
ıÂÛÌÔ‡˜. ∫˘Ú›ˆ˜ ¤ÎÔ„Â ÓfiÌÈÛÌ· Ô˘ ¤ÊÂÚ ÙÔ fiÓÔÌ·
ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó, ÂÓÒ Ì¤¯ÚÈ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ Ù· ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·

√ √ÛÌ¿Ó, ıÂÌÂÏȈً˜ Ù˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ÙˆÓ √ÛÌ·ÓȉÒÓ,
Û ÂÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË ·fi ‚È‚Ï›Ô ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ·.
PHILIP DE BAY/HISTORICAL PICTURE ARCHIVE/CORBIS/APEIRON

√£øª∞¡√π [11]

[12]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ∫·Ú¿ Ã·Ï›Ï ΔÛÂÓÙÂÚÂÏ‹˜ ‹ÍÂÚ fiÙÈ
Ë ÙÔ˘ÚÎÔÌ·ÓÈ΋ Ê˘Ï‹ ‹Ù·Ó ·fi ÙË
ʇÛË Ù˘ ·Ù›ı·ÛË Î·È ·Ó˘fiÙ·ÎÙË.
Ô˘ ΢ÎÏÔÊÔÚÔ‡Û·Ó Â›¯·Ó ÙÔ ¤Ì‚ÏËÌ· ÙˆÓ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎˆÓ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓˆÓ. ¢È¢ı¤ÙËÛ ٷ ˙ËÙ‹Ì·Ù· ¤Ó‰˘Û˘
ÙˆÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Î·È ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÒÓ -Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ù·
Û¯ÂÙÈο Ì ٷ ηχÌÌ·Ù· ÙÔ˘ ÎÂÊ·ÏÈÔ‡ ÙÔ˘˜- Ì ٤ÙÔÈÔÓ ÙÚfiÔ ÒÛÙ ӷ ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ·fi
ÙÔ˘˜ ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓÔ˘˜ Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜. ∞Û¯ÔÏ‹ıËÎÂ Î·È Ì ÙË Û˘ÁÎÚfiÙËÛË ÌfiÓÈÌÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ Ô˘
¯ˆÚ›ÛÙËΠ۠ٷÎÙÈÎfi Â˙ÈÎfi, ÙÔ˘˜ ÁÈ·ÁÈ¿ ‹ È·‰¤ (Â˙ÔfiÚÔ˘˜) Î·È Û ¿Ù·ÎÙÔ Â˙ÈÎfi, ÙÔ˘˜ ·˙¿ (¢˙ÒÓÔ˘˜)Ø Â›Û˘ Û ٷÎÙÈÎfi ÈÈÎfi, ÙÔ˘˜ Û·¯‹‰Â˜ (È›˜), Î·È Û ¿Ù·ÎÙÔ ÈÈÎfi, ÙÔ˘˜ ·ÎÈÓÙ˙› (‰ÚÔÌ›˜).
∞ÏÏ¿ ÙÔ Î·Ï‡ÙÂÚÔ ÙÌ‹Ì· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡, ÙÔ
Ù¿ÁÌ· ÂΛÓÔ Ì ÙÔ ÔÔ›Ô ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ¤ÁÈÓ·Ó ·Û˘ÁÎÚ¿ÙËÙÔÈ Î·È ·‹ÙÙËÙÔÈ ÁÈ· 300 ÔÏfiÎÏËÚ· ¯ÚfiÓÈ· ηÈ
Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠ̠¤Ó· Û‡ÛÙËÌ· Ô˘ ı· ÂȉÚÔ‡Û ÛÙË
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ¤ıÓÔ˘˜, ÙÔ Ù¿ÁÌ· ÂΛÓÔ
ÙfiÙ ÔÚÁ·ÓÒıËΠÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿. ∞ÏÏ¿ ÙÔÓ ÙÚfiÔ
Ù˘ ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ ‰ÂÓ ÙÔÓ ÂÈÓfiËÛ ԇÙÂ Ô ∞Ï·ÂÓÙ›Ó
Ô‡ÙÂ Ô √Ú¯¿Ó ·ÏÏ¿ οÔÈÔ˜ ¿ÏÏÔ˜ ¿Ó‰Ú·˜, ÛÙË ‰·ÈÌfiÓÈ· ȉ¤· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÔÊ›ÏÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ Ë ÊÔ‚ÂÚ‹ ·ÏÏ·Á‹ ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ Ô˘ Û˘Ó¤‚Ë Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÛÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹.

√ ∫·Ú¿ Ã·Ï›Ï ΔÛÂÓÙÂÚÂÏ‹˜
Î·È ÙÔ ÛÒÌ· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ
√ ¿Ó‰Ú·˜ ·˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó Ô ∫·Ú¿ Ã·Ï›Ï ΔÛÂÓÙÂÚÂÏ‹˜,
Ô ÙfiÙ ÂfiÙ˘ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡. ∞˘Ùfi˜ ηٿϷ‚ ÚÒÙ·
·fi fiÏ· fiÙÈ Ë ÙÔ˘ÚÎÔÌ·ÓÈ΋ Ê˘Ï‹, ·fi ÙËÓ ÔÔ›·
·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ Ô ÔıˆÌ·ÓÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜, ‹Ù·Ó
·fi ÙË Ê‡ÛË Ù˘ ·Ù›ı·ÛË Î·È ·Ó˘fiÙ·ÎÙË. ∞fi ÙÔ
·Í›ˆÌ· Ô˘ ›¯Â, ηıËÌÂÚÈÓ¿ ÂȂ‚·ÈˆÓfiÙ·Ó ÁÈ’ ·˘Ùfi
ÁÈ·Ù› Î·È ·˘Ùfi ÙÔ ¿ÚÈÛÙÔ Ù¿ÁÌ· Ô˘ ›¯Â ÔÚÁ·Óˆı›
ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ, ÔÈ ÏÂÁfiÌÂÓÔÈ ÁÈ·ÁÈ¿ ‹ È·‰¤, ·Ó ηÈ
ÏËÚˆÓfiÙ·Ó Ù·ÎÙÈο ÙÔ ÌÈÛıfi ÙÔ˘, ·ÓÙ› ÁÈ’ ·˘Ùfi Ó·
‰Â›ÍÂÈ ÂÈı·Ú¯›·, ·ÓÙ›ıÂÙ· ·ÔıÚ·Û‡ÓıËÎÂ Î·È Û˘Ó¯Ҙ ·Ú·Û˘ÚfiÙ·Ó Û ·ÎÔϷۛ˜ Î·È ·ÂÈı·Ú¯›Â˜.
ŸÏ˜ ÔÈ ÚÔÛ¿ıÂȘ Ô˘ η٤‚·ÏÂ Ô ÂfiÙ˘ ÙÔ˘
ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÁÈ· Ó· ıÂÚ·‡ÛÂÈ ÙËÓ ·ÚÚÒÛÙÈ· ·˘Ù‹ ˘‹ÚÍ·Ó Ì¿Ù·È˜. ΔÔ Î·Îfi ‹Ù·Ó ·ÎfiÌ· ÈÔ ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó·
¯Ù˘Ëı› ÛÙË Ú›˙· ÙÔ˘ ÁÈ·Ù› Á‡Úˆ ·fi ÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi

ÎÚ·Ù›‰ÈÔ, Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ·ÎfiÌ· Û ÓËÈ·Îfi ÛÙ¿‰ÈÔ,
˘‹Ú¯·Ó ÔÏÏ¿ ¿ÏÏ· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· Î·È ÏÔ˘ÛÈfiÙÂÚ·
ÙÔ˘ÚÎÈο ÎÚ¿ÙË, ÛÙ· ÔÔ›· fiÛÔÈ ÙÈ̈ÚÔ‡ÓÙ·Ó ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ì ¢ÎÔÏ›· Ó· ‚ÚÔ˘Ó ¿Û˘ÏÔ Î·È ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ·
ÚÔÓfiÌÈ·. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi Ô ∫·Ú¿ Ã·Ï›Ï ÛΤÊÙËÎÂ
fiÙÈ ÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, Ì ÙÔÓ ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ Ìˆ·ÌÂı·ÓÈÎfi ÏËı˘ÛÌfi, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ÂÙ‡¯ÂÈ ÛÔ˘‰·›· Ú¿ÁÌ·Ù· Î·È ›Ûˆ˜ Ô‡Ù ӷ Û˘ÓÙËÚËı› ‹Ù·Ó
ÈηÓfi, ·ÊÔ‡ ÙÔ ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó Î·È ÔÈ ÔÌfiıÚËÛÎÔÈ Î·È ÔÈ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›. ™ÎÂÙfiÌÂÓÔ˜ fï˜ ·˘Ù¿, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ
ÚÔÙ›ÓÂÈ ÛÙÔÓ √Ú¯¿Ó Î·È ÙÔÓ ∞Ï·ÂÓÙ›Ó ¤Ó·Ó ηٿÏÏËÏÔ ÙÚfiÔ ÁÈ· Ó· Â·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÙËÓ ÂÈı·Ú¯›· Î·È Ó·
·˘Í‹ÛÂÈ ÙÔ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈÎfi ÏËı˘ÛÌfi. ∫·È ÛÙÔ Û˘Ì‚Ô‡ÏÈÔ Ô˘ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠ› fiÙÈ ‹Ù·Ó ·Ó¿ÁÎË Ó·
Û¯ËÌ·ÙÈÛÙ› Â˙ÈÎfi Ù¿ÁÌ· ÚÔÓÔÌÈÔ‡¯Ô, ·ÔÙÂÏÔ‡ÌÂÓÔ ÌfiÓÔ ·fi ÂÍÈÛÏ·ÌÈṲ̂ӷ ·È‰È¿ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ, ÁÈ·
Ó· Á›ÓÂÈ ‰˘Ó·Ù‹ Ë Ù‹ÚËÛË Ù˘ ÂÈı·Ú¯›·˜ ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi.
∂›Û˘ Ó· ·Ú·¯ˆÚËıÔ‡Ó ÚÔÓfiÌÈ· ÛÙÔ Ó¤Ô ·˘Ùfi
Ù¿ÁÌ· ÒÛÙ ӷ ·ÔÙÂϤÛÂÈ fiÏÔ ¤Ï͢ Î·È ÁÈ· ¿ÏÏÔ˘˜, fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜, ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜
ÛÙȘ Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘ ÈÛÏ·ÌÈÛÌÔ‡. ΔÔ Û¯¤‰ÈÔ ·˘Ùfi ÌÔÚ› Ó·
ıˆÚËı› ˆ˜ οÙÈ ÚˆÙÔÊ·Ó¤˜ ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·. 줂·È·,
Ë ·ÎÔ‡ÛÈ· ‹ ÂÎÔ‡ÛÈ· ·ÚÓËÛÈıÚËÛΛ· fiÛˆÓ Â›¯·Ó ηٷÎÙËı› ‹Ù·Ó Ôχ Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ Î·È ÛÙÔ˘˜
ÚÒÙÔ˘˜ ¯·Ï›Êˉ˜ ÙÔ˘ ̈·ÌÂı·ÓÈÛÌÔ‡, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙÔ
ÏÂÁfiÌÂÓÔ ·Ú·‚ÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜. ∏ Û˘ÛÙËÌ·ÙÈ΋ fï˜
ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛË ·È‰ÈÒÓ Ô˘ ÂÍÈÛÏ·Ì›˙ÔÓÙ·Ó, ÙËÓ
ÔÔ›· ÚfiÙÂÈÓÂ Ô ∫·Ú¿ Ã·Ï›Ï ΔÛÂÓÙÂÚÂÏ‹˜ ˆ˜ ıÂÌÂÏÈÒ‰Ë ‚¿ÛË ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹Ì·ÙÔ˜, Â›Ó·È ÚˆÙÔÊ·Ó¤˜ ÁÂÁÔÓfi˜ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Î·È Û˘Ó¤‚·ÏÂ
fiÛÔ Ù›ÔÙ ¿ÏÏÔ ÛÙËÓ ÂÓ‰˘Ó¿ÌˆÛË ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡. √È ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔÈ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Û ÒÚÈÌË ËÏÈΛ·, Ï›ÁÔ Ôχ ‰È¤Ûˆ˙·Ó ÙȘ ÂÓÙ˘ÒÛÂȘ Î·È ÙÔ˘˜ ‰ÂÛÌÔ‡˜ Ù˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ˙ˆ‹˜. Δ· ·È‰È¿ fï˜ Ô˘
ÂÍÈÛÏ·Ì›˙ÔÓÙ·Ó, ÛÙ· ÔÔ›· ·ÎfiÌ· ‰ÂÓ Â›¯Â ÚÔÏ¿‚ÂÈ
Ó· ÈÛ¯˘ÚÔÔÈËı› ÙÔ ·›ÛıËÌ· Ù˘ ·ÙÚ›‰·˜, Ù˘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ Î·È Ù˘ ıÚËÛΛ·˜, ¿ÓÙ· ‰È¤ÎÔÙ·Ó ÙÔ ‰ÂÛÌfi
Ì ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ˙ˆ‹ ÙÔ˘˜. ªÂ ÙËÓ ¿ÚÓËÛË Ù˘
›ÛÙ˘ ÙÔ˘˜ Î·È ÙËÓ ·Ô‰Ô¯‹ Ù˘ Ó¤·˜ ‰È¤Û¯È˙·Ó ÙË
™Ù‡Á· Î·È Ú·ÁÌ·ÙÈο ÂÚÓÔ‡Û·Ó ·fi ¤Ó·Ó ÎfiÛÌÔ ÛÂ
¤Ó·Ó ¿ÏÏÔÓ, ·fi ÙË °Ë ÛÙË ™ÂÏ‹ÓË, ı· ÌÔÚÔ‡Û·ÌÂ

√£øª∞¡√π [13]

Ó· Ô‡ÌÂ, ·ÊÔ‡ Ë ™ÂÏ‹ÓË ‹Ù·Ó ÙÔ Û‡Ì‚ÔÏÔ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘
‰fiÁÌ·ÙÔ˜ Î·È ÙÚfiÔ˘ ˙ˆ‹˜.
ª›· ÌfiÓÔ ·Ó¿ÏÔÁË ¤ˆ˜ ¤Ó· ‚·ıÌfi ÛÙÚ·ÙÔÏÔÁ›·
·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·, ·˘Ù‹ ÙˆÓ ΔÔ˘ÚÎfiÔ˘ÏˆÓ
ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ì·˜, ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜
¤¯Ô˘Ì ÌÈÏ‹ÛÂÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜1. Δ· ΔÔ˘ÚÎfiÔ˘Ï·
·˘Ù¿, Ù· ÔÔ›· ‚·ÊÙ›˙ÔÓÙ·Ó, ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÂȉÈο
Ù¿ÁÌ·Ù· ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi Ì·˜ Î·È ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ıˆÚËıÔ‡Ó ÔÈ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎ·Ó ¤ÙÛÈ ·fi ÙÔÓ ™˘ÚfiÔ˘ÏÔ2. °È· Ó· Ô‡ÌÂ
fï˜ ÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ·, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ‰‡Ô ·˘Ù¿ ÛÙÚ·ÙȈÙÈο ÛÒÌ·Ù· ˘‹Ú¯Â ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÂÈÊ·ÓÂȷ΋ ÔÌÔÈfiÙËÙ· ·Ú¿ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ Ù·‡ÙÈÛË. ∞˘Ùfi Û˘Ó¤‚·ÈÓÂ
ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·ÓÙ›ıÂÙ˘ ʇÛ˘ ÙˆÓ ‰‡Ô ıÚËÛÎÂÈÒÓ,
·fi ÙȘ Ôԛ˜ Ë ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ‹Ù·Ó ηٿ ·ÚÈÔ ÏfiÁÔ
ÂÈÚËÓÈ΋ ıÚËÛΛ· Î·È ÚÔÙÈÌÔ‡Û ӷ ·¢ı‡ÓÂÙ·È
ÛÙȘ ÈÔ Â˘ÁÂÓÈΤ˜ Î·È ÓÂ˘Ì·ÙÈΤ˜ ·Ó¿ÁΘ Ù˘ ·ÓıÚˆfiÙËÙ·˜. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ë ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈ΋, ηْ
ÂÍÔ¯‹Ó ıÚËÛΛ· ÔϤÌÔ˘ ÚÔÙÈÌÔ‡Û ӷ ÈηÓÔÔÈ›
ÙȘ ÈÔ Ù·ÂÈÓ¤˜ Î·È ˘ÏÈΤ˜ ·ÚÔÚÌ‹ÛÂȘ Î·È ÔÚ¤ÍÂȘ
Ù˘. ŒÙÛÈ, ÙÔ ΔÔ˘ÚÎfiÔ˘ÏÔ Ô˘ ÁÈÓfiÙ·Ó ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜
ÌÔÚÔ‡Û ӷ Á›ÓÂÈ ¿ÓıÚˆÔ˜ ÂÓ¿ÚÂÙÔ˜ Î·È ıÂÔÛ‚‹˜,
fi¯È fï˜ ·ıÈ·Ṳ̂ÓÔ˜ ÔÏÂÌÈÛÙ‹˜. ∞ÔÎÙÔ‡ÛÂ, ‰ËÏ·‰‹, ÈÔ ÂÈÚËÓÈΤ˜ ‰È·ı¤ÛÂȘ. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓfiÔ˘ÏÔ Ô˘ ÁÈÓfiÙ·Ó ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˜ Î·È ıˆÚÔ‡ÛÂ
ϤÔÓ ÙÔÓ fiÏÂÌÔ ÙÔ ÌÔÓ·‰ÈÎfi ̤ÏËÌ· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘,
Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ÙÔÓ ·Î·Ù¿·˘ÛÙÔ Î·È ¿ÁÚÈÔ Î·Ù¿ ÙˆÓ ·ÏÏÔıÚ‹ÛÎˆÓ fiÏÂÌÔ, ›¯Â ˆ˜ ‚·ÛÈÎfi ̤ÛÔ ÁÈ· ÙËÓ
·fiÎÙËÛË ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· ÙˆÓ ËÙÙË̤ӈÓ.
™›ÁÔ˘ÚË ·ÌÔÈ‚‹ ÁÈ· ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘ ÛÙË Ì¿¯Ë ‹Ù·Ó fi¯È
ÌfiÓÔ Ë Û˘Á¯ÒÚÂÛË fiÏˆÓ ÙˆÓ ÛÊ·ÏÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘ ·ÏÏ¿
Î·È ÔÈ Û·ÚÎÈΤ˜ ·ÔÏ·‡ÛÂȘ. Δ· ΛÓËÙÚ· ÂÔ̤ӈ˜
‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÈÛÔ‰‡Ó·Ì· Î·È Û˘ÓÂÒ˜ Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·
‹Ù·Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈο. √È ΔÔ˘ÚÎfiÔ˘ÏÔÈ ‹Ù·Ó ·ÏÔ› ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰ÂÓ ¤‰ÂÈ¯Ó·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ˙‹ÏÔ
·fi fi,ÙÈ fiÙ·Ó ˘ËÚÂÙÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜ ¤Ó·ÓÙÈ ·ÌÔÈ‚‹˜. Δ· ÂÍÈÛÏ·ÌÈṲ̂ӷ ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi·È‰·, fï˜, ıˆÚÔ‡Û·Ó ÚÔÛˆÈ΋ ˘fiıÂÛË ÙÔÓ fiÏÂÌÔ Î·È ÈηÓÔÔÈÔ‡Û·Ó Ì¤Ûˆ ·˘ÙÔ‡ Ù· ¿ıË ÙÔ˘˜ Î·È Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ¿ ÙÔ˘˜, Ù· ÔÔ›·, fiÛÔ ÈÔ ÌÂÁ¿Ï· Î·È ÈÔ ÈÛ¯˘Ú¿
‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ÈÔ Ôχ Ù·˘Ù›˙ÔÓÙ·Ó Ì ÙË Û˘ÓÔÏÈ΋ Ù‡¯Ë
ÙÔ˘ ÈÛÏ·ÌÈÛÌÔ‡. °ÂÓÈο Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜ ˆ˜ ·Ï‹

°ÎÚ·‚Ô‡Ú· ÙÔ˘ 1818 fiÔ˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È
ÛËÌ·ÈÔÊfiÚÔ˜ ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ Û·¯‹‰ˆÓ.
√È Û·¯‹‰Â˜ ‹Ù·Ó ÙÔ Ù·ÎÙÈÎfi ÈÈÎfi ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ.
PHILIP DE BAY/HISTORICAL PICTURE ARCHIVE/CORBIS/APEIRON

[14]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√£øª∞¡√π [15]

ıÚËÛΛ· ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ۯ‰fiÓ ÔÙ¤ Ó· ·Ó·‰Âȯı› ÈÛÔ‰‡Ó·ÌÔ˜ Ì ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi. °È· Ó· ÓÈ΋ÛÂÈ ¯ÚÂÈ·˙fiÙ·Ó
¿ÓÙ· οÔÈ· ÎÔÛÌÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ· Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÂÈÛÙ‹ÌË Î·È Ù¤¯ÓË. ∞ÏÏ¿ Ë ·ÓÒÙÂÚË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÂÈÛÙ‹ÌË Î·È Ù¤¯ÓË, Ì ÙȘ Ôԛ˜ ‰È·ÛÒıËΠÔ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜ ·fi ÙÔÓ ·Ú·‚ÈÎfi ̈·ÌÂı·ÓÈÛÌfi ηÈ
ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔÓ Î·Ù·ÙÚfiˆÛ ÛÙÔÓ 9Ô Î·È ÙÔ 10Ô ·ÈÒÓ·, ›¯Â ‹‰Ë ·Ú·ÎÌ¿ÛÂÈ ÛÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi Ì·˜ ÎfiÛÌÔ.
ΔËÓ ÂÔ¯‹ ÏÔÈfiÓ ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠÙÔ
ÚÒÙÔ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎfi ÛÒÌ· ·fi ·È‰È¿ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ô˘
›¯·Ó ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÙ› Î·È ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠÁÂÓ›-ÙÛÂÚ›, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ Ó¤Ô˜ ÛÙÚ·Ùfi˜. ∞fi ÂΛ ÚԤ΢„ ÙÔ ÁÓˆÛÙfi
fiÓÔÌ· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô
÷ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘, Ô˘ ‹ıÂÏ ӷ ÂÍÂÏÏËÓ›ÛÂÈ Ù· ¿ÓÙ·,
Ì¿ÏÏÔÓ ·Ù˘¯Ò˜, ÁÈ· Ó· ԇ̠ÙËÓ
ÙÔ˘˜ ÌÂÙÔÓfiÌ·Û -Ì¿ÏÏÔÓ
·Ï‹ıÂÈ·- ÓÂ‹Ï˘‰Â˜.. ÕÚ·˙·Ó Ù· ·È‰È¿ ·˘Ù¿ ·fi Ù·
Û›ÙÈ· ÙÔ˘˜ Û ËÏÈΛ· ÂÙ¿ ÂÙÒÓ Î·È Ì¤¯ÚÈ Ó· ÌÔÚ¤ÛÔ˘Ó Ó· ÎÚ·Ù‹ÛÔ˘Ó fiÏÔ, Ù· ÂÍ·ÛÎÔ‡Û·Ó Û οı ÛÙ¤ÚËÛË Î·È ÛÎÏËÚ·ÁÒÁËÛË Î·È, ¿Óˆ ·fi fiÏ·, Ù· ˘¤‚·ÏÏ·Ó Û Ôχ ·˘ÛÙËÚ‹ ÂÈı·Ú¯›·. ∞ÊÔ‡ ÏÔÈfiÓ ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÓ·Ó ÙËÓ ÚÔÂÙÔÈÌ·Û›· ÙÔ˘˜, ηٷٿÛÛÔÓÙ·Ó ÙÔÓ
ηÈÚfi Ô˘ ¤ÚÂ ÛÙÔ Ù¿ÁÌ· ÂΛÓÔ, ÙÔ ÔÔ›Ô ‹Ù·Ó ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔ ¤ÙÛÈ ÒÛÙ ӷ Û˘Ó‰¤ÂÈ Ï‹Úˆ˜ ÙËÓ ‡·ÚÍ‹
ÙÔ˘˜ Ì ÙË Ó¤· ÙÔ˘˜ ıÚËÛΛ· Î·È ÙÔ Ó¤Ô ÙÔ˘˜ ‰ÂÛfiÙË.
√ Á¿ÌÔ˜ ‹Ù·Ó ··ÁÔÚÂ˘Ì¤ÓÔ˜ ÁÈ’ ·˘ÙÔ‡˜. ™›ÙÈ ÙÔ˘˜
‹Ù·Ó Ô ÛÙÚ·ÙÒÓ·˜. ¢ÂÓ Â›¯·Ó ¿ÏÏÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ ·Ú¿ ÌfiÓÔ ÙÔ˘˜ Û˘ÌÔÏÂÌÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘˜. ¶·Ù¤Ú·
‰ÂÓ ÁÓÒÚÈ˙·Ó ¿ÏÏÔÓ ·fi ÙÔÓ ·ÓÒÙ·ÙÔ ¿Ú¯ÔÓÙ· ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó -Î·È Î·˘¯ÈfiÓÙ·Ó
ÁÈ’ ·˘Ùfi- ‰Ô‡ÏÔÈ, ·ÏÏÈÒ˜ ÎÔ˘Ï ÛÙ· ÙÔ˘ÚÎÈο. ΔËÓ ˘·ÎÔ‹ Û ·˘ÙfiÓ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ôϛ٘ Î·È ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ‰ÂÓ
ÙË Ì¿ı·ÈÓ·Ó Ì ÙËÓ ËıÈ΋ ‰È‰·Ûηϛ· Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÂÎ·È‰Â‡ÔÓÙ·Ó ÁÈ· ÙËÓ ÂÎÏ‹ÚˆÛË ÙÔ˘ ηı‹ÎÔÓÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡, ·ÏÏ¿ Ì ÙË Û˘Ó¯‹ ˘ÂÓı‡ÌÈÛË fiÙÈ Û ÂΛÓÔÓ ÙÔ
‰ÂÛfiÙË ¯ÚˆÛÙÔ‡Ó ÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ ÙÔ˘˜ ‡·ÚÍË Î·È
Û˘ÓÙ‹ÚËÛË.
ŒÙÛÈ, fiÏ· Ù· ÈÂÚ·Ú¯Èο ۇ̂ÔÏ· ÙÔ˘ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡
Î·È Ù· ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ·Ú¯ËÁÒÓ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·Ó ¤¯ÔÓÙ·˜
ˆ˜ ‚¿ÛË ÙÔÓ ÎÔÈÙÒÓ·, ÙËÓ ·›ıÔ˘Û· Û›ÙÈÛ˘ Î·È ÙÔ Ì·ÁÂÈÚ›Ô. √ Û˘ÓÙ·Á̷ٿگ˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó Ù˙ÔÚÌ·Ù˙‹˜, ‰ËÏ·‰‹ ·˘Ùfi˜ Ô˘ Û¤Ú‚ÈÚ ÙË ÛÔ‡·. √È ·ÓÒÙÂÚÔÈ ·fi
·˘ÙfiÓ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› ‹Ù·Ó Ô ·Û‰˙‹Ì·Û˘, ‰ËÏ·‰‹ Ô ·Ú¯ÈÌ¿ÁÂÈÚ·˜, Î·È Ô Û·Î¿Ì·Û˘, ‰ËÏ·‰‹ Ô ÓÂÚÔ˘Ï¿˜,
Î·È Ô‡Ùˆ ηıÂÍ‹˜. Δ· Ì·ÁÂÈÚÈο η˙¿ÓÈ· ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜
·˘ÙÔ‡ (Ù· η˙¿ÓÈ· ÙÔ˘ ÔÚÙ¿) ‹Ù·Ó ÈÂÚ¿, ÂÓÒ Ë ÂÛÙ›·
ÙÔ˘ Ì·ÁÂÈÚ›Ԣ, ÙÔ Ô‰˙¿Î, ‹Ù·Ó ¿Û˘ÏÔ ··Ú·‚›·ÛÙÔ, ÙÔ
ÔÔ›Ô ·ÓÙÈÚÔÛÒ¢ ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ ÛÒÌ·. ∂Λ Û˘ÁÎÂ-

ÓÙÚÒÓÔÓÙ·Ó fi¯È ÌfiÓÔ ÁÈ· Ó· Ê¿ÓÂ, ·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ· Ó· Û˘˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó. ∏ ÂÈı·Ú¯›· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ ‹Ù·Ó ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·
‚·Û·ÓÈÛÙËÚ›ˆÓ Ô˘ Û˘Ó‰‡·˙·Ó ÙËÓ ›ӷ Î·È ÙË ‰›„·,
Î·È fi¯È Ì ÙËÓ ÂÈıÒ Î·È ÙËÓ ËıÈ΋. ™ÙËÓ ÔÚÁ¿ÓˆÛË
·˘Ù‹ Ê·›ÓÂÙ·È Î·ı·Ú¿ fiÏË Ë ‰È·ÊÔÚ¿ ÙÔ˘ ̈·ÌÂı·ÓÈÛÌÔ‡ ·fi ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi. ΔÔ ÌÔÓ·‰ÈÎfi ¢ÁÂÓÈÎfi ۇ̂ÔÏÔ Ô˘ ›¯·Ó ‹Ù·Ó Ë ÛËÌ·›·, Ë ÎfiÎÎÈÓË ÂΛÓË ÛËÌ·›· ÛÙËÓ ÂÈÊ¿ÓÂÈ· Ù˘ ÔÔ›·˜ ¿ÛÙÚ·ÊÙ·Ó Ë ·ÛË̤ÓÈ·
ËÌÈÛ¤ÏËÓÔ˜ Î·È ÙÔ ‰›ÎÔÔ Û·ı› ÙÔ˘ √Ì¿Ú. ∏ ËÌÈÛ¤ÏËÓÔ˜ ‹Ù·Ó ÈÂÚ‹ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ̈·ÌÂı·ÓÔ‡˜ ·fi ÙÔ ˘ÂÚÊ˘ÛÈÎfi ÂΛÓÔ ı·‡Ì· ÙÔ˘ È‰Ú˘Ù‹ Ù˘ ›ÛÙ˘ ÙÔ˘˜ ªˆ¿ÌÂı, Ô ÔÔ›Ô˜ Ì ÙËÓ ·Î·Ù·Ì¿¯ËÙË ‰‡Ó·ÌË ÙˆÓ ÏfiÁˆÓ
ÙÔ˘ ¤ÎÔ„Â ÙË ÛÊ·›Ú· ÙÔ˘ Ï·Ó‹ÙË ÛÙ· ‰‡Ô. ∫·Ù¿ ·Ú¿‰ÔÍË Û˘Á΢ڛ·, Ë ËÌÈÛ¤ÏËÓÔ˜ ‹Ù·Ó Â›Û˘ ÈÂÚ‹ Î·È ÁÈ·
ÙÔ˘˜ ·Ï·ÈfiÙÂÚÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ fiÏ˘, ÙËÓ ÔÔ›·
‹Ù·Ó ÁÚ·ÊÙfi Ó· ΢ÚȇÛÔ˘Ó ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› Î·È Ó· ÙËÓ Î¿ÓÔ˘Ó ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÙÔ˘˜ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÁÈ·Ù›
·ÂÈÎÔÓÈ˙fiÙ·Ó ÛÙ· ·Ú¯·›· ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘.
∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ÛÙËÓ ÎÚË›‰· Ù˘ ·ÔÈΛ·˜ ÙˆÓ ªÂÁ·Ú¤ˆÓ ˘„ˆÓfiÙ·Ó ÙÔ ¿Á·ÏÌ· Ù˘ ÕÚÙÂÌ˘ Ô˘ ¤ÊÂÚ ÛÙÔ
ÎÂÊ¿ÏÈ Ù˘ ÙËÓ ËÌÈÛ¤ÏËÓÔ, Ë ÔÔ›· ¯¿ıËΠfiÙ·Ó ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÂΛ Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜ Î·È ı· ·Ó¤ÙÂÈÏÏ ¿ÏÈ ÛÙÔ
μfiÛÔÚÔ Ì ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÛËÌ·›·.
∫¿Ùˆ ·fi ·˘Ù‹ ÔÈ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ ¤Î·Ó·Ó Ù· ÈÔ Ï·ÌÚ¿
ÙÔ˘˜ ηÙÔÚıÒÌ·Ù·. ºÔÚÒÓÙ·˜ ÙÔ Ì·ÎÚ‡ Î·È Ï·Ù‡ ¯ÈÙÒÓ·, Ô˘ ‹Ù·Ó Ôχ ‰‡Û¯ÚËÛÙÔ˜ ÁÈ· οı ÛÙÚ·ÙÈÒÙË,
·ÏÏ¿ ÔÏÈṲ̂ÓÔÈ Ì ‰‡Ô fiÏ· Ô˘ Á›ÓÔÓÙ·Ó ÊÔ‚ÂÚ¿
ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘˜, ÙÔ ·ÏÈfi ÓÙÔ˘Ê¤ÎÈ Î·È ÙÔ Î˘ÚÙfi Û·ı›,
Î·È Ì ÙÔ ÊÙÂÚfi ÙÔ˘ ÂÚˆ‰ÈÔ‡ ÛÙÔ Ì¤Ùˆfi ÙÔ˘˜, ¯‡ÓÔÓÙ·Ó Û·Ó ¯Â›Ì·ÚÚÔÈ ÛÙ· ÈÔ ˘ÎÓ¿ ÛÙ›ÊË ÙˆÓ ·ÓÙÈ¿ÏˆÓ Î·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜, ÛÙȘ ÈÔ ÎÚ›ÛÈ̘ ÛÙÈÁ̤˜ ÙˆÓ
Ì·¯ÒÓ Î¤Ú‰È˙·Ó ÙË Ó›ÎË, ¯¿ÚË ÛÙËÓ ·ÙfiËÙË ÔÚÌ‹
ÙÔ˘˜. °È· ÙË ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛË Î·È ÙȘ ¿ÏϘ ȉȷÈÙÂÚfiÙËÙ˜ ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ÏÂÙÔÌÂÚ¤ÛÙÂÚ· ·Ú·Î¿Ùˆ. ∂‰Ò ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÌfiÓÔ fiÙÈ ÌÂÙ¿
ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË ÙÔ˘ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡, ÙÔ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ ÌfiÓÈÌÔ Â˙ÈÎfi ÛÒÌ· ÙˆÓ È·‰¤, Ô˘ ÏËÚˆÓfiÙ·Ó Ù·ÎÙÈο, ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ÏËÚÒÓÂÙ·È, Î·È ·›ÚÓÔÓÙ·˜, ·ÓÙ›
ÁÈ· ÌÈÛıfi, ·Î›ÓËÙ· -Ô˘ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÌÂÙ·ÙÚ¿ËÎ·Ó ÛÂ
ÙÈÌ¿ÚÈ·- ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ó· ÂÎÙÂÏ› ÛÙȘ ÂÎÛÙÚ·Ù›˜ ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙˆÓ Ûη·Ó¤ˆÓ. (™ËÌÂÈÒÓÔ˘ÌÂ
·ÎfiÌË fiÙÈ ÙÔ Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ fiÓÔÌ· ÙˆÓ Ûη·Ó¤ˆÓ
ÛÙÔ˘˜ ¢˘ÙÈÎÔ‡˜ ÈÔÓȤ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ·fi ÙÔ ÙÔ˘ÚÎÔÂÚÛÈÎfi È·‰¤, ÙÔ ÔÔ›Ô Û˘ÁÁÂÓ‡ÂÈ Î·È Ì ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋
ϤÍË fi‰· -ÙÔ Û·ÓÛÎÚÈÙÈÎfi padam- Î·È Ì fiÏ· Ù·
·Ú¿ÁˆÁ¿ ÙÔ˘ Ù˘ Ï·ÙÈÓÈ΋˜ Î·È ÙˆÓ ÓÂfiÙÂÚˆÓ ÁψÛÛÒÓ, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ÙȘ Á·ÏÏÈΤ˜ ϤÍÂȘ pion (ÛÙÔ
ÛοÎÈ) Î·È pieton.

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ Le Hay,
ÙÔ˘ 1713-1714,
Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ
·ÍȈ̷ÙÈÎfi
ÙÔ˘ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜
ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ.
PHILIP DE BAY/
HISTORICAL PICTURE
ARCHIVE/
CORBIS/APEIRON

[16]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi˜
ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ
™ÙÔÓ ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌfi
ÙˆÓ ıÚËÛÎÂÈÒÓ
ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›
˘ÂÚ›Û¯˘Û·Ó ‰ÈfiÙÈ
ÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ
ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌÔ‡
ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ
‹Ù·Ó Û˘¯Ófi, ÂÓÒ
Û¿ÓÈ· Û˘Ó¤‚·ÈÓÂ
ÙÔ ·ÓÙ›ıÂÙÔ.
SEBASTIEN
DESARMAUX/GODONG/
CORBIS/APEIRON

∞ÏÏ¿ ÙÔ Ï‹ıÔ˜ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ, Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÂÓÈÛ¯‡ıËÎÂ Ë ÌÈÎÚ‹ ‰‡Ó·ÌË ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ, ‰ÂÓ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÌfiÓÔ ÛÙË ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛË ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ.
™‡Ìʈӷ Ì fiÛ· ›·Ì ÛÙËÓ ·Ú¯‹, Ô ÛÎÔfi˜ ÙÔ˘
∫·Ú¿ Ã·Ï›Ï ΔÛÂÓÙÂÚÂÏ‹ ‹Ù·Ó Ó· ·˘Í‹ÛÂÈ fiÛÔ ‹Ù·Ó
‰˘Ó·ÙfiÓ ÙÔ Ìˆ·ÌÂı·ÓÈÎfi ÏËı˘ÛÌfi Î·È Ì ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜
¿ÏÏÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌÔ‡. √ ÛÎÔfi˜ ·˘Ùfi˜ ÂÈÙ‡¯ıËÎÂ. ∂ÎÙfi˜ ·fi ÙË Û˘ÛÙËÌ·ÙÈ΋ ÂΛÓË ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛË, ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ·Û¿ÛÙËÎ·Ó ÙÔÓ
ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi. ŒÙÛÈ, Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi˜ ÏËı˘ÛÌfi˜ ¤ÁÈÓ ÙÔ
΢ÚÈfiÙÂÚÔ ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ fiÔ˘ ηٷÛ΢¿ÛÙËÎÂ, ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ì ӷ Ô‡ÌÂ, Ô Ï·fi˜ Ô˘ ¿ÛÙÔ¯· ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È
ÙÔ˘ÚÎÈÎfi˜. ∏ Ì·˙È΋ ·˘Ù‹ ·ÚÓËÛÈıÚËÛΛ· ‹Ù·Ó ÂÓ Ì¤-

ÚÂÈ ÂÎÔ‡ÛÈ· Î·È ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ·ÎÔ‡ÛÈ·. ΔËÓ ÂÎÔ‡ÛÈ· ·ÚÓËÛÈıÚËÛΛ· ÙËÓ ˘¤ı·Ï„·Ó ‰È¿ÊÔÚ· ·›ÙÈ·, Ù· ÔÔ›· ÙÔ
‰·ÈÌfiÓÈÔ Ì¿ÙÈ ÙÔ˘ ∫·Ú¿ Ã·Ï›Ï ΔÛÂÓÙÂÚÂÏ‹ ›¯Â ‰È·‚Ϥ„ÂÈ. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› οÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ›¯·Ó ˘ÔÛÙ› ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ·ÈÒÓ˜ -Î·È ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó Ó· ˘Ê›ÛÙ·ÓÙ·È- ÙfiÛ˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ ·fi ÙÔ˘˜
·Ó·Ú›ıÌËÙÔ˘˜ ÂÌʇÏÈÔ˘˜ ÔϤÌÔ˘˜ Î·È ÙȘ ÂȉÚÔ̤˜
ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ, ÒÛÙ fiÛÔÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ·ÎÏfiÓËÙÔ ÙÔ ·›ÛıËÌ·
Ù˘ ›ÛÙ˘ Î·È Ù˘ ÂÓfiÙËÙ·˜, ·ÂÏÈṲ̂ÓÔÈ ·fi Ù·
¯·Ï·Ú¿ ‹ıË Ù˘ ıÚËÛΛ·˜ ÙÔ˘˜, ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·˙·Ó Ó·
ÚÔÛ¤ÏıÔ˘Ó ÛÙË Ó¤· Î·È ·ÎÌ¿˙Ô˘Û· ΢ÚÈ·Ú¯›· ηÈ
·˘ÙÔÌÔÏÔ‡Û·Ó ÛÙȘ Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘ ÈÛÏ·ÌÈÛÌÔ‡. °È· Ó· ηٷϿ‚Ô˘Ì ÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ Ù˘ ËıÈ΋˜ ¯·Ï¿ÚˆÛ˘ ÙËÓ
ÂÔ¯‹ ÂΛÓË Î·È Ôχ ·ÚÁfiÙÂÚ· ·ÎfiÌË, ·ÚΛ Ó·
˘ÂÓı˘Ì›ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ô ÿÌ‚ÚÈÔ˜ ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜3, Û‡Á¯ÚÔÓÔ˜ Ù˘ ¿ÏˆÛ˘ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ‚‚·ÈÒÓÂÈ
ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ÙÔ˘ fiÙÈ Ë ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ¯¿ıËÎÂ
ÁÈ· ¿ÓÙ· ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, fiˆ˜ ÙfiÛ˜ ¿ÏϘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ΢ÚÈ·Ú¯›Â˜ - ÙˆÓ ª‹‰ˆÓ, ÙˆÓ ¶ÂÚÛÒÓ Î·È ÙˆÓ
∞ÛÛ˘Ú›ˆÓ. ∞ÎfiÌË Î·È ÛÙÔ 18Ô ·ÈÒÓ· Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ÂÈÎÚ·Ù› ÙfiÛË ·ÂÏÈÛ›·, ÒÛÙÂ Ô ∫·ÈÛ¿ÚÈÔ˜ ¢·fiÓÙ˜4
‰È·Î‹Ú˘ÙÙ ¤ÓıÂÚÌ· ÛÙÔÓ ÈÛÙÔÚÈÎfi ÙÔ˘ ηٿÏÔÁÔ fiÙÈ
ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ı· ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û·Ó ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ̤¯ÚÈ ÙÔ
Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ·ÈÒÓ· Î·È fiÙÈ ÔÈ ÚÔÛ‰Ô˘ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿ÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ‹Ù·Ó ̿ٷȘ. ™ÙËÓ ÂÎÔ‡ÛÈ·
·ÚÓËÛÈıÚËÛΛ· fï˜ Û˘Ó¤‚·Ï ȉȷ›ÙÂÚ· Î·È ÙÔ Â˘Ú‡
‰›Ô ¢ηÈÚÈÒÓ Ô˘ ›¯·Ó ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘˜ ÔÈ ·ÔÛٿ٘ ÁÈ· Ó· ÈηÓÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó ÙË ÊÈÏÔ‰ÔÍ›· Î·È ÙËÓ ÏÂÔÓÂÍ›· ÙÔ˘˜. ∂›Û˘ ÂÈı˘ÌÔ‡Û·Ó Ó· ··ÏÏ¿ÍÔ˘Ó Ù·
·È‰È¿ ÙÔ˘˜ ·fi ÙË ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛË ÁÈ· ÙË Û˘ÁÎÚfiÙËÛË
ÙÔ˘ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ ÁÈ· Ó· ÌËÓ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ
Ì ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÚÔÛˆÈΤ˜ ·ÊÔṲ́˜ ηÈ
ÂÚÈÙÒÛÂȘ. ∏ ·ÎÔ‡ÛÈ· ‹ ‚›·ÈË ·ÚÓËÛÈıÚËÛΛ· fi¯È
ÌfiÓÔ ÁÈÓfiÙ·Ó Ì ÙËÓ ¿ÌÂÛË ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛË ÙˆÓ ·È‰ÈÒÓ ·Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ, ·ÏÏ¿ ÚÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó Î·È Ì ¤ÌÌÂÛÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜, ‰ËÏ·‰‹ Ì ÙËÓ ·‚¿ÛÙ·¯ÙË ÊÔÚÔÏÔÁ›· Î·È Ì ÙȘ ηٷȤÛÂȘ Ô˘ ˘¤ÊÂÚ·Ó ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ̈·ÌÂı·ÓÔ‡˜.
줂·È·, Â›Ó·È ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó· ˘ÔÏÔÁÈÛÙ› Ô ·ÚÈıÌfi˜
ÙˆÓ ÓÙfiÈˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Ô˘ ÂÍÈÛÏ·Ì›ÛÙËÎ·Ó Û ‰È¿ÛÙËÌ· ¤ÓÙ ·ÈÒÓˆÓ Ì ٤ÙÔȘ ·ÊÔṲ́˜. ΔÔ fiÙÈ fï˜ Ô ·ÚÈıÌfi˜ ·˘Ùfi˜ ˘‹ÚÍ ˘ÂÚ‚ÔÏÈο
ÌÂÁ¿ÏÔ˜ Û˘ÌÂÚ·›ÓÂÙ·È Î·ı·Ú¿ Î·È ÁÂÓÈο ·fi ÙȘ
ÂÚÈ¤ÙÂȘ Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ÈÛÙÔÚ›·˜ Î·È ·fi ÔÏÏ¿
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ÁÂÁÔÓfiÙ· Ù˘. ŸÙ·Ó Ô ∂ÚÙÔÁÚÔ‡Ï ÂÁηٷÛÙ¿ıËΠ·Ú¯Èο ÛÙÔ ‚Ô˘Ófi Δ‹ÌÓÔ Ù˘ μÈı˘Ó›·˜,
Û˘Óԉ¢fiÙ·Ó ÌfiÓÔ ·fi 400 ÙÔ˘ÚÎÈΤ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ.
∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ÔÈ ·fiÁÔÓÔ› ÙÔ˘, ·ÊÔ‡ ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ·Ó

√£øª∞¡√π [17]

ÛÙ·‰È·Î¿ Û fiϘ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜, Ô˘
·fi ÙÔÓ 11Ô ·ÈÒÓ· ÙȘ ›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ÔÈ ÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔÈ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ, ·ÊÔÌÔ›ˆÛ·Ó ÙÔ˘˜ ÔÌÔʇÏÔ˘˜
ÙÔ˘˜ Ô˘ ‹Ù·Ó ‹‰Ë ÂÁηÙÂÛÙË̤ÓÔÈ ÛÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ
·˘Ù‹. ∞˘Ùfi fï˜ ÂÈÙ‡¯ıËΠÌfiÓÔ ¤ÂÈÙ· ·fi ¤Ó·Ó
·ÈÒÓ· Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ. √ √Ú¯¿Ó ·fi ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜
ÂΛӘ ‹Ú ÌfiÓÔ ÙË ÌÈÎÚ‹ ËÁÂÌÔÓ›· ÙÔ˘ Á›ÙÔÓ¿ ÙÔ˘
∫·Ú·Û‹. ∫¿ÔȘ ¿ÏϘ ÚÔÛ·ÚÙ‹ÛÂȘ Ù¤ÙÔÈˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ ¤ÁÈÓ·Ó ‡ÛÙÂÚ· ·fi 50 ÌfiÏȘ ¯ÚfiÓÈ·, ÛÙȘ ̤Ú˜
ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó, ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù ∞′, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· fiÙ·Ó
‹Ù·Ó ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘, Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù ∞′.
™ÙÔ ÌÂٷ͇, Ô √Ú¯¿Ó Î·È Ô ªÔ˘Ú¿Ù ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÛ·Ó ÙËÓ
ηٿÎÙËÛË Ù˘ μÈı˘Ó›·˜, ˘¤Ù·Í·Ó ÂÈϤÔÓ ÌÂÁ¿ÏÔ
ÙÌ‹Ì· Ù˘ £Ú¿Î˘ Î·È Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜, ˘ԉԇψ۷Ó
ÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›· Î·È ¤Î·Ó·Ó ÊfiÚÔ˘ ˘ÔÙÂÏ‹ ÙË ™ÂÚ‚›·.
∂›Ó·È Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ ‰ÂÓ Ù· ηٿÊÂÚ·Ó fiÏ· ·˘Ù¿ ÌfiÓÔ ÌÂ
ÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜ ÏËı˘ÛÌfi Ô‡Ù ÌfiÓÔ Ì ٷ Ï›Á· ·È‰È¿
ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ô˘ Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡Û·Ó ÙÔ Ù¿ÁÌ· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ Î·È fiÙÈ Ô ÂÎÔ‡ÛÈÔ˜ ‹ ·ÎÔ‡ÛÈÔ˜ ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi˜
ÔÏÏÒÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Û˘Ó¤‚·Ï ÛËÌ·ÓÙÈο ÛÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ ÂΛÓÔ˘˜ ıÚÈ¿Ì‚Ô˘˜ Ù˘ ËÌÈÛÂÏ‹ÓÔ˘ Î·È ÛÙËÓ
›‰Ú˘ÛË Î·È Â‰Ú·›ˆÛË ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∞ÏÏ¿
·˜ ÂÍÂÙ¿ÛÔ˘Ì οÔÈ· ÁÓˆÛÙ¿ ÁÂÁÔÓfiÙ· ·fi Ù· ÈÔ
·ÏÈ¿.
ΔÔ ÂÈÙÂÏÂ›Ô ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ˘˜, ÚÔÙÔ‡ ·ÎfiÌË Û˘ÁÎÚÔÙËı› Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ·fi
·È‰È¿ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ, ηıÒ˜ Ô √ıˆÌ·Ófi˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ ‹ÁÂ
ÛÙÔÓ ÈÂÚfi ¿Ó‰Ú· ÷Ù˙‹ ªÂÎÙ¿˜ ÁÈ· Ó· ÙÔÓ ·Ú·Î·Ï¤ÛÂÈ Ó· ¢ÏÔÁ‹ÛÂÈ ÙÔ Ó¤Ô Ù¿ÁÌ·, Û˘Óԉ¢fiÌÂÓÔ˜ ·fi
·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ˘˜. √È ÔÏ˘ıÚ‡ÏËÙÔÈ ªÈ¯¿ÏÔÁÏÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ·ÈÒÓ˜ ‰ÈÂÙ¤ÏÂÛ·Ó ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎÔ› ËÁÂÌfiÓ˜ ÙÔ˘ ∞ÎÈÓÙ˙›, ‹Ù·Ó ·fiÁÔÓÔÈ ÙÔ˘
ªÈ¯·‹Ï ∫¤Û ‹ ∫ÔÛÛ‡ÊÔ˘, ÂÓfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ˘˜ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜ Ô˘ ÚÔÛ‹Ïı·Ó ÂÎÔ‡ÛÈ· ÛÙÔÓ √ÛÌ¿Ó. ∞fi ÙÔ 1380 Î·È ÌÂÙ¿ ı·
Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÔ˘Ì ÔÏÏÔ‡˜ ÁÓˆÛÙÔ‡˜ ·fi ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Ô˘
¤ÁÈÓ·Ó ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔÈ, fiˆ˜ Ô ÂÁÁÔÓfi˜ ÙÔ˘ ∞Ï‚·ÓÔ‡
‰˘Ó¿ÛÙË §ÈfiÛË, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ÁÈÓ ·Û¿˜ Î·È Û˘ÁÁÂÓ‹˜ ÂÍ
·Á¯ÈÛÙ›·˜ Ì ÙÔÓ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi Ô›ÎÔ. ∂›Û˘ ∞Ï‚·ÓÔ› ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔÈ ‹Ù·Ó ÔÈ πÛ·˝Ì Î·È ∫ˆÛÙ‹˜, Ô˘ Î·È ÔÈ ‰‡Ô
ÛÙ¿ÏıËÎ·Ó ·fi ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ÁÈ· Ó· ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó ÙÔ ‰Â-

ÛfiÙË πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ £ˆÌ¿ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ∞Ï‚·ÓÔ‡ ™¿Ù·,
ηıÒ˜ Î·È ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ ™ÈÛÌ¿Ó.
ŸÏ· ·˘Ù¿ fï˜ ‹Ù·Ó ·Û‹Ì·ÓÙ·, ·Ó Û˘ÁÎÚÈıÔ‡Ó Ì ·˘Ù¿
Ô˘ Û˘Ó¤‚ËÛ·Ó ·fi Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÁÈ· Ù·
ÔÔ›· ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ·ÚÁfiÙÂÚ· ÈÔ ·Ó·Ï˘ÙÈο. ∂ÓÒ ÌÂ
ÙËÓ ¿ÚÔ‰Ô ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ô˘ ·ÏÏ·ÍÔÈÛÙÔ‡Û·Ó, Á›ÓÔÓÙ·Ó ·ÂÈÚ¿ÚÈıÌÔÈ, Û¿ÓÈ· Û˘Ó¤‚·ÈÓ ÙÔ
·ÓÙ›ıÂÙÔ, ‰ËÏ·‰‹ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ Ó· ·Û¿˙ÔÓÙ·È ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi. ªfiÓÔ ¤Ó· Ù¤ÙÔÈÔ ÔχÎÚÔÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È, ·˘Ùfi ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘ ∫·ÛÙÚÈÒÙË Î·È ÙˆÓ Ô·‰ÒÓ ÙÔ˘ Î·È Û˘Ó¤‚Ë Û ÂÚ›Ô‰Ô Î·Ù¿ ÙËÓ ÔÔ›· ÙÔ
ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ Ê¿ÓËΠӷ ·ÂÈÏÂ›Ù·È ·fi ÛÔ‚·Úfi
ΛӉ˘ÓÔ5. ªÂÙ¿ Ë ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ÛÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi ¤ÁÈÓÂ
ÙfiÛÔ Û¿ÓÈ·, ÒÛÙ ÔÈ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó Ù· ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ·Ó¿ÏÔÁ· ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ˆ˜ ÂÓÙÂÏÒ˜ ·Ú¿‰ÔÍ·
Î·È ·ÚÔÛ‰fiÎËÙ· fiˆ˜, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ô ∫·ÈÛ¿ÚÈÔ˜
¢·fiÓÙ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ·ÊÈÂÚÒÓÂÈ ‰‡Ô ÛÂÏ›‰Â˜ Ù˘ ¯ÚÔÓÔÁÚ·Ê›·˜ ÙÔ˘ ÁÈ· Ó· ÂÍËÁ‹ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ Ô ¶·ÙÌÔ˘ÚÔ‡Ó ªÂ¯Ì¤Ù ÂʤÓÙ˘ Î·È Ô ªÔ˘ÛÙ·Ê¿ ÂʤÓÙ˘, ˘¿ÏÏËÏÔÈ Î·È ÔÈ ‰‡Ô ÙÔ˘ ˘Ô˘ÚÁ›Ԣ
∂͈ÙÂÚÈÎÒÓ, ‰¤¯ÙËÎ·Ó ÙÔ ÕÁÈÔ μ¿ÙÈÛÌ·. ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜
·˘Ùfi ‡ÎÔÏ· ÂÍËÁ›ٷÈ. √ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˜ Ô˘ ·Û·˙fiÙ·Ó ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi ı·Ó·ÙˆÓfiÙ·Ó ·Ì¤Ûˆ˜, ·Ó ‰ÂÓ ‰Ú·¤Ù¢Â. Ÿˆ˜ fï˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ηϿ, Ù· Ï‹ıË ‰ÂÓ
Á›ÓÔÓÙ·È Ì¿ÚÙ˘ÚÂ˜Ø Ù· Ï‹ıË ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ÙË
ʈӋ ÙÔ˘ Û˘ÌʤÚÔÓÙÔ˜. ŒÙÛÈ, Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË, ˘ËÚÂÙÒÓÙ·˜ Ì ÔÏÏÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜ Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ·˘ÙÒÓ Ô˘ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ·ÏÏ·ÍÔÈÛÙ‹ÛÔ˘Ó, ˘¤ı·ÏÂ
‰È·ÚÎÒ˜ ·˘Ù‹ ÙËÓ Ù¿ÛË. °È’ ·˘Ùfi Ë ·Ú¯È΋ ÛΤ„Ë ÙÔ˘
∫·Ú¿ Ã·Ï›Ï ΔÛÂÓÙÂÚÂÏ‹ ‚ڋΠÙfiÛÔ ÁfiÓÈÌÔ ¤‰·ÊÔ˜ ηÈ
ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ΔÔ‡ÚÎÔÈ ·‡ÍËÛ·Ó ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ΢ڛˆ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÂÍÈÛÏ·ÌÈṲ̂ÓÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ÛÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ Â·Ú¯›Â˜ Â›Ó·È ÂÏ¿¯ÈÛÙÔÈ ÔÈ Ìˆ·ÌÂı·ÓÔ› Ô˘ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· η˘¯ËıÔ‡Ó ÁÈ· ÙË ÁÓ‹ÛÈ·
ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ηٷÁˆÁ‹ ÙÔ˘˜. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜ Ù˘ ηٿÎÙËÛ˘ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ó· ÔÚÁ·ÓÒÛÔ˘Ó ÌÂÙ·Ó·ÛÙ‡ÛÂȘ
ÙÔ˘ÚÎÈÎÒÓ, ÙÔ˘ÚÎÔÌ·ÓÈÎÒÓ, ٷٷÚÈÎÒÓ Î·È ·Ú·‚ÈÎÒÓ
Ê˘ÏÒÓ ·fi ÙËÓ ∞Û›· ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ŒÙÛÈ, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ· Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó,
Ô ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ·Û¿˜, ›‰Ú˘Û ÛÙËÓ ∫·ÏÏ›ÔÏË ÌÂÚÈΤ˜

√ ∫·Ú¿ Ã·Ï›Ï ΔÛÂÓÙÂÚÂÏ‹˜ ÚfiÙÂÈÓÂ
ÙË Û˘ÁÎÚfiÙËÛË Â˙ÈÎÔ‡ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜
·fi ÂÍÈÛÏ·ÌÈṲ̂ӷ ·È‰È¿ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ.

[18]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ √Ú¯¿Ó ÛÂ
ÂÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË
·fi ‚È‚Ï›Ô ÙÔ˘
1808. ΔÔ 1326
ÙÔÓ √ÛÌ¿Ó
‰È·‰¤¯ÙËÎÂ
ÛÙÔ ıÚfiÓÔ
Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘, √Ú¯¿Ó,
Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜
ËÁÂÌfiÓ·˜
Ù˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜
ÙˆÓ √ÛÌ·ÓȉÒÓ.
SCALA/HERITAGE IMAGES

ÙÔ˘ÚÎÈΤ˜ Î·È ·Ú·‚ÈΤ˜ ·ÔÈ˘. √ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ μ·ÁÈ·˙‹Ù ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ·ÈÒÓ· Î·È Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ªÔ˘Ú¿Ù
μ′ ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ ÂfiÌÂÓÔ˘ ÌÂٷΛÓËÛ·Ó ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓÔ˘˜ ·fi ÙËÓ ∞Û›· ÛÙË ºÈÏÈÔ‡ÔÏË, ÛÙÔÓ ∞ÍÈfi, ÛÙË
∑·ÁÔÚ¿ Î·È ÛÙË ™fiÊÈ·, Î·È Δ·Ù¿ÚÔ˘˜ ÛÙË ºÈÏÈÔ‡ÔÏË Â›Û˘, fiÔ˘ ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ÛÒ˙ÂÙ·È ÙÔ fiÓÔÌ·
Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ fiÔ˘ ¤ÌÂÓ·Ó, ÙÔ Δ·Ù¿Ú ·˙·Ú›. √È ·ÔÈ˘ fï˜ ·˘Ù¤˜, fiÛ˜ Î·È ·Ó ‹Ù·Ó, Û˘ÁÎÚÈÙÈο ¿ÓÙ·
Ì ÙÔÓ ˘fiÏÔÈÔ Â˘Úˆ·˚Îfi ÏËı˘ÛÌfi ‹Ù·Ó Ôχ Ï›Á˜, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ÌËÓ ÂÈʤÚÔ˘Ó Î·Ì›· Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ΋ ·ÏÏ·Á‹ ÛÙÔÓ ÓÙfiÈÔ ÏËı˘ÛÌfi. 줂·È· Ô ÛÎÔfi˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô ¤ÁÈÓ·Ó ‹Ù·Ó ¿ÏÏÔ˜. ∂›‰·Ì fiÙÈ Ì›·
·fi ÙȘ ΢ÚÈfiÙÂÚ˜ ·Èٛ˜ ÁÈ· ÙȘ Ôԛ˜ ·ÔÊ·Û›ÛÙËÎÂ
Ë Û˘ÁÎÚfiÙËÛË ÙÔ˘ ÁÂÓÈÙÛ·ÚÈÎÔ‡ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜ Ì ·È‰È¿
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ‹Ù·Ó ÙÔ ·Ù›ı·ÛÔ Î·È ·›ı·Ú¯Ô Ó‡̷
ÙˆÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎÒÓ Ê˘ÏÒÓ. √ ‰‡ÛÙÚÔÔ˜ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·˜ ÙÔ˘˜
ÚÔοÏÂÛ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÚÔÌÂÚ¤˜ ÙÈ̈ڛ˜ fiˆ˜, ÁÈ·
·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ë ÊÔ‚ÂÚ‹ ÛÊ·Á‹ ÔÏÏÒÓ ÂηÙÔÓÙ¿‰ˆÓ
ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓˆÓ, ÙËÓ ÔÔ›· ‰È¤Ú·Í ÙÔ 1426 ÛÙËÓ ∞Ì¿ÛÂÈ· Ô °ÈÔ˘ÚΤÙ˙ ·Û¿˜, ·ÊÔ‡ ›¯Â ÚÔÛ·ı‹ÛÂÈ
·ÂÏÈṲ̂ӷ Ó· ¯·ÏÈÓ·ÁˆÁ‹ÛÂÈ ÙȘ ÏËÛÙÚÈΤ˜ ÙÔ˘˜ Û˘Ó‹ıÂȘ. ÕÏÏÔ˜ ÙÚfiÔ˜ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ˘ ÙÔ˘ ηÎÔ‡ ·˘ÙÔ‡ ‹Ù·Ó Ë ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙˆÓ ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓˆÓ Î·È ÙˆÓ
Δ·Ù¿ÚˆÓ ·fi ÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, fiÔ˘ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· Á›ÓÔ˘Ó ÂÈΛӉ˘ÓÔÈ ÁÈ· ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·, ÂÂȉ‹
ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ·˘Ù‹ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÔÏÏÔ› ÔÌfiÊ˘ÏÔ›
ÙÔ˘˜. °È· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó ÔÈ ·ÔÈ˘
Ô˘ ÚԷӷʤڷÌÂ, ÔÈ Ôԛ˜ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó Ó· ·˘Í¿ÓÔ˘Ó ‰È·ÚÎÒ˜ ÙÔ˘˜ Ô·‰Ô‡˜ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÌÂ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜.
∏ ·‡ÍËÛË ·˘Ù‹ ‰ÂÓ Û˘ÓÂ·ÁfiÙ·Ó ÌfiÓÔ ÙÔÓ ˘ÏÈÎfi
ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·ÛÌfi ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÏËı˘ÛÌÔ‡, Û˘Ó¤‚·ÏÏ ÂÈϤÔÓ Î·È ÛÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË ÙÔ˘ ·ÁˆÓÈÛÙÈÎÔ‡
Ó‡̷ÙÔ˜. ∂›·Ì fiÙÈ Ë ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈ΋ ıÚËÛΛ·
Â›Ó·È È‰È·›ÙÂÚ· ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓË ÁÈ· fiÏÂÌÔ. ™˘Ó‰˘¿˙ÔÓÙ·˜ fiÏ· Ù· ·Á·ı¿ Ù˘ ·ÚÔ‡Û·˜ ˙ˆ‹˜ Î·È fiϘ ÙȘ
ÚÔÛ‰Ô˘ ÙÔ˘ ̤ÏÏÔÓÙÔ˜ Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË,
ÂÌÓ¤ÂÈ ÛÙÔ˘˜ Ô·‰Ô‡˜ Ù˘ ÌÈ· ·Î·Ù¿Û¯ÂÙË ÔÚÌ‹
Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ıÚËÛÎÔÏË„›·. ∏ ıÚËÛÎÔÏË„›· fï˜
‰ÂÓ Â›Ó·È ·ÓÂÍ¿ÓÙÏËÙË. Ÿˆ˜ fiÏ· Ù· ¿ıË, Î·È È‰È·›ÙÂÚ· Ù· ¤ÓÙÔÓ· ¿ıË, ÊÙ¿ÓÂÈ ÙÂÏÈο ÛÙÔÓ ÎÔÚÂÛÌfi
Î·È ·Ú¯›˙ÂÈ Ó· Ì·Ú·›ÓÂÙ·È. √È Ô·‰Ô› ÙÔ˘ πÛÏ¿Ì ÌfiÏȘ
·ÔÎÙ‹ÛÔ˘Ó Ù· ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚ· ·Á·ı¿ Ô˘ ÌÔÚ›,
Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ‰fiÁÌ· ÙÔ˘˜, Ó· Ôı‹ÛÂÈ Ô ¿ÓıÚˆÔ˜
ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ·˘Ùfi, ‰ËÏ·‰‹ ÂÚÈÔ˘Û›·, Á˘Ó·›Î˜, ·ÍÈÒÌ·Ù·, Â›Ó·È Ôχ Ê˘ÛÈÎfi Ó· ÚÔÙÈÌÔ‡Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ÙËÓ
ÂÈÚËÓÈ΋ ·fiÏ·˘ÛË ÙˆÓ ·Á·ıÒÓ ·˘ÙÒÓ ·fi ÙÔ˘˜

‰È·ÚΛ˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘, ·Ú¿ ÙȘ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ ÁÈ· ÙË ÌÂÙ¿ ı¿Ó·ÙÔÓ ·ÓÙ·ÌÔÈ‚‹, ·Ó ¤ÛÔ˘Ó ÔÏÂÌÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÙËÓ ›ÛÙË ÙÔ˘˜. °È’ ·˘Ùfi ›¯Â ·Ú·ÙËÚËı› ·fi ·ÏÈ¿ fiÙÈ Ë ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈ΋ ıÚËÛÎÔÏË„›·
Â›Ó·È Ôχ ÈÛ¯˘Ú‹ ΢ڛˆ˜ ÛÙÔ˘˜ ÓÂÔÊÒÙÈÛÙÔ˘˜ ηÈ
ÂÍ·ÛıÂÓ› ÛÙÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ, Ô ‰È·Ú΋˜
ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi˜ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ÚfiÛÊÂÚ ÂÈϤÔÓ
ÛÙË ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈ΋ ÎÔÈÓˆÓ›· ÙÔ ÏÂÔÓ¤ÎÙËÌ· Ó·
ÙÚ¤ÊÂÈ ‰È·ÚÎÒ˜ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÙfiÛÔ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË Ù˘
ÎÔÈÓˆÓ›·˜. °È· ÙËÓ ÂÈÙ˘¯›· ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡ ·˘ÙÔ‡ ÔÚ›ÛÙËΠ¿Óˆ ·fi fiÏ· fiÙÈ ÙÔ Ù¿ÁÌ· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ
¤ÚÂ ӷ ÛÙÚ·ÙÔÏÔÁÂ›Ù·È ÌfiÓÔ ·fi ÂÍÈÛÏ·ÌÈṲ̂ӷ
·È‰È¿ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, fiÛÔ Ô fiÚÔ˜ ·˘Ùfi˜
¤ÌÂÓ ··Ú·‚›·ÛÙÔ˜, ÙÔ Ù¿ÁÌ· ÂÈı·Ú¯Ô‡Û ÛÙÔ˘˜
·ÓˆÙ¤ÚÔ˘˜ ÙÔ˘ Î·È ‹Ù·Ó ÔÚÌËÙÈÎfi ÛÙÔÓ fiÏÂÌÔ. ∞fi
Ù· ̤۷ fï˜ ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ· Ô˘ ·Ú·‚È¿ÛÙËΠÔ
·Ú·¿Óˆ fiÚÔ˜ ÁÈ· ÙË ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛ‹ ÙÔ˘, fiˆ˜ ı·
‰Ô‡Ì ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ Ù¿ÁÌ· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ ¿Ú¯ÈÛ ӷ
·Ú·ÎÌ¿˙ÂÈ Î·È ·ÓÙ› Ó· ·ÔÙÂÏ› ÛÙ‹ÚÈÁÌ· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ¤ÁÈÓ ̿ÏÏÔÓ ÂÈΛӉ˘ÓÔ ÁÈ’ ·˘Ùfi, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘
ÛÙ·ÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡ Î·È ·Ù›ı·ÛÔ˘ Ó‡̷Ùfi˜ ÙÔ˘. øÛÙfiÛÔ,
ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ Ù¿ÁÌ· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ, fiÏ· ۯ‰fiÓ Ù·
·ÓÒÙÂÚ· ÛÙÚ·ÙȈÙÈο Î·È ÔÏÈÙÈο ·ÍÈÒÌ·Ù· ‰›ÓÔÓÙ·Ó ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·, ΢ڛˆ˜ ÙÔ 15Ô Î·È
ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ·, ηٿ ÚÔÙ›ÌËÛË ÛÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜.
ªfiÏȘ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ÈÛ¯‡ÂÈ ÙÔ Û‡ÛÙËÌ· ·˘Ùfi, ·Ì¤Ûˆ˜ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠÁÂÓÈ΋ ·Ú·ÎÌ‹ Ô˘ ÂËÚ¤·Û ηÈ
ÙÔ Ù¿ÁÌ· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ.
ŸÏË Ë ÈÛÙÔÚ›· ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ‰Â›¯ÓÂÈ fiÙÈ
ÙÔ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi οÔÈÔ Í¯ˆÚÈÛÙfi
¤ıÓÔ˜, ·ÏÏ¿ ÌfiÓÔ ·fi Ì›· ıÚËÛΛ·. °È’ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠÔÙ¤ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ·ÏÏ¿ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi (ÔÛÌ·ÓÈÎfi),
‰ËÏ·‰‹ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÌ· ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó, ‹ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈÎfi,
‰ËÏ·‰‹ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ÈÛÙÒÓ, ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ· ·fi ÂıÓÈΤ˜
‰È·ÊÔÚ¤˜. ∞˘Ùfi ‹Ù·Ó Î·È ÙÔ ÌÔÓ·‰ÈÎfi ηÙfiÚıˆÌ· ÙˆÓ
√ıˆÌ·ÓÒÓ, ÁÈ·Ù› Û fiÏ· Ù· ˘fiÏÔÈ· ·ԉ›¯ıËηÓ
ÂÓÙÂÏÒ˜ ·Ó›Î·ÓÔÈ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Î·È ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË ÙÔ˘ ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹Ì·ÙÔ˜ Ô˘ ¤¯ÙÈÛ·Ó ‹ Ì¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘
ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Ô˘ ÛÙÔ ÔÔ›Ô Î·Ù·Û΋ӈ۷Ó.

∏ ηٿÎÙËÛË Ù˘ ¡›Î·È·˜
·fi ÙÔÓ √Ú¯¿Ó
∂ÍÂÙ¿Û·Ì ·ÚÎÂÙ¿ ‰ÈÂÍÔ‰Èο Ù· Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ˘˜
ıÂÛÌÔ‡˜ Ô˘ ıÂÛ›ÛÙËÎ·Ó ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó,
ÁÈ·Ù› ÙÔ ÌfiÓÔ Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ÂÍËÁ‹ÛÂÈ ÙȘ ÛÊÔ‰Ú¤˜
ηٷÎÙ‹ÛÂȘ Ô˘ ı· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ·Ó·Ï˘ÙÈο ÛÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ· Â›Ó·È Ë ·ÎÚÈ‚‹˜ ÁÓÒÛË ÙˆÓ ıÂÛÌÒÓ ·˘ÙÒÓ.

√£øª∞¡√π [19]

[20]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∞Ó Û˘ÁÎÚ›Ó·Ì ·fi ÙË Ì›· ÏÂ˘Ú¿ ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ ·‚Ô˘Ï›· Î·È ÙËÓ ËıÈ΋ ·Ú·ÎÌ‹ Ô˘, fiˆ˜ Â›Ó·È ÁÓˆÛÙfi,
ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó, Î·È ÛÙÔ˘˜ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘˜ ÂÎÚÔÛÒÔ˘˜
ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ Î·È ÛÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜, ÌÂ
ÙË ‰·ÈÌfiÓÈ·, ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ù¤¯ÓË Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÁÈ·
ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ
‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó ÙÔ fiÚÁ·ÓÔ Ù˘ ηٿÎÙËÛ˘ Ì ÙÔ˘˜
›‰ÈÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ô˘ ı· ηٷÎÙÔ‡Û·Ó, ‡ÎÔÏ· ı·
ηٷϷ‚·›Ó·Ì ÁÈ·Ù› ·fi ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ÂΛÓÔ˘˜ ÌÓËÛÙ‹Ú˜, Ô˘ ÊÈÏÔÓ›ÎËÛ·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ· ÁÈ·
ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ı· ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó. ΔÒÚ· ı· ÚÔÛ·ı‹ÛÔ˘Ì ӷ ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÔ˘ÌÂ
ÙȘ ÂÚÈ¤ÙÂȘ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ‰È·Ì¿¯Ë˜. ◊‰Ë ÚÈÓ ·fi
Ï›ÁÔ ˘ÂÓı˘Ì›Û·Ì Ò˜ ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Î·È ÛÙȘ
‰‡Ô Ï¢ڤ˜ ÙÔ˘ μÔÛfiÚÔ˘, fiÙ·Ó ÙÔ 1326 Ô √Ú¯¿Ó
‰È·‰¤¯ÙËΠÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó, ÂÓÒ ÙÔ 1328 Ô
∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ Ô ÓÂfiÙÂÚÔ˜, ÙÂÚÌ·Ù›˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔ ÂÌʇÏÈÔ fiÏÂÌÔ Ì ÙÔÓ ·Ô‡ ÙÔ˘, ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÙËΠˆ˜ Ô ÌfiÓÔ˜ ÂÍÔ˘ÛÈ·ÛÙ‹˜ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘.

√ √Ú¯¿Ó ÂÍÔ˘Û›·˙ ·ÎfiÌ· ÌfiÓÔ ÙÔ ÓfiÙÈÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘
μÈı˘Ó›·˜ Î·È ÙËÓ ¶ÚÔ‡Û·, Ô˘ ›¯Â ηٷÎÙËı› ÚfiÛÊ·Ù·, ÂÓÒ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ ÂÂÎÙÂÈÓfiÙ·Ó
Û fiÏË ÙË £Ú¿ÎË, ÙË ª·Î‰ÔÓ›· Î·È ÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ÂÈϤÔÓ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· ‰˘ÙÈο
ÙˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ ·˘ÙÒÓ, ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Î·È ÌÂÚÈο ÓËÛÈ¿. ŸÌˆ˜ ÚÔÙÔ‡ ·ÎfiÌ· ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ Ô ÂÌʇÏÈÔ˜ fiÏÂÌÔ˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ‰‡Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˘˜, Ô √Ú¯¿Ó ›¯Â ηٷϿ‚ÂÈ ÙË ¡ÈÎÔÌ‹‰ÂÈ· Î·È Ï›ÁÔ
·ÚÁfiÙÂÚ· ÔÏÈfiÚÎËÛ ÙË ¡›Î·È·. ΔfiÙÂ Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜
Ô ÓÂfiÙÂÚÔ˜, ·ÊÔ‡ ‰È·ÛÊ¿ÏÈÛ Û ¤Ó· ‚·ıÌfi ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘, Âȯ›ÚËÛ ÙÔ 1330 Ì·˙› Ì ÙÔÓ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi Ó· ÛÒÛÂÈ ÙËÓ fiÏË ·˘Ù‹. √ ÛÙÚ·Ùfi˜ fï˜ Ô˘
ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ‚È·ÛÙÈο ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·
‰ÂÓ ‹Ù·Ó Â·ÚÎÒ˜ ÂÍ·ÛÎË̤ÓÔ˜, Ô‡Ù ÂÊ¿ÌÈÏÏÔ˜ ÙˆÓ
Ù·ÁÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ·Ú¤Ù·ÍÂ Ô √Ú¯¿Ó Î·È Ù· ÔÔ›· ÚfiÛÊ·Ù· ›¯·Ó ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ÙË Ó¤· ÙÔ˘˜ ÔÚÁ¿ÓˆÛË. ∏
Ì¿¯Ë ‰fiıËΠÎÔÓÙ¿ ÛÙË ÃÚ˘ÛfiÔÏË, ÛÙÔ ¯ˆÚÈfi ¶ÂÏÂοÓÔ˜. ΔfiÛÔ Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ fiÛÔ Î·È Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜

√£øª∞¡√π [21]

ÔϤÌËÛ·Ó ÁÂÓÓ·›·, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ÁÈ·Ù› ÛÎÔÙÒıËÎÂ
ÙÔ ¿ÏÔÁÔ ÙÔ˘ ‰Â‡ÙÂÚÔ˘, ÂÓÒ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÏËÁÒıËÎÂ.
√ ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘˜ fï˜ ¤‰ÂÈÍ ÂÏ¿¯ÈÛÙË ÂÈı·Ú¯›·, ·ÊÔ‡
ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ÚÔ¯ÒÚËÛ ÚÔ˜ Ù· ÂÌÚfi˜ ·Ú¿ ÙËÓ
ÂÓÙÔÏ‹ Ô˘ ÙÔ˘ ›¯Â ‰Ôı›, Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÂÂȉ‹
ÓfiÌÈÛ fiÙÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ›¯Â ÛÎÔÙˆı›, ÙÚ¿ËÎÂ, ÂÍ›ÛÔ˘
¿ÚÂ·, ÛÂ Ê˘Á‹ Î·È Î·Ù·ÙÚÔÒıËΠ·fi ÙÔ˘˜
¯ıÚÔ‡˜. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Î·È Ô Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘ Ì ‰˘ÛÎÔÏ›· ÛÒıËÎ·Ó Î·È ‰È¤Ê˘Á·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. §›ÁÔ
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ‹ÙÙ· ·˘Ù‹ ·Ú·‰fiıËÎÂ Î·È Ë ¡›Î·È· ÛÙÔ˘˜
√ıˆÌ·ÓÔ‡˜ ÌÂ Û˘Óı‹ÎË, Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÂÈÙÚ¿ËÎÂ
ÛÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Î·È ÛÙË ÊÚÔ˘Ú¿ Ó· ʇÁÔ˘Ó ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∏ Û˘Óı‹ÎË ·˘Ù‹ ˆÊ¤ÏËÛ ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ˘˜, ÂÓÒ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ, ηıÒ˜ ‹Ù·Ó ·ÂÏÈṲ̂ÓÔÈ
·fi ÙÔÓ ÔÌfiıÚËÛÎfi ÙÔ˘˜ ‚·ÛÈÏÈ¿, ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙËÓ
fiÏË Î·È ˘ÔÙ¿¯ıËÎ·Ó ÛÙÔ ÓÈÎËÙ‹. ¢ÈÔÈÎËÙ‹˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜ ÔÚ›ÛÙËÎÂ Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó, Ô ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ·Û¿˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ·Ú¯ËÁfi˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡
Ô˘ ÙËÓ Â›¯Â ÔÏÈÔÚ΋ÛÂÈ Î·È Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘
∞Ï·ÂÓÙ›Ó ·Ó·‰Â›¯ıËÎÂ Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ‚Â˙›Ú˘ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ. √ Ù›ÙÏÔ˜ ÙÔ˘ ·Û¿, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Û˘Ó·ÓÙ¿ÌÂ
ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ‰Ò, Â›Ó·È Ë ÂÚÛÈ΋ ϤÍË Paichah, Ô˘
ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔ fi‰È ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿. ™‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ·ÏÈ¿
Û˘Ó‹ıÂÈ· Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙ· ·Ó·ÙÔÏÈο ·Ó¿ÎÙÔÚ· ÔÈ
·ÓÒÙ·ÙÔÈ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ› ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó fi‰È·,
¯¤ÚÈ·, Ì¿ÙÈ· Î·È ·ÊÙÈ¿ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿. √ Ù›ÙÏÔ˜ ·˘Ùfi˜ ÛÙÔ
ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ‰fiıËΠÚÒÙ· ÛÙÔÓ ∞Ï·ÂÓÙ›Ó, ÛÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÛÙÔÓ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó Î·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Û ÙÚÂȘ ‰È·ÚÂ›˜ ÌÔÚʈ̤ÓÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜, ÛÙÔÓ ªÔ˘¯Ï›˜ ·Û¿,
ÛÙÔÓ ∞·ÛۛΠ·Û¿ Î·È ÛÙÔÓ ™ÈÓ¿Ó ·Û¿.
∏ ‹ÙÙ· ÛÙÔÓ ¶ÂÏÂοÓÔ ‹Ù·Ó Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· Ì¿¯Ë ηٿ
ÙËÓ ÔÔ›· ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ·ÓÙÈ·Ú·Ù¿¯ıËÎ·Ó ÛÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜ ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·. ∞ÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ Â›Û˘ Â›Ó·È fiÙÈ
fi¯È ÌfiÓÔ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ °′, ÙÔ 1341,
·ÏÏ¿ Î·È 17 ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›
‰ÂÓ Â›¯·Ó ηٷʤÚÂÈ Ù›ÔÙ· ÙÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ
‰ÈÎÒÓ Ì·˜. ∫·Ù¤Ï·‚·Ó ‚¤‚·È· ÙËÓ ·Ú¯·›· ∫›Ô, Ë ÔÔ›·
ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ÙÔ ªÂÛ·›ˆÓ· ∫È‚ˆÙfi˜ Î·È ‹Ù·Ó ÙÔ ÚÔ‡ÚÁÈÔ Ù˘ ¡›Î·È·˜ ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ·. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·,
ÂˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔÈ ·fi ÙȘ ÂÌʇÏȘ ‰È·Ì¿¯Â˜ ÙˆÓ ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓˆÓ ËÁÂÙÒÓ ÙÔ˘ ∫·Ú·Û‹, ‰ËÏ·‰‹ Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ª˘Û›·˜, Û˘ÌÂÚȤϷ‚·Ó ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘˜, ÛÙËÓ ·Ú¯‹ Ù˘
›‰Ú˘Û‹˜ ÙÔ˘, ÌÈ· ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ÙËÓ Î·Ù›¯·Ó ÔÌfiÊ˘ÏÔ›
ÙÔ˘˜ Î·È ÚÔÛ¿ÚÙËÛ·Ó Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ, ÂÎÙfi˜ ·fi
ÙȘ ÙÚÂȘ ÌÂÁ¿Ï˜ fiÏÂȘ Ù˘ μÈı˘Ó›·˜ -ÙËÓ ¶ÚÔ‡Û·,
ÙË ¡ÈÎÔÌ‹‰ÂÈ· Î·È ÙË ¡›Î·È·-, Î·È ÙËÓ ·Ï·È¿ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ∞ÙÙ¿ÏÔ˘, ÙËÓ ¶¤ÚÁ·ÌÔ.

Δ¤ÏÔ˜, ·ÊÔ‡ ·¤ÎÙËÛ·Ó Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ ÙÔ˘ ∫·Ú·Û‹ Ó·˘ÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË, ÙËÓ ÔÔ›· ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ‰ÂÓ ‰È¤ıÂÙ·Ó, Âȯ›ÚËÛ·Ó ‰‡Ô ÂȉÚÔ̤˜ ÙÔ
1337 Î·È ÙÔ 1340, ÙȘ ÚÒÙ˜ Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛ·Ó
ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ™ÙËÓ ÚÒÙË ·ÔÎÚÔ‡ÛÙËηÓ, ÂÓÒ ÛÙË
‰Â‡ÙÂÚË ‹Ú·Ó ÔÏÏ¿ Ï¿Ê˘Ú·, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÔÚÈÛÙÈο ÛÙ· Â˘Úˆ·˚ο ·Ú¿ÏÈ· Ô‡Ù ÙfiÙÂ
Ô‡Ù ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ ÂfiÌÂÓˆÓ 17 ÂÙÒÓ. ™Â ·˘Ùfi
ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÙˆÓ 25 ÂÚ›Ô˘ ÂÙÒÓ Ë Î·Ù·ÎÙËÙÈ΋ Ì·Ó›· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ˘Ô¯ÒÚËÛÂ, ÁÈ·Ù› Ô √Ú¯¿Ó ›¯Â ıˆڋÛÂÈ ÛˆÛÙfi, ÚÈÓ Â·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ ÔÚ›· ÚÔ˜ Ù·
ÂÌÚfi˜, Ó· ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙËÓ ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ÙˆÓ ÚfiÛÊ·Ù·
‰ËÌÈÔ˘ÚÁËÌ¤ÓˆÓ ıÂÛÌÒÓ Î·È ÂÈϤÔÓ Ó· ÂÓ‰˘Ó·ÌÒÛÂÈ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ÙË ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈ΋ ıÚËÛΛ·, ÛÙËÓ
ÔÔ›· ΢ڛˆ˜ ÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·Ó ÔÈ ıÂÛÌÔ› ·˘ÙÔ›. °È· ÙÔ
ÛÎÔfi ·˘Ùfi, ¤¯ÙÈÛ ÛÙËÓ ¶ÚÔ‡Û· Î·È ÛÙË ¡›Î·È· Ù˙·ÌÈ¿, Û¯ÔÏ›·, ÊÙˆ¯ÔÎÔÌ›·, ÍÂÓԉԯ›· Î·È ¿ÏÏ· ·ÚfiÌÔÈ· ÎÙ›ÛÌ·Ù·. ∞ÎfiÌ· ÂÁη٤ÛÙËÛ ÛÙȘ Ï·ÁȤ˜ ÙÔ˘
√χÌÔ˘ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˘˜ ÌÔÓ·¯Ô‡˜ Î·È ÂÚË̛٘, Ô˘
ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ‰ÂÚ‚›Ûˉ˜ Î·È Û¿ÓÙˆÓÔÈ, ÛÙË ı¤ÛË ÙˆÓ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ Ô˘ ˙Ô‡Û·Ó ÂΛ ·ÏÈfiÙÂÚ·.
™ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÏÔÈfiÓ ÙˆÓ 25 ÂÚ›Ô˘ ÂÙÒÓ, ‰ËÏ·‰‹
Û fiÏË Û¯Â‰fiÓ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ ˘fiÏÔÈˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ
Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜ ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó, Ë ‚·ÛÈÏ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ‰ÂÓ ‰È¤ÙÚÂÍ ηӤӷ Ó¤Ô ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ΛӉ˘ÓÔ
·fi ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜. ŒÙÛÈ, Ë ‚·ÛÈÏ›· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Â›¯Â ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ÚÔÂÙÔÈÌ·ÛÙ›, ·Ó
fi¯È ÁÈ· Ó· Â·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ Ù· ‰¿ÊË Ô˘ ›¯·Ó ¯·ı›,
ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÁÈ· Ó· ÂÚÈÛÒÛÂÈ Ù· ˘fiÏÔÈ·, ‰ËÏ·‰‹
Ó· ÚÔÊ˘Ï¿ÍÂÈ ÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ Ù˘ ·fi ÙÔ˘˜
Ó¤Ô˘˜ ¯ıÚÔ‡˜. √ ÛÎÔfi˜ ·˘Ùfi˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÈÙ¢¯ı› Ì ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÙÚfiÔ˘˜. ¢ÂÓ Ù˘ ¤ÏÂÈ·Ó, ¿ÏψÛÙÂ,
ÔÈ ¯ÚËÌ·ÙÈÎÔ› fiÚÔÈ. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ‰ÂÓ
‰È¤ıÂÙ È· ÙÔ˘˜ ·ÏÈÔ‡˜ ıËÛ·˘ÚÔ‡˜, fi¯È ÌfiÓÔ ÁÈ·Ù› Ë
¤ÎÙ·Û‹ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ôχ ÌÈÎÚfiÙÂÚË, ·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ·Ù›
¤Î·Ó ÙÔ Ï¿ıÔ˜ Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜ ÙËÓ
ÂÌÔÚÈ΋ ·Ù¤ÏÂÈ· Î·È ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· ÂÈÛÚ¿ÙÙÔ˘Ó ÁÈ·
‰ÈÎfi ÙÔ˘˜ ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌfi Ù· ÙÂψÓÂȷο Ù¤ÏË ÙÔ˘ ÂÌÔÚ›Ô˘ Ô˘ ‰ÈÂÍ‹Á·Á·Ó. ªÈ· ȉ¤· Ù˘ ÙÂÚ¿ÛÙÈ·˜ ˙ËÌÈ¿˜
Ô˘ ˘¤ÛÙË ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ Ï¿ıÔ˘˜,
Ì·˜ ‰›ÓÂÈ Ë ‰È·›ÛÙˆÛË fiÙÈ ÙÔ 12Ô ·ÈÒÓ· ÂÈÛ¤Ú·ÙÙÂ
ÌfiÓÔ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ¿Óˆ ·fi
100.000.000 ‰Ú·¯Ì¤˜. ΔÔ ¤Ó· ÙÚ›ÙÔ -·Ó fi¯È ÙÔ ÌÈÛfi·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ ÙÔ Î·Ù¤‚·ÏÏ ÙÔ ÙÂψÓ›Ô. ™Ù· ¯ÚfiÓÈ· fï˜ ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ °′, ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ÙÔ˘
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, ÙÔ ÙÂψÓÂ›Ô Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
ÂÈÛ¤Ú·ÙÙ ÌfiÓÔ 30.000 ¯Ú˘Û¿ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· ÙÔ ¯ÚfiÓÔ,
‰ËÏ·‰‹ ÌfiÓÔ 336.000 ÊÚ¿Áη. ΔËÓ ›‰È· ÛÙÈÁÌ‹ ÔÈ

∏ ÛËÌÂÚÈÓ‹
¶¤ÚÁ·ÌÔ˜.
∞Ó¿ÌÂÛ·
ÛÙȘ fiÏÂȘ
Ô˘ η٤Ϸ‚·Ó
ÔÈ √ÛÌ·Ó›‰Â˜,
ÂˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔÈ
·fi ÙȘ ÂÌʇÏȘ
‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ ÙˆÓ
ÁÂÈÙfiÓˆÓ ÙÔ˘˜
ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓˆÓ,
‹Ù·Ó Î·È Ë
¶¤ÚÁ·ÌÔ˜,
Ë ·ÏÈ¿
ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·
ÙÔ˘ ∞ÙÙ¿ÏÔ˘.
MATTES/VISUAL PHOTOS

[22]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

°ÂÓÔ˘¿Ù˜ ÂÈÛ¤Ú·ÙÙ·Ó ·fi ÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜ ÙÂψÓ›Ô
ÛÙÔ °·Ï·Ù¿ 200.000 ¯Ú˘Û¿, ‰ËÏ·‰‹ 2.225.000 ÊÚ¿Áη.
øÛÙfiÛÔ, ·˜ ÌËÓ Í¯ӿÌ fiÙÈ ÛÙËÓ ÂÔ¯‹ Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÌ·ÛÙ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ‚·Û›ÏÂÈÔ Â›¯Â ·ÎfiÌË ‰ÂηÏ¿ÛÈ·
ÂÚ›Ô˘ ¤ÎÙ·ÛË ·fi ÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi Î·È ‹Ù·Ó Û ı¤ÛË
Ó· Û˘ÁÎÚÔÙ‹ÛÂÈ Î·È Ó· Û˘ÓÙËÚ‹ÛÂÈ ÛÙÚ·Ùfi ·Û‡ÁÎÚÈÙ·
ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ·fi Ù· Ù¿ÁÌ·Ù· ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó. π‰È·›ÙÂÚ· Ô
∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ‰È·ı¤ÛÂÈ Ôχ ÌÂÁ¿ÏË Ó·˘ÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÂÌÔ‰›ÛÂÈ ÙÔ ¤Ú·ÛÌ·
ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ∂Âȉ‹ ›¯·Ó ÂÏ¿¯ÈÛÙË
ÂÌÂÈÚ›· ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ· Î·È Û¯ÂÙÈο ÚfiÛÊ·Ù·, Ì ÙËÓ
ηٿÎÙËÛË ÙÔ˘ ∫·Ú·Û‹, ›¯·Ó ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ÌÈÎÚ‹ Ó·˘ÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ıˆÚËıÔ‡Ó ˆ˜
ÚÔ˜ ·˘Ùfi ÂÊ¿ÌÈÏÏÔÈ Ì ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜. ¢È¤ıÂÙÂ
ÏÔÈfiÓ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ·ÚÎÂÙÔ‡˜ ·ÎfiÌË fiÚÔ˘˜, ¤ÚÂÂ
fï˜ Ó· ͤÚÂÈ Ó· ÙÔ˘˜ ÂÎÌÂÙ·ÏÏ¢Ù› Ì ÙÔÓ Î·Ï‡ÙÂÚÔ ‰˘Ó·Ùfi ÙÚfiÔ. °È· Ó· ÙÔ˘˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÈ Î·Ù¿ÏÏËÏ·, ¯ˆÚ›˜ ÂÚÈÛ·ÛÌÔ‡˜, Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ¤ÚÂÂ
Ó· ‰È·ÙËÚ› ÂÈÚËÓÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜ μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜,
ÙÔ˘˜ ™¤Ú‚Ô˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜, ›ıÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜ fiÙÈ
Ô Î›Ó‰˘ÓÔ˜ ‹Ù·Ó ÎÔÈÓfi˜ Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· Ó· ÙÔ˘˜ ıˆÚ›
Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ‹, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ, Ó· ·ÔʇÁÂÈ Ó· Û˘ÁÎÚÔ˘ÛÙ› Ì·˙› ÙÔ˘˜. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÏÂ˘Ú¿, ¤ÚÂÂ
Ó· ·Ó·˙ËÙ‹ÛÂÈ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ÛÙËÓ ∞Û›·, fiÔ˘ fiÏ· Ù·
˘fiÏÔÈ· ÙÔ˘ÚÎÈο ÎÚ¿ÙË ·ÓÙÈÌÂÙÒÈ˙·Ó Ì ‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ· ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, ‰ÂÓ ¤Î·Ó ۯ‰fiÓ
Ù›ÔÙ ·fi ·˘Ù¿ Ô˘ ¤ÚÂ ӷ Á›ÓÔ˘Ó. ∞Ú¯Èο Û˘ÌÌ¿¯ËÛ Ì ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ ªÈ¯·‹Ï ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÏË Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜, ·fi ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›¯Â ηٷʤÚÂÈ Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ∞¯Ú›‰·. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·,
·ÊÔ‡ ¤ı·ÓÂ Ô ªÈ¯·‹Ï Î·È ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›· η٤Ϸ‚Â Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ∞ϤͷӉÚÔ˜, Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜
ÎÈÓ‹ıËΠÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘. ŸÙ·Ó fï˜ ËÙÙ‹ıËÎÂ, ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ˘ÔÁÚ¿„ÂÈ Û˘Óı‹ÎË Ì ÂÈ˙‹ÌÈÔ˘˜
fiÚÔ˘˜. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, Âȯ›ÚËÛ Â·ÓÂÈÏËÌ̤Ó˜
ÂÎÛÙÚ·Ù›˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ - ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘ÌÂ
ÁÈ’ ·˘Ù¤˜ fiÙ·Ó ı· ÂÍÂÙ¿ÛÔ˘Ì ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·. ∂ÈϤÔÓ,
·ÓÙ› Ó· ˘ÔÎÈÓ‹ÛÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ÙÔ˘˜ ÈÔ
ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó, ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi, Î·È ¿ÏÏÔ˘˜, Û˘ÌÌ¿¯ËÛ ÌfiÓÔ Ì ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ ÙˆÓ ·Ú·Ï›ˆÓ, Ô˘ ‹Ù·Ó Ôχ ÈÔ ·Ó›Û¯˘ÚÔÈ: ÌÂ
ÙÔÓ ™·ÚÔ‡ Ã·Ó (Ù˘ §˘‰›·˜) Î·È ÙÔÓ ∞˚ÓÙ›Ó (Ù˘ πˆÓ›·˜). ∫·È ·˘ÙÔ‡˜ fï˜ ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ ÙÔ˘˜ ÚÔÛÂÙ·ÈÚÈÛÙ› Ï‹Úˆ˜, ÁÈ·Ù›, ·Ó Î·È ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó Ê›ÏÔÈ ÙÔ˘
‚·ÛÈÏÈ¿, ¤Î·Ó·Ó ηٿ ηÈÚÔ‡˜ ÏËÛÙÚÈΤ˜ ÂȉÚÔ̤˜
ÛÙ· ÓËÛÈ¿ Î·È ÛÙ· Â˘Úˆ·˚ο ·Ú¿ÏÈ·. ΔÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ
fï˜ ‹Ù·Ó fiÙÈ ÂÂȉ‹ Ë ˘Á›· ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ ‹Ù·Ó

‡ıÚ·˘ÛÙË, Ù· ·È‰È¿ ÙÔ˘ ·Ó‹ÏÈη Î·È Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ·Ó›Û¯˘ÚÔ˜, ¤ÁÈÓ·Ó ÔÏϤ˜ Û˘ÓˆÌÔۛ˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘.
∫˘ÚÈfiÙÂÚÔ˜ ˘ÔÎÈÓËÙ‹˜ ÙˆÓ Û˘ÓˆÌÔÛÈÒÓ ‹Ù·Ó Ô ÁÓˆÛÙfi˜ Ì·˜ ™˘ÚÁÈ¿ÓÓ˘, Ô˘ ›¯Â ¤ÚıÂÈ ÛÂ Û˘ÓÂÓÓfiËÛË
Ì ÙË ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘, ÙËÓ ∂ÈÚ‹ÓË, Ë ÔÔ›·
‹Ù·Ó ¿ÓÙ· Ôχ ¯ıÚÈ΋ ÚÔ˜ ÙÔÓ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi.
√ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ÚfiÏ·‚ ÙÔÓ ·ÓÙ›·Ïfi ÙÔ˘ Ô‰ËÁÒÓÙ·˜ ÙÔÓ Û ‰›ÎË. √ ™˘ÚÁÈ¿ÓÓ˘ fï˜ ‰Ú·¤Ù¢ÛÂ
Î·È ˘ÔΛÓËÛ ÙÔÓ ÎÚ¿ÏË Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ ÛÂ Ó¤Ô fiÏÂÌÔ
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜, ÂÓÒ Â›¯Â ÔÏÏÔ‡˜ Ô·‰Ô‡˜
ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ΔÂÏÈο, Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ··ÏÏ¿¯ıËΠ·fi ÙÔÓ ™˘ÚÁÈ¿ÓÓË ‰ÔÏÔÊÔÓÒÓÙ·˜ ÙÔÓ. ŸÏ· ·˘Ù¿ fï˜ Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÂÍ›ÛÔ˘ ÛÙËÓ ¿ÛÎÔË ÂÍ¿ÓÙÏËÛË ÙˆÓ ‰˘Ó¿ÌˆÓ
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.

√£øª∞¡√π [23]

∞ÓfiËÙ˜ ıÚËÛ΢ÙÈΤ˜
‰È·Ì¿¯Â˜ - √ ı¿Ó·ÙÔ˜
ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ °′
ΔÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ıÚËÛ΢ÙÈΤ˜
¤Úȉ˜ ·ÎfiÌ· ÈÔ ¿Î·ÈÚ˜ -·Ó Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ- Î·È ·fi
ÙËÓ ›‰È· ÙË ‰È·Ì¿¯Ë Ô˘ ÂÍÈÛÙÔÚ‹Û·Ì ÛÙËÓ ÂÔ¯‹
ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ μ′ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ∞ÚÛÂÓÈ¿Ù˜ ηÈ
ÛÙÔ˘˜ πˆÛËʛ٘. ¶ÚÈÓ ·fi ÙȘ ¤Úȉ˜ ·˘Ù¤˜ ¤ÁÈÓ·Ó Î¿ÔȘ Ӥ˜ ÚÔÛ¿ıÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ,

ÔÈ Ôԛ˜ ·ԉ›¯ıËÎ·Ó Â›Û˘ ̿ٷȘ, fiˆ˜ Î·È fiϘ
ÔÈ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ Î·È ÔÈ ÂfiÌÂÓ˜, ÁÈ· ÙÔ ÁÓˆÛÙfi ÏfiÁÔ
fiÙÈ ÔÈ ¿˜ ··ÈÙÔ‡Û·Ó ¿ÓÙ· Ó· ΢ÚÈ·Ú¯‹ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ
·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·, ÂÓÒ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ·¤ÎÚÔ˘·Ó, fiˆ˜
‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi, ÙËÓ ··›ÙËÛË ·˘Ù‹. ŒÙÛÈ, ıˆÚÒÓÙ·˜ ÂÚÈÙÙfi Ó· Ù· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÔ˘ÌÂ Â‰Ò Ì ·ÎÚ›‚ÂÈ·, ı· ÂÈÛÙ‹ÛÔ˘Ì ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ ÙˆÓ ·Ó·ÁÓˆÛÙÒÓ Û ‰‡Ô ÌfiÓÔ
ÁÂÁÔÓfiÙ·, ηıÒ˜ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ Ù·
¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ÙÔ˘ ˙ËÙ‹Ì·ÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡ Ô˘
‰ÂÓ Â›¯Â Ù¤ÏÔ˜. À‹Ú¯·Ó ·fi ÙfiÙ ÛÙË ¢‡ÛË ¿ÓıÚˆÔÈ
Ô˘ ‰È·Î‹Ú˘ÙÙ·Ó ‰ËÌfiÛÈ· fiÙÈ Î·È ÔÈ §·Ù›ÓÔÈ ‹Ù·Ó ˘‡ı˘ÓÔÈ ÁÈ· ÙË ‰È·›ÚÂÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ. √ ¢ÔÌÈÓÈηÓfi˜
√‡Ì‚ÂÚÙÔ˜ ›¯Â ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÈ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô Ù˘ §ÈfiÓ ÂÈÛ‹ÁËÛË Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÚfiÙÂÈÓ ÙÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ Ô˘ ıˆÚÔ‡Û ηٿÏÏËÏÔ˘˜ ÁÈ· Û˘Ó‰È·ÏÏ·Á‹. ™ÙËÓ ÂÈÛ‹ÁËÛË
·˘Ù‹ ¤ÏÂÁ ÚËÙ¿ fiÙÈ Ë ‚·ÛÈÎfiÙÂÚË ·ÈÙ›· ÙÔ˘ Û¯›ÛÌ·ÙÔ˜

√ Ó·fi˜
ÙÔ˘ ∞ÔÛÙfiÏÔ˘
¶·‡ÏÔ˘
ÛÙÔ μ·ÙÈηÓfi.
∫¿ÔȘ
ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜
ÚÔÛ¿ıÂȘ ÁÈ·
ÙËÓ ÚÔÛ¤ÁÁÈÛË
ÙˆÓ ‰‡Ô
∂ÎÎÏËÛÈÒÓ ¤ÂÛ·Ó
ÛÙÔ ÎÂÓfi ΢ڛˆ˜
·fi ÙËÓ ÂÌÌÔÓ‹
Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜
Ó· ÈÛ¯˘Ú›˙ÂÙ·È
fiÙÈ Â›Ó·È Ë ÌfiÓË
·Ó·Ì¿ÚÙËÙË Î·È
·ÏËıÈÓ‹ ∂ÎÎÏËÛ›·.
JORGE PEDRO BARRADAS
DE CASAIS/
SHUTTERSTOCK

[24]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

‹Ù·Ó Ë ‰È·Ì¿¯Ë ÁÈ· ÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. ÕÏÏË ·ÊÔÚÌ‹ ıˆÚÔ‡Û ÙËÓ ¿ÁÓÔÈ· Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÁÏÒÛÛ·˜ ·fi ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜ ÈÂÚ›˜, Ô˘ ›¯Â ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù· ¤ÁÁÚ·Ê· Ù˘ ‰È΋˜ Ì·˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ó· ÌËÓ Â›Ó·È Î·Ù·ÓÔËÙ¿ Ì ·ÎÚ›‚ÂÈ· Î·È ·Ú¿ÏÏËÏ· ÔÈ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔÈ Ù˘ Ï·ÙÈÓÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Ó· ÌËÓ
ÌÔÚÔ‡Ó Ó· Û˘ÓÂÓÓÔËıÔ‡Ó Ì ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ ·Ú¿
ÌfiÓÔ Ì¤Ûˆ ·Ó·ÍÈfiÈÛÙˆÓ ‰ÈÂÚÌËÓ¤ˆÓ. ∂›Û˘, ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙ fiÙÈ ı· ‹Ù·Ó ηÏfi Ó· ÚÔÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó Ë ·ÌÔÈ‚·›·
ÂÍÔÈΛˆÛË Ì ÌÂÈÎÙÔ‡˜ Á¿ÌÔ˘˜ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ŒÏÏËÓ˜
Î·È Û §·Ù›ÓÔ˘˜, Î·È ÙÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ ·fi fiÏ·, fiÙÈ Ë
Û‡ÓÂÛË Â¤‚·ÏÏ ӷ ÌËÓ ÂÈ̤ÓÂÈ Ë Ï·ÙÈÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·
Ó· ˘ÔÙ¿ÍÂÈ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο ÙË ‰È΋ Ì·˜, ·ÏÏ¿ Ó· ·ÚÎÂÛÙ› ÛÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ó· ˙ËÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ
ÂÈ·ڈÛË ÙÔ˘ ¿· Î·È Ó· ‰¤¯ÂÙ·È ·ÔÎÚÈÛ¿ÚÈÔ˘˜ ÌÂ
ÙȘ ÙÈ̤˜ Ô˘ ÙÔ˘˜ ¿ÚÌÔ˙·Ó. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ ·˘Ù‹ Ë ÌÂÙÚÈÔ·ı‹˜ ʈӋ ‰ÂÓ ÂÈÛ·ÎÔ‡ÛÙËΠ·fi ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜
Î·È ÂÂȉ‹, fiÛÔ ÌÂÙÚÈÔ·ı‹˜ Î·È ·Ó ‹Ù·Ó, ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙Â
¤ÌÌÂÛ· ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›·, Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ ‰ÂÓ ı· ÙËÓ
·Û¿˙ÔÓÙ·Ó Ô‡Ù ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. øÛÙfiÛÔ, ıˆڋ۷ÌÂ
ÛˆÛÙfi Ó· ÙËÓ ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÔ˘ÌÂ Â‰Ò ÁÈ·Ù› Ê·ÓÂÚÒÓÂÈ fiÙÈ
˘‹Ú¯·Ó ·fi ÙfiÙÂ Î·È ÛÙÔ ÛÒÌ· ÙˆÓ ÈÂÚˆÌ¤ÓˆÓ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ¿ÓıÚˆÔÈ Ô˘ ‰ÂÓ ·Ô‰¤¯ÔÓÙ·Ó Ù·
·‰˘ÛÒËÙ· ¿ıË Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó ÁÂÓÈο. ∞fi ÙËÓ
¿ÏÏË ÏÂ˘Ú¿, ·˘Ùfi Ô˘ ÈÛ¯˘ÚÈ˙fiÙ·Ó Û ÌfiÓÈÌË ‚¿ÛË Ë
∂ÎÎÏËÛ›· ·˘Ù‹ -fiÙÈ Â›Ó·È Ë ÌfiÓË ·Ó·Ì¿ÚÙËÙË Î·È fiÙÈ
·fi ·˘Ù‹ ËÁ¿˙ÂÈ Î¿ı ·Ï‹ıÂÈ· Î·È Î¿ı ÂÍÔ˘Û›· ÛÙÔÓ
ÎfiÛÌÔ ·˘Ùfi- ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÂËÚ¿˙ÂÈ ÙË ÛΤ„Ë Î·È ÌÂÚÈÎÒÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜ Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ÚÔηÏ› ·Ó¿ÏÔÁ˜ ¤ˆ˜ ¤Ó·
ÛËÌÂ›Ô Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¤˜. ŒÙÛÈ, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ô ·ÙÚȿگ˘ ∏Û·˝·˜ Ô ∞ıˆÓ›Ù˘ (1323-1341), ÁÚ¿ÊÔÓÙ·˜
Û ÌÈ· ÌÂÚ›‰· ÙˆÓ ∞ÚÌÂÓ›ˆÓ Ô˘ ›¯Â ÚÔÛ¯ˆÚ‹ÛÂÈ
ÙfiÙ ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·, ¤ÏÂÁ fiÙÈ Ô £Âfi˜ ÙÔ‡˜
Ô‰‹ÁËÛ ӷ ÚÔÛʇÁÔ˘Ó ÛÙËÓ Î·ıÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ˆ˜
ÁÓ‹ÛÈ· ÌËÙ¤Ú·: «∂Âȉ‹ Ô ÏfiÁÔ˜ Ì·˜ Â›Ó·È ÏfiÁÔ˜ ÌËÙ¤Ú·˜ Î·È ÚÔ˜ ÂÛ¿˜ Î·È ÚÔ˜ fiÏÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ı¤ÏÔ˘Ó
Ó· Â›Ó·È Î·È Ó· ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›, fiˆ˜ ÎÈ ÂÛ›˜
ÁÓˆÚ›˙ÂÙ ·ÎÚÈ‚Ò˜, Î·È ·fi ÂÌ¿˜ ËÁ¿˙Ô˘Ó Ù· ÈÂÚ¿
‰fiÁÌ·Ù· Ù˘ Â˘Û¤‚ÂÈ·˜ Û fiÏË ÙËÓ ÔÈÎÔ˘Ì¤ÓË, ·fi Ì·˜
ÔÈ ‰È‰·¯¤˜ ÙˆÓ ı›ˆÓ ·Ù¤ÚˆÓ Î·È ·fi ÂÌ¿˜ ·Ó¿‚Ï˘Û·Ó
ÔÈ ıÂfiÓ¢ÛÙ˜ ÓÔÌÔıÂۛ˜ ÙˆÓ ÈÂÚÒÓ Û˘Ófi‰ˆÓ, Û·Ó

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ ÙÔ˘ ºÚ·ÁΛÛÎÔ˘ ¶ÂÙÚ¿Ú¯Ë.
§¤ÁÂÙ·È fiÙÈ Ô μ·ÚÏ·¿Ì ›¯Â ‰È‰·¯Ù› ŸÌËÚÔ
Î·È ¶Ï¿ÙˆÓ· ·fi ÙÔÓ πÙ·Ïfi ÔÈËÙ‹ ¶ÂÙÚ¿Ú¯Ë,
ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘ ÂÍËÁ› ÙË Û˘Ì‚ÔÏ‹ ÙÔ˘ ÛÙËÓ
·Ó·‚›ˆÛË Ù˘ ÂÏÏËÓÔÌ¿ıÂÈ·˜ ÛÙË ¢‡ÛË.
THE ART ARCHIVE/CORBIS/APEIRON

√£øª∞¡√π [25]

ΔÔ 1355 Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
‚·Û›Ï¢Û ÌfiÓÔ˜, ·ÊÔ‡ ›¯·Ó ÂÎÏ›„ÂÈ
ÔÈ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ›, Î·È ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙÚ›·
¯ÚfiÓÈ· ¤ı·ÓÂ Î·È Ô √Ú¯¿Ó.
·fi ËÁ‹ ÛÙÔ ϋڈ̷ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜». ŒÙÛÈ, ÂÈϤÔÓ, ·˘Ù‹ Ë ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋ ·È΋ ·Í›ˆÛË ÁÈ· ΢ÚÈ·Ú¯›· Û˘Ó¤‚·Ï ÛÙÔ Ó· Á›ÓÂÈ Î¿ˆ˜ ÔÌ҉˜, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Î·Ù¿ ηÈÚÔ‡˜, Î·È ÙÔ ‡ÊÔ˜ ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜.
ΔÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ fï˜ ‹Ù·Ó fiÙÈ ·fi ÙȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ·˘Ù¤˜
·fiÂÈÚ˜ ÁÈ· ¤ÓˆÛË ÚԤ΢„·Ó ¤ÌÌÂÛ· Û ÂÌ¿˜ Ӥ˜
ηٷÛÙÚÔÊÈΤ˜ ıÚËÛ΢ÙÈΤ˜ ‰È·Ì¿¯Â˜. ªÂÚÈÎÔ› ÌÔÓ·¯Ô› ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜ ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙·Ó ÂΛÓÔ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ fiÙÈ
Ì ÙÔ Ó· ËÛ˘¯¿˙Ô˘Ó Î·È Ó· ÚÔÛ‡¯ÔÓÙ·È ÛȈËÏ¿ ¤ÓȈı·Ó ÛÙËÓ „˘¯‹ ÙÔ˘˜ ·Á·ÏÏ›·ÛË Î·È ·Ó›ˆÙË Â˘¯·Ú›ÛÙËÛË, ÂÓÒ ¤‚ÏÂ·Ó ¤Ó· Ï·ÌÂÚfi ʈ˜ Ó· ÚÔ‚¿ÏÏÂÈ
ÛÙ· Ì¿ÙÈ· ÙÔ˘˜. ∞ÚÁfiÙÂÚ·, fiÙ·Ó Î·È ÔÚÈṲ̂ÓÔÈ ¿ÏÏÔÈ
ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ÂÍËÁ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ·˘Ùfi, ·Ú·Ù‹ÚËÛ·Ó fiÙÈ ·ÚfiÌÔÈÔ Êˆ˜ ¤ÏÔ˘Û ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙˆÓ ‰ÈˆÁÌÒÓ ÔÏÏÔ‡˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ô˘ ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·Ó ÁÈ· ÙÔ ÃÚÈÛÙfi. °È· Ó· ·ԉ›ÍÔ˘Ó Ì¿ÏÈÛÙ· fiÙÈ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ù· Ì¿ÙÈ· Ó· ‰Ô˘Ó ıÂ˚Îfi Î·È ¿˘ÏÔ Êˆ˜, ·Ó¤ÊÂÚ·Ó fiÙÈ Ô ∫‡ÚÈÔ˜,
·ÊÔ‡ ‹Ú ÚÈÓ ·fi Ù· ¶¿ıË ÙÔ˘˜ ÎÔÚ˘Ê·›Ô˘˜ ÙˆÓ Ì·ıËÙÒÓ Î·È ·Ó¤‚ËΠÛÙÔ fiÚÔ˜ £·‚ÒÚ, ÌÂÙ·ÌÔÚÊÒıËÎÂ
ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘˜ Î·È ¤Ï·Ì„ ÙÔ ÚfiÛˆfi ÙÔ˘ Û·Ó ‹ÏÈÔ˜,
ÂÓÒ ÔÈ Ì·ıËÙ¤˜, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ¿ÓÙ¯·Ó Ó· ÎÔÈÙÔ‡Ó ÙË
Ï¿Ì„Ë, ¤ÂÛ·Ó ÛÙË ÁË. ∞Ó, ÏÔÈfiÓ, ÂΛÓÔÈ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ,
Ô˘ ‹Ù·Ó ÈÔ ·ÏÔ›, ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ‰Ô˘Ó ÙÔ ıÂ˚Îfi ηÈ
¿˘ÏÔ Êˆ˜ Ó· ÙÔ˘˜ ÂÚÈÏÔ‡˙ÂÈ, ÁÈ·Ù› Ó· ·ÔÚԇ̠Ô˘ ÔÈ
¿ÁÈÔÈ Â›‰·Ó Ó· ÙÔ˘˜ ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÈ Ï·ÌÂÚfi ʈ˜ Ô˘ ÚÔÂÚ¯fiÙ·Ó ·fi ¿Óˆ, ·fi ÙÔÓ £Âfi; ŒÙÛÈ, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ,
ÂÍËÁ› Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ Ù· ÔÚ¿Ì·Ù· ÙˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ ·˘ÙÒÓ, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ·ÔηÏÔ‡Û·Ó ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÏfiÁÔ ËÛ˘¯·ÛÙ¤˜. ÕÏÏÔÈ fï˜ ÚÔÛı¤ÙÔ˘Ó fiÙÈ ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› ·˘ÙÔ›
ÚÔÛ‡¯ÔÓÙ·Ó ÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ ÈÁÔ‡ÓÈ ÛÙÔ ÛÙ‹ıÔ˜ ηÈ
ÂÛÙ›·˙·Ó ÙÔ ‚ϤÌÌ· ÙÔ˘˜ ÛÙÔÓ ·Ê·Ïfi ÙÔ˘˜, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ·fi ÙÔÓ ·Ê·Ïfi ÙÔ˘˜ Ó· ‚ϤÔ˘Ó Ó· Ï¿ÌÂÈ ÙÔ ı›Ô
ʈ˜. °È’ ·˘Ùfi ÙÔ˘˜ ·ÔηÏÔ‡Û·Ó Î·È Â˘¯›Ù˜ Î·È ÔÌÊ·Ïfi„˘¯Ô˘˜, ÁÈ·Ù› ÙÔ Î¤ÓÙÚÔ ÙˆÓ „˘¯ÈÎÒÓ ÙÔ˘˜ ‰˘Ó¿ÌÂˆÓ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙÔÓ ·Ê·Ïfi. √ˆÛ‰‹ÔÙÂ, Ù· ÔÚ¿Ì·Ù· ·˘Ù¿
ÙˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜ ı· ÂÚÈÔÚ›˙ÔÓÙ·Ó Èı·Ófiٷٷ ÛÙ· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ÙÔ˘˜, ·Ó ‰ÂÓ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ¤Ó·˜ ¿ÓıÚˆÔ˜ Ô˘ Ù· ηًÁÁÂÈÏÂ Î·È Ù· ÎÔÚfiȉ„Â.

À‹Ú¯Â ÙfiÙ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ¤Ó·˜ ÌÔÓ·¯fi˜ ·fi ÙËÓ
∫·Ï·‚Ú›·, Ì ÙÔ fiÓÔÌ· μ·ÚÏ·¿Ì, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ¤ÏıÂÈ
ÂΛ ·fi ÙËÓ πÙ·Ï›·, ÂÓÒ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌË Ó¤Ô˜, ÛÙȘ ·Ú¯¤˜
Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ °°′,, Î·È Â›¯Â ÙÈÌËı› ÁÈ· ÙË
ÌfiÚʈۋ ÙÔ˘6. ™Â ·˘ÙfiÓ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·Ó¤ıÂÛ ÙȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ.
¶ÔÈΛϘ Î·È Ôχ Û˘¯Ó¿ ·ÓÙÈÊ·ÙÈΤ˜ Â›Ó·È ÔÈ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ Ì·˜ ‰›ÓÔ˘Ó ÁÈ· ÙÔÓ ¿Ó‰Ú· ·˘Ùfi ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜
¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ, Î·È È‰È·›ÙÂÚ· Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ °ÚËÁÔÚ¿˜ ηÈ
Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜. √ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜, ·ÊÔ‡ ÙÔÓ ÚÔÛٿلÂ
Î·È ÙÔ˘ ÂÌÈÛÙ‡ÙËΠÙÔ Ôχ ˙ˆÙÈÎfi ÙfiÙ ˙‹ÙËÌ· Ù˘
¤ÓˆÛ˘, ÈÛ¯˘ÚÈ˙fiÌÂÓÔ˜ fiÙÈ ‹Ù·Ó Ôχ Â˘Ê˘‹˜ Î·È ÈηÓfi˜ Ó· ÂÍËÁ‹ÛÂÈ Ù· ÓÔ‹Ì·Ù· Î·È Â›¯Â ÌÂÏÂÙ‹ÛÂÈ ÙÔÓ ∂˘ÎÏ›‰Ë, ÙÔÓ ∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË Î·È ÙÔÓ ¶Ï¿ÙˆÓ·, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·
Û˘ÌÌ¿¯ËÛ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Ì ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ÙÔ˘ ηÈ
ÙÔÓ Î·ÙËÁfiÚËÛ fiÙÈ ˘ÔÎÚÈÙÈο ÌfiÓÔ Â›¯Â ·ÓÙÈÎÚÔ‡ÛÂÈ
Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ.
√ °ÚËÁÔÚ¿˜ fï˜, ·ÊÔ‡ ·Ú¯Èο ¤‰ÂÈÍ ·‰È·ÊÔÚ›·, ÌÂÙ¿
¤Î·Ó ÏfiÁÔ ÁÈ· ÙË ÌfiÚʈÛË ÙÔ˘ ¿Ó‰Ú·, ‰È·ÎˆÌˆ‰ÒÓÙ·˜
ÙÔÓ ÛÙÔ ‰È¿ÏÔÁÔ Ì ٛÙÏÔ ºÏˆÚ¤ÓÙÈÔ˜ ‹ ¶ÂÚ› ÛÔÊ›·˜
ÛÔÊ›·˜. ™Â
·˘Ùfi ÙÔÓ ·ÚÔ˘Û›·˙ ӷ ÂÈ‚Ô˘Ï‡ÂÙ·È ÙËÓ ÔÚıfi‰ÔÍË
∂ÎÎÏËÛ›·, Û˘ÌʈÓÒÓÙ·˜ Û ·˘Ùfi Ì ÙÔÓ
∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi, Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ù¿¯ıËΠ̠ÙÔ Ì¤ÚÔ˜
ÙÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ·ÓÙÈ¿ÏˆÓ. ∏ ·Ï‹ıÂÈ· Â›Ó·È fiÙÈ Ô
μ·ÚÏ·¿Ì ‰ÂÓ Â›¯Â Ù˘¯·›· ÌfiÚʈÛË Î·È ÂÓÒ ‰ÂÓ ‰È¤ıÂÙÂ
ÛÙ·ıÂÚfi ÊÚfiÓËÌ·, ›¯Â ˆÛÙfiÛÔ ÂÍ·ÈÚÂÙÈ΋ ÎÚ›ÛË. ŸÙ·Ó
ÙÔ˘ ·Ó·Ù¤ıËÎ·Ó ÔÈ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË
ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ, ˘ÂÚ·Û›ÛÙËΠٷ ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Î·È ÙËÓ
·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ·, Û‡ÓÂÛË Î·È ÂȉÂÍÈfiÙËÙ·, ·ÚÂÙ¤˜ Ô˘ ı· ‹Ù·Ó
·ÁÓˆÌÔÛ‡ÓË Ó· ÌËÓ ÙȘ ·Ú·‰Â¯ÙÔ‡ÌÂ. ŸÙ·Ó Â¤ÛÙÚ„Â, fiˆ˜ ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi, ¯ˆÚ›˜ Ó· ¤¯ÂÈ ÂÙ‡¯ÂÈ Ù›ÔÙ·, ÚfiÛ‚·Ï ÙȘ ÚÔ·Ó·ÊÂÚfiÌÂÓ˜ ÌÔÓ·¯ÈΤ˜ Ôٷۛ˜ Î·È ¤‰ˆÛ ·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓȘ Î·È ¿ÛÎÔ˜
ıÚËÛ΢ÙÈΤ˜ ‰È·Ì¿¯Â˜. √È ÌÔÓ·¯Ô› ‚Ú‹Î·Ó Û˘Ó‹ÁÔÚÔ
οÔÈÔÓ ¶·Ï·Ì¿ «Ô˘ ‹Ù·Ó ÈÔ Âȉ¤ÍÈÔ˜ ÛÙÔ ÏfiÁÔ
·fi ·˘ÙÔ‡˜» Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ¤ÁÈÓ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢7. Ÿˆ˜ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û ٤ÙÔȘ Û˘˙ËÙ‹ÛÂȘ, ·Ú·ÁÓˆÚ›ÛÙËΠϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔ

[26]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∂ÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË
·fi ‚È‚Ï›Ô
ÙÔ˘ 1370, ÌÂ
ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ™Δ′
∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi
Ó· ÚÔ‰Ú‡ÂÈ
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜
Û˘Ófi‰Ô˘.
WHITE IMAGES/SCALA

·Ú¯ÈÎfi ÁÂÁÔÓfi˜ ÙˆÓ ÔÙ·ÛÈÒÓ, ÙÔ ÔÔ›Ô ı· ÌÔÚÔ‡ÛÂ
›Ûˆ˜ Ó· ÂÍËÁËı› ·fi ÙË Û˘ÌÊfiÚËÛË Ô˘ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ
ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ¤ÓÙ·Û˘ ÙÔ˘ ÔÙÈÎÔ‡ Ó‡ÚÔ˘ Î·È ÚÔηÏ› ÙȘ ÏÂÁfiÌÂÓ˜ ʈٷ„›Â˜. ∏
Û˘˙‹ÙËÛË ÛÙÚ¿ÊËΠÛÙ· ÂÚ› Ù˘ ʇÛ˘ ÙÔ˘ ʈÙfi˜
Ô˘ ¤Ï·Ì„ ÛÙÔ fiÚÔ˜ £·‚ÒÚ, ÙÔ˘ «·ÎÙ›ÛÙÔ˘ ʈÙfi˜»,
fiˆ˜ ¤ÏÂÁ·Ó ÔÈ ¶·Ï·Ì›Ù˜, Ú¿ÁÌ· Ô˘ ÂÎÌÂÙ·ÏχÙËÎ·Ó ÔÈ ·ÓÙ›·ÏÔ› ÙÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ηÙËÁfiÚËÛ·Ó ÁÈ· ‰ÈıÂ˚ÛÌfi Î·È ˘ÚÔÏ·ÙÚ›·, Ù·˘Ù›˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ ¿ÎÙÈÛÙÔ Êˆ˜
ÙÔ˘ £·‚ÒÚ Ì ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ £Âfi. «°È·Ù› ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ Ù›ÔÙ ¿ÎÙÈÛÙÔ ·Ó ‰ÂÓ Â›Ó·È £Âfi˜. ∞Ó, ÏÔÈfiÓ, ÂΛÓÔ ÙÔ
ʈ˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Ô‡Ù ÎÙ›ÛÌ· Ô‡ÙÂ Ô˘Û›· ÙÔ˘ £ÂÔ‡ (ÁÈ·Ù›
ÙÔÓ £Âfi ηÓ›˜ ÔÙ¤ ‰ÂÓ ÙÔÓ Â›‰Â), ÙÈ ¿ÏÏÔ Â›Ó·È ÏÔÈfiÓ ·Ú¿ Ï·ÙÚ›· Û ‰‡Ô ıÂÔ‡˜, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô
¤Ó·˜ Â›Ó·È ‰ËÌÈÔ˘ÚÁfi˜ Î·È ·fiÚ·ÙÔ˜ Î·È Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ·˘Ùfi˜ Ô˘ ÂÌ›˜ ‚ϤÔ˘Ì ̤۷ ÛÙÔ ¿ÎÙÈÛÙÔ ·˘Ùfi ʈ˜;».
°È· Ù· ˙ËÙ‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ‰È·ÊÒÓËÛ·Ó ·Ú¯Èο Ô μ·ÚÏ·¿Ì
Ì ÙÔÓ ¶·Ï·Ì¿. ∞ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙË ÏÔÁÔÌ·¯›· ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ Ô
¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ °ÚËÁÔÚ¿˜, ÂÓÒ ÛÙËÓ Ù·Ú·Á̤ÓË Û‡ÓÔ‰Ô
Ô˘ ¤ÁÈÓ ıÚÈ¿Ì‚Â˘ÛÂ Ô ¶·Ï·Ì¿˜ Î·È Ê˘Ï·Î›ÛÙËΠÔ
°ÚËÁÔÚ¿˜. √‡Ù ÙfiÙ fï˜ ÂÁη٤ÏÂÈ„Â ÙÔÓ ·ÁÒÓ·,
·ÏÏ¿ Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ÎÂÚ·˘ÓÔ‚ÔÏ› ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ›¯·Ó
·ÓÙ›ıÂÙË ¿Ô„Ë Ì ÏfiÁÔ˘˜ Ô˘ ¤ÁÚ·Ê ÛÙ· ÎÚ˘Ê¿. √È
ÏfiÁÔÈ ·˘ÙÔ› ‰È·ÛÒıËÎ·Ó Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· Î·È ÎÚ›ıËΠۈÛÙfi Ó· ‰ËÌÔÛÈ¢ıÔ‡Ó ·Ú¯Èο ˆ˜ ·Ú¿ÚÙËÌ· Ù˘ ƒˆÌ·˚΋˜ πÛÙÔÚ›·˜ ÙÔ˘, Ô˘ ÂΉfiıËΠÛÙË μfiÓÓË. √ μ·ÚÏ·¿Ì
·¤‰Ú·Û ÛÙËÓ πÙ·Ï›· ηÈ, ·ÊÔ‡ ··ÚÓ‹ıËΠÙÔ ‰fiÁÌ·
Ù˘ ÔÚıfi‰Ô͢ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ¤ÁÈÓ Â›ÛÎÔÔ˜ π¤Ú·Î·.
ŒÁÚ·„ ̿ÏÈÛÙ· Î·È ÔÏÏ¿ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ‰È΋˜ Ì·˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ÙËÓ ÔÔ›· ·ÏÈfiÙÂÚ· ›¯Â ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ› ÌÂ
Ûı¤ÓÔ˜. ¡· ÌËÓ ·Ú·Ï›„Ô˘Ì ӷ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì fiÙÈ Û˘Ó¤‚·Ï Ôχ ÛÙËÓ ·Ó·‚›ˆÛË Ù˘ ÂÏÏËÓÔÌ¿ıÂÈ·˜ ÛÙË
¢‡ÛË, ·Ó ·ÏËı‡ÂÈ fiÙÈ, fiÙ·Ó ‰È·Ú·ÁÌ·Ù¢fiÙ·Ó ÙËÓ
¤ÓˆÛË, Û˘Ó¿ÓÙËÛ ÛÙËÓ ∞‚ÈÓÈfiÓ ÙÔ ¯·ÚÈÛÌ·ÙÈÎfi πÙ·Ïfi
ÔÈËÙ‹ ¶ÂÙÚ¿Ú¯Ë Î·È ÙÔ˘ ‰›‰·Í ÙË ÁÏÒÛÛ· ÙÔ˘ √Ì‹ÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ¶Ï¿ÙˆÓ·. ª¿ÏÈÛÙ· Ôχ ÚÔÙÔ‡ Ï‹ÍÂÈ Ë
ÚÔ·Ó·ÊÂÚfiÌÂÓË ‰È·Ì¿¯Ë, ¤ÂÛ ı‡Ì· Ù˘ Ô ›‰ÈÔ˜ Ô
‚·ÛÈÏÈ¿˜ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ∞′, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ˘ÂÚ‚ÔÏÈÎÔ‡
ıÚËÛ΢ÙÈÎÔ‡ ÙÔ˘ ˙‹ÏÔ˘. £¤ÏËÛ ӷ ÚÔ‰Ú‡ÛÂÈ ÛÂ
‰ËÌfiÛÈ· Û˘˙‹ÙËÛË Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙÔ Ó·fi Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜, fiÔ˘ ›¯·Ó Û˘ÁÎÂÓÙÚˆı› ÔÏÏÔ› ·ÎÚÔ·Ù¤˜ ‹
Ì¿ÏÏÔÓ ı·٤˜. ∂Âȉ‹ fï˜ ‰ÂÓ ·ÚΤÛÙËΠ·ÏÒ˜
ÛÙËÓ ÚÔ‰ڛ·, ·ÏÏ¿ ·ÁfiÚ¢Û ÁÈ· ÔÏÏ‹ ÒÚ·, ‚Á‹ÎÂ
·fi ÙÔ ı¤·ÙÚÔ Ôχ ÎÔ˘Ú·Ṳ̂ÓÔ˜. ŒÂÈÙ·, Á‡Úˆ ÛÙ·
ÌÂÛ¿Ó˘¯Ù·, ¤Ê·Á ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi fiÛÔ ¤ÚÂÂ, ÏÈÔı‡ÌËÛÂ Î·È fiÙ·Ó Û˘Ó‹Ïı ÂΉ‹ÏˆÛ ˘„ËÏfi ˘ÚÂÙfi,
ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ Ô›Ô˘ ¤ı·Ó ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›Á˜ ̤Ú˜,
ÛÙȘ 15 πÔ˘Ó›Ô˘ ÙÔ˘ 1341.

πˆ¿ÓÓ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ∞ÁÒÓ·˜ Ì ÙÔ˘˜
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜
™Â ·˘Ù¿ ·Ó¿ÏˆÛ·Ó ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Î·È ÙȘ ËıÈΤ˜ Î·È ˘ÏÈΤ˜
‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ °′ Î·È Ô Û‡Ì‚Ô˘Ïfi˜ ÙÔ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜, ÂÓÒ Ô √Ú¯¿Ó ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó
ÛÙ·ıÂÚ¿ Ì ÙË Ú‡ıÌÈÛË Î·È ÙËÓ Â‰Ú·›ˆÛË ÙˆÓ ıÂÛÌÒÓ,
Ì ÙË ÛˆÛÙ‹ ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ı· ÂÍÔ˘‰ÂÙÂÚˆÓfiÙ·Ó Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi˜ ÎfiÛÌÔ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘, Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·
·ÓÙ› Ó· ‚ÂÏÙȈıÔ‡Ó ¯ÂÈÚÔÙ¤ÚÂ˘Û·Ó. √È ‰‡Ô ÁÈÔÈ ÙÔ˘,
πˆ¿ÓÓ˘ Î·È ª·ÓÔ˘‹Ï, ‹Ù·Ó ·Ó‹ÏÈÎÔÈ -‹ Ì¿ÏÏÔÓ ·È‰È¿-, ·ÊÔ‡ Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜, Ô πˆ¿ÓÓ˘, ‹Ù·Ó ÌfiÏȘ ÂÓÓ¤· ÂÙÒÓ. ŒÙÛÈ, Ë Ï·ÙÚ›· ÁÈ· ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡ ‚ڋΠÚfiÛÊÔÚÔ ¤‰·ÊÔ˜. ∞˘Ùfi˜, ·ÎfiÌË Î·È
fiÙ·Ó ˙Ô‡ÛÂ Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ °′, ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó Ô Î‡ÚÈÔ˜ ΢‚ÂÚÓ‹Ù˘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ·Ó Î·È Â›¯Â ·ÚÎÂÛÙ› ÛÙÔ
·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ˘. √ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜
‰È¤ıÂÙÂ, fiˆ˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, οÔȘ ·ÚÂÙ¤˜. ∏ ·Ú·ÎÌ‹ fï˜ Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ Ì·˜ ÎÔÈÓˆÓ›·˜ ‹Ù·Ó Ù¤ÙÔÈ· ÒÛÙÂ Î·È ·˘Ù¤˜ ÔÈ ·ÚÂÙ¤˜, Ô˘ ηٿ ηÈÚÔ‡˜ Âȉ›ÎÓ˘Â, ‹Ù·Ó Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ·ÓÂ·ÚΛ˜. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜
·¤‰ÂÈÍ fiÙÈ ‹Ù·Ó ÁÂÓÓ·›Ô˜ ¿Ó‰Ú·˜ Î·È ‰È¤ıÂÙ Ú·ÎÙÈÎfi Ì˘·Ïfi. ∞ÓÙ› Ó· ·ÍÈÔÔÈ‹ÛÂÈ fï˜ Ù· ÚÔÙÂÚ‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ÁÈ· Ó· ÔÚÁ·ÓÒÛÂÈ ÓÙfiȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÈηӤ˜
Ó· ÓÈ΋ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ Î·È Ó·
ÂÚÈÔÚ›ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡˜ ¯ıÚÔ‡˜, ÚÔÛ·ıÔ‡ÛÂ
¿ÓÙ· Ó· ÛÙËÚȯÙ› Û ڷ‰ÈÔ˘ÚÁ›Â˜ Î·È Î·Ù·ÛÙÚÔÊÈΤ˜
Û˘ÌÌ·¯›Â˜. ∞¤‰ÂÈÍ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ fiÙÈ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÈÌÔ‚fiÚÔ˜, ·ÏÏ¿ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋˜ ÙÔ˘ ÂÈ›ÎÂÈ·˜
›‰Â ·ÎfiÌ· Î·È ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ÙÔ ÁÈÔ Ó· ÙÔ˘ ‚¿˙ÂÈ ÂÌfi‰È·. ∞¤‰ÂÈÍ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ fiÙÈ ·Á·Ô‡Û ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·. ∫·È fï˜, ·ÊÔ‡ ›¯Â Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ ÙÔ Ï·fi Ì ÔÏÏÔ‡˜
Î·È ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ Û ·‰È¤ÍÔ‰Ô ÁÈ· Ó· ηٷÎÙ‹ÛÂÈ
ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ·ÓÙ› Ó· ·ÁˆÓÈÛÙ› ˘ÔÌÔÓÂÙÈο ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙˆÓ ‰˘ÛÎÔÏÈÒÓ, ·Ú·ÈÙ‹ıËΠÛÙËÓ ·ÎÌ‹ Ù˘ ËÏÈΛ·˜ ÙÔ˘ Î·È ¤ÁÈÓ ÌÔÓ·¯fi˜.
ø˜ ÌÔÓ·¯fi˜ ·Û¯ÔÏ‹ıËΠÁÈ· 30 ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ· Ì ÙË
Û˘ÁÁÚ·Ê‹ ÈÛÙÔÚÈÒÓ ÁÈ· Ó· ‰È‰¿ÍÂÈ ÙÔ˘˜ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˘˜ fiÙÈ ÌfiÓÔ ·˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó ¿ÍÈÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·, ͯÓÒÓÙ·˜ fiÙÈ Ë Î·Ï‡ÙÂÚË ·fi‰ÂÈÍË ÁÈ’ ·˘Ùfi ı· ‹Ù·Ó Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ì ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜- Ó· ¤Ûˆ˙Â
ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜8. Δ¤ÙÔÈÔ˜ ‹Ù·Ó Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ¤Ú·ÛÂ Ë ÂÍÔ˘Û›· ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ °′.
√ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜, ·ÊÔ‡ ÚÔÛ¤ÁÁÈÛ ÙË ¯‹Ú· ‚·Û›ÏÈÛÛ· ÕÓÓ·, ÙË ‰È·‚‚·›ˆÛ fiÙÈ ‹Ù·Ó Úfiı˘ÌÔ˜ Ó·
ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ ÁÈ· ÙÔ Î·Ïfi ÙˆÓ ·Ó‹ÏÈÎˆÓ ·È‰ÈÒÓ Ù˘.

√£øª∞¡√π [27]

[28]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√£øª∞¡√π [29]

¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ‰È¤Ù·Í ·Ì¤Ûˆ˜, Ì ÙË ‰È΋ Ù˘ Û˘Ó·›ÓÂÛË,
Ó· Á›ÓÔ˘Ó ÔÈ ·Ó·Áη›Â˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ¤Î·ÓÂ
ÔÏ˘ÙÂϤÛÙ·ÙË Îˉ›· ÛÙÔ Ê›ÏÔ ÙÔ˘ Î·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·
¤‰ˆÛ ÙȘ ··Ú·›ÙËÙ˜ ‰È·Ù·Á¤˜ Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ‡˜, ‰ÈÔÈÎËÙÈÎÔ‡˜ Î·È ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÔ‡˜ ˘·ÏÏ‹ÏÔ˘˜
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, fï˜, ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÂΉËÏÒÓÂÙ·È ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ‡Ô˘ÏË ·ÓÙÈÔϛ٢ÛË
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘, ΢ڛˆ˜ ·fi ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë πˆ¿ÓÓË π¢′
ÙÔÓ ∫·Ï¤Î·, Ô˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó Î·È ∞ÚËÓfi˜ (·fi ÙËÓ
·ÛÈ·ÙÈ΋ fiÏË ÕÚˆ, ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ηٷÁfiÙ·Ó). √
·ÙÚȿگ˘ ‰È·‚‚·›ˆÓ fiÙÈ ‰ÂÓ ı· ¤‰ÂȯÓ ÙËÓ ›‰È·
·‰˘Ó·Ì›· Ì ÙÔÓ ∞ÚÛ¤ÓÈÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ Â¤ÙÚ„ ӷ ‰Èˆ¯ı› ·fi ÙÔ ıÚfiÓÔ Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ §¿ÛηÚ˘, ¯ˆÚ›˜ Ó·
·ÓÙÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È fiÙÈ Ì ٷ ÏfiÁÈ· ·˘Ù¿ ÚfiÛ‚·Ï η›ÚÈ·
Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÈÛ¯˘ÚÈ˙fiÙ·Ó fiÙÈ ı· ÚÔÛٿ٢Â, ˘ÂÓı˘Ì›˙ÔÓÙ·˜ Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·
fiÙÈ Î·È ·˘ÙÔ› ›¯·Ó ÛÊÂÙÂÚÈÛÙ› ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·. ∂Âȉ‹
fï˜ Î·È Ë ‚·Û›ÏÈÛÛ·, ÌfiÏȘ Û˘Ó‹Ïı ·fi ÙË ıÏ›„Ë
Ô˘ ›¯Â ÓÈÒÛÂÈ ÁÈ· ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ Û˘˙‡ÁÔ˘ Ù˘, ‰ÂÓ
¤‰ÂȯÓ ȉȷ›ÙÂÚË Û˘Ì¿ıÂÈ· ÛÙÔÓ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi, ·˘Ùfi˜ ı¤ÏËÛÂ, Û‡Ìʈӷ Ì fiÛ· ÂÍÈÛÙÔÚ›, Ó· ÂÁηٷÏ›„ÂÈ Ù· ÎÔÈÓ¿ Î·È ¿ÏÏ·Í ÁÓÒÌË, ˘Ô¯ˆÚÒÓÙ·˜ -Û‡Ìʈӷ ¿ÓÙ· Ì fiÛ· ÂÍÈÛÙÔÚ› Ô ›‰ÈÔ˜- ÛÙȘ ·Ú·ÎÏ‹ÛÂȘ Ù˘ ‚·Û›ÏÈÛÛ·˜ Î·È ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë.
√ Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi˜ fï˜ ·˘Ùfi˜ ÌfiÓÔ ÚÔÛˆÚÈÓfi˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ›ӷÈ, ÁÈ·Ù› ·ÊÂÓfi˜ ÔÈ Â¯ıÚÔ› ÙÔ˘ ÊıÔÓÔ‡Û·Ó
ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡, ·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ ÔÈ Ê›ÏÔÈ ÙÔ˘,
ÂÂȉ‹ ÚÔÛ‰ÔÎÔ‡Û·Ó ·fi ·˘ÙfiÓ ÌÂÁ¿Ï˜ ·ÌÔÈ‚¤˜
ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË Ô˘ ‚·Û›Ï¢Â, ·Ó˘ÔÌÔÓÔ‡Û·Ó Ó· ÙÔÓ
‰Ô˘Ó Ó· ηٷÎÙ¿ ÙËÓ ·ÓÒÙ·ÙË ÂÍÔ˘Û›·. ŒÙÛÈ, Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÌfiÏȘ Ô Ì¤Á·˜ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠ·fi
ÙÔ˘˜ ‰È¿ÊÔÚ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ó· ʇÁÂÈ ·fi
ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÁÈ· Ó· ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ ·Ú¯ËÁ›· ÙÔ˘
ÛÙÚ·ÙÔ‡, ÔÈ ·ÓÙ›·ÏÔ› ÙÔ˘ ¤ÛÂ˘Û·Ó Ó· ÙÔÓ Î·ı·ÈÚ¤ÛÔ˘Ó. ΔË Û˘ÓˆÌÔÛ›· ηÙ‡ı˘Ó·Ó Ô Ì¤Á·˜ ‰Ô‡Î·˜ ∞fiη˘ÎÔ˜ (ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›¯Â ‰ÈÒÍÂÈ ·fi ÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÙÔ˘ Ô
∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜, ·ÊÔ‡ ÙÔÓ ¤ÎÚÈÓ ·ÓÂ·Ú΋ ÛÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÙˆÓ Î·ıËÎfiÓÙˆÓ ÙÔ˘), Ô ·ÙÚȿگ˘, Ô ÂıÂÚfi˜
ÙÔ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡, ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ∞Û¿Ó, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â
Ì¿ÏÏÔÓ ÔÏÏÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ ÁÈ· Ó· Â›Ó·È ‰˘Û·ÚÂÛÙË̤ÓÔ˜
Ì ÙÔ Á·ÌÚfi ÙÔ˘, οÔÈÔÈ ¿ÏÏÔÈ ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ Î·È ·ÎfiÌË Ô Ì¤Á·˜ ‰ÚÔ˘ÁÁ¿ÚÈÔ˜ °·‚·Ï¿˜ Î·È Ô
̤Á·˜ ÛÙÚ·ÙÔ‰¿Ú¯Ë˜ ÃÔ‡ÌÓÔ˜. ∏ ‚·Û›ÏÈÛÛ·, Ë ÔÔ›·
̤ڷ Ì ÙË Ì¤Ú· ¤ÓȈı ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ‰˘ÛÈÛÙ›· ÚÔ˜
ÙÔÓ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi, Û˘ÌÊÒÓËÛ Ì ٷ fiÛ· ۯ‰ȿ˙ÔÓÙ·Ó Î·È fiÚÈÛ ÙÔÓ ∞fiη˘ÎÔ ¤·Ú¯Ô Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. √ ‰Â˘ÙÂÚfiÙÔÎÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡
∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ Î·È Ë ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ˘

Ê˘Ï·Î›ÛÙËηÓ. ∞˘Ù‹ Ë Û‚¿ÛÌÈ· ÁÂÚfiÓÙÈÛÛ· ¤ı·ÓÂ
ÂΛӘ ÙȘ ̤Ú˜, ÙÚÔÌ·Á̤ÓË ·fi ÙË ÁÂÓÈ΋ ηٷÎÚ·˘Á‹ Ô˘ ·ÎÔ˘ÁfiÙ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ Ù˘. √ ÍÂÛËΈ̤ÓÔ˜ Ï·fi˜ ÏÂËÏ¿ÙËÛ ÙÔ Ì¤Á·ÚÔ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‰Ô̤ÛÙÈÎÔ˘ Î·È Ù· Û›ÙÈ· ÙˆÓ Ô·‰ÒÓ ÙÔ˘, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰Ú·¤ÙÂ˘Û·Ó Î·È ‹Á·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ÚÔÛÙ¿ÙË ÙÔ˘˜ Ô˘
‹Ù·Ó Ì ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ ÛÙÔ ¢È‰˘ÌfiÙÂȯÔ. ∂Λ Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ¤Ì·ı fiÛ· ›¯·Ó Û˘Ì‚Â› Î·È ¤ÁÚ·„ ÛÙË ‚·Û›ÏÈÛÛ· ˙ËÙÒÓÙ·˜ ÙËÓ ¿‰ÂÈ· Ó· ¿ÂÈ ÁÈ· Ó· ‰ÒÛÂÈ ÂÍËÁ‹ÛÂȘ. √È ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔÈ ÙÔ˘ fï˜ Û˘ÓÂÏ‹ÊıËÛ·Ó, ÂÓÒ
Ô ›‰ÈÔ˜ ‹Ú ÙË ‰È·Ù·Á‹ Ó· ÌËÓ ÂÌϷΛ Û fiÛ· ‰È·‰Ú·Ì·Ù›˙ÔÓÙ·Ó Î·È Ó· ÌË Ê‡ÁÂÈ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ̤¯ÚÈ Ó· ηٷϋÍÔ˘Ó Û ÌÈ· ·fiÊ·ÛË ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ.
ΔfiÙ ÔÈ Ô·‰Ô› ÙÔ˘ ÙÔÓ ÚÔ¤ÙÚ„·Ó Ó· ·Ó·ÎËÚ˘¯ı›
‚·ÛÈÏÈ¿˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ
ÊÔÚ¤ÛÂÈ ÙË ‚·ÛÈÏÈ΋ ÂÛı‹Ù· Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ó· ÛÙÔÏ›ÛÂÈ Ù· fi‰È· ÙÔ˘ Ì ٷ ÎfiÎÎÈÓ· ·Ô‡ÙÛÈ·. ∞ÎfiÌ· ηÈ
ÙË ‚·ÛÈÏÈ΋ ÛÙÔÏ‹ ÙÔ‡ ÊfiÚÂÛ·Ó ÔÈ ÈÔ ÛÙÂÓÔ› Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÙÔ˘ Î·È ÔÈ ·ÓÒÙÂÚÔÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ ÌÈÛıÔÊfiÚˆÓ. ΔÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi Ì¿ÏÈÛÙ· η¤ÏÔ, Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙËÓ ÂÈÎfiÓ· Ù˘ £ÂÔÌ‹ÙÔÚÔ˜,
ÙÔ ‹ÚÂ Î·È Ì ٷ ›‰È· ÙÔ˘ Ù· ¯¤ÚÈ· ÙÔ ¤‚·Ï ÛÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÙÔ˘. ∫·ıÒ˜ fï˜ ¤‰ÂȯÓ ¿ÓÙÔÙ Û‚·ÛÌfi ÛÙË
‚·ÛÈÏÈ΋ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·, ηÓfiÓÈÛ ÛÙȘ ÈÂÚÔÙÂÏÂÛٛ˜ ηÈ
ÛÙÔ˘˜ ÂÁΈÌÈ·ÛÌÔ‡˜ Ó· ÌÓËÌÔÓ‡ÂÙ·È ÚÒÙ· Ë ‚·Û›ÏÈÛÛ· ÕÓÓ·, ÌÂÙ¿ Ô ÁÈÔ˜ Ù˘ πˆ¿ÓÓ˘ Î·È ÙÚ›ÙÔ˜ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, Ì·˙› Ì ÙË ‚·Û›ÏÈÛÛ· ∂ÈÚ‹ÓË. ΔËÓ ÂÔ̤ÓË, ·ÊÔ‡ ¤‚Á·Ï ٷ ¯Ú˘Û¿
ÚÔ‡¯·, ÊfiÚÂÛ ¿ÏÈ Ù· ¤ÓıÈÌ·, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ı·Ó¿ÙÔ˘
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ù· ÔÔ›· ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹ ‹Ù·Ó ÏÂ˘Î¿.

∫·Ù·ÛÙÚÔÊÈΤ˜ Û˘ÌÌ·¯›Â˜
Ì ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Î·È ™¤Ú‚Ô˘˜
√ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ‰ÈËÁÂ›Ù·È ÛÙȘ ÈÛÙÔڛ˜ ÙÔ˘ fiÙÈ, fiÙ·Ó
ÊfiÚÂÛ ٷ ‚·ÛÈÏÈο ÚÔ‡¯· ÙË Ì¤Ú· Ù˘ ·Ó¿ÚÚËÛ‹˜ ÙÔ˘,
ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ¤Ó‰˘Ì· ‹Ù·Ó ÈÔ ÛÙÂÓfi ·fi fiÛÔ ¤ÚÂÂ
Î·È ÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi Ôχ ÈÔ Ê·Ú‰‡ ·fi ÙÔ Î·ÓÔÓÈÎfi.
ΔfiÙ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÚÈÛÙ¿ÌÂÓÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÙÔ˘ Úfi‚Ï„ ·fi ·˘Ùfi Ù· ̤ÏÏÔÓÙ·. ΔÔ˘ › fiÙÈ ÛÙËÓ ·Ú¯‹
Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ı· ‚ÚÂı› Û Ôχ ‰‡ÛÎÔÏË ı¤ÛË, ·ÏÏ¿ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ı· ¿ÚÂÈ ·ÓÙ›ıÂÙË ÙÚÔ‹ Î·È Ù·
Ú¿ÁÌ·Ù· ı· Á›ÓÔ˘Ó Ôχ ‚ÔÏÈο ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ. ∞˘Ùfi fï˜
‰ÂÓ Û˘Ó¤‚Ë ÔÙ¤. ∞fi ÙÔ ÚÒÙÔ ÍÂΛÓËÌ· ۯ‰fiÓ fiϘ
ÔÈ fiÏÂȘ ‰ÂÓ ˘¿ÎÔ˘Û·Ó ÛÙȘ ÂÓÙÔϤ˜ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ‚·ÛÈÏÈ¿. ŒÙÛÈ, ¿Ú¯ÈÛ ¤Ó·˜ Ì·ÎÚ‡¯ÚÔÓÔ˜ ÂÌʇÏÈÔ˜ fiÏÂÌÔ˜
·Ó¿ÌÂÛ· Û ·˘ÙfiÓ Î·È ÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÁÈ·Ù› Î·È ÔÈ ‰‡Ô ·ÓÙ›·ÏÔÈ, ΢ڛˆ˜

ŒÚÁÔ ÙÔ˘ 1340
Ì ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ™Δ′
∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi
ˆ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
Î·È ˆ˜ ÌÔÓ·¯fi.
PUBLIC DOMAIN

[30]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ÛÙ¤ÊıËÎÂ
ÛÙËÓ ∞Ó‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË Î·È Î·ı·›ÚÂÛÂ
ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜.
fï˜ Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜, ¤Î·Ó·Ó ÙÔ ·Û˘Á¯ÒÚËÙÔ Ï¿ıÔ˜
Ó· ÂȉÈÒÍÔ˘Ó ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ ‰‡Ô ÈÔ ÂÈΛӉ˘ÓˆÓ
¯ıÚÒÓ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹, ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ Î·È ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. ∫·È ÙÔ Ò˜ ‹Ù·Ó ÙfiÙ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ Ì·˜ Â›Ó·È ÁÓˆÛÙfi. √È ™¤Ú‚ÔÈ, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ, ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó Ì›· ÌÈÎÚ‹ ÛÏ·‚È΋
ËÁÂÌÔÓ›· Î·È ·¤ÎÙËÛ·Ó ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·
ÔÏÏ‹ ‰‡Ó·ÌË Î·È ‰fiÍ· Ì ‚·ÛÈÏÈ¿ ÙÔÓ ™Ù¤Ê·ÓÔ ¢Ô˘Û¿Ó, ΢ÚȇÔÓÙ·˜ ÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. ¶·Ú·Î¿Ùˆ ı· ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘Ì Ì ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ Ù·
Û¯ÂÙÈο Ì ÙË ¯ÒÚ· ÙÔ˘˜ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ. ∂‰Ò ÛËÌÂÈÒÓÔ˘Ì ÌfiÓÔ fiÙÈ Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ¢Ô˘Û¿Ó, Ô˘ ‰ÂÓ ¤ÎÚ˘‚Â
ηıfiÏÔ˘ ÙȘ ηٷÎÙËÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ‚Ϥ„ÂȘ, ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎÂ
Û‡ÓÙÔÌ· ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ™ÂÚ‚›·˜ Î·È ƒˆÌ·Ó›·˜, ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ÕÚÙ·˜ Î·È ÎfiÌ˘ Ù˘ μÏ·¯›·˜ (Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜). ∫·È fï˜ ·fi ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ ·˘Ùfi Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ˙‹ÙËÛ ÂÈÎÔ˘ÚÈο ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ, ÂÓÒ ‹Ù·Ó ·fi
ÙËÓ ·Ú¯‹ ÁÓˆÛÙfi fiÙÈ ·˘Ù¿ ‰ÂÓ ı· ¤‰ÈÓ·Ó ÔÙ¤ ›Ûˆ
ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ fiÛ˜ fiÏÂȘ Î·È ÊÚÔ‡ÚÈ· ›¯·Ó ·Ê·ÈÚ¤ÛÂÈ
·fi ÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜. ∞ÎfiÌË ÈÔ ·ÈÛ¯Ú‹ ‹Ù·Ó Ë
Û˘ÌÌ·¯›· ÙÔ˘ Ì ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜. ŸÙ·Ó ÌÈÏ¿Ì ‰Ò
ÁÈ· ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Ú¤ÂÈ Ó· ͯˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, fiˆ˜ Î·È ¿ÏÏÔÙ ›·ÌÂ, ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ Ù˘ ∞Û›·˜. √È ÂȉÚÔ̤˜ ÙˆÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›ˆÓ ›¯·Ó ÛÎÔfi ÙË Ï·Ê˘Ú·ÁˆÁ›·, ÂÓÒ ÔÈ ÚÒÙÔÈ ÔÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·Ó Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔÓ √Ú¯¿Ó ·ԂϤÔÓÙ·˜ ÛÂ
ÈÔ ÌfiÓÈ̘ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ. ∫·È ÔÈ ÌÂÓ Î·È ÔÈ ‰Â ÎÏ‹ıËÎ·Ó Ó· ·Ó·ÌÂȯıÔ‡Ó ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ ηٷÛÙÚÔÊÈÎÔ‡
ÔϤÌÔ˘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÛÙȘ ÂÛˆÙÂÚÈΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Î·È Î·ı¤Ó·˜ ÂˆÊÂÏ‹ıËÎÂ, fiˆ˜ ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi, ÁÈ· Ó· ÂÎÏËÚÒÛÂÈ ÙÔ ÛÎÔfi Ô˘ Â‰›ˆÎÂ. √ √˘ÌÔ‡Ú-Ì¤Ë˜,
Ô ‰˘Ó¿ÛÙ˘ ÙÔ˘ ∞˚‰ÈÓ›Ô˘, Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ›¯Â ÚÔÛˆÈ΋ ÊÈÏ›·, ÙÔ 1342 ‹Úı ӷ ÙÔÓ ‚ÔËı‹ÛÂÈ Ì ÛÙfiÏÔ ·fi 380 ÏÔ›· fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È Î·È
28.000 ÔÏÂÌÈÛÙ¤˜. ∞fi ÙfiÙ ÔÈ Û‡ÌÌ·¯ÔÈ ·˘ÙÔ› ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ÛÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡ Ó· ÏÂËÏ·ÙÔ‡Ó ÙË £Ú¿ÎË. ŸÙ·Ó ÏËÛ›·˙Â Ô ¯ÂÈÌÒÓ·˜, Ô √˘ÌÔ‡Ú-Ì¤Ë˜ Â¤ÛÙÚÂÊ ÛÙËÓ ∞Û›· ÌÂٷʤÚÔÓÙ·˜ fiÛ·
Ï¿Ê˘Ú· ›¯Â ·Ú¿ÍÂÈ ·fi ÙÔ˘˜ ‰˘ÛÙ˘¯ÈṲ̂ÓÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ˘·›ıÚÔ˘ Î·È ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·ÍÈfiÏÔÁ· ¯ÚË-

Ì·ÙÈο ÔÛ¿ Ô˘ ÙÔ˘ Ï‹ÚˆÓÂ Ë ‚·Û›ÏÈÛÛ· ÕÓÓ· ÁÈ·
Ó· ÙÔÓ ›ÛÂÈ Ó· ʇÁÂÈ. ŒÊ¢Á ‚¤‚·È·, ·ÏÏ¿ Ù· ¯Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ÙÔÓ ·ÚfiÙÚ˘Ó·Ó Ó· ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÙÔÓ ÂfiÌÂÓÔ ¯ÚfiÓÔ. √È ı˘Û›Â˜ ÙȘ Ôԛ˜ ·Ó·Áη˙fiÙ·Ó Ó· οÓÂÈ fiÙ·Ó Ë ‚·Û›ÏÈÛÛ· ÕÓÓ· ÁÈ· Ó· ÏËÚÒÛÂÈ ·˘Ù¿ Ù·
ÔÛ¿ Ê·›ÓÔÓÙ·È ·fi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ ÙÔ 1342 ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ‰·ÓÂÈÛÙ› ·fi ÙÔ˘˜ ÂÈÙÚfiÔ˘˜ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘
ª¿ÚÎÔ˘ 30.000 ÊÏÔ˘ÚÈ¿, ‚¿˙ÔÓÙ·˜ ÂÓ¤¯˘ÚÔ Ù· ÎÂÈÌ‹ÏÈ· ÙÔ˘ ÛÙ¤ÌÌ·ÙÔ˜, Ù· ÔÔ›· ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ·fi ÙfiÙ ÛÙÔ
ıËÛ·˘ÚÔÊ˘Ï¿ÎÈÔ Ù˘ ÂÎÎÏËÛ›·˜, ηıÒ˜ ÙÔ ‰¿ÓÂÈÔ ‰ÂÓ
ÂÍÔÊÏ‹ıËΠÔÙ¤. ∂Í·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡ Ë ‚·Û›ÏÈÛÛ· ÕÓÓ·
·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ˙ËÙ‹ÛÂÈ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó. ΔfiÙÂ
Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ‹Úı Û ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ Ì ÙÔÓ
ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔ˘ ÚfiÙÂÈÓ ˆ˜
fiÚÔ Ù˘ Û˘ÌÌ·¯›·˜ Ó· ¿ÚÂÈ Û‡˙˘ÁÔ Ì›· ·fi ÙȘ ÎfiÚ˜
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÂΛÓÔ˘. √ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ
Û˘ÛΤÊıËΠfi¯È ÌfiÓÔ Ì ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ Î·È ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ·ÏÏ¿ Î·È Ì ÙÔÓ √˘ÌÔ‡Ú-Ì¤Ë ÁÈ· ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË ·˘Ù‹ Î·È ·fi fiÏÔ˘˜ ¿ÎÔ˘Û fiÙÈ Û˘ÌʤÚÂÈ ¿Ú·
Ôχ Ë ·Ô‰Ô¯‹ Ù˘. ΔÔ 1346 ¤ÁÈÓ ·˘Ùfi˜ Ô ·ÏÏfiÎÔÙÔ˜ Á¿ÌÔ˜, ·ÏÏfiÎÔÙÔ˜ fi¯È ÌfiÓÔ ÂÂȉ‹ ¤Ó·˜ ¿ÓıÚˆÔ˜
Ô˘ ÈÛ¯˘ÚÈ˙fiÙ·Ó fiÙÈ ‹Ù·Ó ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜ ¤‰ÈÓ ÙËÓ ÎfiÚË
ÙÔ˘ Û ÊÔ‚ÂÚfi ¯ıÚfi ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡, ·ÏÏ¿ ηÈ
ÁÈ·Ù› Ë Ó·ڋ ÎÔ¤Ï· ·Ó·Áη˙fiÙ·Ó Ó· ˙‹ÛÂÈ Ì ¤Ó·
Á¤ÚÔ 60 ¯ÚfiÓˆÓ. øÛÙfiÛÔ, Ô ·Ú¿ÍÂÓÔ˜ ÂΛÓÔ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Î·È ÈÛÙÔÚÈÔÁÚ¿ÊÔ˜ ¢¯·ÚÈÛÙÈ¤Ù·È ÂÚÈÁÚ¿ÊÔÓÙ·˜
ÙËÓ ÙÂÏÂÙ‹ Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙË ™ËÏ˘‚Ú›·, fiÙ·Ó ·Ú¤‰ˆÛÂ
ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ÛÙËÓ ·ÓÙÈÚÔÛˆ›· ‹ ηχÙÂÚ· ÛÙË
ÛÙÚ·ÙÈ¿ Ô˘ ›¯Â ÛÙ›ÏÂÈ ÂΛ ¤ÂÈÙ· ·fi ÚfiÛÎÏËÛ‹
ÙÔ˘ Ô √Ú¯¿Ó. √ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ ¤ÁÈÓ·Ó
fiÛ· ‹Ù·Ó ¤ıÈÌÔ Ó· οÓÔ˘Ó ÔÈ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ fiÙ·Ó ¿ÓÙÚ¢·Ó ÙȘ ı˘Á·Ù¤Ú˜ ÙÔ˘˜. øÛÙfiÛÔ, ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi˜
Á¿ÌÔ˜ ‰ÂÓ ¤ÁÈÓÂ. μ‚·ÈÒÓÂÈ ·ÎfiÌ· fiÙÈ Ë ÎfiÚË ÙÔ˘ ‰È¤ÛˆÛ ·Î¤Ú·ÈË ÙËÓ ›ÛÙË Ù˘, ·Ó Î·È ¤ÁÈÓ·Ó ÔÏϤ˜
·fiÂÈÚ˜ ·fi ÙÔÓ √Ú¯¿Ó Î·È ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ Ó· ÙË
ÌÂÙ·›ÛÔ˘Ó. ¢ÂÓ ·ÌÊÈ‚¿ÏÏÔ˘Ì ÁÈ’ ·˘Ùfi, fï˜ ÂΛÓÔ
Ô˘ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ۛÁÔ˘Ú· Â›Ó·È fiÙÈ Ô ÙÂÚ·Ù҉˘ ·˘Ùfi˜
Á¿ÌÔ˜ Ô‡Ù ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi ˆÊ¤ÏËÛ ·ÏÏ¿
Ô‡ÙÂ Î·È ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜.
∞ÎfiÌË Î·È ·Ó Ô √Ú¯¿Ó ›¯Â ÙËÓ ÚfiıÂÛË Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÙÔÓ ÂıÂÚfi ÙÔ˘ Î·È ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘, ‹Ù·Ó Ú·ÎÙÈο

√£øª∞¡√π [31]

·‰‡Ó·ÙÔ. ¢ÂÓ ¤ÊÙ·Ó ӷ ηٷ‚¿ÏÂÈ ÙË ‚·Û›ÏÈÛÛ· ÕÓÓ·,
Ù· ·È‰È¿ Î·È ÙÔ˘˜ Ô·‰Ô‡˜ Ù˘, ‰ÂÓ ·ÚÎÔ‡Û ӷ ηٷÛÙ›ÏÂÈ ÙÔ˘˜ ÔÈΛÏÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÂˆÊÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙȘ ÂÌʇÏȘ ÂΛӘ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ ÁÈ· Ó· ηٷÎÂÚÌ·Ù›˙Ô˘Ó ·‰È¿ÎÔ· ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜. ∫˘Ú›ˆ˜ ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ,
Ô˘ ÙfiÙ ›¯·Ó Á›ÓÂÈ ÁÈ· ¤Ó· ‰È¿ÛÙËÌ· ·ÓÙÔ‰‡Ó·ÌÔÈ.
ŒÚÂ ӷ ÂÌÓ‡ÛÂÈ Î·È Û‡ÓÂÛË ÛÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜
Ô˘ ‹Ù·Ó ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ Î·È ÙÔ˘˜ ›¯Â È¿ÛÂÈ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋
ÙڤϷ. ™Â ηı¤Ó· ·fi Ù· ·ÓÙ›·Ï· ÛÙÚ·Ùfi‰· ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÊÔ‚ÂÚ‹ ·Ó·Ú¯›·. ™ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ô
∞fiη˘ÎÔ˜9 ÂÍfiÚÈÛ ÙÔ Û‡ÓÙÚÔÊfi ÙÔ˘ °·‚·Ï¿. ŒÂÈÙ·,
ÔÈ Ê˘Ï·ÎÈṲ̂ÓÔÈ Ì ÙËÓ ˘fiÓÔÈ· Ù˘ ÚÔ‰ÔÛ›·˜ ‰ÔÏÔÊfiÓËÛ·Ó ÙÔÓ ∞fiη˘ÎÔ. ΔfiÙÂ Ô fi¯ÏÔ˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÔÈ
Ó·‡Ù˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ·ÊÔÛȈ̤ÓÔÈ ÛÙÔÓ ·ÏÈfi ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁfi, ¤ÛÊ·Í·Ó fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Ê˘Ï·ÎÈṲ̂ÓÔ˘˜ Î·È fiÏÔ˘˜
ÙÔ˘˜ Ô·‰Ô‡˜ ÙÔ˘˜. ∞Ó¿ÏÔÁ· Û˘Ó¤‚ËÛ·Ó Î·È ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, Ô˘ ‹Ù·Ó ÈÛÙ‹ ÛÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜. ∂ÈϤÔÓ, ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ‹Úı·Ó ÛÂ
Ú‹ÍË Ì ÙÔ˘˜ ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜, Ô˘ ¤‰Ú¢·Ó ÛÙÔÓ
°·Ï·Ù¿ Î·È ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ÙÔ˘˜ ÏËÚÒÛÔ˘Ó ‚·ÚȤ˜
·Ô˙ËÌÈÒÛÂȘ. √ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜, ·ÓÙ› Ó· ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ Ó·
Á›ÓÂÈ Î‡ÚÈÔ˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, fiˆ˜ ı· ¤ÚÂÂ
Ó· Â›Ó·È Ô ÛÎÔfi˜ ÙÔ˘, ÛÙ¤ÊıËΠÁÈ· ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿
ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·fi ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë πÂÚÔÛÔÏ‡ÌˆÓ Î·È Ì¤Ûˆ ·˘ÙÔ‡ Î·È ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ ÙÔ˘ ÂÈÛÎfiˆÓ
ηı·›ÚÂÛ ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜.
∂Âȉ‹ ›¯Â ·ÂÏÈÛÙ› ·fi ÙËÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Ó·
ηٷϿ‚ÂÈ ÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· Ì fiÏÂÌÔ, ÂÚÈÊÂÚfiÙ·Ó
¤Íˆ ·fi ·˘Ù‹Ó Î·È ÚÔÛ·ıÔ‡Û ӷ ·ÚÂÈÛÊÚ‹ÛÂÈ ÌÂ
ÚÔ‰ÔÛ›·. ∞ÏÏ¿ ‹Ù·Ó Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ ÂÚÈÛÙÔȯÈṲ̂ÓÔ˜ ·fi ÚÔ‰fiÙ˜ Î·È ÎÈÓ‰‡Ó¢ ηıËÌÂÚÈÓÒ˜ Ó·
Á›ÓÂÈ ı‡Ì· ÙÔ˘˜. ΔÂÏÈο, ÙÔ ºÂ‚ÚÔ˘¿ÚÈÔ ÙÔ˘ 1347 οÔÈÔÈ ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔ˘ ¿ÓÔÈÍ·Ó ÙË ÃÚ˘Û‹ ¶‡ÏË ÙË Ì¤Ú· Ô˘ Ë ‚·Û›ÏÈÛÛ· ÕÓÓ· ıÂÒÚËÛ ηٿÏÏËÏË ÁÈ· Ó· Û˘ÁηϤÛÂÈ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ Û‡ÓÔ‰Ô Ì ÛÎÔfi Ó· ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÔ˘Ó ÔÈ ¤Úȉ˜ Ô˘ Û˘Ó¯›˙ÔÓÙ·Ó ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ¶·Ï·ÌÈÙÒÓ Î·È ÙˆÓ ·ÓÙÈ¿ÏˆÓ ÙÔ˘˜.
ªÂÙ¿ ÙË Û‡ÓÔ‰Ô ·Ú¤ıÂÙ ÔÏ˘ÙÂϤ˜ Á‡̷ ÛÙÔ˘˜

√ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ‹Úı Û ڋÍË Ì ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜
ÁÈ· Ù· ÂÌÔÚÈο ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÛÙÔ °·Ï·Ù¿.
√È Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂȘ ÎÚ¿ÙËÛ·Ó Ù¤ÛÛÂÚ· ¯ÚfiÓÈ· Î·È ÙÂÏÈο
Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ËÙÙ‹ıËΠ۠ӷ˘Ì·¯›·. ™ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜
Ù˘ Û˘Óı‹Î˘ ÂÚÈÏ·Ì‚·ÓfiÙ·Ó Î·È Ë Â¤ÎÙ·ÛË
ÙˆÓ ÂÓÂÙÈÎÒÓ ÎÙ‹ÛÂˆÓ ÛÙÔ °·Ï·Ù¿ – ÙËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹
ηٷÛ΢¿ÛÙËÎÂ Î·È Ô ÂÚ›ÊËÌÔ˜ ‡ÚÁÔ˜ ÙÔ˘ °·Ï·Ù¿.
FARAWAYS/SHUTTERSTOCK

[32]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ Î¿ÛÙÚÔ
Ù˘ ΔÂÓ¤‰Ô˘.
ŸÙ·Ó ͤÛ·ÛÂ
Ô ÂÌʇÏÈÔ˜
ÌÂٷ͇ ª·Ùı·›Ô˘
∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡
Î·È πˆ¿ÓÓË
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘,
Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜
Î·Ù¤Ê˘ÁÂ
ÛÙËÓ Δ¤Ó‰Ô.
COPIT/SHUTTERSTOCK

¿Ó‰Ú˜ Ô˘ ‹Ú·Ó ̤ÚÔ˜ Û ·˘Ù‹. ∏ ‚·Û›ÏÈÛÛ· ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ‰È·Îfi„ÂÈ ÙÔ Û˘ÌfiÛÈÔ ÁÈ· Ó· Û˘ÓıËÎÔÏÔÁ‹ÛÂÈ Ì ÙÔÓ ÂÈÛ‚ÔϤ· ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi. ∞˘Ùfi˜, fiˆ˜ ÙÔ
Û˘Ó‹ıÈ˙Â, Û˘ÌÂÚÈʤÚıËΠ̠ÂÈ›ÎÂÈ·. ™˘ÌÊÒÓËÛÂ
fiÙÈ ı· ‚·Û›Ï¢ ·fi ÎÔÈÓÔ‡ Ì ÙÔ Ó¤Ô ‚·ÛÈÏÈ¿ πˆ¿ÓÓË
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙË ‚·Û›ÏÈÛÛ· ÕÓÓ· ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙˆÓ ·Ó·ÎÙfiÚˆÓ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ η٤Ϸ‚Â
ÌfiÓÔ Ì›· ·fi ÙȘ Ï¢ڤ˜ ÙÔ˘. ∞ÏÏ¿ Ô Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi˜
‰ÂÓ ·Ôη٤ÛÙËÛ ÙËÓ ÎÔÈÓ‹ ÂÈÚ‹ÓË.
√È Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙ˜ Ô˘ ÂÚÈÛÙÔ›¯È˙·Ó ÙÔÓ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi, ÂÂȉ‹ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ¿ÚÔ˘Ó fiÛÔ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Ï¿Ê˘Ú· ÌÔÚÔ‡Û·Ó, ÈÛ¯˘Ú›˙ÔÓÙ·Ó fiÙÈ Â›Ó·È ¿‰ÈÎÔ Ó· ÂÍÈÛÒÓÔÓÙ·È ÔÈ ÓÈÎËÙ¤˜ Ì ÙÔ˘˜ ËÙÙË̤ÓÔ˘˜. ŸÙ·Ó ÛÙȘ 10
ª·˝Ô˘ ÙÔ˘ 1347 Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ¤ÎÚÈÓ fiÙÈ ¤ÚÂÂ
Ó· ÛÙÂÊı› ÁÈ· ÙÚ›ÙË ÊÔÚ¿ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ̤۷ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÍÂÛËÎÒıËÎ·Ó Î·È
··›ÙËÛ·Ó Ó· ¿ÚÂÈ ˆ˜ Û˘Ó¿Ú¯ÔÓÙ· ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ª·Ùı·›Ô. √ ÍÂÛËΈÌfi˜ ÛÙ·Ì¿ÙËÛÂ, ·ÏÏ¿ Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ Ô ª·Ùı·›Ô˜ ·Ó·ÎËÚ‡¯ıËΠ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË Î·È
Ì ‰˘ÛÎÔÏ›· Ë ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘, Ô˘ ¤ÙÚÂÍ ÂΛ, ÙÔÓ ¤ÂÈÛÂ
Ó· ·Ú·ÈÙËı› ·fi ÙÔ ·Í›ˆÌ· ·˘Ùfi Î·È ¤ÙÛÈ ·Ó·‚Ï‹ıËÎÂ Ô fiÏÂÌÔ˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· Î·È ÙÔ˘ ÁÈÔ˘.
•¤Û·Û fï˜ ¿ÏÏÔ˜ fiÏÂÌÔ˜ ̤۷ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÁÈ·Ù› Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ηٿÚÁËÛ ‹

ÂÏ¿ÙÙˆÛ ٷ ÏÈÌÂÓÈο ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Ù˘ ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·˜
ı¤ÏÔÓÙ·˜ Ó· ÚÔÛÂÏ·ÛÂÈ ÂΛ ÙÔ ÂÌfiÚÈÔ Ô˘ ‹Ù·Ó
Û ·ÎÌ‹ ÛÙÔ °·Ï·Ù¿ Ô˘ ÙÔÓ Î·Ù›¯·Ó ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜.
ΔfiÙ ÂΛÓÔÈ ÂÍÔÚÁÈṲ̂ÓÔÈ Â·Ó¤Ï·‚·Ó ÙȘ ¯ıÚÔڷ͛˜ Ô˘ ÎÚ¿ÙËÛ·Ó Ù¤ÛÛÂÚ· ¯ÚfiÓÈ· (1348-1352). ∏
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È Ô °·Ï·Ù¿˜ ¤·ı·Ó Ôχ ÌÂÁ¿Ï˜ ˙ËÌȤ˜ Î·È ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ηٷÙÚÔÒıËΠ۠ÌÂÁ¿ÏË Ó·˘Ì·¯›·, ·Ó Î·È Â›¯Â Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜
ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ∫·Ù·Ï·ÓÔ‡˜. ∞Ó·ÁοÛÙËΠӷ
Û˘ÓıËÎÔÏÔÁ‹ÛÂÈ Ì ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ Î·È Ì ·˘Ù‹ ÙË
Û˘Óı‹ÎË fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔ˘˜ ÂÈ·ڈÛ fiÏ· Ù· ·ÏÈ¿ ÙÔ˘˜
ÚÔÓfiÌÈ· ·ÏÏ¿ Â¤ÎÙÂÈÓ ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ °·Ï·Ù¿. ∂ÈϤÔÓ, ˘ÔÛ¯¤ıËΠӷ ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ Î¿ıÂ
Û¯¤ÛË Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ∫·Ù·Ï·ÓÔ‡˜ fiÛÔ ı·
ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÛÂ Ô fiÏÂÌÔ˜ Ì ÙË °¤ÓÔ˘·. ∞˘Ù¿ Á›ÓÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÂÓÒ ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ Û˘Ó¤¯È˙·Ó ÙȘ ÂȉÚÔ̤˜ ÙÔ˘˜ ÚÔ˜ ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË Î·È ÙÔ
¢È‰˘ÌfiÙÂȯÔ. •¤Û·Û ÙfiÙ ӤԘ ÂÌʇÏÈÔ˜ fiÏÂÌÔ˜
ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ª·Ùı·›Ô˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡ Î·È ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘. √ πˆ¿ÓÓ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
˘‡ı˘ÓÔ˜ ÁÈ’ ·˘Ù‹ ÙË Û˘ÌÊÔÚ¿. ∞ÓÙÈı¤Ùˆ˜, ›¯Â ÚÔÛ·ı‹ÛÂÈ Ì fiϘ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘ Ó· ÙËÓ ÚÔÏ¿‚ÂÈ.
∞ÏÏ¿ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÙÚ¤ÍÂÈ Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ
ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙËÓ
Δ¤ÓÂ‰Ô Î·È Ô ª·Ùı·›Ô˜, ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙfiÛ˜ ·ÔÙ˘¯Ë̤Ó˜ ·fiÂÈÚ˜, ÛÙ¤ÊıËΠÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË

√£øª∞¡√π [33]

ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 1354 Û˘Ó¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘. ∞Ó
Ô ÙÂÏÈÎfi˜ ÛÎÔfi˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡ ¤ÂÈÙ·
·fi ÙfiÛÔ˘˜ Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔ˘˜ Î·È ÔÈΛÏÔ˘˜ ·ÁÒÓ˜
‹Ù·Ó Ó· ‚·ÛÈχÛÂÈ, ÙË ÛÙÈÁÌ‹ ·˘Ù‹ Ê·ÈÓfiÙ·Ó fiÙÈ ÙÔ
¤Ù˘¯Â ÔÚÈÛÙÈο, ÁÈ·Ù› fi¯È ÌfiÓÔ ‚·Û›Ï¢ ·ÏÏ¿ ηÈ
¤‰Èˆ¯Ó ·fi ÙË ‚·ÛÈÏ›· ÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜. ¢ÂÓ
ÂÚfiÎÂÈÙÔ fï˜ Ó· ·ÔÏ·‡ÛÂÈ ÙËÓ Â˘Ù˘¯›· ÁÈ· Ôχ.
¢‡Ô ·ÏÏÂ¿ÏÏËÏ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ‹Úı·Ó Ó· ‰È·Ï‡ÛÔ˘Ó Ù·
fiÓÂÈÚ¿ ÙÔ˘ Î·È Ó· ÙÔÓ Ê¤ÚÔ˘Ó ÛÙËÓ ÈÔ ‰‡ÛÎÔÏË ı¤ÛË.
∂›·Ì fiÙÈ Ô √Ú¯¿Ó, ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó ‹ıÂÏ ӷ ÙÔÓ ÛÒÛÂÈ, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡ÛÂ. 줂·È·, ÂÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ ‰ÂÓ ‹ıÂÏÂ. ΔÔ
1348 ‹Úı ÛÙÔ ™ÎÔ‡Ù·ÚÈ ÁÈ· Ó· ÂÈÛÎÂÊı› Ì fiÏË ÙËÓ
ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· Î·È ÙËÓ ·˘Ï‹ ÙÔ˘ ÙÔÓ ÂıÂÚfi ÙÔ˘ Î·È ÔÚÁ·ÓÒıËÎ·Ó ÂΛ ÔÏÏ¿ Û˘ÌfiÛÈ· Î·È Î˘Ó‹ÁÈ·. §›ÁÔ ÌÂÙ¿
fï˜ ¤Ó· ÙÌ‹Ì· √ıˆÌ·ÓÒÓ ¤Ú·Û ÙÔÓ ∂ÏÏ‹ÛÔÓÙÔ
Î·È ÍÂΛÓËÛ ÌÈ· ÊÔ‚ÂÚ‹ ÏÂËÏ·Û›· ÙˆÓ ıÚ·ÎÈÎÒÓ Î·È
̷ΉÔÓÈÎÒÓ fiψÓ. ŒÂÈÙ· Ô √Ú¯¿Ó Û˘ÌÌ¿¯ËÛÂ
ۯ‰fiÓ Ê·ÓÂÚ¿ Ì ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÙfiÙ ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó ÙÔÓ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÂˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔ˜ ·fi ÙË ‰È·Ú΋ ·Ó·Ú¯›· Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙÔ
ÎÚ¿ÙÔ˜, η٤Ϸ‚ ÌfiÓÈÌ· ÔÏÏ¿ ÊÚÔ‡ÚÈ· ÛÙË £Ú·ÎÈ΋
¯ÂÚÛfiÓËÛÔ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙËÓ ∫·ÏÏ›ÔÏË. ªÂ ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ˆ˜ ÔÚÌËÙ‹ÚÈÔ, ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ηٷÎχÛÔ˘Ó ÔÏfiÎÏËÚË ÙË £Ú¿ÎË Î·È ÙË ª·Î‰ÔÓ›·.
ª¿Ù·È· Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ˙‹ÙËÛ ·fi ÙÔ Á·ÌÚfi
ÙÔ˘ ÙËÓ ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ÙˆÓ Â˘Úˆ·˚ÎÒÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ. √ √Ú¯¿Ó, ÂÓÒ ·Ú¯Èο ÚÔÛÔÈ‹ıËΠfiÙÈ Â›¯Â ÙË ‰È¿ıÂÛË Ó·
¤ÚıÂÈ Û ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÁÈ· ÙÔ ı¤Ì·, ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ‰ÂÓ
ÙÔ˘ ¤‰ˆÛ ٛÔÙ·. ∫·ıÒ˜ Á›ÓÔÓÙ·Ó ·˘Ù¿, Ô πˆ¿ÓÓ˘
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Ô˘ ›¯Â ·Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙËÓ Δ¤Ó‰Ô, Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠οÔÈÔÓ ÏÔ‡ÛÈÔ ÈÛ¯˘Úfi °ÂÓÔ˘¿ÙË ÔÓfiÌ·ÙÈ ºÚ·ÁΛÛÎÔ ∫·Ù·Î·ÏÔ‡ÛÈÔ. √ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ÙÔ˘ ˘ÔÛ¯¤ıËΠӷ ÙÔ˘ ‰ÒÛÂÈ Û‡˙˘ÁÔ ÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘ Î·È Ó·
ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙË §¤Û‚Ô, ·Ó ¤ÂÈı ÙÔ˘˜ ÔÌÔÁÂÓ›˜
ÙÔ˘ ÛÙÔ °·Ï·Ù¿ Ó· ÙÔÓ ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË10. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ °ÂÓÔ˘·ÙÒÓ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ηÙfiÚıˆÛ ӷ ÂÈÛ‚¿ÏÂÈ ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· ηÈ, ÂÂȉ‹ ÔÈ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ›
·ÓÙÈÛÙ¤ÎÔÓÙ·Ó ÛÙ· ·Ó¿ÎÙÔÚ·, Û˘Ì‚È‚¿ÛÙËΠ̷˙› ÙÔ˘˜
Ì ÙÔ˘˜ ÂÍ‹˜ fiÚÔ˘˜: Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ Î·È Ô
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ı· ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó Î·È ÔÈ
‰‡Ô ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Î·È ı· ›¯·Ó ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘˜ ÛÙ· ·Ó¿ÎÙÔÚ· ¤¯ÔÓÙ·˜ ›ÛË ÂÍÔ˘Û›·. √ ª·Ùı·›Ô˜ ı· ·Ó·Ï¿Ì‚·Ó ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏ˘, ‰È·ÙËÚÒÓÙ·˜
ÙÔ Û¯‹Ì· Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÂÊ’ fiÚÔ˘ ˙ˆ‹˜. √ ºÚ·ÁΛÛÎÔ˜
∫·Ù·ÏÔ‡ÛÈÔ˜ ¤ÁÈÓ Á·ÌÚfi˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘,
Û‡˙˘ÁÔ˜ Ù˘ ·‰ÂÏÊ‹˜ ÙÔ˘, Î·È ‹Ú ÙË §¤Û‚Ô. ŒÙÛÈ,
Ô ÌÈÎÚfi˜ ·˘Ùfi˜ ÂÌʇÏÈÔ˜ fiÏÂÌÔ˜ Ô‰‹ÁËÛ Û ¤Ó·Ó

·ÎfiÌ· ·ÎÚˆÙËÚÈ·ÛÌfi ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∞ÏÏ¿ ÔÈ ¿Ù˘¯Â˜ ·˘Ù¤˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ÂÍ¿ÓÙÏËÛ·Ó Î¿ı ÊÈÏÔ‰ÔÍ›· ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡, ·ÊÔ‡ Ì¿ÏÈÛÙ·, Ô Á·ÌÚfi˜ ÙÔ˘, Ô √Ú¯¿Ó, fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ ÙÔ˘ ¤‰ˆÛ ›Ûˆ ÙËÓ
∫·ÏÏ›ÔÏË, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ ¤ÚıÂÈ ÛÂ Û˘ÓÂÓÓfiËÛË
Ì ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ. ŒÓ·˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó, Ô
÷ϛÏ, ‹Ù·Ó ·È¯Ì¿ÏˆÙÔ˜ ÛÙË ºÒηȷ Ô˘ ÙËÓ Î·Ù›¯·Ó
ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜. √ ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘, Ô˘ ÁÓÒÚÈ˙ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ
ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ Ì ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜, ÙÔÓ ·Ú·Î¿ÏÂÛ ӷ ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ ÁÈ· ÙËÓ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛË ÙÔ˘
Ó¤Ô˘. ∞˘Ùfi˜ Ì ÚÔı˘Ì›· ¤Î·Ó ÌÂÁ¿Ï˜ ı˘Û›Â˜ ÁÈ· ÙÔ
ÛÎÔfi ·˘Ùfi, ηıÒ˜ Ï‹ÚˆÛ ÛÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ 100.000
¯Ú˘Û¿ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·, Ù· ÔÔ›· ı· ‹Ù·Ó ÈÔ ÏÔÁÈÎfi Ó· ›¯·Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËı› ÁÈ· ÙËÓ ¿Ì˘Ó· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔÓ Ã·Ï›Ï ÛÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘, ÌfiÓÔ
fiÙ·Ó ÙÔ˘ ·¤ÓÂÈÌ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ ·Ó˘ÂÚÛ¤‚·ÛÙÔ˘.
√ ·Ú·ÏÔÁÈÛÌfi˜ ·˘Ùfi˜ Î·È Ë Ù·›ӈÛË ‹Ù·Ó ‚‚·›·
ηٷÛÙÚÔÊÈο Î·È ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÚÔηϤÛÔ˘Ó ·ÂÏÈÛ›· Î·È ÛÙÔÓ ÈÔ ÁÂÓÓ·›Ô ¿ÓıÚˆÔ. ∞ÏÏ¿ Ì‹ˆ˜ Î·È Ô
∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ‰ÂÓ ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›· Î·È ÙË Û˘ÌÌ·¯›· ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ Ì ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˜
Î·È ÈÔ ÊÚÈÎÙ¤˜ ı˘Û›Â˜; ¶¿ÓÙˆ˜, Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ˘ÔÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ Û˘Ì‚È‚·ÛÌÔ‡ ÙÔ˘ Ì ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, Í·ÊÓÈο ·Ô¯ÒÚËÛ ÛÙË ÌÔÓ‹ ÙˆÓ ª·ÁÁ¿ÓˆÓ ηÈ
‹Ú ÙÔ ÌÔÓ·¯ÈÎfi Û¯‹Ì· ÙÔ 1355. √ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ª·Ùı·›Ô˜
Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËΠ·fi ÙÔ˘˜ ™¤Ú‚Ô˘˜ Î·È ·Ú·‰fiıËΠÛÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ Ì ÙËÓ Î·Ù·‚ÔÏ‹ ÌÂÁ¿ÏˆÓ χÙÚˆÓ. ΔfiÙÂ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ÙÔ˘ ÚfiÙÂÈÓ ӷ ÙÔÓ
·ÂÏ¢ıÂÚÒÛÂÈ, Ì ÙÔÓ fiÚÔ Ó· ·Ú·ÈÙËı› ·fi ÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›·. ∫·È ÂÂȉ‹ ÂΛÓÔ˜ ·ÚÓÈfiÙ·Ó, ÙÔÓ ÌÂÙ¤ÂÈÛ Ô
·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜.
ΔÔ 1355 Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ‚·Û›Ï¢Û ÌfiÓÔ˜,
·ÊÔ‡ ›¯·Ó ÂÎÏ›„ÂÈ ÔÈ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ› Î·È ‡ÛÙÂÚ· ·fi
ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ· ¤ı·ÓÂ Î·È Ô √Ú¯¿Ó. ∂Âȉ‹ Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘, Ô ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó, ›¯Â Âı¿ÓÂÈ Ï›ÁÔ ÚÈÓ ·fi
·˘ÙfiÓ ÛÙËÓ ∫·ÏÏ›ÔÏË, ‰È·‰¤¯ÙËΠÙÔÓ √Ú¯¿Ó Ô ÓÂfiÙÂÚÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù ∞′. √ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ı· ı¤ÚÈ˙ ÙÔ˘˜
ηÚÔ‡˜ ÙˆÓ ıÂÛÌÒÓ Ô˘ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ›¯Â ı¤ÛÂÈ,
Î·È Ù˘ ·Ú·ÎÌȷ΋˜ ηٿÛÙ·Û˘ ÛÙËÓ ÔÔ›· ›¯·Ó ÂÚȤÏıÂÈ fiÏÔÈ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ÙˆÓ Â˘Úˆ·˚ÎÒÓ ¯ˆÚÒÓ Ô˘
ÂÎÙ›ÓÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔÓ ÿÛÙÚÔ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ Δ·›Ó·ÚÔ, ηٿ ÙÔ
ÚÒÙÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·. ∂›‰·Ì Ò˜ ‹Ù·Ó ·˘Ùfi ÙÔ
¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· Ù· ÂÓ·ÔÌ›ӷÓÙ· Ï›„·Ó· ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. ∞ÏÏ¿, ÚÈÓ ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÔ˘ÌÂ, ı·
Ú›ÍÔ˘Ì ÌÈ· Ì·ÙÈ¿ Î·È ÛÙȘ ÂÍ›ÛÔ˘ ÙÚ·ÁÈΤ˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ
ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ Ï·ÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜: ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ, ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ, ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ, ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ Î·È ÙˆÓ
∂ÓÂÙÒÓ.

[34]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

&

™ÂÚ‚›·
μ˘˙¿ÓÙÈÔ

ΔÔȯÔÁÚ·Ê›·
·fi ÙË ÌÔÓ‹
Ù˘ Studenica.
ANGELAOBLAK/
SHUTTERSTOCK

√È ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÚÒÈÌË

ÂȉˆÏÔÏ·ÙÚ›·, ÂÓÒ ÛÙÔ ÔÏÈÙÈÎfi

ÈÛÙÔÚ›· ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ Â›Ó·È ÁÓˆÛÙ¤˜

Â›Â‰Ô Â›¯·Ó ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ·ÚÓÔ‡ÓÙ·È

΢ڛˆ˜ ·fi ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡

ÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›·. ΔËÓ ÂÔ¯‹

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ∑′

ÂΛÓË ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ ÂÓÙÔ›˙ÔÓÙ·Ó ·ÎfiÌË

¶ÔÚÊ˘ÚÔÁ¤ÓÓËÙÔ˘ (913-920, 945-959)

ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ ·Ú¯È΋˜

De Administrando Imperio, ÛÙÔ ÔÔ›Ô

ÂÁηٿÛÙ·Û‹˜ ÙÔ˘˜, Ë ÔÔ›·

·Ú¤¯ÂÙ·È ÌÈ· ÂÈÎfiÓ· Ù˘ ‰ÈÂıÓÔ‡˜

ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ƒ·ÛΛ· ÛÙȘ ÌÂ۷ȈÓÈΤ˜

ηٿÛÙ·Û˘ Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ÙÔ˘. ∫·ıÒ˜

ËÁ¤˜ Î·È ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙ·

ÙÔ Î›ÌÂÓÔ ÁÚ¿ÊÙËΠÙÔ 10Ô ·ÈÒÓ·

‚ÔÚÂÈÔ‰˘ÙÈο μ·ÏοÓÈ·, ÌÂٷ͇ ÙÔ˘

Î·È ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÁÂÁÔÓfiÙ· ·fi ÙÔÓ 7Ô

¢Ô‡Ó·‚Ë Î·È Ù˘ ∞‰ÚÈ·ÙÈ΋˜. ◊Ù·Ó

·ÈÒÓ·, Ë ÂÁ΢ÚfiÙËÙ· ÙˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ

¯ˆÚÈṲ̂ÓÔÈ Û ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ Ô˘

Â›Ó·È ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó· ÂÍ·ÎÚÈ‚ˆı›,

ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ˙Ô˘·Ó›Â˜. ¶ÂÚ›Ô˘ ÛÙÔ

ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ··Û¯ÔÏ‹ÛÂÈ Ôχ

850 ¤Ó·˜ ÙÔÈÎfi˜ ËÁÂÌfiÓ·˜, Ô

ÙËÓ ÈÛÙÔÚÈ΋ ¤Ú¢ӷ. °ÂÓÈο ¿ÓÙˆ˜

μÏ·ÛÙÈÌ›Ú, ηٿÊÂÚ ӷ ÂÓÔÔÈ‹ÛÂÈ

ıˆÚÂ›Ù·È fiÙÈ Ô ˘Ú‹Ó·˜ Ù˘

ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙˆÓ ÎÔÈÓÔÙ‹ÙˆÓ ·˘ÙÒÓ

ÂÚÈÁÚ·Ê‹˜ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘

Î·È Û‡ÓÙÔÌ· ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó·

ÂÌÂÚȤ¯ÂÈ ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘

ÂÂÎÙ›ÓÔ˘Ó ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘˜ ηÈ

·Ï‹ıÂÈ·˜. ∏ ÚÒÙË ÏËÚÔÊÔÚ›· ÁÈ·

ÚÔ˜ Ù· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ∞‰ÚÈ·ÙÈ΋˜,

ÙÔ˘˜ ™¤Ú‚Ô˘˜ ·Ó¿ÁÂÙ·È ÛÙËÓ ÂÔ¯‹

ÂÈÎÚ·ÙÒÓÙ·˜ ÙˆÓ ÙÔÈÎÒÓ ÛÏ·‚ÈÎÒÓ

Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘ ∏Ú·ÎÏ›Ԣ (610-

Ê˘ÏÒÓ: ÙˆÓ ∑·¯ÏÔ˘Ì›ˆÓ Ù˘

641), fiÙ·Ó Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜

∂Ú˙ÂÁÔ‚›Ó˘, ÙˆÓ ¢ÈÔÎÏÈ·ÓÒÓ ÙÔ˘

ÂÁη٤ÛÙËÛ ÛÙ· ‚fiÚÂÈ· μ·ÏοÓÈ·

ª·˘ÚÔ‚Ô˘Ó›Ô˘ Î·È ‰È·ÊfiÚˆÓ Ê˘ÏÒÓ

ÙÔ˘˜ ∫ÚÔ¿Ù˜ Î·È ÙÔ˘˜ ™¤Ú‚Ô˘˜, Ô˘

Ù˘ ÓfiÙÈ·˜ ¢·ÏÌ·Ù›·˜. ∂› μ·ÛÈÏ›Ԣ

̤¯ÚÈ ÙfiÙ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ‚fiÚÂÈ· ÙˆÓ

∞′ (867-886) ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ ˙‹ÙËÛ·Ó Ó·

∫·Ú·ı›ˆÓ. √È ‰‡Ô Ï·Ô› ¤ÁÈÓ·Ó

ÂίÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÙÔ‡Ó ÂÎ Ó¤Ô˘, ·˘Ù‹ ÙË

˘ÔÙÂÏ›˜ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘ ηÈ, ηıÒ˜ Ë

ÊÔÚ¿ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Ë

ÂÚÈÔ¯‹ ·Ó‹Î ÙfiÙ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο

ÔÔ›· ¤ÛÙÂÈÏ ÈÂÚ·ÔÛÙfiÏÔ˘˜ ÁÈ’

ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘

·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÎÔfi, fiˆ˜ ›¯Â οÓÂÈ Î·È

ƒÒÌ˘, ÂίÚÈÛÙÈ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ·fi

ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ ÙËÓ

·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ¿·.

›‰È· ÂÚ›Ô˘ ÂÔ¯‹. ŒÂÈÙ· ·fi ·˘Ù‹

√ ÂίÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜ ·˘Ùfi˜

ÙË Ó¤· ÈÂÚ·ÔÛÙÔÏ‹, ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ

·ԉ›¯ıËΠÚfiÛηÈÚÔ˜, ·ÊÔ‡,

Â·Ó‹Ïı·Ó ÛÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÛÊ·›Ú·

fiˆ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È, ÙÔÓ 9Ô ·ÈÒÓ· ÔÈ

ÂÈÚÚÔ‹˜ Î·È ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ·Ó Í·Ó¿ ÙË

™¤Ú‚ÔÈ Â›¯·Ó ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙËÓ

‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›·.

√£øª∞¡√π [35]

[36]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∂Ú›È·
ÙÔ˘ οÛÙÚÔ˘
ÙÔ˘ Smederevo
Ô˘ ¯Ù›ÛÙËÎÂ
ÌÂٷ͇ 1428
Î·È 1430.
SIMA/SHUTTERSTOCK

§ÂÙÔ̤ÚÂÈ· ·fi
ÙÔȯÔÁÚ·Ê›· Ô˘
ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙËÓ
∫Ô›ÌËÛË Ù˘
£ÂÔÙfiÎÔ˘ ÛÙÔ
ηıÔÏÈÎfi Ù˘
ÌÔÓ‹˜ Sopocani,
ÂÚ›Ô˘ 1270
(·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
BRANKAVV/
SHUTTERSTOCK

ΔÔ 10Ô ·ÈÒÓ· Ë ¿ÓÔ‰Ô˜ ÙÔ˘
‚Ô˘ÏÁ·ÚÈÎÔ‡ ‚·ÛÈÏ›Ԣ ›¯Â ÛÔ‚·Ú¤˜
Û˘Ó¤ÂȘ ÁÈ· ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹
ÙˆÓ μ·ÏηӛˆÓ Î·È ÔÏϤ˜ ÛÂÚ‚ÈΤ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜ ÂÓۈ̷ÙÒıËÎ·Ó Î·Ù¿
‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· ÛÙË ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋
ÂÈÎÚ¿ÙÂÈ·. øÛÙfiÛÔ, ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘
11Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È ÌÂÙ¿ ÙËÓ ‹ÙÙ· ÙˆÓ
μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ ·fi ÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ μ′
μÔ˘ÏÁ·ÚÔÎÙfiÓÔ (976-1025) ÔÈ
ÛÂÚ‚ÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ‹Ù·Ó Í·Ó¿ ÛÙ·
¯¤ÚÈ· ÙˆÓ μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ. ¶ÂÚ›Ô˘ ÛÙ·
̤۷ ÙÔ˘ ·ÈÒÓ· Û¯ËÌ·Ù›ÛÙËΠÙÔ
‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ ¢ÈfiÎÏÂÈ·˜ (·ÚÁfiÙÂÚ·
ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ∑¤ÓÙ·) ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ÙÔ˘
ÛËÌÂÚÈÓÔ‡ ª·˘ÚÔ‚Ô˘Ó›Ô˘, ÙÔ ÔÔ›Ô
ÂÓۈ̿وÛ ÔÏϤ˜ Á‡Úˆ ÂÚÈÔ¯¤˜,
ÂÚÈÏ·Ì‚·ÓÔÌ¤ÓˆÓ Ù˘ μÔÛÓ›·˜ ηÈ
Ù˘ ƒ·ÛΛ·˜, ÙÔ˘ ˘Ú‹Ó· ‰ËÏ·‰‹ ÙˆÓ
™¤Ú‚ˆÓ. ΔÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ ·˘Ùfi ÛÙÚ¿ÊËÎÂ
ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· Ù˘ ƒÒÌ˘ Î·È ÛÙËÓ
ËÁÂÛ›· ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘
Ó· ÂÓ·ÓÙȈı› ÛÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÎÂÓÙÚÈ΋
‰ÈÔ›ÎËÛË. ŸÌˆ˜, ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ ·ÈÒÓ·
ËÙÙ‹ıËΠ·fi ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ
∞′ ∫ÔÌÓËÓÔ‡ (1081-1118) Î·È ÙÔ
ΤÓÙÚÔ Ù˘ ÛÂÚ‚È΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜
Â·Ó‹Ïı ÛÙËÓ ›‰È· ÙË ƒ·ÛΛ· ÛÙ·
‚fiÚÂÈ·. ∂Λ, ÛÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ƒ·˜, ÎÔÓÙ¿
ÛÙÔ ÛËÌÂÚÈÓfi Novi Pazar, ‹Ù·Ó Ë ¤‰Ú·
ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ˙Ô˘¿ÓÔ˘, Ë ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘
ÔÔ›Ô˘ ÂÎÙÂÈÓfiÙ·Ó Û fiϘ ÙȘ

ÛÂÚ‚ÈΤ˜ ˙Ô˘·Ó›Â˜.
∏ ‰‡Ó·ÌË Ù˘ ƒ·ÛΛ·˜ ·˘Í‹ıËΠÙÔ
12Ô ·ÈÒÓ·, ÒÛÙÂ Ô Ì¤Á·˜ ˙Ô˘¿ÓÔ˜
™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ¡ÂÌ¿ÓÈ·, ÌÈ· ıÚ˘ÏÈ΋ ÌÔÚÊ‹
Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ ™ÂÚ‚›·˜, ÂÂÎÙ¿ıËÎÂ
ÛËÌ·ÓÙÈο Û ‚¿ÚÔ˜ ÙˆÓ ÁÂÈÙÔÓÈÎÒÓ
Ê˘ÏÒÓ Î·È Úfi‚·Ï ÛÔ‚·Ú¤˜ ·ÍÈÒÛÂȘ
ÁÈ· ·˘ÙÔÓÔÌ›·. ΔÔ 1172 ˘¤ÛÙË
Ù·ÂÈÓˆÙÈ΋ ‹ÙÙ· ·fi ÙÔÓ ª·ÓÔ˘‹Ï ∞′
∫ÔÌÓËÓfi (1143-1180), Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔÓ
·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ ˆ˜ ÚÔ‰fiÙË Î·È ÙÔÓ
‰È·fiÌ¢Û ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï, fï˜,
Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ¡ÂÌ¿ÓÈ· ÍÂÛËÎÒıËÎÂ
¿ÏÈ Î·È ÚÔÛ¿ÚÙËÛ ÛÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›·
ÙÔ˘ ‰¿ÊË ÛÙË ‰·ÏÌ·ÙÈ΋ ·ÎÙ‹.
∞Ó Î·È ÙÔ 1190 ˘Ô¯ÚÂÒıËΠӷ
Û˘ÓıËÎÔÏÔÁ‹ÛÂÈ ¿ÏÈ Ì ÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹
΢ÚÈ·Ú¯›·, ·˘Ù‹ ÙË ÊÔÚ¿
·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÙËÎÂ Î·È ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÙËÎÂ
ˆ˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ ·˘ÙfiÓÔÌ˘ ÂÚÈÔ¯‹˜.
ª¿ÏÈÛÙ·, Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ·ÓÙÚ‡ÙËΠÌÈ·
·ÓÈ„È¿ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· πÛ··Î›Ô˘ μ′
∞ÁÁ¤ÏÔ˘ (1185-1195), ÂÓÒ Ô ›‰ÈÔ˜ Ô
¡ÂÌ¿ÓÈ· ¤Ï·‚ ÙÔÓ Ôχ ˘„ËÏfi Ù›ÙÏÔ
ÙÔ˘ Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·. ∞˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ë
ÚÒÙË ÊÔÚ¿ Ô˘ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠˆ˜
·˘ÙfiÓÔÌÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Ë ™ÂÚ‚›· Î·È Ù·
ıÂ̤ÏÈ· Ô˘ ¤ıÂÛÂ Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜
¤ÁÈÓ·Ó Ë ‚¿ÛË ÁÈ· ÙË ÌÂÁ¿ÏË ·ÎÌ‹ Ù˘
ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ ™ÂÚ‚›·˜. √È ·fiÁÔÓÔÈ
ÙÔ˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ ÛÙ¤ÊıËÎ·Ó ‚·ÛÈÏ›˜

(Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ÎÚ¿Ï˘ ÛÙËÓ
ÙÔÈ΋ ÁÏÒÛÛ· Ù˘ ÂÔ¯‹˜) ηÈ
·ÔÙ¤ÏÂÛ·Ó ÙË ‚·ÛÈÏÈ΋ ‰˘Ó·ÛÙ›·
Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜.
™ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ 13Ô˘
·ÈÒÓ· Ë ·ÓÂÚ¯fiÌÂÓË ™ÂÚ‚›·
·ÌÊÈÙ·Ï·ÓÙ¢fiÙ·Ó ÌÂٷ͇ ÙˆÓ
ÌÂÁ¿ÏˆÓ ‰˘Ó¿ÌÂˆÓ Ù˘ ÂÔ¯‹˜, ÛÙËÓ
ÚÔÛ¿ıÂÈ¿ Ù˘ Ó· ÈÛÔÚÚÔ‹ÛÂÈ
ÌÂٷ͇ Ù˘ √˘ÁÁ·Ú›·˜, Ù˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ù˘ ¡›Î·È·˜ ηÈ
·ÚÁfiÙÂÚ· Ù˘ ·ÔηÙÂÛÙË̤Ó˘
μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, Ù˘
μÂÓÂÙ›·˜ Î·È ÙˆÓ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓˆÓ
ÂÚÈÔ¯ÒÓ. ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi
·Ú¿‰ÂÈÁÌ· Â›Ó·È Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘
¡ÂÌ¿ÓÈ·, ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ μ
μ′, Ô ÔÔ›Ô˜
ÛÙ¤ÊıËΠ·fi ÙÔÓ ¿·, ÂÓÒ
ÊÚfiÓÙÈÛ ÁÈ· ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË ÛÂÚ‚È΋˜
·Ú¯ÈÂÈÛÎÔ‹˜ ˘·ÁfiÌÂÓ˘ ÛÙÔÓ
ÔÚıfi‰ÔÍÔ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ΔËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹
Ë ¯ÒÚ· ÁÓÒÚÈÛ ÌÂÁ¿ÏË ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋
·Ó¿Ù˘ÍË, ΢ڛˆ˜ ¯¿ÚË ÛÙËÓ
ÂÎÌÂÙ¿ÏÏ¢ÛË ÙˆÓ ÏÔ‡ÛÈˆÓ ÔÚ˘¯Â›ˆÓ
·ÛËÌÈÔ‡, Ô˘ ÌÂ ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙÔ˘
˘ÚÔ‰fiÙËÛ ·ÏÌ·ÙÒ‰Ë ¿ÓÔ‰Ô ÙˆÓ
ÂÌÔÚÈÎÒÓ Û˘Ó·ÏÏ·ÁÒÓ, ȉȷ›ÙÂÚ· ÌÂ
ÙË ¢‡ÛË. ∏ ηٿÛÙ·ÛË ·˘Ù‹ ¿ÏÏ·ÍÂ
ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ·, fiÙ·Ó Â› Ù˘
‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘ ªÈÏÔ‡ÙÈÓ (1282-1321)
ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ Î·Ù¤Ï·‚·Ó Ù· ™ÎfiÈ· ηÈ
·¤ÎÙËÛ·Ó Â‰¿ÊË ÛÙË ‚fiÚÂÈ·
ª·Î‰ÔÓ›·. ΔÔ 1299 Ô ªÈÏÔ‡ÙÈÓ
·ÓÙÚ‡ÙËΠÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ μ′
μ
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ (1282-1328), ™È̈ӛ‰·,
Î·È ¿Ú¯ÈÛ ϤÔÓ Ó· ÚÔÛ·Ó·ÙÔÏ›˙ÂÙ·È
ÛÙ·ıÂÚ¿ ÚÔ˜ ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ.
∏ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙÔ˘ ÛÂÚ‚ÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
Û˘Ó¯›ÛÙËΠٷ ÂfiÌÂÓ· ¯ÚfiÓÈ·, ÌÂ
·ÔÎÔڇʈ̷ ÙË ‚·ÛÈÏ›· ÙÔ˘
™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ ¢Ô˘Û¿Ó (1331-1355).
√ ¢Ô˘Û¿Ó ‰ÈÏ·Û›·Û ÙËÓ ÂÈÎÚ¿ÙÂÈ¿
ÙÔ˘ ÚÔÛ·ÚÙÒÓÙ·˜ ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÙËÓ
∞Ï‚·Ó›·, ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘
ª·Î‰ÔÓ›·˜ Î·È ÙË £ÂÛÛ·Ï›·. ŒÁÈÓÂ
‰ËÏ·‰‹ ·ÚÈÔ˜ ÔÏÏÒÓ ‚˘˙·ÓÙÈÓÒÓ
‰·ÊÒÓ Î·È ÁÈ· ¤Ó· ÌÈÎÚfi ¯ÚÔÓÈÎfi
‰È¿ÛÙËÌ· ‹Ù·Ó Ô ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi˜
ËÁÂÌfiÓ·˜ ÛÙ· μ·ÏοÓÈ·. ª¿ÏÈÛÙ·,
ÙÔ 1346 Ô ¢Ô˘Û¿Ó ÛÙ¤ÊıËÎÂ

√£øª∞¡√π [37]

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜, ÂÎÌÂÙ·ÏÏ¢fiÌÂÓÔ˜ ÙÔ
ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Î·Ù›¯Â ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘
·ÏÈ¿˜ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, ·Ó
Î·È ¯ˆÚ›˜ ÛÙfiÏÔ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó·
·ÂÈÏ‹ÛÂÈ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ª¿ÏÈÛÙ·, ·Ó·‰ÈÔÚÁ¿ÓˆÛ ÚÈ˙Èο ÙÔ
ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ηٿ Ù· ÚfiÙ˘· Ù˘
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘, ·ÔÓ¤ÌÔÓÙ·˜
‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜ Ù›ÙÏÔ˘˜ Î·È ·ÍÈÒÌ·Ù·, ÂÓÒ
Î·È Ë ÓÔÌÔıÂÛ›· ÙÔ˘ ·ÔÛÎÔÔ‡ÛÂ
ÛÙËÓ ˘ÈÔı¤ÙËÛË ÛÙÔȯ›ˆÓ ÙÔ˘
ڈ̷˚ÎÔ‡-‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ‰Èη›Ô˘.
¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ‹Úı Û ڋÍË Ì ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fiÙ·Ó Âȯ›ÚËÛ ӷ
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ ÛÂÚ‚ÈÎfi
·ÙÚȷگ›Ô. √È Û¯¤ÛÂȘ Ù˘ ÛÂÚ‚È΋˜
∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì ÙÔ ¶·ÙÚȷگ›Ô
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜ ÔÌ·ÏÔÔÈ‹ıËηÓ
ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ¢Ô˘Û¿Ó.
ΔÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ¢Ô˘Û¿Ó ‰ÂÓ ÂÈ‚›ˆÛÂ
ÁÈ· Ôχ: ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, ÙÔ
1355, Ë ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÙÔ˘ ‰È·ÈÚ¤ıËÎÂ
Û ÙÔÈΤ˜ ËÁÂÌÔӛ˜, ηıÒ˜ Ô ÁÈÔ˜
ÙÔ˘, ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ √‡ÚÂÛȘ, ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚÂ
Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÙË ÛÂÚ‚È΋ ÂÓfiÙËÙ·, ·Ó
Î·È ‰È·Ù‹ÚËÛ ÌÈ· ÌÔÚÊ‹
ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›·˜, ȉȷ›ÙÂÚ· ÛÙȘ ‚fiÚÂȘ
Â·Ú¯›Â˜. ∞fi ·˘Ù¤˜ ÙȘ ËÁÂÌÔӛ˜ Ô˘
Û¯ËÌ·Ù›ÛÙËηÓ, ÈÔ ÈÛ¯˘Ú‹
·Ó·‰Â›¯ıËΠÂΛÓË Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜
ª·Î‰ÔÓ›·˜ Ì ¤‰Ú· ÙȘ ™¤ÚÚ˜ ηÈ
ËÁÂÌfiÓ· ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË √‡ÁÁÏÂÛË. ™ÙËÓ
ÎÂÓÙÚÈ΋ ª·Î‰ÔÓ›· ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ Ô
μÔ˘Î·Û›Ó, ÂÓÒ ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›· Î·È ÛÙËÓ
◊ÂÈÚÔ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ ÙË ‰È΋ ÙÔ˘
‚Ú·¯‡‚È· ËÁÂÌÔÓ›· Ô ™˘ÌÂÒÓ
√‡ÚÂÛ˘. ∞ÓÙ›ÛÙÔȯ· ÎÚ·Ù›‰È·
ÚԤ΢„·Ó Î·È ÛÙË ‚fiÚÂÈ· ™ÂÚ‚›·.
∏ ‰È¿Û·ÛË ·˘Ù‹ η٤ÛÙËÛ ÙÔ˘˜
™¤Ú‚Ô˘˜ ¢¿ÏˆÙÔ˘˜ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙËÓ
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÚԤϷÛË. ªÚÔÛÙ¿ ÛÙÔÓ
ÂÂÚ¯fiÌÂÓÔ Î›Ó‰˘ÓÔ ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ
ËÁ‹ıËÎ·Ó ÂÓfi˜ Û˘Ó·ÛÈÛÌÔ‡
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ ‰˘Ó¿ÌÂˆÓ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ
√ıˆÌ·ÓÒÓ, ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô
ÚˆÙÔÛÙ¿ÙËÛ·Ó Ô √‡ÁÁÏÂÛ˘ Î·È Ô
μÔ˘Î·Û›Ó. √ ÛÂÚ‚ÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ˘¤ÛÙË
Ô‰˘ÓËÚ‹ ‹ÙÙ· ÛÙË Ì¿¯Ë ÛÙÔÓ Œ‚ÚÔ ÙÔ
1371 Î·È ÔÈ ÓfiÙȘ ÛÂÚ‚ÈΤ˜ ËÁÂÌÔӛ˜
¤ÁÈÓ·Ó ˘ÔÙÂÏ›˜ ÛÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÚÔˆı‹ıËÎ·Ó ·ÎfiÌË

[38]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∂͈ÙÂÚÈ΋
¿Ô„Ë ÙÔ˘
ηıÔÏÈÎÔ‡ Ù˘
ÌÔÓ‹˜ Mileseva,
1236 (οو).
PAVLEMARJANOVIC/
SHUTTERSTOCK

∂͈ÙÂÚÈ΋ fi„Ë
Ù˘ ÌÔÓ‹˜
Gracanica,
1321 (·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
THONIQ/
VISUAL PHOTOS

ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÛÙ· μ·ÏοÓÈ·.
™ÙË ‚fiÚÂÈ· ™ÂÚ‚›· Ô ËÁÂÌfiÓ·˜
§¿˙·ÚÔ˜ ·Ó·‰Â›¯ıËÎÂ Ô ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi˜
ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ Î·È Î·Ù¿ÊÂÚÂ
Ó· ÂϤÁÍÂÈ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘
™ÂÚ‚›·˜ ‚fiÚÂÈ· Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜,
ÂÚ¯fiÌÂÓÔ˜ Û˘¯Ó¿ Û ۇÁÎÚÔ˘ÛË ÌÂ
ÙËÓ ¿ÏÏË ÌÂÁ¿ÏË ‰‡Ó·ÌË Ù˘ ÂÔ¯‹˜,
ÙÔ˘˜ √‡ÁÁÚÔ˘˜. øÛÙfiÛÔ, Î·È Ë ‰È΋
ÙÔ˘ ÚÔÛ¿ıÂÈ· ·Ó·ÎfiËÎÂ ÙÔ 1389,
fiÙ·Ó Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘, Ì ÙË Û˘Ó‰ÚÔÌ‹
Î·È ‰˘Ó¿ÌÂˆÓ ·fi ÙË μÔÛÓ›·,
·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛÂ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘
√ıˆÌ·ÓÔ‡ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù ∞′ ÛÙËÓ
ÂÚÈ‚fiËÙË Ì¿¯Ë ÙÔ˘ ∫ÔÛÛ˘ÊÔ‰›Ô˘.
√È ËÁ¤˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ·Ú¤¯Ô˘Ó
·ÓÙÈÎÚÔ˘fiÌÂÓ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙË
Ì¿¯Ë: ÔÈ ÛÂÚ‚ÈΤ˜ Î·È ÔÈ ‚˘˙·ÓÙÈÓ¤˜
ËÁ¤˜ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó fiÙÈ ÓÈÎËÙ¤˜ ‚Á‹Î·Ó
ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ, ÂÓÒ ÔÈ ÔıˆÌ·ÓÈΤ˜ ËÁ¤˜
ÂÚÈÁÚ¿ÊÔ˘Ó ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ˆ˜ ıÚ›·Ì‚Ô
ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù. ™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·
Î·È ÔÈ ‰‡Ô Ï¢ڤ˜ ˘¤ÛÙËÛ·Ó
‚·Ú‡Ù·Ù˜ ·ÒÏÂȘ, ÂÓÒ ÛÎÔÙÒıËηÓ

Î·È Ô §¿˙·ÚÔ˜ Î·È Ô ªÔ˘Ú¿Ù. ŸÌˆ˜,
ÌÂÙ¿ ÙË Ì¿¯Ë ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›
ÈÛ¯˘ÚÔÔ›ËÛ·Ó ÙË ı¤ÛË ÙÔ˘˜ Î·È ÔÈ
™¤Ú‚ÔÈ ¤ÁÈÓ·Ó ˘ÔÙÂÏ›˜ ÙˆÓ
√ıˆÌ·ÓÒÓ, ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘ ‰Â›¯ÓÂÈ fiÙÈ Ù·
ÔʤÏË ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ‹Ù·Ó
ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ·. ∏ Ì¿¯Ë ÙÔ˘
∫ÔÛÛ˘ÊÔ‰›Ô˘ Î·È Ë ËÚˆÈ΋
·ÓÙ›ÛÙ·ÛË ÙÔ˘ §·˙¿ÚÔ˘ ¤Ú·Û·Ó ÛÙË
ÛÊ·›Ú· ÙÔ˘ ıÚ‡ÏÔ˘ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ™¤Ú‚Ô˘˜
ÙˆÓ ÂfiÌÂÓˆÓ ·ÈÒÓˆÓ.
ªÂÙ¿ ÙËÓ ‹ÙÙ· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ·fi ÙÔÓ
Δ·ÌÂÚÏ¿ÓÔ ÛÙË Ì¿¯Ë Ù˘ ÕÁ΢ڷ˜ ÙÔ
1402, Ë ™ÂÚ‚›· ··ÏÏ¿¯ıËÎÂ
ÚÔÛˆÚÈÓ¿ ·fi ÙÔÓ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ˙˘Áfi
Î·È ÌfiÚÂÛ ӷ ·Ó·Û˘ÁÎÚÔÙËı› ÛÙ·
‚fiÚÂÈ· ÙÌ‹Ì·Ù¿ Ù˘. ŒÙÛÈ, ÍÂΛÓËÛ Ë
ÙÂÏÂ˘Ù·›· Ê¿ÛË Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ ˙ˆ‹˜
Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜, Ì ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· °ÂÒÚÁÈÔ
ªÚ¿ÓÎÔ‚ÈÙ˜ Ó· ¯Ù›˙ÂÈ ¤Ó· ÈÛ¯˘Úfi
ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÛÙÔ ™ÌÂÓÙ¤Ú‚Ô, fiÔ˘
ÂÁη٤ÛÙËÛ ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û¿ ÙÔ˘.
√ ªÚ¿ÓÎÔ‚ÈÙ˜ ¤Ï·‚Â Î·È ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ
ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË ·fi ÙÔ μ˘˙·ÓÙÈÓfi

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· πˆ¿ÓÓË ∏′ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ,
Î·È Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ ı¤ÛÂÈ ˘fi ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯fi
ÙÔ˘ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· Ù˘ ‚fiÚÂÈ·˜
™ÂÚ‚›·˜. øÛÙfiÛÔ, Û‡ÓÙÔÌ· ÔÈ
√ıˆÌ·ÓÔ› Â·ÓÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ÈÛ¯˘ÚÔ›
Î·È ÙÔÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛ·Ó Û ٷÂÈÓˆÙÈ΋
‹ÙÙ· ÙÔ 1444 ÛÙË μ¿ÚÓ·, ÛÙËÓ ÔÔ›·
·Ú·Ù¿¯ıËΠ̷˙› Ì ÙÔ Û‡ÌÌ·¯fi ÙÔ˘,
ÙÔÓ √‡ÁÁÚÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi πˆ¿ÓÓË
√˘Ó˘¿‰Ë. ŒÙÛÈ, Ë ™ÂÚ‚›· ¤ÁÈÓ ¿ÏÈ
ÊfiÚÔ˘ ˘ÔÙÂÏ‹˜ ÛÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜,
ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ì¿ÏÈÛÙ· ÂÓ›Û¯˘Û ÌÂ
ÛÙÚ·Ùfi ηٿ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÙÔ 1453. ΔÂÏÈο,
ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› Î·Ù¤Ï˘Û·Ó Î·È Ù·
ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·ÔÌÂÈÓ¿ÚÈ· Ù˘ ‚fiÚÂÈ·˜
™ÂÚ‚›·˜ ÙÔ 1459.
∏ ∂¶π¢ƒ∞™∏
Δ√À μÀ∑∞¡Δπ√À
™Δ∏ ª∂™∞πø¡π∫∏ ™∂ƒμπ∞
ΔÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ ¿ÛÎËÛ ÌÂÁ¿ÏË ÂÈÚÚÔ‹
ÛÙË ™ÂÚ‚›· Û ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÙÔÌ›˜,
΢ڛˆ˜ ÛÙÔÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi ηÈ
ηÏÏÈÙ¯ÓÈÎfi ÙÔ̤·. °È· ÌÂÁ¿ÏÔ
‰È¿ÛÙËÌ· ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ
·ÌÊÈÙ·Ï·ÓÙ‡ÔÓÙ·Ó ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙË ƒÒÌË Î·È ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ,
·ÏÏ¿ ÔÈ ‰ÂÛÌÔ› ÙÔ˘˜ Ì ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ
ÂÓÈÛ¯‡ıËÎ·Ó Ì ÙË ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·
ÌÈ·˜ ·fi ÙȘ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˜ ÓÂ˘Ì·ÙÈΤ˜
ÌÔÚʤ˜ Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ ™ÂÚ‚›·˜, ÙÔ˘
·Á›Ô˘ ™¿‚‚·. √ ™¿‚‚·˜ Î·Ù¤Ê˘Á ÁÈ·
ÌÂÁ¿ÏÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÛÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜,
fiÔ˘ ¤Î·Ó ÏÔ‡ÛȘ ‰ˆÚ¤˜ ÛÙ·
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ·, ¯¿ÚË Î·È
ÛÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ÂÓ›Û¯˘ÛË ÙÔ˘ ·Ù¤Ú·
ÙÔ˘, ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ ¡ÂÌ¿ÓÈ·, Î·È ÙÔ 1198
›‰Ú˘Û ÙË ÛÂÚ‚È΋ ÌÔÓ‹ ÃÈÏ·Ó‰·Ú›Ô˘.
∏ ÌÔÓ‹ ¤ÌÂÏÏ ӷ ·ÔÙÂϤÛÂÈ
ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ıÚËÛ΢ÙÈÎfi Î·È ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi
ΤÓÙÚÔ ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ ÁÈ· ·ÈÒÓ˜ Î·È Ó·
Á›ÓÂÈ ÎfiÌ‚Ô˜ Â·Ê‹˜ ÙÔ˘˜ Ì ÙÔ
‚˘˙·ÓÙÈÓfi ÎfiÛÌÔ. ∏ ÌÔÓ‹ ÃÈÏ·Ó‰·Ú›Ô˘
¤ÁÈÓ ¤Ó· ‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔ ÊÈÏÔÏÔÁÈÎfi
ΤÓÙÚÔ, fiÔ˘ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·Ó
‚˘˙·ÓÙÈÓ¿ ıÚËÛ΢ÙÈο ΛÌÂÓ· ÛÙË
ÁÏÒÛÛ· Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó·
¯ÚËÛÈÌÔÔÈËıÔ‡Ó ÛÙ· ÌÂ۷ȈÓÈο
ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· Î·È ÛÙȘ ÂÎÎÏËۛ˜ Ù˘
¯ÒÚ·˜. ∂ÈϤÔÓ, Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ¿ÁÈÔ˜

√£øª∞¡√π [39]

[40]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√£øª∞¡√π [41]

™¿‚‚·˜ ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÙÔ ÎÔÈÓÔ‚È·Îfi
Û‡ÛÙËÌ· ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜, ÙÔ ÔÔ›Ô
ÚÔÂÚ¯fiÙ·Ó ·fi ÙËÓ ›‰È· ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÛÙË ÌÔÓ‹ Ù˘
™ÙÔ˘ÓÙ¤ÓÈÙÛ· (Studenica), ÙÔ ÈÂÚfiÙÂÚÔ
ÌÔÓ·ÛÙÈÎfi ηı›‰Ú˘Ì· Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ , ÙÔ
ÔÔ›Ô ›‰Ú˘ÛÂ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘, ™Ù¤Ê·ÓÔ˜
¡ÂÌ¿ÓÈ·, ˆ˜ ‚·ÛÈÏÈÎfi Ì·˘ÛˆÏ›Ô. ∞fi
ÙË ™ÙÔ˘ÓÙ¤ÓÈÙÛ· ÙÔ Û‡ÛÙËÌ· ·˘Ùfi
‰È·‰fiıËΠ۠fiÏË ÙË ™ÂÚ‚›· ηÈ
·ÔÙ¤ÏÂÛ ÙË ‚¿ÛË Ù˘ ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘
ÙÔ˘ ÌÔÓ·¯ÈÛÌÔ‡ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜
ÂfiÌÂÓÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜.
∏ ÁÚ·Ù‹ ÁÏÒÛÛ· Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜
™ÂÚ‚›·˜ ‹Ù·Ó Ë ÛÏ·‚ÔÓÈ΋, Ë ÏfiÁÈ·
ÁÏÒÛÛ· ÙˆÓ ÛÏ·‚ÈÎÒÓ Ï·ÒÓ Ô˘ ‹Ù·Ó
Û ¯Ú‹ÛË ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘
ÂίÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡ ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ ÙÔÓ
9Ô ·ÈÒÓ·, ·Ó Î·È ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ
‰È·ÌfiÚÊˆÛ·Ó ÌÈ· ‰È΋ ÙÔ˘˜, ÙÔÈ΋
ÂΉԯ‹ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜,
ÂËÚ·Ṳ̂ÓÔÈ Î·È ·fi ÙËÓ
ηıÔÌÈÏÔ˘Ì¤ÓË ÙÔ˘˜. ™ÙË ÁÏÒÛÛ· ·˘Ù‹
Â›Ó·È ÁÚ·Ì̤ӷ Ù· ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚ· ¤ÚÁ·
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ Î·È ÎÔÛÌÈ΋˜
ÁÚ·ÌÌ·Ù›·˜ Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ ™ÂÚ‚›·˜.
ΔÔ ÏÔÁÔÙ¯ÓÈÎfi ›‰Ô˜ Ô˘
ηÏÏÈÂÚÁ‹ıËΠȉȷ›ÙÂÚ· Â›Ó·È ÔÈ ‚›ÔÈ
·Ú¯ÈÂÈÛÎfiˆÓ Î·È ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ. ΔÔ
›‰Ô˜ ·˘Ùfi ÂÁηÈÓÈ¿ÛÙËΠÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ·
Ì ÙÔ˘˜ ‚›Ô˘˜ ÙÔ˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ ¡ÂÌ¿ÓÈ·
Ô˘ ¤ÁÚ·„·Ó ÔÈ ÁÈÔÈ ÙÔ˘, Ì ÛÎÔfi Ó·
ÚÔˆı‹ÛÔ˘Ó ÙË Ï·ÙÚ›· ÙÔ˘ ˆ˜ ·Á›Ô˘
Î·È Ó· ÈÛ¯˘ÚÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó ÔÏÈÙÈο ÙËÓ
¿Ú¯Ô˘Û· ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·. ∏ ·Ú¿‰ÔÛË ·˘Ù‹
Û˘Ó¯›ÛÙËÎÂ Î·È ÁÈ· ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˘˜
‚·ÛÈÏ›˜ Î·È ËÁÂÌfiÓ˜, ̤¯ÚÈ Î·È ÙÔ 15Ô
·ÈÒÓ·, ÂÓÒ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ¿ÓıËÛË
ÁÓÒÚÈÛ·Ó Î·È Ù· ÂÈο ÔÈ‹Ì·Ù· Ô˘
ÂÍÈÛÙÔÚÔ‡Û·Ó ÙÔÓ ËÚˆÈÛÌfi Î·È Ù·
ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ‚·ÛÈÏÈÎÒÓ ÚÔÛÒˆÓ.
™ÙÔÓ ÙÔ̤· Ù˘ Ù¤¯Ó˘ Î·È Ù˘
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋˜ Ë Â›‰Ú·ÛË ÙÔ˘
μ˘˙·ÓÙ›Ô˘ ÛÙË ™ÂÚ‚›· ‹Ù·Ó Â›Û˘
Ôχ ÌÂÁ¿ÏË. μ˘˙·ÓÙÈÓ¤˜ ÂÈÚÚÔ¤˜
‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È ‹‰Ë ÛÙËÓ ÚÒÙË Ê¿ÛË Ù˘
ÛÂÚ‚È΋˜ ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋˜, ÙËÓ ÂÔ¯‹
Ù˘ ÏÂÁfiÌÂÓ˘ «Û¯ÔÏ‹˜ Ù˘ ƒ·ÛΛ·˜»,
Ë ÔÔ›· ÂÎÚÔÛˆÂ›Ù·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi Ù·
ÌÔÓ·ÛÙËÚȷο ÎÙ›ÚÈ· Ô˘ ·Ó‹ÁÂÈÚ Ô
›‰ÈÔ˜ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ¡ÂÌ¿ÓÈ·.

Δ· ÎÙ›ÛÌ·Ù· Ù˘ ÌÔÓ‹˜ Ù˘
™ÙÔ˘ÓÙ¤ÓÈÙÛ·, Ô˘ ȉڇıËΠÙÔ 1183,
·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÙË ÚˆÌ·ÓÈ΋
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋ Ù˘ ¢‡Û˘, Ë ÔÔ›·
¤ÊÙ·Û ÛÙË ™ÂÚ‚›· ̤ۈ Ù˘
∞‰ÚÈ·ÙÈ΋˜, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, .¯., ·fi
ÙȘ Â͈ÙÂÚÈΤ˜ ÙÔÍÔÛÙÔȯ›Â˜ Ô˘
‰È·ÌÔÚÊÒÓÔÓÙ·È ÛÙȘ ÚÔÛfi„ÂȘ, ·ÏÏ¿
οÔÈ· ‚˘˙·ÓÙÈÓ¿ ÛÙÔȯ›·, ΢ڛˆ˜
ηٷÛ΢·ÛÙÈΤ˜ ̤ıÔ‰ÔÈ Î·È ÔÈ
ÌÔÚʤ˜ ÙˆÓ ıfiψÓ, Â›Ó·È Â›Û˘
ÔÚ·Ù¿. Δ· ÛÙÔȯ›· ·˘Ù¿
¯·Ú·ÎÙËÚ›˙Ô˘Ó Î·È ¿ÏÏ· ÛÔ˘‰·›·
ÌÓËÌ›· ÙÔ˘ 13Ô˘ Î·È ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·,
fiˆ˜ ÔÈ ÌÔÓ¤˜ Ù˘ Zica, Ù˘ Mileseva
Î·È Ù˘ Sopocani ÛÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ ™ÂÚ‚›·.
∞fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘
ªÈÏÔ‡ÙÈÓ, ÔfiÙ ÔÈ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔÛÂÚ‚ÈΤ˜
Û¯¤ÛÂȘ ÂÓÙ¿ıËηÓ, Ù· ‚˘˙·ÓÙÈÓ¿
ÛÙÔȯ›· ·˘Í‹ıËηÓ, fiˆ˜ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó
Ù· ÌÓËÌ›· Ô˘ ·Ó‹ÁÂÈÚÂ Ô ›‰ÈÔ˜ Ô
ªÈÏÔ‡ÙÈÓ. ŒÙÛÈ, Ë ÌÔÚÊ‹ Ù˘
ÙÔȯԉÔÌ›·˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜
Ë ˘ÈÔı¤ÙËÛË ÙÔ˘ ÛÙ·˘ÚÔÂȉԇ˜
ÂÁÁÂÁÚ·Ì̤ÓÔ˘ Ù‡Ô˘, ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙Ô˘Ó
ÙË ÏÂÁfiÌÂÓË «Û¯ÔÏ‹ ÙÔ˘ μ·Ú‰¿ÚË»
Ô˘ ·Ó·Ù‡¯ıËΠÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ· ηÈ
ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Î·ıȉڇ̷ٷ ÙÔ˘
ªÈÏÔ‡ÙÈÓ, fiˆ˜ Ô ÕÁÈÔ˜ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ÛÙÔ
Staro Nagoricino, ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ˘
™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ ¢Ô˘Û¿Ó. ∏ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Ê¿ÛË
Ù˘ ÛÂÚ‚È΋˜ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋˜, Ë ÏÂÁfiÌÂÓË «Û¯ÔÏ‹ ÙÔ˘
ªÔÚ¿‚·», ·Ó·Ù‡¯ıËΠÛÙË ‚fiÚÂÈ·
™ÂÚ‚›· ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ Û˘ÚÚ›ÎÓˆÛ˘
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∫‡ÚÈ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο
Ù˘ Â›Ó·È Ë ˘ÈÔı¤ÙËÛË ÙÔ˘ ηÙÂÍÔ¯‹Ó
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈÎÔ‡ Ù‡Ô˘ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘
ŸÚÔ˘˜, ÙÔ˘ ÏÂÁfiÌÂÓÔ˘ ·ÁÈÔÚÂÈÙÈÎÔ‡
ÙÚ›ÎÔÁ¯Ô˘, ÛÂ Û˘Ó‰˘·ÛÌfi Ì ÛÙÔȯ›·
Ù˘ ‡ÛÙÂÚ˘ ڈ̷ÓÈ΋˜ ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋˜
Ù˘ ¢‡Û˘. Δ¤ÙÔÈ· ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·
Â›Ó·È Ô Ó·fi˜ Ù˘ Ravanica, ÎÙ›ÛÌ· ÙÔ˘
Ú›ÁÎÈ· §·˙¿ÚÔ˘ ÙÔ 1375 ÂÚ›Ô˘
Î·È ÂΛÓÔ˜ ÛÙÔ Kaleni˙ (ÌÂٷ͇ 1413
Î·È 1417).
∞Ó Î·È Ë ÛÂÚ‚È΋ ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋
‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È ÁÈ· ÙÔ Û˘Ó‰˘·ÛÌfi ‰˘ÙÈÎÒÓ
Î·È ‚˘˙·ÓÙÈÓÒÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ, ÛÙÔÓ ÙÔ̤·
Ù˘ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ Ë ÛÂÚ‚È΋ Ù¤¯ÓË ‹Ù·Ó
ÛÙ·ıÂÚ¿ ÚÔÛ·Ó·ÙÔÏÈṲ̂ÓË ÚÔ˜ ÙÔ

μ˘˙¿ÓÙÈÔ. ◊‰Ë ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘
™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ ¡ÂÌ¿ÓÈ·, ¤Ó·˜ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˜
·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ‹ ÙË
£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜, ÎÏ‹ıËΠÁÈ·
Ó· ‰È·ÎÔÛÌ‹ÛÂÈ ÙÔ Ó·fi Ù˘ £ÂÔÙfiÎÔ˘
ÛÙË ™ÙÔ˘ÓÙ¤ÓÈÙÛ· ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÂÙÒÓ
1183 Î·È 1191, ÂÓÒ ÔÈ ËÁ¤˜
Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó fiÙÈ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› ˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ
ÂÚÁ¿ÛÙËÎ·Ó Î·È Û ÌÓËÌ›· ÙÔ˘ 13Ô˘
·ÈÒÓ·. ª¿ÏÈÛÙ·, ÔÈ ˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ ·˘ÙÔ›
¤ÊÂÚ·Ó ÛÙË ™ÂÚ‚›· ÌÂÚÈο ·fi Ù· ÈÔ
ÚˆÙÔÔÚȷο Ú‡̷ٷ Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜, fiˆ˜ ÈÛÙÔÔÈÔ‡Ó ÔÈ
ÙÔȯÔÁڷʛ˜ Ù˘ ™ÙÔ˘ÓÙ¤ÓÈÙÛ·, fiÔ˘
Â›Ó·È ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙË Ë ¯Ú‹ÛË ÙˆÓ
¯ÚˆÌ·ÙÈÎÒÓ ‰È·‚·ıÌ›ÛÂˆÓ ÁÈ· ÙËÓ
·fi‰ÔÛË ÙÔ˘ fiÁÎÔ˘. ∏ ·Ó¿Ù˘ÍË
·˘Ù‹˜ Ù˘ Ù¯ÓÔÙÚÔ›·˜ Û˘Ó¯›ÛÙËÎÂ
Û fiÏË ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ· ÛÂ
‚·ÛÈÏÈο ÌÓËÌ›·, fiˆ˜ ÔÈ ÂÎÎÏËۛ˜
Ù˘ Mileseva Î·È Ù˘ Sopocani, fiÔ˘
Ë ·fi‰ÔÛË ÙÔ˘ fiÁÎÔ˘ Ù˘ ·ÓıÚÒÈÓ˘
ÌÔÚÊ‹˜ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û Ôχ
ÚÔ¯ˆÚË̤ÓÔ ÛÙ¿‰ÈÔ. ª¿ÏÈÛÙ·, Ù·
ÌÓËÌ›· ·˘Ù¿ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÔχÙÈ̘
Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂͤÏÈÍË Ù˘
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜, ηıÒ˜
·Ó·ÏËÚÒÓÔ˘Ó ÙÔ ÎÂÓfi Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›
Ë ¤ÏÏÂÈ„Ë ÌÓËÌ›ˆÓ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜
·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∏ ÂÈÛÚÔ‹
μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ Î·ÏÏÈÙ¯ÓÒÓ Û˘Ó¯›ÛÙËÎÂ
¤ÓÙÔÓ· Î·È Î·Ù¿ ÙË ‚·ÛÈÏ›· ÙÔ˘
ªÈÏÔ‡ÙÈÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ οÏÂÛ ÙÔ˘˜
ÂÚ›ÊËÌÔ˘˜ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘˜ ∂˘Ù‡¯ÈÔ Î·È
ªÈ¯·‹Ï ∞ÛÙÚ·¿ ·fi ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË
Ó· ‰È·ÎÔÛÌ‹ÛÔ˘Ó Ù· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο
ÌÓËÌ›· Ô˘ ·Ó‹ÁÂÈÚÂ Ô ›‰ÈÔ˜.
μ˘˙·ÓÙÈÓ¤˜ ÂÈÚÚÔ¤˜ ÛÙË ÛÂÚ‚È΋
ÌÓËÌÂȷ΋ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡ÓÙ·È
̤¯ÚÈ Î·È ÙÔ 15Ô ·ÈÒÓ·.
∏ ÁfiÓÈÌË ·ÊÔÌÔ›ˆÛË ÔÏÏÒÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ
ÙÔ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡ ¤·ÈÍÂ
η›ÚÈÔ ÚfiÏÔ ÛÙË ‰È·ÌfiÚʈÛË Ù˘
ÔÏÈÙÈÛÙÈ΋˜ Ù·˘ÙfiÙËÙ·˜ Ù˘
ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ ™ÂÚ‚›·˜. ∏ Ù·˘ÙfiÙËÙ·
·˘Ù‹ ˘‹ÚÍ ¤Ó· ·fi Ù· ·ÚÈ· ÂÊfi‰È·
ÙÔ˘ ÛÂÚ‚ÈÎÔ‡ Ï·Ô‡ ÙÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜ Ù˘
ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ Î·È ÔÏÏ¿
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ù˘ ÂÈ‚ÈÒÓÔ˘Ó Î·È
‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Â‡ÎÔÏ· ÛÙË Û‡Á¯ÚÔÓË
™ÂÚ‚›· ̤¯ÚÈ Î·È Û‹ÌÂÚ·.

¶·Ú¿ÛÙ·ÛË
·ÁÁ¤ÏÔ˘ ·fi
ÙÔȯÔÁÚ·Ê›· ÛÙÔ
ηıÔÏÈÎfi Ù˘
ÌÔÓ‹˜ Mileseva,
Ô˘ ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙȘ
ª˘ÚÔÊfiÚÔ˘˜
ÛÙÔÓ ¶·Ó¿ÁÈÔ
Δ¿ÊÔ (1236).
WOJTEK BUSS/
VISUAL PHOTOS

[42]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜, ∞ÙÙÈ΋,
∂‡‚ÔÈ·
Ÿˆ˜ ·Ó·Ê¤Ú·Ì ‹‰Ë, Ô‡ÙÂ Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ Ô‡Ù Ë
◊ÂÈÚÔ˜ ˆÊÂÏ‹ıËÎ·Ó Ôχ ·fi ÙÔ fiÙÈ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘ ÙÔ˘ Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ˘ ÙÔ 1331, Ë ¯‹Ú·
ÙÔ˘ ∞ÈηÙÂÚ›ÓË μ·ÏÔ˘¿ ÌÂÙ¤ÂÈÛ ÙÔÓ ÎÔ˘ÓÈ¿‰Ô Ù˘
πˆ¿ÓÓË °Ú·˘›Ó· Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙÔ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ Ù˘
∞¯·˝·˜ Ì fiϘ ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÛÙÔ ÁÈÔ Ù˘ ƒÔ‚¤ÚÙÔ
Î·È ÁÈ· ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· Ó· ¿ÚÂÈ ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ·Ó‰ÂÁ·˘ÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ. ∏ ∞ÈηÙÂÚ›ÓË μ·ÏÔ˘¿ ›¯Â
¤ÚıÂÈ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Ì›· ÊÔÚ¿ Î·È ÌfiÓÔ ÁÈ· Ï›ÁÔ
(1338-1340), Î·È Î˘‚ÂÚÓÔ‡Û ÙȘ ÂΛ ÎÙ‹ÛÂȘ Ù˘ ÌÂ
ÁÂÓÈÎÔ‡˜ ÂÈÙÚfiÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó Ô‡ÙÂ
ÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ÂÈÚ‹ÓË Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó ÛÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ
Ô‡Ù ÙËÓ ·ÎÂÚ·ÈfiÙËÙ· ÙÔ˘ Â‰Ò ÊÚ·ÁÎÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ó·
‰È·ÛÒÛÔ˘Ó. √ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ ÙˆÓ ¶·ÙÚÒÓ, Ô ÔÔ›Ô˜
¤ÁÈÓÂ Î·È Ô ÔÏÈÙÈÎfi˜ ·ÚÈÔ˜ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ‚·ÚÔÓ›·˜, Û˘ÌÂÚÈÊÂÚfiÙ·Ó ˆ˜ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˘ Î·È Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘ ¢·Ì·Ï¿ ∫ÂÓÙÔ˘ÚÈÒÓ˘ ∞′ ∑·¯·Ú›·˜ ‰ÂÓ
‹ıÂÏ ӷ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ∞ÈηÙÂÚ›Ó˘. ∞ÏÏ¿ Î·È ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ‚·ÚfiÓÔÈ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ Ï›ÁÔ ·ÊÔÛȈ̤ÓÔÈ Û ·˘Ù‹Ó, ÒÛÙ Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӈ˜ ÛΤÊÙËηÓ
Ó· ‚ÚÔ˘Ó ¿ÏÏÔÓ Î˘Ú›·Ú¯Ô. ∫¿ÔÈÔÈ ‹ıÂÏ·Ó ÙËÓ ¤ÓˆÛË
Ù˘ ÊÚ·ÁÎÈ΋˜ ·˘Ù‹˜ ËÁÂÌÔÓ›·˜ Ì ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi
÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi˜
ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜
‡ÚÁÔ˜ ÛÙËÓ
∂‡‚ÔÈ·.
√È ∂ÓÂÙÔ›, ÁÈ·
Ó· ‰È·Ê˘Ï¿ÍÔ˘Ó
ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· ·fi
ÙȘ ÂȉÚÔ̤˜
ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ
Î·È ÙȘ ‚Ϥ„ÂȘ
ÙˆÓ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÒÓ
Î·È ÙˆÓ
§ÔÌ‚·Ú‰ÒÓ,
›¯·Ó ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË
Ù˘ Û˘ÌÌ·¯›·˜
ÙˆÓ ∫·Ù·Ï·ÓÒÓ
Ô˘ ηÙ›¯·Ó
ÙËÓ ∞ÙÙÈ΋,
ÙË μÔȈٛ· ηÈ
ÙȘ Á‡Úˆ ÂÚÈÔ¯¤˜.
CASINOZACK/
SHUTTERSTOCK

‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿ Î·È ¤ÛÙÂÈÏ·Ó ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜
ÛÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi ÛÙÔ ¢È‰˘ÌfiÙÂȯÔ. ∞˘Ùfi
Â›Ó·È ·Ú¿‰ÔÍÔ, ηıÒ˜ ÔÏÏÔ› ŒÏÏËÓ˜ ·fi ηÈÚfi ›¯·Ó ÚÔ·¯ı› ÛÙ· ·ÓÒٷٷ ·ÍÈÒÌ·Ù· ÂΛӢ Ù˘ ËÁÂÌÔÓ›·˜. ∫˘Ú›ˆ˜ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· 1336-1338 ‰ÈÂÙ¤ÏÂÛÂ
ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˜ ÛÙÔ ÁÂÓÈÎfi Â›ÙÚÔÔ Ù˘ ∞ÈηÙÂÚ›Ó˘ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ªÔ˘ÚÌÔ‡Ú˘. ÕÏÏÔÈ ¿ÏÈ ‚·ÚfiÓÔÈ ÚfiÙÂÈÓ·Ó ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ª·ÁÈfiÚη˜ π¿Îˆ‚Ô μ′, Ô˘ ‹Ù·Ó ·fiÁÔÓÔ˜
ÙˆÓ μÈÏ·ډԢ›ÓˆÓ ·fi ÙË ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘. ∏ ‰È·Ú·ÁÌ¿Ù¢ÛË ÁÈ· ·˘Ùfi ‹Ù·Ó ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙË ÁÈ·Ù› Û‡Ìʈӷ ÌÂ
ÙÔ ˘fiÌÓËÌ· Ô˘ ˘Ô‚Ï‹ıËΠÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó ¿Óˆ ·fi 1.000 ‚·ÚÔӛ˜ ηÈ
Ê¤Ô˘‰·, ·fi Ù· ÔÔ›· Ô ÂÈ΢ڛ·Ú¯Ô˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ
·›ÚÓÂÈ Î·Ù¿ ̤ÛÔ fiÚÔ ·Ó¿ 300 ϛژ μ·ÚÎÂÏÒÓ˘.
∞Ê·ÈÚÒÓÙ·˜ Ù· ¤ÍÔ‰· Ù˘ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘, ı· ›¯Â ÂÙ‹ÛÈ·
ηı·Ú¿ ¤ÛÔ‰· 100.000 ÊÈÔÚ›ÓÈ·. ∞ÏÏ¿ fiϘ ÔÈ

√£øª∞¡√π [43]

‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ Ì·Ù·ÈÒıËηÓ, ÂȉÈο ·˘Ù¤˜ Ì ÙÔÓ
∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ÂÌÊ˘Ï›Ô˘ ÔϤÌÔ˘ ÌÂ
ÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜, ηıÒ˜ Î·È ÂΛӘ Ì ÙÔÓ π¿Îˆ‚Ô
μ′, ÂÂȉ‹ ¤ı·ÓÂ. ™ÙÔ ÌÂٷ͇ ¤ı·ÓÂ Î·È Ë ∞ÈηÙÂÚ›ÓË μ·ÏÔ˘¿ ÙÔ 1346 Î·È ÙË ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ Ô ÁÈÔ˜ Ù˘ ƒÔ‚¤ÚÙÔ˜ (1346-1364), ˆ˜ ÂÈ΢ڛ·Ú¯Ô˜ Ù˘ ∞¯·˝·˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ ‹ÚÂ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Î·È ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ˆ˜ ·fiÁÔÓÔ˜ ÙÔ˘ μ·Ï‰Ô˘›ÓÔ˘ ·fi ÙË ÌËÙ¤Ú·
ÙÔ˘. ™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·, fï˜, ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ
ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ·Î˘‚ÂÚÓËÛ›·. ∫·ı¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ‚·ÚfiÓÔ˘˜ ÔÏÈÙ¢fiÙ·Ó fiˆ˜ ‹ıÂÏÂ, ÂÓÒ ÙË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË
ÈÛ¯‡ ÙfiÙ ›¯Â Ô Ô›ÎÔ˜ ÙˆÓ ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiψÓ, Ô ÔÔ›Ô˜,
·ÊÔ‡ ÚÔÛٷهÙËΠ̠ÔÏÏÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜ ·fi ÙËÓ
∞ÈηÙÂÚ›ÓË (¤Ó·˜ ·fi ÙÔÓ Ô›ÎÔ ·˘Ùfi, Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜,
˘‹ÚÍÂ Î·È ÂÚ·ÛÙ‹˜ Ù˘ ∞ÈηÙÂÚ›Ó˘) ›¯Â ÔÈÎÂÈÔÔÈËı› ÙÔ Î·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜.
¶Ôχ ÔÌ·ÏfiÙÂÚË ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ∞ÙÙÈ΋, ·Ó
Î·È Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ∫·Ù·Ï·ÓÈ΋˜ ∂Ù·ÈÚ›·˜, Ô˘ ÙËÓ
ηÙ›¯Â, Ô ∞ÏÊfiÓÛÔ˜ º·‰Ú›ÎÈÔ˜, ¤ı·Ó ÙÔ 1338 ηÈ
ÔÈ ıˆÚÔ‡ÌÂÓÔÈ Î˘Ú›·Ú¯ÔÈ Ù˘ ¯ÒÚ·˜, Ù· ‚·ÛÈÏfiÔ˘Ï·
Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔÓ ·Ú·ÁÔÓÈÎfi Ô›ÎÔ, ‰ÂÓ ‹Úı·Ó
ÔÙ¤ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·. ∞ÏÏ¿ ÔÈ ∫·Ù·Ï·ÓÔ›, ÔÈ Î˘‚ÂÚÓ‹Ù˜
ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ‹Ù·Ó Â›ÙÚÔÔÈ ‰ÈÔÚÈṲ̂ÓÔÈ ·fi ÙÔÓ Ô›ÎÔ
·˘Ùfi, ¤‰ÂÈÍ·Ó Û‡ÓÂÛË Î·È ÈηÓfiÙËÙ· ÛÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË
Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜ Î·È Ù˘ μÔȈٛ·˜, ÙˆÓ ™·ÏÒÓˆÓ, ÙÔ˘

§È‰ˆÚÈΛԢ Î·È Ì¤ÚÔ˘˜ Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜. ◊Ù·Ó ¿ÓÙ·
Ê›ÏÔÈ Î·È Û‡ÌÌ·¯ÔÈ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ Î·È Â›¯·Ó ÔÏÏ¿ ÎÔÈÓ¿
Û˘ÌʤÚÔÓÙ·. √È ∫·Ù·Ï·ÓÔ› ‹ıÂÏ·Ó Ó· ·ÔÙÚ¤„Ô˘Ó ÙË
μÂÓÂÙ›· Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÙÔÓ √˘¿ÏÙÂÚÔ μÚ˘¤ÓÓÈÔ ÙÔ ÓÂfiÙÂÚÔ, Ô˘ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ÂȉÈÒÎÂÈ -Î·È ÔÙ¤ ‰ÂÓ
ηÙfiÚıˆÛ ӷ ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ- ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›· Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜.
√È ∂ÓÂÙÔ›, ¿ÏÈ, ›¯·Ó ·Ó¿ÁÎË ÙË ÊÈÏ›· ÙˆÓ ∫·Ù·Ï·ÓÒÓ
ÁÈ· Ó· ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÔ˘Ó ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· ·fi
ÙȘ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯ÈΤ˜ ·ÍÈÒÛÂȘ ÙÔ˘ ·Ó‰ÂÁ·˘ÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘
Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ÏÔÌ‚·Ú‰ÈÎÔ‡˜ Ô›ÎÔ˘˜ Ô˘ ηÙ›¯·Ó ÙË
¯ÒÚ·. ¶¤Ù˘¯·Ó Î·È Ù· ‰‡Ô, ·ÊÔ‡ ÔÈ ∞Ó‰ÂÁ·˘Ô› ·ÂÈÏÔ‡Û·Ó, fiˆ˜ ¿ÓÙÔÙÂ, ·ÏÏ¿ ¯ˆÚ›˜ Ó· οÓÔ˘Ó Î·Ì›·
ÛÔ‚·Ú‹ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·, ÂÓÒ ÔÈ ÏÔÌ‚·Ú‰ÈÎÔ› Ô›ÎÔÈ ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·Ó ÔˆÛ‰‹ÔÙ ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ, ΢ڛˆ˜
ηٿ ÙˆÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎÒÓ ÂȉÚÔÌÒÓ, Ô˘, fiˆ˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, ‹Ù·Ó ÔϤıÚȘ. ª‹ˆ˜ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙÔ˘ ∞˚‰ÈÓ›Ô˘ √˘ÌÔ‡Ú-Ì¤Ë˜, Ô ˘ÔÙÈı¤ÌÂÓÔ˜ Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡ Î·È ÙfiÛÔ ÁÓˆÛÙfi˜ ÛÙÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Ì ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ªÔÚ‚·Û¿Ó, ‰ÂÓ ÙfiÏÌËÛ ӷ
ÙÈÙÏÔÊÔÚËı› ËÁÂÌfiÓ·˜ ∞¯·˝·˜; ÿÚË fï˜ ÛÙË Û˘ÌÌ·¯›· ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ Î·È ÙˆÓ ∫·Ù·Ï·ÓÒÓ fi¯È ÌfiÓÔ ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÙËΠÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi οı ¿ÏÏË ÊÔÚ¿ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ Ë ÂÓÂÙÈ΋ ÂÍÔ˘Û›· ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·, ·ÏÏ¿ Î·È Ù·
·Ú¿ÏÈ· ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ Î·È Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜ ··ÏÏ¿¯ıËηÓ
ÁÈ· ÌÂÚÈο ¯ÚfiÓÈ·, ̤¯ÚÈ ÂÚ›Ô˘ ÙÔ 1340, ·fi ÙȘ
ÙÔ˘ÚÎÈΤ˜ ÏÂËϷۛ˜. ∞Í›˙ÂÈ Ó· ÛËÌÂȈı› fiÙÈ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ Ë ∞ÙÙÈ΋ ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ӷ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ
˘fi ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË ÙˆÓ ∫·Ù·Ï·ÓÒÓ ÌÈ· Û¯ÂÙÈ΋ ¢ËÌÂÚ›·, ÂÓÒ Î·È ÔÈ ÂÈÛÙËÌÔÓÈΤ˜ ÌÂϤÙ˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÂÎÏ›„ÂÈ ÂÓÙÂÏÒ˜ ·fi ÙË ¯ÒÚ· ·˘Ù‹, ÁÈ·Ù› Ì·ı·›ÓÔ˘Ì fiÙÈ
ÙÔÓ ∞‡ÁÔ˘ÛÙÔ ÙÔ˘ 1339 Ô ∫ÔÛÌ¿˜ ∫¿ÌËÏÔ˜, ÈÂÚ¤·˜
ÂΛ, ·ÓÙ¤ÁÚ·„ ηٿ ·Ú·ÁÁÂÏ›· ÙÔ˘ ‰fiÎÙÔÚ· ¢ËÌËÙÚ›Ô˘ ¡ÔÌ·¯ÏÒÓÔ˘ ‰È¿ÊÔÚ· È·ÙÚÈο Û˘ÁÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÙÔ˘
√ÚÈ‚·Û›Ô˘ Î·È ¿ÏÏ·. ∞ÏÏ¿ Ë ÊÚ·ÁÎÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ·Ú¤ÌÂÓ ۯÂÙÈο ÈÛ¯˘Ú‹ ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÏÏ¿‰· ηÈ
ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·, ‹Ù·Ó ·ÛıÂÓ¤ÛÙÂÚË ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ
Î·È Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ·Ô‰˘Ó·ÌÒıËΠÏ‹Úˆ˜ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ.

∏ ηٿÛÙ·ÛË
Ù˘ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜
ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ
ŸÙ·Ó ÌÈÏ¿Ì ÁÈ· ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ·˘Ù¿, ÂÓÓÔÔ‡ÌÂ
fi¯È ÌfiÓÔ ÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ◊ÂÈÚÔ ·ÏÏ¿ Î·È ÙË ÓfiÙÈ· ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ ™ÙÂÚ¿˜, ÙËÓ ∞Èوϛ· Î·È ÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›·,
Î·È ÛÙÔ ‚ÔÚÚ¿ ÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ Î·È ÙËÓ ¿Óˆ ∞Ï‚·Ó›·.
√È ¯ÒÚ˜ ÂΛӘ η٤¯ÔÓÙ·Ó ÙÔ 1330 ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ·fi
ÙÔ˘˜ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘, ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ·fi ÙÔÓ

[44]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ÂÎÎÏËÛ›·
ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ª¿ÚÎÔ˘
ÛÙÔ μÂÏÈÁÚ¿‰È,
fiÔ˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È
Ô Ù¿ÊÔ˜
ÙÔ˘ ™Ù¤Ê·ÓÔ˘
¢Ô˘Û¿Ó. ªÂÙ¿
ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘
™Ù¤Ê·ÓÔ˘ ¢Ô˘Û¿Ó
ÙÔ 1355,
ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘,
ÙÔ ÔÔ›Ô
·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó
·fi ÙËÓ ∞Èوϛ·,
ÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›·
Î·È Ì¤ÚÔ˜ Ù˘
ªÂÁ·ÏÔ‚Ï·¯›·˜,
‰È·ÌÔÈÚ¿ÛÙËÎÂ
ÛÙÔ˘˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜
ÙÔÈÎÔ‡˜
ËÁÂÌÔÓ›ÛÎÔ˘˜.
CORDAIY PHOTO LIBRARY
LTD./CORBIS/APEIRON

πˆ¿ÓÓË Ù˘ ∫ÂÊ·ÏÏËÓ›·˜, οÔȘ ·fi ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË
°Ú·‚›Ó·, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ·ÚÈÔ˜ ÙÔ˘ ‰Ô˘Î¿ÙÔ˘ ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘, Î·È Î¿ÔȘ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘ ÙÔ˘ Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ˘ ·fi ÙË £¿Ì·Ú, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‹Ù·Ó ·Ú¯ËÁÔ› ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘ Ù˘ ƒˆÌ·Ó›·˜ Ì ÙË ¡·‡·ÎÙÔ
Î·È ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ. ΔÔ ÌÈÛfi Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜ ‹Ù·Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ ÓÙfiÈˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ ÌÈÛfi ˘·ÁfiÙ·Ó
ÛÙÔ˘˜ ∫·Ù·Ï·ÓÔ‡˜ Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜ Î·È Ù˘ μÔȈٛ·˜. ™ÙÔ
‰È¿ÛÙËÌ· ÙˆÓ 25 ¯ÚfiÓˆÓ Ô˘ ΢‚¤ÚÓËÛÂ Ô πˆ¿ÓÓ˘
∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜, ÂÌ̤ۈ˜ ‹ ·Ì¤Ûˆ˜, Âȯ›ÚËÛ ٤ÛÛÂÚȘ ÔϤÌÔ˘˜ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË ÙˆÓ ¯ˆÚÒÓ ·˘ÙÒÓ.
¶ÚÒÙ· ÙÔ 1333 Ô ÎˉÂÌÔÓ¢fiÌÂÓÔ˜ ·fi ÙÔÓ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ °°′ ÂÈÛ¤‚·Ï ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›· ηÈ
ÙËÓ ˘¤Ù·Í ۯ‰fiÓ ÔÏfiÎÏËÚË. ⁄ÛÙÂÚ· ·fi ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· Â·Ó‹Ïı Ì 2.000 ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÌÈÛıÔÊfiÚÔ˘˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜ Î·È ÚԤϷÛ ̤¯ÚÈ Ù· ÂÚ›¯ˆÚ·
ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘ ÛÎÔÙÒÓÔÓÙ·˜ ‹ ·È¯Ì·ÏˆÙ›˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜
∞Ï‚·ÓÔ‡˜ Ô˘ ›¯·Ó Û˘ÓÙ·¯ı› Ì ÙÔ˘˜ ∞Ó‰ÂÁ·˘Ô‡˜
Î·È Î·Ù·Ï¿Ì‚·Ó·Ó ÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ fiÏÂȘ. ∞fi ÂΛ η٤‚ËΠÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË πˆ¿ÓÓË, ÙÔÓ ÔÔ›Ô
›¯Â ‰ËÏËÙËÚÈ¿ÛÂÈ ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ Ë Û‡˙˘Áfi˜ ÙÔ˘ ÕÓÓ·
¶·Ï·ÈÔÏÔÁ›Ó·, Î·È Î˘Ú›Â˘Û ٷ πˆ¿ÓÓÈÓ·, ÙËÓ ÕÚÙ·,
ÙËÓ ∞Èوϛ· Î·È ÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›·. ∂Âȉ‹ ¤ÂÈÙ· ·fi
ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ· Ë ∞ÈηÙÂÚ›ÓË μ·ÏÔ˘¿ Âȯ›ÚËÛ ӷ ·ÔηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ ÙÔ Ó·Úfi ÁÈÔ Ù˘ ÕÓÓ·˜ ηÈ
ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË, ¡ÈÎËÊfiÚÔ μ′, Ô˘ ›¯Â ηٷʇÁÂÈ Û ·˘Ù‹Ó, Î·È ‚ڋΠÂΛ ÔÏÏÔ‡˜ Ô·‰Ô‡˜, ÛÙËÓ ÕÚÙ· ÙÔÓ
¡ÈÎfiÏ·Ô μ·ÛÈÏ›Ù˙Ë, ÛÙË ƒˆÁÒ ÙÔÓ ∞ϤÍÈÔ ∫·‚¿ÛÈÏ·
Î·È ¿ÏÏÔ˘˜ ·ÏÏÔ‡, ‹Úı ¿ÏÈ Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ °′ ÙËÓ
¿ÓÔÈÍË ÙÔ˘ 1339 Ì ÙË Û˘Óԉ›· ÙÔ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡,
˘¤Ù·Í ÙÔ˘˜ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜, ¤ÂÈÛ ÙÔ Ó·Úfi ¡ÈÎËÊfiÚÔ
Ó· ·Ú·‰Ôı› Û ·˘ÙfiÓ Î·È ¤Î·Ó Â›ÙÚÔfi ÙÔ˘ ÛÙË
£ÂÛÛ·Ï›· Î·È ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ÕÁÁÂÏÔ.
∞ÏÏ¿ ÔÈ Î·Ù·ÎÙ‹ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ Ô‡Ù ·ÛÊ·Ï›˜ ‹Ù·Ó Ô‡ÙÂ
‰È·ÚΛ˜. ∂Λӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ· η٤Ϸ‚ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·
ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ Ô Ì¤Á·˜ ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ¢Ô˘Û¿Ó (1336-1355),
Ô ÔÔ›Ô˜ ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ οÔÈ· ÛÙÈÁÌ‹ ÛÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜
·fi ÙȘ ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚ˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ¯ÒÚ˜. ∂ˆÊÂÏ‹ıËÎÂ
·fi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ ∞Ó‰ÂÁ·˘Ô› ‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó Ï›Á˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÛÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Î·È Â›Û˘ ·fi ÙȘ ‰È·ÈÚ¤ÛÂȘ ÙˆÓ
∞Ï‚·ÓÒÓ, ¿ÏÏÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ù¿ÛÛÔÓÙ·Ó Ì ÙÔ˘˜
∞Ó‰ÂÁ·˘Ô‡˜ Î·È ¿ÏÏÔÈ ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÔÏÈÙ‡ÔÓÙ·Ó, Î·È ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·fi ÙȘ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ ÛÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ. ŒÙÛÈ Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ¢Ô˘Û¿Ó fiÚÌËÛ ÙÔ 1340 ·fi ÙË ™ÂÚ‚›· ηÈ, ÚÔÂÏ·‡ÓÔÓÙ·˜ ·‰È¿ÎÔ· ÚÔ˜ ÙÔ ÓfiÙÔ ÛÙË £Ú¿ÎË, ÛÙË
ª·Î‰ÔÓ›·, ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›· Î·È ÛÙËÓ
◊ÂÈÚÔ Î·È ÂÚÈÔÈÔ‡ÌÂÓÔ˜ ηٿÏÏËÏ· ÙÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜
Î·È ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, ÂÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ™ÂÚ‚›·˜ Î·È ƒˆÌ·Ó›·˜, ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘
ÕÚÙ·˜ Î·È ÎfiÌ˘ Ù˘ μÏ·¯›·˜. √È ∞Ó‰ÂÁ·˘Ô› ÂÚÈÔÚ›ÛÙËÎ·Ó Û οÔÈ· ·Ú¿ÏÈ· ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘, ÂÓÒ ÔÈ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› ÎÈÓ‰‡ÓÂ˘Û·Ó Ó· ¯¿ÛÔ˘Ó fiϘ ÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜
ÙÔ˘˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ÚÈÓ ·ÎfiÌË Ó· ηٷÏËÊıÔ‡Ó ·fi ÙÔ˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ÁÈ·Ù› ÙÔ 1349 Ô ¢Ô˘Û¿Ó ηٿÊÂÚ ӷ ΢ÚȇÛÂÈ Î·È ÙËÓ ›‰È· ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. Δ¤ÏÔ˜, ÙÔ 1350 ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜
ÛÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ·˘Ù‹, ·ÊÔ‡ Â¤‰ÂÈÍ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ÔÏÂÌÈ΋ Î·È ÔÏÈÙÈ΋ ‰ÂÍÈfiÙËÙ·, ·Ó¿ÁηÛ ÙÔÓ ¢Ô˘Û¿Ó Ó·
˘ÔÁÚ¿„ÂÈ Û˘Óı‹ÎË, ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· Ë £ÂÛÛ·Ï›·, Ë
∞ηÚÓ·Ó›·, Ù· ™¤Ú‚È·, Ë μ¤ÚÔÈ·, Ë Œ‰ÂÛÛ·, ÙÔ °˘Ó·ÈÎfiηÛÙÚÔ Î·È ÔÈ ÎˆÌÔfiÏÂȘ Á‡Úˆ ·fi ÙÔ ™ÙÚ˘ÌÒÓ·
̤¯ÚÈ ÙȘ ºÂÚ¤˜ Î·È ÙÔ fiÚÔ˜ Δ·ÓÙ¤Û·ÓÔ ·Ô‰fiıËηÓ
ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, ÂÓÒ ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó Ù· ∑›¯Ó·,
ÙȘ ºÂÚ¤˜, ÙÔ ªÂϤÓÈÎÔ, ÙË ™ÙÚfiÌ‚ÈÙ˙·, ÙËÓ ∫·ÛÙÔÚÈ¿
Î·È ÙȘ ¿ÏϘ fiÏÂȘ Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜. √ ¢Ô˘Û¿Ó ‰È·Ù‹ÚËÛ ÙfiÙ Ú¿ÁÌ·ÙÈ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ªÂÁ·ÏÔ‚Ï·¯›·˜ Î·È Â›Û˘ ÙËÓ ∞Èوϛ· Î·È ÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›·. ŸÌˆ˜ fiÙ·Ó ¤ı·Ó ÙÔ 1355 Ô ÈÛ¯˘Úfi˜ ·˘Ùfi˜ ËÁ¤Ù˘, ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘
ηٷÎÂÚÌ·Ù›ÛÙËÎÂ, ηıÒ˜ ›¯Â οÓÂÈ ÙÔ Ï¿ıÔ˜ Ó· ÙÔ
ÌÔÈÚ¿ÛÂÈ ÂÓ ˙ˆ‹ ÛÙÔ˘˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ô˘ ÙÔ˘
‹Ù·Ó ˘ÔÙÂÏ›˜ ÌfiÓÔ fiÛÔ ˙Ô‡ÛÂ Î·È ÙÔ˘˜ Û˘ÁÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ
Ë ÛÙÈ‚·Ú‹ ˘ÁÌ‹ ÙÔ˘, ÂÓÒ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘ ¤ÁÈÓ·Ó
·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔÈ Î·È Ë ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ¤Ú·Û ÛÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘,
™Ù¤Ê·ÓÔ √‡ÚÂÛË. √ÎÙÒ ÛÂÚ‚ÈΤ˜ ËÁÂÌÔӛ˜ ÚԤ΢‚ Ë ÂÚÈÔ¯‹
„·Ó: ·. Ë ÂÚÈÔ¯‹ Á‡Úˆ ·fi ÙÔ μ·Ú‰¿ÚË, ‚.
Á‡Úˆ ·fi ÙË ƒÔ‰fiË ·fi ÙȘ ºÂÚ¤˜ ̤¯ÚÈ ÙÔ μ·Ú‰¿ÚË,
Á. Î·È ‰. Ë ÂÚÈÔ¯‹ Á‡Úˆ ·fi ÙȘ ™¤ÚÚ˜ ̤¯ÚÈ ÙÔÓ
ÿÛÙÚÔ, Â. Ë ÂÚÈÔ¯‹ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ÿÛÙÚÔ ÛÙÔ ™›ÚÌÈÔ Î·È
ÛÙË ª·ÛÔ‡·, ÛÙ′ ÔÈ ÎÔÌËÙ›˜ ÙÔ˘ √‡ÛÈÙ˙ Î·È ÃÂÏÌ,
Ë Ë ÂÚÈÔ¯‹
˙. Ë ÂÚÈÔ¯‹ Á‡Úˆ ·fi ÙËÓ √¯Ú›‰· Î·È Ë.
ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ηÏÔ‡ÓÙ·Ó ‰ÂÛfiÙ˜ Î·È Û‚·ÛÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ˘˜ Ù›ÙÏÔ˘˜ Ô˘ ›Û¯˘·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÙÔ˘˜
›¯Â ‰Â¯Ù› Ô ¢Ô˘Û¿Ó. ΔÔ 1356 Âȯ›ÚËÛÂ Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜
μ′, Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË Î·È Ù˘ ÕÓÓ·˜, Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ
·ÙÚÈ΋ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿, ·ÏÏ¿ ÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ› Ô˘ Û˘Ó¤Ú·Í·Ó
ÛÙËÓ ·Ú¯‹ Ì ·˘ÙfiÓ, ·ÓÙÈÙ¿¯ÙËηÓ. ΔÔ 1358 ÛÙËÓ ÎÚ›ÛÈÌË Ì¿¯Ë Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙÔÓ ∞¯ÂÏÒÔ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˘, Ô˘ ›¯Â ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· οÔÈˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ ÂÈÚ·ÙÒÓ,
Î·È ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ Ô˘ ›¯·Ó ·Ú¯ËÁfi ÙÔ˘˜ ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ
ΔfiÈ·, οÔÈÔÓ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˘˜ ÙÔ˘˜, ηٷÙÚÔÒıËÎÂ Ô ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ μ′, ¤ı·Ó ÛÙË Ì¿¯Ë Î·È Î·Ù·Ï‡ıËΠÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ Ù˘ ∏›ÚÔ˘. √ ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ
ÓÈÎËÙÒÓ ∫¿ÚÔÏÔ˜ ΔfiÈ·˜ ÂÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘
∞Ï‚·Ó›·˜ Î·È ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ¤ÁÈÓ ·ÚÈÔ˜ ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘. √È ∞Ï‚·ÓÔ› Â›Û˘ ¤ÁÈÓ·Ó Î‡ÚÈÔÈ Ù˘ ∞Èوϛ·˜.

√£øª∞¡√π [45]

[46]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜, ∞ÙÙÈ΋,
∂‡‚ÔÈ·
∏ ›‰È· ·˘Ù‹ ÔÏ˘·Ú¯›· ÂÈÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ¤Ó· ̤ÚÔ˜ Ù˘ ÔÔ›·˜ ÙÔ Î·Ù›¯·Ó ºÚ¿ÁÎÔÈ
‚·ÚfiÓÔÈ, ¿ÏÏÔ Ì¤ÚÔ˜ ∂ÓÂÙÔ› Î·È Î¿ÔÈÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘
ŒÏÏËÓ˜. ™ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋ ΢ڛˆ˜ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Û˘Ó¯È˙fiÙ·Ó Ë ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ·Î˘‚ÂÚÓËÛ›·, ÂÓÒ ·‰È¿ÎÔ˜ ‹Ù·Ó ÔÈ ÂȉÚÔ̤˜ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Î·È ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. ∂Âȉ‹ Ì¿ÏÈÛÙ· ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘˜ ˘¤ÊÂÚÂ Ë ∫ÔÚÈÓı›·, Ô ÂÈ΢ڛ·Ú¯Ô˜ ƒÔ‚¤ÚÙÔ˜ ‰ÈfiÚÈÛ ‚·ÚfiÓÔ Ù˘
fiÏ˘ ·˘Ù‹˜, ÙˆÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ Ù˘ Î·È ÙˆÓ ·Ú·ÚÙËÌ¿-

ÙˆÓ ÙÔ ÁÓˆÛÙfi ‹‰Ë Û ÂÌ¿˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏË ÙÔ
1357. ∫·ıÒ˜ ηٷÁfiÙ·Ó ·fi ÏÔ˘ÛÈfiÙ·ÙÔ ÙÚ·Â˙ÈÎfi
Ô›ÎÔ Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜ Î·È ¤Ï·‚ ÌÂÁ¿Ï· ·ÍÈÒÌ·Ù·
ÛÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ ¡Â¿ÔÏ˘ ηÈ, ÂÂȉ‹ ›¯Â ·fi Ù·
ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ· ¯ÚfiÓÈ· ¿Ú· ÔÏϤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ¤ÁÈÓ Ì ÙÔ ‰ÈÔÚÈÛÌfi ÙÔ˘ ·˘ÙfiÓ ·fi ÙÔÓ
ƒÔ‚¤ÚÙÔ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, Î·È ¤ÙÛÈ ¤ıÂÛ ٷ ıÂ̤ÏÈ· ÙÔ˘ ËÁÂÌÔÓÈÎÔ‡
·ÍÈÒÌ·ÙÔ˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ Ô˘ ÂÚÈ‹Ïı ϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·
ÛÙÔÓ Ô›ÎÔ ÙÔ˘. ¶ÈÔ ÔÌ·Ï‹ ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Ì ÙÔ˘˜
∫·Ù·Ï·ÓÔ‡˜ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ™ÙÂÚ¿˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ ηÈ
ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜, ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÌÈÏ‹Û·Ì ·Ú·¿Óˆ, Î·È Ì ÙË ÓfiÙÈ· ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Ô˘
ÙËÓ Î·Ù›¯·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜. ∂Λ ›¯Â ‰ÈÔÚ›ÛÂÈ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï
ÈÛfi‚ÈÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi. √ ª·ÓÔ˘‹Ï ›¯Â ¤‰Ú· ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿
Î·È ‰È·ÛÊ¿ÏÈÛ ÙË ¯ÒÚ· Ô˘ ÙÔ˘ ·Ó·Ù¤ıËΠ·fi
ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ·¤Ê˘Á ÙȘ ηٷȤÛÂȘ ÙˆÓ ÚÔηÙfi¯ˆÓ ÙÔ˘ Î·È Â˘¯·Ú›ÛÙËÛ ¤ÙÛÈ

√£øª∞¡√π [47]

ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Î·È ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜. ¢È·Ù‹ÚËÛÂ
ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Î·È ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ú·›ÙËÛË ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘
·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi ·Í›ˆÌ· Î·È ÁÂÓÈο Â¤ÊÂÚ οÔÈ·
¢ËÌÂÚ›· ÛÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ Â·Ú¯›Â˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ∞ÏÏ¿ ÙÈ Û‹Ì·ÈÓ ·˘Ù‹ Ë Û¯ÂÙÈο ‡ڢıÌË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË, Ë ÔÔ›· ηٿ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ·˘Ù¿ ‰È·Ûˆ˙fiÙ·Ó
·ÎfiÌË ÛÙȘ ‰‡Ô ÂΛӘ ÌÈÎÚ¤˜ ÁˆÓ›Â˜ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘
¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, Ô˘ ·ÏÒÓÂÙ·È ÓfiÙÈ· ÙÔ˘ ÿÛÙÚÔ˘, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙË ÓÔÙÈÔ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÛÙËÓ
·Ó·ÙÔÏÈ΋ ™ÙÂÚ¿ ∂ÏÏ¿‰·, ÂÓÒ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ٤ÙÔÈ·
ÔÏ˘·Ú¯›· Î·È ·Î˘‚ÂÚÓËÛ›· Û fiϘ ÙȘ ˘fiÏÔÈ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜ ÂΛӢ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘; ∏ ·Ï‹ıÂÈ· ›ӷÈ
fiÙÈ ÔÈ ·‰È¿ÎÔÔÈ fiÏÂÌÔÈ Ô˘ ‰ÈÂÍ‹¯ıËÎ·Ó Â‰Ò Î·Ù¿
Ù· ÚÒÙ· 50 ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ· ÌÂٷ͇ ÙˆÓ μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ, ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ, ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ Î·È ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ·Ó ÛÙÔ Ó· ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÔ˘Ó Î·È Ó· ‰È¢ÎÔχÓÔ˘Ó ÙË ÊÔ‚ÂÚ‹ ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ηٿÎÙËÛË, Ô˘ ı·
Û˘Ó¤‚·ÈÓ Û ϛÁÔ. ¶ÚÈÓ Ù· ÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘Ì ·˘Ù¿, ı·
ԇ̠ÌÂÚÈο Î·È ÁÈ· Ù· ÓËÛÈ¿.

∫Ú‹ÙË - Δ· ÓËÛÈ¿
ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘
™ÙËÓ ∫Ú‹ÙË Û˘Ó¯›˙ÔÓÙ·Ó ÔÈ ‰È·Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ηٿ Ù˘ ÍÂÓÔÎÚ·Ù›·˜. ∞ÏÏ¿ ·Ó ÔÈ ‰È·Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜
·˘Ù¤˜ ¤‰ÂÈ¯Ó·Ó ÙË ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ· ÙˆÓ ËÙÙË̤ӈÓ, Ë
¤Î‚·Û‹ ÙÔ˘˜ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Û ٷ˘Ùfi¯ÚÔÓ· fiÙÈ Ë ‰‡Ó·ÌË ÙËÓ
ÓÈÎËÙÒÓ ‹Ù·Ó ·Î·Ù¿‚ÏËÙË. ªfiÏȘ ηٷÙÚÔÒıËΠË
Â·Ó¿ÛÙ·ÛË Ô˘ ¤ÁÈÓ Ì ·Ú¯ËÁÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÃÔÚÙ¿Ù˙ˉ˜,
ÂΉËÏÒıËΠ¿ÏÏË, ¤ÌÙË Î·Ù¿ ÛÂÈÚ¿, Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔÓ
∞ϤÍÈÔ ∫·ÏϤÚÁË, Ù· ÚÔÓfiÌÈ· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ı¤ÏËÛ ӷ
ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ Ô ‰Ô‡Î·˜ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ ª·Ú›ÓÔ˜ °Ú·‰¤ÓÈÁÔ˜.
ΔÔ Î›ÓËÌ· Ô˘ ¿Ú¯ÈÛ ÙÔ 1283, ‰È‹ÚÎÂÛÂ Û˘ÓÔÏÈο 16
¯ÚfiÓÈ·, ÁÈ·Ù› ·Ú¯Èο Ë μÂÓÂÙ›· ›¯Â ˘ÔÙÈÌ‹ÛÂÈ ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Î·È ‰ÂÓ Â›¯Â ÛÙ›ÏÂÈ ·ÚÎÂÙ¤˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÁÈ· ÙËÓ
ηٷÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘. ∂ÎÙfi˜ ·˘ÙÔ‡, Ì ÙÔÓ ∫·ÏϤÚÁË, Ô˘ ÙÔÓ
˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙Â Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ μ′, ›¯Â Û˘ÌÌ·¯‹ÛÂÈ Ô ÎÏËÚÔÓfiÌÔ˜ ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ Ù˘ ƒfi‰Ô˘ °ÂÒÚÁÈÔ˜ °·‚·Ï¿˜,
ÁÈ·Ù› ›¯·Ó ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ÂÍÂÁÂÚı› ηٿ ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ ÙÔ ƒ¤ı˘ÌÓÔ (ƒ¤ı˘ÌÓ·) Î·È Ë ∞Ó¿ÔÏË, Î·È ÂÂȉ‹ ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ÙÔ 1293 η٤η„·Ó ۯ‰fiÓ ÔÏÔÛ¯ÂÚÒ˜ ÙËÓ fiÏË
ÙˆÓ Ã·Ó›ˆÓ. √È ∂ÓÂÙÔ› ›Ûˆ˜ ‰ÂÓ ı· ÙÔ˘˜ ÓÈÎÔ‡Û·Ó, ·Ó
Ô ∫·ÏϤÚÁ˘ ‰Â¯fiÙ·Ó ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ÁÈ· Û˘ÌÌ·¯›·.
∞ÏÏ¿ ·˘Ùfi˜ ÙȘ ·¤ÚÚȄ ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈο ıˆÚÒÓÙ·˜
ÂÚÈÙÙfi Ó· ·ÁˆÓÈÛÙ› ÁÈ· Ó· ·ÓÙÈηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Ì ¿ÏÏÔÓ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ ·ÙÚ›‰·˜ ÙÔ˘. ŒÙÛÈ, ÂΛÓÔÈ, ·ÊÔ‡ Ó›ÎËÛ·Ó ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜ Î·È ·¤ÎÚÔ˘Û·Ó ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜, ‹Úı·Ó ÙÔ 1299 Û ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ Ì ÙÔÓ ∫·ÏϤÚÁË. ∏ ÂÈÚ‹ÓË Ô˘ Û˘Ó‹„·Ó ‹Ù·Ó
¿Ú· Ôχ ¤ÓÙÈÌË ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ ∫·ÏϤÚÁË, ηıÒ˜ ηÙfiÚıˆÛ ӷ Û˘ÌÂÚÈÏ¿‚ÂÈ Î·È ÙÔ Û‡ÌÌ·¯fi ÙÔ˘
ªÈ¯·‹Ï ÃÔÚÙ¿Ù˙Ë. √ ∞ϤÍÈÔ˜ ∫·ÏϤÚÁ˘ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÙËΠˆ˜ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ÈfiÙ˜ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡,
·ÊÔ‡ ‹Ú 13 ÈÔÙÈο Ê¤Ô˘‰· Î·È ¤Ù˘¯Â ÔÏϤ˜ ¿ÏϘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜
ÙÔ˘, ηıÒ˜ Î·È ÁÈ· ÙËÓ ÔÚıfi‰ÔÍË ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·.
√È ∂ÓÂÙÔ› Ù‹ÚËÛ·Ó ÙȘ Û˘Óı‹Î˜ Ô˘ ¤Î·Ó·Ó Ì·˙› ÙÔ˘
Î·È Ô ∫·ÏϤÚÁ˘ ‹Ù·Ó ·fi ÙfiÙ ÈÛÙfi˜ ˘ÔÙÂÏ‹˜ ÙÔ˘˜,
ηıÒ˜ ÙËÓ ÒÚ· ÙÔ˘ ı·Ó¿ÙÔ˘ ÙÔ˘ ˙‹ÙËÛ ·fi ÙÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ Ó· ÌËÓ ˘ÔÛÙËÚ›ÍÔ˘Ó ÔÙ¤ η̛·
ÛÙ¿ÛË. √ ÂÁÁÔÓfi˜ ÙÔ˘, ∞ϤÍÈÔ˜ Ô ÓÂfiÙÂÚÔ˜, ÔϤÌËÛÂ
ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÛÙÔ Ï¢Úfi ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ
ÔÌÔÁÂÓÒÓ ÙÔ˘. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘ÙfiÓ, ÔÏÏÔ› ·fi ÙÔ˘˜
·ÔÁfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ÎÚ›ıËÎ·Ó ¿ÍÈÔÈ Ù˘ ÙÈÌ‹˜ Ó· ηٷٷ¯ıÔ‡Ó ÌÂٷ͇ ÙˆÓ Â˘ÁÂÓÒÓ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜, οÙÈ Ô˘ ‹Ù·Ó
Û¿ÓÈÔ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÂΛÓË. ΔÔ 1319 ¤ÁÈÓ ¿ÏÏË ÛÙ¿ÛË,
Ô˘ ηٷ‚Ï‹ıËΠ‡ÎÔÏ·, ÂÓÒ ÙÔ ÓËÛ› ÙËÓ ÂÔ¯‹
ÂΛÓË Â˘ËÌÂÚÔ‡Û Ì ÙË Û˘ÓÂÙ‹ Î·È ¤ÌÂÈÚË ‰ÈÔ›ÎËÛË

ÕÔ„Ë ÙÔ˘
ÂÓÂÙÈÎÔ‡ ÏÈÌ·ÓÈÔ‡
ÙÔ˘ ƒÂı‡ÌÓÔ˘.
ΔÔ ƒ¤ı˘ÌÓÔ
‹Ù·Ó ÌÂٷ͇
ÙˆÓ fiψÓ
Ô˘ ÂÍÂÁ¤ÚıËηÓ
ηٿ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ
ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË, ÛÙÔ
ΛÓËÌ· ÙÔ˘ 1283,
ÙÔ ÔÔ›Ô ‰È‹ÚÎÂÛÂ
¿Óˆ ·fi 15
¯ÚfiÓÈ·.
PAUL COWAN/
SHUTTERSTOCK

[48]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ, Î·È ¤ÙÛÈ ÙÔ 1320 Ô ‰Ô‡Î·˜ ÌfiÚÂÛ ӷ
ÛÙ›ÏÂÈ ÂÚ›ÛÛÂ˘Ì· ÛÙË μÂÓÂÙ›· 4.000 ˘¤Ú˘Ú·.
∏ ¢ËÌÂÚ›· ÔÊÂÈÏfiÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙÔ fiÙÈ Ë μÂÓÂÙ›· ÚÔÛٿ٢ ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜, ÂÓÒ Î·È ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ¤ÔÈÎÔÈ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ·Ú·ÔÓÔ‡ÓÙ·È fiÙÈ Î·Ù·ÚÁ‹ıËÎ·Ó Ù· ÚÔÓfiÌÈ¿
ÙÔ˘˜ Î·È fiÙÈ, ·Ó Î·È ¿ÏÏÔÙ ‹Ù·Ó ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ÙˆÓ ∫ÚËÙÈÎÒÓ, ˆ˜ ÂχıÂÚÔÈ Î‡ÚÈÔÈ, ÙÒÚ· ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ÂÍ·ÚÙÒÓÙ·È
·fi ÙÔ˘˜ ÚÒËÓ ˘ËÎfiÔ˘˜ ÙÔ˘˜. Ÿˆ˜ fï˜ Ê·›ÓÂÙ·È,
·˘Ù‹ Ë ÈÛÔÔÏÈÙ›· ÂÈÙÚÂfiÙ·Ó ÌfiÓÔ ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜
¢ÁÂÓ›˜ Î·È fi¯È ÛÙȘ ¿ÏϘ Ù¿ÍÂȘ ÙˆÓ ∫ÚËÙÈÎÒÓ. ΔÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÙÔ 1333, fiÙ·Ó „ËÊ›ÛÙËÎÂ Ô ¤ÎÙ·ÎÙÔ˜ ÊfiÚÔ˜
ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ ÏÔ›ˆÓ, ÔÈ ¯ˆÚÈÎÔ› ÙÔ˘ ª·ÚÁ·Ú›ÙË,
Ù˘ ÕÚÓ·˜, Ù˘ ∞Ó¿ÔÏ˘ Î·È ÙÔ˘ ∫ÈÛ¿ÌÔ˘ ·ÓÙÈÛÙ¿ıËÎ·Ó ÛÙËÓ ÏËڈ̋ ÙÔ˘ Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô ¶ÚÈÎÔÛ›ÚË. ™ÙÔÓ ·ÁÒÓ· ·˘Ùfi ›¯Â ¿ÚÂÈ Ì¤ÚÔ˜ ¤Ó·˜ Û˘ÁÁÂÓ‹˜
ÙˆÓ ∫·ÏϤÚÁˉˆÓ, Ì ÙÔ fiÓÔÌ· μ¿Ú‰·˜ ·ÏÏ¿ Ë ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· ÙˆÓ ∫·ÏϤÚÁˉˆÓ, ηٿ ·ÚÈÔ ÏfiÁÔ, Û˘Ó¤Ú·ÍÂ
Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Î·È ÔÈ Â·Ó·Ûٿ٘ ηٷÙÚÔÒıËηÓ.
√ μ¿Ú‰·˜ ∫·ÏϤÚÁ˘ ÛÎÔÙÒıËÎÂ, Ô ¶ÚÈÎÔÛ›Ú˘ Û˘ÓÂÏ‹ÊıË Î·È ·Ó·ÛÎÔÏÔ›ÛıËÎÂ Î·È ÙÔ ¯ˆÚÈfi ª·ÚÁ·Ú›ÙÈ
ÂÍ·Ê·Ó›ÛıËΠ·fi ÚÔÛÒÔ˘ Á˘. ΔÔ 1341, ÙËÓ ÂÔ¯‹
ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· ∞Ó‰Ú¤· ∫ÔÚÓ¿ÚÔ˘, ¤ÁÈÓ ¤‚‰ÔÌË Â·Ó¿ÛÙ·ÛË Ì ·Ú¯ËÁfi ¤Ó·Ó ¿ÏÏÔÓ ∫·ÏϤÚÁË, ÙÔÓ §¤ÔÓÙ·, Ô
ÔÔ›Ô˜ ηÙËÁÔÚ‹ıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ fiÙÈ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ıËÎÂ Î·È Ì ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ ·Ú·‰ÒÛÂÈ ÙÔ ÓËÛ›. ∏ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó ÊÔ‚ÂÚ‹, ·Ó Î·È Ô
΢ÚÈfiÙÂÚÔ˜ ÎÏ¿‰Ô˜ ÙˆÓ ∫·ÏϤÚÁˉˆÓ ·ÁˆÓ›ÛıËΠÌÂ
ÚÔı˘Ì›· ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÔÏ‹ Ù˘. ¶ÚÒÙÔ˜ ηٷÙÚÔÒıËΠ·fi ÙÔÓ ∞ϤÍÈÔ ∫·ÏϤÚÁË Ô ˘ÔÛÙÚ¿ÙËÁÔ˜ ÙÔ˘
§¤ÔÓÙ·, ™ÌÂÚ›ÏÈÔ˜ Î·È Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÓÈ΋ıËΠÛÙÔ ª˘ÏÔfiÙ·ÌÔ Î·È Ô §¤ÔÓÙ·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ˙‹ÙËÛÂ Û˘ÁÁÓÒÌË, ηÈ
Ô ‰Ô‡Î·˜, ηٿ Ù· Ê·ÈÓfiÌÂÓ·, ÙÔÓ Û˘Á¯ÒÚÂÛÂ. ŸÙ·Ó
fï˜ Ô §¤ÔÓÙ·˜ ‹Ïı ÎÔÓÙ¿ ÙÔ˘, ÙÔÓ Û˘Ó¤Ï·‚Â Î·È ÙÔÓ
¤ÓÈÍ ˆ˜ ÚÔ‰fiÙË Î·È Û‡ÌÌ·¯Ô ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. ∂ÍÔÚÁÈṲ̂ÓÔÈ ·fi ·˘Ùfi ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó Ó· ·ÓÙÈÛÙ¤ÎÔÓÙ·È Î·È ¤ÁÈÓ·Ó Î‡ÚÈÔÈ Ù˘ ™Èı›·˜, Ù˘ πÂÚ¿ÂÙÚ·˜ ηÈ
ÙÔ˘ ªÈÚ·Ì¤ÏÔ˘, Î·È ¤ÙÛÈ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ÂÚÈÔÚ›ÛıËηÓ
ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· Î·È Û οÔÈÔ˘˜ ÌÂÌÔӈ̤ÓÔ˘˜
‡ÚÁÔ˘˜. ªfiÏȘ ÙÔ 1347 Ô ª¿ÚÎÔ˜ ∫ÔÚÓ¿Ú˘ ‹ÚıÂ
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙÒÓ Ì ·ÚÎÂÙ¿ ¯Ú‹Ì·Ù· ηÈ
ÛÙÚ·Ùfi Î·È ÌfiÚÂÛ ӷ ÓÈ΋ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ·Ú¯ËÁÔ‡˜ Ù˘
Â·Ó¿ÛÙ·Û˘ ªÈ¯·‹Ï Î·È πˆ¿ÓÓË æ·ÚÔÌ‹ÏÈÁÎÔ. ∞fi
·˘ÙÔ‡˜ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¤ÂÛ ̷¯fiÌÂÓÔ˜ Î·È Ô ªÈ¯·‹Ï
·ÂÏÈṲ̂ÓÔ˜ ··›ÙËÛ ·fi ¤Ó·Ó ‰Ô‡ÏÔ ÙÔ˘ Ó· ÙÔÓ
ÛÎÔÙÒÛÂÈ. ŒÙÛÈ, ·Ó·ÎÙ‹ıËÎ·Ó Ù· ·Ó·ÙÔÏÈο ·Ú¿ÏÈ·
̤ÚË ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡. ™Ù· ‰˘ÙÈο ·ÓÙÈÛÙ¿ıËΠÁÈ· Ï›ÁÔ
·ÎfiÌË Ô ª·ÓÔ˘‹Ï ∫·„Ôηχ‚·˜, ̤¯ÚÈ Ô˘ Ô ‰Ô‡Î·˜
ηٿÊÂÚÂ, ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ ∫˘‰ˆÓ›·˜, Ó·

·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ƒ¤ı˘ÌÓÔ Î·È ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Á‡Úˆ ·fi ·˘Ùfi.
™˘Ó¤Ï·‚ ÙfiÙ ÙÔÓ ª·ÓÔ˘‹Ï Î·È ÙÔÓ ·Ó·ÛÎÔÏfiÈÛÂ.
∞fi ÙfiÙÂ Î·È ÁÈ· Ôχ ηÈÚfi ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó ÔÈ ÌÂÁ¿Ï˜
Â·Ó·ÛÙ¿ÛÂȘ. ∏ μÂÓÂÙ›· Ê·›ÓÂÙ·È ˆ˜ ¤ÁÈÓ Ôχ ‰‡ÛÈÛÙË Ì ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜, ÁÈ·Ù› ÙÔ 1356 Ô ‰fiÁ˘ ‰È¤Ù·ÍÂ
ÙÔ ‰Ô‡Î· Ó· ÌË ‰¤¯ÂÙ·È ¯ˆÚ›˜ ÙËÓ ¿‰ÂÈ¿ ÙÔ˘ ηӤӷÓ
∫ÚËÙÈÎfi ÛÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Û˘Ì‚Ô‡ÏÈÔ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡.
ΔÔ ‰Ô˘Î¿ÙÔ Ù˘ ¡¿ÍÔ˘ ÙÔ Î˘‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó ÔÈ ™·ÓÔ‡ÙÔÈ (Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ ∞′ ̤¯ÚÈ ÙÔ 1323, Ô ¡ÈÎÔÏfi˜ ∞′, ÁÈÔ˜
Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘, ̤¯ÚÈ ÙÔ 1341 Î·È Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∞′, ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘, ̤¯ÚÈ ÙÔ 1362), ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ÂÂȉ‹
‹Ù·Ó ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Î·È ÙˆÓ ÁÂÈÙÔÓÈÎÒÓ ÓËÛÈÒÓ, ‹Ù·Ó ÛÂ
‰È·Ì¿¯Ë Ì ÙÔ˘˜ °Î›˙ˉ˜ Î·È ÙÔ˘˜ μ·ÚfiÙ˙ˉ˜, Âȉ›‰ÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ ÂÈÚ·Ù›·, ·ÏÏ¿ Î·È ˘¤ÊÂÚ·Ó Ù· ¿Ó‰ÂÈÓ· ·fi ÙȘ ÂȉÚÔ̤˜ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. μڋηÌ ¿ÏÏÔÙ ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì fiÙÈ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘
¡ÈÎÔÏÔ‡ ∞′ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ Â›¯·Ó ÂÍ·Ó‰Ú·Ô‰›ÛÂÈ ·fi Ù·
ÓËÛÈ¿ Ô˘ ‹Ù·Ó ÛÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ 15.000 ·ÓıÚÒÔ˘˜. ΔÔ 1344, ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ∞
∞′ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ,
·ÊÔ‡ ‹Úı·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ¡¿ÍÔ˘ Ì 40 ÏÔ›· Î·È ·Ô‚È‚¿ÛÙËÎ·Ó ÛÙËÓ fiÏË Î·È ÛÙ· ¯ˆÚÈ¿, ·‹Á·Á·Ó ¿ÏÏË
Ì›· ÊÔÚ¿ 6.000 ·ÓıÚÒÔ˘˜. ŒÙÛÈ, Ù· ÓËÛÈ¿ ı· ηٷÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·Ó, ·Ó ‰ÂÓ ÚÔÛٷهÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔÓ ÂÓÂÙÈÎfi
ÛÙfiÏÔ. °È· Ó· ηٷÛÙ›ÏÂÈ ÙÔ˘˜ ÊÔ‚ÂÚÔ‡˜ ÂΛÓÔ˘˜
¯ıÚÔ‡˜, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ›¯Â ÊÙ¿ÛÂÈ Ó· ÎÈÓ‰˘Ó‡ÂÈ
Î·È Ë ›‰È· Ë ∫Ú‹ÙË, Ë μÂÓÂÙ›· ¤ÂÈÙ· ·fi ÔÏϤ˜ ηÈ
ÔÈΛϘ ÚÔÛ¿ıÂȘ ηÙfiÚıˆÛ ӷ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ÛÂÈ ¤Ó·
›‰Ô˜ ÛÙ·˘ÚÔÊÔÚ›·˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘˜, ÛÙËÓ ÔÔ›· ı·
Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó fiÏÔÈ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ŒÏÏËÓ˜, ™¤Ú‚ÔÈ, ∞Ï‚·ÓÔ› Î·È ∞Ó‰ÂÁ·˘Ô›. ™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· fï˜ ‰ÂÓ ‹Ú·Ó ̤ÚÔ˜ ·Ú¿ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›, ÔÈ πˆ·ÓÓ›Ù˜ ÈfiÙ˜ Ù˘ ƒfi‰Ô˘, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ∫‡ÚÔ˘
Î·È ÔÈ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜.
√ ÛÙfiÏÔ˜ ÙˆÓ Û˘ÌÌ¿¯ˆÓ, ·ÊÔ‡ ÂÍfiÚÌËÛ ·fi ÙËÓ
∂‡‚ÔÈ·, ΢ڛ¢Û ÙË ™Ì‡ÚÓË, ·ÏÏ¿ Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ηٷÙÚÔÒıËΠ·fi ÙÔÓ √˘ÌÔ‡Ú-Ì¤Ë ÙÔ˘ ∞˚‰ÈÓ›Ô˘. ∫¿ÔÈÔÈ fï˜ ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ Â¤ÌÂÓ·Ó Ó· Û˘Ó¯›ÛÔ˘Ó ÙÔÓ ·ÁÒÓ·, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ë μÂÓÂÙ›·, Î·È ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜
Ô √˘ÌÔ‡Ú-Ì¤Ë˜ ÓÈ΋ıËÎÂ Î·È ÛÎÔÙÒıËÎÂ. √È ·‰ÂÏÊÔ› ÙÔ˘, ˆÛÙfiÛÔ, Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó ÙÔÓ fiÏÂÌÔ. ∏ Û˘ÌÌ·¯›·
‰È·Ï‡ıËΠÙÔ 1348 Î·È ÙÔ ÌfiÓÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ‹Ù·Ó fiÙÈ
Ë ™Ì‡ÚÓË ·Ú¤ÌÂÈÓ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ì¤¯ÚÈ
ÙÔ 1402, Ô˘ ηٷÎÙ‹ıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ªÔÁÁfiÏÔ˘˜.
™ÙÔ ÌÂٷ͇ ¿ÏÏÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ›, ΢ڛˆ˜ ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜, Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó ÛÙ·‰È·Î¿ ÙË ‰È¿Ï˘ÛË ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ηıÒ˜ ÙÔ 1346 ÌÈ· Û˘ÌÌÔÚ›· ÙÔ˘˜
η٤Ϸ‚ ÙË Ã›Ô Î·È ‰È·Ù‹ÚËÛ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘
Ì ÙË ÌÔÚÊ‹ ÌÂÙÔ¯È΋˜ ÂÙ·ÈÚ›·˜, Ì ÙÔ fiÓÔÌ· ÙˆÓ

√£øª∞¡√π [49]

πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿ÓˆÓ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 1566, Î·È Ë ÂÙ·ÈÚ›· ·˘Ù‹ ¿Ú·Í ÙÔ 1358 ÙËÓ ·Ï·È¿ ºÒηȷ. °ÓˆÚ›˙Ô˘Ì ‹‰Ë fiÙÈ
ÙÔ 1355 Ô Â›Û˘ °ÂÓÔ˘¿Ù˘ ºÚ·ÁΛÛÎÔ˜ ∫·Ù·ÏÔ‡˙ÈÔ˜, ÂˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔ˜ ·fi ÙȘ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ Î·È ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡, η٤Ϸ‚ ÙË §‹ÌÓÔ.

°ÂÓÈ΋ ıÂÒÚËÛË
Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘ ÙÔ 1360
ΔÔ 1360 ÏÔÈfiÓ Ë ªÈÎÚ¿ ∞Û›· ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡ÓÙ·Ó ·fi
‰¤Î· ÙÔ˘ÚÎÈΤ˜ ‰˘Ó·ÛÙ›˜, ÔÈ Ôԛ˜ ÚԤ΢„·Ó ·fi
ÙËÓ Î·Ù¿ÙÌËÛË ÙÔ˘ ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÂÎÙfi˜ ·fi
Ï›Á˜ fiÏÂȘ, Ô˘ ›Ù ÙȘ ηÙ›¯·Ó ·ÎfiÌË ÔÈ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, fiˆ˜ Ë ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ· ηÈ
ÔÈ ¶ËÁ¤˜, ›Ù ›¯·Ó ηٷÏËÊı› ·fi ¿ÏÏÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜, fiˆ˜ Ë ºÒηȷ Î·È Ë ™Ì‡ÚÓË, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÛÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·, Ë ÔÔ›·
fï˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙÈÎfi ÚfiÏÔ ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹. √È Â˘Úˆ·˚Τ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ η٤¯ÔÓÙ·Ó ·fi ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ËÁÂÌfiÓ˜, μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜, ™¤Ú‚Ô˘˜, ∞Ï‚·ÓÔ‡˜, ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ Î·È Ù· ˘fiÏÔÈ· ÙÌ‹Ì·Ù· Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ÛÙË £Ú¿ÎË, ÛÙË
ª·Î‰ÔÓ›·, ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È Î¿ÔÈ· Ï›Á·

ÓËÛÈ¿, Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Î·È Ù· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· ·fi Ù·
ÔÔ›· η٤¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ Î·È ¿ÏÏÔ˘˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. ªfiÓÔ Ù· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ £Ú¿Î˘ ›¯·Ó ηٷÏËÊı› ÂΛÓÔ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ·fi ÙÔ˘˜
√ıˆÌ·ÓÔ‡˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜. ΔfiÙÂ Î·È ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ Ù˘ ∞Û›·˜
Î·È ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ‹Ù·Ó ‰È·ÈÚÂ̤ÓÔÈ ÛÂ
ÔÏϤ˜ ÌÈÎÚ¤˜ ËÁÂÌÔӛ˜. ∞ÏÏ¿ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ, ·ÎfiÌ· ηÈ
·Ó ÂÓÒÓÔÓÙ·Ó, ‰‡ÛÎÔÏ· ı· Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡Û·Ó ‰‡Ó·ÌË ÈÛ¿ÍÈ· Ì ÙË ‰‡Ó·ÌË ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ, Ì ÙËÓ ÚÔ¸fiıÂÛË,
‚¤‚·È·, fiÙÈ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ı· ÂÓÒÓÔÓÙ·Ó. √È ΔÔ‡ÚÎÔÈ
Ì¿ÏÈÛÙ· ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÂÏ›˙Ô˘Ó Û η̛· ¿ÏÏË
‚Ô‹ıÂÈ·, ÂÓÒ ›Ûˆ ·fi ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ˘‹Ú¯Â Ë ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË, Ë ÔÔ›· ÌÔÚÔ‡Û ӷ Û‡ÛÂÈ Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ÔÌÔıÚ‹ÛÎÔ˘˜ Ù˘. √È ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› fï˜ ‰ÂÓ
ÂÓÒıËÎ·Ó Î·È Ú¤ÂÈ Ó· ÔÌÔÏÔÁ‹ÛÔ˘Ì fiÙÈ ‰ÂÓ ·ÓÙÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·Ó fiÙÈ ÎÈÓ‰‡Ó¢·Ó ÛÔ‚·Ú¿ ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜. √È ΔÔ‡ÚÎÔÈ Â›Û˘ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Âӈ̤ÓÔÈ, ̤¯ÚÈ
Ô˘ ¤Ó· ·fi Ù· ÌÈÎÚ¿ ÂΛӷ ÙÔ˘ÚÎÈο ÎÚ¿ÙË, ÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi, ÙÔ ÔÔ›Ô Î·Ù›¯Â ÌfiÓÔ ÙË μÈı˘Ó›· Î·È ÙË ª˘Û›· Î·È Î¿ÔÈ· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ £Ú¿Î˘, η٤ÎÏ˘Û ÌÔÓÔÌÈ¿˜ ÙË £Ú¿ÎË, ÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·, ÙË ™ÂÚ‚›· Î·È ÙË ª·Î‰ÔÓ›·, ÂÓÒ ÛÙËÓ ∞Û›· η٤Ϸ‚ fiϘ ‹ ÌÂÚÈΤ˜ ·fi ÙȘ
ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó Î·È ÙÔ˘ ÷̛Ù. ¶Ò˜ Û˘Ó¤‚Ë Ë
Í·ÊÓÈ΋ ·˘Ù‹ ¤ÎÚËÍË; ™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó

∏ ÃÒÚ·
Ù˘ ¡¿ÍÔ˘.
ΔÔ 1344 ÔÈ
ΔÔ‡ÚÎÔÈ
·Ô‚È‚¿ÛÙËηÓ
ÛÙË ¡¿ÍÔ
Ì 40 ÏÔ›· ηÈ
·‹Á·Á·Ó 6.000
·ÓıÚÒÔ˘˜.
ŒÙÛÈ, Ê¿ÓËÎÂ
fiÙÈ Ë Â¤Ì‚·ÛË
ÙÔ˘ ÂÓÂÙÈÎÔ‡
ÛÙfiÏÔ˘ ‹Ù·Ó
ÂȂ‚ÏË̤ÓË.
EASYSHOOT/
SHUTTERSTOCK

[50]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ 1360 ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û·Ó
‰¤Î· ÙÔ˘ÚÎÈΤ˜ ‰˘Ó·ÛÙ›˜.
Í·ÊÓÈ΋. º¿ÓËΠͷÊÓÈ΋ ÂÂȉ‹ ηÓ›˜ ‰ÂÓ ÙÔ Â›¯Â
ÚÔÛ¤ÍÂÈ Î·È ›Ûˆ˜ ηÓ›˜ ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÚÔÛ¤ÍÂÈ ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ‡˜ ıÂÛÌÔ‡˜ Ô˘ ›‰Ú˘ÛÂ Î·È ·Ó¤Ù˘Í ηٿ ÙËÓ ÙÚÈ·ÓÙ¿¯ÚÔÓË ËÁÂÌÔÓ›· ÙÔ˘ Ô √Ú¯¿Ó,
ıÂÛÌÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ, ÂÓÒ Î¿ÙÈ ·Ó¿ÏÔÁÔ
‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â Ô‡Ù ÛÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Ù˘ ∞Û›·˜
Ô‡Ù ÛÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘. ∞fi ÙÔ˘˜ ıÂÛÌÔ‡˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÂˆÊÂÏ‹ıËÎÂ Ô ªÔ˘Ú¿Ù ∞
∞′,, Ô˘ ‰È·‰¤¯ÙËΠÙÔÓ √Ú¯¿Ó ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘ ÙÔ 1359. ΔfiÙÂ
ÎÈÓ‹ıËΠÔÚÌËÙÈο Î·È ÂÓÙÂÏÒ˜ ·ÚÔÛ‰fiÎËÙ· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ Î·È Ù˘ ∞Û›·˜, Î·È Û ‰È¿ÛÙËÌ· 30
¯ÚfiÓˆÓ Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛ fiÏ· ۯ‰fiÓ Ù· Ï·ÌÚfiٷٷ
ηÙÔÚıÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘.

ªÔ˘Ú¿Ù ∞′ - ¶ÚÒÙ˜
ÌÂÁ¿Ï˜ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ª¿¯Ë ÛÙÔ ∫ÔÛÛ˘ÊÔ¤‰ÈÔ
∞̤ۈ˜ ÌfiÏȘ η٤Ϸ‚ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ô ªÔ˘Ú¿Ù, ÂÚÈfiÚÈÛ ÙȘ ¯ıÚÈΤ˜ ‰È·ı¤ÛÂȘ ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó, Ì ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ÕÁ΢ڷ˜ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙË
°·Ï·Ù›·. ŒÂÈÙ·, ·ÊÔ‡ ¤Ú·Û ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, ΢ڛ¢Û ÙÔ˘˜ ∞ÈÁfi˜ ¶ÔÙ·ÌÔ‡˜, ÙÔ Δ˙Ô˘ÚÔ˘Ïfi, ÙÔÓ
¶‡ÚÁÔ, ÙÔ ¢È‰˘ÌfiÙÂÈ¯Ô Î·È ÙÔ 1361 ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË, ÙËÓ ÔÔ›· ¤Î·Ó ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÙÔ˘.
ΔfiÙÂ, ·Ú·Ì¤ÓÔÓÙ·˜ ÁÈ· ¤Ó· ‰È¿ÛÙËÌ· ÛÙÔ ¢È‰˘ÌfiÙÂȯÔ, ·Ó¤ıÂÛ ÙË Û˘Ó¤¯ÈÛË ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙ‹ÛÂˆÓ ÛÙÔ˘˜
‰‡Ô ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ‡˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ÙÔ˘, ÙÔÓ ∂‚ÚÂÓfiÓ·
Î·È ÙÔÓ §·Ï·ÛÛ·¯›Ó. √ ÚÒÙÔ˜, Èı·Ófiٷٷ ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜ ÛÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹, ΢ڛ¢Û ÛÙË ÓfiÙÈ· £Ú¿ÎË Ù·
∫Ô˘ÌÔ˘ÏÙ˙ÈÓ¿ (‰˘ÙÈο ÙÔ˘ ¢ÔÚ›ÛÎÔ˘) Î·È ÙÔ μ·Ú‰¿ÚË
(·Ó·ÙÔÏÈο Ù˘ μ¤ÚÔÈ·˜). √ ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ÚԤϷÛ ̤¯ÚÈ
ÙÔÓ ∞›ÌÔ Î·È Î·Ù¿Ï·‚ ÙË ºÈÏÈÔ‡ÔÏË. ªÂÙ¿ ÙËÓ
¿ÏˆÛ‹ Ù˘ Ô ªÔ˘Ú¿Ù Û‡Ó·„ ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ ÛÙË ‚¿ÛË Ù˘ Û˘ÌÌ·¯›·˜ Î·È Ù˘ ¿Ì˘Ó·˜.
∏ ÂÈÚ‹ÓË ·˘Ù‹ Û˘Ó¤ÊÂÚ Ôχ ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù, ÁÈ·Ù› ÔÈ
ÔÚÌËÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ÙÚ¿‚ËÍ·Ó ÙÂÏÈο ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ. ªÂ ÙËÓ ÚÔÙÚÔ‹ ÙÔ˘ ¿·
√˘Ú‚·ÓÔ‡ ∂′ Û˘ÌÌ¿¯ËÛ·Ó ÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ √˘ÁÁ·Ú›·˜, Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜, Ù˘ μÏ·¯›·˜ Î·È Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. √ ÌfiÓÔ˜ Ô˘ ‰ÂÓ Û˘ÌÌÂÙ›¯Â,
ÂÓÒ ¤ÚÂÂ, ‹Ù·Ó Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∞ÏÏ¿ Ô Û˘ÌÌ·¯ÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ηٷÙÚÔÒıËΠÙÔ

1363 ·fi ÙÔÓ Ã·Ù˙‹ πÏ‚Â΋, ˘ÔÛÙÚ¿ÙËÁÔ ÙÔ˘ §·Ï·ÛÛ·¯›Ó. √È √ıˆÌ·ÓÔ›, Ô˘ η٤Ϸ‚·Ó ÙfiÙ ÛÙËÓ ∞Û›·
ÙȘ ¶ËÁ¤˜, Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó Î·È ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ÙË ıÚÈ·Ì‚Â˘ÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÔÚ›·. À¤Ù·Í·Ó ÙȘ Á‡Úˆ ·fi ÙË ƒÔ‰fiË
ÂÚÈÔ¯¤˜, Ô˘ ηÙ›¯·Ó ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ ·Ú¯ËÁÔ› ¢Ú¿Á·Û˘
Î·È ªfiÁ‰·ÓÔ˜, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ¤Î·Ó·Ó ÊfiÚÔ˘ ˘ÔÙÂÏ›˜ Î·È ÙÔ˘˜ ˘Ô¯Ú¤ˆÛ·Ó Ó· ÂÎÛÙÚ·ÙÂ‡Ô˘Ó Ì·˙› ÙÔ˘˜
Ì ÔÚÈṲ̂ÓÔ ·ÚÈıÌfi È¤ˆÓ. ∂›Û˘ η٤ÎÙËÛ·Ó ¿Ú·
ÔÏϤ˜ fiÏÂȘ ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›· Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙË ™ÂÚ‚›·,
̤¯ÚÈ ÙÔ 1371, Ô˘ ˘ÔÁÚ¿ÊËΠÂÈÚ‹ÓË Ì ÙÔ ‰ÂÛfiÙË
Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ §¿˙·ÚÔ Î·È ÙÔÓ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜
™›ÛÌ·Ó. ªÂ ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË ·˘Ù‹ Ô ‰ÂÛfiÙ˘ §¿˙·ÚÔ˜, Ô
ÔÔ›Ô˜, ·ÊÔ‡ ÛÙ·Û›·Û ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘
ËÁÂÌÔÓÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘, ›¯Â ·Ó·ÁÔÚ¢ı› ÙÔ 1371 ‚·ÛÈÏÈ¿˜
Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜, ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ó· ·Ú¤¯ÂÈ Î¿ıÂ
¯ÚfiÓÔ ÛÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù 1.000 È›˜ Î·È 1.000 Ï›ÙÚ˜
·Û‹ÌÈ, ÂÓÒ Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ ™›ÛÌ·Ó ÙÔ‡
¤‰ˆÛ ۇ˙˘ÁÔ ÙË ı˘Á·Ù¤Ú· ÙÔ˘.
ΔËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹ Ô ªÔ˘Ú¿Ù Â¤ÎÙÂÈÓ ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘,
·ÊÂÓfi˜ Ì ÙÔ Á¿ÌÔ ÙÔ˘ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ Ì ÙËÓ
ÎfiÚË ÙÔ˘ ‰˘Ó¿ÛÙË Δ˙ÂÚÌÈ¿Ó ·›ÚÓÔÓÙ·˜ Úԛη Ù¤ÛÛÂÚȘ fiÏÂȘ, ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÙÔ ∫ÔÙ˘¿ÂÈÔ. ∞ÊÂÙ¤ÚÔ˘ ÂÍ·ÁfiÚ·Û ·Ó·ÁηÛÙÈο ¤ÍÈ fiÏÂȘ ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ·
÷̛Ù, ‰ËÏ·‰‹ ÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ÂÚÈÔ¯‹ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘
ΔÂÎΤ, ÙÔ˘ Δ˙ÂÚÌÈ¿Ó Î·È Ù˘ ∫·Ú·Ì·Ó›·˜. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜
ηٷÙÚÔÒıËÎ·Ó ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜ Á‡Úˆ ·fi ÙËÓ
√¯Ú›‰· Î·È Î˘ÚȇıËÎ·Ó Ù· μÈÙÒÏÈ·, ÙÔ ¶Ú›Ï·Ô, ÔÈ
™ÎÔ‡ÔÈ Î·È Ë ™fiÊÈ·. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ô ªÔ˘Ú¿Ù, ·ÊÔ‡
ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÈÔ ÈÛ¯˘ÚÔ‡ ·fi fiÏÔ˘˜
ÙÔ˘˜ ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓÔ˘˜ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜, ÙÔ˘
ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ ∫·Ú·Ì·Ó›·˜, ÙÔÓ Ó›ÎËÛ Û ̿¯Ë ÙÔ 1386
Î·È Î·Ù¤Ï·‚ ÌÂÁ¿ÏÔ ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÙÔ˘.
√ §¿˙·ÚÔ˜ Î·È Ô ™›ÛÌ·Ó, ‚ϤÔÓÙ·˜ fiÙÈ Ô ªÔ˘Ú¿Ù
‹Ù·Ó ··Û¯ÔÏË̤ÓÔ˜ ÛÙËÓ ∞Û›·, ÓfiÌÈÛ·Ó fiÙÈ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ¿ÚÔ˘Ó ¿ÏÈ Ù· fiÏ· ÙÔ 1387. ∞Ú¯Èο ηٷÙÚfiˆÛ·Ó ÛÙË μÔÛÓ›· ÙÔÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi, fiÙ·Ó
fï˜ Á‡ÚÈÛÂ Ô ªÔ˘Ú¿Ù, η٤ÎÙËÛ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ
̤ÚÔ˜ Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ Î·È ˘¤Ù·Í ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘.
ΔÔ 1389 ÛÙÔ ∫ÔÛÛ˘ÊÔ¤‰ÈÔ, ÎÔÓÙ¿ ÛÙ· Û‡ÓÔÚ· ÌÂٷ͇ μÔÛÓ›·˜ Î·È ™ÂÚ‚›·˜, ¤ÁÈÓ ÌÂÁ¿ÏË Ì¿¯Ë ÌÂٷ͇
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ §·˙¿ÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘
ÙÔ˘, ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ μÔÛÓ›·˜, ·fi ÙË Ì›· ÏÂ˘Ú¿
Î·È ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÛÙȘ

√£øª∞¡√π [51]

‰È·Ù·Á¤˜ ÙÔ˘ ÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù Î·È π·ÎÔ‡‚ ηÈ
ÙÔ˘˜ ÈÔ ÂÈÊ·Ó›˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ͯÒÚÈ˙Â Ô Á¤ÚÔÓÙ·˜ ∂‚ÚÂÓfi˜. ™ÙË Ì¿¯Ë ·˘Ù‹ Ô
™¤Ú‚Ô˜ ¢ÁÂÓ‹˜ ª›ÏÔ˜ ∫Ô‚›ÏÔ‚ÈÙ˙, ÚÔÛÔÈÔ‡ÌÂÓÔ˜
fiÙÈ ·˘ÙÔÌÔÏÔ‡Û ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Î·È fiÙÈ Â›¯Â οÙÈ
·fiÚÚËÙÔ Ó· ·Ó·ÎÔÈÓÒÛÂÈ ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, ‹Ú ÙËÓ
¿‰ÂÈ· Ó· ÙÔÓ ÏËÛÈ¿ÛÂÈ Î·È ÙÔÓ ‰ÔÏÔÊfiÓËÛÂ. ŸÌˆ˜ Ô
ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ ηٷÙÚÔÒıËÎÂ Î·È Ô §¿˙·ÚÔ˜
·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛıËÎÂ Î·È Ô‰ËÁ‹ıËΠÛÙË ÛÎËÓ‹ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù, Ô ÔÔ›Ô˜, ·Ó Î·È ¤Ó ٷ ÏÔ›ÛıÈ·, ‰È¤Ù·Í ӷ ı·Ó·ÙÒÛÔ˘Ó ÙÔ ‰ÔÏÔÊfiÓÔ11.
∞˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ë ÚÒÙË ¤ÎÚËÍË ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ·Ù‹Ú·.
ŸÌˆ˜ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ô˘ ηÙfiÚıˆÛ ӷ ÂÈÙ‡¯ÂÈ fiÏ·
·˘Ù¿ ‰ÂÓ ‹ÍÂÚ ӷ ÁÚ¿ÊÂÈ Ô‡Ù ÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘. ŸÙ·Ó
ÙÔ 1365 Â¤ÙÚ„ ÛÙÔ˘˜ ƒ·Ô˘Û·›Ô˘˜ ÙÔ ÂχıÂÚÔ
ÂÌfiÚÈÔ ÛÙȘ ·Ó·ÙÔÏÈΤ˜ ı¿Ï·ÛÛ˜ ·ÓÙ› ÂÙ‹ÛÈÔ˘ ÊfiÚÔ˘ 500 ‰Ô˘Î¿ÙˆÓ, Ô ªÔ˘Ú¿Ù, ÁÈ· Ó· ÂÈ΢ÚÒÛÂÈ
ÙË Û˘Óı‹ÎË, ¤‚·„ ÙËÓ ·Ï¿ÌË ÙÔ˘ Ì ÌÂÏ¿ÓÈ
Î·È ¤ÂÈÙ· ÙËÓ ›ÂÛ ÛÙÔ ¿Óˆ ̤ÚÔ˜ ÙÔ˘
ÂÁÁÚ¿ÊÔ˘, ·ÓÙ› ÁÈ· ÛÊÚ·Á›‰· Î·È ˘ÔÁÚ·Ê‹. ∞˘Ùfi ÙÔ ·ÔÙ‡ˆÌ· Ù˘ ·Ï¿Ì˘
Ì ٷ ¤ÓÙ ‰¿¯Ù˘Ï·, ·fi Ù· ÔÔ›· Ù·
ÙÚ›· ÌÂÛ·›· Â›Ó·È Û˘Ó¯fiÌÂÓ· Î·È Ù· ‰‡Ô
·ÎÚÈ·Ó¿, ÙÔ ÌÈÎÚfiÙÂÚÔ Î·È ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ,
·›¯·Ó ·fi Ù· ¿ÏÏ·, ·ÔÙ¤ÏÂÛ ·fi ÙfiÙÂ Î·È Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ÙÔ ÏÂÁfiÌÂÓÔ ÙÔ˘ÁÚ¿Ó, ‰ËÏ·‰‹ ÙËÓ ÈÂÚ‹
˘ÔÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘. ∞ÏÏ¿ Ô ªÔ˘Ú¿Ù ‹Ù·Ó ÈηÓfiÙ·ÙÔ˜ ÛÙËÓ ÂÈÏÔÁ‹ ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙËÁÒÓ ÙÔ˘. ªÂÙ¿ ÙÔ
ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ·Û¿, ÙÔ˘ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘ ·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ‚Â˙›Ú˘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÙÔ ·Í›ˆÌ· ¤ÌÂÈÓ ÎÂÓfi ÁÈ· ‰¤Î· ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ·.
ΔÔ 1368 Ô ªÔ˘Ú¿Ù ‰ÈfiÚÈÛ ÛÙÔ ˘„ËÏfiÙÂÚÔ ÌÂÙ¿ ÙÔÓ
ËÁÂÌfiÓ· ·Í›ˆÌ· ÙÔÓ ÂÚÈ‚fiËÙÔ ·ÛÙ˘ÓfiÌÔ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ∫·Ú¿ Ã·Ï›Ï Δ˙ÂÓÙÂÚÂÏ‹, Ô ÔÔ›Ô˜ ˘‹ÚÍÂ Ô È‰Ú˘Ù‹˜ ÙÔ˘ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ Î·È Î·ıȤڈÛ ÙÔÓ
ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ. ∞fi ÙfiÙ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛÂ
Ó· ·ÔÓ¤ÌÂÙ·È ÙÔ ·Í›ˆÌ· ·˘Ùfi, ÂÓÒ Î·È Ô ∫·Ú¿ ÷ϛÏ

ŒÁ¯ÚˆÌË ÁÎÚ·‚Ô‡Ú· ÙÔ˘ 1847 Ì ̿ÁÈÛÙÚÔ
ÙÔ˘ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ πˆ·ÓÓÈÙÒÓ πÔÙÒÓ Ù˘ ª¿ÏÙ·˜.
ªÂÙ¿ ÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ÂȉÚÔÌ‹ ÛÙ· ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘
ÙÔ 1344, Ë μÂÓÂÙ›· ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ÛÂÈ ÎÔÈÓfi
̤وÔ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘˜ Ì fiÛÔ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜
Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ÌÔÚÔ‡ÛÂ. ªÂٷ͇ ·˘ÙÒÓ Î·È ÌÂ
ÙÔ˘˜ πˆ·ÓÓ›Ù˜ πfiÙ˜ Ù˘ ƒfi‰Ô˘.
LEBRECHT MUSIC & ARTS/CORBIS/APEIRON

[52]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ 1361 Ô ªÔ˘Ú¿Ù
∞′ ¤Ú·Û ÛÙËÓ
∂˘ÚÒË Î·È
η٤Ϸ‚ ÌÂٷ͇
¿ÏÏˆÓ fiψÓ
Î·È ÙËÓ
∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË,
ÙËÓ ÔÔ›·
η٤ÛÙËÛÂ
ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÙÔ˘.
VALERY SHANIN/
SHUTTERSTOCK

ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ÷˚ÚÂÓÙ›Ó ·Û¿˜, ÂÎÙ¤ÏÂÛ ٷ ηı‹ÎÔÓÙ¿ ÙÔ˘ Û fiÏÔ ÙÔ ˘fiÏÔÈÔ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘, ‰ËÏ·‰‹
ÁÈ· 18 ¯ÚfiÓÈ·, Î·È ‰È¤Ú„Â, fiˆ˜ Î·È ÚÈÓ, Û fiϘ
ÙȘ ˘ËÚÂۛ˜ Ô˘ ÚfiÛÊÂÚ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Î·È ÛÙË
ıÚËÛΛ· ÙÔ˘. ΔË Û‡ÓÂÛË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ·˘ÙÔ‡ Â͇ÌÓËÛ·Ó Î·È ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ Î·È ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ.
£· ·Ú·ı¤ÛÔ˘Ì ÌÈ· ÔÌÈÏ›· ÙÔ˘ ÚÔ˜ ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù,
Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡ÏË12, Ô˘ Â›Ó·È ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈ΋ ÙÔ˘ ı¿ÚÚÔ˘˜ Ì ÙÔ ÔÔ›Ô Û˘Ì‚Ô‡Ï¢ ¿ÓÙ·
ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· Î·È Ù˘ ÚÔı˘Ì›·˜ Ì ÙËÓ ÔÔ›· Ô ·ÓÙÔ‰‡Ó·ÌÔ˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ¿ÎÔ˘Á ÙȘ Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜ ÙÔ˘
¤ÌÂÈÚÔ˘ ‚Â˙›ÚË ÙÔ˘. «μ·ÛÈÏÈ¿ ªÔ˘Ú¿Ù» ÙÔÓ ÚÒÙËÛÂ
οÔÙÂ Ô Ã·˚ÚÂÓÙ›Ó ·Û¿˜ «Ò˜ ÓÔÌ›˙ÂȘ fiÙÈ Ú¤ÂÈ
Ó· ‰ÈÔÈΛ˜ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÛÔ˘ ÁÈ· Ó· ÂÙ˘¯·›ÓÂȘ Ì ·˘ÙfiÓ fi,ÙÈ ı¤ÏÂȘ;». ∂ΛÓÔ˜ ·¿ÓÙËÛÂ: «™ÎÂÙfiÌÂÓÔ˜
ÛˆÛÙ¿ Î·È Â˘ÂÚÁÂÙÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ fiÛÔ Â›Ó·È
‰˘Ó·ÙfiÓ». «∫·È Ò˜ ÏÔÈfiÓ» Û˘Ó¤¯ÈÛÂ Ô Ã·˚ÚÂÓÙ›Ó
«ÌÔÚ›˜ Ó· ÛΤÊÙÂÛ·È ÛˆÛÙ¿;». ∞˘Ùfi˜ ·¿ÓÙËÛÂ:
«∞Ó, ÌÂÙÚÒÓÙ·˜ Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·, ‰ÂÓ ÂÍ··ÙÒÌ·È ·fi
Ù· ̤ÙÚ·». ΔfiÙÂ, ·ÊÔ‡ οÁ¯·ÛÂ Ô Á¤ÚÔ˜ ‚Â˙›Ú˘,
›Â: «μ·ÛÈÏÈ¿ ªÔ˘Ú¿Ù, Â›Û·È Û˘ÓÂÙfi˜ ¿Ó‰Ú·˜ ·ÏÏ¿
Ò˜ ı· ÌÂÙÚ¿˜ ηϿ, ·Ó ‰ÂÓ Â›Û·È ¿ÓÙÔÙ ·ÚÒÓ ÁÈ·
Ó· ÂÍÂÙ¿˙ÂȘ Î·È Ù· Ú¤ÔÓÙ· Î·È Ù· ·ÓÙ›ıÂÙ¿ ÙÔ˘˜,
·ÔʇÁÔÓÙ·˜ Ó· Ú¿ÍÂȘ Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· Î·È ÂȯÂÈÚÒÓÙ·˜ Ó· ÂÎÙÂϤÛÂȘ ÂÁη›Úˆ˜ Ù· ÚÒÙ·; °È·Ù› ÌÂÙ¿
ÙË Û˘ÓÂÙ‹ ÛΤ„Ë Ë Ù·¯‡ÙËÙ· Â›Ó·È Ô ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ

··Ú·›ÙËÙÔ˜ fiÚÔ˜ ÁÈ· Ù· ÌÂÁ¿Ï· ηÙÔÚıÒÌ·Ù·».
ªÂ Ù¤ÙÔȘ Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜ Î·È ·ÍÈÒÌ·Ù· ÚÔÂÙÔÈÌ¿˙ÔÓÙ·Ó Ô ªÔ˘Ú¿Ù Î·È Ô ‚Â˙›Ú˘ ÙÔ˘ ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË
Ù˘ ∂˘ÚÒ˘. ΔÔÓ Ã·˚ÚÂÓÙ›Ó ·Û¿, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ı·ÓÂ
ÙÔ 1386 Û ËÏÈΛ· ÂÚ›Ô˘ 100 ÂÙÒÓ, ‰È·‰¤¯ÙËΠÛÙÔ
·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‚Â˙›ÚË Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ∞Ï‹ ·Û¿˜,
Ô ÔÔ›Ô˜ ÚÒÙÔ˜ ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ̤Á·˜ ‚Â˙›Ú˘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÁÈ·Ù› ÛÙËÓ ÂÎ ·Ú·Ù¿Íˆ˜ Ì¿¯Ë ηٿ ÙˆÓ ∫·Ú·Ì·Ó·›ˆÓ ‰È¤Ú„ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜
ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ Ô ™ÈÌÔ˘ÚÙ¿˜ Î·È Ô ªÔ˘Ú¿Ù ¤ÎÚÈÓ ‰›Î·ÈÔ
Ó· ÙÔ˘ ·ÔÓ›ÌÂÈ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ ‚Â˙›ÚË. ŒÙÛÈ, ·fi
ÙfiÙÂ Ô ·ÓÒÙÂÚÔ˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó Ì¤Á·˜ ‚Â˙›Ú˘ Î·È ÔÈ ·Ì¤Ûˆ˜ ÂfiÌÂÓÔÈ ·ÏÒ˜ ‚Â˙›Úˉ˜, ‰ËÏ·‰‹ ·Û¿‰Â˜, Î·È Â›¯·Ó ˆ˜ ۇ̂ÔÏÔ ÙÔ˘
·ÍÈÒÌ·Ùfi˜ ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ·ÏÔÁÔÔ˘Ú¤˜. ¶ÚÔÙÔ‡ ÔÏÔÎÏËÚÒÛÔ˘Ì fiÛ· ÌÔÚԇ̠ӷ ԇ̠ÁÈ· ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù,
ÛËÌÂÈÒÓÔ˘Ì fiÙÈ ı¤ÏËÛ ӷ Û˘Ó‰˘¿ÛÂÈ ÙÔÓ ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ì ÙË ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ‹ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ
ÛÙÚ·Ùfi. ŒÙÛÈ, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÙÔ 1375, ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË Ô˘ ˘¤ÁÚ·„ Ì ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜
Î·È Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜, ›‰Ú˘Û Í¯ˆÚÈÛÙfi ÛÒÌ· ·fi ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ˘ËÎfiÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó ‚Ô˚Ó¿Î
Î·È ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·Ó Û οÔȘ Ù·ÂÈÓ¤˜ ˘ËÚÂۛ˜
ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡, fiˆ˜ Ë ÊÚÔÓÙ›‰· ÙˆÓ ·ÏfiÁˆÓ, Î·È ÙˆÓ
·Ì·ÍÒÓ Î·È ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ··ÏÏ¿ÛÛÔÓÙ·Ó ·fi
οı ÊÔÚÔÏÔÁ›·. Ÿˆ˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, ··›ÙËÛ ÙfiÙÂ

√£øª∞¡√π [53]

·fi ÙÔ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ §¿˙·ÚÔ Ó· ÙÔ˘ ·Ú¤¯ÂÈ
οı ¯ÚfiÓÔ 1.000 È›˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÔϤÌËÛ·Ó ÛÙË
Ì¿¯Ë ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ Î·Ú·Ì·Ó·›ˆÓ ·Ú·Ù·Á̤ÓÔÈ ÛÙËÓ
·ÚÈÛÙÂÚ‹ Ù¤Ú˘Á· ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔÓ μ·ÁÈ·˙‹Ù. ∞ÏÏ¿ Î·È ÛÙË Ì¿¯Ë ÛÙÔ ∫ÔÛÛ˘ÊÔ¤‰ÈÔ ÔϤÌËÛ·Ó ÈÛÙ¿ ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi οÔÈÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜
∂˘Úˆ·›Ô˘˜ ‰ÂÛfiÙ˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ÌÈÎÚ‹˜ ÂÚÈÔ¯‹˜ Á‡Úˆ ·fi Ù· √˘ÏÈ·Ó¿ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
(°ÈÔ˘ÛÙÂÓ‰›Ï). ∞ÏÏ¿ Ì ÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛÂ Ë ·ÔÎÏÂÈÛÙÈ΋ ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌ¤ÓˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ.

∏ ¿ıÏÈ· ηٿÛÙ·ÛË
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
∂ÓÒ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿Ï· Î·È ÛËÌ·ÓÙÈο Ù· ηÙÔÚıÒÌ·Ù·
ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù, ·ÓÙ›ıÂÙ· ÙÔ ı¤·Ì· ÙÔ˘ Û‡Á¯ÚÔÓÔ‡ ÙÔ˘
‚·ÛÈÏÈ¿ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ ‹Ù·Ó ·ÍÈÔıÚ‹ÓËÙÔ. ª¤¯ÚÈ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ·˘Ù¿ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ¤‰ÈÓ ÛËÌ›· ˙ˆ‹˜, ·ÏÏ¿
·fi ÙfiÙ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È Ù· ÛËÌ¿‰È· ÙÔ˘ ı·Ó¿ÙÔ˘. ∂›‰·Ì fiÙÈ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ‰È¿ÏÂÍÂ
ÂΛÓÔÓ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ˆ˜ ÚÒÙÔ ı‡Ì· ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ ÌÂÙ¿ ÙËÓ
¿ÏˆÛË Ù˘ ºÈÏÈÔ‡ÔÏ˘ Û‡Ó·„ ̷˙› ÙÔ˘ ÂÈÚ‹ÓË,
Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ÔÔ›· Ô ¤Ó·˜ ı· ‹Ù·Ó ‚ÔËıfi˜ ÙÔ˘ ¿ÏÏÔ˘. ŒÙÛÈ, ÛÙË Û˘ÌÌ·¯›· Ô˘ ¤ÁÈÓ ϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÌÂ
οÔÈÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜, Ù˘ √˘ÁÁ·Ú›·˜, Ù˘ μÏ·¯›·˜ Î·È Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ‰ÂÓ
·ÁˆÓ›ÛÙËΠ̷˙› ÙÔ˘˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. ∂ÁηٷÏ›ÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙÔ ÌÔÓ·‰ÈÎfi ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ı·
‰È¤Ûˆ˙ ÙËÓ ÙÈÌ‹ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜, ›Ûˆ˜ Î·È ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋
ÙÔ˘ ‡·ÚÍË, ÛÙÚ¿ÊËΠ۠ÈÎÂۛ˜ ÚÔ˜ ÙÔÓ ¿· √˘Ú‚·Ófi ∂′, ÂÈηÏÔ‡ÌÂÓÔ˜ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Î·È ˘ÔÛ¯fiÌÂÓÔ˜, ηٿ ÙÔ Û‡ÓËı˜, ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ. ¢ÂÓ
·ÚΤÛÙËΠ۠·˘Ùfi, ·ÏÏ¿ ‹ÁÂ Ô ›‰ÈÔ˜ ÛÙË ƒÒÌË, fiÔ˘
ÙÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ ÙÔ˘ 1369 ·Ô΋ڢÍ ÂÓÒÈÔÓ ÙÔ˘ ¿·
Î·È ÔÏfiÎÏËÚÔ˘ ÙÔ˘ ڈ̷˚ÎÔ‡ ÎÏ‹ÚÔ˘ Ù· ‰fiÁÌ·Ù· Ù˘
ÔÚıfi‰Ô͢ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ∏ ˘Ô‰Ô¯‹ Ô˘
ÙÔ˘ ¤ÁÈÓ ‹Ù·Ó ÌÂÁ·ÏÔÚÂ‹˜, fï˜ ‰ÂÓ ¤Ù˘¯Â η̛·
Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ·, ·Ú¿ ÌfiÓÔ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ, Û˘ÛÙ·ÙÈΤ˜ ÂÈÛÙÔϤ˜ Î·È Â˘ÏÔÁ›Â˜. ºÔÚو̤ÓÔ˜ Ì ·˘Ù¤˜, Ô
Ù·Ï·›ˆÚÔ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·Ó·˙ËÙ‹ÛÂÈ ·ÏÏÔ‡ ‚Ô‹ıÂÈ·. ∞fi ÙË ƒÒÌË ‹Á ÛÙË μÂÓÂÙ›·,
·fi fiÔ˘ ‹Ú οÔȘ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ‰¿ÓÂÈ·
Ì ‚·Ú‡Ù·ÙÔ˘˜ ÙfiÎÔ˘˜, ÁÈ· Ó· ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÂÈ ÙËÓ ÂÚÈԉ›· ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. °È· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi Ù·Í›‰Â„Â
ÛÙË ÓfiÙÈ· °·ÏÏ›·, ·ÏÏ¿, ÂÂȉ‹ Ô‡Ù ÂΛ ηÙfiÚıˆÛÂ
Ù›ÔÙÂ, Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË μÂÓÂÙ›· ÊÙˆ¯fiÙÂÚÔ˜ ·fi ÚÈÓ,
Î·È ÂΛ Ô ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙˆÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓˆÓ, ÙˆÓ μ·ÛÈÏ›ˆÓ

Î·È ÙˆÓ ∫ÔÌÓËÓÒÓ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËΠÁÈ· ¤Ó· ¢ÙÂϤ˜
¯Ú¤Ô˜. ΔÔ ÈÔ ÊÚÈÎÙfi ‹Ù·Ó fiÙÈ Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘
∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›¯Â ·Ê‹ÛÂÈ Â›ÙÚÔÔ Ù˘
ÂÍÔ˘Û›·˜ ÂÓÒ ·Ô˘Û›·˙Â, ·ÚÓ‹ıËΠ̠‰È¿ÊÔÚ˜ ÚÔÊ¿ÛÂȘ Ó· ÛÙ›ÏÂÈ ÛÙË μÂÓÂÙ›· Ù· ·Ó·Áη›· ¯Ú‹Ì·Ù·
ÁÈ· ÙËÓ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛË ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘. ∂˘Ù˘¯Ò˜, Ô
‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï Ê¿ÓËΠÚÔı˘ÌfiÙÂÚÔ˜
Î·È Î·Ù¿ÊÂÚ ¤ÙÛÈ Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· ÙÔ˘ Ô
πˆ¿ÓÓ˘ Î·È Ó· ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ª¿Ù·È· Ù·ÂÈÓÒıËΠÛÙË ƒÒÌË, Ì¿Ù·È· ÂÍ¢ÙÂÏ›ÛÙËÎÂ
ÛÙË μÂÓÂÙ›·, ÂÓÒ ‹ÚÂ Î·È ıÏÈ‚ÂÚ‹ ·fi‰ÂÈÍË Ù˘ ηÎÔ‹ıÂÈ·˜ ÙÔ˘ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘ ÁÈÔ˘ Î·È ‰È·‰fi¯Ô˘ ÙÔ˘.
ΔfiÙÂ, ·ÊÔ‡ ‰ÂÓ ¤ÏÈ˙ È· fiÙÈ Ë ∂˘ÚÒË ı· ÙÔÓ ‚ÔËıÔ‡ÛÂ, ͤÂÛ ÈÔ ¯·ÌËÏ¿, Ì ÙÔ Ó· ˘ÔÎÏÈı› ÛÙÔÓ
ÈÛ¯˘Úfi ‰˘Ó¿ÛÙË Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. °È· Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÙËÓ
‡ÓÔÈ· ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù, ÙÔ˘ ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔÓ ÙÚ›ÙÔ ·fi ÙÔ˘˜
Ù¤ÛÛÂÚȘ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘, ÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ, Ì ÂÓÙÔÏ‹ Ó· ˘ËÚÂÙ› ÛÙËÓ ¶‡ÏË ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ˆ˜ ÈÛÙfi˜
ÌÈÛıÔÊfiÚÔ˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Î¿ı ¯ıÚÔ‡ ÙÔ˘. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜ η٤ÛÙËÛÂ Û˘Ì‚·ÛÈϤ· ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÁÈÔ ÙÔ˘, ·ÓÙ› ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ·Ô‰Âȯı› ÙfiÛÔ Î·ÎÔ‹ı˘.
√ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜, ·ÊÔ‡ Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù, ™·Ô˘Ù˙‹, Ô ÔÔ›Ô˜ ۯ‰›·Û Â›Û˘ ÚÔ‰ÔÛ›·
ηٿ ÙÔ˘ ‰ÈÎÔ‡ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú·, ‡„ˆÛ·Ó ·fi ÎÔÈÓÔ‡ ÙË ÛËÌ·›· Ù˘ Â·Ó¿ÛÙ·Û˘. √ ªÔ˘Ú¿Ù fï˜ ÙÔ˘˜ ·Ó¿ÁηÛÂ Î·È ÙÔ˘˜ ‰‡Ô Ó· ·Ú·‰ÔıÔ‡Ó ÙÔ 1385. ΔÔ ÁÈÔ ÙÔ˘
ÙÔÓ Ù‡ÊψÛÂ, ·ÊÔ‡ Û˘ÌÊÒÓËÛ Ì ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË Ó· οÓÂÈ
Î·È ·˘Ùfi˜ ÙÔ ›‰ÈÔ ÛÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ. ŒÂÈÙ· ı·Ó¿ÙˆÛÂ
Î·È ÙÔÓ ™·Ô˘Ù˙‹ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Â¤‚Ï„ ÙÔ ÊÚÈÎÙfi ı¿Ó·ÙÔ fiÏˆÓ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Â˘ÁÂÓÒÓ Ô˘ ›¯·Ó Û˘ÌÌ·¯‹ÛÂÈ Î·È Û˘ÌÚ¿ÍÂÈ Ì ·˘ÙfiÓ.

μ·ÁÈ·˙‹Ù ∞′ ¡¤Â˜ Ù·ÂÈÓÒÛÂȘ
ÙÔ˘ π. ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘
Δ¤ÙÔȘ Û¯¤ÛÂȘ ›¯Â ·Ó·Ù‡ÍÂÈ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Ì ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÙÔ 1389, fiÙ·Ó Ô ªÔ˘Ú¿Ù ‰ÔÏÔÊÔÓ‹ıËΠÛÙË Ì¤ÛË Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ӛ΢ ÙÔ˘ ÛÙÔ ∫ÔÛÛ˘ÊÔ¤‰ÈÔ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ Ó¤·˜ Û˘ÌÌ·¯›·˜ οÔÈˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ÛÙËÓ ÔÔ›· ‹Ù·Ó Î·È ¿ÏÈ ·Ì¤ÙÔ¯Ô˜ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜. ΔËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÛÙÔ˘˜
√ıˆÌ·ÓÔ‡˜ ·Ó¤Ï·‚ ÙfiÙÂ Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù, Ô ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˜ «°ÈωÈڛ̻, ÙÔ ÔÔ›Ô ÛËÌ·›ÓÂÈ «∫ÂÚ·˘Ófi˜», ‹,
fiˆ˜ ÙÔÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘, «§·›Ï··».
√ μ·ÁÈ·˙‹Ù, ˘¤ÁÚ·„ ·Ì¤Ûˆ˜ ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘
§·˙¿ÚÔ˘, ™Ù¤Ê·ÓÔ -Ô˘ ‹Úı ӷ ÙÔÓ ÚÔÛ΢ӋÛÂÈÌ ÙÚÂȘ fiÚÔ˘˜: fiÙÈ ı· ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ÙÔ ÓÈÎËÙ‹ Û οıÂ

[54]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶›Ó·Î·˜
ÙÔ˘ Simone dei
Crocifissi, Ô˘
·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙÔÓ
¿· √˘Ú‚·Ófi ∂′
Î·È Ê˘Ï¿ÛÛÂÙ·È
ÛÙËÓ ∂ıÓÈ΋
¶ÈÓ·ÎÔı‹ÎË
ÛÙËÓ ªÔÏfiÓÈ·.
√ πˆ¿ÓÓ˘
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ
Û˘ÌÌ¿¯ËÛ ÌÂ
ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜
ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘
∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ηٿ
ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ,
·ÏÏ¿ Ù·ÂÈÓÒıËÎÂ
˙ËÙÒÓÙ·˜ ‚Ô‹ıÂÈ·
·fi ÙÔÓ ¿·
√˘Ú‚·Ófi ∂′
·ÔÎËÚ‡ÛÛÔÓÙ·˜
Ù· ‰fiÁÌ·Ù· Ù˘
ÔÚıÔ‰ÔÍ›·˜.
SCALA - COURTESY
OF THE MINISTERO BENI
E ATT. CULTURALI

fiÏÂÌÔ ˆ˜ Û‡ÌÌ·¯Ô˜, fiÙÈ ı· ¤‰ÈÓ Û ·˘ÙfiÓ ÙËÓ
·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘ ˆ˜ Û‡˙˘ÁÔ Î·È fiÙÈ ı· Ï‹ÚˆÓ ÂÙ‹ÛÈÔ
ÊfiÚÔ ·fi Ù· ·ÚÁ˘ÚˆÚ˘¯Â›· Ù˘ ¯ÒÚ·˜. ΔÈ ‹Ù·Ó fï˜
·˘ÙÔ› ÔÈ fiÚÔÈ Û ۇÁÎÚÈÛË Ì ÙÔ˘˜ Ó¤Ô˘˜ ÂÍ¢ÙÂÏÈÛÌÔ‡˜ ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ˘¤Î˘„·Ó ÔÈ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ;
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘ ›¯Â ‰È·Ù·¯ı›, Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ
ÚÔÛÙ·Á¤˜ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù, Ó· Ù˘ÊÏÒÛÂÈ fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔÓ
∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ, ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘, πˆ¿ÓÓË,
ηıÒ˜ Î·È Ó· Ê˘Ï·Î›ÛÂÈ Î·È ÙÔ˘˜ ‰‡Ô. º·›ÓÂÙ·È, ¿ÓÙˆ˜, fiÙÈ Ô‡ÙÂ Ë Ù‡Êψۋ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó Ï‹Ú˘ Ô‡Ù Ë
Ê˘Ï¿ÎÈÛ‹ ÙÔ˘˜ ·˘ÛÙËÚ‹, ÂÂȉ‹ ·˘ÙÔ› ηٿÊÂÚ·Ó Ó·
˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù. √ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜
‰È¤Ù·Í ·ÊÂÓfi˜ ÙË Ê˘Ï¿ÎÈÛË ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· πˆ¿ÓÓË Î·È ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï, ·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÛË Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜ ÛÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ˆ˜
·ÓÙ·fi‰ÔÛË ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ó· ÏËÚÒÓÂÈ
ÛÙÔÓ ÚÔÛÙ¿ÙË ÙÔ˘ ÂÙËÛ›ˆ˜ ·ÚÎÂÙ¿ ¯Ú˘Û¿ Î·È ·ÚÁ˘Ú¿
ÎÂÓÙËÓ¿ÚÈ·.
∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘, Ô˘ fiÛÔ ‹Ù·Ó
ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ‰ÂÓ ¤Î·Ó ٛÔÙ ÁÈ· Ó· ÂÌÔ‰›ÛÂÈ ÙȘ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ, ‚ڋΠÙÔÓ ÙÚfiÔ -·Ó ηÈ
‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙË Ê˘Ï·Î‹- Ó· Û˘Ì‚¿ÏÂÈ Û Ӥ· Û˘ÚÚ›ÎÓˆÛË ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∞ÊÔ‡ ‹Úı ÛÂ Û˘ÓÂÓÓfiËÛË Ì ÙÔÓ
∂ÓÂÙfi ∫¿ÚÔÏÔ ∑¤ÓÔ, ÁÈ· Ó· ÂÙ‡¯ÂÈ Ì¤Ûˆ ·˘ÙÔ‡ ÙËÓ
·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛ‹ ÙÔ˘, ÙÔ˘ ¤‰ˆÛ ¯Ú˘Ûfi‚Ô˘ÏÔ, Ì ÙÔ
ÔÔ›Ô ·Ú·¯ˆÚÔ‡Û ˆ˜ ·ÌÔÈ‚‹ ÛÙËÓ μÂÓÂÙ›· ÙÔ ÓËÛ›
Δ¤Ó‰Ô. ¶·Ú’ fiÏÔ Ô˘ Ë ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛË ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË
‰ÂÓ ¤ÁÈÓ ÂÊÈÎÙ‹ ̤ۈ ·˘ÙÔ‡, Ô ∑¤ÓÔ˜ η٤Ϸ‚ ÌÂ
ÂÓÂÙÈο ÏÔ›· ÙËÓ Δ¤Ó‰Ô, Ë ÔÔ›· ·fi ÙfiÙ ·ÔÛ¿ÛÙËΠ·fi ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÁÈ· ¿ÓÙ·13. 줂·È·, fiÏ· ·˘Ù¿
‹Ù·Ó ·ÌÂÏËÙ¤· Û ۯ¤ÛË Ì ÂΛӷ Ô˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó.
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘ Î·È Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï ηٿÊÂÚ·Ó ÙÂÏÈο Ó· ‰È·Ê‡ÁÔ˘Ó ·fi ÙË Ê˘Ï·Î‹. ¶‹Á·Ó, ÏÔÈfiÓ, ÛÙÔÓ μ·ÁÈ·˙‹Ù Î·È ÙÔ˘ ÚfiÙÂÈÓ·Ó Ó· ÏËÚÒÓÔ˘Ó
ÔÈ ›‰ÈÔÈ ÙÔ ÊfiÚÔ Ô˘ ›¯Â Û˘ÌʈÓËı› ·fi ÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ Î·È, Â›Û˘, ÙËÓ ¿ÓÔÈÍË Ó· ¤Ú¯ÔÓÙ·È Úfiı˘Ì· ÌÂ
12.000 ÈÈÎfi Î·È Â˙ÈÎfi ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÙÔ˘ ¿Ú¯ÔÓÙ·
ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ, ‰È·ÙËÚÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ηÈ
¯ıÚÔ‡˜ Ì ÂΛÓÔÓ. √ μ·ÁÈ·˙‹Ù, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÛÎÔfi
Ó· ÂÍÔ˘‰ÂÙÂÚÒÓÂÈ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜, fiÛÔ ·Î›Ó‰˘ÓÔÈ ÎÈ ·Ó ‹Ù·Ó, ‰¤¯ÙËΠ·˘Ù¤˜ ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ. ™ÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ‰È¤Ù·Í ÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›· ÛÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘, ‰ÂÓ ÙÔÓ Ê˘Ï¿ÎÈÛ fï˜,
·ÏÏ¿ ÙÔ˘ ·Ú·¯ÒÚÈÛ ÔÙȉ‹ÔÙ ۈ˙fiÙ·Ó ·ÎfiÌ· ·fi
ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ‰ËÏ·‰‹
ÙË ™ËÏ˘‚Ú›·, ÙËÓ ∏Ú¿ÎÏÂÈ·, ÙË ƒ·È‰ÂÛÙfi Î·È ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. ∂Ô̤ӈ˜, Ù· ÂÏÂÂÈÓ¿ ÂΛӷ Ï›„·Ó· ÌÔÈÚ¿ÛÙËÎ·Ó ¿ÏÈ Û ‰‡Ô. ∞ÊÔ‡ ÏÔÈfiÓ Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù ¤‰ˆÛÂ

·˘Ù¤˜ ÙȘ ‰È·Ù·Á¤˜ ÙÔ 1390 ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, ¤Ê˘Á ÁÈ·
ÙËÓ ∞Û›·, ΢ڛˆ˜ ÁÈ· Ó· ηٷϿ‚ÂÈ ÙË ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ·. ∏
ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‹Ù·Ó Ë ÌfiÓË fiÏË ÙËÓ ÔÔ›· fiÛÔÈ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó ·ÎfiÌ· ÛÙË
ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, Ô˘ ¿ÏÏÔÙ ÙËÓ Î˘‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó ÔÏfiÎÏËÚË.
ΔfiÙÂ Û˘Ó¤‚Ë ÙÔ ÊÔ‚ÂÚfiÙÂÚÔ ·fi fiÛ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ›̷ÛÙ ηٷ‰ÈηṲ̂ÓÔÈ Ó· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Ì·˜. ∞ÊÔ‡ Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù ‰¤¯ÙËΠÙË
‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ, fiˆ˜ ›¯Â Û˘ÌʈÓËı›, ··›ÙËÛ ·fi ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË Î·È ÙÔÓ ª·ÓÔ˘‹Ï Ó· ‰È·Ù¿ÍÔ˘Ó
ÙÔ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô Ù˘ ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ·˜ Ó· ÙÔ˘ ·Ú·‰ÒÛÂÈ
ÙËÓ fiÏË. √È ÏÂÁfiÌÂÓÔÈ ÏÔÈfiÓ ·˘ÙÔ› ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ ÙˆÓ
∂ÏÏ‹ÓˆÓ Âͤ‰ˆÛ·Ó ÂΛÓË ÙËÓ ·ÈÛ¯Ú‹ ‰È·Ù·Á‹.
øÛÙfiÛÔ, ÙÔ ÊÚfiÓËÌ· ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ô˘Û›·˙ ÂÓÙÂÏÒ˜ ·fi ÂΛӘ ÙȘ ·ÔÏ›ÙÈÛÙ˜ „˘¯¤˜, ‰È·ÙËÚÔ‡ÓÙ·Ó ·ÎfiÌ· ÛÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÛÂ
οÔÈÔ˘˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜. √ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˜ Ù˘ ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ·˜ Î·È ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ fiÏ˘ ·¿ÓÙËÛ·Ó fiÙÈ ‰ÂÓ ı·
Úfi‰È‰·Ó ÂÎÔ‡ÛÈ· ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÛÙÔÓ Â¯ıÚfi.
ŒÙÛÈ, ÔÏÈÔÚ΋ıËÎÂ Ë ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ·. ª·˙› Ì ÙÔÓ μ·ÁÈ·˙‹Ù Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ÛÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ Î·È ÔÈ Î·Ù¿Ù˘ÛÙÔÈ ÂΛÓÔÈ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜. ª¿ÏÈÛÙ·, fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È,
›¯·Ó ÌÂÁ¿ÏË ÂÈÙ˘¯›·, ηıÒ˜ ·Ó¤‚ËÎ·Ó ÚÒÙÔÈ ÛÙ·
Ù›¯Ë Ù˘ ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ·˜ Î·È ÙËÓ Î˘Ú›Â˘Û·Ó. √ ÿÌÌÂÚ
˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÈ fiÙÈ ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ı· ‹Ù·Ó ·›ÛÙ¢ÙÔ,
·Ó ‰ÂÓ ·Ó·ÊÂÚfiÙ·Ó ·fi ŒÏÏËÓ· ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ, ÙÔ˘
÷ÏÎÔÎÔÓ‰‡ÏË. Œ¯ÂÈ ‰›ÎÈÔ.

¶ÔÏÈÔÚΛ·
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ £¿Ó·ÙÔ˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË
Î·È ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï
ªÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ·˜, Û ÔÏfiÎÏËÚË ÙË
ªÈÎÚ¿ ∞Û›· ‰ÂÓ ¤ÌÂÈÓ ٛÔÙ· ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ ÌÈÎÚfi ÎÚ·Ù›‰ÈÔ ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·. ∞˘Ùfi, ·Ó Î·È ·Ï·˙ÔÓÈο ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ȉȷ›ÙÂÚ· ·ÍÈfiÏÔÁÔ, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙË ÌÈÎÚ‹˜
ÙÔ˘ ‰‡Ó·Ì˘ Î·È ÏfiÁˆ Ù˘ Ï‹ÚÔ˘˜ ·ÔÌfiÓˆÛ‹˜ ÙÔ˘
·fi ÙËÓ ˘fiÏÔÈË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. ∞ÏÏ¿ ηÈ
ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÂÚÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó ÌfiÓÔ ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· Î·È ÛÙȘ Ï›Á˜ fiÏÂȘ
Á‡Úˆ ·fi ·˘Ù‹Ó, fiˆ˜ ·Ó·Ê¤ÚıËÎ·Ó ÚÈÓ. ŒÙÛÈ, ‹Ù·Ó
ÌÔÈÚ·Ṳ̂ÓÔ ÛÙ· ‰‡Ô, ÒÛÙÂ Ë Î·Ù¿Ï˘Û‹ ÙÔ˘ Ê·ÈÓfiÙ·Ó
Ôχ ÎÔÓÙÈÓ‹, ηıÒ˜ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÔÏÈÔÚ΋ıËΠηÈ
Ë ›‰È· Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·fi ÙÔÓ μ·ÁÈ·˙‹Ù.

√£øª∞¡√π [55]

¶Ú·ÁÌ·ÙÈο, ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ·˜, Ô ÌÔӿگ˘ ·˘Ùfi˜, ·ÊÔ‡ ÚÒÙ· ˘ԉԇψÛ ٷ ÙÔ˘ÚÎÔÌ·ÓÈο ÎÚ¿ÙË Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜ -ÙÔ ÂÌÈÚ¿ÙÔ ÙÔ˘ ∞˚‰ÈÓ›Ô˘, ÙÔ ÂÌÈÚ¿ÙÔ ÙÔ˘ ™·ÚÔ˘¯¿Ó (∫¤ÚÌÈ·Ó), ÙÔ ÂÌÈÚ¿ÙÔ
ÙÔ˘ ªÂÓÙÂÛ¤ (∫·ÛÙ·ÌÒÓ·˜), ÙÔ ÂÌÈÚ¿ÙÔ ÙÔ˘ Δ˙ÂÚÌÈ¿Ó
(ÂÚÈÔ¯‹ ∞ÌÔÚ›Ô˘) Î·È ÙÔ ÂÌÈÚ¿ÙÔ ÙÔ˘ ΔÂÎΤ- ηÈ
·ÎÚˆÙËÚ›·Û ٷ ÎÚ¿ÙË Ù˘ ∫·Ûٷ̈Ӌ˜ Î·È ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó, Â¤ÛÙÚ„ ÙÔ 1391 ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ™ÙË ‰È·‰ÚÔÌ‹,
fiÙ·Ó ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠfiÙÈ Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ πˆ¿ÓÓ˘
-Ô˘ ¤‰ˆÛ ÂÈÙ¤ÏÔ˘˜ ÛËÌ›· ˙ˆ‹˜- Ô¯‡ÚˆÛ ÙË
ÃÚ˘Û‹ ¶‡ÏË Ì ‰‡Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ‡ÚÁÔ˘˜, ÙÔÓ ‰È¤Ù·Í ӷ
ÙÔ˘˜ ηÙ‰·Ê›ÛÂÈ. √ πˆ¿ÓÓ˘, Ê˘ÛÈο, ˘¿ÎÔ˘ÛÂ. §›ÁÔ
ηÈÚfi ÌÂÙ¿ ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¤ı·ÓÂ, ÂÓÒ Ô
ª·ÓÔ˘‹Ï, Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙËÓ ¶ÚÔ‡Û· ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›·
ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘, ηٿÊÂÚ ӷ ‰È·Ê‡ÁÂÈ Î·È Ó· ¤ÚıÂÈ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∞fi ÙfiÙÂ, ÔÚÁÈṲ̂ÓÔ˜ Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù ··›ÙËÛ ÛÙÔ ÂÍ‹˜ Ó· ‰Ú‡ÂÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ¤Ó·˜ 牋˜, ÁÈ· Ó· Ú˘ıÌ›˙ÂÈ ÙȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓˆÓ. ∂ÈϤÔÓ, ··›ÙËÛ ӷ ¯ÙÈÛÙ› Ù˙·Ì› ÁÈ· Ó· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÔ‡Ó ÂΛ ÔÈ ÈÛÙÔ› ÙË Ï·ÙÚ›· ÙÔ˘˜. ∂Âȉ‹, fï˜, Ô ª·ÓÔ˘‹Ï ‰ÂÓ ˘¿ÎÔ˘Û ÛÂ
·˘Ùfi, Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù ¤Î·Ó ÙËÓ ÚÒÙË ÔÏÈÔÚΛ· ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·fi ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, Ë
ÔÔ›· ı· ‰È·ÚÎÔ‡Û ÂÙ¿ ¯ÚfiÓÈ· - fiˆ˜ Î·È Ë ·Ï·ÈfiÙÂÚË ÙˆÓ ∞Ú¿‚ˆÓ.
ÕÚ·ÁÂ, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ΢ÚÈ¢ı› ·fi ÙfiÙ ·˘Ù‹
Ë ÌÂÁ¿ÏË fiÏË; ∞Ó ·Ó·ÏÔÁÈÛÙԇ̠ÙÔ Ï‹ıÔ˜ ÙˆÓ ‰˘Ó¿ÌÂˆÓ Ô˘ ‰ÈÔÈÎÔ‡ÛÂ Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù Î·È Ù· ‰‡ÛÎÔÏ· ηÙÔÚıÒÌ·Ù· Ô˘ ¤Î·Ó ÛÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÂÙ·ÂÙ›·˜, Ì ‰˘ÛÎÔÏ›· ÌÔÚԇ̠ӷ ·Ú·‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ ‰ÂÓ
ı· ÂÙ‡¯·ÈÓ ÙËÓ ¿ÏˆÛË, ·Ó ›¯Â ·Û¯ÔÏËı› ÛÔ‚·Ú¿ ÌÂ
·˘Ùfi. øÛÙfiÛÔ, ÂΛÓÔ˜ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠ΢ڛˆ˜ ÛÙÔÓ ·ÔÎÏÂÈÛÌfi Ù˘ fiÏ˘, ÂÓÒ ·fi ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁÂ›Ô ÎÔÓÙ¿ ÛÂ
·˘Ù‹Ó ÚÔÛ·ıÔ‡Û ÛÙÔ ÌÂٷ͇ Ó· οÓÂÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÎÛÙÚ·Ù›˜ Î·È ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË Î·È ÛÙËÓ ∞Û›·. ∂›Û˘,
˘Ô¯Ú¤ˆÛ ÙË μÏ·¯›· Ó· ηٷ‚¿ÏÏÂÈ ÊfiÚÔ Î·È ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÛ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË ÙÔ˘ ηڷ̷ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Î·È Ù˘
μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜, ·ÊÔ‡ ı·Ó¿ÙˆÛ ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘, ™ÈÛÌ¿Ó.
√ ÔÌÒÓ˘ÌÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ ¤ÛˆÛ ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘
fï˜ ¤ÁÈÓ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˜, Î·È ¤ÙÛÈ ·Ó¤Ï·‚ ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ∞ÌÈÛÔ‡, Ô˘ ›¯Â ÚfiÛÊ·Ù· ΢ÚÈ¢Ù› ÛÙËÓ
∞Û›·. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ù¿, Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù ¤Î·ÓÂ Î·È Î¿ÔȘ
¿ÏϘ, ÏÈÁfiÙÂÚÔ ·ÍÈfiÏÔÁ˜, ÂȉÚÔ̤˜ Î·È ·ÏÒÛÂȘ ηÈ
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ÔÌÔÊ‡ÏˆÓ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ¤Ú· ·fi ÙÔ
μfiÛÔÚÔ Î·È ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ÿÛÙÚÔ
Î·È ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÙÈ΋. ŸÏ· ·˘Ù¿, fï˜, Ù· ÍÂ¤Ú·Û ÙÔ
ηÙfiÚıˆÌ· Ô˘ ¤Î·Ó ÙÔÓ ¤ÌÙÔ ¯ÚfiÓÔ ÙÔ˘ ·ÔÎÏÂÈÛÌÔ‡ ÂΛÓÔ˘ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘.

[56]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√£øª∞¡√π [57]

∏ Ó›ÎË ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù
ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ¡ÈÎfiÔÏË
∏ ·ÛÙ·Ì¿ÙËÙË ÔÚÌ‹ ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù ÚÔ˜ Ù· ÂÌÚfi˜, ÙÂÏÈο ÚÔοÏÂÛ ÙË ÊÈÏÔÙÈÌ›· οÔÈˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ ÛÙËÓ
∂˘ÚÒË, ÂÓÒ Û ¿ÏÏÔ˘˜ ÙË ÊÚÔÓÙ›‰· ÁÈ· ÙË ‰È΋ ÙÔ˘˜
ÛˆÙËÚ›·. ŒÙÛÈ, Á‡Úˆ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 1396 Û˘Ó¤ÚÚÂ˘Û·Ó
ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ √˘ÁÁ·Ú›·˜, ™ÈÁÈÛÌÔ‡Ó‰Ô, ÂÚ›Ô˘
60.000 ¿Ó‰Ú˜, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ͯÒÚÈ˙·Ó
ÔÏÏÔ› ÈfiÙ˜ Ù˘ οو °ÂÚÌ·Ó›·˜ Î·È Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜
°·ÏÏ›·˜. π‰È·›ÙÂÚ· ÔÓÔÌ·ÛÙÔ›, Ì¿ÏÈÛÙ·, ‹Ù·Ó Î·È ÂΛÓÔÈ ÔÈ °¿ÏÏÔÈ Ô˘ ·Ó¤Ï·‚·Ó ÙfiÙ ӷ ÔÏÂÌ‹ÛÔ˘Ó ˘ÂÚ·ÛÈ˙fiÌÂÓÔÈ ÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔÛ‡ÓË, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÔÈ ·Ú¯ËÁÔ›
ÙÔ˘˜ - Ô ÎfiÌ˘ Ù˘ ¡Â‚¤Ú, ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· Ù˘ μÔ˘ÚÁÔ˘Ó‰›·˜, ÔÈ ÎfiÌËÙ˜ Ù˘ ª·ÚΛ·˜, οÔÈÔÈ Û˘ÁÁÂÓ›˜
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ °·ÏÏ›·˜, Ô ÛÙڷٿگ˘ μÔ˘ÛÈÎÒ Î·È
ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ. √ ÛÙÚ·Ùfi˜ ·˘Ùfi˜, ·ÊÔ‡ ‰È¤Û¯ÈÛ ÙÔ ™Â٤̂ÚÈÔ ÂΛÓÔ˘ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ÙË ™ÂÚ‚›· Î·È ÙË μÏ·¯›·,
¤Î·Ó ÔÏÈÔÚΛ· ÛÙË ¡ÈÎfiÔÏË Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜, ÙËÓ
ÔÔ›· ÚÔÛٿ٢۠ÁÂÓÓ·›· Ô √ıˆÌ·Ófi˜ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˜.
¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ··ÚÙÈ˙fiÙ·Ó ·fi
¿ÚÈÛÙÔ˘˜ Ì·¯ËÙ¤˜, ‰ÂÓ Â›¯Â fï˜ η̛· ÂÈı·Ú¯›·.
√È °¿ÏÏÔÈ, ÈÛÙ‡ÔÓÙ·˜ fiÙÈ ÌfiÓÔ ÂΛÓÔÈ ‹Ù·Ó ÈηÓÔ›
Ó· ÌÂÙÚÈ¿ÛÔ˘Ó ÙËÓ ·Ï·˙ÔÓ›· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ, ‹ıÂÏ·Ó
¿ÓÙ· Ó· ÚÔÙÚ¤¯Ô˘Ó, ¯ˆÚ›˜ Ó· ·ÎÔ‡Ó ÙȘ Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜
ÙÔ˘ ™ÈÁÈÛÌÔ‡Ó‰Ô˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÂÌÂÈÚ›· ÛÙÔ Ó· ÔÏÂÌ¿ ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜. ∂ÈϤÔÓ, ÂÂȉ‹ ̤۷ ÛÙÔ
ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ¤Î·Ó·Ó ¿ÛˆÙË ˙ˆ‹, ·Ú·Û‡ÚıËÎ·Ó ÛÂ
ÔÏϤ˜ ·ÎÔϷۛ˜ Î·È ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û·Ó ·ÎfiÌ· Î·È Ó· ÛÎÔÙÒÛÔ˘Ó ÔÏÏÔ‡˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â›¯·Ó ·Ú·‰Ôı› Ì ÙËÓ ˘fiÛ¯ÂÛË fiÙÈ Ë ˙ˆ‹ ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ ı·
‰È¤ÙÚÂ¯Â Î·Ó¤Ó·Ó Î›Ó‰˘ÓÔ. ™ÙÔ ÌÂٷ͇ Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù,
·ÊÔ‡ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘, Ô˘ ·Ó¤Ú¯ÔÓÙ·Ó
Û 100.000 ¿Ó‰Ú˜ ÂÚ›Ô˘, ‹Á ӷ ‰È·Ï‡ÛÂÈ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ·. ŒÙÛÈ, ÛÙȘ 18 ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ ¤ÁÈÓÂ Ë ÎÚ›ÛÈÌË
Ì¿¯Ë. √È °¿ÏÏÔÈ, ÚÔ¯ÒÚËÛ·Ó ÌÚÔÛÙ¿ Î·È ¤ÙÚ„·Ó
ÛÂ Ê˘Á‹ ÙËÓ ÂÌÚÔÛıÔÊ˘Ï·Î‹ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ, ÛÎÔÙÒÓÔÓÙ·˜ 10.000 ÁÂÓÈÙÛ¿ÚÔ˘˜ Î·È 5.000 Û·¯‹‰Â˜. ŸÙ·Ó,
fï˜, ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ¤Ú·Û·Ó ¤Ó· ÏfiÊÔ Î·È ‚Ú¤ıËÎ·Ó Í·ÊÓÈο ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙËÓ Î‡ÚÈ· ‰‡Ó·ÌË ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ Î˘ÚȇıËÎ·Ó ·fi Êfi‚Ô Î·È ·ÓÈÎfi. ΔÚ¿ËηÓ, ÏÔÈfiÓ, ÛÂ Ê˘Á‹ Î·È ÛÎÔÚ›ÛÙËηÓ
·fi Â‰Ò Î·È ·fi ÂΛ. §›ÁÔÈ ÌfiÓÔ ÂÈÙ¤ıËÎ·Ó ÛÙÔ ˘ÎÓfi Ï‹ıÔ˜ ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ Î·È ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó Û·Ó ÁÓ‹ÛÈÔÈ
°¿ÏÏÔÈ ÈfiÙ˜. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ô ÎfiÌ˘ Ù˘ ¡Â‚¤Ú ηÈ
24 ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÂÈÊ·Ó›˜ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ È¿ÛÙËÎ·Ó ·È¯Ì¿ÏˆÙÔÈ. ¶ÂÚ›Ô˘ 1.000 ‚‹Ì·Ù· ›Ûˆ ·fi ÙÔ˘˜
°¿ÏÏÔ˘˜, ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û˘Ì·Á‹˜ Ô Ô˘ÁÁÚÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜,

ÔÈ ‰‡Ô Ù¤Ú˘Á˜ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘, fï˜, Â›Û˘ Á‡ÚÈÛ·Ó ÙËÓ
Ï¿ÙË, ·Ì¤Ûˆ˜ ÌfiÏȘ ›‰·Ó ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂͤÏÈÍË. ªfiÓÔ ÙÔ
ΤÓÙÚÔ ¿ÓÙÂÍÂ Î·È ÂÈÙ¤ıËΠ̠ÙfiÛË Ì·Ó›· ηٿ ÙˆÓ
ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ Î·È ÙˆÓ Û·¯‹‰ˆÓ, Ô˘ ı· ÓÈÎÔ‡ÛÂ, ·Ó Ô
‰ÈÔÈÎËÙ‹˜ Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ -Ô ÔÔ›Ô˜ ·ÁˆÓÈ˙fiÙ·Ó ˆ˜ Û‡ÌÌ·¯Ô˜ ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù- ‰ÂÓ ¤Î·Ó Â›ıÂÛË ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ
ÔÌÔıÚ‹ÛÎˆÓ Ì 5.000 Ì·¯ËÙ¤˜ Î·È ‰ÂÓ ·Ô‰ÂοÙÈ˙ ÙȘ
·Ú·Ù¿ÍÂȘ ÙˆÓ ·ÓÙÈ¿ÏˆÓ. ΔfiÙÂ, Ë ÂͤÏÈÍË Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘ ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙȈÙÒÓ ÙÔ˘ ™ÈÁÈÛÌÔ‡Ó‰Ô˘ ‹Ù·Ó ηٷÛÙÚÔÊÈÎ‹Ø ÔÏÏÔ› ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÛÎÔÙÒıËηÓ, ÂÓÒ ·ÚÎÂÙÔ› ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËηÓ. ΔÔ ›‰ÈÔ ÙÚ·ÁÈ΋ fï˜ ‹Ù·Ó Î·È Ë
ı˘Û›·, ÌÂ ÙËÓ ÔÔ›· Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù ÂÍ·ÁfiÚ·ÛÂ ÙË Ï·ÌÚ‹
ÙÔ˘ Ó›ÎË. ŒÙÛÈ, fiÙ·Ó ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›ÁÔ ÂÈÛΤÊıËΠÙÔ
‰›Ô Ù˘ Ì¿¯Ë˜ Î·È Â›‰Â ÙÔ˘˜ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˘˜ Û˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘ Ó· ΛÙÔÓÙ·È ÓÂÎÚÔ› ÛÙÔ ¤‰·ÊÔ˜, ¤¯˘Û ‰¿ÎÚ˘· ÔÚÁ‹˜ Î·È ·Á·Ó¿ÎÙËÛ˘, Î·È ·ÔÊ¿ÛÈÛ ÙË ÛÊ·Á‹
fiÏˆÓ ÙˆÓ ·È¯Ì·ÏÒÙˆÓ. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÛÊ·ÁÈ¿ÛÙËÎ·Ó ¯ÈÏÈ¿‰Â˜, ÂÓÒ ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ÛÒıËÎ·Ó ÌfiÓÔ
¯¿ÚË ÛÙȘ ÈÎÂۛ˜ ÙˆÓ Â˘ÁÂÓÒÓ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ô˘ Ï·ÈÛ›ˆÓ·Ó ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ. 줂·È·, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi
ÂΛÓÔ˘˜ Ô˘ Â¤˙ËÛ·Ó Ô˘Ï‹ıËÎ·Ó ˆ˜ ‰Ô‡ÏÔÈ, ÂÓÒ ÔÈ
ÈÔ Â›ÛËÌÔÈ ·È¯Ì¿ÏˆÙÔÈ Î¤Ú‰ÈÛ·Ó ÙËÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· ÙÔ˘˜
ÌfiÓÔ ÂÊfiÛÔÓ Î·Ù¤‚·Ï·Ó ÁÈ· ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙÔ˘˜ -ÂÎÙfi˜
·fi ÔÏÏ¿ ‰ÒÚ·- 200.000 ‰Ô˘Î¿Ù·.
ŒÂÈÙ· ·fi ·˘Ùfi ÙÔ ÙÚfi·ÈÔ ‰ÂÓ Ê·ÈÓfiÙ·Ó È· Ù›ÔÙ· Ó· ÂÌÔ‰›˙ÂÈ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË˜Ø Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ, Ì¿ÏÈÛÙ·, ·ÊÔ‡ ¿Ú· ÔÏÏÔ›
·fi ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ‰È·Ì·ÚÙ‡ÚÔÓÙ·Ó Î·È ÚÔÙÈÌÔ‡Û·Ó Ó· ·Ú·‰ÔıÔ‡Ó ·Ú¿ Ó· ˘Ê›ÛÙ·ÓÙ·È ÙË ÊÔ‚ÂÚ‹ ›ӷ, ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ˘¤ÊÂÚ·Ó. øÛÙfiÛÔ, Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù, ·ÊÔ‡ ‰È¤Ù·Í οÔȘ ÂȉÚÔ̤˜ ÛÙË ™˘Ú›·,
ÛÙËÓ √˘ÁÁ·Ú›·, ÛÙË μÔÛÓ›· Î·È ÛÙË μÏ·¯›·, ¤ÎÚÈÓÂ
ÚÔÙÈÌfiÙÂÚÔ Ó· ÂÚÈÔÚÈÛÙ› Û ÌÈ· Ó¤· Ù·›ӈÛË Ù˘
fiÏ˘. ΔfiÙÂ Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÛÒıËΠ·fi ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ‚Â˙›ÚË ∞Ï‹ ·Û¿, Ô˘ ‰ˆÚÔ‰Ô΋ıËΠÁÈ’ ·˘Ùfi ÙÔ
ÛÎÔfi. ∂ÈϤÔÓ, ÛÒıËΠ̠Ӥ˜ ı˘Û›Â˜, ‰ËÏ·‰‹ ÌÂ
ÙÔÓ fiÚÔ fiÙÈ ı· ‰Â¯fiÙ·Ó ˆ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿, ·ÓÙ› ÁÈ· ÙÔÓ ª·ÓÔ˘‹Ï, ÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË14. √ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ‹Ù·Ó,
¿ÏψÛÙÂ, Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ™ËÏ˘‚Ú›·˜, Ë ÔÔ›· ΢ÚȇÙËΠ·Ì¤Ûˆ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ô
ª·ÓÔ˘‹Ï ·Ú·¯ÒÚËÛ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÛÙÔÓ πˆ¿ÓÓË Î·È
¤Ê˘Á ÁÈ· ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ∂Λ ¿ÊËÛ ÙË Û‡˙˘ÁÔ
Î·È ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘, Î·È Âȯ›ÚËÛ ÌÈ· ÌÂÁ¿ÏË ÂÚÈԉ›·
ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË, ÂÈ˙ËÙÒÓÙ·˜ Ì¿Ù·È· ÙË Û˘Ó‰ÚÔÌ‹
Ù˘. ∂ÓÓÔ›ٷÈ, Â›Û˘, fiÙÈ ÙÔ ÚÒÙÔ Ú¿ÁÌ· Ô˘
¤Î·ÓÂ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ‹Ù·Ó Ó· ÂÈÙÚ¤„ÂÈ ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË Ù˙·ÌÈÔ‡ Î·È ÙËÓ ÂÁηٿÛÙ·ÛË Î·‰‹ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ηıÒ˜ Î·È Ó· ˘ÔÛ¯Âı› ÙËÓ ÏËڈ̋ ÂÙ‹ÛÈÔ˘

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ
ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù ∞′,
‰È·‰fi¯Ô˘ ÙÔ˘
ªÔ˘Ú¿Ù, Ô ÔÔ›Ô˜
‹Ù·Ó Ô ÚÒÙÔ˜
·fi ÙÔ˘˜
√ıˆÌ·ÓÔ‡˜
Ô˘ Âȯ›ÚËÛ·Ó
Ó· ÔÏÈÔÚ΋ÛÔ˘Ó
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ANN RONAN/HIP/SCALA

[58]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÊfiÚÔ˘ 10.000 ‰Ô˘Î¿ÙˆÓ. Œ‰ˆÛÂ, ÂÍ¿ÏÏÔ˘, ‰ÒÚ· ηÈ
ÛÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ‚Â˙›ÚË ∞Ï‹ ·Û¿, Ë ¯ÚËÌ·ÙÈ΋ ·ÏËÛÙ›·
ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ·Ó¤Î·ıÂÓ Û˘ÓÙÂÏÔ‡Û ÛÙËÓ
·Ó·‚ÔÏ‹ Ù˘ ¿ÏˆÛ˘. ¶ÚÔ˜ ÙÔ ·ÚfiÓ, ÏÔÈfiÓ, ‰È·Ï‡ıËÎÂ Ô ·ÔÎÏÂÈÛÌfi˜. ŒÙÛÈ, Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù ·Û¯ÔÏ‹ıËÎÂ
ÙfiÙ Ì Ӥ˜ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ, ÎÈÓÔ‡ÌÂÓÔ˜ ÛÙËÓ ∞Û›· ̤¯ÚÈ ÙÔÓ ∂˘ÊÚ¿ÙË Î·È ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜
∂ÏÏ¿‰· Î·È ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ŒÂÈÙ· ·fi ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ·, fï˜, Á‡Úˆ ÛÙÔ 1400, ¿ÏÏ·Í ¿ÏÈ ÁÓÒÌË Î·È
··›ÙËÛ ·fi ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË Ó· ·Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ ·fi ÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·. ∂Âȉ‹, ‚¤‚·È·, Î·È Ô πˆ¿ÓÓ˘ Î·È ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ, Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ·Ó ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ·ÚÎÂÙ¤˜ ÙÚÔʤ˜ ÁÈ·
¯Ú‹ÛË, ·ÚÓ‹ıËÎ·Ó Ó· ·Ú·‰ÔıÔ‡Ó. ŒÙÛÈ, Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù
ÔÏÈfiÚÎËÛ ÁÈ· ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∂ÓÒ, ÏÔÈfiÓ, Ê·ÈÓfiÙ·Ó fiÙÈ Â›¯Â ˯‹ÛÂÈ Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· Ù˘ ÒÚ·, Í·ÊÓÈο Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ¿ÏÏ·Í fi„Ë.

∂ȉÚÔÌ‹ ÙˆÓ Δ·Ù¿ÚˆÓ ◊ÙÙ· Î·È ı¿Ó·ÙÔ˜
ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù
¡ˆÚ›ÙÂÚ· ·Ó·ÊÂÚı‹Î·Ì ÛÙË ÊÔ‚ÂÚ‹ ÂȉÚÔÌ‹ Ô˘
¤Î·Ó·Ó ÔÈ ªÔÁÁfiÏÔÈ Á‡Úˆ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ·
·fi ÙȘ ·Ó·ÙÔÏÈÎfiÙÂÚ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ∞Û›·˜ ÚÔ˜ ÙȘ
‰˘ÙÈÎfiÙÂÚ˜, Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔÓ Δ˙¤ÓÁÎȘ ÷Ó, ηıÒ˜ ηÈ
ÛÙË ÛÙ·‰È·Î‹ Î·Ù¿Ï˘ÛË ÙÔ˘ ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, ˆ˜ Û˘Ó¤ÂÈ· ÂΛӢ Ù˘ ÂȉÚÔÌ‹˜.
∫·Ù¿ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ· ͤÛ·Û ͷÊÓÈο ·ÚfiÌÔÈ· ı‡ÂÏÏ· ٷٷÚÈÎÒÓ Ê˘ÏÒÓ Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔ
ÌÂÁ¿ÏÔ ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘˜, ÙÔÓ ΔÈÌÔ‡Ú ‹ Δ·ÌÂÚÏ¿Ó. ∞ÊÂÓfi˜, Ô Δ˙¤ÓÁÎȘ Ã·Ó -·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÌÂÓÔ˜ ΢ڛˆ˜ ·fi
ÌÔÁÁÔÏÈο ÛÙ›ÊË, ÛÙ· ÔÔ›· ·Ó·Ì›¯ıËÎ·Ó Î·È Δ¿Ù·‹Úı ·fi ÙË ‚fiÚÂÈ· ™ÈÓÈ΋. ∞ÊÂÙ¤ÚÔ˘, Ô ΔÈÌÔ‡Ú
ÚÔÈ -‹ÚıÂ
-·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÌÂÓÔ˜ ΢ڛˆ˜ ·fi ٷٷÚÈÎfi Ï‹ıÔ˜, ÛÙÔ
ÔÔ›Ô ·Ó·Ì›¯ıËÎ·Ó ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ ªÔÁÁfiÏÔÈ- ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠ·fi Ù· ÂÚ›È· ÙÔ˘ ‰È·Ï˘Ì¤ÓÔ˘ ÌÔÁÁÔÏÈÎÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÛÙË μÔ˘¯·Ú›· Î·È ÛÙË ªÈÎÚ‹ Δ·Ù·Ú›·. ∞ÊÔ‡,
ÏÔÈfiÓ, Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ΢ڛ¢Û ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÚÔ˜ Ù·
‰˘ÙÈο, ÂÈÛ¤‚·Ï ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, ηÙfiÈÓ Û˘ÓÂÓÓfiËÛ˘ Ì ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ -ÙÔ˘ Δ˙ÂÚÌȤÓ, ÙÔ˘ ªÂÓÙÂÛ¤,
ÙÔÓ ™·ÚÔ˘¯¿Ó Î·È ÙÔ˘ ∞˚‰ÈÓ›Ô˘- Ô˘ ›¯·Ó ËÙÙËı›
·fi ÙÔÓ μ·ÁÈ·˙‹Ù Î·È ›Ûˆ˜ Î·È Ì ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ΔfiÙÂ, ‰È·‚›‚·Û ÛÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ
√ıˆÌ·ÓÒÓ, Ô˘ ÔÏÈÔÚÎÔ‡Û ·˘Ù‹ ÙËÓ fiÏË, ÙȘ
··ÈÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘, ÛÙȘ Ôԛ˜ ϤÁÂÙ·È fiÙÈ ÂÚÈÏ·Ì‚·ÓfiÙ·Ó Î·È Ë ·Ú·¯ÒÚËÛË ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ fiÏˆÓ ·˘ÙÒÓ
Ô˘ ÙÔ˘˜ ›¯·Ó ·Ê·ÈÚÂı›. √ μ·ÁÈ·˙‹Ù ·¿ÓÙËÛ ÚÔÛ‚ÏËÙÈο. ¶¤Ú·Û ·Ì¤Ûˆ˜ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∞Û›·

Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÂÈÙ¤ıËΠÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÂΛÓÔ˘ ÙÔ˘ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘. øÛÙfiÛÔ, ÛÙȘ 20 ‹ ÛÙȘ 28 πÔ˘Ï›Ô˘ ÙÔ˘ 1402
¤ÁÈÓ ÛÙËÓ ÕÁ΢ڷ ÎÚ›ÛÈÌË Ì¿¯Ë, ÛÙËÓ ÔÔ›· Ô Ù·Ù·ÚÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ‹Ù·Ó ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÂÙ·Ï¿ÛÈÔ˜Ø fiˆ˜
ϤÁÂÙ·È, ·ÓÂÚ¯fiÙ·Ó Û 800.000 ¿Ó‰Ú˜. √È √ıˆÌ·ÓÔ›
ÓÈ΋ıËÎ·Ó ÔÏÔÛ¯ÂÚÒ˜, ÂÓÒ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎ·Ó Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù Î·È ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘. √È ™¤Ú‚ÔÈ Û˘ÓÂÚÁ¿Ù˜ ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù ÔϤÌËÛ·Ó ËÚˆÈο Î·È Û ·˘Ù‹ ÙË
Ì¿¯Ë, ·fi ÙËÓ ÔÔ›· Ê¿ÓËΠӷ ηٷχÂÙ·È Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ‰˘Ó·ÛÙ›·. √ ΔÈÌÔ‡Ú, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ Â›¯Â ÏÔ›· ÁÈ·
Ó· ÂÚ¿ÛÂÈ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰·
ÙÔ˘, ·ÊÔ‡ ÏÂËÏ¿ÙËÛ ¯ˆÚ›˜ ¤ÏÂÔ˜ fiÏË ÙË ÓÔÙÈÔ‰˘ÙÈ΋
∞Û›·. √ ı¿Ó·ÙÔ˜ fï˜ ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù Ô˘ Û˘Ó¤‚Ë Î·Ù¿
ÙËÓ ·È¯Ì·ÏˆÛ›· ÙÔ˘, ÔÈ ÂÌʇÏÈÔÈ fiÏÂÌÔÈ Ô˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÁÈˆÓ ÙÔ˘, ηıÒ˜ Î·È Ë ·ÔηٿÛÙ·ÛË ÔÏÏÒÓ ΔÔ˘ÚÎÔÌ·ÓÒÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜
∞Û›·˜ ¤‰ˆÛ·Ó ÛÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ -ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Û ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÛÂ Â˘Úˆ·˚Τ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜- οÔȘ ÂÏ›‰Â˜ ÛˆÙËÚ›·˜. º˘ÛÈο, ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÛˆıÔ‡Ó ÌfiÓÔ Âӈ̤ÓÔÈ. ◊Ù·Ó fï˜ ·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· ÂÓˆıÔ‡Ó, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·ÂÚ›ÁÚ·Ù˘ ÔÏ˘·Ú¯›·˜ Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÂΛӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ·.

¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ √È ÚÒÙÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ› ¤ÔÈÎÔÈ
£ÂˆÚËÙÈο ÛÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜
‹Ù·Ó Ô ƒÔ‚¤ÚÙÔ˜ ·fi ÙÔÓ Δ¿Ú·ÓÙ· (1346-1364).
√È Â›ÙÚÔÔ› ÙÔ˘ fï˜ ›¯·Ó ÙfiÛÔ ÌÈÎÚ‹ ‰‡Ó·ÌË,
ÒÛÙ ٷ ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚˆÓ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÁÓˆÛÙ¿.
√È ‚·ÚfiÓÔÈ ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó Ì ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ ˆ˜ ·˘ÙfiÓÔÌÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜. ¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ÔÈ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Ô˘ ηÙ›¯·Ó ÙË ªÂıÒÓË Î·È ÙËÓ ∫ÔÚÒÓË ‹Ù·Ó
·‰È¿ÎÔ˜. ∂ÈϤÔÓ, ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ ·Ó‹Î ÛÙÔ˘˜ ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Î·Ù¿ÊÂÚ·Ó Ó· ηٷϿ‚Ô˘Ó Î·È ÙËÓ ·Ú¯ÈÂÈÛÎÔ‹ ÙˆÓ ¶·ÙÚÒÓ ÁÈ· οÔÈÔ ¯ÚfiÓÔ, ÂÓÒ Î·Ù›¯·Ó ·‰È¿ÎÔ· ÙË
‚·ÚÔÓ›· Ù˘ μÔÛÙ›Ù˙·˜. ∂Âȉ‹, fï˜, Û‡Ìʈӷ ÌÂ
·˘Ù¿ Ô˘ ¤¯Ô˘Ì ‹‰Ë ·Ó·Ê¤ÚÂÈ, ›¯Â ÂÚȤÏıÂÈ ÛÙËÓ
ηÙÔ¯‹ ÙÔ˘˜ Î·È Ë ∫fiÚÈÓıÔ˜, η٤ÏËÍ·Ó Ó· ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Ó, ¤Ú· ·fi ÙȘ ˘fiÏÔÈ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ, Û ÔÏfiÎÏËÚË

¶ÚÔÂÙÔÈÌ·˙fiÌÂÓÔ˜ ÁÈ· ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÔÏÈÔÚΛ·
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Ô˘ ÍÂΛÓËÛ ÙÔ 1395,
Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù ¤¯ÙÈÛ ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ μÔÛfiÚÔ˘ ÙÔ
Anadolu Hisar, ÙÔ Î¿ÛÙÚÔ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜.
FRANCESCO VENTURI/CORBIS/APEIRON

√£øª∞¡√π [59]

[60]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÙË ‚fiÚÂÈ· ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ∞fi ÙȘ ÈÔ ÏÂÙÔÌÂÚ›˜
ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ‰È·ÛÒıËÎ·Ó ·fi ÂΛÓË ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô, ı· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÌfiÓÔ Ì›·, Ô˘ Â›Ó·È Î·È Ë ÈÔ
ÂӉȷʤÚÔ˘Û·. °‡Úˆ ÛÙÔ 1361 ˘‹Ú¯·Ó ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÔÚıfi‰ÔÍÔÈ Â›ÛÎÔÔÈ, Ô ª¿ÚÎÔ˜ Î·È Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÚÔÛٿل·Ó -fiÛÔ ÙÔ˘˜ ÙÔ Â¤ÙÚÂÂ
Ë ÂÓÂÙÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË- ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ¯ˆÚÈÎÔ‡˜ Ô˘
ηٷȤ˙ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô‡˜ Ù˘. ∫¿ÔȘ
ÊÔÚ¤˜ ÂÈÛ·ÎÔ‡ÔÓÙ·Ó, ‰Â‰Ô̤ÓÔ˘ fiÙÈ Ô ª¿ÚÎÔ˜ ¤Ù˘¯Â fi¯È ÌfiÓÔ ÙËÓ ·˘ÛÙËÚ‹ Â›ÏËÍË ÙÔ˘ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˘ Ù˘ ∫ÔÚÒÓ˘, ·ÏÏ¿ Î·È ÙËÓ ·ÓÙÈηٿÛÙ·Û‹ ÙÔ˘
·fi ¿ÏÏÔÓ, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ì¿ÏÈÛÙ· Ë Î˘‚¤ÚÓËÛË ‰È¤Ù·ÍÂ
Ó· Â›Ó·È ÌÂÙÚÈÔ·ı‹˜ Ì ÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜, fiÛÔ ·˘Ùfi
‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ. ∞˜ ¤ÚıÔ˘ÌÂ, fï˜, ÛÙ· ÁÂÓÈÎfiÙÂÚ· ÔÏÈÙÈο ÁÂÁÔÓfiÙ·. ŸÙ·Ó Ô ƒÔ‚¤ÚÙÔ˜ ¤ı·ÓÂ, ¯ˆÚ›˜
·ÔÁfiÓÔ˘˜, ÛÙË ¡Â¿ÔÏË ÛÙȘ 16 ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ ÙÔ˘

1364, ‰‡Ô ·ÓÙ›˙ËÏÔÈ ‹Úı·Ó Û ‰È¤ÓÂÍË ÁÈ· ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·: Ô º›ÏÈÔ˜ μ′ Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ
ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ÙÔ˘ Ù›ÙÏÔ, Î·È Ô √‡ÁˆÓ·˜ °·ÏÈÏ·›Ô˜, Ô ÁÈÔ˜ Ù˘ ¯‹Ú·˜ ÙÔ˘ ƒÔ‚¤ÚÙÔ˘, ª·Ú›·˜ Ù˘
μÔ˘Ú‚ˆÓÈ΋˜, ·fi ÙÔÓ ÚÒÙÔ Á¿ÌÔ. ™ÙËÓ ·Ú¯‹, ‚¤‚·È·, ˘ÂÚ›Û¯˘Û·Ó Ë ª·Ú›· Î·È Ô √‡ÁˆÓ·˜. ΔÔ 1370
fï˜ Ô √‡ÁˆÓ·˜ ·Ú·¯ÒÚËÛ ٷ ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Ô˘
›¯Â ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÛÙÔÓ ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· º›ÏÈÔ μ′ Ì ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ÙËÓ ÏËڈ̋
ÂÙ‹ÛÈÔ˘ ÊfiÚÔ˘ 6.000 ÊÈÔÚÈÓ›ˆÓ. øÛÙfiÛÔ, Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ‰È·ÊÒÓËÛ·Ó Í·Ó¿ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È ÔÈ ‰È¿‰Ô¯ÔÈ
ÙÔ˘ Ô›ÎÔ˘ ·˘ÙÔ‡Ø ¤Ó·˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜, Ô Ú›ÁÎÈ·˜ ŸıˆÓ·˜ Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ˜, fiÙ·Ó ·ÓÙÈÏ‹ÊıËΠfiÙÈ Î·ÚˆÓfiÙ·Ó
ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ·fi ÂΛÓË ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›·, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ÙÔ
1377 Ó· ÙË ÓÔÈÎÈ¿ÛÂÈ ÁÈ· ¤ÓÙ ¯ÚfiÓÈ· ÛÙÔ˘˜ πˆ·ÓÓ›Ù˜ πfiÙ˜ Ù˘ ƒfi‰Ô˘, ÁÈ· 4.000 ‰Ô˘Î¿Ù· ÙÔ ¯ÚfiÓÔ.

√£øª∞¡√π [61]

ΔfiÙÂ, fï˜, ·fi ÙÔÓ ›‰ÈÔ Ô›ÎÔ, Ô π¿Îˆ‚Ô˜ de Baux, Ô
ÔÔ›Ô˜ ıˆÚÔ‡Û fiÙÈ Â›¯Â Â›Û˘ ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÛÙÔ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ Ù˘ ∞¯·˝·˜, ÙÔ 1381 ÛÙË ¡·˘¿Ú· Ù˘ πÛ·Ó›·˜
Ì›ÛıˆÛ ÛÙÚ·Ùfi ·Ó¿ÏÔÁÔ Ì ÙË ÁÓˆÛÙ‹ Û ÂÌ¿˜ ∫·Ù·Ï·ÓÈ΋ ∂Ù·ÈÚ›·. √ ÛÙÚ·Ùfi˜ ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ¡·˘·ÚÈ΋
∂Ù·ÈÚ›·, ÁÈ· Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ Ì ·˘ÙfiÓ, fi¯È ÌfiÓÔ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ·ÏÏ¿ Î·È ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜.
√È Û˘Óı‹Î˜ Ê·›ÓÔÓÙ·Ó Î·Ù¿ÏÏËϘ, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÁÈ·
ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Î·È ÙˆÓ ÊÚ·ÁÎÈÎÒÓ
ÂÚÈÔ¯ÒÓ ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·. ∂›‰·ÌÂ, ‚¤‚·È·, fiÛË
·Î˘‚ÂÚÓËÛ›· ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ,
·ÏÏ¿ Î·È ÛÙÔ ÙÌ‹Ì· Ô˘ ηÙ›¯·Ì ÂÌ›˜ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË
‰ÂÓ ‹Ù·Ó ηχÙÂÚË. ™ÙȘ 25 ª·ÚÙ›Ô˘ ÙÔ˘ 1380 ›¯Â Âı¿ÓÂÈ Ô ‰ÂÛfiÙ˘ ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿, ª·ÓÔ˘‹Ï ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜. ∞˘Ùfi˜ Ô ¿Ó‰Ú·˜ ›¯Â ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ ÙȘ Â·Ó·ÛÙ·ÙÈΤ˜
Ù¿ÛÂȘ ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ Î·È Â›¯Â ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ
ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË. ∂Âȉ‹, Ì¿ÏÈÛÙ·, Ô ÏËı˘ÛÌfi˜ ›¯Â ÌÂȈı›
ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎÒÓ ÂȉÚÔÌÒÓ Î·È Ù˘ ·Ó·Ù·Ú·¯‹˜
Ô˘ ›¯Â ÚÔËÁËı›, Ô ª·ÓÔ˘‹Ï, ÁÈ· Ó· ·Ó·ÏËÚÒÛÂÈ
ÙÔ ÎÂÓfi, οÏÂÛ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÙfiÙ ›¯·Ó ·Ú¯›ÛÂÈ
Ó· ηÙ‚·›ÓÔ˘Ó ÛÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. ŒÙÛÈ, ÂΛÓË
ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙÔ ÓÔÙÈÔ‰˘ÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· Î·È ÛÙÔ
ΤÓÙÚÔ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ ÔÈ ÚÒÙÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ› ¿ÔÈÎÔÈ,
Ô˘ ÂËÚ¤·Û·Ó ȉȷ›ÙÂÚ· ÙËÓ Ù‡¯Ë Ù˘. ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï, ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜
·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘, ª·Ùı·›Ô˜. ∞˘Ùfi˜ ›¯Â ¿ÏÏÔÙ ˘¿ÚÍÂÈ
Û˘Ì‚·ÛÈϤ·˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡, ·ÏÏ¿ ¤ÌÂÈÓÂ
ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÌfiÓÔ ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ·. ∂Âȉ‹, ‚¤‚·È·, Ô ÁÈÔ˜
Î·È ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ Á›ÓÂÈ ÂÓÙÂÏÒ˜ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ˜ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘ ÙÔÓ Î·ı·›ÚÂÛÂ Î·È ¤Î·Ó ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘, ÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ ∞′
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ. √ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜, ·ÊÔ‡ Ó›ÎËÛ ÙÔÓ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ,
·Ó Î·È Â›¯Â Û˘ÌÌ·¯‹ÛÂÈ Ì ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ·Ú¤ÌÂÈÓ ·ÚÈÔ˜ ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘ ÁÈ· 24
ÔÏfiÎÏËÚ· ¯ÚfiÓÈ· (1383-1407). ∞Ó fï˜ Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜
Â¤‰ÂÈÍ ‰fiÏÔ ÛÙËÓ ÂÈÏÔÁ‹ ÙˆÓ Û˘ÌÌ¿¯ˆÓ ÙÔ˘, Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ ‰ÂÓ ·ԉ›¯ıËΠηχÙÂÚÔ˜, ˆ˜ ÚÔ˜ ÙËÓ
·ÌÔÈ‚‹ Ô˘ ¤‰ˆÛ ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Ô˘ ÙÔÓ Â›¯Â ‚ÔËı‹ÛÂÈ Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË, ÛÙÔÓ ∂ÓÂÙfi ¶¤ÙÚÔ °ÚÈÌ¿ÓË.
°È·Ù› ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ ÙÔ˘ οÓÂÈ ‰ÒÚÔ ÙÔ Ô¯˘ÚˆÌ¤ÓÔ

ÊÚÔ‡ÚÈÔ Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜. ∂˘Ù˘¯Ò˜, ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ·˘Ù‹˜
Ù˘ fiÏ˘ ‰ÂÓ Û˘ÌÊÒÓËÛ·Ó Ì ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÛË. ŒÙÛÈ,
ÂΛÓÔ ÙÔ ÚÔ‡ÚÁÈÔ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ¤ÌÂÈÓ ÛÙ· ¯¤ÚÈ·
ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ·Ú¯ÔÓÙÈ΋˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ ÙˆÓ ª·ÌÔÓ¿‰ˆÓ.

∞ÙÙÈ΋ - √È ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜
ÂÚÈ¤ÙÂȘ ÙˆÓ ∫·Ù·Ï·ÓÒÓ
√È Âȉ‹ÛÂȘ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔÓ Ô›ÎÔ Ù˘ ∞Ú·ÁÔÓ›·˜, ÙÔ˘
¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜ Î·È Ù˘ μÔȈٛ·˜, ÁÈ· ÙËÓ ∂Ù·ÈÚ›· ÙˆÓ ∫·Ù·Ï·ÓÒÓ, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó È· ÙfiÛÔ Â˘¯¿ÚÈÛÙ˜
fiÛÔ ·ÏÈfiÙÂÚ·. ΔÔÓ Î·ÈÚfi Ô˘ ‹Ù·Ó Â›ÙÚÔfi˜ ÙÔ˘ Ô
ƒÔÁ‹ÚÔ˜ §fiÚÈ·, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÈÔÈÎÔ‡Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹
·fi ÙÔ 1361 Î·È ÂÍ‹˜, ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È Î¿ÔÈ· ÁÂÁÔÓfiÙ·
Ô˘ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó fiÙÈ, ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó Ë ∫·Ù·Ï·ÓÈ΋ ∂Ù·ÈÚ›· ‰ÂÓ ·Ú·Û˘ÚfiÙ·Ó ÛÙȘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ‚·Ú‚·ÚÈΤ˜
ηٷȤÛÂȘ Î·È ÏÂËϷۛ˜, Ë Ù‡¯Ë ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Ô˘
‹Ù·Ó ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ù˘ ·›¯Â Ôχ ·fi ÙÔ Ó· ›ӷÈ
·ÍÈÔ˙‹Ï¢ÙË. ª›· ·fi ÙȘ ηÙËÁÔڛ˜ Ô˘ Ô §fiÚÈ·
Úfi‚·Ï ÁÈ· ÙËÓ Â›ıÂÛË ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ EÓÂÙÔ‡ ‚·˝ÏÔ˘
ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· ‹Ù·Ó fiÙÈ Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ·Ó·Î‹Ú˘ÛÛ ÂχıÂÚÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ¯ˆÚÈÎÔ‡˜ Ô˘ ›¯·Ó ηٷʇÁÂÈ
Û ÂΛÓÔ ÙÔ ÓËÛ›. ∂Ô̤ӈ˜, ÔÈ ¯ˆÚÈÎÔ› ÂΛ ‹Ù·Ó
‰Ô˘ÏÔ¿ÚÔÈÎÔÈ. ÕÏψÛÙÂ, Ù· ÎÙ‹Ì·Ù· ÙÔ˘ £Ë‚·›Ô˘
™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ ª·ÛÙÚÔıÂÔ‰ÒÚÔ˘, ·ÓÙ› Ó· Ù· ÎÏËÚÔÓÔÌ‹ÛÂÈ
Ô ·Ó‹ÏÈÎÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘, ‰fiıËÎ·Ó ÛÙÔ §·Ù›ÓÔ ªÈ¯·‹Ï °¿ÛÔ. μ‚·ÈÒÓÂÙ·È, Ì¿ÏÈÛÙ·, fiÙÈ ·˘Ù‹ Ë ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋
Ú¿ÍË ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¿‰ÈÎË, ‰Â‰Ô̤ÓÔ˘ fiÙÈ ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ‰ÂÓ
›¯·Ó ÙËÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· Ó· ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘˜
fiˆ˜ ‹ıÂÏ·Ó. ΔÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ, fï˜, ‹Ù·Ó fiÙÈ Ô §fiÚÈ·˜,
ÂÂȉ‹ ‹Úı Û ڋÍË Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó
ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·, οÏÂÛ ÙÔÓ √ıˆÌ·Ófi ªÔ˘Ú¿Ù ÁÈ· Ó· ÙÔÓ
‚ÔËı‹ÛÂÈ. √ ηٷÎÙËÙ‹˜ ·˘Ùfi˜, ‚¤‚·È·, ‰¤¯ÙËΠÌÂ
¢¯·Ú›ÛÙËÛË ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË. ŒÙÛÈ, ÙÔ 1363, fiÛÔ Ù· ÛÙÚ·Ù‡̷ٿ ÙÔ˘ ‰È¤Ï˘·Ó ÛÙ· ‚fiÚÂÈ· ÙËÓ ÚÒÙË Û˘ÌÌ·¯›·
ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ, ¤Ó· ¿ÏÏÔ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· ÂÈÛ¤‚·Ï ̤ۈ
Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜ ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·. ∫·Ù¤Ï·‚ ÙË
£‹‚·, ÏÂËÏ¿ÙËÛ fiÏË ÙË Á‡Úˆ ÂÚÈÔ¯‹ Î·È ·›ÏËÛÂ
fi¯È ÌfiÓÔ Ó· ÂÁηٷÛÙ·ı› ÛÙËÓ ∞ÙÙÈ΋, ·ÏÏ¿ Ó· ÂÈÛ‚¿ÏÂÈ Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ŸÙ·Ó Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠ·˘Ù¿ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ·, ·Ô‰ÔΛ̷ÛÂ

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÌÂ ÔÚÙÚ¤ÙÔ
ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù ∞′.
ΔÔ 1402 ÛÙË
Ì¿¯Ë ¤Íˆ ·fi
ÙËÓ ÕÁ΢ڷ
Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù
ÓÈ΋ıËΠ·fi ÙÔÓ
Δ·ÌÂÚÏ¿ÓÔ Î·È
ÙÔ˘˜ Δ·Ù¿ÚÔ˘˜
ÙÔ˘, È¿ÛÙËÎÂ
·È¯Ì¿ÏˆÙÔ˜
Î·È ÙÂÏÈο ¤ı·ÓÂ.
™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·
ÔÈ ÁÈÔÈ ÙÔ˘
ÂÓÂÏ¿ÎËÛ·Ó ÛÂ
ÂÌʇÏÈÔ fiÏÂÌÔ
ÁÈ· ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›·
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.
HULTON-DEUTSCH
COLLECTION/
CORBIS/APEIRON

ŸÙ·Ó ‰ÔÏÔÊÔÓ‹ıËÎÂ Ô ªÔ˘Ú¿Ù, ÙÔ 1389,
ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ·Ó¤Ï·‚Â
Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù, Ô ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˜ «∫ÂÚ·˘Ófi˜».

[62]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔȯÔÁÚ·Ê›· Ù˘
∞Ó·Á¤ÓÓËÛ˘,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ Giovanni
di Benvenuto, ÛÙË
™È¤Ó·. √ ¿·˜
°ÚËÁfiÚÈÔ˜ π∞′ ÙÔ
1373 Û˘ÁοÏÂÛÂ
ÛÙË £‹‚·
Û˘Ó¤Ï¢ÛË fiψÓ
ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ
ËÁÂÌfiÓˆÓ Ù˘
∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÁÈ·
Ó· ‰Ô˘Ó Ò˜
ı· ·ÓÙÈÌÂÙÒÈ˙·Ó
ÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÈ΋
·ÂÈÏ‹.
SCALA

ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ô˘ ›¯Â ˙ËÙ‹ÛÂÈ Ô §fiÚÈ· ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ¿ÏÏÔ ÁÂÓÈÎfi ‰ÈÔÈÎËÙ‹, ÙÔÓ ª·Ùı·›Ô
ªÔÁο‰Ô. √ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ¤ÂÈÛ ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Ó·
·Ô¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó ·fi ÙË £‹‚·, ˆÛÙfiÛÔ ‰ÂÓ ¤ÌÂÈÓ ÂΛ
ÁÈ· Ôχ. ◊Ù·Ó ·Ó·ÁηṲ̂ÓÔ˜ Ó· ʇÁÂÈ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ
¿ÏÏˆÓ Û˘ÌÊÂÚfiÓÙˆÓ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ηÈ
¿ÊËÛ ÂÎÚfiÛˆfi ÙÔ˘ Î·È ¿ÏÈ ÙÔÓ §fiÚÈ·. ∂ΛÓÔ˜
·¤ÎÚÔ˘Û ÙÔ 1367 Ì›· Ó¤· ÂȉÚÔÌ‹ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜, ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ fï˜ Ó· ·ÔηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË Î·È ÙËÓ Ù¿ÍË Ô˘ ÙfiÛÔ Ôχ ›¯·Ó ‰È·Ù·Ú·¯ı›. ∫·Ù¿ Û˘Ó¤ÂÈ·, ͤÛ·Û ÛÙË £‹‚·
·ÈÌ·ÙËÚ‹ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË. ∏ ÂͤÁÂÚÛË ·˘Ù‹ ÁÚ‹ÁÔÚ· η΢ڛˆ˜ ¯¿ÚË ÛÙȘ Û˘ÓÂÙ¤˜ ‰È·Ù·Á¤˜ ÙÔ˘
ÙÂ˘Ó¿ÛÙËΠ-΢ڛˆ˜
‚·ÛÈÏÈ¿-, ·ÏÏ¿ Ù· Û¤ÚÌ·Ù· Ù˘ ‰È¯fiÓÔÈ·˜ ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙËÓ ∂Ù·ÈÚ›·.
™Â ·˘Ù¤˜ ÙȘ Û˘ÌÊÔÚ¤˜, ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ÚÔÛÙ¤ıËÎ·Ó Î·È ÔÈ Â¯ıÚÔڷ͛˜ -·Ó Î·È ·¤Ù˘¯·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜Ô˘ Âȯ›ÚËÛ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜
ÙÔ˘ ¡·˘Ï›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ ÕÚÁÔ˘˜, Û˘ÁÁÂÓ‹˜ ÙÔ˘ μÚ˘ÂÓÓ›Ô˘, °Ô˘›‰ˆÓ ∂ÁÁȤÓÔ˜. ∏ ∞ÙÙÈ΋, ÏÔÈfiÓ, Î·È Ë μÔȈٛ· ‰ÂÓ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÂΛÓË ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Û Ôχ ηχÙÂÚË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Û ۯ¤ÛË Ì ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ΔËÓ
ÂÍÔ˘Û›·, Ì¿ÏÈÛÙ·, Ù˘ ∫·Ù·Ï·ÓÈ΋˜ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ÙË ıˆÚÔ‡Û·Ó ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË ˆ˜ ÙË ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚË ·fi
ÙȘ ÊÚ·ÁÎÈΤ˜ ΢ÚÈ·Ú¯›Â˜ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. °È’ ·˘Ùfi ÙËÓ
1Ë √ÎÙˆ‚Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1373 Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠÛÙË £‹‚·, ÌÂ
ÚfiÙ·ÛË ÙÔ˘ ¿· °ÚËÁÔÚ›Ô˘ π∞′, Â›ÛËÌË Û˘Ó¤Ï¢ÛË fiÏˆÓ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ - ‰ËÏ·‰‹ ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ ÊÂÔ˘‰·Ú¯ÒÓ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ÙˆÓ πˆ·ÓÓÈÙÒÓ ÛÙË ƒfi‰Ô, ÙÔ˘
‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ πˆ¿ÓÓË, ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘ ÙÔ˘ Δ·Ú·ÓÙ›ÓÔ˘, ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ Ù˘ √˘ÁÁ·Ú›·˜
ÛÙËÓ ∫‡ÚÔ, Î·È ÂÈϤÔÓ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜, Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜
Î·È Ù˘ °¤ÓÔ˘·˜. ™ÎÔfi˜ ‹Ù·Ó Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÔ˘Ó Î¿ÙÈ
·fi ÎÔÈÓÔ‡ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, ·˘Ù‹ Ë
Û‡ÓÔ‰Ô˜ ‰ÂÓ Î·Ù¤ÏËÍ Û ηӤӷ Ú·ÎÙÈÎfi ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·. ∂ÓÒ, ÏÔÈfiÓ, Ô ªÔ˘Ú¿Ù ÙÔ 1373 Î·È ÙÔ 1374 ηٷϿ̂·Ó Ì ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜ ÙÔ˘ ÔÏfiÎÏËÚË Û¯Â‰fiÓ
ÙË ª·Î‰ÔÓ›·, Î·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ÂÍ·Ó¿Áη˙ ‡ÛÙÂÚ·
·fi Ï›ÁÔ ÙÔ˘˜ Ù˘Ú¿ÓÓÔ˘˜ Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ Î·È Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜ Ó· ˘ÔÁÚ¿„Ô˘Ó Û˘Óı‹ÎË ˘ÔÙ¤ÏÂÈ·˜ Û ·˘ÙfiÓ,
ÔÈ Û˘ÁÎÂÓÙڈ̤ÓÔÈ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô Ù˘ £‹‚·˜ fi¯È ÌfiÓÔ
‰È·Ï‡ıËÎ·Ó ¿Ú·ÁÔÈ, ·ÏÏ¿ ÂÌϤ¯ıËÎ·Ó Î·È Û Ӥ˜
‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ. ŒÓ·˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜, Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘, ƒ·ÈÓ¤ÚÈÔ˜ ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ·fi ηÈÚfi
ۯ‰›·˙ ӷ ‰ÈÒÍÂÈ ÙÔ˘˜ ∫·Ù·Ï·ÓÔ‡˜ ·fi ÙËÓ ∞ÙÙÈ΋,
ÙÔ 1374 ÂÈÛ¤‚·Ï Û ·˘Ù‹Ó, ·È¯Ì·ÏÒÙÈÛ ÔÏÏÔ‡˜
˘ËÎfiÔ˘˜ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Î·È Î˘Ú›Â˘Û ٷ Ô¯˘ÚˆÌ¤Ó·

ª¤Á·Ú·. ∞˘Ù¤˜ ÔÈ ·Ù˘¯›Â˜ ÚÔοÏÂÛ·Ó Ó¤Â˜ ‰È·Û¿ÛÂȘ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ∫·Ù·Ï·ÓÔ‡˜, ÔÈ Ôԛ˜ ·˘Í‹ıËÎ·Ó ·ÎfiÌ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ, ÙÔ 1377, ÏfiÁˆ ÙÔ˘ ı·Ó¿ÙÔ˘
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˘. ΔfiÙ ‰È·ÌÔÚÊÒıËÎ·Ó ÛÙË ™ÈÎÂÏ›· ‰‡Ô ÎfiÌÌ·Ù·, ·fi Ù· ÔÔ›·, ÙÔ
¤Ó· ·Û·˙fiÙ·Ó ÙËÓ ¿ÛÎËÛË ÂÍÔ˘Û›·˜ ·fi ÙË ÌÔÓ·‰È΋ ÎÏËÚÔÓfiÌÔ ÙÔ˘ ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˘, ª·Ú›· ÙËÓ ∞Ú·ÁÔÓÈ΋, ÂÓÒ ÙÔ ¿ÏÏÔ ··ÈÙÔ‡Û ӷ ·Ú·‰ÒÛÂÈ ÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ∞Ú·ÁÔÓ›·˜ ¶¤ÙÚÔ ¢′. ¶·ÚfiÌÔȘ ·Ú·Ù¿ÍÂȘ, ‚¤‚·È·, Û¯ËÌ·Ù›ÛÙËÎ·Ó Î·È ÛÙËÓ ∞ÙÙÈ΋. ŒÁÈÓ·Ó, Ì¿ÏÈÛÙ·, Ë ·ÈÙ›· Ó· ÚÔÎÏËıÔ‡Ó ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ÂÌʇÏȘ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ, ÔÈ Ôԛ˜ Û˘Ó¯›ÛÙËÎ·Ó ·ÎfiÌ· ÎÈ fiÙ·Ó, ÙÔ 1380, Ë ¡·˘·ÚÈ΋ ∂Ù·ÈÚ›·, ÂÈÙÈı¤ÌÂÓË ·fi Ù· ‰˘ÙÈο, Âȯ›ÚËÛ ӷ ‰ÈÒÍÂÈ
ÙÔ˘˜ ∫·Ù·Ï·ÓÔ‡˜ ·fi ÙËÓ ∞ı‹Ó·.

¡·˘·ÚÈ΋ ÂÙ·ÈÚ›·
ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏÔÈ ÛÙËÓ ∞ÙÙÈ΋
√È Ó¤ÔÈ ·˘ÙÔ› Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙ˜ ÂˆÊÂÏ‹ıËÎ·Ó ·fi ÙËÓ
·Ó·Ú¯›· ÙˆÓ ·ÓÙÈ¿ÏˆÓ Î·È ·fi ÙË ‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ· Ô˘
Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ¤‰ÂÈÍ·Ó Ì Ú¿ÍÂȘ. ŒÙÛÈ, Î˘Ú›Â˘Û·Ó ÙË §È‚·‰ÂÈ¿ Î·È ÔÏÏ¿ ¿ÏÏ·
ÊÚÔ‡ÚÈ·. ∞ˆı‹ıËηÓ, fï˜, ÙÂÏÈο ·fi ÙËÓ ∞ÎÚfiÔÏË Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ Î·È ÛÙÚ¿ÊËÎ·Ó ÙfiÙÂ, ÙÔ 1381, ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, fiÔ˘ ÛËÌ›ˆÛ·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÂÈÙ˘¯›Â˜. °È·Ù›, ÂÓÒ ÂΛ ·Ú¯Èο η٤ÎÙËÛ·Ó ÙË
μÔÛÙ›Ù˙·, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ¤Ê˘Á·Ó ‰È¿ ı·Ï¿ÛÛ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙÔ˘ ∑fiÁÎÏÔ˘. ∫·ÙfiÈÓ Î˘Ú›Â˘Û·Ó ÙÔ Ô¯˘ÚˆÌ¤ÓÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙÔ˘ ÏÈÌ·ÓÈÔ‡ Ù˘ ¶‡ÏÔ˘, ÙÔ ÔÔ›Ô ·fi ÙfiÙ ʷ›ÓÂÙ·È fiÙÈ ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙˆÓ ¡·˘·Ú·›ˆÓ ‹ ÌÔÓÔÏÂÎÙÈο ¡·˘·Ú›ÓÔ. ∞fi ÂΛ Ô ÓÈÎËÊfiÚÔ˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙˆÓ
Ù˘¯Ô‰ÈˆÎÙÒÓ fiÚÌËÛ ηٿ Ù˘ ∞Ó‰ÚÔ‡Û·˜, Ô˘ ÙfiÙÂ
ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó Ë ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙÔ˘ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ˘ Ù˘
∞¯·˝·˜. ∞ÊÔ‡, ÏÔÈfiÓ, ÔÈ ¡·˘·Ú·›ÔÈ Î·Ù¤Ï·‚·Ó ηÈ
·˘Ù‹ Î·È ÙËÓ ∫·Ï·Ì¿Ù·, Û‡Ó·„·Ó Û˘Óı‹Î˜ Î·È Û¯¤ÛÂȘ ÂÈÚ‹Ó˘ Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙË ªÂıÒÓË Î·È ÛÙËÓ ∫ÔÚÒÓË. ŸÏË ·˘Ù‹ Ë Î·Ù·ÎÙËÙÈ΋ ‰Ú¿ÛË ÙÔ˘˜ ¤ÁÈÓ ÛÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ¿Ó‰Ú· Ô˘
·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ Û˘ÁÎÚfiÙËÛ ÙÔ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì·, ÙÔ˘ π·ÎÒ‚Ô˘
ÓÙ ªÔ. ŸÙ·Ó, fï˜, ÂΛÓÔ˜ ¤ı·Ó ¿ÙÂÎÓÔ˜ ÙÔ 1383
ÛÙÔÓ Δ¿Ú·ÓÙ·, ÌÔ›Ú·Û·Ó Ù· Ê¤Ô˘‰· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜.
ªÂ οÔÈÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÎÔ‡˜ ηÙfi¯Ô˘˜ ¤Î·Ó·Ó
Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi, ¿ÏÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·Ó¿ÁÎ·Û·Ó Ó· ÂÈÛÙÚ¤„Ô˘Ó
ÛÙË ¡Â¿ÔÏË, ÂÓÒ ÂÈϤÔÓ Î·Ù¤Ï·‚·Ó fiÏ· Ù· ÎÙ‹Ì·Ù· ÙˆÓ ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏˆÓ Ô˘ ÂÎÙ›ÓÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ ˘fiÏÔÈË ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÂÎÙfi˜ ·fi ·˘Ù¿ Ù˘ ∫ÔÚÈÓı›·˜.

√£øª∞¡√π [63]

[64]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ŒÙÛÈ, ÏÔÈfiÓ, ȉڇıËΠÙfiÙ ̛· Ó¤· ‰˘Ó·ÛÙ›· ÛÙËÓ
¿Ù˘¯Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, Ë ¡·˘·ÚÈ΋ ∂Ù·ÈÚ›·. ∞˘Ù‹ Ë
∂Ù·ÈÚ›· ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ ÂΛ ¿Óˆ ·fi 50 ¯ÚfiÓÈ·, Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ·Ú¤ÌÂÓ·Ó ¿ÓÙ· Ë ªÂıÒÓË Î·È Ë ∫ÔÚÒÓË, Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·
Ì ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, Ô˘ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ·ÛÎÔ‡Ó
ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿, Î·È Ì ÙÔÓ ƒ·ÈÓ¤ÚÈÔ ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏÔ, Ô˘ ‰È·Ù‹ÚËÛ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∫ÔÚÈÓı›·.
¢ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÙÔÓ °Ô˘›‰ˆÓ· ∂ÁÁȤÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ̤¯ÚÈ
ÂΛӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ›¯Â ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙÔ˘ ÙÔ ÕÚÁÔ˜, ÙÔ
¡·‡ÏÈÔ Î·È ÙÔ ∫È‚¤ÚÈ. °È·Ù›, fiÙ·Ó ·˘Ùfi˜ ¤ı·Ó ÙÔ
1377, Ë ÎfiÚË ÙÔ˘ ª·Ú›· ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙÔÓ ∂ÓÂÙfi ¶È¤ÙÚÔ ∫ÔÚÓ¿ÚÔ. √ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜, fï˜, ¤ı·Ó ÙÔ 1388 ¯ˆÚ›˜ ·È‰È¿ Î·È Ë ¯‹Ú· ÙÔ˘ Ô‡ÏËÛ fiϘ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÛÙË μÂÓÂÙ›·. ŒÙÛÈ, ·fi ÙfiÙÂ Ë μÂÓÂÙ›· ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛÂ Î·È ÛÙËÓ ∞ÚÁÔÏ›‰·. 줂·È·, Î·È Ô Ô›ÎÔ˜ ÙˆÓ ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏˆÓ ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›ÁÔ ·Ô˙ËÌÈÒıËΠÈηÓÔÔÈËÙÈο ÁÈ· fiÛ· ¤¯·Û ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ
¡·˘·Ú·›ˆÓ. √ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ∫ÔÚÈÓı›·˜ ƒ·ÈÓ¤ÚÈÔ˜ ÂˆÊÂÏ‹ıËΠ·fi ÙË ‰È¯fiÓÔÈ· ÙˆÓ ∫·Ù·Ï·ÓÒÓ Î·È ·fi ÙË
‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ· Ô˘ ¤ÓȈı·Ó ÁÈ’ ·˘ÙÔ‡˜ ÔÈ ÓÙfiÈÔÈ ŒÏÏËÓ˜. ∂ÈÛ¤‚·ÏÂ, ÏÔÈfiÓ, ÁÈ· ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ ∞ÙÙÈ΋
ÙÔ 1385. ∫·Ù·ÙÚfiˆÛ ÙÔ˘˜ ·‰ÂÏÊÔ‡˜ ªfiÚÈ· Ô˘ ÙÔ˘
›¯·Ó ·ÓÙÈÙ·¯ı›, Î·È ¤ÂÈÙ· ·fi ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· ηٿÊÂÚÂ
Ó· ηٷϿ‚ÂÈ ÙËÓ ›‰È· ÙËÓ ∞ÎÚfiÔÏË Ù˘ ∞ı‹Ó·˜. ªÂ
ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi, ·fi ÙfiÙ ηٷχıËÎÂ Ë Î·Ù·Ï·ÓÈ΋
΢ÚÈ·Ú¯›·, Ô˘ ‰È‹ÚÎÂÛ 75 ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ· ÛÙËÓ ∞ÙÙÈ΋ Î·È ÙË μÔȈٛ·. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ÂÁηıȉڇıËΠÂΛ
ÌÈ· Ó¤· ‰˘Ó·ÛÙ›·, ·˘Ù‹ ÙˆÓ ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏˆÓ ·fi ÙË
ºÏˆÚÂÓÙ›·. √ ÚÒÙÔ˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ·fi ·˘Ùfi
ÙÔÓ Ô›ÎÔ, Ô ƒ·ÈÓ¤ÚÈÔ˜ ∞′ (1385-1394), ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·fi
ÙfiÙ ·ÔηÏÔ‡Û·Ó Î‡ÚÈÔ Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ‰Ô˘Î¿ÙÔ˘ (‹, fiˆ˜ ÏÂÁfiÙ·Ó ÙfiÙ ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, ÙÔ˘
‰Ô˘ÎÈ¿ÌÔ˘), ·ԉ›¯ıËΠ¿ÓıÚˆÔ˜ Û˘ÓÂÙfi˜ Û fiÏ·.
™‡Ó·„ ÂÈÚËÓÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜ Á›ÙÔÓ¤˜ ÙÔ˘
∂ÓÂÙÔ‡˜ ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· Î·È Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ ηٷÙÚfiˆÛ Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÂÈÚ·Ù¤˜. ∞¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ÔÏÈÙ‡ıËΠ̠ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ÂÈ›ÎÂÈ· ·fi fi,ÙÈ ÔÈ ∫·Ù·Ï·ÓÔ› Î·È ÔÈ °¿ÏÏÔÈ. ∂ÈϤÔÓ, ηıȤڈÛ ˆ˜ Â›ÛËÌË ÁÏÒÛÛ· Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋

∞ÂÚÔʈÙÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘ ÏÈÌ·ÓÈÔ‡ Ù˘ ¡·˘¿ÎÙÔ˘.
Δ· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÚÔ‡ÚÁÈ· ÙˆÓ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÒÓ, ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ
Î·È Ë ¡·‡·ÎÙÔ˜, ηٷÎÙ‹ıËÎ·Ó ·fi ∞Ï‚·ÓÔ‡˜
ËÁÂÌfiÓ˜, ÙÔÓ Ú›ÁÎÈ· ΔfiÈ· Î·È ÙÔÓ °Î›ÓË ™¿Ù·
‹ ªÔ‡·, ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·.
GUIDO ALBERTO ROSSI/VISUAL PHOTOS

√£øª∞¡√π [65]

·ÓÙ› Ù˘ ηٷϷÓÈ΋˜ ‰È·Ï¤ÎÙÔ˘, fiˆ˜ Û˘Ó¿ÁÂÙ·È ·fi
‰ËÌfiÛÈ· ¤ÁÁÚ·Ê·. Δ¤ÏÔ˜, ‰¤¯ÙËΠˆ˜ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ
∞ıËÓÒÓ ¤Ó·Ó ŒÏÏËÓ·, ÙÔÓ ¢ˆÚfiıÂÔ, Ô ÔÔ›Ô˜, Ì¿ÏÈÛÙ·, ˘‹ÚÍÂ Ô ÚÒÙÔ˜ ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ∞ÎÔÌÈÓ¿ÙË. °È·Ù› ÔÈ ∫·Ù·Ï·ÓÔ› Î·È ÔÈ °¿ÏÏÔÈ ·Ó¤¯ÔÓÙ·Ó
ŒÏÏËÓ˜ ÂÈÛÎfiÔ˘˜, fi¯È fï˜ Î·È ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ. Δ·
¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ Ë μÂÓÂÙ›·, ηıÒ˜ ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈ˙ οı ̤ڷ
fiÏÔ Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·,
ηٿÊÂÚ ӷ ÎÂÚ‰›ÛÂÈ ÙËÓ ¿ÌÂÛË ÂÍÔ˘Û›· ۯ‰fiÓ ÔÏfiÎÏËÚÔ˘ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÓËÛÈÔ‡. ™ÙÔ ∞ÈÁ·›Ô ¤Ï·ÁÔ˜, fï˜, fiÔ˘ ‰ÈÔÈÎÔ‡Û·Ó ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ËÁÂÌÔÓ›ÛÎÔÈ -Ù·
ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÓˆÚ›ÙÂÚ· ›¯·Ì ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜
ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· Ù· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì·ӷʤÚÔ˘Ì ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ¿ÓÙ· Ë
·ÏÈfiÙÂÚË ‰È¯fiÓÔÈ· Î·È ¤Úȉ·. √ ÈÔ Â›ÛËÌÔ˜ Ô›ÎÔ˜
‹Ù·Ó ·˘Ùfi˜ ÙˆÓ ™·ÓÔ‡ÙˆÓ, Ô˘ ΢‚ÂÚÓÔ‡Û ÛÙË ¡¿ÍÔ
Î·È Ô ·ÔηÏÔ‡ÌÂÓÔ˜ ‰Ô‡Î·˜ ÙÔ˘ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÂÈ΢ڛ·Ú¯Ô˜ ÙˆÓ ¿ÏψÓØ Ô Ô›ÎÔ˜ ¤Û‚ËÛ fï˜ ÙÔ 1383. ΔfiÙÂ
η٤Ϸ‚ ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· Ô ºÚ·ÁΛÛÎÔ˜ ∞′ ∫Ú›Û˘ (1383-1397), ηٿ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘, fï˜,
Û˘Ó¯›˙ÔÓÙ·Ó ·ÎfiÌ· ÂΛÓÔÈ ÔÈ ÌÈÎÚ‹˜ ÂÌ‚¤ÏÂÈ·˜ ÂÌʇÏÈÔÈ fiÏÂÌÔÈ Ô˘ ı· ‹Ù·Ó Ì¿Ù·ÈÔ Ó· ÙÔ˘˜ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ
Â‰Ò Ì ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ.

¢˘ÙÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ¶ÔÏ˘·Ú¯›· ∞Ï‚·ÓÔ› Î·È ™¤Ú‚ÔÈ ‰˘Ó¿ÛÙ˜
∂ÓÒ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÏÏ¿‰·
‰ÂÓ ¤ÁÈÓ ٛÔÙ· ηٿ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ· ÁÈ· Ó· ·ÔÙÚ·› Ô Î›Ó‰˘ÓÔ˜ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ, Ë ›‰È·
ÔÏ˘·Ú¯›· ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ÛÙËÓ ∞Èوϛ·, ÛÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›·, ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›· ηÈ
ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·. ∂›‰·Ì fiÙÈ, ·ÊÔ‡ ¤ı·ÓÂ Ô ÈÛ¯˘Úfi˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ, ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ¢Ô˘Û¿Ó, ÙÔ 1355, ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ηٷÎÂÚÌ·Ù›ÛÙËΠ۠ÔÏϤ˜ ÌÈÎÚ¤˜
ËÁÂÌÔӛ˜, ΢ڛ·Ú¯ÔÈ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ‹Ù·Ó ™¤Ú‚ÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜. ∂›Û˘, ›‰·Ì fiÙÈ ÙÔ 1358 Ô ∞Ï‚·Ófi˜ ∫¿ÚÔÏÔ˜
ΔfiÈ·, ·ÊÔ‡ Ó›ÎËÛ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ∞¯ÂÏÒÔ ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ·fiÁÔÓÔ ÙˆÓ ‰ÂÛÔÙÒÓ Ù˘ ∏›ÚÔ˘, ÙÔÓ ¡ÈÎËÊfiÚÔ μ′, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ÂÛ Û ·˘Ù‹ ÙË Ì¿¯Ë, η٤Ϸ‚Â
ÔÚÈÛÙÈο ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÂΛÓË ËÁÂÌÔÓ›·.
∞fi ÙfiÙÂ, Û fiÏË ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ÂÎÙ›ÓÂÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ∫ÔÚÈÓıÈ·Îfi ÎfiÏÔ Î·È ÛÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ·Ó ‰È¿ÊÔÚÔÈ ·Ï‚·ÓÈÎÔ› Ô›ÎÔÈ, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ‰‡Ô ‹Ù·Ó ÔÈ ÈÔ ÈÛ¯˘ÚÔ›. √ ¤Ó·˜ ‹Ù·Ó ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘ ΔfiÈ·, ÙÔ˘ ÓÈÎËÙ‹ ÛÙË Ì¿¯Ë ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ∞¯ÂÏÒÔ,
Ô˘ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û ÛÙȘ ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚ˜ ·Ï‚·ÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. √ ¿ÏÏÔ˜ ‹Ù·Ó ÙÔ˘ °Î›ÓË (πˆ¿ÓÓË) ªÔ‡·, ÙÔ˘

ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˘ ™¿Ù·, Ô˘ ›¯Â ÂÍÔ˘Û›· ÛÙËÓ
◊ÂÈÚÔ, ÛÙËÓ ∞Èوϛ· Î·È ÛÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›·. ∞˘ÙÔ› ÔÈ
∞Ï‚·ÓÔ› ΢ڛ·Ú¯ÔÈ Î·Ù¤Ï˘Û·Ó Û ÂΛӘ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜
·ÎfiÌ· Î·È Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ›¯ÓË Ù˘ ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛ˘ ÙˆÓ
∞Ó‰ÂÁ·˘ÒÓ, Ë ÔÔ›· ¿ÏψÛÙ ›¯Â ÂÚÈÔÚÈÛÙ› ÙfiÙÂ,
ÂÎÙfi˜ ·fi ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ, ÛÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Î·È ÛÙË ¡·‡·ÎÙÔ Ì·˙› Ì οÔȘ ÌÈÎÚ¤˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. ∂ÓÒ fï˜ ÙÔ
¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Î˘ÚȇıËΠ·fi ÙÔÓ Ú›ÁÎÈ· Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜,
ΔfiÈ·, Ë ¡·‡·ÎÙÔ˜ ·ÔÛ¿ÛÙËΠ·fi ÙËÓ Î·ÙÔ¯‹
ÙˆÓ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÒÓ ‡ÛÙÂÚ· ·fi ‰¤Î· ¯ÚfiÓÈ· ·fi ÙÔÓ
°Î›ÓË ™¿Ù·. √ÎÙÒ ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ -‰ËÏ·‰‹ ÙÔ 1386- Ë
μÂÓÂÙ›· ÂˆÊÂÏ‹ıËΠ·fi ÔÏϤ˜ ÂÛˆÙÂÚÈΤ˜ Ù·Ú·¯¤˜ Ô˘ ›¯·Ó ÂÈÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ÛÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ Î·È ÙËÓ Î·Ù¤Ï·‚Â. ŒÙÛÈ, ¯¿ıËΠοı ›¯ÓÔ˜ ¿ÌÂÛ˘ ·Ó‰ÂÁ·˘È΋˜
΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. øÛÙfiÛÔ, ·fi ÙfiÙÂ Ô ΔfiÈ·
Î·È Ô ™¿Ù·˜ ‰ÂÓ ˘‹ÚÍ·Ó ÔÈ ÌÔÓ·‰ÈÎÔ› ¿Ú¯ÔÓÙ˜
ÔÏfiÎÏËÚ˘ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ ÌÂٷ͇ ¡·˘¿ÎÙÔ˘ Î·È ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘. ¶ÚÒÙ· ·fi fiÏ·, fiˆ˜ ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÏÏ¿‰· ˘‹Ú¯Â Ô Ô›ÎÔ˜ ÙˆÓ ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiψÓ, ¤ÙÛÈ Î·È ÛÙË
‰˘ÙÈ΋ ÚԤ΢„ ÙfiÙ ¤Ó·˜ ¿ÏÏÔ˜ ÊÚ·ÁÎÈÎfi˜ Ô›ÎÔ˜,
ÂΛÓÔ˜ ÙˆÓ ΔfiÎΈÓ. ΔÔ 1357 Ô §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˜ ΔfiÎÎÔ˜
·fi ÙÔ μÂÓ‚¤ÓÙÔ Â›¯Â ‰ÈÔÚÈÛÙ› ·fi ÙÔ˘˜ ∞Ó‰ÂÁ·˘Ô‡˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfi˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ∫ÂÊ·ÏÔÓÈ¿˜ Î·È Ù˘
∑·Î‡ÓıÔ˘. ΔÔ 1362 ‹ÚÂ Î·È ÙË §Â˘Î¿‰· Î·È ÙË μfiÓÈÙÛ·, ÎÏËÚÔ‰ÔÙÒÓÙ·˜ ÙÔ 1381, fiÙ·Ó ¤ı·ÓÂ, ·˘Ù‹ ÙËÓ
΢ÚÈ·Ú¯›· ÛÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ∫¿ÚÔÏÔ ∞′ (1381-1429). √ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙË ºÚ·ÁΛÛη ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏ·,
ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ‰Ô‡Î· Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ƒ·ÈÓÂÚ›Ô˘.
√ °Î›Ó˘ ™¿Ù·˜ fï˜ ‰ÂÓ Î˘‚ÂÚÓÔ‡Û ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘
ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›· Î·È ÙËÓ ∞Èوϛ·. ¶¤Ú·
·fi ·˘ÙfiÓ, Ô˘ ‰¤ÛÔ˙ ΢ڛˆ˜ ÛÙÔÓ ∞¯ÂÏÒÔ Î·È ÛÙÔ
∞ÁÁÂÏfiηÛÙÚÔ, ¤Ó·˜ ¿ÏÏÔ˜ ∞Ï‚·Ófi˜, Ô ¶¤ÙÚÔ˜ §ÈfiÛ·˜, ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û ÛÙËÓ ÕÚÙ· Î·È ÛÙË ƒˆÁÔ‡. ∫·È ÔÈ
‰‡Ô ·˘ÙÔ› ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙·Ó ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›·, ·Ó Î·È ÌfiÓÔ
ÛÙÔ fiÓÔÌ·, ÙÔ˘ ™˘ÌÂÒÓ √‡ÚÂÛ˘, Ô˘ ΢‚ÂÚÓÔ‡ÛÂ
ÛÙË ªÂÁ·ÏÔ‚Ï·¯›· -‰ËÏ·‰‹ ÙË £ÂÛÛ·Ï›·- Î·È ‹Ù·Ó
·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ ¢Ô˘Û¿Ó, ÙÔ˘ ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘. √ ™˘ÌÂÒÓ √‡ÚÂÛ˘, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ Î˘ÚÈ·Ú¯ÈÎfi ‰Èη›ˆÌ· Ô˘ ›¯Â, ·Ú·¯ÒÚËÛ ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›· ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ ÛÙÔ Á·ÌÚfi ÙÔ˘
£ˆÌ¿ ¶ÚÂÏÈÔ‡‚Ô‚ÈÙ˜ (1367-1385), ‰ËÏ·‰‹ ÛÙÔ Û‡˙˘ÁÔ Ù˘ ¢Û‚ԇ˜ ÎfiÚ˘ ÙÔ˘, ª·Ú›·˜ ∞ÁÁÂÏÈ΋˜ ¶·Ï·ÈÔÏÔÁ›Ó·˜. √ £ˆÌ¿˜ ·˘Ùfi˜ ˘‹ÚÍ ·ÈÛ¯Úfi˜ Ù‡Ú·ÓÓÔ˜. ŒÙÛÈ, ÔÈ ‰‡Ô ∞Ï‚·ÓÔ› ËÁÂÌfiÓ˜ ‰ÈÂÍ‹Á·Á·Ó ·‰È¿ÎÔÔ˘˜ ÔϤÌÔ˘˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘, ηٿ ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô
§ÈfiÛ·˜ ÙÂÏÈο ÙÔ 1377 ÓÈ΋ıËÎÂ Î·È ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎÂ.
∞fi ÙfiÙ ¯¿ıËΠ·fi ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·. ΔÔ ÌfiÓÔ ÁÓˆÛÙfi
ÛÙÔÈ¯Â›Ô ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ Â›Ó·È fiÙÈ Ô ÂÁÁÔÓfi˜ ÙÔ˘, ·ÊÔ‡

[66]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·Û¿ÛÙËΠÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi, ¤ÁÈÓ ·Û¿˜ Ù˘ ƒˆÌ·Ó›·˜
Î·È ·ÓÙÚ‡ÙËΠοÔÈ· Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘ ËÁÂÌÔÓÈÎÔ‡ Ô›ÎÔ˘ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ. √ °Î›Ó˘ ªÔ‡·˜ ‹ ™¿Ù·˜,
·fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ô˘ ÛÙ¿ıËΠÈÔ Ù˘¯ÂÚfi˜ ‹ ÈÔ ÈηÓfi˜
·fi ÙÔÓ ÔÌfiÊ˘Ïfi ÙÔ˘, Û˘Ó¤¯ÈÛ ÙÔÓ ·‰È¿ÎÔÔ ·ÁÒÓ·
ÙÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ £ˆÌ¿. √ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ Ì¿ÏÈÛÙ·, Á‡Úˆ
ÛÙÔ 1380, ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ ηϤÛÂÈ Û ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ηٿ ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÙÔ 1381 ηÈ
ÙÔ 1382 ‹Úı·Ó Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ ÁÈ· Ó· ÙÔÓ ÂÓÈÛ¯‡ÛÔ˘Ó
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ™¿Ù·, ·Ú¯Èο Ô πÛ·˝Ì (Û·¯›Ó), ¤Ó·˜ ∞Ï‚·Ófi˜ ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ˜, Î·È Ô ∫ˆÛÙ‹˜. ∞ÚÁfiÙÂÚ·, ‹ÚıÂ
Î·È ¿ÏÈ Ô πÛ·˝Ì, ÒÛÙÂ Ô £ˆÌ¿˜ ÚÔ˜ ÙÔ ·ÚfiÓ ‹Ù·Ó
·ÛÊ·Ï‹˜. °È· Ó· ‰ÒÛÂÈ, ÏÔÈfiÓ, ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ οÔÈÔ Î‡ÚÔ˜ ÓÔÌÈÌfiÙËÙ·˜, ˙‹ÙËÛÂ Î·È ‹Ú ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ,
ÙÔ ·Í›ˆÌ· Î·È Ù· ·Ú¿ÛËÌ· ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË. º˘ÛÈο,
fi¯È ÌfiÓÔ ‚·Û¿ÓÈ˙ ÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÊÚfiÓÙÈ˙Â
ȉȷ›ÙÂÚ· Ô‡ÙÂ Î·È ÁÈ· ÙË ‰È΋ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÓÔÌ›·. ŒÙÛÈ,
fiÙ·Ó ÙËÓ ¿ÓÔÈÍË ÙÔ˘ 1385 ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔÓ
ΔÈÌÔ˘ÚÙ¿˜ ÚÔ¯ÒÚËÛ·Ó Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ÕÚÙ·, οÓÔÓÙ·˜
ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ÏÂËϷۛ˜, Ì¿Ù·È· Ô ™¿Ù·˜ ÈΤÙ¢Û ÙÔÓ
Ù‡Ú·ÓÓÔ Ó· Û˘ÓÂÚÁ·ÛÙÔ‡Ó Î·Ù¿ ÙˆÓ ·›ÛÙˆÓ.
øÛÙfiÛÔ, Á‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, Ô £ˆÌ¿˜
‰ÔÏÔÊÔÓ‹ıËÎÂ, ¯ˆÚ›˜ Ó· ·Ê‹ÛÂÈ ‰È¿‰Ô¯Ô. ΔfiÙ Ë
¯‹Ú· ÙÔ˘, ª·Ú›· ∞ÁÁÂÏÈ΋, ·ÓÙÚ‡ÙËΠ̠‰Â‡ÙÂÚÔ
Á¿ÌÔ ÙÔÓ ∏Û·‡ μÔ˘ÔÓ‰ÂÏÌfiÓÙË, ÙÔÓ π˙·Ô‡ -fiˆ˜
ÙÔÓ Ï¤Ó ÛÙ· ËÂÈÚÒÙÈη- Ô˘ ‹Ù·Ó ·‰ÂÏÊfi˜ Ù˘ Á˘Ó·›Î·˜ ÙÔ˘ §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˘ ΔfiÎÎÔ˘. √ π˙·Ô‡ Úfiı˘Ì·
·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÙËΠÛÙ· πˆ¿ÓÓÈÓ· ˆ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ (1386-1403). ¶ÚÔÛ¿ıËÛ ̿ÏÈÛÙ· Ó· ÂÔ˘ÏÒÛÂÈ, fiÛÔ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ, ÙȘ ·ÓÂΉȋÁËÙ˜ ‚È·ÈÔÚ·Á›Â˜ Î·È ·‰È˘ Ô˘ ›¯Â ‰È·Ú¿ÍÂÈ Ô £ˆÌ¿˜. ¶‹ÚÂ
·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ù· ·Ú¿ÛËÌ· ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙÈÎÔ‡ ·ÍÈÒÌ·ÙÔ˜, Ù· ÔÔ›· ÙÔ˘ ‰È·‚›‚·ÛÂ Ô ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ μÚÈÒÓ˘ (fiÓÔÌ· ÙÔ ÔÔ›Ô ı· ·ÎÔ˘ÁfiÙ·Ó
ÛÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Â·Ó¿ÛÙ·Û‹ Ì·˜, fi¯È fï˜ È· ˆ˜
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi). ΔÔ 1387 ‹Á ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ªÔ˘Ú¿Ù,
ÁÈ· Ó· ÙÔÓ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ Î·È ÂΛÓÔ˜ ˆ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·, ηÈ
ÁÈ· ·ÚÎÂÙfi ¯ÚfiÓÔ ‹Ù·Ó ÛÂ ÂÈÚ‹ÓË ÌÂ ÙÔÓ ™¿Ù·.

∏ ÌÔÓ‹ ƒÔ˘Û¿ÓÔ˘ ÛÙ· ªÂÙ¤ˆÚ·. Δ· ÂÚËÌËÙ‹ÚÈ·
ÙˆÓ ªÂÙÂÒÚˆÓ ‰È·ÌÔÚÊÒıËÎ·Ó Â› Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘
¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜ ™˘ÌÂÒÓ √‡ÚÂÛË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘.
ª¿ÏÈÛÙ·, Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘, πˆ¿ÓÓ˘ √‡ÚÂÛ˘ ¢Ô‡Î·˜
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, ¤Ú·Û ÂΛ fiÏË ÙÔ˘ ÙË ˙ˆ‹.
ALFRED KRZEMIEN/SHUTTERSTOCK

√£øª∞¡√π [67]

[68]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√È ™¤Ú‚ÔÈ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ Ù˘ ∏›ÚÔ˘, ÏÔÈfiÓ, fi¯È ÌfiÓÔ
‰ÂÓ ÛΤÊÙÔÓÙ·Ó Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜,
·ÏÏ¿ Î·È ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘˜ ˙ËÙÔ‡Û·Ó Î·È ÙËÓ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘˜ ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙·Ó Úfiı˘Ì·. ª¿ÏÈÛÙ·, Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜, ™˘ÌÂÒÓ √‡ÚÂÛ˘15, ÌÂÙ¤ÙÚ„Â
ÂΛÓË ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Û Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ. °È·Ù›,
ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛ‹˜ ÙÔ˘ (1355-1371)
ηٷÛ΢¿ÛÙËÎ·Ó Ù· ÁÓˆÛÙ¿ ÂÚËÌËÙ‹ÚÈ· ÙˆÓ ªÂÙÂÒÚˆÓ. ∂Λ ¤Ú·Û fiÏË ÙÔ˘ ÙË ˙ˆ‹ Ô ÁÈÔ˜ Î·È ‰È¿‰Ô¯fi˜
ÙÔ˘, ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘ √‡ÚÂÛ˘ ¢Ô‡Î·˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
(1371-1410), ·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜
ÛÙÔÓ ∞ϤÍÈÔ ÕÁÁÂÏÔ. ΔÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ÙÔÓ ‰ÈfiÚÈÛ η›Û·Ú· Ù˘ ªÂÁ·ÏÔ‚Ï·¯›·˜, ÂÓÒ ÙË ¢ÔÌÔÎfi Î·È ÙË
º¿ÚÛ·ÏÔ ÙȘ ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔ Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘ ™Ù¤Ê·ÓÔ
¢Ô‡Î·, ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ƒ·‰ÔÛÏ¿‚Ô˘ ÃÏ¿ÂÓ. ∂ÈϤÔÓ, Ô
·Ó·ÁÓÒÛÙ˘ ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó· ͯӿ fiÙÈ ·ÚÎÂÙfi ηÈÚfi
ÚÈÓ Ë ‡·ÈıÚÔ˜ Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜ ηٷÎÏ˘˙fiÙ·Ó Û˘Ó¯Ҙ ·fi ∞Ï‚·ÓÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÌÂÙ·Ó¿ÛÙ¢·Ó ·‰È¿ÎÔ·
·fi ÙË ¯ÒÚ· ÙÔ˘˜, ÏfiÁˆ ÙˆÓ ‰È·ÈÚ¤ÛÂˆÓ Î·È ÙˆÓ ‰ÈÂÓ¤ÍÂˆÓ ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ ÙÔ˘˜. ¶Ú·ÁÌ·ÙÈο, ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ÕÓˆ ∞Ï‚·Ó›·˜, fiˆ˜ ·Ó·Ê¤ÚıËΠӈڛÙÂÚ·,
›¯Â Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ ΔfiÈ· ·fi ÙÔ 1358 ¤ˆ˜ ÙÔ 1388 ηÈ
ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘ Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘, °ÂÒÚÁÈÔ˜ ΔfiÈ· (13881392). √È ‰‡Ô ·˘ÙÔ› ¿Ó‰Ú˜, ¤¯ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›·
Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜, ·ÓÙÈÛÙ¿ıËηÓ, fiÛÔ ÌÔÚÔ‡Û·Ó, ÛÙÔ˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜. ΔfiÙ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙȘ ÈÔ Â›ÛË̘ ·Ï‚·ÓÈΤ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ Ë Ì·Ó›· Ó· ·Ó·˙ËÙÔ‡Ó ÙË ÁÂÓ·ÏÔÁ›· ÙÔ˘˜ Û ÂÈÊ·Ó›˜ Ô›ÎÔ˘˜, Î·È È‰È·›ÙÂÚ· Û ‰˘ÙÈÎÔ‡˜ Â›ÛËÌÔ˘˜ Ô›ÎÔ˘˜. ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ÂÍËÁ›ٷÈ
¤ˆ˜ ¤Ó· ‚·ıÌfi ·fi ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙˆÓ ∞Ó‰ÂÁ·˘ÒÓ.
ŒÙÛÈ, ÔÈ ¢Ô˘Î·Á›Ó ÈÛ¯˘Ú›˙ÔÓÙ·Ó fiÙÈ Î·Ù¿ÁÔÓÙ·Ó ·fi
οÔÈÔÓ duc d’ Agnin, ÔÈ ™·ÓÔ› ·fi ÙÔÓ ·ÏÈfi ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· £ÂÔ‰fiÛÈÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÈÛ·ÓÈ΋ ηٷÁˆÁ‹,
ÂÓÒ ÔÈ ªÔ˘Û·ÎÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ·Ú¯·›Ô˘˜ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ ÙˆÓ
ªÔÏÔÛÛÒÓ. ∞ÓÙ›ÛÙÔȯ·, Ù· ̤ÏË ÙÔ˘ Ô›ÎÔ˘ ÙÔ˘ ΔfiÈ·
·ÚÔ˘Û›·˙·Ó ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ˆ˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ Ì ÙÔ˘˜
‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Ù˘ °·ÏÏ›·˜. ª¿ÏÈÛÙ·, Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ Û οÔÈ· ÂÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ ·ÔηÏÔ‡Û ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ ÙÔÓ
ÚÒÙÔ Î‡ÚÈÔ Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜ ·fi Á·ÏÏÈÎfi Ô›ÎÔ. 줂·È·,
Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·˘Ù‹ ·Í›ˆÛË ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ·Ó˘fiÛÙ·ÙË. º·›ÓÂÙ·È Ó· Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘
∫·ÚfiÏÔ˘ ›¯Â ·ÓÙÚ¢Ù› Ì›· Ófiı· ÎfiÚË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿
Ù˘ ¡Â¿ÔÏ˘, ƒÔ‚¤ÚÙÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ÔÌÔÏÔÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ·fiÁÔÓÔ˜ ÙˆÓ ∫·ÂÙȉÒÓ. √ˆÛ‰‹ÔÙÂ, ÔÈ
ΔfiÈ· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÔÈ ÌfiÓÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ÕÓˆ ∞Ï‚·Ó›·˜,
ÁÈ·Ù› Á‡Úˆ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ˙Ô‡Û·Ó ·˘ÙfiÓÔÌ· Î·È ÔÈ ªÔ˘Û·ÎÔ› Î·È ÔÈ ¢Ô˘Î·Á›Ó, ηıÒ˜ Î·È ¿ÏÏ· ÌÂÁ¿Ï· ·Ï‚·ÓÈο Á¤ÓË. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ù¿, ¿ÏψÛÙÂ, ˘‹Ú¯·Ó ηÈ

√£øª∞¡√π [69]

οÔÈ· ÛÏ·‚Èο, ·fi Ù· ÔÔ›· ÈÔ ÛÔ˘‰·›Ô ‹Ù·Ó
ÂΛÓÔ ÙÔ˘ μ¿ÏÛ·. ∂Í¿ÏÏÔ˘, Û‡Ìʈӷ Ì ÓÂfiÙÂÚ˜
¤Ú¢Ó˜, ÔÈ μ¿ÏÛ˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó, fiˆ˜ ¿ÏÏÔÙ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó, Á·ÏÏÈ΋˜ ηٷÁˆÁ‹˜, ·fiÁÔÓÔÈ, ‰ËÏ·‰‹, ÙÔ˘ Ô›ÎÔ˘ ÙˆÓ ªÔ ·fi ÙËÓ ¶ÚÔ‚ËÁΛ·, ·ÏÏ¿ Ì¿ÏÏÔÓ ÛÂÚ‚È΋˜. ∂Λӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ·, ¿ÓÙˆ˜, ‹Ù·Ó ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘
™Îfi‰Ú·˜, ÙÔ˘ ∞ÓÙÈ‚¿Úˆ˜, ÙÔ˘ ∫·ÙÙ¿ÚÔ˘, ÙÔ˘ ¢Ô˘ÏÛ›ÓÔ˘, ÙÔ˘ ΔÚ¿Ô˘ Î·È ÙÔ˘ ™Â‚ÂÓ›ÎÔ˘.

√ϤıÚÈ· ηٿÛÙ·ÛË
Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ΢ڛˆ˜
ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·
ŒÙÛÈ, ÏÔÈfiÓ, ›¯Â Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Á‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·.
μ‚·›ˆ˜, Ë ‰È·›ÚÂÛË Î·È Ë ‰È¯fiÓÔÈ· ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ
-Ô˘
Ô˘ Â‰Ò ÙËÓ ·Ú·ı¤Û·Ì Û ÁÂÓÈΤ˜ ÁÚ·Ì̤˜- ·˘Í‹ıËÎ·Ó ·ÓÙ› Ó· ÂÏ·ÙÙˆıÔ‡Ó, fiÏÔÓ ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ Î·ÈÚfi
Ô˘ Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù ¤Î·Ó ÙfiÛ˜ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ Î·È ÛÙËÓ
∞Û›· Î·È ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ¢È¤Ï˘Â ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ¡ÈÎfiÔÏË ÙÔ
ÌfiÓÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÛÙÚ·Ùfi Ô˘ ηÙfiÚıˆÛ ÙÂÏÈο Ó· ·ÓÙÈ·Ú·Ù·¯ı› ÛÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜. ∂ÈϤÔÓ, Ê·ÈÓfiÙ·Ó
¤ÙÔÈÌÔ˜ Ó· ΢ÚȇÛÂÈ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÂÓÒ Â›¯Â
ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙÔ˘ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜
Î·È Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙÂ˘Ì¿ÙˆÓ
ÙÔ˘, Ù· ÔÔ›· ·fi ηÈÚfi ›¯·Ó ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ÛÙ¤ÏÓÔ˘Ó
·ÔÛ¿ÛÌ·Ù· ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÏÏ¿‰·,
·ÎfiÌ· Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ∂ÓÒ, ÏÔÈfiÓ, Ë ¡·˘·ÚÈ΋ ∂Ù·ÈÚ›· ηÙ›¯Â Ú·ÁÌ·ÙÈο ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, Ô Á·ÏÏÈÎfi˜ Î·È Ô Û·‚·˘‰ÈÎfi˜ Ô›ÎÔ˜ Î·È ÔÈ
ƒfi‰ÈÔÈ πˆ·ÓÓ›Ù˜ ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Û·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙËÓ
΢ÚÈ·Ú¯›· Ù˘, ÂÓÒ Ô ‰ÂÛfiÙ˘ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘,
£Âfi‰ˆÚÔ˜ ∞′ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, ‹Ù·Ó Û ‰È·ÚΛ˜ ÚÔÛÙÚÈ‚¤˜ Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ÁÈ· ÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ Ù˘ ∞ÚÁÔÏ›‰·˜,
ηıÒ˜ Î·È Ì ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ¤˜ ÙÔ˘ Î·È ‰Â¯fiÙ·Ó ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘ 10.000 ·Ï‚·ÓÈΤ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ.
°È·Ù› ÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ›, ·ÊÔ‡ η٤ÎÏ˘Û·Ó ÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ›¯·Ó ·Ú¯›ÛÂÈ -fiˆ˜ ›·Ì ‹‰Ë- Ó· ÌÂÙ·Ó·ÛÙ‡ԢÓ
ÚÔ˜ Ù· ÓfiÙÈ·. ∂ȉÈÎfiÙÂÚ·, ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ·Ú¯Èο
‹Úı·Ó ηٿ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ô˘ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡ÛÂ Ô ª·ÓÔ˘‹Ï
∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜, Ô ‰ÂÛfiÙ˘ ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿, ÂÓÒ ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿ ‹Úı·Ó Â› £ÂÔ‰ÒÚÔ˘. ∞˘ÙÔ› ÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ›
·Ó·Ï‹ÚˆÛ·Ó ÙÔÓ ˘ÂÚ‚ÔÏÈο ÂÏ·Ùو̤ÓÔ ÏËı˘ÛÌfi,
Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ fï˜ ÚfiÛıÂÛ·Ó ¤Ó· Ó¤Ô ÛÙÔÈ¯Â›Ô ·Ó·ÛٿوÛ˘ ÛÙË ‰‡ÛÙ˘¯Ë ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ÔÈ ¡·˘·Ú·›ÔÈ ·ÂÈÏÔ‡Û·Ó ÙÔ Ó¤Ô ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜ Î·È Ù˘
μÔȈٛ·˜, ƒ·ÈÓ¤ÚÈÔ ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏË. ŸÙ·Ó, fï˜, ·˘Ùfi˜
¤ı·Ó ÙÔ 1394, ¯ˆÚ›˜ Ó· ·Ê‹ÛÂÈ ÓfiÌÈÌÔ ·fiÁÔÓÔ,

Ô ÓfiıÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ∞ÓÙÒÓÈÔ˜ η٤Ϸ‚ ÙË £‹‚· Î·È ÙË
§È‚·‰ÂÈ¿, ÂÓÒ Ô Á·ÌÚfi˜ ÙÔ˘ ·fi ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘, ∫¿ÚÔÏÔ˜ ΔfiÎÎÔ˜, ΢ڛ¢Û ÙËÓ ∫ÔÚÈÓı›·. ∏ ∞ÙÙÈ΋, ÏÔÈfiÓ, ¤ÌÂÈÓ ¯ˆÚ›˜ ËÁÂÌfiÓ·. ΔÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ, ‚¤‚·È·,
‹Ù·Ó fiÙÈ Î·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÊÔ‚ÂÚ‹˜ ·Ó·Ù·Ú·¯‹˜, ÔÏÏÔ›, ŒÏÏËÓ˜ Î·È ºÚ¿ÁÎÔÈ, ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·˙·Ó Ó·
˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÈ΋ Â¤Ì‚·ÛË, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ
¢ÙÂÏÒÓ ·ÓÙÈ˙ËÏÈÒÓ. Δ¤ÙÔÈ· ‹Ù·Ó Ë ÂÚ›ÙˆÛË ÙÔ˘ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜ ª·ÌÔÓ¿ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË £ÂÔ‰ÒÚÔ˘, ·ÎfiÌË ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÈÛÎfiÔ˘ ∞ıËÓÒÓ
ª·Î·Ú›Ô˘, ‰È·‰fi¯Ô˘ ÙÔ˘ ¢ˆÚÔı¤Ô˘, ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ ÁÂÓÈο. ÕÏϘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ‹Ù·Ó ·˘Ù‹ ÙˆÓ ÂÈÛÎfiˆÓ ∑ËÙÔ˘Ó›Ô˘ Î·È ™·ÏÒÓˆÓ, ™¿‚‚· Î·È ™ÂÚ·Ê›Ì,
Â›Û˘ ηٿ ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ, ÙˆÓ ›‰ÈˆÓ ÙˆÓ ¡·˘·Ú·›ˆÓ
ηٿ ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ Î·È Ù¤ÏÔ˜, ·ÎfiÌ· Î·È Ù˘
›‰È·˜ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ηٿ ÙÔ˘ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ μÔȈٛ·˜,
∞ÓÙˆÓ›Ô˘. √ μ·ÁÈ·˙‹Ù, ‚¤‚·È·, ‰ÂÓ ¤ÎÏÂÈÓ ٷ ·ÊÙÈ¿
ÙÔ˘ ÛÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ ·˘Ù¤˜ ÚÔÛÎÏ‹ÛÂȘ. ŒÙÛÈ, ÛÙȘ ·Ú¯¤˜
ÙÔ˘ 1396 ÂÈÛ¤‚·Ï ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›· Î·È ÙËÓ Î˘Ú›Â˘ÛÂ
ÔÏfiÎÏËÚË. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· η٤Ϸ‚ ٷ ™¿ÏˆÓ· Î·È ÙËÓ
∞ı‹Ó·, Î·È Â›¯Â ·ÔÊ·Û›ÛÂÈ Ó· ÂÈÙÂı› Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, fiÙ·Ó Ë ·Ó·ÎÔ›ÓˆÛË ÙÔ˘ ÂÂÚ¯fiÌÂÓÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÛÙË ¡ÈÎfiÔÏË, ÙÔÓ ·Ó¿ÁηÛ ӷ ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, fï˜, ‰È¤Ù·ÍÂ
ÙÔÓ ∂‚ÚÂÓfi-Ì¤Ë Ó· Û˘Ó¯›ÛÂÈ Ì ¿ÏÏÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜
ËÁÂÌfiÓ˜, ÙÔÓ π·ÎÔ‡‚ ·Û¿ Î·È ÙÔÓ ªÔ˘ÚÙ·Û‹, ÙȘ
ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÚÔ˜ Ù· ÓfiÙÈ·. ¶Ú·ÁÌ·ÙÈο, ÙËÓ ¿ÓÔÈÍË
ÙÔ˘ 1397 Ô ∂‚ÚÂÓfi˜, Ô‰ËÁÒÓÙ·˜ 50.000 ¿Ó‰Ú˜, ‰È¤Ï˘Û ٷ Ô¯˘ÚÒÌ·Ù· Ô˘ ›¯Â ηٷÛ΢¿ÛÂÈ Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ ÛÙÔÓ πÛıÌfi. ∞ÏÏ¿ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ì ÙÔ ÈÔ ‰˘Ó·Ùfi
ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÛÙÚ¿ÊËΠÚÔ˜ Ù· ÓÔÙÈÔ‰˘ÙÈο
Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, ÁÈ· Ó· ¯Ù˘‹ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ¡·˘·Ú·›Ô˘˜
Î·È Ó· ΢ÚȇÛÂÈ ÙË ªÂıÒÓË. ∂ÈϤÔÓ, ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔÓ
π·ÎÔ‡‚ ·Û¿ ηٿ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘ ηÈ,
ÚÈÓ ·fi ·˘Ùfi, ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÕÚÁÔ˘˜. ∏ fiÏË ·˘Ù‹ ηٷÎÙ‹ıËΠÛÙȘ 3 πÔ˘Ó›Ô˘ Î·È ÏÂËÏ·Ù‹ıËΠ¯ˆÚ›˜
¤ÏÂÔ˜. ∞fi ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ 14.000 Û˘ÓÂÏ‹ÊıËηÓ
Î·È ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËηÓ. ∞ÚÁfiÙÂÚ·, ÛÙȘ 21 πÔ˘Ó›Ô˘ Ô π·ÎÔ‡‚ Ó›ÎËÛ ÛÙÔ §ÂÔÓÙ¿ÚÈÔ ÙÔ ‰ÂÛfiÙË £Âfi‰ˆÚÔ.
Δ· ›‰È·, Ê˘ÛÈο, ¤·ı·Ó Î·È ÔÈ ¡·‚·Ú·›ÔÈ ·fi ÙÔÓ
∂‚ÚÂÓfi, Ô˘ ÏÂËÏ¿ÙËÛ fiÏË ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ̤¯ÚÈ ÙË ªÂıÒÓË. Δ· ÙÔ˘ÚÎÈο ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ ÙÂÏÈο ˘Ô¯ÒÚËÛ·Ó
ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ·ÊÔ‡ ˘Ô‰Ô‡ÏˆÛ·Ó Î·È ÙÔ ‰ÂÛfiÙË
£Âfi‰ˆÚÔ Î·È ÙÔ˘˜ ¡·˘·Ú·›Ô˘˜. øÛÙfiÛÔ, ·fi ÙfiÙÂ
‚¤‚·È·, ı· ˘ÔÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο Î·È ·˘Ù¤˜ ÔÈ
ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜, ·Ó ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ÛÙËÓ ÕÁ΢ڷ
ÔÈ Δ¿Ù·ÚÔÈ ‰ÂÓ ÓÈÎÔ‡Û·Ó Î·È ‰ÂÓ ·È¯Ì·ÏÒÙÈ˙·Ó ÙÔÓ
μ·ÁÈ·˙‹Ù.

§ÈıÔÁÚ·Ê›· ÙˆÓ
Amadeo Preziosi
Î·È Lemercier,
ÙÔ˘ 1865,
Ì ı¤Ì· ÙËÓ ·˘Ï‹
ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘
μ·ÁÈ·˙‹Ù.
PHILIP DE
BAY/HISTORICAL
PICTURE ARCHIVE/
CORBIS/APEIRON

[70]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

OÈ √ıˆÌ·ÓÔ›
ΔÔ‡ÚÎÔÈ
√ıˆÌ·ÓÈÎfi
ÓfiÌÈÛÌ·.
√È ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔÈ
¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó·
Îfi‚Ô˘Ó
ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· ‹‰Ë
·fi ÙÔ 1328,
Â› ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘
√Ú¯¿Ó.
DAVID MAIL/
SHUTTERSTOCK

∏ ÌÔÁÁÔÏÈ΋ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ÛÙË ªÈÎÚ¿
∞Û›· ¿Ú¯ÈÛ ӷ ηٷÚÚ¤ÂÈ ÛÙ· ̤۷
ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È Ì·˙› Ù˘ Ù·
˘ÔÏ›ÌÌ·Ù· ÙˆÓ ˘ÔÙÂÏÒÓ Ù˘, ÙˆÓ
™ÂÏÙ˙Ô‡ÎˆÓ ÙÔ˘ ƒÔ˘Ì (ƒˆÌ·Ó›·˜).
™Ù· ÂÚ›È· ÂÓÙÔ›ÛÙËÎ·Ó ‰È¿ÊÔÚ·
ÂÌÈÚ¿Ù· (ÂÚ. 1300). ΔÔ ·Ú¯·ÈfiÙÂÚÔ
·fi ·˘Ù¿ ‹Ù·Ó ÙÔ ÂÌÈÚ¿ÙÔ ÙÔ˘
∫·Ú·Ì¿Ó. Δ· ¿ÏÏ· ‹Ù·Ó ÙÔ˘ ÷̛٠ηÈ

ÙÔ˘ ΔÂΤ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ Δ˙ÂÚÌÈ¿Ó, ÙÔ˘
°ÎÂÚÌÈÁÈ¿Ó (∫ÈÔ˘Ù¿¯ÂÈ·), ÙÔ˘ ªÂÓÙÂÛ¤
(ª·›·Ó‰ÚÔ˜), ÙÔ˘ ∞˚‰ÈÓ›Ô˘ (ŒÊÂÛÔ˜™Ì‡ÚÓË), ÙÔ˘ ™·ÚÔ˘¯¿Ó (ª·ÁÓËÛ›·),
ÙÔ˘ ∫·Ú·Û› (ΔÚÔ›·), ÙÔ˘
πÛÊÂÓÙÁÈ¿ÚÔÁÏÔ˘ (™ÈÓÒË) ηÈ, Ù¤ÏÔ˜,
ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ μÈı˘Ó›·˜ ÙÔ ÂÌÈÚ¿ÙÔ
ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó (√ıÌ¿Ó Ì ÙËÓ ·Ú·‚È΋
ÚÔÊÔÚ¿).

√È ··Ú¯¤˜ Ù˘ ·ÙÚÈ¿˜ ÙˆÓ
√ıˆÌ·ÓÒÓ ¯¿ÓÔÓÙ·È ÛÙÔ Ì‡ıÔ.
¶·Ú·‰›‰ÂÙ·È fiÙÈ Ô ÚÒÙÔ˜ ÁÓˆÛÙfi˜
ÙÔ˘˜ ÚfiÁÔÓÔ˜, Ô ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó,
ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ Ù˘ Ê˘Ï‹˜ ÙÔ˘ (50.000
¿ÙÔÌ·), ÎÈÓ‹ıËΠÚÔ˜ Ù· ‰˘ÙÈο ·fi
ÙÔ ÃÔÚ·Û¿Ó (μ∞. πÚ¿Ó) ·ÔʇÁÔÓÙ·˜
ÙËÓ ÂÍ¿ψÛË ÙÔ˘ Δ˙¤ÓÁÎȘ ÷Ó, ηÈ
¤ÊÙ·Û ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ
∞¯Ï¿Ù (ÃÏÈ¿Ù) Î·È ÙÔ ∂Ú˙ÈÓÙ˙¿Ó. ΔÔ 1231
ηٿ ÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ÕÓˆ ∂˘ÊÚ¿ÙË
Ô ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó Ó›ÁËÎÂ Î·È Ë Ê˘Ï‹
‰È·Û¿ÛÙËÎÂ. ∞fi ÙÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ
ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ Í¯ÒÚÈÛ Ô
∂ÚÙÔÁÚÔ‡Ï, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎÂ
·Ú¯Èο ·Ó·ÙÔÏÈο ÙÔ˘ ∂Ú˙Ô˘ÚÔ‡Ì
(£ÂÔ‰ÔÛÈÔ‡ÔÏȘ) Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ̤۷
ÛÙÔ ÛÂÏÙ˙Ô˘ÎÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›·
μ′ ∫·˚ÎÔ‚¿‰Ë.
ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ∞Ï·ÂÓÙ›Ó μ
ΔÔ 1258 ÙÔÔıÂÙÂ›Ù·È ¯ÚÔÓÈο Ë
Á¤ÓÓËÛË ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó, ÁÈÔ˘ ÙÔ˘
∂ÚÙÔÁÚÔ‡Ï Î·È È‰Ú˘Ù‹ Ù˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜,
ηıÒ˜ Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÚÚ¢ÛË ÙˆÓ
™ÂÏÙ˙Ô‡ÎˆÓ Î·È ÙˆÓ ªÔÁÁfiψÓ
ηٿÊÂÚ ӷ ·ÓÂÍ·ÚÙËÙÔÔÈËı› Î·È Ó·
ȉڇÛÂÈ ÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘ ÂÌÈÚ¿ÙÔ.
∏ ÚfiÊ·ÛË Ù˘ ÂÂÎÙ·ÙÈÎfiÙËÙ·˜ ÙˆÓ
ÂÌÈÚ¿ÙˆÓ ·˘ÙÒÓ, Î·È È‰›ˆ˜ ÙÔ˘
ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡, ‹Ù·Ó Ô πÂÚfi˜ ¶fiÏÂÌÔ˜.
∫·Ù¿ÊÂÚ ¤ÙÛÈ Ó· ÚÔÛÂÏ·ÂÈ Ï‹ıÔ˜
ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓˆÓ Á·˙‹‰ˆÓ, ΢ڛˆ˜
ΔÔ‡ÚΈÓ, Î·È Ó· Û˘Ó¯›˙ÂÈ ·‰È¿ÏÂÈÙ·
ÙÔÓ fiÏÂÌÔ Î·Ù¿ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ
ÁÂÈÙfiÓˆÓ ÙÔ˘.
¶ÔÏÏÔ› ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·
ÚÔÛ¯ÒÚËÛ·Ó ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ÙˆÓ
ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ ÂÌ›ÚˉˆÓ,
fiˆ˜ Ô ∫ÈÔÛ¤ ªÈ¯¿Ï, Ô ÔÔ›Ô˜ Ì¿ÏÈÛÙ·
·ÚÁfiÙÂÚ· ÂÍÈÛÏ·Ì›ÛÙËΠηÈ

√£øª∞¡√π [71]

√È Û·¯‹‰Â˜ ·¿ÚÙÈ˙·Ó
ÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÈÈÎfi.
√ÚÁ·ÓÒıËÎ·Ó ˆ˜ ÛÒÌ·
ηٿ ÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ· ÛÂ
ÊÂÔ˘‰·Ú¯È΋ ‚¿ÛË.
PHOTO ART MEDIA/ SCALA

[72]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

÷ڷÎÙÈÎfi Ì ·ÂÈÎfiÓÈÛË
ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ Î·È Û·¯‹‰ˆÓ
(¿Óˆ).
CHRIS HELLIER/CORBIS/APEIRON

ÕÔ„Ë Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Á‡Úˆ ÛÙÔ 1851
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
ª√À™∂π√ ª¶∂¡∞∫∏

·ÔÙ¤ÏÂÛ ‚·ÛÈÎfi ÛÙ‹ÚÈÁÌ· ÙÔ˘
ÓÂÔÛ‡ÛÙ·ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÂÌÈÚ¿ÙÔ˘.
Δ· ·›ÙÈ· ‰ÂÓ Â›Ó·È ÍÂοı·Ú·, ·ÏÏ¿
Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ Ë ·ÔÛÙ·ıÂÚÔÔ›ËÛË Ù˘
ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛË ÙˆÓ
ªÔÁÁfiÏˆÓ ÚÔοÏÂÛ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋
·Ó·ÛٿوÛË Î·È ·ÔÚÔÛ·Ó·ÙÔÏÈÛÌfi.
∏ ‰È¿Ï˘ÛË ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓˆÓ
ÎÚ·ÙÈÎÒÓ ‰ÔÌÒÓ ÙˆÓ ™ÂÏÙ˙ԇΈÓ
ΔÔ‡ÚÎˆÓ ÛÙ¤ÚËÛ ·fi ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·
ÙËÓ fiÔÈ· ÓÔÌÈ΋ ˘fiÛÙ·ÛË ÌÔÚ› Ó·
›¯Â, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙË ıÂÛÌÈ΋

‰È¿Ï˘Û‹ Ù˘ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ÙˆÓ
ÂÌÈÚ¿ÙˆÓ.
ΔÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi Ô›ÌÓÈÔ ¤ÌÂÈÓÂ
·Î¤Ê·ÏÔ Î·È ¯ˆÚ›˜ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋
ÂÚÈÔ˘Û›· Ô˘ Ó· ÌÔÚ› Ó· ÛÙËÚ›ÍÂÈ
ıÂÛÌÔ‡˜ ÔÏÈÙÈÛÌÈ΋˜ Î·È ÎÔÈÓˆÓÈ΋˜
Û˘ÓÔ¯‹˜ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ (¢·Á‹
ȉڇ̷ٷ, ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË,
Ó·Ô‡˜ Î.Ï.).
∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ë ªÈÎÚ¿ ∞Û›·,
¢ÚÈÛÎfiÌÂÓË ÛÙÔ ÂÚÈıÒÚÈÔ ÙÔ˘
ÈÛÏ·ÌÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘, Û˘ÁΤÓÙÚˆÓÂ
¿Û˘ ʇÛˆ˜ ˙Ëψ٤˜, Ê˘Á¿‰Â˜,
Ù˘¯Ô‰ÈÒÎÙ˜ Î·È ·ÈÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ πÛÏ¿Ì,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ˙˘ÌÒÓÔÓÙ·Ó Ì ÙȘ
ıÚËÛ΢ÙÈΤ˜ Î·È ÔÏÈÙÈÛÌÈΤ˜
ÂÔÈı‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡
̈۷˚ÎÔ‡ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ (ŒÏÏËÓ˜,
∞Ṳ́ÓÈÔÈ, ™˘ÚÔ¯·Ï‰·›ÔÈ).
∞ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ‹Ù·Ó Ë ÂÍ¿ψÛË Î·È Ë
‰È·ÌfiÚʈÛË ÂÓfi˜ ÈÛÏ·ÌÈÎÔ‡
Ì˘ÛÙÈÎÈÛÌÔ‡, Ô˘ Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ
¿ÓÙÏËÛ ·fi ‰‡Ô Ï¢ڤ˜: ÙË
ÓÂÔÏ·ÙˆÓÈ΋-ÁÓˆÛÙÈ΋ ÈÛÏ·ÌÈ΋
Ì˘ÛÙÈ΋ ‰È‰·Ûηϛ· ÙˆÓ ‰È·ÊfiÚˆÓ
ÔÌ¿‰ˆÓ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ıˆÚËÙÈÎfi ̤ÚÔ˜
Î·È ÙËÓ ÔÚÁ¿ÓˆÛË ÙˆÓ
Â·ÁÁÂÏÌ·ÙÈÎÒÓ ÈÛÏ·ÌÈÎÒÓ
Û˘ÓÙ¯ÓÈÒÓ ÙˆÓ fiÏÂˆÓ Ô˘ ›¯·Ó ηÈ
¤ÓÔÏÔ ÛΤÏÔ˜. ∞˘ÙÔ› ‹Ù·Ó ÔÈ
ÏÂÁfiÌÂÓÔÈ ∞¯‹‰Â˜ (∞¯ = ·‰ÂÏÊfi˜),
Ô˘ ··ÓÙÒÓÙ·È ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο ΛÌÂÓ·
Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ˆ˜ ÃÈÒÓ˜ (ÏËı. ∞¯È¿Ó).
¶·Ú¿ Ù·‡Ù·, ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó
ÈÛÙÔ› ÛÙÔ ÛÔ˘ÓÈÙÈÎfi πÛÏ¿Ì, ÙÔ ÔÔ›Ô
ÂÓÈÛ¯˘fiÙ·Ó fiÛÔ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û Ô
·ÛÙÈÎfi˜ ÔÏÈÙÈÛÌfi˜ ÛÙÔ Ó¤Ô ·˘Ùfi
ÎÚ¿ÙÔ˜. Δ· ‰ÂÚ‚ÈÛÈο Ù¿ÁÌ·Ù·,
‰ËÏ·‰‹ ÔÈ ·‰ÂÏÊfiÙËÙ˜ Ù˘
Ì˘ÛÙÈÎÈÛÙÈ΋˜ ÂΉԯ‹˜ ÙÔ˘ πÛÏ¿Ì,
Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó Ó· ¯·›ÚÔ˘Ó Û‚·ÛÌÔ‡ ·fi
ÙÔ˘˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘˜. π‰È·›ÙÂÚ·
ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÁÈ· ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÈÛÙÔÚ›·
Â›Ó·È ÙÔ Ù¿ÁÌ· ÙˆÓ ÌÂÎÙ·Û‹‰ˆÓ (·fi
ÙÔÓ Ã·Ù˙‹ ªÂÎÙ¿˜), ÙÔ ÔÔ›Ô
Û˘Ó‰ÂfiÙ·Ó ÛÙÂÓ¿ Ì ÙÔ ÛÒÌ· ÙˆÓ
ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ.
∏ ‰ÔÌ‹ ÙÔ˘ Ù·¯‡Ù·Ù· ÂÂÎÙÂÈÓfiÌÂÓÔ˘
ÂÌÈÚ¿ÙÔ˘ ÎÏËÚÔÓfiÌËÛ οÔÈ·
ÛÙÔȯ›· ·fi ÙÔ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ڈ̷˚Îfi
ÎÚ¿ÙÔ˜. ∂ÌÊ¿ÓÈÛ Â›Û˘ ηÈ

√£øª∞¡√π [73]

ÓˆÙÂÚÈο ÛÙÔȯ›·, ÙÔ Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ ·fi
Ù· ÔÔ›· ‹Ù·Ó Ë Î·ıȤڈÛË Ù˘
ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ÙÔ˘ÚÎÈ΋˜ ˆ˜ Â›ÛËÌ˘
ÁÏÒÛÛ·˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.
√ƒ°∞¡ø™∏ ∫∞π ¢√ª∏
Δ√À √£øª∞¡π∫√À
∫ƒ∞Δ√À™
√È ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó
ÙÔ ÂÚÛÈÎfi ÚfiÙ˘Ô Î·È
¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ÙËÓ ÂÚÛÈ΋
(Ê·ÚÛ›) ÁÏÒÛÛ· ÛÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË.
√È √ıˆÌ·ÓÔ› ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ·Ó ÙËÓ
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÙÔ˘ÚÎÈ΋ (ηٿ Ù· ÚÒÈÌ·
ÛÙ¿‰È·, ȉ›ˆ˜ ÛÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ÌÂ
ͤÓ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ, .¯., ºÏˆÚÂÓÙ›·,
¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ·Ó Î·È ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋), ·Ó
Î·È ÛÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË
΢ÚÈ·Ú¯Ô‡ÛÂ Ë ÂÚÛÈ΋, ηıÒ˜
·ÔÙÂÏÔ‡Û ÙË ÁÏÒÛÛ· Ù˘ ÈÛÏ·ÌÈ΋˜
ÏÔÁÈÛÙÈ΋˜.
◊‰Ë ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó (1328)
¤ÎÔ‚·Ó ÓfiÌÈÛÌ· (·ÎÙÛ¤/¿ÛÚÔ) ηٿ
Ù· ‚˘˙·ÓÙÈÓ¿ ÚfiÙ˘·. √ ıÂÛÌfi˜ ÙÔ˘
ÙÈÌ·Ú›Ô˘, ‰ËÏ·‰‹ Ë ·Ú·¯ÒÚËÛË Ù˘
‰È·¯Â›ÚÈÛ˘ οÔÈ·˜ ËÁ‹˜ ÂÛfi‰ˆÓ
(ÎÙ‹Ì·Ù·, ÙÂψÓ›· Î.Ï.), Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È
Ì ÙÔ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi ıÂÛÌfi Ù˘ ÚfiÓÔÈ·˜.
∏ ÔÚÁ¿ÓˆÛË ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û Û ÁÂÓÈΤ˜
ÁÚ·Ì̤˜ Ù· ÚfiÙ˘· ÙˆÓ ÈÛÏ·ÌÈÎÒÓ
ÎÚ·ÙÒÓ Ù˘ ÂÔ¯‹˜. øÛÙfiÛÔ,
·ÚÔ˘Û›·˙Â Î·È ÓˆÙÂÚÈÛÙÈΤ˜
ȉÈÔÌÔÚʛ˜, ‰ÈfiÙÈ Ë ·Ó¿Ù˘Í‹ ÙÔ˘
Û˘Ó¤ÂÛÂ Î·È Ì ÙËÓ ˘¤Ú‚·ÛË ÙÔ˘
ªÂÛ·›ˆÓ· ÁÂÓÈο.
∫·Ù’ ·Ú¯¿˜, Ô Ô›ÎÔ˜ ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó
΢‚¤ÚÓËÛ ·‰È¿ÏÂÈÙ· ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Â›
600 ۯ‰fiÓ ¯ÚfiÓÈ· ̤¯ÚÈ ÙËÓ ÙÒÛË
ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ 36Ô˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘
ªÂ¯Ì¤Ù (ªˆ¿ÌÂı) ™Δ′ μ·¯ÓÙÂÓÙ›Ó
(ηٿÚÁËÛË ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ·Ó¿ÙÔ˘ ·fi ÙËÓ
ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ÂıÓÔÛ˘Ó¤Ï¢ÛË ÙËÓ 1Ë
¡ÔÂÌ‚Ú›Ô˘ 1922 Ì ·Ó·‰ÚÔÌÈ΋ ÈÛ¯‡).
∏ ‰ÔÌ‹ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó
ÛÙÚ·ÙÔÎÚ·ÙÈ΋ Î·È Û˘ÁÎÂÓÙÚˆÙÈ΋.
√ ÛÙÚ·Ùfi˜ ›¯Â ÛÙÔÓ ˘Ú‹Ó· ÙÔ˘ ÙÔ˘˜
Û·¯‹‰Â˜ (ÂÚÛ. ÛÂ¿¯=ÛÙÚ·Ùfi˜),
‰ËÏ·‰‹ ÙÔ˘˜ ÙÈÌ·ÚÈÔ‡¯Ô˘˜ È›˜ ηÈ
ÙÔ˘˜ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚÔ˘˜ (ÁÂÓ› ÙÛÂÚ›=Ó¤Ô˜
ÛÙÚ·Ùfi˜).

√È Û·¯‹‰Â˜ Î·È ÔÈ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ ‹Ù·Ó
·˘ÙÔ› ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·Ó·Ï¿Ì‚·Ó·Ó ηٿ
·ÚÈÔ ÏfiÁÔ Ù· ·ÍÈÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔÈ¯Ô‡Û·Ó Û ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ‡˜
‚·ıÌÔ‡˜ (·Á¿˜, ·Û¿˜ Î.Ï.), ÂÓÒ ÔÈ
›‰ÈÔÈ ‹Ù·Ó ˘Ô¯Úˆ̤ÓÔÈ ÛÂ
ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ˘ËÚÂÛ›·.
√È Û·¯‹‰Â˜ Î·È ÁÂÓÈο ÔÈ ÙÈÌ·ÚÈÔ‡¯ÔÈ
Ï¿Ì‚·Ó·Ó ÙËÓ È‰ÈÔÎÙËÛ›· ÙÔ˘˜ ˆ˜
·Ú·¯ÒÚËÛË ·fi ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ¤Ó·ÓÙÈ
ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋˜ ˘ËÚÂÛ›·˜ Î·È ÙË
‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó ÂÊfiÛÔÓ Û˘Ó¤¯È˙·Ó ÙËÓ
·ÚÔ¯‹ Ù˘ ˘ËÚÂÛ›·˜ ·˘Ù‹˜. ªÂ ÙËÓ
·‡ÛË Ù˘ ˘ËÚÂÛ›·˜ ÁÈ·
ÔÔÈÔÓ‰‹ÔÙ ÏfiÁÔ (.¯., ı¿Ó·ÙÔ,
·È¯Ì·ÏˆÛ›·) ¤·˘Â Î·È Ë
·Ú·¯ÒÚËÛË, ‰ËÏ·‰‹ Ù· ÙÈÌ¿ÚÈ· ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ÎÏËÚÔÓÔÌÈο, ·ÏÏ¿ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó
ȉÈÔÎÙËÛ›· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ˘
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘.
º˘ÛÈο Ù· ¤ÛÔ‰· ÙÔ˘ ÙÈÌ·ÚÈÔ‡¯Ô˘
¤ÚÂ ӷ ·Ô‰ÔıÔ‡Ó ·fi ÙÔ˘˜
Ú·ÁÈ¿‰Â˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÂÈ‚·Ú‡ÓÔÓÙ·Ó Î·È
·fi ÙË ÊÔÚÔÏÔÁ›· (Ù·ÎÙÈ΋ ηÈ
¤ÎÙ·ÎÙË) ÙÔ˘ ‰ËÌfiÛÈÔ˘ Ù·Ì›Ԣ.
¶·Ú¿ ÙȘ ··ÏÏ·Á¤˜ ·fi ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜
ÊfiÚÔ˘˜ ÙˆÓ Ú·ÁÈ¿‰ˆÓ, Î·È Ë
∂ÎÎÏËÛ›· Î·È Ù· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ·

η٤‚·ÏÏ·Ó ÊfiÚÔ˘˜ Û ¯Ú‹Ì· Î·È ÛÂ
›‰Ô˜, ηıÒ˜ Î·È Û˘¯Ó¤˜ ¤ÎÙ·ÎÙ˜
ÂÈÛÊÔÚ¤˜, fiˆ˜ ÚÔ·ÙÂÈ ·fi Ù·
¤ÁÁÚ·Ê· Ù˘ ÂÔ¯‹˜.
Δ· ÎÙ‹Ì·Ù· Ô˘ ‹Ù·Ó ·ÊÈÂڈ̤ӷ
ÙfiÛÔ Û ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈο fiÛÔ Î·È ÛÂ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈο ıÚËÛ΢ÙÈο ȉڇ̷ٷ
·Ú¤ÌÂÓ·Ó Û ȉȷ›ÙÂÚÔ È‰ÈÔÎÙËÛÈ·Îfi
ηıÂÛÙÒ˜ Î·È Â›¯·Ó ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·
ȉÈÔÎÙËÛ›·˜ Î·È fi¯È ·Ú·¯ÒÚËÛ˘.
ΔÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ηıÂÛÙÒ˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
‹Ù·Ó ‰ÔÌË̤ÓÔ Û·Ó ¤Ó· ··ÚÙ¯¿ÈÓÙ
Ì Ôϛ٘ ÚÒÙ˘, ‰Â‡ÙÂÚ˘ ηÈ
ÙÚ›Ù˘ ηÙËÁÔÚ›·˜. ŒÙÛÈ, ÔÈ ÌË
ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ ¤ÚÂ ӷ ÊÔÚ¿ÓÂ
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ÚÔ‡¯· Î·È ¯ÚÒÌ·Ù·,
ÂÓÒ ¿ÏÏ· ‹Ù·Ó ··ÁÔÚÂ˘Ì¤Ó·.
√È ¿ÚÚÂÓ˜ ÌË ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ ¤ÚÂÂ
Ó· ÏËÚÒÓÔ˘Ó Î·Ù¿ ÎÂÊ·Ï‹Ó ÊfiÚÔ,
ÒÛÙ ӷ ¤¯Ô˘Ó ‰Èη›ˆÌ· Ó·
·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó ÛÙÔ˘˜ ÎfiÏÔ˘˜ Ù˘
ıÚËÛΛ·˜ ÙÔ˘˜.
√π °∂¡πΔ™∞ƒ√π
ΔÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ÛÙÔ Ï·›ÛÈÔ
ÌÈ·˜ ˘ÂÚÂÚÌËÓ›·˜ ÙˆÓ ÈÛÏ·ÌÈÎÒÓ
ÓfiÌˆÓ ÂÊ¿ÚÌÔÛ ÙÔ ·È‰ÔÌ¿˙ˆÌ·
(ÓÙ‚ÛÈṲ́). ∞fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘

[74]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√£øª∞¡√π [75]

¯·ÏÈÊ¿ÙÔ˘ Ù˘ μ·Á‰¿Ù˘
ÂÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó ‰Ô‡ÏÔÈ Î·È ·È¯Ì¿ÏˆÙÔÈ
ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi, ·ÊÔ‡ ÂÍÈÛÏ·Ì›˙ÔÓÙ·Ó Î·È
Â·ÓÂÎ·È‰Â‡ÔÓÙ·Ó. ∂ÚfiÎÂÈÙÔ fï˜
¿ÓÙ· ÁÈ· ÂÓËÏ›ÎÔ˘˜, ȉ›ˆ˜ ÛÙËÓ
ÂÚ›ÙˆÛË ÙˆÓ ª·ÌÂÏÔ‡ÎˆÓ Ù˘
∞ÈÁ‡ÙÔ˘, Ô˘ ÙÂÏÈο η٤Ϸ‚·Ó ÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›· ÁÈ· ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌfi ÙÔ˘˜,
‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓÙ·˜ ÌÈ· ·ÓÒÙÂÚË
ÎÔÈÓˆÓÈ΋ οÛÙ· ÛÙËÓ ÔÔ›· ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÈÛ¤ÏıÂÈ Î·Ó›˜ ·Ó ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ·ÁÔÚ·Ṳ̂ÓÔ˜ ‰Ô‡ÏÔ˜. øÛÙfiÛÔ,
·fi ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘
ªÔ˘Ú¿Ù ∞′ (‚·Û. 1360-1389) fiÏÔÈ ÔÈ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ› ÏËı˘ÛÌÔ›, ¿Ú· Î·È Ù·
·È‰È¿ ÙÔ˘˜, ıˆڋıËÎ·Ó Ì ÌÈ·
ÓÔÌÈ΋ ·ÎÚÔ‚·Û›· ·È¯Ì·ÏˆÙÈÛı¤ÓÙ˜,
·Ú¿ ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË ÁÈ· Û‚·ÛÌfi,
Ô˘ ·¤ÚÚ ·fi ÙÔ ›‰ÈÔ ÙÔ ∫ÔÚ¿ÓÈ.
∫·Ù¿ Û˘Ó¤ÂÈ·, Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜
·¤ÎÙËÛ ‰Èη›ˆÌ· Â’ ·˘ÙÒÓ ˆ˜
ϷʇڈÓ.
∏ ÊÚÈÎÙ‹ ·˘Ù‹ Û˘Ó‹ıÂÈ· Ô‰ËÁÔ‡ÛÂ
ÛÙÔ Ó· ·ÔÛÙÂÚÔ‡ÓÙ·È ÔÈ ÁÔÓ›˜ Ù·
·È‰È¿ ÙÔ˘˜, Ù· ÔÔ›· ·ÔÎfiÙÔÓÙ·Ó
‚›·È· ·fi ÙËÓ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· Î·È ÙÔ
ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘˜ ηÈ
Â·ÓÂÎ·È‰Â‡ÔÓÙ·Ó ÒÛÙ ӷ Á›ÓÔ˘Ó
¯ıÚÔ› Î·È ÛÎÏËÚÔ› ‰ÈÒÎÙ˜ ÙÔ˘˜.
¶·Ú¿ ÙȘ οÔȘ ÂÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ
ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ Ô˘ ‰ÂÓ ÏËÛÌfiÓËÛ·Ó ÙËÓ
ηٷÁˆÁ‹ ÙÔ˘˜, Ô Î·ÓfiÓ·˜ ‹Ù·Ó Ë
Ï‹Ú˘ ·ÔͤӈÛË ·fi ÙȘ Ú›˙˜
ÙÔ˘˜ Î·È Ë ˘·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘˜ Û ÌÈ· Ó¤·
Ù¿ÍË Î·È ÎÔÈÓˆÓ›·. ∞fi ÙȘ Ù¿ÍÂȘ ÙˆÓ
ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ Â·Ó‰ÚˆÓfiÙ·Ó ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ
ۯ‰fiÓ ÙÔ˘ ÎÚ·ÙÈÎÔ‡ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡,
ȉ›ˆ˜ ÔÈ ÛÙÚ·ÙȈÙÈΤ˜ Î·È ÔÏÈÙÈΤ˜
‰ÈÔÈÎËÙÈΤ˜ ı¤ÛÂȘ, ηıÒ˜ Î·È Ô
˘Ú‹Ó·˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡.
√È ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ fiÊÂÈÏ·Ó ˘·ÎÔ‹
·¢ı›·˜ Î·È ÌfiÓÔ ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ.
ŸÛÔÈ Í¯ÒÚÈ˙·Ó, ÂÎ·È‰Â‡ÔÓÙ·Ó fi¯È
ÌfiÓÔ ÛÙ· fiÏ· ·ÏÏ¿ Î·È Û ¿ÏϘ
ÂÈÛً̘ Î·È Ù¤¯Ó˜ –˙ˆÁÚ·ÊÈ΋,
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋, ÏÔÁÈÛÙÈ΋ Î.Ï.–, ÒÛÙÂ
Ó· Â›Ó·È ÈηÓÔ› Ó· Â·Ó‰ÚÒÛÔ˘Ó ÙȘ
·ÓÒÙÂÚ˜ Î·È ·ÓÒٷ٘ ÎÚ·ÙÈΤ˜
ı¤ÛÂȘ.
∏ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·Ó·ÊÔÚ¿ ÛÙÔ
·È‰ÔÌ¿˙ˆÌ· ηٷÁÚ¿ÊÂÙ·È ÙÔ 1738,

ÛÂ ¤Ó· ‚ÂÚ¿ÙÈ Ô˘ ··ÏÏ¿ÛÛÂÈ ÙÔ ÁÈÔ
οÔÈÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡ ·fi ·˘Ù‹ ÙË
ÌÔ›Ú·, ÂÓÒ ÙÔ ÛÒÌ· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ
ÂÍÔÏÔıÚ‡ÂÙ·È Î·Ù¿ ÛÔ˘ÏÙ·ÓÈ΋
ÂÓÙÔÏ‹ (1826) ÏfiÁˆ ÙˆÓ Û˘Ó¯ÒÓ
ÂÍÂÁ¤ÚÛÂÒÓ ÙÔ˘, Î·È Ù˘
·Ó·ÛÙ·ÏÙÈ΋˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÙÔ˘ ÛÙËÓ
ÚÔÒıËÛË ÌÂÙ·ÚÚ˘ı̛ۈÓ.
∞¡∞¶ΔÀ•∏
∫∞π ∂¶∂∫Δ∞™∏
Δ∏™ √£øª∞¡π∫∏™
∞ÀΔ√∫ƒ∞Δ√ƒπ∞™
ΔÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ȉ›ˆ˜ ÛÙËÓ
ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ·ÎÌ‹˜ ÙÔ˘ (™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ∞′

ªÂÁ·ÏÔÚÂ‹˜ ‹ ∫·ÓÔ˘Ó›/¡ÔÌÔı¤Ù˘
‚·Û. 1520-66), ‹Ù·Ó ÚˆÙÔfiÚÔ ÛÙËÓ
Ù¯ÓÔÏÔÁ›· Î·È ÙȘ ıÂÙÈΤ˜ ÂÈÛً̘,
ȉ›ˆ˜ ÛÙË ÏÔÁÈÛÙÈ΋-Ì·ıËÌ·ÙÈο ηÈ
ÛÙËÓ È·ÙÚÈ΋, ηıÒ˜ Î·È ÛÙË
ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ Ù¯ÓÔÏÔÁ›·.
∞˘Ùfi ÔÊÂÈÏfiÙ·Ó ÛÙÔ fiÙÈ ÚÔÛ›Ï΢Â
ÏÔÁ›Ô˘˜ ·fi ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÎfi
ÎfiÛÌÔ, ·ÎfiÌË Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ηÙÂÍÔ¯‹Ó
¯ıÚÔ‡˜ Î·È ı·Ó¿ÛÈÌÔ˘˜
ıÚËÛ΢ÙÈÎÔ‡˜ Î·È ÔÏÈÙÈÎÔ‡˜
·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ¶¤ÚÛ˜.
¶ÚˆÙÔÔÚÒÓÙ·˜ ÛÙË ÁÚ·ÊÂÈÔÎÚ·ÙÈ΋
ÔÚÁ¿ÓˆÛË ¤Ó·ÓÙÈ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ηÈ
‰È·ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÏfiÁˆ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ÙÔ˘
ÂÍ¿ψÛ˘ ÙÂÚ¿ÛÙÈÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ ÛÂ
·ÓıÚÒÈÓÔ Î·È ˘ÏÈÎfi ‰˘Ó·ÌÈÎfi,
¤ÊÙ·Û ӷ ·ÂÈÏ‹ÛÂÈ ÛÙËÓ Î·Ú‰È¿ Ù˘
∂˘ÚÒ˘, ÙË μȤÓÓË, ηٷ‰ÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·˜
fï˜ Î·È Ù· fiÚÈ· ÙˆÓ ‰˘Ó·ÙÔًوÓ
ÙÔ˘. 줂·È·, Ë ÎÂÓÙÚÈ΋ ∂˘ÚÒË
˘¤ÊÂÚ Â› ¯ÚfiÓÈ· ·fi ÙȘ
ÔıˆÌ·ÓÈΤ˜ ÂȉÚÔ̤˜ Î·È ÌfiÏȘ ÌÂÙ¿
ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ μȤÓÓ˘
(1683) ¿Ú¯ÈÛ ӷ ηٷÚÚ¤ÂÈ Ë
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÈÛ¯‡˜.
√È Û˘Ó¯›˜ fiÏÂÌÔÈ Û fiÏ· Ù·
̤و·, ·fi ÙË ‚fiÚÂÈ· ∞ÊÚÈ΋ ηÈ
ÙËÓ ¶ÂÚÛ›· ̤¯ÚÈ ÙËÓ ∫ÚÈÌ·›· Î·È ÙËÓ
∞˘ÛÙÚÔÔ˘ÁÁ·Ú›·, ηıÒ˜ Î·È ÔÈ
Û˘Ó¯›˜ Â·Ó·ÛÙ¿ÛÂȘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ
Î·È ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓˆÓ ˘ËÎfiˆÓ,
ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ Î·È ÂÙÂÚfi‰ÔÍˆÓ (.¯.,
∫È˙ÈÏÌ·Û‹‰ˆÓ-ÛÈÈÙÒÓ), ÓÔÌ¿‰ˆÓ
(‚‰Ԣ›ÓÔÈ Ù˘ ÃÂÙ˙¿˙˘ Î·È ÙÔ˘ πÚ¿Î)
ÂÍ¿ÓÙÏËÛ·Ó ÛÙ·‰È·Î¿ ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜,

§ÂÙÔ̤ÚÂÈ·
·fi ÙË Ì¿¯Ë
Ù˘ μȤÓÓ˘
ηٿ ÙË ‰Â‡ÙÂÚË
ÔÏÈÔÚΛ·
Ù˘ fiÏ˘
·fi ÙÔ˘˜
√ıˆÌ·ÓÔ‡˜,
1683.
ALFREDO DAGLI ORTI/
CORBIS/APEIRON

[76]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ηÈÚÔ‡˜ ÛÙËÓ ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË ÙˆÓ
ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ ‹ ÙˆÓ Ô˘ÏÂÌ¿‰ˆÓ
(ÓÔÌԉȉ·ÛοψÓ-·Ú·‰ÔÛÈ·ÎÒÓ
ÏÔÁ›ˆÓ) ‹ ·ÎfiÌË Î·È ÛÙÔ˘˜
¢·ÁÁÂÏÈ˙fiÌÂÓÔ˘˜ ÙÔÓ ÂÍÂ˘Úˆ·˚ÛÌfi
¡ÂfiÙÔ˘ÚÎÔ˘˜. ∏ ·Î‡ÚˆÛË ÙˆÓ
ÚÔÓÔÌ›ˆÓ ÙÔ˘ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈÎÔ‡
ÏËı˘ÛÌÔ‡ ¤Ó·ÓÙÈ ÙˆÓ ÌË
ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓˆÓ ‹Ù·Ó Ô ‚·ÛÈÎfi˜
˘Ú‹Ó·˜ Ù˘ ·Î‡ÚˆÛ˘ οıÂ
ÚÔÛ¿ıÂÈ·˜ ÁÈ· ÂÎÛ˘Á¯ÚÔÓÈÛÌfi.
Δ· fiÔÈ· ‰ÈηÈÒÌ·Ù·, ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÓÙ·Ó
˘fi ÙËÓ ›ÂÛË Î¿ÔÈ·˜ ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋˜
‹ÙÙ·˜, Ú¿ÁÌ· Ô˘ Ô‰‹ÁËÛ Û ·ÎfiÌË
ÈÔ ·ÚÓËÙÈ΋ ÛÙ¿ÛË. ΔÂÏÈο, η٤ÏËÍÂ
Ó· ·ÔÙÂÏ› ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ·ÔÈΛ· ÙˆÓ
ªÂÁ¿ÏˆÓ ¢˘Ó¿ÌˆÓ, ÂÓÒ Ë Û˘ÌÌ·¯›·
Ì ÙË °ÂÚÌ·Ó›· ¤ÊÂÚ Ì ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘
∞′ ¶·ÁÎÔÛÌ›Ô˘ ¶ÔϤÌÔ˘ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘
ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ÌÔÓ·Ú¯›·˜.

ÿÚÙ˘
Ù˘ ∂˘ÚÒ˘,
ÂÚ›Ô˘ ÙÔ
1600 (¿Óˆ).
MIKE AGLIOLO/
CORBIS/APEIRON

ΔÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi
ÙÔ˘ ÙÂ̤ÓÔ˘˜
™ÂÏÈÌ›ÁÈÂ,
Ô˘ ¯Ù›ÛÙËÎÂ
ηٿ ٷ
ÚfiÙ˘· Ù˘
∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜
(·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
GIAN BERTO VANNI/
CORBIS/APEIRON

ÂÓÒ Ë ÛÙ·ÛÈÌfiÙËÙ· ÛÂ fi,ÙÈ ·ÊÔÚÔ‡ÛÂ
Ӥ˜ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ Â¤ÊÂÚ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋
ÂÍ¿ÓÙÏËÛË. ∏ ˘ÂÚÂÎÌÂÙ¿ÏÏ¢ÛË ÙÔ˘
·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ‰˘Ó·ÌÈÎÔ‡, ȉ›ˆ˜ ÙˆÓ
Ú·ÁÈ¿‰ˆÓ, ÙfiÛÔ ÔÈÎÔÓÔÌÈο fiÛÔ Î·È ÌÂ
ÙÔ ·È‰ÔÌ¿˙ˆÌ· ·ÏÏ¿ Î·È Ì ÙË
ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛË ·Ù¿ÎÙˆÓ
(·ÚÌ·ÙÔÏÒÓ/Ì·ÚÙÔÏfi˜), ÂÍ¿ÓÙÏËÛÂ
ÙÂÏÈο ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜. ™ÙËÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ· Ó·
Î·Ï˘ÊıÔ‡Ó Ù· ÂÏÏ›ÌÌ·Ù·, Ë
ηٷ›ÂÛË Î·È Ë ‰È·ÊıÔÚ¿
‰ÈÔÁÎÒıËÎ·Ó Û ‚·ıÌfi Ô˘ ‰ÂÓ Â›¯Â
ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ. ∞fi ÙÔ 18Ô ·ÈÒÓ·
Ì¿ÏÈÛÙ· Ë Â›ÛÚ·ÍË ÙˆÓ ÊfiÚˆÓ
ÁÈÓfiÙ·Ó Û ÏÂÈÛÙËÚÈ·ÛÌÔ‡˜, ÔÈ
ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ ‰ÂÓ ‰È¤ÁÚ·Ê·Ó ·fi ÙȘ
ÌÈÛıÔ‰Ôۛ˜ ÙÔ‡˜ ·Ô‚ÈÒÛ·ÓÙ˜, ÒÛÙÂ
Ó· ÂÈÛÚ¿ÙÙÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ÌÈÛıÔ‡˜ ÙÔ˘˜, ηÈ
Ë ‰ˆÚÔ‰ÔΛ· ¤ÁÈÓ ۇÛÙËÌ·, Û ÛËÌ›Ô
Ô˘ Ù· ÚˆÙÔ‚¿ıÌÈ· ‰ÈηÛÙ‹ÚÈ· ‹ ÔÈ
‰ÈÔÈÎËÙ¤˜ Â·Ú¯ÈÒÓ Ó· ‚Á¿˙Ô˘Ó
·ÔÊ¿ÛÂȘ ÂÓ¿ÓÙÈ· Û ˘¿Ú¯Ô˘Û˜
ÓÔÌÔıÂÙÈΤ˜ Ú˘ıÌ›ÛÂȘ ‹ ÊÈÚÌ¿ÓÈ·,
ÒÛÙ ӷ Ȥ˙Ô˘Ó ÁÈ· ›ÛÚ·ÍË
¯Ú‹Ì·ÙÔ˜.
∫¿ı ÎÔÈÓˆÓÈ΋ ‹ ÂıÓÔÙÈ΋ ÔÌ¿‰·
¿Ú¯ÈÛ È· Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙ÂÈ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÚÔÓfiÌÈ· ‹ Î·È Ó·
·˘ı·ÈÚÂÙ› ¤Ó·ÓÙÈ ¿ÏψÓ, ÌÂ

·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ë ÎÚ·ÙÈ΋ Î·È ÎÔÈÓˆÓÈ΋
Û˘ÓÔ¯‹ Ó· ‰È·Ï‡ÔÓÙ·È. ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi
·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ‹Ù·Ó ÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ›, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
Û˘¯Ó¿ ηÏÔ‡ÓÙ·Ó Ó· ηٷÛÙ›ÏÔ˘Ó
ÂÍÂÁ¤ÚÛÂȘ ‹ Ó· ·ÛÙ˘ÓÔ̇ÛÔ˘Ó
ÂÚÈÔ¯¤˜ ·ÏÏ¿ ÙÂÏÈο ηٷϿ̂·Ó·Ó
ÙÔ ÎÂÓfi ÂÍÔ˘Û›·˜ ÁÈ· ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌfi
ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ÌÂÙ¿ Ù· √ÚÏÔÊÈο ÛÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË
·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ηٷÛÙ›ÏÂÈ Ù·
·ÚÂÎÙÚ·¤ÓÙ· ¤ÓÔÏ· ÛÒÌ·Ù· ÙˆÓ
∞Ï‚·ÓÒÓ, ·ÏÏ¿ Î·È Ô ∞Ï‚·Ófi˜,
ÁÂÓÓË̤ÓÔ˜ ÛÙËÓ ∫·‚¿Ï·, ªÂ¯Ì¤Ù ∞Ï‹
·Û¿˜ ÛÙËÓ ∞›Á˘ÙÔ, ÂÓÒ ‹Úı ÁÈ· Ó·
·ÛÙ˘ÓÔ̇ÛÂÈ ÙË ¯ÒÚ· ÁÈ·
ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌfi ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ÌÂÙ¿ ÙËÓ
·Ô¯ÒÚËÛË ÙˆÓ °¿ÏÏˆÓ ÙÔ˘
¡·ÔϤÔÓÙ·, ÙÂÏÈο η٤Ϸ‚ ÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›· ÁÈ· ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌfi ÙÔ˘.
∏ √ıˆÌ·ÓÈ΋ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·
Û˘ÓÙËÚ‹ıËΠÌfiÓÔ ¯¿ÚË ÛÙÔ Êfi‚Ô ÙˆÓ
‰˘ÙÈÎÔÂ˘Úˆ·˚ÎÒÓ ‰˘Ó¿ÌˆÓ, Î·È È‰›ˆ˜
Ù˘ ∞ÁÁÏ›·˜, fiÙÈ Ë ÙÒÛË Ù˘ ı·
ÂÓ›Û¯˘Â ·ÓÂͤÏÂÁÎÙ· ÙË ƒˆÛ›·.
√È ÚÔÛ¿ıÂȘ ÌÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛ˘ ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ·fi οÔÈÔ˘˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘˜
ÚÔÛ¤ÎÚÔ˘·Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ÛÙËÓ
·ÓÙ›ÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈÎÔ‡
ÏËı˘ÛÌÔ‡, ·Ó Î·È ÂÍÂȉÈ΢fiÙ·Ó Î·Ù¿

Δ∂á∂™ ∫∞π ∂¶π™Δ∏ª∂™
Δ√À √£øª∞¡π∫√À
∫√™ª√À
∞Ê‹ÓÔÓÙ·˜ ÛÙÔ ÂÚÈıÒÚÈÔ ÙË
‚·Ú‚·ÚfiÙËÙ· ÙÔ˘ ηıÂÛÙÒÙÔ˜, ηÈ
·ÔÙÈÌÒÓÙ·˜ ÙËÓ ÔÏÈÙÈÛÌÈ΋
·Ú·ÁˆÁ‹ Ù˘ √ıˆÌ·ÓÈ΋˜
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, Ú¤ÂÈ Ó·
ÂÈÛËÌ·ÓıÔ‡Ó Ë ·Í›· Ù˘
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋˜ Î·È Ë ˘„ËÏ‹ ÔÈfiÙËÙ·
ÙˆÓ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ ÙˆÓ ·Ú·‰ÔÛÈ·ÎÒÓ
ÂÊ·ÚÌÔÛÌ¤ÓˆÓ Ù¯ÓÒÓ – ÎÂÚ·ÌÈ΋,
Ù·ËÙÔ˘ÚÁ›·, Ï·˚΋ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋,
ÎÂÓÙËÙÈ΋ Î·È ˘Ê·ÓÙÔ˘ÚÁ›· ηÈ
ÌÂÙ·ÏÏÔÙ¯ӛ·.
∫ÔÚ˘Ê·›· ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· Ù˘
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋˜ Â›Ó·È Ù· Ù˙·ÌÈ¿ ÙÔ˘
™ÈÓ¿Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
(∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÈÁȤ ÛÙËÓ Â›ÛËÌË ¯Ú‹ÛË),
fi¯È ÙfiÛÔ ÁÈ· ÙÔ ÌÓËÌÂÈ·Îfi ̤ÁÂıÔ˜ ÙˆÓ
ÎÙÈÛÌ¿ÙˆÓ fiÛÔ ÁÈ· ÙËÓ ÂÓÙ˘ˆÛȷ΋
·Ó·‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ¯ÒÚÔ˘
–‚·ÛÈṲ̂ÓÔ˘ ¿ÓÙ· ÛÙÔ ÚfiÙ˘Ô Ù˘
∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜. øÛÙfiÛÔ, Ú¤ÂÈ Ó·
·Ú·ÙËÚËı› fiÙÈ ÌÂ Û˘Ó¤ÂÈ· Ë
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋ ·Ó¤Ù˘Í ÙÔ
‰ÈÎfi Ù˘ Ù‡Ô Ù˙·ÌÈÔ‡ – ÙÂÙÚ¿ÁˆÓÔ,
ÌÔÓfi¯ˆÚÔ Ì ÙÚÔ‡ÏÔ Î·È ÙÂÙÚ¿ÁˆÓË
·˘Ï‹ Ì ÛÙÔ¿. ∏ ‰È·ÎfiÛÌËÛË
ÎÔÚ˘ÊÒıËΠ̠ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘

√£øª∞¡√π [77]

[78]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶Ï·Î›‰ÈÔ π˙ӛΠ·fi
ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ·, ·Ï¿ÙÈ
ΔÔ ∫·› (¿Óˆ).
VLADIMIR WRANGEL/SHUTTERSTOCK

√ıˆÌ·ÓÈÎfi˜ Ù¿ËÙ·˜
ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
THE METROPOLITAN MUSEUM OF ART/
SCALA

ÎÂÚ·ÌÈ΋˜ Î·È ÙËÓ Â¤Ó‰˘ÛË ÌÂ
ÎÂÚ·ÌÈο ϷΛ‰È· Ô˘ ÊÈÏÔÙ¯ÓÔ‡ÓÙ·Ó
Ì ÙËÓ Ù¯ÓÈ΋ π˙ӛΠ(¡›Î·È· ªÈÎÚ¿˜
∞Û›·˜), ÂÓÒ ÙÔ ¿ÙˆÌ· ÛÙÚˆÓfiÙ·Ó ÌÂ
¯·ÏÈ¿ (ÛÙÔ ÚÒÈÌÔ πÛÏ¿Ì Ù· Ù˙·ÌÈ¿ ‰ÂÓ
‰È¤ıÂÙ·Ó ¯·ÏÈ¿, ·ÏÏ¿ ¯ÒÌ· ‹ ¯·Ï›ÎÈ,
ÂÓÒ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó ¿ÏÏÔ˘˜
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈÎÔ‡˜ Ù‡Ô˘˜). ∏ ÂÍ¿ψÛË
ÙˆÓ ÌÈÓ·Ú¤‰ˆÓ, Ô ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·ÛÌfi˜
Î·È Ë Ù˘ÔÔ›ËÛ‹ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È ¿ÏÏÔ ¤Ó·
ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi. ∂›Û˘,
ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Â›Ó·È Ë ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘
ÁÏ˘ÙÈ΋˜ Î·È Ù˘ ηÏÏÈÁÚ·Ê›·˜ ÛÙȘ
ÂÈه̂Ș ÛًϘ. ™Ù· ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê·
Î·È ÛÙË ‰È·ÎÔÛÌËÙÈ΋ Ë Î·ÏÏÈÁÚ·Ê›·
ÙÂÏÂÈÔÔÈ‹ıËÎÂ, Ù˘ÔÔÈ‹ıËΠηÈ

·¤ÎÙËÛ Ù¯ÓÈ΋ ·ÚÙÈfiÙËÙ·. ŸÌˆ˜,
¤¯·Û ÙË ˙ˆÓÙ¿ÓÈ· Î·È ·¤ÎÙËÛ ¤Ó·Ó
„˘¯Úfi Ì·ÓÈÂÚÈÛÌfi Ô˘ ˘ÛÙÂÚÔ‡ÛÂ
¿Ú· Ôχ ·fi ÙËÓ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ë ÂÚÛÈ΋
‹ ÈÓ‰ÔÌÔÁÁÔÏÈ΋ ÈÛÏ·ÌÈ΋ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋.
∏ ηÏÏÈÁÚ·Ê›· Ù˘ÔÔÈ‹ıËÎÂ Î·È ˆ˜
ÚÔ˜ ÙË ¯Ú‹ÛË. √È ‰È¿ÊÔÚÔÈ Ù‡ÔÈ
ÁÚ·Ê‹˜ ÂÍÂȉÈ·ıËÎ·Ó ÛÂ
‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡ ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘ ΛÌÂÓ·:
¿ÏÏÔ˜ Ù‡Ô˜ ÁÚ·Ê‹˜ ÁÈ· ÙÔ ∫ÔÚ¿ÓÈ,
¿ÏÏÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ Ô›ËÛË, ¿ÏÏÔ˜ ÁÈ· Ù·
·Ï¿ ¤ÁÁÚ·Ê·, ¿ÏÏÔ˜ ÁÈ· Ù· ÊÈÚÌ¿ÓÈ·
Î·È ÙÔ˘˜ ÛÔ˘ÏÙ·ÓÈÎÔ‡˜ ÔÚÈÛÌÔ‡˜.
√È Ì·˙ÈΤ˜ ·Ú·ÁÁÂϛ˜ ›¯·Ó ˆ˜
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ¤ÛÂÈ ÛÙ·‰È·Î¿ Î·È Ë
ÔÈfiÙËÙ· Ù˘ ÎÂÚ·ÌÈ΋˜, ÂÓÒ ·fi ÙÔ

√£øª∞¡√π [79]

18Ô ·ÈÒÓ· Î·È Ë ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋ ¤¯·ÛÂ
ÙËÓ fiÔÈ· ÚˆÙÔÙ˘›·, ·ÏÏ¿ ¿Ú¯ÈÛÂ
Î·È ÂÍ·ÏÒÓÂÙ·È ÛÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜
·Ú·‚ÈΤ˜ Â·Ú¯›Â˜. ™˘¯Ó¿
ÔÈÎÔ‰ÔÌÔ‡ÓÙ·Ó Ù˙·ÌÈ¿ Ô˘ ›¯·Ó ÙÔ
¯·Ú·ÎÙ‹Ú· Û˘Ì‚fiÏÔ˘ Ù˘ fiÏ˘, ·Ú’
fiÙÈ ‹Ù·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ͤӷ ÛÙÔ
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈÎfi ÙÔ›Ô Î·È Ì¿ÏÏÔÓ
ηÙÒÙÂÚ˘ ·ÈÛıËÙÈ΋˜ (¢·Ì·ÛÎfi˜,
∫¿ÈÚÔ).
∏ ÎÔÛÌÈ΋ ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋ ÂÓÔÔÈ‹ıËÎÂ
Û fiÏÔ ÙÔ ‚·ÏηÓÈÎfi Î·È ÙÔ
ÌÈÎÚ·ÛÈ·ÙÈÎfi ¯ÒÚÔ. √ ÁÓˆÛÙfi˜ Ù‡Ô˜
ÙÔ˘ ̷ΉÔÓÈÎÔ‡ ÛÈÙÈÔ‡ Û˘Ó·ÓÙÈfiÙ·Ó
Û fiÏË ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, ÂÎÙfi˜ ·fi
Ù· ‚fiÚÂÈ· μ·ÏοÓÈ· Î·È ÙȘ ·Ú·‚ÈΤ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜.
∏ Ù˘ÔÁÚ·Ê›· ¿ÚÁËÛ ӷ ÂÊ·ÚÌÔÛÙ›
ÏfiÁˆ ·ÓÙȉڿÛÂˆÓ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ıÂÌÈÙfi
‹ fi¯È Ù˘ ÂÎÙ‡ˆÛ˘ ÙÔ˘ ∫ÔÚ·Ó›Ô˘,
ηıÒ˜ Ù· Ù˘ÔÁÚ·ÊÈο Ï¿ıË
ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ·ÂÈÏ‹ ηٿ ÙÔ˘ ÎÂÈ̤ÓÔ˘
Î·È Ë Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÙˆÓ Î·ÎÂÎÙ‡ˆÓ
‚Ï·ÛÊËÌ›·, ·ÊÔ‡ ı· ·ÊÔÚÔ‡ÛÂ
ηٷÛÙÚÔÊ‹ ÎÔÚ·ÓÈÎÔ‡ ÎÂÈ̤ÓÔ˘.
∏ Ù˘ÔÁÚ·Ê›· ÂÈÛ‹¯ıË Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ÙÔ
19Ô ÌfiÏȘ ·ÈÒÓ·, ·Ú’ fi,ÙÈ ÔÈ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ÔÈ
ÂÏÏËÓÔÚıfi‰ÔÍÔÈ, ÂÎÙ‡ˆÓ·Ó ÚÔ
ÔÏÏÔ‡ Ù· ‚È‚Ï›· ÙÔ˘˜ Î·È ÂÓÙfi˜ Ù˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜.
∏ ÏÔÁÔÙ¯ӛ· ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÈ
οÙÈ ·ÍÈfiÏÔÁÔ, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÙË Ì˘ÛÙÈ΋
Ô›ËÛË, ȉ›ˆ˜ ÙÔ˘ °ÈÔ˘ÓÔ‡˜ ∂ÌÚ¤.
√‡Ùˆ˜ ‹ ¿Ïψ˜, Ë ÂÚÛÈ΋ Ô›ËÛË
Â›Ó·È Ë ÏÔÁÔÙ¯ӛ· Ô˘ ¯·›ÚÂÈ
ÂÎÙÈÌ‹Ûˆ˜ Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› ˆ˜
˘fi‰ÂÈÁÌ·.
ÕÏψÛÙÂ, Ë ›‰È· Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÙÔ˘ÚÎÈ΋
ÁÏÒÛÛ· Â›Ó·È ÁÂÌ¿ÙË ·fi ·Ú·‚ÈÎfi ηÈ
ÂÚÛÈÎfi ÏÂÍÈÏfiÁÈÔ, ÂÓÒ ·ÎfiÌË Î·È
ÛÙÔȯ›· Ù˘ ÂÚÛÈ΋˜ Û‡ÓÙ·Í˘ ¤¯Ô˘Ó
·ÚÂÈÛÊÚ‹ÛÂÈ, ΢ڛˆ˜ ÛÙ· ÔÈÎÔÓÔÌÈο
¤ÁÁÚ·Ê·, fiÔ˘, ·Ó Ë ÊÚ¿ÛË ‰ÂÓ
·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ú‹Ì·, ÌÔÚÔ‡Ó Ó·
ıˆÚËıÔ‡Ó ÂÍ›ÛÔ˘ ÂÚÛÈο ‹
ÔıˆÌ·ÓÈο ˆ˜ ÚÔ˜ ÙË ÁÏÒÛÛ·.
ª·˙› Ì ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ·Ó¿ÙÔ Û‚‹ÓÂÈ Î·È Ë
¯Ú‹ÛË Ù˘ ·Ú·‚È΋˜ ÁÚ·Ê‹˜. ¶ÚÒÙË Ë
∞Ï‚·Ó›·, ·ÔÎÔÌ̤ÓË ÏfiÁˆ ÙˆÓ

μ·ÏηÓÈÎÒÓ ¶ÔϤ̈Ó,
·ÓÂÍ·ÚÙËÙÔÔÈ‹ıËÎÂ Î·È Î·ıȤڈÛ ÙË
¯Ú‹ÛË ÙÔ˘ Ï·ÙÈÓÈÎÔ‡ ·ÏÊ·‚‹ÙÔ˘
(1913), ηıÒ˜ Î·È ‰È¿ÊÔÚÔÈ
ÙÔ˘ÚÎfiʈÓÔÈ Ï·Ô› Ù˘ ™Ô‚ÈÂÙÈ΋˜
ŒÓˆÛ˘ (ΔÔ˘ÚÎÔÏÔÁÈÎfi ™˘Ó¤‰ÚÈÔ ÙÔ˘
ª·ÎÔ‡, 1926). ∏ ¢ËÌÔÎÚ·Ù›· Ù˘
ΔÔ˘ÚΛ·˜ ˘fi ÙË ÛȉËÚ¿ ˘ÁÌ‹ ÙÔ˘
ªÔ˘ÛÙ·Ê¿ ∫ÂÌ¿Ï, ÙÔ˘
ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˘ ∞Ù·ÙÔ‡ÚÎ, ͤÎÔ„Â
Ì οı ÙÚfiÔ ·fi ÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi
·ÚÂÏıfiÓ ·ÔÎËÚ‡ÛÛÔÓÙ·˜ ÙÔ 1928
fi¯È ÌfiÓÔ ÙËÓ ·Ú·‚È΋ ÁÚ·Ê‹ ·ÏÏ¿ ηÈ
ÙË ÌÔ˘ÛÈ΋, ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÎfi Ì˘ÛÙÈÎÈÛÌfi,
ÙÔ ·Ú·‚ÔÂÚÛÈÎfi ÏÂÍÈÏfiÁÈÔ (fiÛÔ ‹Ù·Ó
‰˘Ó·ÙfiÓ, ·ÊÔ‡ ·ÔÙÂÏÔ‡Û ÙÔ 40%
ÂÚ›Ô˘) Î·È fi,ÙÈ ¿ÏÏÔ ÌÔÚÔ‡Û ӷ
ı˘Ì›˙ÂÈ ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÌÔÓ·Ú¯›·.
°ÂÓÈο, ·fi ÙÔ 18Ô ·ÈÒÓ· Ë Ù¤¯ÓË
‰ÈÔÏ›ÛıËÛ Û ÌÈ· Ì·ÚfiÎ ·ÈÛıËÙÈ΋,
Ë ÔÔ›· ÔÊÂÈÏfiÙ·Ó Î·È ÛÙȘ ÂÈÛ·ÁˆÁ¤˜
Ù¯ÓÔ˘ÚÁËÌ¿ÙˆÓ (ÚÔÎÔÎfi Î·È Ì·ÚfiÎ)
·fi ÙËÓ ∂˘ÚÒË, ÂÓÒ ‰ÂÓ ¤ÏÂÈ·Ó ηÈ
ÔÈ ·Ó·ÁÂÓÓËÛȷΤ˜ ÂȉڿÛÂȘ. ¶·Ú¿
ÙȘ Â·Ó·ÛÙ¿ÛÂȘ Î·È ÙȘ ‰ÈÒÍÂȘ, ÙÔ
ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ‰È·Ù‹ÚËÛ ÌÈ·
ÙÂÚ¿ÛÙÈ· ÔÈÎÈÏ›· Ï·ÒÓ, ÁψÛÛÒÓ Î·È
ıÚËÛÎÂÈÒÓ, ηıÒ˜ ηÈ
˘ÔÛ˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ. ŒÙÛÈ, .¯., ÂÎÙfi˜ ·fi
ÙÔ ÓËÛȈÙÈÎfi ¯ÒÚÔ Ô˘ ‰È·Ù‹ÚËÛ ÙË
‰È΋ ÙÔ˘ ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋ ȉÈÔÌÔÚÊ›·, ‹ ÙÔÓ
ÂıÓ·Ú¯ÈÎfi ÚfiÏÔ Ù˘ ÂÏÏËÓÔÚıfi‰Ô͢
∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÛÙËÓ ÔÔ›· ÂÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó
·Ú¯Èο ·ÎfiÌË Î·È ÂÙÂÚfi‰Ô͘
∂ÎÎÏËۛ˜, ÛÙËÓ ∞›Á˘ÙÔ ˘‹Ú¯Â Ë
οÛÙ· ÙˆÓ ª·ÌÂÏԇΈÓ, Ô˘
΢‚ÂÚÓÔ‡Û ·ÎfiÌË Î·È ÌÂÙ¿ ÙËÓ
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ηٿÎÙËÛË (1517) ̤¯ÚÈ
ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ ¡·ÔϤÔÓÙ· (1811).
ΔÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ·Ú¤Û˘Ú ÛÙË
‰›ÓË Ù˘ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜, ÎÔÈÓˆÓÈ΋˜ ηÈ
ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋˜ ·Ú·ÎÌ‹˜ ÙÔ˘ fiÏÔ˘˜
ÙÔ˘˜ Ï·Ô‡˜ Ô˘ ΢‚ÂÚÓÔ‡ÛÂ.
∂Í·›ÚÂÛË ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÔÈ ŒÏÏËÓ˜, ÔÈ
∞Ṳ́ÓÈÔÈ Î·È ÔÈ ∂‚Ú·›ÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÏfiÁˆ
Ù˘ ‰È·ÛÔÚ¿˜ Î·È Ù˘ ÌÂÙ·Ó¿ÛÙ¢Û˘
‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó ÌÈ· ˘„ËÏ‹ ÎÔÈÓˆÓÈ΋,
ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ Î·È ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋
ÎÈÓËÙÈÎfiÙËÙ· Û ۯ¤ÛË Ì ÙȘ ¿ÏϘ
ÂıÓfiÙËÙ˜ Î·È ÔÌ¿‰Â˜ ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡

ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÔÈ Ôԛ˜ ÌfiÏȘ ·fi ÙÔ 19Ô
·ÈÒÓ· ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ¯ÂÈÚ·ÊÂÙÔ‡ÓÙ·È
ÓÂ˘Ì·ÙÈο (ÕÚ·‚˜, μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ
Î.Ï.).
∏ √ıˆÌ·ÓÈ΋ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ¤ÁÈÓ ÙÔ
ΤÓÙÚÔ ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ÁÈ· fiÏÔ ÙÔÓ
ÈÛÏ·ÌÈÎfi ÎfiÛÌÔ ·fi ÙËÓ ÕψÛË Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ (1453) Î·È ÌÂÙ¿.
∏ ÙÒÛË Ù˘, ÏfiÁˆ ÙÔ˘ ∞′ ¶·ÁÎÔÛÌ›Ô˘
¶ÔϤÌÔ˘ Î·È Ù˘ ·ÔÈÎÈÔÎÚ·Ù›·˜,
ÚÔοÏÂÛ fi¯È ÌfiÓÔ ÛÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜
·ÏÏ¿ Î·È ÛÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜
ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ ‚·ı‡
„˘¯ÔÏÔÁÈÎfi ÙÚ·‡Ì· ÛÙË Û˘ÏÏÔÁÈ΋
Û˘Ó›‰ËÛË, Ô˘ ˘ÚÔ‰fiÙËÛÂ
ȉÂÔÏÔÁÈΤ˜ ˙˘ÌÒÛÂȘ Î·È ÔÏÈÙÈΤ˜
‰Ú¿ÛÂȘ, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÔÈ Û˘Ó¤ÂȘ
ÊÙ¿ÓÔ˘Ó Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·. ΔÔ πÛÏ¿Ì
¤¯·Û Ì ÙËÓ ·Ú·ÎÌ‹ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ
ÙÔ Âȯ›ÚËÌ· Ù˘ ıÂ˚΋˜ ‡ÓÔÈ·˜
Ô˘ ·Ô‰ÂÈÎÓ˘fiÙ·Ó ‰È¿ Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜
ÙÔ˘ ˘ÂÚÔ¯‹˜.

[80]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏
Δø¡ √£øª∞¡ø¡

ÔÈ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜
ÚÔÛ¿ıÂȘ ·ÓÙ›ÛÙ·Û˘
ÛÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋

Â¤ÎÙ·ÛË
∏ ‹ÙÙ· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ÛÙË Ì¿¯Ë
Ù˘ ÕÁ΢ڷ˜ ÙÔ 1402 ·Ó¤ÎÔ„Â
ÚÔÛˆÚÈÓ¿ ÙȘ ÂÂÎÙ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘˜
‰È·ı¤ÛÂȘ, ·ÏÏ¿ Û‡ÓÙÔÌ·
·Ó·Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËηÓ. ™˘Ó¤¯ÈÛ·Ó
Ó· ηٷÎÙÔ‡Ó ÔÏÔ¤Ó· ηÈ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ‰¿ÊË, ÒÛÔ˘
ÙÔ 1430 η٤Ϸ‚·Ó Î·È ÙË
£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË. ¶·Ú¿ÏÏËÏ·,
Ô ª˘ÛÙÚ¿˜ ÛËÌ›ˆÛ ·ÍÈfiÏÔÁË
·ÎÌ‹ Î·È ÂÍÂÏ›¯ıËΠÛÂ
ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ΤÓÙÚÔ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
Î·È Ù˘ ·Ó·‚›ˆÛ˘ Ù˘
·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜, ¯¿ÚË Î·È ÛÙË
‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘
¶Ï‹ıˆÓ· °ÂÌÈÛÙÔ‡.

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [81]

ÕÁ·ÏÌ· ÙÔ˘ Δ·ÌÂÚÏ¿ÓÔ˘ ÛÙÔ √˘˙ÌÂÎÈÛÙ¿Ó.

TARQA/VISUAL PHOTOS

[82]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÚfiÛηÈÚË ‡ÊÂÛË

·ÏÏ¿ ÙÚÔÌÂÚ‹ ÂͤÁÂÚÛË ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ

ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙˆÓ
√ıˆÌ·ÓÒÓ ‰ÂÓ Î·Ù¤ÚÚ¢ÛÂ, ÁÈ·Ù› Ô Δ·ÌÂÚÏ¿ÓÔ˜ ‰ÂÓ
ÌfiÚÂÛ ӷ ÂÚ¿ÛÂÈ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ÏfiÁˆ ¤ÏÏÂȄ˘
ÛÙfiÏÔ˘, Ô‡Ù ·Ú¤ÌÂÈÓ ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· ÁÈ· Ó· ÔÏÔÎÏËÚÒÛÂÈ ÙËÓ ˘ԉԇψÛË ÙˆÓ ÂΛ ÔıˆÌ·ÓÈÎÒÓ ÎÙ‹ÛˆÓ. ∞Ó Î·È ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ Î·Ù·Ï‡ıËÎÂ, ˆÛÙfiÛÔ
ηٷÎÂÚÌ·Ù›ÛÙËΠ·fi ÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙÔ˘ Δ·Ù¿ÚÔ˘ ηٷÎÙËÙ‹ Î·È ·fi ÙË ‰È¯fiÓÔÈ· Ô˘ ͤÛ·Û ·Ó¿ÌÂÛ·
ÛÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù. √ Δ·ÌÂÚÏ¿ÓÔ˜ ·Ôη٤ÛÙËÛ ÛÙȘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ ÙÔ˘ ∞˚‰ÈÓ›Ô˘, ÙÔ˘ ªÂÓÙÂṲ̂, ÙÔ˘
ΔÂÎΤ, ÙÔ˘ Δ˙ÂÚÌÈ¿Ó Î·È ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó, ÂÓÒ ÔÈ Ù¤ÛÛÂÚȘ ÁÈÔÈ ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù, ÔÈ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó, ªÔ‡Û·, ÿÛ· ηÈ
ªˆ¿ÌÂı, ÔϤÌËÛ·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·
ÙˆÓ ÏÂÈ„¿ÓˆÓ Ù˘ ·ÙÚÈ΋˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿˜. ∞fi ·˘ÙÔ‡˜, Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ¤Ú·Û ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË Î·È ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÛÙȘ ÂΛ ÔıˆÌ·ÓÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ, ÂÓÒ
ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ÙÚÂȘ ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Û·Ó ÛÙËÓ ∞Û›·. ∏ ÂÌʇÏÈ· ‰È·Ì¿¯Ë ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ·È‰È¿ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ÎÚ¿ÙËÛ ÂÚ›Ô˘ ‰¤Î· ¯ÚfiÓÈ·, ̤¯ÚÈ Ô˘ Ô ÌÈÎÚfiÙÂÚÔ˜,
Ô ªˆ¿ÌÂı ∞′, Ó›ÎËÛ ÙÔÓ ¤Ó· ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ¿ÏÏÔ ÙÔ˘˜
·‰ÂÏÊÔ‡˜ ÙÔ˘, ·Ôη٤ÛÙËÛ ÙËÓ ÂÓfiÙËÙ· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Î·È Â·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ Î·Ù·ÎÙËÙÈ΋ ÙÔ˘ ‰Ú¿ÛË.
ÕÚ·Á ÙÈ ¤Î·Ó·Ó ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÁÈ· Ó·
ÂˆÊÂÏËıÔ‡Ó ·fi Ù· ‰ÂÈÓ¿ Î·È ÙË ‰‡ÛÎÔÏË ı¤ÛË ÙˆÓ
·ÓÙÈ¿ÏˆÓ ÙÔ˘˜ Î·È Ó· ÚÔÏ¿‚Ô˘Ó ÙËÓ ·Ó·Û‡ÓÙ·Í‹
ÙÔ˘˜; ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜ Ù›ÔÙ· ‹ ۯ‰fiÓ Ù›ÔÙ·.
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ª·ÓÔ˘‹Ï, Ô ÔÔ›Ô˜ ·fi Ù· Ù¤ÏË ÙÔ˘
1399 ÂÚÈÊÂÚfiÙ·Ó ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË Â·ÈÙÒÓÙ·˜ Ì¿Ù·È·
‚Ô‹ıÂÈ·, fiÙ·Ó ¤Ì·ı ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù,
Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔ 1403. ¶ÚÒÙ·
ÂÍfiÚÈÛ ÛÙË §‹ÌÓÔ16 ÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË, ÙÔÓ
ÔÔ›Ô ÙÔ˘ ›¯Â ÂÈ‚¿ÏÂÈ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ
ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ·ÓÙÔ‰˘Ó·Ì›·˜ ÙÔ˘, ÁÎÚÂÌ›˙ÔÓÙ·˜
ª∂Δ∞ Δ∏¡ ∞πê∞§ø™π∞ ∞ÀΔ∏,

Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ÙÔ Ù˙·Ì› ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ‰ÈÒ¯ÓÔÓÙ·˜ ÙÔÓ Î·‰‹. ŒÂÈÙ· Û˘ÌÌ¿¯ËÛ Ì ÙÔÓ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó Î·È ‹Ú ˆ˜ ÔÌ‹ÚÔ˘˜, ÁÈ· Ó· ‰È·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙË Û˘ÌÌ·¯›·, ¤Ó·Ó ·‰ÂÏÊfi Î·È Ì›· ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘ √ıˆÌ·ÓÔ‡
ËÁÂÌfiÓ·. ∂ÈϤÔÓ, ¤Ï·‚ ˆ˜ ·ÌÔÈ‚‹ οÔÈ· ÊÚÔ‡ÚÈ·
Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÙË
£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È Î¿ÔȘ ¿ÏϘ fiÏÂȘ Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜, ÙȘ Ôԛ˜ ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË
Ô˘ ·Ú¯Èο ›¯Â ηı·ÈÚ¤ÛÂÈ. ∞ÚÁfiÙÂÚ· Ì¿ÏÈÛÙ· Ô ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ·ÓÙÚ‡ÙËΠ̛· ·fi ÙȘ ·ÓȄȤ˜ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï Î·È ˆ˜ ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ÁÈ· ÙÔ Á¿ÌÔ ÙÔ‡ ·Ú¤‰ˆÛÂ
fiϘ ÙȘ ·Ú¿ÏȘ fiÏÂȘ Ù˘ πˆÓ›·˜, Ô˘ ›¯Â ¯¿ÛÂÈ
ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜. ∫·Ù·ÏÏËÏfiÙÂÚË Â˘Î·ÈÚ›· ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·‰ÈÔÚÁ¿ÓˆÛË Ù˘ ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋˜ ‰‡Ó·Ì˘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ηÈ
ȉȷ›ÙÂÚ· Ù˘ Ó·˘ÙÈ΋˜ ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â. øÛÙfiÛÔ, Ô ª·ÓÔ˘‹Ï ‰ÂÓ Ê¿ÓËΠӷ ¤Î·Ó ٛÔÙ· ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ
ÛÎÔfi, Ú¿ÁÌ· ·Ú¿ÍÂÓÔ, ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ ÙÔ˘ ¤ÏÂÈ·Ó Ë ÊÈÏÔÙÈÌ›· Î·È Ë ·Ó‰Ú›·. ∞ÏÏ¿ ÔÈ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ Â›¯·Ó ¯¿ÛÂÈ ·fi ηÈÚfi ÙÔ ËıÈÎfi ÙÔ˘˜ Ûı¤ÓÔ˜ Î·È Ì·˙› οı ÔÏÈÙÈ΋ Û‡ÓÂÛË. ŒÙÛÈ, Ô ª·ÓÔ˘‹Ï fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ ¤Î·ÓÂ
Ù›ÔÙ· ÁÈ· ÙËÓ ÂÓ›Û¯˘ÛË ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÒÓ ‰˘Ó¿ÌˆÓ
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ÂÈϤÔÓ Û˘Ó¤‚·Ï ÛÙËÓ Î·Ù¿Ï˘ÛË ÙˆÓ ˘fiÏÔÈˆÓ ÏÂÈ„¿ÓˆÓ ÙÔ˘. ΔÔ 1410, fiÙ·Ó
‰ÔÏÔÊÔÓ‹ıËÎÂ Ô ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ·fi οÔÈÔ˘˜ ÔÌfiÊ˘ÏÔ‡˜ ÙÔ˘, ·Ú¤Ï·‚ ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË Ô
ªÔ‡Û·, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Úı Û ڋÍË Ì ÙÔÓ ª·ÓÔ˘‹Ï.

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ ÙÔ˘ Δ·ÌÂÚÏ¿ÓÔ˘. ∫·Ù¿ ÙË ÌÂÁ¿ÏË Â¤Ï·ÛË
ÙˆÓ Δ·Ù¿ÚˆÓ, Ë ∂˘ÚÒË ÛÒıËΠ‰ÈfiÙÈ Ô Δ·ÌÂÚÏ¿ÓÔ˜
‰ÂÓ Â›¯Â ÛÙfiÏÔ Ó· ÂÚ¿ÛÂÈ ÛÂ Â˘Úˆ·˚Îfi ¤‰·ÊÔ˜
ÌÂÙ¿ ÙË Ó›ÎË ÙÔ˘ Â› ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù ÛÙËÓ ÕÁ΢ڷ.
PAVAN ALDO/VISUAL PHOTOS

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [83]

[84]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔfiÙÂ, ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÓfiıÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, Ô ∂ÌÌ·ÓÔ˘‹Ï, ηٿÊÂÚ ӷ ηٷÙÚÔÒÛÂÈ
ıÚÈ·Ì‚Â˘ÙÈο ÙÔÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ÛÙfiÏÔ ÛÙÔ ÓËÛ› ¶Ï¿ÙË.
√ ª·ÓÔ˘‹Ï fï˜, ·ÓÙ› Ó· ÂÈ‚Ú·‚‡ÛÂÈ ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi
ÙÔ˘ ÁÈ· ÙÔ Î·ÙfiÚıˆÌ¿ ÙÔ˘, ÙÔÓ Ê˘Ï¿ÎÈÛ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘
ÊıfiÓÔ˘ ÙÔ˘. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ Ì ٤ÙÔÈ· ηÎÔ‹ıÂÈ· ηÈ
·ÊÚÔÛ‡ÓË ı· ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· Ûˆı› Ô ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜
ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜. √ ªÔ‡Û·, ÁÈ· Ó· ÂΉÈÎËı› ÙËÓ ‹ÙÙ· ÙÔ˘
ÛÙfiÏÔ˘ ÙÔ˘, ‹Úı ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È
ÙËÓ ÔÏÈfiÚÎËÛÂ. √ ª·ÓÔ˘‹Ï, fiˆ˜ ·ԉ›¯ıËΠÛÙËÓ
Ú¿ÍË, ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÓÈ΋ÛÂÈ Ì ÙȘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ,
ÂÊfiÛÔÓ ‚¤‚·È· ‹ÍÂÚ ӷ ÙȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÈ. ŸÌˆ˜,
ÚÔÙ›ÌËÛ ӷ ˙ËÙ‹ÛÂÈ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı, Ô˘
‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙËÓ ∞Û›·. ªÂ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı,
ÏÔÈfiÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤Ú·Û ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, ηٷÙÚÔÒıËΠÙÂÏÈο Ô ªÔ‡Û· Î·È ÛÎÔÙÒıËΠÙÔ 1414. √ ªˆ¿ÌÂı ¤ÁÈÓ ¤ÎÙÔÙ ÌÔӿگ˘ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ Î·È fi¯È
ÌfiÓÔ Â¤ÛÙÚ„ ÛÙÔÓ ª·ÓÔ˘‹Ï οÔȘ ·fi ÙȘ fiÏÂȘ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙÔÓ ∂‡ÍÂÈÓÔ Î·È ÛÙËÓ ¶ÚÔÔÓÙ›‰·, ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔÓ ¿ÊËÛ ·ÓÂÓfi¯ÏËÙÔ Û fiÏÔ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘, ‰ËÏ·‰‹ ̤¯ÚÈ ÙÔ 1421. √
ª·ÓÔ˘‹Ï, fï˜, Ô‡Ù ÙfiÙ ÊÚfiÓÙÈÛ ӷ ÚÔÂÙÔÈÌ·ÛÙ›
fiˆ˜ ı· ¤ÚÂÂ, ÁÈ· ÙÔÓ ÎÚ›ÛÈÌÔ ·ÁÒÓ·, Ô˘ ‹Ù·Ó
ÚÔÊ·Ó¤˜ fiÙÈ ı· ÍÂÛÔ‡Û ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘
ªˆ¿ÌÂı.
ΔÔ fiÛÔ ‚¤‚·ÈÔ ‹Ù·Ó ·˘Ùfi Û˘Ó¿ÁÂÙ·È ·fi ÙÔ fiÙÈ Ô
›‰ÈÔ˜ Ô ªˆ¿ÌÂı ∞′, ·Ó Î·È ıÂÒÚËÛ ‰›Î·ÈÔ fiÛÔ ˙Ô‡ÛÂ
Ó· ÌËÓ ÂÈÙÂı› ÛÙÔÓ ª·ÓÔ˘‹Ï, ηıÒ˜ ÏfiÁˆ Ù˘ Û˘ÌÌ·¯›·˜ Ì·˙› ÙÔ˘ Ó›ÎËÛ ÙÔÓ Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ ·ÓÙ›·Ïfi ÙÔ˘,
ˆÛÙfiÛÔ ‰ÂÓ ·Ú·ÈÙ‹ıËΠÂÓÙÂÏÒ˜ ·fi ÙȘ ÔÏÂÌÈΤ˜
ÙÔ˘ ‚Ϥ„ÂȘ. ∫·Ù¤ÎÙËÛ ÙË ™Ì‡ÚÓË Î·È ¤Î·Ó ÊfiÚÔ˘
˘ÔÙÂÏ‹ ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó. ∂ÈϤÔÓ, Âȯ›ÚËÛ ÂȉÚÔ̤˜ ÛÙË μÏ·¯›·, ÛÙËÓ √˘ÁÁ·Ú›· Î·È ÛÙË
™ÙÂÈÚ›·17, ÂÈÛÚ¿ÙÙÔÓÙ·˜ Î·È ¿ÏÈ ÊfiÚÔ ·fi ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ ÚÒÙ˘ ·fi ÙȘ ¯ÒÚ˜ ·˘Ù¤˜. ∂ÈϤÔÓ, ηٷÛ··Û ÛÙËÓ ·ÚÈÛÙÂÚ‹ fi¯ıË ÙÔ˘ ÿÛÙÚÔ˘, ·¤Ó·ÓÙÈ
·fi ÙÔ ƒÔ˘¯ÙÔ‡ÎÈ, ÙÔ Û˘ÓÔÚÈ·Îfi ÊÚÔ‡ÚÈÔ °¤ÚÂÎÈ, ÙÔ
fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÔÈ μÏ¿¯ÔÈ ÙÔ ·Ú¤ÊıÂÈÚ·Ó Û °ÈÔ‡ÚÁ‚Ô. ŸÌˆ˜, Ô ªˆ¿ÌÂı ‰ÂÓ ¿ÊËÛ ·ÓÂÓfi¯ÏËÙ˜ Î·È ÙȘ
΢ڛˆ˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. ∂ˆÊÂÏ‹ıËΠ·fi ÙȘ
·‰È¿ÎÔ˜ ¤Úȉ˜ Ô˘ ›¯·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÔÈ ‰È¿ÊÔÚÔÈ
‰˘Ó¿ÛÙ˜ Î·È ÙÔ 1414 ΢ڛ¢ÛÂ Î·È Î·Ù¤ÛÙÚ„ ÙË μÔ‰ÔÓ›ÙÛ· ·È¯Ì·ÏˆÙ›˙ÔÓÙ·˜ 1.600 ηÙÔ›ÎÔ˘˜. ΔÔ 1415
¤Î·Ó ˘ÔÙÂÏ‹ ÙÔ˘ ÙÔÓ ∞ÓÙÒÓÈÔ ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏË, Ô˘ ÛÙÔ
ÌÂٷ͇ ›¯Â ηٷϿ‚ÂÈ ÙËÓ ∞ÙÙÈ΋, ÏÂËÏ¿ÙËÛ ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· Î·È ÙȘ ∫˘ÎÏ¿‰Â˜ Î·È ÙÂÏÈο ¤Î·Ó ÂÈÚ‹ÓË ÛÙȘ 29
πÔ˘Ï›Ô˘ ÙÔ˘ 1416, fiÙ·Ó Ô ÁÂÓÓ·›Ô˜ ∂ÓÂÙfi˜ §ÔÚ‰·Ófi˜
ηٷÙÚfiˆÛ ÛÙËÓ ∫·ÏÏ›ÔÏË ÙÔÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ÛÙfiÏÔ.

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [85]

ªÂ ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË ·˘Ù‹, Ô˘ Û˘Ó¿ÊıËΠ̠ÙË μÂÓÂÙ›·, ÔÈ
ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ËÛ‡¯·Û·Ó ÁÈ· οÔÈÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·. ∞ÏÏ¿ Î·È ¿ÏÈ ‰ÂÓ ¤ÁÈÓ η̛· ‰È·Ú΋˜ Û‡ÌÚ·ÍË ÈηӋ Ó· ·ÔÎÚÔ‡ÛÂÈ ÙȘ ÂÈΛÌÂÓ˜ ÂÈı¤ÛÂȘ.

ªfiÓÔ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ
ͯˆÚ›˙ÂÈ ÙÔ Ó‡̷
ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
ªfiÓÔ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ¤ÁÈÓ οÙÈ Î·È ·˘Ùfi fi¯È ηÈ
ÙfiÛÔ ÛÔ˘‰·›Ô Î·È ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfi. ŸÙ·Ó Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù
‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ·ÎfiÌ· ÛÙËÓ ·ÎÌ‹ ÙÔ˘, Á‡Úˆ ÛÙÔ 1400, Ô ‰ÂÛfiÙ˘ ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿ £Âfi‰ˆÚÔ˜ ∞
∞′,, ÈÂṲ̂ÓÔ˜ ¤ÓÙÔÓ·
·fi ÙÔ˘˜ ·ÙÂÏ›ˆÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ Ô˘ ÙÔÓ ÂÚÈÛÙÔ›¯È˙·Ó, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ ¶ÂÏÔÔ˘ Ô ›‰ÈÔ˜ ΢‚ÂÚÓÔ‡ÛÂ- ÛÙÔ˘˜ πˆ·ÓÓ›Ù˜
ÔÓÓ‹ÛÔ˘ -Ô˘
πfiÙ˜ Ù˘ ƒfi‰Ô˘, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ›¯·Ó ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ Ó· ÙËÓ Î·Ù·Ï¿‚Ô˘Ó. ∞Ú¯Èο Ô
‰ÂÛfiÙ˘ ÙÔ‡˜ ·Ú·¯ÒÚËÛ ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ, Ô˘ ›¯Â ÂÚȤÏıÂÈ ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ ΔfiÎÎÔ˘,
·ÓÙ› ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ ÙˆÓ 12.000 ‰Ô˘Î¿ÙˆÓ. ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ
ÙÔ˘˜ ¤‰ˆÛÂ Î·È Ù· ∫·Ï¿‚Ú˘Ù·. ∞ÏÏ¿, fiÙ·Ó ÙÂÏÈο ı¤ÏËÛÂ Î·È ¿ÏÈ Ì ¯Ú‹Ì·Ù· Ó· ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ Î·È ÙÔ
ª˘ÛÙÚ¿, ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔ› ÙÔ˘ ·ÓÙÈÛÙ¿ıËÎ·Ó Î·È ·Ó¿Áη۷Ó
ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ ÙÔ˘ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜ Ó· ·Ó·¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó,
·Ú¤¯ÔÓÙ·˜ ¤Ó· ·ÛʷϤ˜ ‰Â›ÁÌ· ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ Ó‡̷ÙÔ˜
Ô˘ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡ÛÂ. ΔÔ 1404 ÔÈ πˆ·ÓÓ›Ù˜ ·Ô¯ÒÚËÛ·Ó
Î·È ·fi Ù· ∫·Ï¿‚Ú˘Ù· Î·È ·fi ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ, Ì ÙË
Û˘Ìʈӛ· Ó· ¿ÚÔ˘Ó ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ª·ÓÔ˘‹Ï, ÙÔÓ
·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘, 43.000 ‰Ô˘Î¿Ù·. ΔÔ 1404 Ù·
Ú¿ÁÌ·Ù· ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Â·Ó‹Ïı·Ó ÛÙËÓ ›‰È·
ηٿÛÙ·ÛË Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó Î·È ÚÈÓ ·fi Ù¤ÛÛÂÚ·
¯ÚfiÓÈ·.
√È ∂ÓÂÙÔ› ηÙ›¯·Ó ÙË ªÂıÒÓË, ÙËÓ ∫ÔÚÒÓË Î·È ÙËÓ
∞ÚÁÔÏ›‰·, ÂÓÒ Ë ·Ú¯ÈÂÈÛÎÔ‹ ¶·ÙÚÒÓ ·ÔÙÂÏÔ‡ÛÂ
·˘ÙÔÙÂÏ‹ ÈÂÚ·ÙÈ΋ ËÁÂÌÔÓ›· ˘fi ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘
¿·. √ÏfiÎÏËÚË Ë ˘fiÏÔÈË ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ‹Ù·Ó ÌÔÈÚ·Ṳ̂ÓË ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Î·È Ù˘ ¡·˘·ÚÈ΋˜ ∂Ù·ÈÚ›·˜, Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔ °ÂÓÔ˘¿ÙË ∫ÂÓÙÔ˘ÚÈÒÓË ∑·Î·Ú›· (1404-1432). ™ÙÔ ÊÚ·ÁÎÈÎfi ÙÌ‹Ì· Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ˘‹Ú¯·Ó ·Ó¤Î·ıÂÓ ŒÏÏËÓ˜ ÊÂÔ˘‰¿Ú¯Â˜, ·Ó¿ÌÂÛ·
ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Î·È Ô ÈfiÙ˘ πˆ¿ÓÓ˘
∫Ô˘ÙÚÔ‡Ï˘. ∞fi ·ÏÈ¿ ÔÈ ‰È¿ÊÔÚÔÈ ÂΛÓÔÈ Î˘Ú›·Ú¯ÔÈ
‰ÂÓ Â›¯·Ó ÂÈÚËÓÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. √ ∑·Î·Ú›·
‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û ·ÓÙÈ·Ú¿ıÂÛË Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ÂÓÒ Ô
‰ÂÛfiÙ˘ £Âfi‰ˆÚÔ˜ ÙÔ 1406 ÂÈÙ¤ıËΠÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘.
¢ÂÓ ·ÚΤÛÙËΠے ·˘Ùfi, ·ÏÏ¿ ÏÂËÏ¿ÙËÛÂ Î·È ÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋ ÂÚÈÔ¯‹ Á‡Úˆ ·fi ÙË ªÂıÒÓË ÚÔηÏÒÓÙ·˜ ÂΛ

˙ËÌÈ¿ 300.000 ˘¤Ú˘ÚˆÓ. ŒÂÈÙ·, ÙÔ ÂfiÌÂÓÔ ¤ÙÔ˜,
¤ı·ÓÂ Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ ∞′ ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿ ¯ˆÚ›˜ Ó· ·Ê‹ÛÂÈ
ÓfiÌÈÌÔ˘˜ ÎÏËÚÔÓfiÌÔ˘˜ Î·È ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ ÂÚÈ‹Ïı ÛÙÔ
‚·ÛÈÏÈ¿ ª·ÓÔ˘‹Ï, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔ ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ £Âfi‰ˆÚÔ μ′ (1407- 1443). ∂Í·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡
ÂȉÂÈÓÒıËÎÂ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. √ £Âfi‰ˆÚÔ˜ μ′ ‹Ù·Ó ·Ó‹ÏÈÎÔ˜ Î·È ÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙÔ˘ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ˘ ·Ó¤Ï·‚Â Ô Ì¤Á·˜ ‰Ô‡Î·˜ ª·ÓÔ˘‹Ï ºÚ·ÁÎfiÔ˘ÏÔ˜. √ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˜ Â›ÙÚÔÔ˜ fï˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ·ÚÎÂÙfi ËıÈÎfi Ûı¤ÓÔ˜ ÒÛÙ ӷ ηٷÛÙ‹ÛÂÈ Û‚·ÛÙfi ÙfiÛÔ
ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ fiÛÔ Î·È ÛÙÔÓ ∑·Î·Ú›· ÙÔ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ·Í›ˆÌ·, Ô˘ Ô ›‰ÈÔ˜ ÂÎÚÔÛˆÔ‡ÛÂ. ™ÙËÓ
·Ó·Ú¯›· Û˘Ó¤‚·ÏÂ Î·È ÙÔ fiÙÈ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ¡ÂÎÚÈÎfi
¢È¿ÏÔÁÔ ÙÔ˘ ª¿˙·ÚÈ, Ô˘ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ,
ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·ÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÂΛӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ·
ÔÏÏ¿ ÂÙÂÚfiÎÏËÙ· Á¤ÓË. ∂ÎÙfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜,
Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÙËÓ Î˘ÚÈfiÙÂÚË ‚¿ÛË ÙÔ˘ ÏËı˘ÛÌÔ‡,
˘‹Ú¯·Ó Î·È ÔÏÏÔ› ™Ï¿‚ÔÈ Î·È ºÚ¿ÁÎÔÈ, ÂÓÒ ÚfiÛÊ·Ù· ‹Úı·Ó Î·È ·ÚÎÂÙÔ› ∞Ï‚·ÓÔ›. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜,
·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È Î¿ÔÈÔÈ ∞ÈÁ‡ÙÈÔÈ, ‰ËÏ·‰‹ ∞ı›ÁÁ·ÓÔÈ Î·È
πÔ˘‰·›ÔÈ. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ª·ÓÔ˘‹Ï ¤ÎÚÈÓ ··Ú·›ÙËÙÔ Ó·
¤ÚıÂÈ ·˘ÙÔÚÔÛÒˆ˜ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÁÈ· Ó· ·ÔηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ÓfiÌÔ Î·È ÙËÓ Ù¿ÍË Î·È Ó· ÂÓÈÛ¯‡ÛÂÈ ÙÔ
‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ. ∞Ó·¯ÒÚËÛ ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ·fi ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 1414 Û˘Óԉ¢fiÌÂÓÔ˜
·fi ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘, ÙÔ Ó¤Ô ‰ÂÛfiÙË £Âfi‰ˆÚÔ μ′. ¶ÚÒÙ·
η٤Ï¢Û ÛÙË £¿ÛÔ, Ô˘ ÙËÓ Î˘‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó ŒÏÏËÓ˜
‰˘Ó¿ÛÙ˜, Î·È ÙËÓ ˘¤Ù·Í ÛÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË.
™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ¤Ú·Û ÙÔ ¯ÂÈÌÒÓ· ÙÔ˘ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È ÙËÓ ÂfiÌÂÓË ¿ÓÔÈÍË, ηı’ Ô‰fiÓ ÚÔ˜ ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ, ¤Ú·Û ·fi ÙÔÓ ÔÚıÌfi Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜, fiÔ˘ ÙÔÓ
‰¤¯ÙËΠ̠ÂÍ·ÈÚÂÙÈΤ˜ ÙÈ̤˜ Ô μÂÓÂÙfi˜ ‚¿ÈÏÔ˜18 Î·È ÙÔ
1415 ·Ô‚È‚¿ÛÙËΠÛÙȘ ∫¯ÚȤ˜. √ ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ
ºÚ¿ÁÎˆÓ ∑·Î·Ú›· ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÙÔ˘ ÔÚÎÈÛÙ› ›ÛÙË
Î·È ÔÈ ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Û˘ÓÂÏ‹ÊıËÛ·Ó Î·È Ô‰ËÁ‹ıËÎ·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ΔfiÙ ÂÈ‚Ï‹ıËÎÂ
ÛÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ÂȉÈÎfi˜ ÊfiÚÔ˜ Ì ÛÎÔfi ÙËÓ Ô¯‡ÚˆÛË ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡ ηٿ ÙˆÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎÒÓ ÂȉÚÔÌÒÓ. ΔÔ
¤ÚÁÔ Ô˘ ¿Ú¯ÈÛ ÛÙȘ 8 ∞ÚÈÏ›Ô˘ ÙÂÏ›ˆÛ ̤۷ Û 25
̤Ú˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ˙‹ÏÔ˘. ∏ Ô¯‡ÚˆÛË ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó ¤Ó· Ì·ÎÚ‡ Ù›¯Ô˜ ηٿ Ì‹ÎÔ˜ Ù˘ ÍËÚ¿˜ ηÈ
Î¿Ï˘Ù ÙËÓ ·fiÛÙ·ÛË ·fi ÙË Ì›· ı¿Ï·ÛÛ· ÛÙËÓ ¿ÏÏË
¤¯ÔÓÙ·˜ ηٿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· 150 ‡ÚÁÔ˘˜ Î·È ‰‡Ô Ô¯˘Ú¿
ÊÚÔ‡ÚÈ· ÛÙ· ‰‡Ô ¿ÎÚ·. °È· Ó· ‰È·ÙËÚÂ›Ù·È ¿ÓÙÔÙ ÛÂ
ηϋ ηٿÛÙ·ÛË, Ô Ó¤Ô˜ ÊfiÚÔ˜ ¤ÁÈÓ ÌfiÓÈÌÔ˜. ¶·Ú¿ÏÏËÏ·, Ô ª·ÓÔ˘‹Ï ·Ú·Î¿ÏÂÛ ÙË μÂÓÂÙ›· Ó· Û˘Ì‚¿ÏÂÈ
¯ÚËÌ·ÙÈο, ÁÈ·Ù› Î·È ·˘Ù‹ ›¯Â Û˘ÌʤÚÔÓ Ó· ·ÔÙÚ¤„ÂÈ ÙȘ ¯ıÚÈΤ˜ ÂȉÚÔ̤˜. ∏ μÂÓÂÙ›· fï˜ ·ÚÓ‹ıËÎÂ

∏ ‡ÏË Ù˘ ∞Á›·˜
∞ÈηÙÂÚ›Ó˘ ·fi
ÙÔ ÏÂÁfiÌÂÓÔ
∫¿ÛÙÚÔ ÙˆÓ
πÔÙÒÓ Ù˘
ƒfi‰Ô˘. °‡Úˆ ÛÙÔ
1400 Ô ‰ÂÛfiÙ˘
ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿,
£Âfi‰ˆÚÔ˜ ∞′,
·ÔÊ¿ÛÈÛÂ Ó·
·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ
ÙÌ‹Ì· ·fi
ÙËÓ ÂÈÎÚ¿ÙÂÈ¿
ÙÔ˘ ÛÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ
ÛÙÔ˘˜ πˆ·ÓÓ›Ù˜
πfiÙ˜ Ù˘
ƒfi‰Ô˘ ¤Ó·ÓÙÈ
·ÌÔÈ‚‹˜.
BENEDICTUS/
SHUTTERSTOCK

[86]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ì ÙÔ Âȯ›ÚËÌ· fiÙÈ Â›¯Â ¿ÏϘ Ôχ ÈÔ Â›ÁÔ˘Û˜
‰·¿Ó˜. √ ª·ÓÔ˘‹Ï ·Ú¤ÌÂÈÓ ¤Ó· ¯ÚfiÓÔ ÛÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È, ·ÊÔ‡ ÂÎÊÒÓËÛ ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿
ÔÌÒ‰Ë ÂÈ΋‰ÂÈÔ ÏfiÁÔ ÛÙË ÌÓ‹ÌË ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊÔ‡
ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ ∞′, ¤Ê˘Á ÙÔ ª¿ÚÙÈÔ ÙÔ˘ 1416 ÁÈ·
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

ΔÔÏÌËÚ¿ ÓÔÌÔıÂÙÈο
Î·È ‰ÈÔÈÎËÙÈο ̤ÙÚ·
ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
∫·Ù¿ ÙËÓ ·Ú·ÌÔÓ‹ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Û˘Ó¤‚Ë ¤Ó· ÁÂÁÔÓfi˜ ·fi Ù· Ï›Á· Ô˘ Ì·˜ ‰È·ÛÒıËÎ·Ó Î·È Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó fiÙÈ Ô Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ‰ÂÓ ÂÚÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ·Ï‹ ÌÂϤÙË ÙˆÓ ·Ú¯·›ˆÓ Û˘ÁÁڷʤˆÓ, fiˆ˜ Û˘Ó¤‚·ÈÓ Ì ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ÏfiÁÈÔ˘˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ·ÏÏ¿ ¿Ú¯È˙ ӷ ·Ó·˙ËÙ¿ÂÈ ÙËÓ ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ÙˆÓ ÌÂÏÂÙÒÓ ·˘ÙÒÓ ÛÙËÓ
Ú¿ÍË. ΔfiÙ ÌÂÛÔ˘Ú·ÓÔ‡Û ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Ô
°ÂÒÚÁÈÔ˜ °ÂÌÈÛÙfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ¶Ï‹ıˆÓ. °ÂÓÓ‹ıËΠÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
Á‡Úˆ ÛÙÔ 1355 ηÈ, fiÙ·Ó ‹Ù·Ó Ó¤Ô˜, ˙Ô‡Û ÛÙËÓ
∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË, Ë ÔÔ›·, fiˆ˜ ͤÚÔ˘ÌÂ, ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó
˘fi ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. ŒÂÈÙ· ‹Á ÛÙË

™¿ÚÙË, fiÔ˘ ¤Ú·Û ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜
ÙÔ˘ ÂÎÏËÚÒÓÔÓÙ·˜ Ù· ‰ÈηÛÙÈο ηı‹ÎÔÓÙ· Ô˘ ÙÔ˘
›¯·Ó ·Ó·ÙÂı›, ÌÂÏÂÙÒÓÙ·˜ ·Ú¿ÏÏËÏ· ÙÔ˘˜ ·Ú¯·›Ô˘˜ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ì·˜ ‰È¤ÛˆÛ ÔÏϤ˜ ÂÚÈÎÔ¤˜. ∂›Û˘, ·Û¯ÔÏ‹ıËÎÂ Î·È Ì ÙË Û‡ÓÙ·ÍË ‰ÈÎÒÓ ÙÔ˘ ÊÈÏÔÛÔÊÈÎÒÓ Û˘ÁÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ, ·fi Ù·
ÔÔ›· ¿ÏÏ· ‰ËÌÔÛȇıËÎ·Ó Î·È ¿ÏÏ· ¯¿ıËηÓ. ΔÔ ‰ÈηÛÙÈÎfi ÙÔ˘ ·Í›ˆÌ· ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ‹Ù·Ó ÙÔ ·ÓÒÙ·ÙÔ, ‰ÈfiÙÈ Ô °ÚËÁfiÚÈÔ˜ ªÔÓ·¯fi˜ ÙÔÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ ÚÔÛÙ¿ÙË ÙˆÓ ÓfïÓ. √ ›‰ÈÔ˜ Ô °ÚËÁfiÚÈÔ˜ Î·È ¤Ó·˜ ¿ÏÏÔ˜
Û‡Á¯ÚÔÓfi˜ ÙÔ˘, Ô πÂÚÒÓ˘ÌÔ˜ ÷ÚÈÙÒÓ˘ÌÔ˜, ÂÁΈÌÈ¿˙Ô˘Ó ÙË ÛÔÊ›· Î·È ÙË ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË ÙÔ˘ Ì Ï‹ıÔ˜ ·fi
˘ÂÚ‚ÔϤ˜, ¤ÌÊ˘Ù˜ ÛÙÔ˘˜ ÏÔÁ›Ô˘˜ Ì·˜ ÂΛÓË ÙËÓ
ÂÔ¯‹. ΔÔÓ Ï¤Ó ·ÓÒÙÂÚÔ ÙÔ˘ ª›Óˆ·, ÙÔ˘ ƒ·‰¿Ì·Óı˘
Î·È ÙÔ˘ ∞ÚÈÛÙ›‰Ë. μ‚·ÈÒÓÔ˘Ó fiÙÈ ÁÓÒÚÈ˙ ÙfiÛÔ Î·Ï¿
ÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜, ÒÛÙÂ, ·Ó Ù‡¯·ÈÓ ÔÙ¤ Ó· ¯·ıÔ‡Ó, ·˘Ùfi˜
ı· ÙÔ˘˜ Âͤ‰È‰Â Ì ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·ÎÚ›‚ÂÈ· ·fi ÙÔÓ ™fiψӷ Î·È ÙÔÓ §˘ÎÔ‡ÚÁÔ. ◊Ù·Ó ÙfiÛÔ ·ÎÚÈ‚Ô‰›Î·ÈÔ˜
ÛÙËÓ ·ÔÓÔÌ‹ Ù˘ ‰ÈηÈÔÛ‡Ó˘, ÒÛÙÂ Î·È Ô ÓÈÎËÙ‹˜
Î·È Ô ËÙÙË̤ÓÔ˜ ¤Ê¢Á·Ó ÈηÓÔÔÈË̤ÓÔÈ Î·È ÙÔÓ Â˘ÁÓˆÌÔÓÔ‡Û·Ó. ΔÔ 1415 Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û›ÁÔ˘Ú·
ÛÙË ™¿ÚÙË Î·È ·ˇı˘Ó ‰‡Ô ÏfiÁÔ˘˜ ÁÈ· ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÂΛ, ÙÔÓ ¤Ó· ÚÔ˜ ÙÔ
‚·ÛÈÏÈ¿ ª·ÓÔ˘‹Ï ‹ ŒÌÌ·ÓÔ˘‹ÏÔ, fiˆ˜ Ô ›‰ÈÔ˜ ÙÔÓ

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [87]

√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ª·ÓÔ˘‹Ï, fiÙ·Ó ¤Ì·ıÂ
ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù, Â¤ÛÙÚ„Â
ÛÙËÓ fiÏË ÙÔ 1403.
¤ÏÂÁÂ, Î·È ÙÔÓ ¿ÏÏÔ, Û˘Ì‚Ô˘Ï¢ÙÈÎfi, ÚÔ˜ ÙÔ ‰ÂÛfiÙË
£Âfi‰ˆÚÔ.
°È· ÙÔ˘˜ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜ ı· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ
Ï›Á· Ú¿ÁÌ·Ù·. ¶ÚÒÙÔÓ, Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ÈÛ¯˘Ú›˙ÂÙ·È fiÙÈ
ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÛÙ· Á‡Úˆ ÓËÛÈ¿ ˙Ô‡Û·Ó ÁÓ‹ÛÈÔÈ ŒÏÏËÓ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ¤ÚıÂÈ Û ÂÈÌÂÈÍ›·
Ì ηӤӷ ÛÙÔÈ¯Â›Ô ÍÂÓÈÎfi ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ‹ ·fi fiÛÔ˘˜
ηÙÔ›ÎËÛ·Ó ÎÔÓÙ¿ ÙÔ˘˜. ∞˘Ùfi ‰ÂÓ Â›Ó·È ¿ÓÙ· ·ÎÚÈ‚¤˜,
ÁÈ·Ù›, fiˆ˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ·fi ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Î·È Â›Û˘
·fi ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ ª¿˙·ÚÈ, ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·ÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÂΛӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ·, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ηÈ
·ÚÎÂÙ¿ ¿ÏÏ· Á¤ÓË. ŸÌˆ˜, ·fi fiÛ· Û˘Ó¿ÁÔÓÙ·È, fiÛ· ÎÈ
·Ó ‹Ù·Ó Ù· ÓÂÔÂÌÊ·ÓÈ˙fiÌÂÓ· Á¤ÓË ÛÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ, ÙÔ
ÔÏ˘ÏËı¤ÛÙÂÚÔ ‹Ù·Ó ·Ó¤Î·ıÂÓ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi. √È Î‡ÚȘ ·Û¯Ôϛ˜ ÙˆÓ ¶ÂÏÔÔÓÓËÛ›ˆÓ ‹Ù·Ó, ϤÂÈ Ô °ÂÌÈÛÙfi˜, Ë ÁˆÚÁ›· Î·È Ë ÎÙËÓÔÙÚÔÊ›·, Ì ÙȘ Ôԛ˜ Û˘ÓÙËÚÔ‡Û·Ó ÙȘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȤ˜ ÙÔ˘˜, Ï‹ÚˆÓ·Ó ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜ Î·È ÂÎÙÂÏÔ‡Û·Ó ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ˘ËÚÂÛ›·.
√È ÊfiÚÔÈ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÂÍ›ÛÔ˘ Â·¯ı›˜, fï˜ ÛÙÔ Û‡ÓÔÏfi
ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ÔÏÏÔ› Î·È ‰È¿ÊÔÚÔÈ. ΔÔ˘˜ ÂÈÛ¤Ú·ÙÙ·Ó Í¯ˆÚÈÛÙÔ› ÂÈÛÚ¿ÎÙÔÚ˜ Î·È ÙÔ˘˜ ··ÈÙÔ‡Û·Ó Û ¯Ú‹Ì·
Î·È fi¯È Û ·˘ÙÔ‡ÛÈ· ÚÔ˚fiÓÙ·. ŸÙ·Ó ηÏÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙÔ
ÛÙÚ·Ùfi ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ, ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·Ó Ï›ÁÔÈ Î·È ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ¿ÔÏÔÈ, Ô˘ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÏÈÔÙ·ÎÙÔ‡Û·Ó ÁÈ· Ó· ÂÈÛÙÚ¤„Ô˘Ó ÛÙȘ Û˘ÓËıÈṲ̂Ó˜
ÙÔ˘˜ ÂÚÁ·Û›Â˜. ŒÙÛÈ, ‹Ù·Ó ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ¯Ú‹ÛÈÌÔÈ ÁÈ· ÙÔÓ
fiÏÂÌÔ, ÁÈ·Ù›, ηٿ ÙÔÓ °ÂÌÈÛÙfi, ηӤӷ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚ›
Ó· ·Û¯ÔÏÂ›Ù·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Î·È Ì ÙÔÓ fiÏÂÌÔ Î·È Ì ٷ
ÂÈÚËÓÈο ¤ÚÁ·. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi, ÙÔ Ù›¯Ô˜ ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡
ı· ·Ô‰ÂÈÎÓ˘fiÙ·Ó ¿¯ÚËÛÙÔ Î·È, ·Ó ÍÂÛÔ‡Û ӤԘ fiÏÂÌÔ˜, Ô Î›Ó‰˘ÓÔ˜ ı· ‹Ù·Ó ÌÂÁ¿ÏÔ˜. √ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎfi˜
ÊfiÚÔ˜ Ô˘ ÚfiÛÊ·Ù· ÂÈ‚Ï‹ıËΠÁÈ· Ó· Û˘ÓÙËÚÔ‡ÓÙ·È ÌÈÛıÔÊfiÚÔÈ ÁÈ· ÙËÓ ¿Ì˘Ó· ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡, ‹Ù·Ó ·Ú¿ÏÔÁÔ˜, ηıÒ˜ ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â Ù›ÔÙ· ÈÔ ·ÓfiËÙÔ ·fi ÙÔ
Ó· ηٷȤ˙ÔÓÙ·È ÔÈ ÓÙfiÈÔÈ Î·È Ó· ·Ó·Ì¤ÓÂÙ·È Ë ÛˆÙËÚ›· ·fi ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜ ÌÈÛıÔÊfiÚÔ˘˜. ŒÙÛÈ, Ô °ÂÌÈÛÙfi˜
ÚfiÙÂÈÓ ӷ ‰È·ÈÚÂı› Ô ÂÚÁ·ÙÈÎfi˜ Ï·fi˜ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ Û ‰‡Ô Ù¿ÍÂȘ, ·fi ÙȘ Ôԛ˜ Ë Ì›· ı· ÂÎÙÂÏÔ‡ÛÂ
·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ˘ËÚÂÛ›· Î·È Ë ¿ÏÏË ı·
ηÏÏÈÂÚÁÔ‡Û ÙË ÁË Î·È ı· Ï‹ÚˆÓ ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜.
∫¿ı ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔ˜ ı· ηٷٷÛÛfiÙ·Ó Û ̛· ·fi ÙȘ

‰‡Ô Ù¿ÍÂȘ, fiÔ˘ ı· ÎÚÈÓfiÙ·Ó fiÙÈ ‹Ù·Ó ÈÔ ¯Ú‹ÛÈÌÔ˜.
∞Ó Û οÔÈ· ÂÚÈÔ¯‹ fiÏÔÈ ÔÈ ¿Ó‰Ú˜ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·Ó
ÈÔ ¯Ú‹ÛÈÌÔÈ ÁÈ· ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ˘ËÚÂÛ›·, ÙfiÙ ı·
¤ÚÂ ӷ ‰È·ÈÚÔ‡ÓÙ·È Û ÂÙ·ÈÚ›˜ ˘Ô¯Úˆ̤Ó˜ ÂÎ
ÂÚÈÙÚÔ‹˜ ¿ÏÏÔÙ ӷ ηÏÏÈÂÚÁÔ‡Ó ÙË ÁË Î·È ¿ÏÏÔÙÂ
Ó· ÂÎÙÂÏÔ‡Ó ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ˘ËÚÂÛ›·.
∂ÈϤÔÓ, Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ÚfiÙÂÈÓ ӷ ÙÚÔÔÔÈËı› ηÈ
ÙÔ ÊÔÚÔÏÔÁÈÎfi Û‡ÛÙËÌ·. ŒÙÛÈ, ‰ÂÓ ı· ÂÈÛÚ¿ÙÙÔÓÙ·Ó
ÔÏÏÔ› ̤ÙÚÈÔÈ ÊfiÚÔÈ ·fi ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÂÈÛÚ¿ÎÙÔÚ˜ Û ¯Ú‹Ì·Ù·, ·ÏÏ¿ ı· ÔÚÈ˙fiÙ·Ó ¤Ó·˜ ÌfiÓÔ ÂÙ‹ÛÈÔ˜
ÊfiÚÔ˜ Û ·˘ÙÔ‡ÛÈ· ÚÔ˚fiÓÙ· Ô˘ ı· ÙÔÓ ÂÈÛ¤Ú·ÙÙÂ
¤Ó·˜ ÌfiÓÔ ÂÈÛÚ¿ÎÙÔÚ·˜. √ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˜ ÊfiÚÔ˜ ı·
Â·ÚÎÔ‡Û ÁÈ· ÙȘ ÎÔÈÓ¤˜ ·Ó¿ÁΘ Î·È ı· ‹Ù·Ó ÏÈÁfiÙÂÚÔ ‚·Ú‡˜ ÁÈ· ÙÔ ÊÔÚÔÏÔÁÔ‡ÌÂÓÔ. ¢ÂÓ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËÎÂ
ÌfiÓÔ Û ·˘Ù¿ Ô °ÂÌÈÛÙfi˜, ·ÏÏ¿ ÂͤıÂÛÂ Î·È ÙÔÓ ÙÚfiÔ
Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ¤ÚÂ ӷ Á›ÓÂÙ·È Ë ¯Ú‹ÛË ÙˆÓ ‰ËÌÔÛ›ˆÓ
ÂÛfi‰ˆÓ. ΔÚÂȘ Ù¿ÍÂȘ ·ÓıÚÒˆÓ ‰ÈηÈÔ‡ÓÙ·È Î·Ù¿ ÙËÓ
¿Ô„‹ ÙÔ˘ Ó· Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ÛÙ· ÚÔ˚fiÓÙ· ÙÔ˘ ÂÚÁ·ÙÈÎÔ‡ Ï‹ıÔ˘˜. ¶ÚÒÙÔÓ ÔÈ ›‰ÈÔÈ ·ÛÊ·ÏÒ˜ ÔÈ ·Ú·ÁˆÁÔ›,
¤ÂÈÙ· fiÛÔÈ ·Ú¤¯Ô˘Ó Ù· ÎÂÊ¿Ï·È· Ù˘ ÂÚÁ·Û›·˜ ηÈ
Ù¤ÏÔ˜ fiÛÔÈ ÊÚÔÓÙ›˙Ô˘Ó ÁÈ· ÙËÓ ÎÔÈÓ‹ ·ÛÊ¿ÏÂÈ·, ÙËÓ
¢ËÌÂÚ›· Î·È ÙËÓ Ù¿ÍË. ¶·Ú·ÁˆÁÔ‡˜ ·ÔηÏ› ÙÔ˘˜
ÁˆÚÁÔ‡˜, ÙÔ˘˜ ·ÌÂÏÔ˘ÚÁÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ‚ÔÛÎÔ‡˜, ÎÂÊ¿Ï·È· Ù˘ ÂÚÁ·Û›·˜ Ù· ÁˆÚÁÈο ˙Ò·, Ù· ·Ì¤ÏÈ·, Ù·
ÎÔ¿‰È· Î·È ¿ÏÏ· ·ÚfiÌÔÈ·, ÂÈÌÂÏËÙ¤˜ ÙˆÓ ÎÔÈÓÒÓ
ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ Î·È ÙÔ˘˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙÔÓ ·ÓÒÙ·ÙÔ Î˘‚ÂÚÓ‹ÙË, ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ fiψÓ. ∂ÚÁ¿Ù˘, ÎÂÊ·Ï·ÈÔ‡¯Ô˜ Î·È ÔÏÂÌÈÛÙ‹˜ Â›Ó·È Ù· Ê˘ÛÈο ηÈ
·Ó·Áη›· Û˘ÛÙ·ÙÈο οı ¢ÓÔÌÔ‡ÌÂÓ˘ ÎÔÈÓˆÓ›·˜.
ªÂ ‚¿ÛË ÙȘ ·Ú¯¤˜ ·˘Ù¤˜, Ù· ÚÔ˚fiÓÙ· Ù˘ ¯ÒÚ·˜, ÙÔ
Ï¿‰È, ÙÔ ÎÚ·Û›, Ù· ÛÈÙËÚ¿, ÙÔ ‚·Ì‚¿ÎÈ, Ù· ·ÚÓÈ¿, ÙÔ
Á¿Ï·, ÙÔ Ì·ÏÏ› ÙˆÓ ÚÔ‚¿ÙˆÓ Î·È ÔÙȉ‹ÔÙ ¿ÏÏÔ,
Ú¤ÂÈ Ó· ‰È·ÈÚÔ‡ÓÙ·È ÛÙ· ÙÚ›· Î·È ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ê·›ÚÂÛË
ÙÔ˘ ÛfiÚÔ˘ Î·È ÙˆÓ ˙ÒˆÓ Ô˘ ÁÂÓÓÔ‡Ó, ¤Ó· ̤ÚÔ˜ Ó·
·Ê‹ÓÂÙ·È ÛÙÔÓ ·Ú·ÁˆÁfi, ¿ÏÏÔ Ó· ‰›ÓÂÙ·È ÛÙÔÓ ÎÂÊ·Ï·ÈÔ‡¯Ô Î·È ÙÔ ÙÚ›ÙÔ Ó· Ì·›ÓÂÈ ÛÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ Ù·Ì›Ô. √
·Ú·ÁˆÁfi˜ Ô˘ ÂÚÁ¿˙ÂÙ·È Ì ‰Èο ÙÔ˘ ÎÂÊ¿Ï·È· ‰ÈηÈÔ‡Ù·È Ó· ·›ÚÓÂÈ Ù· ‰‡Ô ÙÚ›Ù· ÙÔ˘ ÚÔ˚fiÓÙÔ˜ Î·È ÙÔ
¿ÏÏÔ ÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ. ŸÙ·Ó ·˘Ùfi ·Ú¤¯ÂÈ Ù· ÎÂÊ¿Ï·È· Ù˘
ÂÚÁ·Û›·˜, ·›ÚÓÂÈ Â›Û˘ Ù· ‰‡Ô ÙÚ›Ù·. ŸÔÈÔ˜ ηÏÏÈÂÚÁ› ÙÔ ÎÙ‹Ì· ÙÔ˘ Ì ÎÔÈÓfi ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ Ì οÔÈÔÓ

√ Ù¿ÊÔ˜
ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘
¶Ï‹ıˆÓÔ˜
°ÂÌÈÛÙÔ‡ ÛÙÔ
ƒ›ÌÈÓÈ Ù˘ πÙ·Ï›·˜.
√ °ÂÌÈÛÙfi˜
‰È·ÎÚ›ıËÎÂ
Â› ‚·ÛÈÏ›·˜
ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï,
ÂÓÒ ÔÈ Û‡Á¯ÚÔÓÔ›
ÙÔ˘ ÏfiÁÈÔÈ
ÂÁΈÌÈ¿˙Ô˘Ó
ÙË ÛÔÊ›· ÙÔ˘
Î·È ÙË ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË
ÙÔ˘, ·ÚÔÌÔÈ¿˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ ÌÂ
ÙÔÓ ª›Óˆ·,
ÙÔÓ ∞ÚÈÛÙ›‰Ë,
ÙÔÓ ™fiψӷ ηÈ
ÙÔÓ §˘ÎÔ‡ÚÁÔ.
SCALA

[88]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∂Ú›È·
‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ Ó·Ô‡
ÛÙË ™¿ÚÙË.
™ÙË ™¿ÚÙË, ÙÔ
1415, Ô ¶Ï‹ıˆÓ
°ÂÌÈÛÙfi˜
ÂÎÊÒÓËÛ ‰‡Ô
ÌÓËÌÂÈÒ‰ÂȘ
Û˘Ì‚Ô˘Ï¢ÙÈÎÔ‡˜
ÏfiÁÔ˘˜ ÚÔ˜ ÙÔ
‚·ÛÈÏÈ¿ ª·ÓÔ˘‹Ï
Î·È ÙÔ ‰ÂÛfiÙË
£Âfi‰ˆÚÔ,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
·ÊÔÚÔ‡Û·Ó ÛÙËÓ
ηٿÛÙ·ÛË ÛÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ.
WERNER FORMAN
ARCHIVE/SCALA

¿ÏÏÔ, ·›ÚÓÂÈ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ ¤Ó· ÙÚ›ÙÔ ÙÔ˘ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘
Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ‰È·ı¤ÛÂÈ Î·È ÙË ÌÈÛ‹ ·Ú·ÁˆÁ‹. √È ÂÚÁ¿Ù˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È Î·È Â›ÏˆÙ˜,
ÁÈ·Ù› ÌfiÓÔ ÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È Î·È ÏËÚÒÓÔ˘Ó ÊfiÚÔ, ‰ÂÓ ÂÎÙÂÏÔ‡Ó ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ˘ËÚÂÛ›·, ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ fï˜ ÁÈ’ ·˘Ùfi
Ó· ·‰ÈÎÔ‡ÓÙ·È, Ó· ÂÚÈÊÚÔÓÔ‡ÓÙ·È Î·È Ó· ηٷȤ˙ÔÓÙ·È. ∫·È Ó· Ò˜ Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ‰È·Ó¤ÌÂÈ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÂÈÌÂÏËÙÒÓ ÙÔ˘ ÎÔÈÓÔ‡ Û˘ÌʤÚÔÓÙÔ˜ Ù· ÎÙ‹Ì·Ù· Ô˘
·Ó‹ÎÔ˘Ó ÛÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ Î·È Ù· ÚÔ˚fiÓÙ· Ô˘ ÂÈÛÚ¿ÙÙÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘˜. °È· ÙË ‰È·ÙÚÔÊ‹ ηÈ
ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË Î¿ı Â˙Ô‡ ÛÙÚ·ÙÈÒÙË ÔÚ›˙ÂÈ ÙÔ ÚÔ˚fiÓ
Ù˘ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ Ì›·˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ ÂÈÏÒÙˆÓ, ÁÈ· οıÂ
È¤· ÙÔ ÚÔ˚fiÓ ‰‡Ô ÔÈÎÔÁÂÓÂÈÒÓ, ÁÈ· οı ·ÍȈ̷ÙÈÎfi ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡, ÔÏÈÙÈÎfi ¿Ú¯ÔÓÙ·, ·Ú¯ÈÂÚ¤· Î·È ÈÂÚ¤· ÙÔ ÚÔ˚fiÓ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÙÚÈÒÓ ÔÈÎÔÁÂÓÂÈÒÓ, ·Ó·ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÛÙÔÓ ·ÓÒÙ·ÙÔ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ó· ηıÔÚ›ÛÂÈ Ù· ··ÈÙÔ‡ÌÂÓ· ÁÈ· ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË Ù˘ ·˘Ï‹˜ ÙÔ˘.
√ °ÂÌÈÛÙfi˜ ÂÈı˘Ì› Ó· ÂÚÈÔÚÈÛÙ› fiÛÔ Á›ÓÂÙ·È Ë
΢ÎÏÔÊÔÚ›· ÙÔ˘ ÓÔÌ›ÛÌ·ÙÔ˜ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ηıÒ˜ Ë ¯ÒÚ· ηٷÎχÛÙËΠ·fi ͤӷ Λ‚‰ËÏ· ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· ·fi Ù· ÔÔ›· ÂˆÊÂÏÔ‡ÓÙ·È Î¿ÔÈÔÈ Ï›ÁÔÈ, ÂÓÒ
ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ÂÍ··ÙÒÓÙ·È Ì ¿Û¯ËÌÔ ÙÚfiÔ. ∂ÊfiÛÔÓ
ÔÈ ÂÈÛÚ¿ÍÂȘ Î·È ÔÈ ‰·¿Ó˜ Á›ÓÔÓÙ·È Û ·˘ÙÔ‡ÛÈ·
ÚÔ˚fiÓÙ·, ˘¿Ú¯ÂÈ ÂÏ¿¯ÈÛÙË ·Ó¿ÁÎË ÁÈ· ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·.
ΔÔ ÂÈÛ·ÁˆÁÈÎfi ÂÌfiÚÈÔ ı· Â›Ó·È Ôχ ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓÔ,
ÁÈ·Ù› Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ Â›Ó·È ·˘Ù¿Ú΢ Î·È ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ
·Ó¿ÁÎË Ó· ÂÈÛ¿ÁÂÈ ·Ú¿ ÌfiÓÔ Û›‰ËÚÔ Î·È fiÏ· Ô˘
ÌÔÚ› Ó· Ù· ·ÓÙ·ÏÏ¿ÛÛÂÈ Ì ¿ÊıÔÓÔ Ì·ÏÏ›, ÏÈÓ¿ÚÈ,
‚·Ì‚¿ÎÈ Î·È ‚‡ÛÛÔ (›‰Ô˜ ηϿ ÂÂÍÂÚÁ·Ṳ̂ÓÔ˘ ‚·Ì‚·ÎÈÔ‡). √ °ÂÌÈÛÙfi˜ ÂÈÙÚ¤ÂÈ ÛÙÔ˘˜ Ôϛ٘ ηÈ
ÛÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜ ÙË Û˘Ó¯‹ ÂÈÛ·ÁˆÁ‹ ˆÊ¤ÏÈÌˆÓ ·ÓÙÈÎÂÈ̤ӈÓ, ÂÈ‚¿ÏÏÂÈ fï˜ ‚·Ú‡ ÊfiÚÔ ÛÙËÓ ÂÍ·ÁˆÁ‹
οı ›‰Ô˘˜ Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËı› ÛÙË ¯ÒÚ·
Ì ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ fiÊÂÏÔ˜ ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ
ÙȘ ÂÛˆÙÂÚÈΤ˜ Ù˘ ·Ó¿ÁΘ ‹ Ó· ÁÂÌ›ÛÂÈ Ì ¯Ú‹Ì·Ù·
Ù· ‰ËÌfiÛÈ· Ù·Ì›·, Ù· ÔÔ›· ÌÔÚ› Ó· ¯ÚËÛÈ̇ÛÔ˘Ó
Û ·ÔÛÙÔϤ˜ Î·È ¿ÏϘ ¤ÎÙ·ÎÙ˜ ‰·¿Ó˜. ¶Ú·ÁÌ·Ù‡ÂÙ·È Â›Û˘ Î·È ÙȘ ‚ÂÏÙÈÒÛÂȘ Ô˘ ıˆÚ› ·Ó·Áη›Â˜ ÛÙËÓ ÔÈÓÈ΋ ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË. Ÿˆ˜ ϤÂÈ, ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Û˘Ó¤‚·ÈÓ·Ó Ôχ Û˘¯Ó¿ ηÎÔ˘ÚÁ‹Ì·Ù·,
Ù· ÔÔ›·, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ˘˜ ˘ÊÈÛÙ¿ÌÂÓÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜,
¤ÚÂ ӷ ÙÈ̈ÚÔ‡ÓÙ·È Ì ÙËÓ ÔÈÓ‹ ÙÔ˘ ı·Ó¿ÙÔ˘,
Ô˘, fï˜, ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û ·¯ÚËÛ›· Î·È ÔÈ ¤ÓÔ¯ÔÈ Â›ÙÂ
¤ÌÂÓ·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ·ÙÈÌÒÚËÙÔÈ Â›Ù ·ÎÚˆÙËÚÈ¿˙ÔÓÙ·Ó.
∞˘Ùfi ‹Ù·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ‚¿Ú‚·ÚÔ, ·ÏÏ¿ Î·È Ë ·ÙÈ̈ÚËÛ›·
¤‚Ï·Ù ÛÔ‚·Ú¿ ÙË ‰ËÌfiÛÈ· ·ÛÊ¿ÏÂÈ·. ŒÙÛÈ, Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÈ ÙËÓ ¿Ô„Ë Ó· ηٷ‰Èο˙ÔÓÙ·È fiÛÔÈ
ηÙËÁÔÚÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· ηÎÔ˘ÚÁ‹Ì·Ù·, ÛÂ Ê˘Ï¿ÎÈÛË Î·È

Û ηٷӷÁηÛÙÈ΋ ÂÚÁ·Û›· ÁÈ· ÙÔ ÎÔÈÓfi fiÊÂÏÔ˜ ηÈ
΢ڛˆ˜ ÁÈ· ÙË ‚ÂÏÙ›ˆÛË ÙÔ˘ Ù›¯Ô˘˜ ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡, ·Ó·ÎÔ˘Ê›˙ÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÊÔÚÔÏÔÁÔ‡ÌÂÓÔ˘˜. Δ¤ÏÔ˜, Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ÌÈÏ¿ÂÈ Ì ÌÂÁ¿ÏË ·˘ÛÙËÚfiÙËÙ· ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÌÔÓ·¯Ô‡˜, Ô˘ ÙÔ˘˜ ıˆÚ› ÂÓÙÂÏÒ˜ ¿¯ÚËÛÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙËÓ ÔÏÈÙ›· Î·È ÙÔ˘˜ ·ÔÎÏ›ÂÈ
·fi οıÂ Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹ ÛÙ· ‰ËÌfiÛÈ· ¤ÛÔ‰·. ∞Ó ¤¯Ô˘Ó
ÂÚÈÔ˘Û›·, ÙÔ˘˜ ÙËÓ ·Ê‹ÓÂÈ, ÚÔÙÚ¤ÔÓÙ·˜ ˆÛÙfiÛÔ ÙÔ
‚·ÛÈÏÈ¿ Ó· ÚÔÓÔ‹ÛÂÈ ÁÈ· ÙË ÚÈ˙È΋ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ·˘Ù‹˜ Î·È ÔÏÏÒÓ ¿ÏÏˆÓ ·Ú¿ÏÔÁˆÓ ηٷ¯Ú‹ÛˆÓ,
ÂÊfiÛÔÓ ı¤ÏÂÈ Ó· ÂÓÈÛ¯‡ÛÂÈ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Î·È Ó· ÙÔ ÁÏÈÙÒÛÂÈ ·fi ÙËÓ ÂÈΛÌÂÓË Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹.
Δ¤ÙÔȘ ÌÂÙ·ÚÚ˘ıÌ›ÛÂȘ ÚfiÙÂÈÓÂ Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ÛÙÔÓ
ÚÒÙÔ ÙÔ˘ ÏfiÁÔ, Ô˘ ·ˇı˘Ó ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ∂ÌÌ·ÓÔ˘‹Ï, ¯ˆÚ›˜ Ó· ·Ú·Ï›„ÂÈ Ó· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÈ fiÙÈ Ô
›‰ÈÔ˜ Ô ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜ ‹Ù·Ó Ô ÌfiÓÔ˜ ηٿÏÏËÏÔ˜ ÁÈ· Ó·
·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ ·Ó·ÌfiÚʈÛË ·˘Ù‹, ÁÈ·Ù› ηӤӷ˜ ¿ÏÏÔ˜
ÂÎÙfi˜ ·fi ÂΛÓÔÓ ‰ÂÓ ı· ‰È¤ıÂÙ ÙËÓ ··Ú·›ÙËÙË
ÙfiÏÌË Î·È ÂȉÂÍÈfiÙËÙ·. ™ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÏfiÁÔ, ÚÔ˜ ÙÔ
‰ÂÛfiÙË £Âfi‰ˆÚÔ, Â·Ó¤Ú¯ÂÙ·È ÛÙÔ ›‰ÈÔ ı¤Ì· ÚÔÛ·ıÒÓÙ·˜ Ó· ‰ÈÂÁ›ÚÂÈ ÙË ÊÈÏÔÙÈÌ›· ÂΛÓÔ˘ ÙÔ˘
Ó¤Ô˘ ÁÈ· Ó· ÚÔ¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙËÓ ·Ó·ÌfiÚʈÛË Ô˘ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ. ªÈ· ·Ó·ÌfiÚʈÛË Ô˘ ‰ÂÓ ¤ÁÈÓÂ Î·È Èı·ÓfiÓ
Ó· ÌËÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËı› ÔÙ¤.
ŸÌˆ˜ ÔÈ È‰¤Â˜ Î·È ÔÈ ÂÈı˘Ì›Â˜ ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘ °ÂÌÈÛÙÔ‡ Â›Ó·È È‰È·›ÙÂÚ· ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙ˜. ∞ÊÂÓfi˜ Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË Ô˘ ̤ڷ Ì ÙË Ì¤Ú· ¿Ú¯ÈÛ ӷ ·ÈÛı¿ÓÂÙ·È Ô ÓÂfiÙÂÚÔ˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, ‰ËÏ·‰‹ Ó· ÌËÓ ÂÚÈÔÚ›˙ÂÙ·È ·ÏÒ˜ Û ÏfiÁÈ· ·ÏÏ¿ Î·È Ó· ÂÈ˙ËÙ› ÙËÓ
ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ÙÔ˘˜ Û Ú¿ÍÂȘ. ∂›Û˘ Ù· ˘ÔÌÓ‹Ì·Ù·
ÙÔ˘ °ÂÌÈÛÙÔ‡ ‰È‰¿ÛÎÔ˘Ó ÔÏÏ¿ ÁÈ· ÙËÓ ÙfiÙ ÎÔÈÓˆÓÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Î·È ·ÔηχÙÔ˘Ó Î¿ÔÈ· ÁÂÓÓ·›·
Î·È ÛˆÙ‹ÚÈ· ÊÚÔÓ‹Ì·Ù·. ∏ ÔÚÈÛÙÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Û ·Ú·ÁˆÁÔ‡˜ Î·È Ì¿¯ÈÌÔ˘˜ ‹ ¿ÏÏÔ˘˜ ‰ËÌfiÛÈÔ˘˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡˜ Ô˘ ÚfiÙÂÈÓ ı˘Ì›˙ÂÈ ¤ˆ˜ ¤Ó· ÛËÌÂ›Ô ÙÔ ·Ú¯·›Ô Û·ÚÙÈ·ÙÈÎfi ÔÏ›ÙÂ˘Ì·. ∏ ȉ¤· ÙÔ˘
ÂÓfi˜ Î·È ÌfiÓÔ˘ ÊfiÚÔ˘ Â›Ó·È Î·È ·˘Ù‹ ÂÚ›ÂÚÁË, ηıÒ˜
ÛÙ· ÓÂfiÙÂÚ· ¯ÚfiÓÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÙËÓ ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍ Ô
ÊËÌÈṲ̂ÓÔ˜ °¿ÏÏÔ˜ ÛÙڷٿگ˘ μˆ‚¿Ó Î·È ¤ÂÈÙ· Ë
ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ Û¯ÔÏ‹ ÙˆÓ Ê˘ÛÈÔÎÚ·ÙÈÎÒÓ. ΔÔ ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ Â›Ó·È fiÙÈ Î·È Ô μˆ‚¿Ó Î·È ÔÈ Ê˘ÛÈÔÎÚ·ÙÈÎÔ› ÚfiÙÂÈÓ·Ó ˆ˜ ÌÔÓ·‰ÈÎfi ÊfiÚÔ ·˘ÙfiÓ Ù˘ Á˘, fiˆ˜ Î·È Ô
‰ÈÎfi˜ Ì·˜ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜ ‰ËÌÔÛÈÔÏfiÁÔ˜. ŸÌˆ˜, ›ӷÈ
ÂÚÈÙÙfi Ó· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ô ÌÔÓ·‰ÈÎfi˜ ·˘Ùfi˜
ÊfiÚÔ˜ ı· ‹Ù·Ó ¿‰ÈÎÔ˜, ÁÈ·Ù› ı· ÂÈ‚¿Ú˘Ó ÌfiÓÔ ÙËÓ
Ù¿ÍË ÙˆÓ ·Ú·ÁˆÁÒÓ, ·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ ·ÊÔÚÔÏfiÁËÙ· Ù·
˘fiÏÔÈ· ÚÔ˚fiÓÙ· Ù˘ ÂÚÁ·Û›·˜, Ù· ÔÔ›· ˆÛÙfiÛÔ
ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ı· ‹Ù·Ó ·Û‡ÁÎÚÈÙ· ÈÔ ÂÈÎÂÚ‰‹.

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [89]

√ ÌfiÓÔ˜ ‰›Î·ÈÔ˜ ÂÓÈ·›Ô˜ ÊfiÚÔ˜ ı· ‹Ù·Ó ÙˆÓ ÂÚÈÔ˘ÛÈÒÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ Î·È ÚÔÙ¿ıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ÌÔÓÙ¤ÚÓÔ˘˜
ÔÈÎÔÓÔÌÔÏfiÁÔ˘˜, ̤¯ÚÈ ÙÒÚ· fï˜ ¤¯ÂÈ ÂÊ·ÚÌÔÛÙ›
ÌfiÓÔ ˆ˜ ÚfiÛıÂÙÔ˜ Î·È fi¯È ˆ˜ ÂÓÈ·›Ô˜. ∂›Û˘, ·fi
ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜ ÙÔ˘ °ÂÌÈÛÙÔ‡ Û˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘Ì fiÙÈ Ë ‚ÈÔÙ¯ӛ·, Ô˘ ÙfiÛÔ Â›¯Â ·ÎÌ¿ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÛÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ ›¯Â ÂÎÏ›„ÂÈ
‹ ›¯Â ¤ÛÂÈ Û ̷ڷÛÌfi. •¤ÚÔ˘Ì fiÛÔ ÔÈÎÈÏfiÌÔÚÊË Î·È ÎÂÚ‰ÔÊfiÚ· ‹Ù·Ó ·˘Ù‹ Ë ‚ÈÔÙ¯ӛ· ·fi ÙÔÓ
8Ô ·ÈÒÓ· ÛÙËÓ ¶¿ÙÚ· Î·È ÛÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ. ª¿ÏÈÛÙ·,
ÛÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·˘Ù‹ fiÏË ¿ÎÌ·ÛÂ Î·È Ë ÂÂÍÂÚÁ·Û›·
ÙÔ˘ ÌÂÙ·ÍÈÔ‡. ∂Âȉ‹ Ë ∫fiÚÈÓıÔ˜ ·Ó‹Î ÛÙÔ ‰ÂÛfiÙË
£Âfi‰ˆÚÔ, Ú¤ÂÈ Ó· ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ, ÂÓÒ Ë ÌÂÙ·ÍÔ˘ÚÁ›· ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È ÛÙË £‹‚·,
ÛÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ ı· ›¯Â ÂÓ Ùˆ ÌÂٷ͇ ÂÎÏ›„ÂÈ, ÁÈ·Ù› ‰È·-

ÊÔÚÂÙÈο Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ‰ÂÓ ı· ·Ó¤ÊÂÚ fiÙÈ Ë Î˘ÚÈfiÙÂÚË
·Û¯ÔÏ›· ÙˆÓ ¶ÂÏÔÔÓÓËÛ›ˆÓ ‹Ù·Ó Ë ÁˆÚÁ›· Î·È Ë
ÎÙËÓÔÙÚÔÊ›·. ¶Ôχ ÛˆÛÙ¿ ÛΤÊÙÂÙ·È Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ÁÈ·
ÙËÓ ÔÈÓÈ΋ ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË Î·È ·ÎfiÌË ÈÔ ÔÚı¿ ÁÈ· ÙÔ ÌÔÓ·¯ÈÎfi ‚›Ô. ∏ Ô͇ÙËÙ· Ì ÙËÓ ÔÔ›· ηٷÎÚ›ÓÂÈ ÙËÓ
·ÚÁ›· Î·È ÙËÓ ·Í›ˆÛ‹ ÙÔ˘ Ó· ÙÚ¤ÊÂÙ·È ·fi ÙËÓ ÂÚÁ·Û›·
ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ¯ˆÚ›˜ Ô ›‰ÈÔ˜ Ó· Û˘Ì‚¿ÏÏÂÈ ÛÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË
Ù˘ ÎÔÈÓ‹˜ ˙ˆ‹˜, Ì·ÚÙ˘Ú› fiÙÈ ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ô Ó¤Ô˜
ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ›Ù ·Ó¤ÙÚ¯ ÛÙÔ˘˜ ·Ú¯·›Ô˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜
›Ù ÚÔ¤ÙÚÂ¯Â ÙˆÓ ÌÂ۷ȈÓÈÎÒÓ. ¢ÂÓ ‰›ÛÙ·˙ ‚‚·›ˆ˜
Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ Ù· ÊÚÔÓ‹Ì·Ù· ÔÏÏÒÓ ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ ηÈ
ÏÔÁ›ˆÓ Ù˘ ÌÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛ˘ Î·È Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙·Ó Ù· ‰ÂÈÓ¿ Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔ ÌÔÓ·¯ÈÛÌfi Î·È ÙȘ ηٷ¯Ú‹ÛÂȘ ÙÔ˘.
Δ¤ÏÔ˜, Ë ‚·ıÈ¿ ÂÔ›ıËÛË Ô˘ ›¯Â Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ fiÙÈ,

[90]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÏËÛ›·˙ ÊÔ‚ÂÚ‹ ηٷÛÙÚÔÊ‹ Ô˘ ı· ·ÔÙÚÂfiÙ·Ó
ÌfiÓÔ Ì ÚÈ˙ÈΤ˜ ÌÂÙ·ÚÚ˘ıÌ›ÛÂȘ, ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ fiÙÈ ·Ó
ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ, ÔÈ ™Ï¿‚ÔÈ Î·È ÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ› ‰ÂÓ Â›¯·Ó Û˘Ó›‰ËÛË ÙÔ˘ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ Ô˘ ÂÂÚ¯fiÙ·Ó, ÔÈ ŒÏÏËÓ˜, ·Ó
ÌË ÙÈ ¿ÏÏÔ, ‰ÂÓ ¤·˘Û·Ó Ó· ÌÂÚÈÌÓÔ‡Ó Î·È Ó· ÛΤÙÔÓÙ·È ÁÈ· ÂΛÓÔÓ.

¶ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÛÙÔȯ›·
ÁÈ· ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ °ÂÌÈÛÙfi
™Â ÁÂÓÈΤ˜ ÁÚ·Ì̤˜, Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ÌÔÚ› Ó· ıˆÚËı›
¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ΢ÚÈfiÙÂÚÔ˘˜ ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘. ∫˘Ú›ˆ˜ ÂΛÓÔ˘ Ô˘
ϤÔÓ ‰ÂÓ ·ÚÎÔ‡ÓÙ·Ó ÌfiÓÔ ÛÙË ıˆÚËÙÈ΋ ÌÂϤÙË
ÙÔ˘ ·Ú¯·›Ô˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘, ·ÏÏ¿ ÂȯÂÈÚÔ‡ÛÂ
ηٿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· Ó· ÂÊ·ÚÌfiÛÂÈ ÛÙËÓ Ú¿ÍË fiÛ· ·ÔÎfiÌÈ˙ ·fi ÙË ÛÔ˘‰‹ ÙÔ˘. ™ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ °ÂÌÈÛÙfi Ì¿ÏÈÛÙ· Ë Ù¿ÛË ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋, ÒÛÙ ʷ›ÓÂÙ·È fiÙÈ ÂÚȤÂÛ ÛÙËÓ Ï¿ÓË ÙÔ˘ πÔ˘ÏÈ·ÓÔ‡ ÙÔ˘
∞ÔÛÙ¿ÙË Î·È ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍ ÁÈ· ÙËÓ ›‰È· ÙË ıÚËÛΛ·

‰fiÁÌ·Ù· ͤӷ Ì ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi. √È È‰¤Â˜ ÙÔ˘ ·ÔÙ˘ÒıËÎ·Ó Û οÔÈ· Û˘ÁÁÚ·Ê‹ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜,
Ô˘ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ô ·ÙÚȿگ˘ °ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜19 ÙËÓ ¤Î·„Â,
fï˜ ÛÒ˙ÔÓÙ·È ·ÔÛ¿ÛÌ·Ù· Ù· ÔÔ›· ¤¯Ô˘Ó Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ ÂΉÔı› ÛÙË °ÂÚÌ·Ó›· Î·È ÛÙË °·ÏÏ›·.
øÛÙfiÛÔ, fiÙ·Ó Ô ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï πˆ¿ÓÓ˘ μ′
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ‹Úı ÙÔ 1428 ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÙÔÓ
Û˘Ì‚Ô˘Ï‡ıËΠÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì ÙË ‰˘ÙÈ΋ Î·È Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ¤‰ˆÛ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Û˘ÓÂÙ¤˜ Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜ ÁÈ· ÙÔ ˙‹ÙËÌ·. ΔÔ˘ › fiÙÈ Ë
ÌÂÙ¿‚·Û‹ ÙÔ˘ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· ‹Ù·Ó Ì¿ÏÏÔÓ ÂÈÛÊ·Ï‹˜
·Ú¿ ˆÊ¤ÏÈÌË. ∞Ó ¿ÓÙˆ˜ ·ÔÊ·ÛÈ˙fiÙ·Ó ÙÔ Ù·Í›‰È,
¤ÚÂ ӷ ηÓÔÓÈÛÙ› ÛÙȘ Û˘Ó‰È·ÛΤ„ÂȘ Ô˘ ı· Á›ÓÔÓÙ·Ó ÂΛ Ó· ‰ÈÂÍ·¯ı› „ËÊÔÊÔÚ›· fi¯È ηٿ ÎÂÊ·Ï‹
·ÏÏ¿ ·Ó¿ ÔÌ¿‰· Î·È ÂÈϤÔÓ ∞Ó·ÙÔÏÈÎÔ› Î·È ¢˘ÙÈÎÔ›
Ó· ¤¯Ô˘Ó ÙÔÓ ›‰ÈÔ ·ÚÈıÌfi „‹ÊˆÓ. ™ÙËÓ ·ÓÙ›ıÂÙË ÂÚ›ÙˆÛË ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ›, ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ, ı· ›¯·Ó ÙËÓ ÏÂÈÔ„ËÊ›· Î·È ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó ·Ú¿ Ó· ˘Ô·„Ô˘Ó ÛÙË ı¤ÏËÛË ÙˆÓ ·ÓÙÈ¿ÏˆÓ.

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [91]

™‡Ìʈӷ Ì οÔÈÔÓ ·fi ÙÔ˘˜ ÓÂfiÙÂÚÔ˘˜ ÂÚ¢ÓËÙ¤˜, Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍ ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ¿Ô„Ë
ÁÈ· Ó· ·ÔÙ‡¯ÂÈ Ë ¤ÓˆÛË, Ë ÔÔ›·, ·Ó ÂÙ‡¯·ÈÓÂ, ı·
ÂÓ›Û¯˘Â ÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·, οÙÈ Ô˘ ‰ÂÓ ÙÔÓ Û˘Ó¤ÊÂÚÂ, ·ÊÔ‡ ‹ıÂÏ ÙËÓ Î·Ù¿Ï˘Û‹ Ù˘. ∞ÏÏ¿, ·Ó ‰›Ó·Ì ̛· Ù¤ÙÔÈ· ÂÍ‹ÁËÛË, Ô˘ ı· ÚÔ¸¤ıÂÙ ÙË ı˘Û›·
ÙˆÓ ıÚËÛ΢ÙÈÎÒÓ Ì·˜ ‰ÔÁÌ¿ÙˆÓ, ÙfiÙ ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ
ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜ ı· Ú¤ÂÈ Ó· ηٷÎÚÈı›, ÁÈ·Ù› ·fi ·ÈÒÓ˜ ÂÚÁ·˙fiÙ·Ó ÁÈ· ÙË ‰È¿Ï˘ÛË Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ΔÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ Ô πˆ¿ÓÓ˘ μ′ ·ÚÁfiÙÂÚ·
·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÌÂÙ·‚› ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Ì ÛÎÔfi ÙËÓ
¤ÓˆÛË Î·È Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ‹Ù·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ Ï·˚ÎÔ‡˜
Ô˘ ÎÏ‹ıËÎ·Ó Ó· ÙÔÓ ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘Ó. ¶‹Ú ̤ÚÔ˜ ÛÙȘ
ÂÚÁ·Û›Â˜ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘, Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËΠÙÔ
1438-1439 ÛÙË ºÂÚ¿Ú· Î·È ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›· ÁÈ· Ó· ÚÔˆı‹ÛÂÈ ÙËÓ ¤ÓˆÛË, ÂÓÒ ¤ÁÈÓ ̤ÏÔ˜ Ù˘ ÂÍ·ÌÂÏÔ‡˜ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÂÈÙÚÔ‹˜ ÛÙËÓ ÔÔ›· ·Ó·Ù¤ıËΠӷ ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÂÈ Ù· ı¤Ì·Ù· Ô˘ ı· ¤ÚÂ ӷ Û˘˙ËÙËıÔ‡Ó ÛÂ
οıÂ Û˘Ó‰ڛ·ÛË. ¢ÂÓ ·ÚÓԇ̷ÛÙ fiÙÈ, Û‡Ìʈӷ ÌÂ
ÙÔÓ ·Ú·¿Óˆ ÂÚ¢ÓËÙ‹ ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë °ÂÓÓ¿‰ÈÔ, ÂÓÒ Û˘Ì‚Ô‡Ï¢ ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË μ′ ÁÈ· ÙÔ ÙÈ ¤ÚÂÂ
Ó· Ú¿ÍÂÈ Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÙˆÓ ÂÎÎÏËÛÈÒÓ, Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ¤ÁÚ·Ê ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÙÔ˘ Û‡ÁÁÚ·ÌÌ· ˘¤Ú Ù˘ ÂȉˆÏÔÏ·ÙÚ›·˜. ∫·Ù¿ ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙÈÔ20, Ô
›‰ÈÔ˜ Ô °ÂÌÈÛÙfi˜, ·Ú’ fiÙÈ ÂÚÁ·˙fiÙ·Ó ÂÈۋ̈˜ ÛÙË
ºÏˆÚÂÓÙ›· ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ, ¤ÂÈÙ· ·fi
Ì›· ‰ÂηÂÙ›· ‰ÂÓ ÓÙÚÂfiÙ·Ó Ó· ϤÂÈ fiÙÈ Ì¤Û· Û ϛÁ·
¯ÚfiÓÈ· ı· ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ̛· Ó¤· ıÚËÛΛ· Û ÔÏfiÎÏËÚË
ÙË ÁË, fi¯È ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ Ô‡Ù ̈·ÌÂı·ÓÈ΋, ·ÏÏ¿ οÔÈ·
¿ÏÏË Ô˘ Ï›ÁÔ ı· ‰È¤ÊÂÚ ·fi ÙËÓ ·Ú¯·›· ÂÏÏËÓÈ΋.
ŸÌˆ˜, Ë Â˘ı‡ÙËÙ· ÙÔ˘ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· Î·È Ë ‰‡Ó·ÌË Ù˘
ÂÔ›ıËÛ˘ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Ù· ΢ÚÈfiÙÂÚ· ÚÔÙÂÚ‹Ì·Ù· ÙˆÓ
·ÓıÚÒˆÓ ÂΛӢ Ù˘ ÂÔ¯‹˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ·fi fiÛ·
ÌÔÚԇ̠ӷ ÎÚ›ÓÔ˘Ì ̤۷ ·fi ÙÔ Û‡ÁÁÚ·ÌÌ· ¶ÂÚ›
ÓfïÓ, Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙ ÁÈ· ÙË Ê‡ÛË Ù˘ ıÂfiÙËÙ·˜ οÔȘ ·Ú¯¤˜ Ô˘ ÂÏ¿¯ÈÛÙ· Û˘Ì‚È‚¿˙ÔÓÙ·Ó Ì ÙË
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ›ÛÙË Î·È ·Ú·‰fi͈˜ ÏËÛ›·˙·Ó ÙȘ ÂȉˆÏÔÏ·ÙÚÈΤ˜ ȉ¤Â˜ ‹ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÙȘ ·fi„ÂȘ ÙÔ˘ πÔ˘ÏÈ·ÓÔ‡ ÙÔ˘ ∞ÔÛÙ¿ÙË. ∞ÏÏ¿ ·˜ ÌËÓ Í¯ӿÌ fiÙÈ Ô °ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜ Î·È Ô ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙÈÔ˜ ‹Ù·Ó ÚÔÛˆÈÎÔ› ¯ıÚÔ›
ÙÔ˘ °ÂÌÈÛÙÔ‡ Î·È ‰ÂÓ Â›Ó·È ·›ı·ÓÔ, ·Ú’ fiϘ ÙȘ ÂÔÈı‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÁÈ· ÙÔ ı›Ô, Ó· ÌËÓ Â›¯Â ‰È·¯ˆÚ›ÛÂÈ ÙË
ı¤ÛË ÙÔ˘ ·fi ÙËÓ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û· ıÚËÛΛ·, Ó· ÌË ıˆÚÔ‡Û ¿ÙÔÔ Ó· ÂÚÁ¿˙ÂÙ·È ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ÚÔÛ‰ÔÎÔ‡Û·Ó ÙËÓ ÎÔÈÓ‹ ÛˆÙËÚ›·
Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ó· ÌË ÛΤÊÙËΠÔÙ¤ ÛÔ‚·Ú¿ Ó· Á›ÓÂÈ È‰Ú˘Ù‹˜ ÌÈ·˜ Ó¤·˜ ıÚËÛΛ·˜.
¢ÂÓ ı· ·Û¯ÔÏËıԇ̠fï˜ Ì ÙËÓ ÂÍ·ÎÚ›‚ˆÛË fiψÓ

·˘ÙÒÓ, ÔfiÙ ·ÏÒ˜ ÚÔÛı¤ÙÔ˘Ì fiÙÈ Î·Ù¿ ÙËÓ
·Ú·ÌÔÓ‹ ÙÔ˘ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ Û˘Ó¤‚·ÏÂ
ÛÙËÓ ·Ó·˙ˆ‡ÚˆÛË ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ ÂΛ.
°ÓˆÚ›ÛÙËΠ̠ÔÏÏÔ‡˜ ÏfiÁÈÔ˘˜ Î·È ¿ÏÏÔ˘˜ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Î·È Î¤Ú‰ÈÛ ÙËÓ Â‡ÓÔÈ· ÙÔ˘ ∫ÔÛÌ¿
ªÂ‰›ÎÔ˘ ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ÂÍ‹ÁËÛ ٷ ¿ÁÓˆÛÙ· ÛÙÔ˘˜ πÙ·ÏÔ‡˜ Ì˘ÛÙ‹ÚÈ· Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ ÙÔ˘ ¶Ï¿ÙˆÓ·21. ¶ÚÔͤÓËÛ Ì ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜ ÙÔ˘ ÙfiÛË ÂÓÙ‡ˆÛË ÛÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ
·˘Ùfi ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜ ÒÛÙ ·fi ÙfiÙÂ, fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È, Û˘Ó¤Ï·‚ ÙËÓ È‰¤· Ó· ȉڇÛÂÈ ÙËÓ ¶Ï·ÙˆÓÈ΋
∞η‰ËÌ›· ÙÔ˘. ΔfiÙÂ Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ Èı·Ófiٷٷ ·ÚÔÙÚ‡ÓıËΠ·fi ÔÏÏÔ‡˜, ›Ûˆ˜ Î·È ·fi ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ ª¤‰ÈÎÔ,
Î·È Û˘Ó¤Ù·Í ÙË ÌÈÎÚ‹ Ú·ÁÌ·Ù›· ÁÈ· ÙË ‰È·ÊÔÚ¿ ÙˆÓ
·ÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎÒÓ Î·È ÙˆÓ Ï·ÙˆÓÈÎÒÓ ‰ÔÁÌ¿ÙˆÓ, ‰›ÓÔÓÙ·˜
¤ÙÛÈ ·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· ÙË Û˘˙‹ÙËÛË ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰‡Ô Û¯ÔÏÒÓ,
Ë ÔÔ›· ÎÚ¿ÙËÛ Ôχ Î·È Â¤ÊÂÚ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙËÓ ·Ú·ÎÌ‹ Ù˘ Û¯ÔÏ·ÛÙÈ΋˜ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜, Ô˘ ¿ÎÌ·Û ÛÙË
‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË ÙÔ ªÂÛ·›ˆÓ·. ªÂÙ¿ ÙËÓ ¤Î‰ÔÛË Ù˘
Ú·ÁÌ·Ù›·˜ ·˘Ù‹˜, Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ¶Ï‹ıˆÓ, ÁÈ·Ù›, fiˆ˜ ¤ÏÂÁ ÂΛÓÔ˜, ·ÏÒ˜ ÙÔ fiÓÔÌ· ¶Ï‹ıˆÓ ‹Ù·Ó ·ÙÙÈÎfiÙÂÚÔ, ηÈ, fiˆ˜ ÈÛ¯˘Ú›˙ÔÓÙ·Ó ÔÈ Â¯ıÚÔ›
ÙÔ˘, ÁÈ· Ó· ÏËÛÈ¿ÛÂÈ fiÛÔ Á›ÓÂÙ·È ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ¶Ï¿ÙˆÓ·. ŸÙ·Ó Á‡ÚÈÛ ÛÙË ™¿ÚÙË Ô °ÂÌÈÛÙfi˜ ‹ ¶Ï‹ıˆÓ,
·Û¯ÔÏ‹ıËΠ̠ÙË Û˘ÌÏ‹ÚˆÛË ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÙÔ˘ Û˘ÁÓfïÓ, ·ÊÔ‡ ϤÔÓ ‹Ù·Ó ÂχıÂÚÔ˜
ÁÚ¿ÌÌ·ÙÔ˜ ¶ÂÚ› ÓfïÓ
·fi Ù· ‰ÈηÛÙÈο ÙÔ˘ ηı‹ÎÔÓÙ·.

Δ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÛÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜ fiÙ·Ó ‚·ÛÈÏÈ¿˜
‹Ù·Ó Ô ªÔ˘Ú¿Ù μ′′
¶·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·˜ fï˜ ÁÈ· ÌÈ· ·ÎfiÌ· ÊÔÚ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÛÙËÓ ˘fiÏÔÈË ∂ÏÏ¿‰·,
‰È·ÈÛÙÒÓÔ˘Ì fiÙÈ Ë ÌÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛË ÙÔ˘ °ÂÌÈÛÙÔ‡ ‰ÂÓ
Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËÎÂ. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, fiÛ· ›‰·Ì ӷ
οÓÂÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ª·ÓÔ˘‹Ï ÛÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ ÂÏ¿¯ÈÛÙ·
Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛÙÔ ‚·ÛÈÎfiÙÂÚÔ ÛÎÔfi, ÛÙËÓ ¿Ì˘Ó· ‰ËÏ·‰‹
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ, ΢ڛˆ˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ·‰È¿ÎÔˆÓ ‰ÈÂÓ¤ÍÂˆÓ ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜ Ì ÙÔ˘˜ ¡·˘·Ú·›Ô˘˜ ηÈ
ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜. √ ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ ¡·˘·Ú·›ˆÓ, Ô ∫ÂÓÙÔ˘ÚÈÒÓ˘ ∑·Î·Ú›·, ‚ϤÔÓÙ·˜ ÙËÓ ˘ÂÚÔ¯‹ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ
ÛÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ, ÛÎÂÊÙfiÙ·Ó Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ηÙ›¯Â, ¿ÏÏÔÙ ÛÙË °¤ÓÔ˘· Ù˘ ÔÔ›·˜ ‹Ù·Ó
ÔÏ›Ù˘, ¿ÏÏÔÙ ÛÙÔ˘˜ πˆ·ÓÓ›Ù˜ πfiÙ˜ Ù˘ ƒfi‰Ô˘.
√È ∂ÓÂÙÔ› η٤Ϸ‚·Ó ÙÔ 1419 ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›·, ÛËÌ·ÓÙÈ΋ fi¯È ÌfiÓÔ ÁÈ· ÙËÓ Ô¯˘Ú‹ ÙÔÔıÂÛ›· Ù˘ ·ÏÏ¿ ηÈ
ÁÈ· ÙÔ ¿ÚÈÛÙÔ ÎÚ·Û› Ù˘, ÁÓˆÛÙfi Û fiÏË ÙËÓ ∂˘ÚÒË ÌÂ
ÙÔ fiÓÔÌ· ª·Ï‚·˙›·22. √ ‰ÂÛfiÙ˘ ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿, ÁÈ· Ó·

√ ηı‰ÚÈÎfi˜
Ó·fi˜ ¡ÙÔ˘fiÌÔ
Ù˘ ºÂÚ¿Ú·.
™ÙË ºÂÚ¿Ú· ηÈ
ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›·
Ù˘ πÙ·Ï›·˜ ¤Ï·‚Â
¯ÒÚ· Û‡ÓÔ‰Ô˜
ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô
1438-1439
Ì ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ
ÙËÓ ¤ÓˆÛË
ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ.
√ ¶Ï‹ıˆÓ
°ÂÌÈÛÙfi˜
‹Ù·Ó ·fi ÙÔ˘˜
ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ˘˜
Ï·˚ÎÔ‡˜ Ô˘
ÎÏ‹ıËÎ·Ó Ó·
Û˘ÌÌÂÙ¿Û¯Ô˘Ó.
RICCARDO SALA/
VISUAL PHOTOS

[92]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÂΉÈÎËı› ·˘Ù‹ ÙËÓ ·Ú·‚›·ÛË ÙˆÓ Î˘ÚÈ·Ú¯ÈÎÒÓ ÙÔ˘
‰ÈηȈ̿وÓ, ¤Î·Ó ÂȉÚÔ̤˜ ÛÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ. ΔÂÏÈο, Ë μÂÓÂÙ›· ÛΤÊÙËΠӷ ηٷϿ‚ÂÈ ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ÂΛ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹
Ì ÂÓÙÔÏ‹ Ó· ÂÍÂÙ¿ÛÂÈ ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÙˆÓ ÓÂ˘Ì¿ÙˆÓ
Î·È ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ. ∏ ¤ÎıÂÛË ÙÔ˘ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹, Ô˘
¤¯ÂÈ Ûˆı›, Â›Ó·È ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙË Î˘Ú›ˆ˜ ÂÂȉ‹ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Ó· ¤¯ÂÈ 150 Ô¯˘Ú¿ ÊÚÔ‡ÚÈ· ·ÏÏ¿ Î·È Ó· ·Ú¿ÁÂÈ Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÚÔ˚fiÓÙ·
·fi fiÛ· ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ô °ÂÌÈÛÙfi˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ë ¤ÎıÂÛË
·Ó·Ê¤ÚÂÈ ˆ˜ ·ÚÈÔ˘˜ ηÚÔ‡˜ ÙÔ Ì¤ÏÈ, ÙÔ ÌÂÙ¿ÍÈ, ÙÔ
ÎÂÚ›, Ù· ÛÈÙËÚ¿, ÙËÓ ÎÔÚÈÓıȷ΋ ÛÙ·Ê›‰·, ηıÒ˜ ηÈ
fiÙÈ ‹Ù·Ó ÏÔ‡ÛÈ· Û ¯Ú˘Ûfi, ·Û‹ÌÈ Î·È ÌfiÏ˘‚‰Ô. ΔÔ
Û¯¤‰ÈÔ ‚¤‚·È· Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ‰ÂÓ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËÎÂ,
Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ fï˜ ÛÙËÓ Âȉ›ӈÛË Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘
ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ∂ÎÙfi˜ ·fi ÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ, Ô ‰Ô‡Î·˜ ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ ∞ÓÙÒÓÈÔ˜ ηÙ›¯Â ÂÈÚËÓÈο ÙËÓ ∞ÙÙÈ΋ Î·È ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·. ŸÌˆ˜ ÎÈÓ‰‡Ó¢ÛÂ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜,
ÁÈ·Ù› Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ∞Ú·ÁÔÓ›·˜ ∞ÏÊfiÓÛÔ˜ ∂′ ı¤ÏÔÓÙ·˜
Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ Ù· ·ÏÈ¿ ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÙÔ˘ Ô›ÎÔ˘ ÙÔ˘ ÛÙÔ
‰Ô˘Î¿ÙÔ ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ, Ù· ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔÓ £ˆÌ¿ μÂڿωÔ, Ô˘ ‰ÂÓ Ê·›ÓÂÙ·È ÙÂÏÈο fiÙÈ Â‰›ˆÍ ӷ ÂÁηٷÛÙ·ı› ÂΛ.
ªÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·Ó·Ú¯›· fï˜ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙȘ ‰˘ÙÈΤ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜, ÌÂٷ͇ Ù˘ ¡·˘¿ÎÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ¢˘ÚÚ·¯›Ô˘.
∏ μÂÓÂÙ›·, ·ÓÙ› Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ Î¿ÙÈ ÛÔ‚·Úfi ηٿ Ù˘
ÙÔ˘ÚÎÈ΋˜ ·ÂÈÏ‹˜, ÂÚÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó Î·È ÂΛ, fiˆ˜ ηÈ
ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÛÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚˆÓ ·Ú¿ÏÈˆÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ. ∞ÊÔ‡, fiˆ˜ ‹‰Ë
ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, ΢ڛ¢Û ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ ÙÔ 1386, ÙÔ 1393
·Ú¤Ï·‚ ·fi ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ ΔfiÈ·, ÙÔ ÓÂfiÙÂÚÔ ·‰ÂÏÊfi
ÙÔ˘ ‰È·‰fi¯Ô˘ ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘, ÙÔ ¢˘ÚÚ¿¯ÈÔ Î·È Ù· Á‡Úˆ
·Ú¿ÏÈ·, ÂÓÒ ÙÔ 1407 ¿Ú·Í ·fi ÙÔÓ ∞Ï‚·Ófi ™¿Ù·
Î·È ÙË ¡·‡·ÎÙÔ. ΔË ‚fiÚÂÈ· ∞Ï‚·Ó›· ÂÍÔ˘Û›·˙·Ó ÔÏÏÔ› ∞Ï‚·ÓÔ› Î·È ™Ï¿‚ÔÈ ËÁÂÌÔÓ›ÛÎÔÈ, ÔÈ ∞ÚÈ·Ó›Ù˜, ÔÈ
ªÔ˘Û·ÎÔ›, ÔÈ μ¿ÏÛ˜, ÔÈ ¢Ô˘Î·Á›Ó, ÔÈ ™·ÓÔ›, ÔÈ ∫·ÛÙÚÈÒÙ˜. ∞fi ·˘ÙÔ‡˜, ¿ÏÏÔÈ Ù¿ÛÛÔÓÙ·Ó ˘¤Ú ÙˆÓ
ΔÔ‡ÚÎˆÓ Î·È ¿ÏÏÔÈ ˘¤Ú ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ. ∞ÏÏ¿ ÂÓÒ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ΢ڛ¢·Ó Ù· ·Ú¿ÏÈ·, ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ηٷϷ̂¿ÓÔ˘Ó ÙËÓ ÂÓ‰Ô¯ÒÚ·. ΔÔ 1415 Ô ¶ÈÚ √˘ÌÔ‡ÚÌ¤Ë˜ ΢ڛ¢Û ÙËÓ ∫ÚfiÈ· Î·È ·Ó¤ıÂÛ ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›·
Ù˘ ÛÙÔÓ ∞Ï‚·Ófi ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ ∞˚ÓÙ›Ó ∫Ïfi˜, ÌÂÙ¿
ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ∫·Û¿Ì¤Ë˜ ‹ ∞Û¿-Ì¤Ë˜. ™ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ Î·È ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂ÏÏ¿‰· Ô ‰ÂÛfiÙ˘ °ÎÈÓ ™¿Ù·˜ ¤ı·Ó ÙÔ 1400. ¶ÚÈÓ ÙÔ
ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘ ¤Î·Ó ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙÔ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ∏›ÚÔ˘
π˙·Ô‡ Î·È ÙÔ˘ ¤‰ˆÛ ۇ˙˘ÁÔ ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ∂ÈÚ‹ÓË ÌÂÙ¿
ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ Ù˘ ∞ÁÁÂÏÈ΋˜, Ù˘ ÚÒÙ˘ Á˘Ó·›Î·˜ ÙÔ˘

π˙·Ô‡. √ ™¿Ù·˜ ¿ÊËÛ ÙË ¡·‡·ÎÙÔ ÛÙÔ ÓfiıÔ ÁÈÔ
ÙÔ˘ ¶·‡ÏÔ μÔ‡· ™¿Ù·, Ô ÔÔ›Ô˜ ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›Á·
¯ÚfiÓÈ· ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÙËÓ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙË μÂÓÂÙ›·,
·›ÚÓÔÓÙ·˜ ˆ˜ ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ÌÈ· Û‡ÓÙ·ÍË. ΔȘ ˘fiÏÔÈ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÙȘ ÌÂÙ·‚›‚·ÛÂ Ô °ÎÈÓ ™¿Ù·˜ ÛÙÔÓ
·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ªÔÚ›ÎÈÔ μÔ‡· ™ÁÔ‡ÚÔ, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·Ú¯Èο
ÔϤÌËÛ οÔÈÔ˜ ¿ÏÏÔ˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ ÌÈÎÚ‹˜ ¯ÒÚ·˜, Ô
μÔÁÎfi˘ ∑¿Ú‰·ÚÈ, Ô˘ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÓÈ΋ıËΠ·fi ·˘ÙfiÓ.
°È· Ó· ‰ÒÛÔ˘Ì ̛· ȉ¤· Ù˘ ·ÏÏfiÎÔÙ˘ ÂıÓÔÏÔÁÈ΋˜ Û‡ÓıÂÛ˘ Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙȘ ¯ÒÚ˜ ÂΛӘ,
·Í›˙ÂÈ Ó· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ô μÔÁÎfi˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È
ÛÙ· ËÂÈÚˆÙÈο ™ÂÚ‚·Ï‚·ÓÈÙÔ‚Ô˘ÏÁ·Úfi‚Ï·¯Ô˜. √
π˙·Ô‡ ¤ı·Ó ÙÔ 1403 ηÈ, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ Â›¯Â ÁÈÔ, ¤Î·ÓÂ
ÎÏËÚÔÓfiÌÔ ÙÔ˘ ÙÔÓ ÏËÛȤÛÙÂÚÔ Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘, ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ ∞′ ΔfiÎÎÔ Ù˘ §Â˘Î¿‰·˜. √ ı›Ԙ Ù˘ ¯‹Ú·˜ ÙÔ˘
∂ÈÚ‹Ó˘, Ô ªÔÚ›ÎÈÔ˜, ÚfiÏ·‚Â Î·È ¤ÁÈÓ ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙˆÓ
πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ, ·ÏÏ¿ Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ ‰ÂÓ ·Ó¤¯ÙËΠ·˘Ù‹ ÙËÓ
·‰ÈΛ·. √ ∫¿ÚÔÏÔ˜ ∞′ ΔfiÎÎÔ˜ ‹Ù·Ó ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ∫ÂÊ·ÏÔÓÈ¿˜, Ù˘ ∑·Î‡ÓıÔ˘, Ù˘ §Â˘Î¿‰·˜ Î·È Ù˘ μfiÓÈÙÛ·˜ Î·È Â›¯Â ·ÓÙÚ¢Ù› ÙË ºÚ·ÓÙÛ¤Ûη ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏË,
ÎfiÚË ÙÔ˘ ¡ÂÚ›Ô˘ ∞′ ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ, Ë ÔÔ›·, ˘ÔÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÙȘ ·Ú¯¤˜ Ù˘ ·ÓÂÍÈıÚËÛΛ·˜ Ô˘ ‰È¤ÓÂ·Ó Î·È ÙÔÓ
·Ù¤Ú· Ù˘, ˘Ô¯Ú¤ˆÛÂ Î·È ÙÔ Û‡˙˘Áfi Ù˘ Ó· ÙȘ ·Û·ÛÙ› ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ó· ‰Â¯Ù› ÔÚıfi‰ÔÍÔ Â›ÛÎÔÔ ÛÙË §Â˘Î¿‰·. ŒÙÛÈ, Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ ¤¯ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ·Á¿Ë ÙˆÓ ˘ËÎfiˆÓ ÙÔ˘ ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÙËΠӷ
ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ ÙÔÓ ¿Ú·Á· Ù˘ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿˜ ÙÔ˘, ÙÔÓ ªÔÚ›ÎÈÔ μÔ‡· ™ÁÔ‡ÚÔ, Î·È ÙÔ 1405 ΢ڛ¢Û ÙÔ ∞ÈÙˆÏÈÎfi
Ì ٷ ÏÔ‡ÛÈ· ȯı˘ÔÙÚÔÊ›· ÙÔ˘ Î·È ÙÔ ¢ÚÔÁÔ̤ÛÙÔ.
°È· ÔÏÏ¿ ¯ÚfiÓÈ· Û˘Ó¤¯ÈÛ ¿ÏÏÔÙ ӷ ÔÏÂÌ¿ÂÈ ÙÔÓ
™ÁÔ‡ÚÔ, ¿ÏÏÔÙ ӷ οÓÂÈ ÂÈÚ‹ÓË Ì·˙› ÙÔ˘, ¤¯ÔÓÙ·˜ ÙË
μÂÓÂÙ›· fiÙ ۇÌÌ·¯Ô Î·È fiÙ ·ÓÙ›·Ïfi ÙÔ˘. ∞˘Ùfi ÁÈÓfiÙ·Ó Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 1418 Ô˘ ¤ı·ÓÂ Ô ™ÁÔ‡ÚÔ˜ Î·È Î·Ù¤Ï·‚ fiÏË ÙËÓ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿ ÙÔ˘ π˙·Ô‡, ÔfiÙ ÂΛÓÔ˜
ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ‰ÂÛfiÙ˘ Î·È Ë Û‡˙˘Áfi˜ ÙÔ˘ ‚·Û›ÏÈÛÛ·
ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ. √ ∫¿ÚÔÏÔ˜ ¤ÁÈÓ ÙfiÙ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ
ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜, ηıÒ˜, ÂÎÙfi˜ ·fi Ù·
ÙÚ›· ÓËÛÈ¿ Ô˘ ÚԷӷʤÚıËηÓ, ‹Ù·Ó ΢ڛ·Ú¯Ô˜ Ù˘
∞Èوϛ·˜ Î·È ∞ηÚÓ·Ó›·˜, ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ, Ù˘ ÕÚÙ·˜
Î·È Ù˘ ˘fiÏÔÈ˘ ÓfiÙÈ·˜ ∞Ï‚·Ó›·˜. Œ‰Ú¢ ÂÓ·ÏÏ¿Í

√ ∞ÏÊfiÓÛÔ˜ ∂′ Ì ¤Ó· ‰ÔÌÈÓÈηÓfi Â›ÛÎÔÔ,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ 1442. √ £ˆÌ¿˜ μÂڿωԘ ‰ÂÓ ‰ÈÂΉ›ÎËÛÂ
ÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜ Î·È Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜, ·Ú’ fiÏÔ
Ô˘ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ∞Ú·ÁÔÓ›·˜ ∞ÏÊfiÓÛÔ˜ ∂′
ÙÔ˘ ·Ú·¯ÒÚËÛ ٷ ÎÏËÚÔÓÔÌÈο ÙÔ˘ ‰ÈηÈÒÌ·Ù·.
SCALA/HERITAGE IMAGES

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [93]

[94]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÛÙËÓ ∫ÂÊ·ÏÔÓÈ¿, ÛÙ· πˆ¿ÓÓÈÓ· Î·È ÛÙËÓ ÕÚÙ· ηÈ,
fiÙ·Ó ¤ı·ÓÂ, ÙÔ 1429, ¿ÊËÛ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÛÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi
ÙÔ˘, ∫¿ÚÔÏÔ μ′.

√È ÚÒÙ˜ ÌÈÎÚ¤˜
ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù μ′
ηٿ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ

√ Ù¿ÊÔ˜
ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı ∞′
ÛÙËÓ ¶ÚÔ‡Û·.
¶¤ı·Ó ÙÔ 1421
Î·È ¿ÊËÛÂ
‰È¿‰Ô¯Ô ÙÔ ÁÈÔ
ÙÔ˘, ªÔ˘Ú¿Ù μ′.
HANAN ISACHAR/
CORBIS/APEIRON

ŒÙÛÈ ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜, fiÙ·Ó
ÙÔ 1421 ¤ı·ÓÂ Ô ªˆ¿ÌÂı ∞′ Î·È Ë ÂÍÔ˘Û›· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ¤Ú·Û ÛÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù μ′. ΔÔÓ ÚÒÙÔ
ηÈÚfi Ô Ó¤Ô˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Ê¿ÓËΠ‰È·ÙÂıÂÈ̤ÓÔ˜ Ó· Û˘Ó¯›ÛÂÈ Ì ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙË ÊÈÏÂÈÚËÓÈ΋ ÔÏÈÙÈ΋ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘. √ Á¤ÚÔ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ª·ÓÔ˘‹Ï
›ÛÙ¢ fiÙÈ ÙÔ Û˘ÌʤÚÔÓ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ··ÈÙÔ‡Û ӷ
ÔÏÈÙ¢Ù› ¤ÙÛÈ ÒÛÙ ӷ ‰È·ÙËÚËı› ·˘Ù‹ Ë ÔÏÈÙÈ΋.
∞ÏÏ¿ Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›¯Â Û˘Ó¿Ú¯ÔÓÙ¿ ÙÔ˘, ‰ÂÓ Û˘ÌÌÂÚÈ˙fiÙ·Ó ÙȘ Û˘ÓÂÙ¤˜ ·fi„ÂȘ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ Î·È ÙÔÓ
¤ÂÈÛ ӷ ·ÓÙÈÙ¿ÍÂÈ ÛÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù οÔÈÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘
·ÓÙ›·ÏÔ, ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔ ıÂ›Ô ÙÔ˘ ªÔ˘ÛÙ·Ê¿. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ,
ͤÛ·Û ÂÌʇÏÈÔ˜ fiÏÂÌÔ˜ ÛÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜. ŸÌˆ˜ Ô
ªÔ˘Ú¿Ù Û‡ÓÙÔÌ· Ó›ÎËÛ ÙÔ Û˘ÁÁÂÓ‹ ·ÓÙ›·Ïfi ÙÔ˘ ηÈ
ÁÈ· ·ÓÙÂΉ›ÎËÛË Âȯ›ÚËÛ ÙÔ 1422 ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Ì ÈÛ¯˘Ú‹ ‰‡Ó·ÌË. ∏ ÔÏÈÔÚΛ·,
ÁÈ· ÙËÓ ÔÔ›· ÛÒ˙ÂÙ·È ‰È‹ÁËÛË ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ∫·Ó·ÓÔ‡,

‰È‹ÚÎÂÛ ÙÚÂȘ Ì‹Ó˜ Î·È Â›Ó·È È‰È·›ÙÂÚ· ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙË, ÁÈ·Ù› ¤ÁÈÓ ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘ ˘ÚÔ‚ÔÏÈÎÔ‡23. ™ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ÙËÓ ˘Ú›Ùȉ· ¿Óˆ
·fi ¤Ó·Ó ·ÈÒÓ·, ÛÂ ·ÓÙ›ıÂÛË ÌÂ ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, fiÔ˘
ŒÏÏËÓ˜ Î·È ΔÔ‡ÚÎÔÈ ÙË ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›ÛÙËÎ·Ó ÌfiÏȘ
ÂΛӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ·. √ πˆ¿ÓÓ˘ ∫·Ó·Ófi˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ Ù·
˘ÚÔ‚fiÏ· ‚Ô˘Ì¿Ú‰Ô˘˜ Î·È Û΢¿˜ Î·È ·Ó·Ê¤ÚÂÈ fiÙÈ
Ù¤ÙÔÈ· ›¯·Ó Î·È ÔÈ ÔÏÈÔÚÎË̤ÓÔÈ Î·È ÔÈ ÔÏÈÔÚÎËÙ¤˜.
∂›Û˘ ÚÔÛı¤ÙÂÈ fiÙÈ, ·Ó Î·È ÙˆÓ ÔÏÈÔÚÎËÙÒÓ ‹Ù·Ó
ÌÂÁ¿Ï·, ‰ÂÓ ÚÔͤÓËÛ·Ó Î·Ì›· ÛÔ‚·Ú‹ ˙ËÌÈ¿ ÛÙ·
Ù›¯Ë. °ÂÓÈο Ë ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
‹Ù·Ó ÂÈÙ˘¯Ë̤ÓË Î·È ÁÈ· ¤Ó·Ó ·ÎfiÌ· ÏfiÁÔ, ÂÂȉ‹ Ô
ª·ÓÔ˘‹Ï ¤ÂÈÛ ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ·‰ÂÏÊÔ‡˜ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù Ó· ÛÙ·ÛÈ¿ÛÂÈ ·Ì›‚ÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ ·‰Ú¿. √ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜
Âȯ›ÚËÛ ¤ÊÔ‰Ô Î·Ù¿ Ù˘ fiÏ˘, Ô˘ ·ÔÎÚÔ‡ÛÙËΠ̠ÌÂÁ¿ÏË ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ·, ·ÏÏ¿ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ
χÛÂÈ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ·, ÁÈ· Ó· ÌÂÙ·‚› ÛÙËÓ ∞Û›· Î·È Ó·
·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ Û˘ÁÁÂÓ‹ ·ÓÙ›·Ïfi ÙÔ˘.
™˘Á¯ÚfiÓˆ˜, fï˜, ‰È¤Ù·Í ·fi ÙË Ì›· ÙÔÓ ºÈÚÔ‡˜Ì¤Ë Ó· ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ μÏ·¯›·˜ ¢Ú·ÎÔ‡ÏË, Î·È ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÙÔÓ ¿Ú¯ÔÓÙ· ÙˆÓ
μÔ‰ÂÓÒÓ ΔÔ˘Ú·¯¿Ó, ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘, ∫¿ÛÂÌ Î·È ÙÔ˘˜
ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ ∂‚ÚÂÓfi˜-Ì¤Ë, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‹Ù·Ó ‰ÂÛfiÙ˜
Ù˘ ªÂÁ·ÏÔ‚Ï·¯›·˜, Ó· ΢ÚȇÛÔ˘Ó ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË
Î·È ¤ÂÈÙ· Ó· ÛÙÚ·ÊÔ‡Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ηÈ
Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜. √ ºÈÚÔ‡˜-Ì¤Ë˜ ηٷÙÚfiˆÛ ÙÔÓ

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [95]

ΔÔ 1400 Ô ‰ÂÛfiÙ˘ ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿
·Ú·¯ÒÚËÛ ¤Ó· ÙÌ‹Ì· Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘
ÛÙÔ˘˜ πˆ·ÓÓ›Ù˜ Ù˘ ƒfi‰Ô˘.
¢Ú·ÎÔ‡ÏË Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ˘¤ÁÚ·„ ÂÈÚ‹ÓË Ì·˙› ÙÔ˘
Ì ηٷ‚ÔÏ‹ ‰ÈÂÙÔ‡˜ ÊfiÚÔ˘ Î·È Ì ÔÏÏ¿ ‰ÒÚ·. √
ΔÔ˘Ú·¯¿Ó, ÂÂȉ‹ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ÙËÓ
·Ú¤‰ˆÛ·Ó ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ÚÔÙ›ÌËÛ ӷ
ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ÁÈ· Ó· ÂÈÙÂı› Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Î·È ÛÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜,
Î·È Ó· Ù·ÂÈÓÒÛÂÈ ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜. √È ‰‡Ô ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘
‰˘ÙÈ΋˜ Î·È ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ ∫¿ÚÔÏÔ˜ Î·È ∞ÓÙÒÓÈÔ˜ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· Û˘ÌÚ¿ÍÔ˘Ó Ì·˙› ÙÔ˘ Î·È ÙÔ
ª¿ÈÔ ÙÔ˘ 1423 Ô ΔÔ˘Ú·¯¿Ó Ì 25.000 ¿Ó‰Ú˜ ÂÊfiÚÌËÛ ÚÔ˜ ÙÔÓ πÛıÌfi Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘. ΔÔ Ù›¯Ô˜ Ô˘
›¯Â ηٷÛ΢·ÛÙ› ÂΛ, ¿Óˆ ÛÙÔ ÔÔ›Ô ÂÂÓ‰‡ıËÎ·Ó ÙfiÛ˜ ÂÏ›‰Â˜, ΢ÚȇÙËΠÛÙȘ 22 ª·˝Ô˘ Î·È Ô
ΔÔ˘Ú·¯¿Ó fiÚÌËÛ ·ÓÂÌfi‰ÈÛÙ· ϤÔÓ Î·Ù·ÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ Î·È Î˘ÚȇÔÓÙ·˜ ÙÔ ª˘ÛÙÚ¿, ÙÔ §ÂÔÓÙ¿ÚÈ, ÙÔ
°·Ú‰›ÎÈ Î·È ÙË ¢·‚È¿. ™ÙȘ 5 πÔ˘Ó›Ô˘ ηٷÙÚfiˆÛÂ
ÙÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ıÔ‡Ó. ∫·Ù·ÎÚÂÔ‡ÚÁËÛ 800 ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Î·È ·ÊÔ‡ ηٷÛ··Û Ì ٷ ÎÂÊ¿ÏÈ· ÙÔ˘˜ ÌÈ· ˘Ú·Ì›‰·, Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›· ÌÂٷʤÚÔÓÙ·˜ 6.000 ‰Ô‡ÏÔ˘˜,
·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÔÈ 1.500 ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙȘ ÂÓÂÙÈΤ˜ fiÏÂȘ.
∫·ıÒ˜ Á›ÓÔÓÙ·Ó ·˘Ù¿ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, Ô ªÔ˘Ú¿Ù Ó›ÎËÛ ‡ÎÔÏ· ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∞Û›·, ˆÛÙfiÛÔ ‰ÂÓ
Â·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘.
™ÙÔ ÌÂٷ͇ ›¯Â Âı¿ÓÂÈ Ô Á¤ÚÔ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ª·ÓÔ˘‹Ï
Î·È Ô ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘, Ô πˆ¿ÓÓ˘, ·ÈÛı¿ÓıËΠÙËÓ ·Ó¿ÁÎË Ó· Û˘Ó¿„ÂÈ ÈÔ ÊÈÏÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔÓ ÈÛ¯˘Úfi ÙÔ˘
Á›ÙÔÓ·. ŒÙÛÈ, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ οÓÂÈ ÂÈÚ‹ÓË Ì·˙› ÙÔ˘ ÌÂ
οı ı˘Û›·. √ ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ·fi ÙË Ì¿¯Ë Ù˘ ÕÁ΢ڷ˜
‰ÂÓ Ï‹ÚˆÓ ϤÔÓ Î·Ó¤Ó· ÊfiÚÔ ÛÙËÓ ¶‡ÏË Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ›¯Â ηٷʤÚÂÈ Ó· ÙÔ˘ ·Ô‰ÔıÔ‡Ó ÔÏϤ˜ fiÏÂȘ
ÛÙË £Ú¿ÎË. ∞ÏÏ¿ Ô πˆ¿ÓÓ˘ μ′, ·ÊÔ‡ ·ÓfiËÙ· ÚÔοÏÂÛ ÙËÓ ÔÚÁ‹ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù μ′, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÚÔÂÙÔÈÌ·Ṳ̂ÓÔ˜ ηϿ Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘, ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÙÔ˘ ÙȘ ·Ú·‰ÒÛÂÈ fiϘ ÂÎÙfi˜ ·fi ÙË
¢¤ÚÎÔ, ÙË ªÂÛËÌ‚Ú›· Î·È ÙÔ ∑ËÙÔ‡ÓÈ (ÙÔ ÔÔ›Ô Ô
™ÙÚ·‚Ô̇Ù˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ›¯Â ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ› ÌÂ
ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ· ÔÏÂÌÒÓÙ·˜ ÙÔÓ ΔÔ˘Ú·¯¿Ó). ∂›Û˘ ˘Ô¯ÚÂÒıËΠӷ ÌËÓ ·ÓÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÂÈ ÙÔ Ù›¯Ô˜ ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡
Î·È Ù¤ÏÔ˜ Û˘ÌÊÒÓËÛ ӷ ÏËÚÒÓÂÈ ÂÙ‹ÛÈÔ ÊfiÚÔ

300.000 ¿ÛÚ·, ‰ËÏ·‰‹ 3.000 ‰Ô˘Î¿Ù·, Û‡Ìʈӷ ÌÂ
ÙËÓ ÂÎÙ›ÌËÛË ÙÔ˘ Mouradja ÁÈ· ÙËÓ ÙfiÙ ·Í›· ÙˆÓ
¿ÛÚˆÓ.
√ ªÔ˘Ú¿Ù μ′, ÂÙ˘¯·›ÓÔÓÙ·˜ ÙfiÛÔ ÂˆÊÂÏ›˜
fiÚÔ˘˜, ‰ÂÓ Â¤ÌÂÈÓ ÛÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ·ÊÔ‡ ÁÈ· ·ÚÎÂÙ¿ ¯ÚfiÓÈ· ¤ÚÂ ӷ ÂÈÎÂÓÙÚˆı› ÛÙËÓ ∞Û›·, fiÔ˘ ·ÎfiÌ· Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ‹Ù·Ó ·ÓÒÌ·ÏË ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ηٷÛÙÚÔÊ‹˜ ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù ÛÙËÓ
ÕÁ΢ڷ. °È· ¤Ó· ‰È¿ÛÙËÌ· ÂÚ›Ô˘ ¤ÍÈ ¯ÚfiÓˆÓ Ô ªÔ˘Ú¿Ù μ′ ¿ÊËÛ ·ÓÂÓfi¯ÏËÙÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ 1428. ΔfiÙÂ, ÂÎÌÂÙ·ÏÏ¢fiÌÂÓÔ˜
ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ §·˙¿ÚÔ‚ÈÙ˙ Î·È Î¿ÔȘ ¤Úȉ˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ ‰È¿‰Ô¯fi ÙÔ˘
°ÂÒÚÁÈÔ μÚ¿ÁÎÔ‚ÈÙ˙ Î·È ÙÔ˘˜ √‡ÁÁÚÔ˘˜24 ΢ڛ¢Û ٷ
‰‡Ô Ô¯˘Ú¿ ÊÚÔ‡ÚÈ· Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÂΛ, ÙÔ ∫¿ÏÔ˘Ì‚·˙ Î·È ÙÔ ∫ÚÔ‡˙‚·˙. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜ Î·È ¿ÏÈ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›
Ï›ÁÔ ÂˆÊÂÏ‹ıËÎ·Ó ·fi ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ô˘ ÙÔ˘˜ ‰fiıËΠÁÈ· Ó· ÚÔÂÙÔÈÌ·ÛÙÔ‡Ó Î·Ù¿ÏÏËÏ· ÁÈ· ÙȘ ÂÈΛÌÂÓ˜ Î·È ·Ó·fiÊ¢ÎÙ˜ Ӥ˜ ·Ó·ÌÂÙÚ‹ÛÂȘ. ∂›Ó·È
·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ÂΛÓÔ˘˜ Ë Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙˆÓ
¡·‚·Ú·›ˆÓ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·Ù·Ï‡ıËΠ·fi ÙÔ˘˜
‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜. ∂›Û˘ ÂͤÏÈ·Ó Î·È Ù· ˘fiÏÔÈ· ›¯ÓË Ù˘
ÂΛ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜, ÁÈ·Ù› ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·‰ÂÏÊÔ‡˜
ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, ·ÊÔ‡ ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙËÓ ·ÓÈ„È¿ ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘ ΔfiÎÎÔ˘, ‹ÚÂ
Úԛη ÙË °Ï·Ú¤ÓÙ˙· Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÙÔ 1430 ΢ڛ¢Û ÙËÓ ¶¿ÙÚ·, ηٷχÔÓÙ·˜ ÙËÓ ·˘ÙfiÓÔÌË ÊÚ·ÁÎÈ΋
ËÁÂÌÔÓ›·. ŒÓ·˜ ¿ÏÏÔ˜ ·‰ÂÏÊfi˜, Ô £ˆÌ¿˜, ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô
Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿ £Âfi‰ˆÚÔ˜ μ′ (Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜
·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË) ·Ú·¯ÒÚËÛ ٷ ∫·Ï¿‚Ú˘Ù·, ηٷÙÚfiˆÛ ÙfiÙ ÙÔÓ ÂηÙfiÓÙ·Ú¯Ô ∑·Î·Ú›· ÛÙË Ã·Ï·Ó‰Ú›ÙÛ· Î·È ÙÔÓ ·Ó¿ÁηÛ ӷ ÙÔ˘ ‰ÒÛÂÈ Û‡˙˘ÁÔ ÙËÓ
ÎfiÚË ÙÔ˘ ∂ÈÚ‹ÓË Ì Úԛη ÙÔ ÚÈÁÎÈ¿ÙÔ Ù˘ ∞¯·˝·˜.
∞fi ÙfiÙ ÏÔÈfiÓ fiÏË Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ·Ó¤ÎÙËÛ ÙËÓ
·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· Ù˘, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÙȘ ηÙ¯fiÌÂÓ˜ ¿ÓÙ·
·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ªÂıÒÓË, ∫ÔÚÒÓË, ¡·‡ÏÈÔ Î·È
ÕÚÁÔ˜, fi¯È fï˜ Î·È ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›·, ηıÒ˜ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ÙÔ ÈÛ¯˘Úfi ·˘Ùfi ÊÚÔ‡ÚÈÔ Â›¯Â Î·È ¿ÏÈ ÂÚȤÏıÂÈ
ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜. ŸÌˆ˜ Ë ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ˜ ·Ú¤ÌÂÈÓ ‰È·ÈÚÂ̤ÓË ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ÙÚ›· ·˘Ù¿ ‚·ÛÈÏfiÔ˘Ï·, Ô˘ ›¯·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Û˘Ó¯›˜ ‰È·Ì¿¯Â˜.

[96]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ÈÔ ·ÎÌ¿˙Ô˘Û· ÂÚÈÔ¯‹ ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÂÔ¯‹
‹Ù·Ó Ë ∞ÙÙÈ΋ Î·È Ë μÔȈٛ·. √ ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ∞ÓÙÒÓÈÔ˜ ∞′, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ·ÓÙÚ¢Ù› ∂ÏÏËÓ›‰·, -ÙËÓ
ÎfiÚË Î¿ÔÈÔ˘ ŒÏÏËÓ· ÈÂÚ¤· ·fi ÙË £‹‚·-, ‰ÂÓ
¤·„ ӷ ÊÚÔÓÙ›˙ÂÈ ÁÈ· ÙËÓ Â˘ËÌÂÚ›· ÙˆÓ ˘ËÎfiˆÓ
ÙÔ˘. ™ÙfiÏÈÛ ÙËÓ ∞ı‹Ó· Ì Ӥ· ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹Ì·Ù·,
¤ÛÙÚˆÛ ‹ ÂÈÛ··Û ‰ÚfiÌÔ˘˜ Î·È ÂӉȷʤÚıËΠÁÈ·
ÙȘ Ù¤¯Ó˜ ˆ˜ ÁÓ‹ÛÈÔ˜ ÂÚ·ÛÙ‹˜ Ù˘ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜,
·ÊÔ‡, ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ¿ÏψÓ, ¤Î·ÓÂ Î·È ‰È¿ÊÔÚ˜ ·Ó·Ûηʤ˜. ∞ÏÏ¿, ÂÓÒ ÔÏÈÙ¢fiÙ·Ó Ì ٤ÙÔÈÔÓ ÙÚfiÔ, Ï‹ÚˆÓ ÊfiÚÔ ÛÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜ Î·È ·Ó·Áη˙fiÙ·Ó, fiˆ˜
Î·È Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ ∫¿ÚÔÏÔ˜, Ó·
˘·ÎÔ‡ÂÈ ÛÙȘ ‰È·Ù·Á¤˜ ÙÔ˘˜, ηıÒ˜ ηÙ›¯·Ó ÙË £ÂÛÛ·Ï›· Î·È ÙË ª·Î‰ÔÓ›· -Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÙË £ÂÛÛ·ÏÔ-, Ë ÔÔ›·, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ÚÈÓ ·fi οÔÈ· ¯ÚfiÓ›ÎË-,
ÓÈ· ›¯Â ÂÚȤÏıÂÈ ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜. ΔÔ ÈÔ ·Ú¿‰ÔÍÔ
Â›Ó·È fiÙÈ Ô‡Ù ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ÊÚfiÓÙÈÛ·Ó Ó· ·ÛÊ·Ï›ÛÔ˘Ó ÙË
ÌÂÁ¿ÏË fiÏË Ô˘ ÙfiÛÔ Â‡ÎÔÏ· Î˘Ú›Â˘Û·Ó fi¯È ÂÂȉ‹
Ï˘‹ıËÎ·Ó Ù· ¯Ú‹Ì·Ù·, ·ÊÔ‡ ÁÈ· ÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ‰·¿ÓËÛ·Ó 700.000 ‰Ô˘Î¿Ù·, ‰ËÏ·‰‹
¿Óˆ ·fi 9.000.000 ‰Ú·¯Ì¤˜, ÔÈ Ôԛ˜ ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Ó
Û‹ÌÂÚ· Ì 40.000.000. ŸÌˆ˜ Ú·ÁÌ·ÙÈο ‰ÂÓ Î·Ù·Ï·‚·›ÓÔ˘Ì Ô‡ ‰··Ó‹ıËÎ·Ó Ù· ¯Ú‹Ì·Ù· ·˘Ù¿, ÁÈ·Ù›
Ô‡Ù ӷ˘ÙÈ΋ ÌÔ›Ú· Û˘ÓÙËÚÔ‡Û·Ó ÂΛ Ô‡Ù ٷ Ù›¯Ë,
fiˆ˜ ÂÈ‚·ÏÏfiÙ·Ó, ÂÈÛ··Û·Ó25. ŒÙÛÈ ÙÔ 1430, fiÙ·Ó
Ô ªÔ˘Ú¿Ù μ′ ›¯Â È· Ú˘ıÌ›ÛÂÈ ÙȘ ·ÛÈ·ÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ˘Ôı¤ÛÂȘ, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ÛÔ‚·Ú¿ Ó· ΢ÚȇÛÂÈ ÙËÓ fiÏË, Ë
£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË ‚Ú¤ıËΠÂÓÙÂÏÒ˜ ·ÚÔÂÙԛ̷ÛÙË Ó·
·Ì˘Óı›.

∏ ¿ÏˆÛË Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢
Î·È ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ
·fi ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù μ′
°È· ÙËÓ ÙÚ›ÙË ·˘Ù‹ ÌÂÁ¿ÏË ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ¤¯Ô˘ÌÂ, fiˆ˜ Î·È ÁÈ· ÙȘ ‰‡Ô ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ (Ù˘
ÔÏÈÔÚΛ·˜ ÙˆÓ ∞Ú¿‚ˆÓ Î·È ÙˆÓ ¡ÔÚÌ·ÓÓÒÓ), ÂȉÈ΋
Ú·ÁÌ·Ù›· Ô˘ ÂÈÁÚ¿ÊÂÙ·È πˆ¿ÓÓÔ˘ ∞Ó·ÁÓÒÛÙÔ˘ ‰È‹ÁËÛȘ ÂÚ› Ù˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›·˜ ·ÏÒÛˆ˜ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, Û˘ÓÙÂı›۷ ÚÔ˜ ÙÈÓ· ÙˆÓ ·ÍÈÔÏfiÁˆÓ ÔÏÏ¿ÎȘ ·ÈÙ‹Û·ÓÙ·
ÂÚ› Ù·‡Ù˘, ÂÓ ÂÈÙfï26. ∞fi ÙË ‰È‹ÁËÛË Â›Ó·È Ê·ÓÂÚfi
fiÙÈ ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ¿ÏÈ ¤Î·Ó·Ó ÙÔ Î·ı‹ÎÔÓ ÙÔ˘˜ ÙËÓ ÎÚ›ÛÈÌË ·˘Ù‹ ÒÚ·, Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â›¯·Ó ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË ·ÏÏ¿ Î·È ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÛÒÛÔ˘Ó ÙËÓ fiÏË. √È ŒÏÏËÓ˜ οÙÔÈÎÔÈ Ù˘
£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÔÏϤ˜ ·ÊÔṲ́˜ Ó· Â›Ó·È Â˘¯·ÚÈÛÙË̤ÓÔÈ ·fi ÙËÓ ÂÍ·ÂÙ‹ ÂÓÂÙÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË, ÁÈ·Ù›
ÔÏÏÔ› ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ¤·ı·Ó Ù· ¿Ó‰ÂÈÓ· Î·È ·ÚÎÂÙÔ›

¿ÏÏÔÈ ÂÍÔÚ›ÛÙËÎ·Ó Ì ÙËÓ Î·ÙËÁÔÚ›· fiÙÈ Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·Ó Ì ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜. øÛÙfiÛÔ, fiÙ·Ó ·Ó·ÁÁ¤ÏıËÎÂ
fiÙÈ ÏËÛ›·˙Â Ô ÙÔ˘ÚÎÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜, ¤ÊÙ·Û·Ó fiÏÔÈ ÌÂ
ÚÔı˘Ì›· ÛÙ· Ù›¯Ë. ∞ÏÏ¿ ÔÈÔ ÙÔ fiÊÂÏÔ˜; ŸÙ·Ó ΢ÚȇıËÎ·Ó Ù· Ù›¯Ë, ˘‹Ú¯Â ¤Ó·˜ ÔÏÂÌÈÛÙ‹˜ ·Ó¿ ‰‡Ô
‹ Î·È ÙÚÂȘ Â¿ÏÍÂȘ. √ ÂÚ›‚ÔÏÔ˜ ‹Ù·Ó Ôχ ÂÎÙÂÓ‹˜, ÔÈ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ¤˜ ‹Ù·Ó Ï›ÁÔÈ Î·È ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÔÈ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ¿ÔÏÔÈ. √È ∂ÓÂÙÔ› ›¯·Ó ÚԂ› Û οÔȘ ÂÈÛ΢¤˜ ·ÏÏ¿ ›Ù ¤ÚÂ ӷ ʤÚÔ˘Ó ·ÚÎÂÙ‹
ÊÚÔ˘Ú¿ ›Ù ӷ ÂÚÈÔÚ›ÛÔ˘Ó ÙÔ Ù›¯Ô˜ Ì ٤ÙÔÈÔÓ
ÙÚfiÔ, ÒÛÙ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ó· Â·ÚÎÔ‡Ó ÁÈ· ÙËÓ ¿Ì˘Ó¿
ÙÔ˘. ¢ÂÓ ¤Î·Ó·Ó Ô‡Ù ÙÔ ¤Ó· Ô‡Ù ÙÔ ¿ÏÏÔ Î·È ÂͤıÂÛ·Ó ÙËÓ fiÏË Û ‚¤‚·ÈË Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹. √ ªÔ˘Ú¿Ù,
fiÙ·Ó ÏËÛ›·ÛÂ, ¤ÛÙÂÈÏ οÔÈÔ˘˜ Â›ÛËÌÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ·fi ¿ÏϘ fiÏÂȘ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÛÙ¿ıËÎ·Ó ¤Íˆ ·fi
ÙȘ Â¿ÏÍÂȘ Û˘Ì‚Ô˘Ï‡ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ó· ÂÍÂÁÂÚıÔ‡Ó Î·Ù¿ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ Î·È Ó· ·Ú·‰ÒÛÔ˘Ó ÙËÓ
fiÏË, ·ÔʇÁÔÓÙ·˜ ÙȘ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ Ù˘ ¿ÏˆÛ˘. ∞ÏÏ¿
ηÓ›˜ ‰ÂÓ ˘¿ÎÔ˘Û ÛÙȘ Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜ ·˘Ù¤˜ ηÈ, fiÙ·Ó
Ë fiÏË ÂÚÈ΢ÎÏÒıËÎÂ, fiÏÔÈ ¤ÙÚÂÍ·Ó ÛÙÔ Ù›¯Ô˜ ηÈ
Ì ȉȷ›ÙÂÚÔ ˙‹ÏÔ ÚÔÂÙÔÈÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ÁÈ· Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÔ˘Ó. √È ∂ÓÂÙÔ›, ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó ‰‡ÛÈÛÙÔÈ, fiÚÈÛ·Ó ¿ÏϘ
ı¤ÛÂȘ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÔÏÈÁ¿ÚÈıÌÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜
Î·È ¿ÏϘ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜. ∞ÊÔ‡ ·Ú¤Ù·Í·Ó ¤Ó·
‰ÈÎfi ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎfi ÛÒÌ· Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi
ÏËÛÙ¤˜, ·ÂÈÏÔ‡Û·Ó Ì ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜, Û ÂÚ›ÙˆÛË ÚÔ‰ÔÛ›·˜. ™·Ó Ó· ‹Ù·Ó ‰‡ÛÎÔÏÔ ÁÈ· ÙÔ˘˜
‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÊÚÔ˘ÚÔ‡Û·Ó ¯ˆÚÈÛÙ¿ ÔÏÏ¿
ÙÌ‹Ì·Ù· ÙÔ˘ Ù›¯Ô˘˜, Ó· Û˘ÓÂÓÓÔËıÔ‡Ó Ì fiÏË ÙÔ˘˜
ÙËÓ ¿ÓÂÛË Ì ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ʤÚÔ˘Ó
̤۷ ÛÙËÓ fiÏË, ÚÈÓ Î·Ó ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÏËÊı› Ë ÂÓÂÙÈ΋
ÊÚÔ˘Ú¿. °È· ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿ Ô ªÔ˘Ú¿Ù ÂÚÈ·ÎψÛ ÌÂ
ÙËÓ ÔÏ˘¿ÚÈıÌË ÛÙÚ·ÙÈ¿ ÙÔ˘ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ·fi ÙËÓ
ÍËÚ¿ Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ΋ڢΘ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ˘fiÛ¯ÔÓÙ·Ó
ÂÏ¢ıÂڛ˜ Î·È ÂȉÈο ÚÔÓfiÌÈ· ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, ·Ó
·Ú¤‰È‰·Ó ÙËÓ fiÏË, ÂÓÒ ÙÔ˘˜ ·ÂÈÏÔ‡Û Ì ÔÏÏ¿
‰ÂÈÓ¿, ·Ó ‰ÂÓ ˘¿ÎÔ˘·Ó. ∞ÏÏ¿ ·ÊÔ‡ Î·È ¿ÏÈ ‰ÂÓ ÂÈÛ·ÎÔ‡ÛıËÎÂ, ÙfiÙ ¿Ú¯ÈÛ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ·, ÛÙËÓ ÔÔ›·

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ∏′ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, ¤ÚÁÔ Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜
ÙÔ˘ Gentile Bellini, ÙÔ˘ 1479-1480. √ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘
ª˘ÛÙÚ¿ £Âfi‰ˆÚÔ˜ μ′, Ô £ˆÌ¿˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜
‹Ú Úԛη ÙËÓ ∞¯·˝·, Î·È Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, Ô˘
΢ڛ¢Û ÙÔ 1430 ÙËÓ ¶¿ÙÚ·, ‹Ù·Ó fiÏÔÈ ·‰¤ÏÊÈ· ÙÔ˘
πˆ¿ÓÓË ∏′ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘. ŒÙÛÈ, Ë ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›· ÛÙ·‰È·Î¿
¿Ú¯ÈÛ ӷ ·Ô¯ˆÚ› ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ.
CHRISTIE’S IMAGES/CORBIS/APEIRON

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [97]

[98]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ ºÂÙȯȤ Δ˙·Ì›,
ÙÔ ÔÔ›Ô ¯Ù›ÛÙËÎÂ
ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë
Ù˘ fiÏ˘. ªÂÙ¿
ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË
Ô ªÔ˘Ú¿Ù μ′
¤ÛÙÂÈÏÂ ÙÔ
ÛÙÚ·ÙËÁfi ÙÔ˘,
™ÈÓ¿Ó, Ó·
ηٷϿ‚ÂÈ Ù·
°È¿ÓÓÂÓ·, οÙÈ
Ô˘ ÂÈÙ‡¯ıËÎÂ
Ì ÙË Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛË ÌÂÚ›‰·˜
ÙˆÓ Î·ÙԛΈÓ,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â›¯·Ó
·Á·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ
·fi ÙË Ï·ÙÈÓÈ΋
‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË,
ÙÔ 1430.
BARTOLOME BALAGUER/
VISUAL PHOTOS

Â·Ó·Ï‹ÊıËÎÂ Ë ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘ ˘ÚÔ‚ÔÏÈÎÔ‡. ªÈÏÒÓÙ·˜
ÁÈ’ ·˘Ù¿ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∞Ó·ÁÓÒÛÙ˘, ÚÒÙÔ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ
ÚËÙ¿ ÙËÓ ˘Ú›Ùȉ· ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ¿˜ ÙËÓ Û΢‹Ó Î·È ‚ÔÙ¿ÓËÓ.. ŒÙÛÈ ÙËÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ Î·È Ô ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜ ·fi ÙË §‹ÌÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÚȤÁÚ·„ ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÔÏÈÔÚΛ·
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∂›Ó·È ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ fiÙÈ Ë
ϤÍË ‚ÔÙ¿ÓË ÌÔÈ¿˙ÂÈ Ì ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË Ù˘ ÁÂÚÌ·ÓÈ΋˜
Kraut Ë ÔÔ›· ÛËÌ·›ÓÂÈ Î·È ÙË ‚ÔÙ¿ÓË Î·È ÙËÓ
Ϥ͢ Kraut,
˘Ú›Ùȉ·. ∞ÏÏ¿, ÚÔÛı¤ÙÂÈ Ô ∞Ó·ÁÓÒÛÙ˘, Ù˘ Û΢‹˜
«ÙÔÓ ‹¯Ô ÌfiÓÔ ·ÎÔ‡Á·ÌÂ Î·È ÔÙ¤ ‰ÂÓ Â›‰·Ì οÙÈ ÙÔ
ÛËÌ·ÓÙÈÎfi», ÔfiÙÂ Ô fiÏÂÌÔ˜ ı· Ú¤ÂÈ Ó· ¤ÁÈÓ ÌÂ
Ù· ·ÏÈfiÙÂÚ· fiÏ·, ΢ڛˆ˜ Ì ٷ ‚¤ÏË Î·È ÙȘ ÔÏÈÔÚÎËÙÈΤ˜ Ì˯·Ó¤˜. ∏ Â›ıÂÛË ‹Ù·Ó ÛÎÏËÚ‹ ÁÈ· ÙÚÂȘ
̤Ú˜ ·ÏÏ¿ Î·È Ë ¿Ì˘Ó· ‹Ù·Ó Ôχ ÁÂÓÓ·›·. «∞̤ۈ˜
Î·È ÂÌ›˜ ·ÔÊ·Û›Û·Ì ӷ ÔÏÂÌ‹ÛÔ˘ÌÂ Î·È Ó· Âı¿ÓÔ˘ÌÂ. ∞ÎfiÌ· Î·È ÔÈ Á˘Ó·›Î˜ Û˘ÌÂÚÈʤÚıËÎ·Ó Û·Ó
¿Ó‰Ú˜ Î·È ÁÂÌ¿Ù˜ ı¿ÚÚÔ˜ ÎÔ˘‚·ÏÔ‡Û·Ó ¤ÙÚ˜ ÁÈ·
ÙËÓ ¿Ì˘Ó·. ¶ÔÏϤ˜, ͯÓÒÓÙ·˜ fiÙÈ ‹Ù·Ó Á˘Ó·›Î˜, ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó Û·Ó ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜ Ì ÌÂÁ¿ÏË ÚÔı˘Ì›·». ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, ÙËÓ ÙÚ›ÙË Ì¤Ú· ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›, ÚÔÛı¤ÙÔÓÙ·˜ ÛÙ·
ÔÏÏ¿ ÙÔ˘˜ ÛÊ¿ÏÌ·Ù· Î·È ¤Ó· ¿ÏÏÔ, ¤ÛÙÚ„·Ó ̤ÚÔ˜
Ù˘ ‰È΋˜ ÙÔ˘˜ ÊÚÔ˘Ú¿˜ ·fi ÙÔÓ ÂÚ›‚ÔÏÔ Ù˘ ÍËÚ¿˜
ÛÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Ù˘ ı¿Ï·ÛÛ·˜. ∏ ‰È¿Ù·ÍË ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó

··Ú¿‰ÂÎÙË ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜. ¶ÚÒÙÔÓ ‹Ù·Ó Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ ¤ÁÈÓ ÁÈ· Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÔ˘Ó ÙË Û¯Â‰È·˙fiÌÂÓË
Ê˘Á‹ ÙÔ˘˜ ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ·. ∞ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ʇÁÔ˘Ó
ÂÁηٷÏ›ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜ ÛÙËÓ Ù‡¯Ë ÙÔ˘˜, ÂÓÒ
ÚÈÓ ·fi ‰‡Ô ̤Ú˜ ·ÂÈÏÔ‡Û·Ó Ì ı¿Ó·ÙÔ fiÛÔ˘˜ ı·
Û˘ÓıËÎÔÏÔÁÔ‡Û·Ó Ì ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ‰È·ÛÒ˙ÔÓÙ·˜ ÁË
Î·È ÂÏ¢ıÂÚ›·. ¢ÂÓ Â›·Ó ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÛÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ fiÙÈ ˘Ô¯ˆÚÔ‡Û·Ó ·fi Ù· Ù›¯Ë ÁÈ· Ó· ·ÛÊ·Ï›ÛÔ˘Ó ÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ. ŒÙÛÈ, ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ıˆڋıËÎÂ Ê˘Á‹ ηÈ
ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡ ÔÏÏÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ Á‡Úˆ ÛÙ·
ÌÂÛ¿Ó˘¯Ù·, ·ÂÏÈṲ̂ÓÔÈ È·, ÂÁη٤ÏÂÈ„·Ó Ù· Ù›¯Ë
Î·È ‹Á·Ó Û›ÙÈ ÙÔ˘˜. ∞˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË, fiÙ·Ó
ÙËÓ Ù¤Ù·ÚÙË Ì¤Ú·, ÛÙȘ 29 ª·ÚÙ›Ô˘, Ô ªÔ˘Ú¿Ù ‰È¤Ù·Í ¤ÊÔ‰Ô, ‰È·ÎËÚ‡ÛÛÔÓÙ·˜ fiÙÈ ¿ÊËÓ ˆ˜ Ï›· ÛÙÔ
ÛÙÚ·Ùfi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Î·È fiÏË ÙËÓ ÎÈÓËÙ‹
ÙÔ˘˜ ÂÚÈÔ˘Û›·, ÎÚ·ÙÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ ÌfiÓÔ
ÙËÓ fiÏË. ∂›Ó·È ¢ÓfiËÙÔ fiÙÈ Ë ¿ÏˆÛË ‹Ù·Ó ϤÔÓ
·Ó·fiÊ¢ÎÙË. ∂ÓÒ ÏÔÈfiÓ ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË Ó‡¯Ù·
οÔÈÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù Ô˘ ÂӉȷʤÚÔÓÙ·Ó
ÁÈ· ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ ÙÔ‡˜ ÚÔ·Ó‹ÁÁÂÈÏ·Ó ÙËÓ
Â›ıÂÛË Î·È ÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ Ù˘ ÛÙÚ·ÙÈ¿˜ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘,
·˘ÙÔ› ÔÈ ‰˘ÛÙ˘¯ÈṲ̂ÓÔÈ Â¤ÌÂÈÓ·Ó Ó· ÔÏÂÌÔ‡Ó fiˆ˜
ÌÔÚÔ‡Û·Ó Î·È ÙËÓ Ù¤Ù·ÚÙË Ì¤Ú·. ∞ÏÏ¿ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [99]

Ï›ÁÔÈ Î·È Ù· Ù›¯Ë Û ÔÏÏ¿ ÛËÌ›· ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ Û·ıÚ¿,
ÒÛÙ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÔÈ Â¯ıÚÔ› Ì‹Î·Ó ÛÙËÓ fiÏË. ¶ÔÏÏÔ›
ÙfiÙ ¤ÙÚÂÍ·Ó ÛÙËÓ ·Ú·Ï›· Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· Ó· ÛˆıÔ‡Ó
Ì·›ÓÔÓÙ·˜ ÛÙ· ÏÔ›· Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÂΛ. ∞ÏÏ¿ ÔÈ
∂ÓÂÙÔ› ÙÔ˘˜ ¤‰ÈˆÍ·Ó, ηıÒ˜ ÌfiÓÔ Ë ‰È΋ ÙÔ˘˜ ÛˆÙËÚ›·
ÙÔ˘˜ ÂӉȤÊÂÚÂ, ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ó· ·Ú·‰ÔıÔ‡Ó ÛÙË Ì·Ó›· ÙÔ˘ ÓÈÎËÙ‹. ∏ ÏÂËÏ·Û›· Ô˘ ¿Ú¯ÈÛÂ
·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ ÂΛÓË ‹Ù·Ó ÊÔ‚ÂÚ‹. √È ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÙÔ˘
ªÔ˘Ú¿Ù ‰ÂÓ Û‚¿ÛÙËÎ·Ó Ô‡Ù ÙÔ˘˜ Ó·Ô‡˜ Ô‡Ù ÙÔ˘˜
Ù¿ÊÔ˘˜ (Ì‹ˆ˜ ›¯·Ó Û‚·ÛÙ› ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ ÔÈ §·Ù›ÓÔÈ ÙÔ˘˜ Ù¿ÊÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ Ó·Ô‡˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË;). ΔÂÏÈο Ô ªÔ˘Ú¿Ù Ï˘‹ıËΠÙËÓ fiÏË. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ‰È¤Ù·Í ÙËÓ Î·Ù¿·˘ÛË ÙÔ˘ ηÎÔ‡ ηÈ, ·ÊÔ‡ ¤‚Á·Ï ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ¤Íˆ ·fi
ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ÚÒÙ· ¤‰ˆÛ ÙËÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· Û οÔÈÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ Â›ÛËÌÔ˘˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜ Î·È ¤ÂÈÙ·
Û fiÏÔ˘˜ fiÛÔÈ ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ÙËÓ ÂÍ·ÁÔÚ¿ÛÔ˘Ó ‹ ÂÍ·ÁÔÚ¿ÛÙËÎ·Ó ·fi ¿ÏÏÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi ÙÔÓ
ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ Ï‹ÚˆÛ ÁÈ· ÙÔÓ
ÛÎÔfi ·˘Ùfi Ôχ ¯Ú˘Û¿ÊÈ. √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ·ÂÏ¢ıÂÚˆıÔ‡Ó, ·ÏÏ¿ ÔÏÏÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Á‡ÚÈÛ·Ó ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È ·¤ÎÙËÛ·Ó
Í·Ó¿ Ù· Û›ÙÈ· ÙÔ˘˜ Î·È fi,ÙÈ ·Î›ÓËÙÔ Â›¯·Ó. ¶ÚÔÛÎÏ‹ıËÎ·Ó Ó· ÂÈÛÙÚ¤„Ô˘Ó Â›Û˘ fiÛÔÈ Â›¯·Ó ʇÁÂÈ ·fi
¯ÚfiÓÈ· ·fi ÙËÓ fiÏË Î·È Ó· Í·Ó·¿ÚÔ˘Ó ÙȘ ÂÚÈÔ˘Û›Â˜ ÙÔ˘˜. ∞fi ÙÔ˘˜ Ó·Ô‡˜ ÌfiÓÔ ‰‡Ô ÌÂÙ·ÙÚ¿ËÎ·Ó ÛÂ
Ù˙·ÌÈ¿, ÂÓÒ ·fi ÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜ ·Ê·ÈÚ¤ıËÎ·Ó 1.000
Ì·ÚÌ¿ÚÈÓ˜ ϿΘ, ÙȘ Ôԛ˜ ¤ÛÙÂÈÏ·Ó ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË ÁÈ· Ó· ¯ÚËÛÈ̇ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ ÏÔ˘ÙÚÔ‡27. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ‡ÛÙÂÚ· ·fi ‰‡Ô ‹ ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ·, Ô˘ Â¤ÛÙÚÂ„Â Ô ªÔ˘Ú¿Ù ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ‰‹Ì¢Û ÔÈ˘ Î·È ÙȘ ÂÚÈÔ˘Û›Â˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ È‰ÈÔÎÙËÙÒÓ
Ô˘ ¤ÏÂÈ·Ó, ÙȘ ηχÙÂÚ˜ Î·È ÏÔ˘ÛÈfiÙÂÚ˜ ÌÔÓ¤˜,
ηıÒ˜ Î·È fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Ó·Ô‡˜, ÂÎÙfi˜ ·fi Ù¤ÛÛÂÚȘ, Ô˘
ÙÔ˘˜ ¿ÊËÛ ÛÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜. ŒÊÂÚÂ Î·È 1.000 ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÂÔ›ÎÔ˘˜ ·fi Ù· °È·ÓÓÈÙÛ¿, ·ÏÏ¿ Ë fiÏË ·Ú¤ÌÂÈÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ˆ˜ Â› ÙÔ Ï›ÛÙÔÓ. √È ∂ÓÂÙÔ›, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ ‰ÂÓ ÂӉȷʤÚıËÎ·Ó Ó· ÛÒÛÔ˘Ó ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, η٤Ϸ‚·Ó ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛ‹ Ù˘ ÙÔ ·ÛÈ·ÙÈÎfi
ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙˆÓ ¢·Ú‰·ÓÂÏ›ˆÓ, ¤ÛÊ·Í·Ó ÙË ÊÚÔ˘Ú¿ ÙÔ˘
Î·È ÁÎÚ¤ÌÈÛ·Ó Ù· Ù›¯Ë. ŒÂÈÙ· ˘¤ÁÚ·„·Ó ÂÈÚ‹ÓË ÌÂ
ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù. ŸÌˆ˜ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· οÔÈÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ
¤ÁÈÓ·Ó ˘·›ÙÈÔÈ ÁÈ· ÙËÓ ¿ÏˆÛË ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ, Ù˘ ¿ÏÏ˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ fiÏ˘.
∂›·Ì ·Ú·¿Óˆ fiÙÈ ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ ΔfiÎÎÔ, ‰ÂÛfiÙË
ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ (‰ËÏ·‰‹ Ù˘ ∏›ÚÔ˘, Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜, Ù˘ §Â˘Î¿‰·˜, Ù˘ ∫ÂÊ·ÏÔÓÈ¿˜ Î·È Ù˘ ∑·Î‡ÓıÔ˘), Ô˘ ¤ı·Ó ÙÔ 1429, ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ Ô ·ÓÈ„Èfi˜

ÙÔ˘ ∫¿ÚÔÏÔ˜ μ′. ∞ÏÏ¿ Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ ∞′, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ
¿ÊËÛ ηӤӷ ÁÓ‹ÛÈÔ ÁÈÔ, ›¯Â ¤ÓÙ ÓfiıÔ˘˜, Ô˘ ÊÚfiÓÙÈÛ ӷ ÙÔ˘˜ ·ÔηٷÛÙ‹ÛÂÈ fiÏÔ˘˜ ÛÙ· ÎÙ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘
ÛÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›· Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. √ ÚÒÙÔ˜
·fi ·˘ÙÔ‡˜, fï˜, Ô ª¤ÌÓÔÓ·˜, ‰˘Û·ÚÂÛÙ‹ıËΠÁÈ·Ù›
ÚÔÙÈÌ‹ıËΠÛÙË ‰È·‰Ô¯‹ Ô ÂÍ¿‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ Î·È ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ ·¢ı˘Óı› ÛÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù μ′, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙfiÙÂ
ÔÏÈÔÚÎÔ‡Û ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ˙ËÙÒÓÙ·˜ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿
ÙÔ˘ ÁÈ· Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·ÙÚÈ΋ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿. ŸÙ·Ó Ô
ªÔ˘Ú¿Ù ΢ڛ¢Û ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ‰È¤Ù·Í ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ∫·Ú¿ ™ÈÓ¿Ó-Ì¤Ë Ó· ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ
Ì·˙› Ì ÙÔÓ ª¤ÌÓÔÓ· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘ μ′ Î·È Ó·
ÙÔÓ ˘ÔÙ¿ÍÂÈ. √ ™ÈÓ¿Ó ÏÂËÏ¿ÙËÛ ÙËÓ ∞Èوϛ· Î·È ÛÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ· Âȯ›ÚËÛ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ.
™˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÌÂÚ›‰· ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·¯ı¿ÓÔÓÙ·Ó ÙË Ï·ÙÈÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· Î·È ·Ó¿ÁηÛ Ì ÙË
‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ μ′ Ó· Û˘ÓıËÎÔÏÔÁ‹ÛÂÈ ÛÙȘ 9
√ÎÙˆ‚Ú›Ô˘ 1430. √ ™ÈÓ¿Ó ˘ÔÛ¯¤ıËΠÛÙÔ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË, ÛÙÔÓ Î·ÂÙ¿Ó ™ÙÚ·ÙËÁfiÔ˘ÏÔ Î·È ÛÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘
¶·‡ÏÔ, ηıÒ˜ Î·È ÛÙÔ˘˜ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜
™Ï·‚·Ï‚·ÓÔ‡˜ ÚÔ‡¯ÔÓÙ˜ ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË ÙˆÓ ·ÏÈÒÓ
ÙÔ˘˜ ÚÔÓÔÌ›ˆÓ, ··ÈÙÒÓÙ·˜ fï˜ ·fi ÙËÓ fiÏË ÏËڈ̋ ¯·Ú·ÙÛÈÔ‡ Î·È ÈÛÙ‹ ˘ÔÙ·Á‹ ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ.
ŒÙÛÈ, Ù· πˆ¿ÓÓÈÓ· ÂÚÈ‹Ïı·Ó ÛÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·. √ ∫¿ÚÔÏÔ˜ μ′ ÛÙÔ ÂÍ‹˜ ı· ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ‰ÂÛfiÙ˘
Ù˘ ÕÚÙ·˜ ‰È·ÙËÚÒÓÙ·˜ ÙȘ ˘fiÏÔÈ˜ ËÂÈÚˆÙÈΤ˜ ηÈ
ÓËÛȈÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ÎÙ‹ÛÂȘ Ì ÙËÓ ÏËڈ̋ ÊfiÚÔ˘. ÀÔ¯ÚÂÒıËΠÂ›Û˘ Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙÌ‹Ì· Ù˘ ∞Èوϛ·˜
ÛÙÔ˘˜ ÓfiıÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ ∫·ÚfiÏÔ˘ ∞′, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ·Ó ·Ì¤Ûˆ˜ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘.
ŸÌˆ˜, ·Ú’ fiÏË ÙËÓ Â¤Ì‚·ÛË, ‰ÂÓ ·¤ÎÙËÛ·Ó Î·Ó¤Ó·
ÛÔ˘‰·›Ô ÏÂÔÓ¤ÎÙËÌ· Î·È ¤ÁÈÓ·Ó ˘·›ÙÈÔÈ Ù˘ Â¤ÎÙ·Û˘ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ Ì¤¯ÚÈ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·˘Ù¤˜.

¡¤· ·Ó·Îˆ¯‹
ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù μ′ ¶ÚÔÔ›ÌÈ· Ù˘ ™˘Ófi‰Ô˘
ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›·
øÛÙfiÛÔ Ô ªÔ˘Ú¿Ù μ′ ‰ÂÓ ÂÓfi¯ÏËÛ ԇÙ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ô‡Ù ÙȘ ¿ÏϘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÁÈ· Ì›·
Î·È ϤÔÓ ‰ÂηÂÙ›· ·fi ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢
Î·È ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ. ΔÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ·˘Ùfi ¤ÛÙÚ„ ÙËÓ
ÚÔÛÔ¯‹ ÙÔ˘ ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ÛÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ ∫·Ú·Ì·Ó›ˆÓ
ÛÙËÓ ∞Û›·, ΢ڛˆ˜ fï˜ ÛÙË ™ÂÚ‚›·, ÛÙËÓ √˘ÁÁ·Ú›·
Î·È ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·, ÂÂȉ‹ ıÂÒÚËÛ ·Ó·Áη›Ô Ó· ‰È·¯ˆÚ›ÛÂÈ ÙȘ ‚fiÚÂȘ Î·È ÙȘ ‰˘ÙÈΤ˜ ¯ÒÚ˜ ·fi ÙȘ ÓfiÙȘ
Î·È ÙȘ ·Ó·ÙÔÏÈΤ˜. ◊ÍÂÚ Â›Û˘ fiÙÈ ˘‹Ú¯Â Ì˘ÛÙÈ΋

[100]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Û˘ÓÂÓÓfiËÛË ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ √˘ÁÁ·Ú›·˜ ηÈ
ÙˆÓ ∫·Ú·Ì·Ó›ˆÓ, Ë ÔÔ›· ÚÔοÏÂÛÂ Ó¤Ô fiÏÂÌÔ ÌÂ
ÙÔÓ ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓÔ ‰˘Ó¿ÛÙË, Ô˘ η٤ÏËÍ Û ̛·
·ÎfiÌ· Ù·›ӈۋ ÙÔ˘. ∂›Ó·È ÂÚÈÙÙfi Ó· ԇ̠fiÙÈ,
fiˆ˜ ‹Ù·Ó Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ ÙfiÙÂ, Ô‡Ù ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Ô‡ÙÂ
ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ÊÚfiÓÙÈÛ·Ó Ó· ÂˆÊÂÏËıÔ‡Ó ·ÚÎÂÙ¿ ·fi
ÙËÓ ·Ó·Îˆ¯‹ Ô˘ Â¤‚·Ï·Ó ÔÈ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ. √ πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ›¯Â ÛÙËÚ›ÍÂÈ Î·È ¿ÏÈ fiϘ ÙȘ ÂÏ›‰Â˜ ÙÔ˘ ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË. ΔÔ ÌfiÓÔ ·ÍÈfiÏÔÁÔ ¤ÚÁÔ
ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ë ·Ó·Î·›ÓÈÛË ÙÔ˘ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡ Ù›¯Ô˘˜ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, fiˆ˜ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó ÔÈ ÂÈÁڷʤ˜,
Ô˘ Î·È Û‹ÌÂÚ· ÛÒ˙ÔÓÙ·È Û¯Â‰fiÓ Û οı ‡ÚÁÔ Î·È
ÁÚ¿ÊÔ˘Ó: «∞ӷη›ÓÈÛ fiÏÔ ÙÔ Î¿ÛÙÚÔ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ÂÓ
ÃÚÈÛÙÒ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙˆÚ Ô ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ÙÔ ¤ÙÔ˜ 6941
(1433)». √È ºÚ¿ÁÎÔÈ (ÂÓÓÔԇ̠΢ڛˆ˜ ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË, ÁÈ·Ù› Ë ·˘ÙÔÙÂÏ‹˜ ΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·
›¯Â ϤÔÓ ÂÓÙÂÏÒ˜ ÂÎÏ›„ÂÈ) ·ÓÙ› Ó· ÛÙ›ÏÔ˘Ó Î¿ÔÈ· ÛÔ‚·Ú‹ ‚Ô‹ıÂÈ·, ¿ÊËÓ·Ó ÙÔÓ ¿· Ó· Û˘˙ËÙ·
ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›· ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÙfiÙÂ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠÛÙËÓ fiÏË ·˘Ù‹ Ë ıÚ˘ÏÈ΋
Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÁÈ· ÙËÓ ÔÔ›· ÂÈ‚¿ÏÏÂÙ·È Ó· ԇ̠οÔÈ·
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Ú¿ÁÌ·Ù· ·fi fiÛ· ·Ó·Ê¤Ú·Ì ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ Î·È ·ÊÔÚÔ‡Û·Ó ÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ Ì ÛÎÔfi
ÙËÓ ¤ÓˆÛË.
√È ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó ÙË ÁÓÒÌË Ì·˜ ÁÈ· ÙÔ ˙‹ÙËÌ· Ù˘ ¤ÓˆÛ˘. √È ·fiÂÈÚ˜ ÁÈ· ÙËÓ Â›Ï˘ÛË ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ı¤Ì·ÙÔ˜ ‹Ù·Ó ̿ٷȘ, ÁÈ·Ù› ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ› Ì ÙËÓ
¤ÓˆÛË ÂÓÓÔÔ‡Û·Ó ÙËÓ ˘ÔÙ·Á‹ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì·˜ ÛÂ
ÂΛÓË Ù˘ ƒÒÌ˘. √È ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ‰ÂÓ ›ıÔÓÙ·Ó Ó· ˘Ô·„Ô˘Ó ÛÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ·˘Ù‹, ηıÒ˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ
ÂÂÓÂÚÁ‹ÛÂÈ Ì ÔϤıÚÈÔ ÙÚfiÔ ÛÙËÓ ÂıÓÈ΋ Î·È ÔÏÈÙÈ΋ Ì·˜ ‡·ÚÍË. ∞ÏÏ¿ Û fi,ÙÈ ·ÊÔÚ¿ ÙËÓ ÂÎÙ›ÌËÛË
ÙˆÓ ÁÂÁÔÓfiÙˆÓ ÙÔ˘ ·ÚÂÏıfiÓÙÔ˜, Ô ÈÛÙÔÚÈÎfi˜ ÌÂÚÈΤ˜
ÊÔÚ¤˜ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙËÓ ›‰È· ‰‡ÛÎÔÏË ı¤ÛË ÛÙËÓ ÔÔ›·
‚Ú¤ıËÎ·Ó Î·È ÔÈ ÔÏÈÙÈÎÔ› ¿Ó‰Ú˜ Ô˘ ¤ÚÂ ӷ ·ÔÊ·Û›ÛÔ˘Ó ÔÈÔ ‰ÚfiÌÔ Ó· ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘Ó. ªÂ ÙËÓ ÎÔڇʈÛË Ù˘ ·Ú·Ï˘Û›·˜ ÛÙËÓ ÔÔ›· ›¯Â ÂÚȤÏıÂÈ
ÙfiÙÂ Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘ ›¯Â οÔÈÔ ‰›ÎÈÔ Ó· ıˆÚ› fiÙÈ ‹Ù·Ó ηı‹ÎÔÓ ÙÔ˘
Ó· οÓÂÈ ÌÈ· Ó¤· ·fiÂÈÚ· ÁÈ· ¤ÓˆÛË ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘
Ó· ÂÈÙ‡¯ÂÈ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ·˘Ù‹. ΔËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï

¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ ÙÔ ‰È¿‚ËÌ· ‹Ù·Ó ¿ÙÔÔ, ÁÈ·Ù› ÂÎ ÙˆÓ
Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ›¯Â ·ÎfiÌË
·ÚÎÂÙ¤˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÁÈ· Ó· ·ÔÎÚÔ‡ÛÂÈ Î¿ı Â͈ÙÂÚÈÎfi
¯ıÚfi Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙË Ìˆ·ÌÂı·ÓÈ΋ ηٿÎÙËÛË. ∞ÏÏ¿
̤۷ ÛÙÔ˘˜ ‰‡Ô ·ÈÒÓ˜ Ô˘ ¤Ú·Û·Ó ·fi ÙfiÙÂ Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ·ÛÙ·Ì¿ÙËÙˆÓ ÛÊ·ÏÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ΢‚¤ÚÓËÛ‹˜ ÙÔ˘, ¤ÂÛ Û ·Ú·ÎÌ‹. ŒÙÛÈ, fiÊÂÈÏ ӷ οÓÂÈ fi,ÙÈ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ì ÙȘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ, ·ÏÏ¿
‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ÌÈÎÚ¤˜, ÒÛÙ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÂÓÙÂÏÒ˜ ·ÍÈÔηٿÎÚÈÙÔ˜ ÂÂȉ‹ ›ÛÙ¢ fiÙÈ Ë ÛˆÙËÚ›· ÙÔ˘ ÂÍ·ÚÙÈfiÙ·Ó
΢ڛˆ˜ ·fi ÙËÓ ∂˘ÚÒË. ÕÏψÛÙÂ, Ë Û˘Ó·›ÓÂÛË ÙÔ˘
¿· ‹Ù·Ó Ôχ Èı·Ó‹ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ÂÌʇÏÈˆÓ Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂˆÓ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ∂›Û˘ Ë ÚÔı˘Ì›· ÁÈ· ‚Ô‹ıÂÈ· Ê·ÈÓfiÙ·Ó ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË, ÁÈ·Ù› Ë °ÂÚÌ·Ó›· ΢ڛˆ˜, ηıÒ˜ ¤‚ÏÂ ӷ ÎÈÓ‰˘ÓÂ‡Ô˘Ó ÔÈ ·Ó·ÙÔÏÈΤ˜ Ù˘ Â·Ú¯›Â˜, ‹Ù·Ó ‰È·ÙÂıÂÈ̤ÓË Ó· οÓÂÈ Î¿ÙÈ ÛÔ‚·Úfi, Û˘ÌÌ·¯ÒÓÙ·˜ Î·È Ì ¿ÏϘ Ì¿¯È̘ Ê˘Ï¤˜ Ô˘
ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘ ÿÛÙÚÔ˘ Î·È Ù˘ ∞‰ÚÈ·ÙÈ΋˜. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, Ô‡ÙÂ Ë ÎÚ›ÛË Ô˘ ÂÚÓÔ‡Û ÙfiÙ Ë
‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· Ô‡ÙÂ Ô ÂÌÊ·Ó‹˜ ΛӉ˘ÓÔ˜ ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ÌÂÙÚÈ¿ÛÔ˘Ó ÙȘ ˘ÂÚ‚ÔÏÈΤ˜ ··ÈÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘
ƒÒÌ˘. ∞Ó ÏÔÈfiÓ Ì fiÏË ÙË ‰‡Ó·ÌË Ù˘ ηډȿ˜ ηÈ
ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ Ì·˜ Ú¤ÂÈ Ó· ηٷÎÚ›ÓÔ˘Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ ÈÂÚ¿Ú¯Ë, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ıÂÙ ٷ ‰Èο ÙÔ˘ Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ¿Óˆ
·fi ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Û˘ÌʤÚÔÓ ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡, ‰ÂÓ ÙÔÏÌ¿Ì ӷ ηٷ‰ÈοÛÔ˘Ì ÂÍ›ÛÔ˘ ÙÔ ‰˘ÛÙ˘¯‹ ‚·ÛÈÏÈ¿
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Ô˘ ÙËÓ ‡ÛÙ·ÙË ÛÙÈÁÌ‹ ÓfiÌÈÛ fiÙÈ fiÊÂÈÏ ÁÈ· ÌÈ· ·ÎfiÌ· ÊÔÚ¿ Ó· ËÚÂÌ‹ÛÂÈ ÙÔÓ
¿· Î·È Ó· ÙÔÓ ›ÛÂÈ Ó· Û˘ÓÂÚÁ·ÛÙ› ÁÈ· ÙËÓ ÎÔÈÓ‹
ÛˆÙËÚ›· ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÂÒÓ˘ÌÔ˘ ÏËÚÒÌ·ÙÔ˜.
∂›·Ì fiÙÈ ÙfiÙÂ Ë ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÂ
ÎÚ›ÛÈÌË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÔÈ ÔÈΛϘ ηٷ¯Ú‹ÛÂȘ Ù˘ ·È΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÚÔοÏÂÛ·Ó ÙË ‚›·ÈË
·ÓÙ›ÛÙ·ÛË ÛÙË μÔËÌ›· ÙˆÓ ÏÂÁfiÌÂÓˆÓ √˘ÛÛÈÙÒÓ Î·È
¤ÂÈÛ·Ó ·ÎfiÌ· Î·È ÙÔ˘˜ ÈÔ ÌÂÙÚÈÔ·ı›˜ Ô·‰Ô‡˜
Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ fiÙÈ ‹Ù·Ó ··Ú·›ÙËÙË Ë ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË
ÙˆÓ ÔÏÏÒÓ ÚÔ‚ÏËÌ¿ÙˆÓ. ∞fi ÙÔ 1431 ¤‰Ú¢ ÛÙË
μ·ÛÈÏ›· ÌÂÁ¿ÏË Û‡ÓÔ‰Ô˜ Ë ÔÔ›· ·fi ÙÔ ÍÂΛÓËÌ¿
Ù˘ ‰È·Î‹Ú˘Í fiÙÈ ˆ˜ ÚˆÙ·Ú¯ÈÎfi ÛÎÔfi Ù˘ ¤¯ÂÈ ÙË
ÌÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛË Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, Ù˘ ÎÂÊ·Ï‹˜ (ÙÔ˘

ΔÔ 1421, fiÙ·Ó ¤ı·ÓÂ Ô ªˆ¿ÌÂı ∞′,
Ë ÂÍÔ˘Û›· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ¤Ú·ÛÂ
ÛÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘, ªÔ˘Ú¿Ù μ′.

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [101]

¿·) Î·È ÙˆÓ ÌÂÏÒÓ Ù˘, Î·È ÙËÓ Èı·Ó‹ ·ÔηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ÂÈı·Ú¯›·˜ Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ·ÏÈfiÙÂÚ·.
º˘ÛÈο Ô ÙfiÙ ¿·˜ Ù˘ ƒÒÌ˘ ∂˘Á¤ÓÈÔ˜ ¢′ ‰ÂÓ Â›‰Â
Ì ηÏfi Ì¿ÙÈ ÙȘ ‰È·ı¤ÛÂȘ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ Î·È ÚfiÙÂÈÓÂ
·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ÙË ÌÂÙ¿ıÂÛ‹ Ù˘ ÛÙË μÔÓˆÓ›·. ª›· ·fi
ÙȘ ÚÔÊ¿ÛÂȘ Ô˘ ·Ó¤ÊÂÚ ÁÈ· Ó· ‰ÈηÈÔÏÔÁ‹ÛÂÈ ÙËÓ
ÚfiÙ·Û‹ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Î·È ÙÔ fiÙÈ, ·Ó Ë ¤‰Ú· Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘
ÌÂÙ·ÊÂÚfiÙ·Ó ÛÙËÓ πÙ·Ï›·, ı· ‰È¢ÎÔχÓÔÓÙ·Ó ÔÈ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÌÂٷ͇ Ù˘ Ï·ÙÈÓÈ΋˜ Î·È Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË. ™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·,
fï˜, Ô Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ˜ ÏfiÁÔ˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô ∂˘Á¤ÓÈÔ˜ ¢′
ÚfiÙÂÈÓ ÙË ÌÂÙ¿ıÂÛË ÛÙËÓ πÙ·Ï›· ‹Ù·Ó ÁÈ·Ù› ÂΛ Ë
Û‡ÓÔ‰Ô˜ ı· ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Î¿Ùˆ ·fi ÙËÓ ¿ÌÂÛË ÂÈÚÚÔ‹
ÙÔ˘. √È ·Ù¤Ú˜ Ù˘ ™˘Ófi‰Ô˘ Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜ ·¤ÚÚÈ„·Ó ÙËÓ ÚfiÙ·Û‹ ÙÔ˘, ·Ó·ÈÚÒÓÙ·˜ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜
Ô˘ ·Ó¤ÊÂÚÂ Î·È ÂȉÈο ÂÚ› ¤ÓˆÛ˘, ϤÁÔÓÙ·˜ fiÙÈ
‹Ù·Ó ¤Ó· ÙÚÔ¿ÚÈ Ô˘ ·ÛÙ·Ì¿ÙËÙ· „·ÏÏfiÙ·Ó 300 ¯ÚfiÓÈ· Î·È ı· Û˘Ó¤¯È˙ ӷ ·ÎÔ‡ÁÂÙ·È Î·È Ù· ÂfiÌÂÓ·. ∂›
ÙÔ˘ ·ÚfiÓÙÔ˜ ‹Ù·Ó ÊÚÔÓÈÌfiÙÂÚÔ ·ÓÙ› Ó· ΢ÓËÁÔ‡Ó
ÂΛÓË ÙË ÛÎÈ¿ Ó· ‰È·Ú·ÁÌ·Ù¢ıÔ‡Ó Ì ÙÔ˘˜ √˘ÛÛ›Ù˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÚfiÛÊ·Ù· ›¯·Ó ·ÔÛٷًÛÂÈ ·fi ÙËÓ
∂ÎÎÏËÛ›·, ÂÓÒ ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Ó· ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÔÓÙ·È Î·È Ì ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜. ΔfiÙÂ Ô ¿·˜ ‰È¤Ù·Í ÙË ‰È¿Ï˘ÛË Ù˘ ™˘Ófi‰Ô˘ ÛÙË μ·ÛÈÏ›· Î·È ÙË Û˘ÁÎÚfiÙËÛË Ó¤·˜ ÛÙË μÔÓˆÓ›·. √È ·Ù¤Ú˜, fï˜, Ù˘
μ·ÛÈÏ›·˜ Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó Ó· Û˘Ó‰ÚÈ¿˙Ô˘Ó ÂΛ Î·È ·ÔÊ¿ÓıËÎ·Ó fiÙÈ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜ ‹Ù·Ó ·ÓÒÙÂÚË ·fi ÙÔÓ ¿·
Î·È ÂȉÈο ÂΛÓË Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ‰È·Ï˘ı›, Ó· ·Ó·‚ÏËı› ‹ Ó· ÌÂÙ·ÙÂı› ·fi ηӤӷÓ, Ô‡ÙÂ
·fi ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ ¿·, ¯ˆÚ›˜ ÙË ‰È΋ Ù˘ Û˘Ó·›ÓÂÛË.
∞˘Ù¿ ¤ÁÈÓ·Ó ÙÔ 1432 Î·È Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 1434 Ô ¿·˜ ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û ÌÂ Î·Ó¤Ó·Ó ÙÚfiÔ Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ı› ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô, ÁÈ·Ù› ÔÈ ·ÓÒÙ·ÙÔÈ ÎÏËÚÈÎÔ›, ÔÈ Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔÈ, Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó Î·È Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·Ó Ì·˙› Ù˘. ŸÙ·Ó ÙÔÓ
›‰ÈÔ ¯ÚfiÓÔ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜ ı¤ÏËÛ ӷ ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ Ù· ÂÈÛÔ‰‹Ì·Ù· ÙˆÓ Î·Ú‰ÈÓ·Ï›ˆÓ, ÂΛÓÔÈ ·Ô¯ÒÚËÛ·Ó. √ ∂˘Á¤ÓÈÔ˜ ¢′ ·Ó·ı¿ÚÚËÛÂ Î·È ÚfiÙÂÈÓ ¿ÏÈ ÙË ÌÂÙ¿ıÂÛ‹
Ù˘ Ì ·ÚÈÔ ÏfiÁÔ ÙËÓ ¤ÓˆÛË Ì ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·. ∂›Ó·È Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ Ë ‰È·Ú·ÁÌ¿Ù¢ÛË ÙÔ˘ ˙ËÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÌÔÚÔ‡Û οÏÏÈÛÙ· Ó· Á›ÓÂÈ Î·È ÛÙË μ·ÛÈÏ›· ηÈ
Ì¿ÏÈÛÙ·, ·Ó ˘‹Ú¯Â ÂÏ›‰· Ó· ¢‰ÔÎÈÌ‹ÛÂÈ Ë ¤ÓˆÛË,
‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÈÙ‡¯ÂÈ ·Ú¿ ÌfiÓÔ ÛÙË μ·ÛÈÏ›·,
ÁÈ·Ù› Ë ÂΛ Û‡ÓÔ‰Ô˜ ›¯Â ‹‰Ë ηٷ‰ÈοÛÂÈ ÙËÓ ·fiÏ˘ÙË ÌÔÓ·Ú¯›· ÙÔ˘ ¿· Î·È ı· Û˘ÌʈÓÔ‡Û Ì ÙÔ˘˜
‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ ÛÙÔ ÛÔ˘‰·ÈfiÙ·ÙÔ ·˘Ùfi ˙‹ÙËÌ·, Ô˘ ‹Ù·Ó
Î·È Ë Î˘ÚÈfiÙÂÚË ·ÈÙ›· Ù˘ ‰È·›ÚÂÛ˘ ÙˆÓ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ. ∞˘Ùfi ÙÔ Û˘ÓÂȉËÙÔÔ›ËÛ·Ó Î·È ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ηÈ
fiÙ·Ó Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜, ÁÈ· Ó· ·Ê·ÈÚ¤ÛÂÈ Î·È ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›·

ÚfiÊ·ÛË ÙÔ˘ ∂˘ÁÂÓ›Ô˘, ‹Úı Û ·¢ı›·˜ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ Ì·˙› ÙÔ˘˜, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ·¿ÓÙËÛ fiÙÈ Ì ÚÔı˘Ì›· ı· ‹Á·ÈÓ ÛÙË μ·ÛÈÏ›·, ·Ó
ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ·Ó ÏÔ›· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÁÈ· Ó· ÙÔÓ
·Ú·Ï¿‚Ô˘Ó Ì·˙› Ì ÙËÓ ·ÎÔÏÔ˘ı›· ÙÔ˘. ¶‹Á·Ó ÏÔÈfiÓ Ù· ÏÔ›· ÙˆÓ ·Ù¤ÚˆÓ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ŸÌˆ˜ ÚÒÙ· ¤ÊÙ·Û·Ó ÂΛӷ ÙÔ˘ ¿·. À‹Ú¯·Ó Â›Û˘ Î·È ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔÈ ÙˆÓ ‰‡Ô ·ÓÙ›·ÏˆÓ ·Ú·Ù¿ÍˆÓ
Ô˘ ·ÓÙ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·Ó ÁÈ· Ó· ÚÔÛÂÙ·ÈÚÈÛÙÔ‡Ó ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿. √È ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔÈ ÙÔ˘ ¿· ÚfiÛÊÂÚ·Ó ÁÈ· Ù·
¤ÍÔ‰· ÙÔ˘ Ù·ÍȉÈÔ‡ ÙÔ Â˘ÙÂϤ˜ ÔÛfi ÙˆÓ 5.000 ÊÈÔÚÈÓÈÒÓ Î·È ÔÈ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔÈ ÙˆÓ ·Ù¤ÚˆÓ ·Ì¤Ûˆ˜ ÙÔ
‰ÈÏ·Û›·Û·Ó. √È ‰‡Ô Ï¢ڤ˜ Ï›ÁÔ ¤ÏÂÈ„Â Ó· ¤ÚıÔ˘Ó
ÛÙ· ¯¤ÚÈ· Î·È ·ÚÔ˘Û›·Û·Ó ·ÍÈÔıÚ‹ÓËÙÔ ı¤·Ì·. ∂ÓÒ
Ô ·Ú¯ËÁfi˜ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÚÔÛ·ıÔ‡Û ӷ

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ ÙÔ˘
¿· ∂˘Á¤ÓÈÔ˘ ¢′,
Û ›Ó·Î· ÙÔ˘
Cristofano dell’
Altissimo, Ô˘
ÊÈÏÔÍÂÓÂ›Ù·È ÛÙËÓ
Galleria degli
Uffizi ÛÙË
ºÏˆÚÂÓÙ›·.
SCALA - COURTESY OF
THE MINISTERO BENI E
ATT. CULTURALI

[102]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [103]

ÂÈÙ‡¯ÂÈ ÙËÓ ¤ÓˆÛË Ì ÙÔ˘˜ ∞Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡˜, Ë ‰È΋ ÙÔ˘
∂ÎÎÏËÛ›· ¯ˆÚÈ˙fiÙ·Ó Û ‰‡Ô ÛÙÚ·Ùfi‰· Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Û ÎËÚ˘Á̤ÓÔ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ fiÏÂÌÔ. √ ∞ÈÓ›·˜
™‡Ï‚ÈÔ˜, Ô ÌÂÙ¤ÂÈÙ· ¿·˜ ¶›Ô˜ μ′, ¤ÁÚ·Ê fiÙÈ Ë
∞Ó·ÙÔÏ‹ ÁÂÏÔ‡ÛÂ ÌÂ ÙËÓ ·Ú·ÊÚÔÛ‡ÓË ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ÂÓÒ ‹Ù·Ó ‰È·ÈÚÂ̤ÓÔÈ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ›¯·Ó ÙËÓ
·Í›ˆÛË Ó· ÂÓÒÛÔ˘Ó ¿ÏÏÔ˘˜ Ì·˙› ÙÔ˘˜. ŸÌˆ˜ Â›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ÁÈ· ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â ηÈÚfi˜ ÁÈ· Á¤ÏÈ·
·Ú¿ ÌfiÓÔ ÁÈ· ‰¿ÎÚ˘·, ÁÈ·Ù› ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ηÎÔ‹ıÂÈ·˜
ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ¢‡Û˘ Û ϛÁÔ ı· ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·Ó˘ÔÏfiÁÈÛÙ˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜27.
ª¤Û· Û ٤ÙÔȘ ‰˘ÛÎÔϛ˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛÂ Ô πˆ¿ÓÓ˘
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Ó· Ù·Íȉ¤„ÂÈ ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË ÛÙ·
Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1437, ·Ê‹ÓÔÓÙ·˜ Â›ÙÚÔÔ Ù˘ ·Ú¯‹˜ ÙÔÓ
·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ, Ô˘ ÙÔÓ ¤ÊÂÚ ÁÈ· ÙÔÓ
ÛÎÔfi ·˘Ùfi ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ¶ÚÈÓ ·Ó·¯ˆÚ‹ÛÂÈ,
‰ÂÓ Â›¯Â ·ÎfiÌ· ·ÔÊ·Û›ÛÂÈ ÔÚÈÛÙÈο Ì ÔÈ· ·fi ÙȘ
‰‡Ô Ï¢ڤ˜ Ó· Û˘ÓÙ·¯ı›. ™ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÙÔ˘ Û˘˙‹ÙËÛË Ì ÙÔÓ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ ÙˆÓ ·Ù¤ÚˆÓ Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜
› fiÙÈ ı· ·Ó·¯ˆÚÔ‡Û Ì ٷ ·Èο ÏÔ›·, ·ÏÏ¿
ÂÈÊ˘Ï·ÛÛfiÙ·Ó fiÙ·Ó ı· ¤ÊÙ·Ó ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Ó· ÂÚÈ̤ÓÂÈ Ì¤¯ÚÈ Ó· Û˘ÌʈӋÛÔ˘Ó Ô ¿·˜ Î·È ÔÈ ·Ù¤Ú˜
ÁÈ· ÙÔÓ ÙfiÔ Û‡ÁÎÏËÛ˘ Ù˘ Ó¤·˜ Û˘Ófi‰Ô˘ Û˘Ì‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ fiÛÔ ÌÔÚÔ‡ÛÂ. ∞Ó ÂÙ‡¯·ÈÓ ۇÌÓÔÈ·, ηÏÒ˜, ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ı· Â¤ÛÙÚÂÊ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘. ∞˘Ù¿ › ÛÙÔÓ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ Î·È ·Ó·¯ÒÚËÛ Ì ٷ ÏÔ›· ÙÔ˘ ·fi
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ŸÌˆ˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‹ÍÂÚ fiÙÈ
ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ı· ·Ó·Áη˙fiÙ·Ó Ó· Û˘ÓÙ·¯ı› Ì ÙÔÓ ¿·
Î·È fi¯È Ì ÙÔ˘˜ ·Ù¤Ú˜ Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜. Δ· Ó‡̷ٷ
ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ‰ÂÓ Â›¯·Ó ˆÚÈÌ¿ÛÂÈ ÙfiÛÔ ÒÛÙ ӷ ÚÔηϤÛÔ˘Ó ÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛË Ù˘ ·È΋˜ ·ÓÙÔ‰˘Ó·Ì›·˜.
ŒÙÛÈ, fiÙ·Ó ‡ÛÙÂÚ· ·fi 100 ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ· ÍÂÛËÎÒıËÎ·Ó Ôχ ÈÔ ‰˘Ó·ÌÈο ·fi fi,ÙÈ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È ¿ÏÈ ‰ÂÓ ¤ÁÈÓ ÌÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛË ÙÔ˘ ηıÔÏÈÎÈÛÌÔ‡, ·ÏÏ¿ ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·ÔÛ¯ÈÛÙ› ·fi ·˘ÙfiÓ. √ ıÂÛÌfi˜ Ù˘ ·È΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜, ÁÈ· ÏfiÁÔ˘˜ Ô˘ ‰ÂÓ ı·
ÂÎı¤ÛÔ˘Ì ‰Ò, ˘‹ÚÍ ·Ó¤Î·ıÂÓ ÙfiÛÔ ÈÛ¯˘Úfi˜, ÒÛÙÂ
Î·È Û‹ÌÂÚ· ·ÎfiÌ· ‰ÂÓ Ê·›ÓÂÙ·È Ó· ÏËÛÈ¿˙ÂÈ Ë Î·ı·›ÚÂÛ‹ ÙÔ˘. ™Ù· ̤۷ ÏÔÈfiÓ ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·Ù Ô Ú¿ÁÌ·
‹Ù·Ó ·ÎfiÌ· ÈÔ ·Î·ÙfiÚıˆÙÔ. Ÿ¯È ÌfiÓÔ Ô ·ÓÒÙ·ÙÔ˜
ÎÏ‹ÚÔ˜ ÂÁη٤ÏÂÈ„Â ÙË ™‡ÓÔ‰Ô Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜, fiÙ·Ó
·˘Ù‹ ¤‚·Ï ¯¤ÚÈ ÛÙ· ˘¤ÚÔÁη ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Î·È ÚÔÓfiÌÈ¿ ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ Î·È ÔÈ ›‰ÈÔÈ ÔÈ ÎÔÛÌÈÎÔ› ËÁÂÌfiÓ˜, ·Ó ηÈ
ÂÈı˘ÌÔ‡Û·Ó ÙËÓ ÂÈÙ˘¯›· ÙˆÓ ÌÂÙ·ÚÚ˘ıÌ›ÛÂˆÓ Ù˘
Û˘Ófi‰Ô˘, ‰›ÛÙ·˙·Ó Ó· ÙËÓ ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘Ó Ì¤¯ÚÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘ Ô˘ ÍÂۋΈÛÂ, ‰ËÏ·‰‹ ̤¯ÚÈ ÙËÓ Î·-

ı·›ÚÂÛË Ù˘ ·È΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜. ∞fi ·˘Ù¿ Û˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘Ì fiÙÈ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ›Ù ‰ÂÓ ¤ÚÂ ӷ
·Ó·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È Ó· ·Ú·ÈÙËı› ·fi ÙËÓ ¤ÓˆÛË, ÙËÓ ÔÔ›· ıˆÚÔ‡Û ÙÂÏÂ˘Ù·›·
ÂÏ›‰· ÁÈ· ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ›ÙÂ, ·ÊÔ‡ ·Ó·¯ÒÚËÛÂ, fiÊÂÈÏ ӷ Û˘ÓÙ·¯ı› ÌÂ
ÙÔÓ ¿·, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ÚÔÊ·Ó¤˜ fiÙÈ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ı·
ÂÈÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ Î·È ÌÔÚÔ‡Û ›Ûˆ˜ Ó· Ê·Ó› ÈÔ ÂÈÂÈ΋˜
Ì ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û Ôχ ‰‡ÛÎÔÏË ı¤ÛË ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, fï˜ ÙÔ ›‰ÈÔ ÌÏÂÁ̤ÓË ‹Ù·Ó Î·È Ë
ηٿÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ ÛÎÔfi Ù˘
·Ó·¯ÒÚËÛ‹˜ ÙÔ˘. ¶ÚÈÓ Ê‡ÁÂÈ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜,
μ ÁÈ·
ıÂÒÚËÛ ·Ó·Áη›Ô Ó· ÂÓËÌÂÚÒÛÂÈ ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù μ′
ÙËÓ ·Ó·¯ÒÚËÛ‹ ÙÔ˘. √ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹ÍÂÚ ÙÔ
ÏfiÁÔ ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô ¤Ê¢ÁÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ‰ÂÓ ÙÔ ¤‰ÂÈÍÂ,
ÙÔ˘ ·¿ÓÙËÛ fï˜ fiÙÈ Û ÁÂÓÈΤ˜ ÁÚ·Ì̤˜ ‰ÂÓ ıˆÚÔ‡Û ۈÛÙ‹ ÙËÓ Î›ÓËÛË. °È· ÔÈÔ ÏfiÁÔ, ›Â, Ó· ÂÎÙÂı› Û ÙfiÛÔ˘˜ ÎfiÔ˘˜ Î·È Û ÙfiÛ· ¤ÍÔ‰·; ∞Ó Â›¯Â ·Ó¿ÁÎË ·fi ¯Ú‹Ì·Ù·, ‹Ù·Ó ¤ÙÔÈÌÔ˜ Ó· ÙÔ˘ ‰ÒÛÂÈ fiÛ·
‹ıÂÏÂ. ŒÁÈÓ ÏÔÈfiÓ ÌÂÁ¿ÏË Û˘˙‹ÙËÛË ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÁÈ· ÙÔ ·Ó ¤ÚÂ ӷ ·ÎÔ‡ÛÔ˘Ó ÙË Û˘Ì‚Ô˘Ï‹ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘, ·ÏÏ¿ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ·ÔÊ·Û›ÛÙËÎÂ
Ë ·Ó·¯ÒÚËÛË. √ÚÁÈṲ̂ÓÔ˜ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÛΤÊÙËΠ·Ú¯Èο Ó· ÔÏÈÔÚ΋ÛÂÈ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ŸÌˆ˜
ÙÔÓ ·¤ÙÚÂ„Â Ô Ì¤Á·˜ ‚Â˙›Ú˘ Ã·Ï›Ï ·Û¿˜, ÙÔÓ ÔÔ›Ô
·fi ÙfiÙ ‰ˆÚÔ‰ÔÎÔ‡Û·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÁÈ· Ó· Û˘ÓËÁÔÚ›
˘¤Ú ÙÔ˘˜, ·Ú·ÙËÚÒÓÙ·˜ fiÙÈ, ·Ó ·ÚÔ˘ÛÈ·˙fiÙ·Ó Ô
¤Û¯·ÙÔ˜ ΛӉ˘ÓÔ˜, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ı· Û˘ÌʈÓÔ‡Û Ì οıÂ
ÙÚfiÔ ÛÙËÓ ¤ÓˆÛË Î·È ı· ÂÙ‡¯·ÈÓ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÔÏfiÎÏËÚ˘ Ù˘ ¢‡Û˘. ∞Ó, ¿ÏÈ, ‰È·ÙËÚÔ‡ÓÙ·Ó Ë ÂÈÚ‹ÓË, Ë
¤Î‚·ÛË ÙˆÓ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂˆÓ ı· ‹Ù·Ó ·‚¤‚·ÈË. ∞Ó
ÂÙ‡¯·ÈÓ·Ó ÙËÓ ¤ÓˆÛË, ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·Ó·‚¿ÏÔ˘Ó ÙËÓ
Â›ıÂÛË. ™ÙËÓ ·ÓÙ›ıÂÙË ÂÚ›ÙˆÛË ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÙËÓ
ÂȯÂÈÚ‹ÛÔ˘Ó Ì ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˜ ÂÏ›‰Â˜ ÂÈÙ˘¯›·˜. ŒÙÛÈ,
¤¯ÂÈ ‰›ÎÈÔ Ì¤¯ÚÈ ÂÓfi˜ ÛËÌ›Ԣ Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜28 Ô˘ ϤÂÈ
fiÙÈ Ë ˘fiıÂÛË Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ «‹Ù·Ó Ë ÚÒÙË Î·È ÌÂÁ¿ÏË
·ÈÙ›· ÁÈ· Ó· Á›ÓÂÈ Ë ¤ÊÔ‰Ô˜ ÙˆÓ ·Û‚ÒÓ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È ÌÂÙ¿ Ë ÔÏÈÔÚΛ· Î·È Ë ·È¯Ì·ÏˆÛ›· Î·È Ë ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏË Û˘ÌÊÔÚ¿ Ì·˜». ∏ ÔÏÈÔÚΛ· ‚¤‚·È· Î·È Ë ¿ÏˆÛË ı· Á›ÓÔÓÙ·Ó Î·È ¯ˆÚ›˜ ÙËÓ
¤ÓˆÛË Î·È ÙȘ ÛηӉ·ÏÒ‰ÂȘ Û˘Ó¤ÂȤ˜ Ù˘, ·ÏÏ¿ ÙÔ
fiÙÈ fiÏ· ·˘Ù¿, fiˆ˜ ¤ÁÈÓ·Ó ÙÂÏÈο, ÂÈÙ¿¯˘Ó·Ó ÙËÓ
ÎÚ›ÛË Â›Ó·È ÁÂÁÔÓfi˜ ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË
ÏÂ˘Ú¿, Ô ·Ó·ÙÔÏÈÎfi˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi˜ ÎfiÛÌÔ˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
‰È·ÙÂıÂÈ̤ÓÔ˜ Ó· ı˘ÛÈ¿ÛÂÈ Ô‡Ù ÛÙÔ ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ ÙË ıÚËÛ΢ÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÏ¢ıÂÚ›·, ¤ÛÙˆ Î·È Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· Ó·
‰È·ÛÒÛÂÈ ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜

ΔÔȯÔÁÚ·Ê›·
ÙÔ˘ Pinturicchio,
ÙÔ˘ 1502-1509.
™Â ·˘Ù‹ Ô ∞ÈÓ›·˜
™‡Ï‚ÈÔ˜ Û˘Ó·ÓÙ¿
ÙÔÓ ¿·
∂˘Á¤ÓÈÔ ¢′.
√ ∞ÈÓ›·˜ ™‡Ï‚ÈÔ˜,
Ô ÔÔ›Ô˜ ·ÚÁfiÙÂÚ· ·Ó¤‚ËÎÂ
ÛÙÔÓ ·ÈÎfi
ıÚfiÓÔ ˆ˜ ¶›Ô˜ μ′,
·Ó·Ê¤ÚÂÈ fiÙÈ,
ÂÓÒ Ô ¿·˜
ÚÔÛ·ıÔ‡ÛÂ
Ó· ÂÓˆı› ÌÂ
ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋
∂ÎÎÏËÛ›·,
ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ Ù˘
˙ËÙÔ‡Û·Ó Î·È
ÔÈ ·Ù¤Ú˜
Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜.
ALINARI ARCHIVES/
CORBIS/APEIRON

[104]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔȯÔÁÚ·Ê›·
ÛÙË μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË
ÙÔ˘ μ·ÙÈηÓÔ‡,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ Cesare
Nebbia, Ô˘
·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ
ÙË ™‡ÓÔ‰Ô Ù˘
ºÏˆÚÂÓÙ›·˜.
∏ ™‡ÓÔ‰Ô˜
Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜
Â› Ù˘ Ô˘Û›·˜
‹Ù·Ó Û˘Ó¤¯ÂÈ·
Ù˘ ™˘Ófi‰Ô˘
Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜,
Ô˘ ÌÂٷʤÚıËÎÂ
ÚÒÙ· ÛÙË
ºÂÚ¿Ú·.
SCALA

πˆ¿ÓÓ˘ ¤ÎÚÈÓ ·Ó·Áη›Ô Ó· Á›ÓÔ˘Ó ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ,
fï˜ ηٿ fiÛÔ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÈ‚¿ÏÂÈ ÙË ÁÓÒÌË
ÙÔ˘, ·ÊÔ‡ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜, ˆ˜ ·Ú¯ËÁfi˜ ÙÔ˘ Ô›ÎÔ˘ ÙÔ˘ Ô˘
‹Ù·Ó Ôχ ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔ˜, ¤ÁÈÓ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ı‡Ì· ·ÚfiÌÔÈˆÓ ÚÔı¤ÛˆÓ; ∫·È ÙÔ ÈÔ ·Ú¿‰ÔÍÔ, Ô ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜ ·ÙÚȿگ˘ πˆÛ‹Ê, ·Ó Î·È ÙÔÓ Ù·Ï·ÈˆÚÔ‡Û ÌÈ·
·Ûı¤ÓÂÈ·, Ë ÔÔ›· ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÌÂÚÈÎÔ‡˜ Ì‹Ó˜ ı·
ÚÔηÏÔ‡Û ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, ·ÔÊ¿ÛÈÛ Ì ÌÂÁ¿ÏË
ÚÔı˘Ì›· Ó· ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÂÈ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÛÙÔ Â›ÔÓÔ Ù·Í›‰È ÙÔ˘, fi¯È ÁÈ· Ó· ÙÔÓ ‚ÔËı‹ÛÂÈ Ó· ÂÈÙ‡¯ÂÈ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ·ÏÏ¿ ÁÈ· Ó· ¿ÚÂÈ ÈÔ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙË
ı¤ÛË ·fi ÙËÓ ÎÔÛÌÈ΋ ·Ú¯‹. À¤ıÂÙ fiÙÈ, ·Ó Û˘ÓıËÎÔÏÔÁÔ‡Û Ì ÙÔÓ ¿· ÛÙË ‚¿ÛË Ù˘ ÈÛÔÙÈÌ›·˜, ı·
Â¤ÛÙÚÂÊ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔ˜ ·fi
ÔÙ¤. √ ŒÏÏËÓ·˜ ÈÛÙÔÚÈÎfi˜ Ù˘ ™˘Ófi‰Ô˘ Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜ ™˘ÚfiÔ˘ÏÔ˜ ÙÔ ‚‚·ÈÒÓÂÈ ÚËÙ¿ ϤÁÔÓÙ·˜: «∫·È
̤ۈ ÙÔ˘ ¿· ı·ÚÚÔ‡Û fiÙÈ ı· ÂÏ¢ı¤ÚˆÓ ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· ·fi ÙËÓ ˘ԉԇψۋ Ù˘ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿». ∂›Ó·È
·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ë ÌÂ۷ȈÓÈ΋ Ì·˜ ‚·ÛÈÏ›· ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜
Âȉ›ˆÎ ӷ Ú˘ıÌ›˙ÂÈ Ë ›‰È· ÙȘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ Î·È fiÙÈ ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÂÚ›Ô‰Ô, Ô˘ ›¯Â ÂÍÔ˘‰ÂÙÂÚˆı› Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ΛӉ˘ÓÔ˜ ÙˆÓ ·ÈÚ¤ÛˆÓ, Ë
·Í›ˆÛË ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó ¿ÙÔË. ∞ÏÏ¿ ‹Ù·Ó ¿Ú·Á ÂÔ¯‹ ÁÈ·
Ù¤ÙÔȘ ÁÎÚ›ÓȘ; ◊Ù·Ó ÔÙ¤ ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ÂÏ›˙ÂÈ Î·Ó›˜ fiÙÈ Ë ‰È·Ú·ÁÌ¿Ù¢ÛË ı· ÁÈÓfiÙ·Ó Û ÈÛfiÙÈÌË
‚¿ÛË; √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ‰ÂÓ Â›¯Â ηıfiÏÔ˘ ·˘Ù·¿Ù˜ ˆ˜ ÚÔ˜ ·˘Ùfi ηÈ
‹Á·ÈÓ ÁÈ· Ó· ÂÈÙ‡¯ÂÈ ÙËÓ Â˘Úˆ·˚΋ ‚Ô‹ıÂÈ· ÌÂ
οı ÙÚfiÔ, ÎÏ›ÓÔÓÙ·˜ Ù· Ì¿ÙÈ· ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙËÓ ÔϤıÚÈ· ÂÓÙ‡ˆÛË Ô˘ ı· ÚÔÍÂÓÔ‡ÛÂ Ë ı˘Û›· ÛÙÔ˘˜
˘ËÎfiÔ˘˜ ÙÔ˘ Î·È ÛÙÔÓ ·ÓÒÙ·ÙÔ ÎÏ‹ÚÔ.
°È· Ó· ¤¯ÂÈ fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ Û˘Ì̤ÙÔ¯Ô˘˜ ÛÙË ı˘Û›· ÁÈ· ÙËÓ ÔÔ›· ÚÔÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó,
‹Ú ̷˙› ÙÔ˘, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
πˆÛ‹Ê, ÔÏÏÔ‡˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜, ÌÔÓ·¯Ô‡˜, ÎÏËÚÈÎÔ‡˜ Î·È ÏfiÁÈÔ˘˜. √È ÈÔ ÂÈÊ·Ó›˜, ÏfiÁˆ Ù˘ ÛÔÊ›·˜
Î·È Ù˘ ¢ÁψÙÙ›·˜ ÙÔ˘˜, ·fi ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ô˘ ÙÔÓ
·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ‹Ù·Ó ÔÈ Â›ÛÎÔÔÈ ∂ʤÛÔ˘ ª¿ÚÎÔ˜ Ô
∂˘ÁÂÓÈÎfi˜29, Ô ™¿Ú‰ÂˆÓ ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ˜ Î·È Ô ¡Èη›·˜ μËÛÛ·Ú›ˆÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÏfiÁˆ ÙˆÓ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂˆÓ ÚÔ‹¯ıËÛ·Ó
Û ·Ú¯ÈÂÈÛÎfiÔ˘˜. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ù·Í›‰Â„·Ó
Ì·˙› Ì ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÔÈ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔÈ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙÔ˜,
∏Ú·ÎÏ›·˜, ¡ÈÎÔÌˉ›·˜, ∫˘˙›ÎÔ˘, ΔÔ˘ÚÓfi‚Ô˘, ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜, §·Î‰·›ÌÔÓÔ˜, ∞Ì·Û›·˜, ª˘ÙÈÏ‹Ó˘,
™Ù·˘ÚÔ˘fiψ˜ ªÔωԂϷ¯›·˜, ƒfi‰Ô˘, ªÂÏÂÓ›ÎÔ˘,
¢Ú¿Ì·˜, °¿ÓˆÓ, ¢Ú›ÛÙ·˜ Î·È ∞Á¯È¿ÏÔ˘, ηıÒ˜ Â›Û˘
Î·È Ô ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ƒˆÛ›·˜ πÛ›‰ˆÚÔ˜, ˆ˜ Â›ÙÚÔÔ˜
Ù˘ ÚˆÛÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜30. ∞ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó ÔÈ ÙÔÔÙË-

ÚËÙ¤˜ ÙˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜, ∞ÓÙÈԯ›·˜
Î·È πÂÚÔÛÔÏ‡ÌˆÓ Î·È fiÏÔÈ Û¯Â‰fiÓ ÔÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ›
Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ÂÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ·Ó¿ÌÂÛ¿ ÙÔ˘˜ Ô Ì¤Á·˜ ÂÎÎÏËÛȿگ˘ ™›Ï‚ÂÛÙÚÔ˜ ™˘ÚfiÔ˘ÏÔ˜, Ô Û˘ÁÁڷʤ·˜ Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Ù˘ ™˘Ófi‰Ô˘ Ù˘
ºÏˆÚÂÓÙ›·˜. ¢ÂÓ ı· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÏÂÙÔÌÂÚÒ˜ ÙÔ˘˜
ËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ÌÔÓ·¯Ô‡˜, ÙÔ˘˜ „¿ÏÙ˜ Î·È ÙÔ˘˜
¿ÏÏÔ˘˜ ÎÏËÚÈÎÔ‡˜ Ô˘ ÂÈ‚È‚¿ÛÙËÎ·Ó ÛÙÔ ÏÔ›Ô, Ô˘
ı· ϤÁ·Ì fiÙÈ ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÙËÓ Ù‡¯Ë ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡
¤ıÓÔ˘˜. ∞ÏÏ¿ ÔÊ›ÏÔ˘Ì ӷ ÌÓËÌÔÓ‡ÛÔ˘Ì ·Ó¿ÌÂÛ·
ÛÙÔ˘˜ ÏfiÁÈÔ˘˜ ÙÔÓ ‹‰Ë ÁÓˆÛÙfi Ì·˜ °ÂÌÈÛÙfi Î·È ÙÔÓ
™¯ÔÏ¿ÚÈÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ÙfiÙ ηıÔÏÈÎfi˜ ÎÚÈÙ‹˜ ηÈ
·ÚÁfiÙÂÚ· ·Ó·‰Â›¯ıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÚÒÙÔ˜
ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜ ·ÙÚȿگ˘ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË Î·È ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ°ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜. °È· Ó· ÂÚÈ‚ÏËı› Ë ∂ÎÎÏËÛ›·
Ì ÙË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ‰˘Ó·Ù‹ ·ÍÈÔÚ¤ÂÈ·, ÂÈ‚›‚·Û·Ó
ÛÙ· ÏÔ›· Ù· ÔÏ˘ÙÈÌfiٷٷ ÛÎÂ‡Ë ÙÔ˘ Ó·Ô‡ Ù˘ ∞Á›·˜
™ÔÊ›·˜, Ù· ‚·ÛÈÏÈο ÎÂÈÌ‹ÏÈ· Î·È Î¿ı ·ÔÌÂÈÓ¿ÚÈ
Ù˘ ·ÏÈ¿˜ Ï·ÌÚfiÙËÙ·˜. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ¤‰ˆÛ ÛÙÔÓ
ÎÏ‹ÚÔ 6.000 ÊÈÔÚ›ÓÈ· ·fi Ù· 15.000 Ô˘ ‹ÚÂ ·fi
ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜ ÁÈ· Ô‰ÔÈÔÚÈο ¤ÍÔ‰· Î·È Ë ‰È·ÓÔÌ‹
ÙÔ˘˜ ¤ÁÈÓ ·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· ··Ú¿‰ÂÎÙ˜ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ, ÔÈ
Ôԛ˜ ı· Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·Ó ·ÚÁfiÙÂÚ· ÁÈ· Ù· ¤ÍÔ‰·
‰È·ÙÚÔÊ‹˜ Ô˘ ı· ÙÔ˘˜ ÌÔ›Ú·˙ ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘
Û˘Ófi‰Ô˘ Ô ¿·˜. ∞ÏÏ¿ ·˜ ÛÙÚ¤„Ô˘Ì ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹
Ì·˜ Ì·ÎÚÈ¿ ·fi ·˘Ù¿ Ù· ÂÍ¢ÙÂÏÈÛÙÈο ÁÂÁÔÓfiÙ· ηÈ
·˜ ·Ó·ÊÂÚıԇ̠ÛÙȘ ‰‡Ô ·ÎÔÏÔ˘ı›Â˜ Ô˘ ÙÂϤÛÙËÎ·Ó ÛÙÔ˘˜ Ó·Ô‡˜ Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜ Î·È ÛÙË ÌÔÓ‹ Ù˘
√‰ËÁ‹ÙÚÈ·˜, ÔÈ Ôԛ˜ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ‹Ù·Ó ·ÍÈÔÚÂ¤Ûٷ٘ Î·È Ì ÌÂÁ¿ÏË Î·Ù¿Ó˘ÍË ·ÎÔ‡ÛÙËΠ·Ó¿ÌÂÛ·
ÛÙ· ¿ÏÏ· ÙÔ «¤ÙÈ ‰ÂfiÌÂı· ˘¤Ú ÂÈÚ‹Ó˘, ¢ԉÒÛˆ˜,
‰ÈÔÚıÒÛˆ˜ Î·È ÂÓÒÛˆ˜ ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ ÙÔ˘
ÃÚÈÛÙÔ‡».

∏ ™‡ÓÔ‰Ô˜ ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›·
ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË
ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ
∏ Ï·ÌÚ‹ ÔÏ˘¿ÚÈıÌË Û˘Óԉ›· ·¤Ï¢Û ·fi ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÛÙȘ 27 ¡ÔÂÌ‚Ú›Ô˘ 1437 (‹ fiˆ˜
ÌÂÙÚÔ‡Û·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜, ·fi ÎÙ›Ûˆ˜ ÎfiÛÌÔ˘ 6.94631).
∞fi ÙȘ ÔÏϤ˜ Î·È ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘
Ù·ÍȉÈÔ‡ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÌfiÓÔ fiÙÈ ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ·ÔʇÁÂÈ Ó· ÂÚÈχÛÂÈ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ· Ó·
ÂÈÛÎÂÊı› ÙÔ˘˜ ÂΛ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ·‰ÂÏÊÔ‡˜ ÙÔ˘ Î·È Ó·
ÙÔ˘˜ ÚÔÙÚ¤„ÂÈ Ó· ¤¯Ô˘Ó ÔÌfiÓÔÈ· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘ ·Ô‚È‚¿ÛÙËΠÛÙȘ ∫¯ÚȤ˜ Î·È ·ÊÔ‡ ‰È¤Û¯ÈÛ ¤ÊÈÔ˜ ÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ, ¤ÊÙ·Û ÛÙËÓ ¶‡ÏÔ, fiÔ˘

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [105]

ÙÔÓ ÂÚ›ÌÂÓ ÙÔ ÏÔ›Ô ÙÔ˘. ∂È‚È‚¿ÛÙËÎÂ, Û˘Ó¯›˙ÔÓÙ·˜
ÙÔ Ù·Í›‰È ÙÔ˘ ̤¯ÚÈ ÙË μÂÓÂÙ›·, fiÔ˘ ¤ÊÙ·Û ÛÙȘ 3 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ 1438 Î·È ¤Ù˘¯Â Ôχ ηϋ˜ ˘Ô‰Ô¯‹˜. ŸÌˆ˜
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ı·˘Ì¿ÛÈ· Ú¿ÁÌ·Ù· Ô˘ ›‰·Ó ÔÈ Â›ÛËÌÔÈ
ͤÓÔÈ ‹Ù·Ó Ù· ¤ÚÁ· Ù¤¯Ó˘ Î·È ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ıËÛ·˘ÚÔ› Ô˘
›¯·Ó ·Ú¿ÍÂÈ ÔÈ §·Ù›ÓÔÈ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
ÙÔÓ Î·ÈÚfi Ù˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÙÔ˘˜ ÂΛ. ŒÙÛÈ, ÛÙÂÓÔ¯ÒÚÈ·
Î·È ıÏ›„Ë Î·Ù¤Ï·‚·Ó ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, fiÙ·Ó ¿ÙËÛ·Ó ÙÔ
fi‰È ÙÔ˘˜ ÛÙË ¯ÒÚ· ÂΛÓË Ì ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘
ÔÔ›·˜ ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó Ó· Û˘ÓÂÓÓÔËıÔ‡Ó. ™ÙÔ ÌÂٷ͇ Ô ¿·˜ ¤Û¢Û ӷ ‰È·ÎËÚ‡ÍÂÈ ÔÚÈÛÙÈο fiÙÈ Ë Ó¤· Û‡ÓÔ‰Ô˜
ı· ÁÈÓfiÙ·Ó ÛÙË ºÂÚ¿Ú· ÛÙȘ 8 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ 1438. ∏ ™‡ÓÔ‰Ô˜ Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜ ¤ıÂÛ ÙÔÓ ¿· Û ·ÚÁ›· ÛÙȘ 24
ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘, ·ÏÏ¿ ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÛÙË μÂÓÂÙ›· ¤Ì·ı·Ó fiÙÈ
ÛÙË μ·ÛÈÏ›· ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ‰È¯fiÓÔÈ· Î·È fiÙÈ ÔÏÏÔ›, ΢ڛˆ˜ ÎÔÛÌÈÎÔ› ËÁÂÌfiÓ˜, ‰ÂÓ ¤‚ÏÂ·Ó Ì ηÏfi Ì¿ÙÈ ÙËÓ
ÔÏÂÌÈ΋ ‰È¿ıÂÛË ÚÔ˜ ÙÔÓ ¿·. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË
ÏÂ˘Ú¿, Ô ¿·˜ Î·È ÔÈ πÙ·ÏÔ› ËÁÂÌfiÓ˜ ÂÈı˘ÌÔ‡Û·Ó
ÙË Û˘ÁÎÚfiÙËÛË Ù˘ Ó¤·˜ Û˘Ófi‰Ô˘ ÛÙË ¯ÒÚ· ÙÔ˘˜ ηÈ

ÚÔÛ·ıÔ‡Û·Ó Ì ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ Ó· ÚÔÛÂÏ·ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ ÛÙË ºÂÚ¿Ú·. ¢ÂÓ Í¤ÚÔ˘Ì ·Ó
fiÛÔÈ ÂÚȤ‚·Ï·Ó ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ πˆ¿ÓÓË ‰›ÛÙ·Û·Ó. ∞ÏÏ¿ ηÈ
·Ó ·ÔÊ¿ÛÈ˙·Ó Ó· ¿Ó ÛÙË μ·ÛÈÏ›·, Èı·Ófiٷٷ ÔÈ
πÙ·ÏÔ› ı· ÙÔ˘˜ ÂÌfi‰È˙·Ó Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ó ·fi ÙË ¯ÒÚ·
ÙÔ˘˜. ∞Ó ¤ÊÙ·Ó·Ó ÛÙË μ·ÛÈÏ›·, Ë ¤ÓˆÛË ı· ÁÈÓfiÙ·Ó ÌÂ
Ôχ ÏÔÁÈÎfiÙÂÚÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ ·ÏÏ¿, fiˆ˜ ‹Úı·Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·, Â›Ó·È ·ÌÊ›‚ÔÏÔ ·Ó ÔÈ ÎÔÛÌÈÎÔ› ËÁ¤Ù˜ ı· ÙÔ˘˜
‚ÔËıÔ‡Û·Ó Î·È ·ÎfiÌ· ÈÔ ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ Ô ¿·˜ ı· ÚÔηÏÔ‡Û ÙË Ì·Ù·›ˆÛË Î¿ı ‚Ô‹ıÂÈ·˜ ·fi ÏÂ˘Ú¿˜
ÙÔ˘˜. ΔÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ë ™‡ÓÔ‰Ô˜ Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜, ·Ú’ fiÙÈ
΋ڢÍ ·Ú¿ÓÔÌË ÙË ™‡ÓÔ‰Ô Ù˘ ºÂÚ¿Ú·˜ ÛÙȘ 24
ª·ÚÙ›Ô˘ Î·È Û˘Ó‰ڛ·˙ ̤¯ÚÈ ÙÔ ª¿ÈÔ ÙÔ˘ 1449, ÛÙËÓ
Ô˘Û›· ‰ÂÓ ÂÚÈfiÚÈÛ ηıfiÏÔ˘ ÙÔ ·ÈÎfi ·Í›ˆÌ·. ΔËÓ
·‰˘Ó·Ì›· Ù˘ ÙË ÁÓÒÚÈ˙·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ Î·È ÂÂȉ‹ Û˘Ó¯Ҙ ÔÈ πÙ·ÏÔ› ÚÔÛ·ıÔ‡Û·Ó Ó· ÙÔ˘˜ ›ÛÔ˘Ó, ·ÏÏ¿ ηÈ
ÔÈ ›‰ÈÔÈ ›Ûˆ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó ‹ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ÂÈÛÙÚ¤„Ô˘Ó ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘˜ ¿Ú·ÁÔÈ, ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ¿ÓÂ
ÛÙË ºÂÚ¿Ú·. ¶ÚÒÙÔ˜ ·Ó·¯ÒÚËÛ ·fi ÙË μÂÓÂÙ›· Ô

[106]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÛÙȘ 28 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ Î·È ¤ÊÙ·Û ÛÙË ºÂÚ¿Ú·
ÛÙȘ 4 ª·ÚÙ›Ô˘, fiÔ˘ ÙÔÓ ˘Ô‰¤¯ÙËÎÂ Ô Ì·Ú΋ÛÈÔ˜ «ÌÂ
ÌÂÁ¿Ï˜ ÙÈ̤˜, Ì ÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ Ó· ‚·‰›˙Ô˘Ó Â˙Ô›
ÎÚ·ÙÒÓÙ·˜ ¤Ó· ıfiÏÔ ˘„ˆÌ¤ÓÔ ¿Óˆ ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿.
ŒÙÛÈ ÏÔÈfiÓ ÙÔÓ Û˘Ófi‰Â„ ̤¯ÚÈ ÙÔÓ ¿· Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÙÔÓ Ô‰‹ÁËÛ ÛÙÔ ·Ï¿ÙÈ ÙÔ˘». ø˜ ÚfiÊ·ÛË ÁÈ·
ÙË ÌË Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓË ¿ÊÈÍË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È ÙÔ˘ ÙÚÈ¿Ú¯Ë
ÚÔ‚Ï‹ıËÎÂ Ë ¤ÏÏÂÈ„Ë ÏÔÈ·Ú›ˆÓ Ì ٷ ÔÔ›· ı·

¤ÚÂ ӷ ‰È·χÛÔ˘Ó ÙÔÓ ¶¿‰Ô. ∞ÏÏ¿ ÂÂȉ‹ Ë ÚÔÂÙÔÈÌ·Û›· ÙÔ˘ ÏÔ›Ô˘ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ı· ‰È¤Ï ÙÔÓ ÔÙ·Ìfi Ô ·ÙÚȿگ˘ ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· ‰ÂÓ Î·ı˘ÛÙ¤ÚËÛ ȉȷ›ÙÂÚ·, Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ¤ÊÙ·Û ϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·,
ÛÙȘ 7 ª·ÚÙ›Ô˘. ∏ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ fï˜ ·ÈÙ›· ÁÈ· ÙËÓ
ÔÔ›· ¤ÚÂ ӷ ÚÔÔÚ¢Ù› Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‹Ù·Ó ¿ÏÏË.
√ πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ÁÓÒÚÈ˙ fiÙÈ Î·È ÔÈ ‰‡Ô ÈÂڿگ˜, Ô˘ ı· Û˘Ó·ÓÙÈfiÓÙ·Ó ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿, ›¯·Ó
·Ï·˙ÔÓÈΤ˜ ·ÍÈÒÛÂȘ Î·È ÂÂȉ‹ ÊÔ‚‹ıËΠ̋ˆ˜ ÌÂ
ÙËÓ ÚÒÙË Û˘˙‹ÙËÛË ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Â¤ÏıÂÈ Î¿ÔÈ·
·ÓÂ·ÓfiÚıˆÙË Ú‹ÍË, ıÂÒÚËÛ ÊÚfiÓÈÌÔ Ó· ÚÔËÁËı›,

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [107]

Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· Ó· Û˘Ì‚È‚¿ÛÂÈ Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·. ∂ÍËÁ‹Û·ÌÂ
ÚÈÓ fiÙÈ Ô πˆÛ‹Ê ‹Á ÛÙËÓ πÙ·Ï›· ÁÈ· Ó· ‰È·Ú·ÁÌ·Ù¢Ù› Ì ÙÔÓ ¿· Â› ›ÛÔȘ fiÚÔȘ Î·È ·Ó Ë ¤ÓˆÛË ÂÙ‡¯·ÈÓÂ, ı· ÁÈÓfiÙ·Ó ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ˜ ·fi ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋
ÂÍÔ˘Û›· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ŒÙÛÈ, fiÙ·Ó ¤Ì·ıÂ
fiÙÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÚÔÔÚ‡ÙËΠÛÙË ºÂÚ¿Ú·, ÂΉ‹ÏˆÛÂ
ÙË ‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ¿ ÙÔ˘ ϤÁÔÓÙ·˜: « ◊ Ì·˙› ¤ÚÂ ӷ
ÊÙ¿ÛÔ˘Ó Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Î·È Ô ·ÙÚȿگ˘ ‹ ¤ÚÂ ӷ
ÚÔËÁËı› Ë ∂ÎÎÏËÛ›· Î·È fi¯È Ó· ·ÎÔÏÔ˘ı›». ∞˘Ù¿ ›ÛÙÂ˘Â Ô ·ÙÚȿگ˘, ·ÏÏ¿ Î·È Ô ¿·˜ ‰ÂÓ ··ÈÙÔ‡ÛÂ
Ù›ÔÙ· ÏÈÁfiÙÂÚÔ ·fi ÙÔ Ó· ÙÔ˘ ÊÈÏ‹ÛÂÈ Ô πˆÛ‹Ê ÙÔ
fi‰È ηٿ ÙËÓ ÚÒÙË Û˘Ó¿ÓÙËÛË. ∞ÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ Â›Ó·È
fiÙÈ ·fi ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ÔÏÈÙÈÎÔ‡˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Î·È ·Ú¯ÈÂÚ›˜
Ô˘ ÚÒÙÔÈ ‹Á·Ó ÛÙË ºÂÚ¿Ú·, «ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ·Û¿ÛÙËÎ·Ó ÙÔ fi‰È ÙÔ˘ ¿· Î·È ·˘Ùfi˜ ÙÔ˘˜ ‰¤¯ÙËΠÌÂ
Â˘Ì¤ÓÂÈ·, ÂÓÒ Ê¤ÚıËΠ̠‰˘Ṳ̂ÓÂÈ· ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ô˘ ‰ÂÓ ÙÔÓ ÚÔÛ·ÓËÛ·Ó». ŸÌˆ˜ Ú¤ÂÈ Ó·
˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, Ô˘ ¤ÊÙ·Û ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·,
‰ÂÓ ˘¤Î˘„ Û ·˘Ùfi ÙÔÓ ÂÍ¢ÙÂÏÈÛÌfi, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ô

™˘ÚfiÔ˘ÏÔ˜ ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Î¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ. ∂›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ
fiÙÈ, fiÙ·Ó ÛÙȘ 7 ª·ÚÙ›Ô˘ Ô ·ÙÚȿگ˘ ÏËÛ›·Û ÛÙË
ºÂÚ¿Ú·, ·ÚÓ‹ıËΠӷ ·Ô‚È‚·ÛÙ›, ̤¯ÚÈ Ó· ·ÔÊ·ÛÈÛÙ› ÔÚÈÛÙÈο Ì ÔÈÔÓ ÙÚfiÔ ı· ÁÈÓfiÙ·Ó Ë ˘Ô‰Ô¯‹
ÙÔ˘, ÂÓÒ Ô ¿·˜ Â¤ÌÂÈÓ ÛÙÔÓ ·Û·ÛÌfi ÙÔ˘ Ô‰ÈÔ‡
ÙÔ˘. ∂›Ó·È ¢ÓfiËÙÔ fiÙÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍ Ì fiÏË
ÙÔ˘ ÙË ‰‡Ó·ÌË ÙË ‰È·Ì·ÚÙ˘Ú›· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ô ¿·˜ ˘Ô¯ÒÚËÛ ϤÁÔÓÙ·˜ fiÙÈ «ÁÈ· ÙÔ Î·Ïfi Ù˘
ÂÈÚ‹Ó˘ Î·È ÁÈ· Ó· ÌË Á›ÓÂÈ ÂÌfi‰ÈÔ ÛÙÔ ıÂ›Ô ÙÔ‡ÙÔ
¤ÚÁÔ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘ Ë ·ÚÔ‡Û· ·ÈÙ›·, ·Ú·ÈÙÂ›Ù·È ·fi ÙÔ
‰Èη›ˆÌ¿ ÙÔ˘». ∞ÏÏ¿, ÂÓÒ ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ›¯Â ·ÔÊ·Û›ÛÂÈ
Ó· ˘ԉ¯Ù› ÙÔÓ ·Ú¯ËÁfi Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÌÂ
ÙËÓ ·ÚÔ˘Û›· Ï‹ıÔ˘˜ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Î·È Ì ÌÂÁ¿ÏË ÙÂÏÂÙ‹, ‡ÛÙÂÚ· ·fi ·˘Ù‹ ÙËÓ ˘Ô¯ÒÚËÛË, Ô˘ ‰ÂÓ ‹ıÂÏÂ
Ó· Ì·ı¢Ù› ÈÔ ¤Íˆ, ‰‹ÏˆÛ fiÙÈ ı· ˘ԉ¯fiÙ·Ó ÙÔÓ
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÌfiÓÔ Ì ÙËÓ ·ÚÔ˘Û›· ÙˆÓ Î·Ú‰ÈÓ·Ï›ˆÓ ÛÙÔ
ÎÂÏ› ÙÔ˘, ÙÔ ÔÔ›Ô, ˆÛÙfiÛÔ, fiˆ˜ Û ϛÁÔ ı· Ê·Ó›,
‹Ù·Ó ÌÈ· ¢ڇ¯ˆÚË ·›ıÔ˘Û·. ™˘Ó·›ÓÂÛ ÛÙËÓ ÙÚÔÔÔ›ËÛË Î·È Ô ·ÙÚȿگ˘ Î·È ÛÙȘ 8 ª·ÚÙ›Ô˘ ÙÔ Úˆ›,
·ÊÔ‡ ‚Á‹Î·Ó ·fi ÙÔ ÏÔ›Ô Ô πˆÛ‹Ê Î·È ÔÈ ÈÂڿگ˜ Ù˘
·ÎÔÏÔ˘ı›·˜ ÙÔ˘ Î·È ¿ÏÏÔÈ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ÔÈ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ¤Ê˘Á·Ó ¤ÊÈÔÈ Ì ÙË Û˘Óԉ›· ÙÔ˘ Ì·Ú΋ÛÈÔ˘,
ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ Î·Ú‰ÈÓ·Ï›ˆÓ, 25 ÂÈÛÎfiˆÓ Î·È ÔÏÏÒÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ ÁÈ· ÙÔ ·Ï¿ÙÈ fiÔ˘ ηÙÔÈÎÔ‡ÛÂ Ô ¿·˜. ¶ÚÒÙÔ˜ Ì‹Î ÛÙÔ ÎÂÏ› Ô ·ÙÚȿگ˘ Ì ¤ÍÈ ·Ú¯ÈÂÚ›˜, ÙÔ˘˜
ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙÔ˜, ∂ʤÛÔ˘, ∫˘˙›ÎÔ˘, ™¿Ú‰ÂˆÓ, ¡Èη›·˜
Î·È ¡ÈÎÔÌˉ›·˜. √ ¿·˜ ÙÔ˘˜ ˘Ô‰¤¯ÙËΠfiÚıÈÔ˜
Î·È ÙÔ˘˜ ·Û¿ÛÙËÎÂ. ŒÂÈÙ· ·fi Û‡ÓÙÔÌË Û˘ÓÔÌÈÏ›·
οıÈÛ·Ó fiÏÔÈ Î·È ÙfiÙ ‹Úı·Ó ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ ¯·ÈÚÂÙ›ÛÔ˘Ó
Ì ÙË ÛÂÈÚ¿ ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ÔÈ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜
∂ÎÎÏËÛ›·˜, ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô ¿·˜ ¿ÏÏÔÙ ÚfiÙÂÈÓ ÙÔ
Ì¿ÁÔ˘Ïfi ÙÔ˘ Î·È ¿ÏÏÔÙ ÙÔ ‰ÂÍ› ÙÔ˘ ¯¤ÚÈ. ŸÏÔ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· Ô ¿·˜ ηıfiÙ·Ó Û ˘ÂÚ˘„ˆÌ¤ÓÔ ıÚfiÓÔ Î·È
‰ÂÍÈ¿ ÙÔ˘ ÔÈ Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔÈ «Û ηı›ÛÌ·Ù· fiÌÔÈ· Î·È ›Û·
ÛÙÔ ‡„Ô˜ Ì ÙÔ ˘Ôfi‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿·». ∞ÚÈÛÙÂÚ¿ ÙÔ˘
‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ô ·ÙÚȿگ˘ «Û ¤Ó· ·fi Ù· ÚÔ·Ó·ÊÂÚı¤ÓÙ· ˘Ôfi‰È·» Î·È Ì·˙› Ì ·˘ÙÔ‡˜ ÛÙ¤ÎÔÓÙ·Ó Ì ‰Ô˘ÏÔÚ¤ÂÈ·, ϤÂÈ Ô ™˘ÚfiÔ˘ÏÔ˜, fiÛÔÈ Â›¯·Ó ÌÂÈ ·fi
ÙËÓ ·Ú¯‹ Î·È ÔÈ ·ÓÒÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜. ∂›¯·Ó
·ÔʇÁÂÈ, ‚¤‚·È·, ÔÈ ÈÂڿگ˜ Ì·˜ Ó· ÚÔÛ΢ӋÛÔ˘Ó
ÙÔ fi‰È ÙÔ˘ ¿·, ˆ˜ ÚÔ˜ Ù· ˘fiÏÔÈ· fï˜ ·›¯·Ó
Ôχ ·fi ÙÔ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆÈÛÙÔ‡Ó ˆ˜ ›ÛÔÈ ÚÔ˜ ›ÛÔ˘˜.
ªÂÙ¿ ÙÔ ¤Ú·˜ Ù˘ ˘Ô‰Ô¯‹˜ Ô ·ÙÚȿگ˘ Ì ÙË Û˘Óԉ›· ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ ¤Ê˘Á ÁÈ· ÙÔ Û›ÙÈ Ô˘ ›¯·Ó ÂÙÔÈÌ¿ÛÂÈ ÁÈ· ·˘ÙfiÓ Î·È ÙËÓ ›‰È· ̤ڷ ·Ú·Î¿ıÈÛ·Ó fiÏÔÈ
Û Á‡̷ Ô˘ ·Ú¤ıÂÛ ÚÔ˜ ÙÈÌ‹Ó ÙÔ˘˜ Ô Ì·Ú΋ÛÈÔ˜.
ΔËÓ ÂÔ̤ÓË, Ô˘ ‹Ù·Ó ∫˘Úȷ΋, Ù¤ÏÂÛ·Ó ÙË £Â›·
§ÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÛÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, fi¯È Û οÔÈ·

√ ηı‰ÚÈÎfi˜
Ó·fi˜ Ù˘
ºÂÚ¿Ú·˜, fiÔ˘
ÌÂٷʤÚıËÎÂ
Ë ™‡ÓÔ‰Ô˜
Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜.
VALERIA73/
SHUTTERSTOCK

[108]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÂÎÎÏËÛ›·, Ì ·ÓËÁ˘ÚÈÎfi ÙÚfiÔ Î·È Ê˘ÛÈο Ì ÙËÓ
¿‰ÂÈ· ÙÔ˘ ¿·, ÁÈ·Ù› ÛÙËÓ ÙÂÏÂÙ‹ ·Ú¤ÛÙËÛ·Ó ÔÈ Â›ÛËÌÔÈ Ôϛ٘ Ù˘ ºÂÚ¿Ú·˜ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô Ì·Ú΋ÛÈÔ˜
Î·È Ì ÔÏÏ‹ Â˘Ï¿‚ÂÈ· ‹Ú·Ó ·ÓÙ›‰ˆÚÔ ·fi Ù· ¯¤ÚÈ·
ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ⁄ÛÙÂÚ· ·fi Ù¤ÛÛÂÚȘ ̤Ú˜ Ô ¿·˜
ÂͤÊÚ·Û ÙËÓ Â˘¯‹ Ó· ·Ú¯›ÛÔ˘Ó ÔÈ Û˘ÓÔÌÈϛ˜ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘, Û˘ÌÊÒÓËÛ fï˜ Û ÌÈ· ÌÈÎÚ‹ ·Ó·‚ÔÏ‹ Ô˘
˙‹ÙËÛÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ÁÈ·Ù› Ô ·ÙÚȿگ˘ ·ÚÚÒÛÙËÛÂ
ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÎÔ‡Ú·Û˘ ÙÔ˘ Ù·ÍȉÈÔ‡. ™ÙÔ ÂӉȿÌÂÛÔ Ô
‚·ÛÈÏÈ¿˜ ˘ÂÓı‡ÌÈÛ ÛÙÔÓ ¿· fiÙÈ ‰ÂÓ ÂÚfiÎÂÈÙÔ
ÌfiÓÔ ÁÈ· Ì›· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ Û‡ÓÔ‰Ô ·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ· ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜ ÎÔÛÌÈÎÔ‡˜ ËÁÂÌfiÓ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
‹Ù·Ó ηÏfi Ó· ÚÔÛÎÏËıÔ‡Ó ÛÙË ºÂÚ¿Ú· ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ
ÛÎÔfi. √ ¿·˜ ÙÔ˘ ·¿ÓÙËÛ fiÙÈ ˘‹Ú¯·Ó οÔȘ
‰˘ÛÎÔϛ˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ÂÌÊ˘Ï›ˆÓ Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂˆÓ ÛÙËÓ
πÙ·Ï›·, fï˜ ̤۷ ÛÙÔ˘˜ ÂfiÌÂÓÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ Ì‹Ó˜
ı· ÊÚfiÓÙÈ˙Â Î·È ÁÈ· ÙÔ‡ÙÔ.
¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿
ª¤¯ÚÈ ÙfiÙ ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Î·È §·Ù›ÓˆÓ ¤‰ÂÈÙ˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜
¯Ó·Ó Ó· ÂÍÂÏ›ÛÛÔÓÙ·È ÔÌ·Ï¿. ŸÌˆ˜ Û‡ÓÙÔÌ· ¿Ú¯ÈÛ·Ó
™ÈÁÈÛÌÔ‡Ó‰Ô˘,
ÔÈ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ Î·È ÚÒÙË ·ÈÙ›· ‹Ù·Ó Ù· ÙÚÔÊ›· Ô˘ ÔÈ
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ Antonio
§·Ù›ÓÔÈ Â›¯·Ó ˘ÔÛ¯Âı› Ó· ¯ÔÚËÁÔ‡Ó ÛÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜
Pisanello,
Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ™ÙËÓ ·Ú¯‹ ›¯Â ·ÔÊ·ÛÈÛÙ› Ó· ÙÔ˘˜
ÙÔ˘ 1433.
√ ™ÈÁÈÛÌÔ‡Ó‰Ô˜
‰›ÓÂÙ·È Û ·˘ÙÔ‡ÛÈ· ÚÔ˚fiÓÙ·, ¤ÂÈÙ· fï˜ η٤ÏËÍ·Ó
¤ı·Ó ÙÔ 1437,
Ó· ηٷ‚¿ÏÏÂÙ·È Û ¯Ú‹Ì·Ù·. ∫·ıÔÚ›ÛÙËΠfiÙÈ ı·
Ï›ÁÔ ÚÈÓ ·fi
Ï‹ÚˆÓ·Ó ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ 30 ÊÏÔ˘ÚÈ¿ ÙÔ Ì‹Ó·, ÛÙÔÓ ·ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË Ù˘
ÙÚÈ¿Ú¯Ë 25, ÛÙÔ ‰ÂÛfiÙË 20 Î·È ÛÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜
™˘Ófi‰Ô˘ Ù˘
Ù¤ÛÛÂÚ· ‹ Î·È ÙÚ›·. ΔÔ fiÛÔ Â˘ÙÂϤ˜ ‹Ù·Ó ÙÔ ÔÛfi
ºÂÚ¿Ú·˜. ™ÙË
μ·ÛÈÏ›· ›¯Â
Ê·›ÓÂÙ·È ·fi ÙÔ fiÙÈ Ô ¿·˜ ¤ÂÈÙ· ·fi 20 ÂÚ›Ô˘
ÚÔÛ·ı‹ÛÂÈ Ó·
¯ÚfiÓÈ· ÌfiÓÔ ÛÙÔ ‰ÂÛfiÙË £ˆÌ¿, Ô ÔÔ›Ô˜ Î·Ù¤Ê˘ÁÂ
ÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ÌÈ· ÛÙ¿ÛË
ÛÙË πÙ·Ï›· ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘,
›ÛˆÓ ·ÔÛÙ¿ÛˆÓ
Ï‹ÚˆÓ 300 ‰Ô˘Î¿Ù· ÙÔ Ì‹Ó·. ™ÙËÓ ÚÔÎÂÈ̤ÓË ·fi ÙË Û‡ÓÔ‰Ô
Ú›ÙˆÛË fï˜ Ô ÛÎÔfi˜ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ó· ›ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ‰ÈÎ·È ÙÔÓ ¿·.
THE GALLERY COLLECTION/ ÎÔ‡˜ Ì·˜ ÚÔ‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ Î·È ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ÛÙÂÓfiCORBIS/APEIRON
ÙËÙ· Ó· ÙÂÏÂÈÒÛÔ˘Ó ÙËÓ ˘fiıÂÛË fiÛÔ ÁÈÓfiÙ·Ó ÈÔ ÁÚ‹ÁÔÚ·. °È’ ·˘Ùfi ›Ûˆ˜ Î·È Ù· ÙÚÔÊ›· ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ Ï›Á·, ‰ÂÓ
ÏËÚÒÓÔÓÙ·Ó Ù·ÎÙÈο, Î·È ¤ÙÛÈ ÂÎÊÚ¿ÛÙËÎ·Ó ÔÏÏ¿
Î·È Û˘Ó¯‹ ·Ú¿ÔÓ· ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜
ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÂÏÂÂÈÓÔ‡ ˙ËÙ‹Ì·ÙÔ˜. À¤ÊÂÚ·Ó ÔÈ
¿ÓıÚˆÔÈ ·fi ÙȘ ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ÛÙÂÚ‹ÛÂȘ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÔÈ
·ÎfiÏÔ˘ıÔÈ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È ÙˆÓ ÈÂÚ·Ú¯ÒÓ. √ ™˘ÚfiÔ˘ÏÔ˜ ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ ÔÈ ÙÔ˘ ‚·ÛÈϤˆ˜ ÁÈ·Ó›ÙÛ·ÚÔÈ (ۈ̷ÙÔʇϷΘ) ηٿÓÙËÛ·Ó Ó· Ô˘ÏÔ‡Ó Ù· fiÏ· ÙÔ˘˜ ÁÈ·
Ó· ˙‹ÛÔ˘Ó Î·È Ó· ‚¿˙Ô˘Ó ÂÓ¤¯˘Ú· Ù· ÚÔ‡¯· ÙÔ˘˜. ™Â
Ù¤ÙÔÈ· ·Ì˯·Ó›· ‚Ú¤ıËÎ·Ó ·˘ÙÔ› ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ, ÒÛÙ Ô
̤Á·˜ ÚˆÙÔÛ‡ÁÁÂÏÔ˜, Ô˘ ˙‹ÙËÛ·Ó ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘,
ÁÈ·Ù› ›¯Â ÌÂÁ¿ÏË ÂÈÚÚÔ‹ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, ·ÊÔ‡ Ì¿Ù·È·
Ì›ÏËÛ ‰‡Ô ÙÚÂȘ ÊÔÚ¤˜ ÁÈ· ÙÔ ı¤Ì· ÛÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, ÙÔ˘˜ ¤‰ˆÛ ¤Ó· ÊÏÔ˘Ú› ·fi Ù· ‰Èο ÙÔ˘ ÙË

Ì›· ̤ڷ, Î·È ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÌÂÚÈΤ˜ ̤Ú˜ Î·È ¿ÏÏÔ. ™ÙÔ
Ù¤ÏÔ˜ ηٿÓÙËÛ ӷ ÙÔ˘˜ ‰ÒÛÂÈ Ù· ÈÂÚ¿ ÙÔ˘ ÂÈÌ¿ÓÈη
ÁÈ· Ó· Ù· Ô˘Ï‹ÛÔ˘Ó Î·È Ó· Ê¿Ó Ì ÙÔ ·ÓÙ›ÙÈÌÔ.
ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ·ÚΛ ÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÂÈ ÙËÓ ÔÈÎÙÚ‹ ηٿÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ÔÔ›· ÂÚÈ‹Ïı·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘
Ôχ ÌÈÎÚÔ‡ ÔÛÔ‡ Î·È Ù˘ ηı˘ÛÙ¤ÚËÛ˘ ÛÙËÓ ÏËڈ̋ ÙÔ˘. ¶·Ú¿ÏÏËÏ· ÂÊÈÛÙԇ̠ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ ÙˆÓ
·Ó·ÁÓˆÛÙÒÓ ÛÙÔ fiÓÔÌ· ÁÈ·Ó›ÙÛ·ÚÔÈ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ›
ÁÈ· ÙÔ˘˜ ۈ̷ÙÔʇϷΘ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ πˆ¿ÓÓË Ô ÈÛÙÔÚÈÎfi˜ Ù˘ ™˘Ófi‰Ô˘ Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜. ¢ÂÓ Â›‰·Ì Ô˘ıÂÓ¿ ·ÏÏÔ‡ Ó· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÙÔ fiÓÔÌ· ·˘Ùfi ÁÈ· οÔÈÔ
ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎfi ÛÒÌ· Ù˘ ÌÔÓ·Ú¯›·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∂Âȉ‹ fï˜ ÙÔ ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›˙ÂÙ·È Ô ™˘ÚfiÔ˘ÏÔ˜,
Ú¤ÂÈ Ó· ·Ú·‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ ‹Ù·Ó Û ¯Ú‹ÛË Î·È Ó·
˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ ÔÈ ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ, ·ÎÔ‡ÁÔÓÙ·˜ ÙË Ê‹ÌË ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ, ÛΤÊÙËηÓ
Ó· ‰·ÓÂÈÛÙÔ‡Ó ÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘˜, ÙÔ ÔÔ›Ô ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙfi ÁÈ· Ó· οÓÂÈ ÙÔ˘˜ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔ˘˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÂÊ¿ÌÈÏÏÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ ÓÈÎËÙ¤˜ ÙÔ˘ ∫ÔÛÛ˘ÊÔ‰›Ô˘ Î·È Ù˘ ¡ÈÎfiÔÏ˘32.
ÕÏÏË ·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· ‰È¯fiÓÔÈ· ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜
Î·È ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ ¤‰ˆÛÂ Ë ÏÔÁÈÎfiÙ·ÙË ··›ÙËÛË ÙÔ˘
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ó· ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚËı› Ì›· ·fi ÙȘ ÂÎÎÏËۛ˜
Ù˘ ºÂÚ¿Ú·˜ ÁÈ· Ó· ÈÂÚÔ˘ÚÁ› ÂΛ ÛÙȘ Â›ÛË̘
ÁÈÔÚÙ¤˜. √ ¿·˜ ÙÔ˘ ·ÔÎÚ›ıËΠfiÙÈ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÛÙË
‰È΋ ÙÔ˘ ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ·ÏÏ¿ Û ÂΛÓË ÙÔ˘ ÂÈÛÎfiÔ˘
Ù˘ fiÏ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ › fiÙÈ ÔÈ ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔÈ Ó·Ô› ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·Ê·ÈÚÂıÔ‡Ó ·fi ÙÔÓ ÂÎÎÏËÛÈ·˙fiÌÂÓÔ
Ï·fi, ÂÓÒ ÔÈ ÈÔ ÌÈÎÚÔ› ‰ÂÓ ı· ¢¯·ÚÈÛÙÔ‡Û·Ó ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ªÂ ÙËÓ ÚfiÊ·ÛË ·˘Ù‹ ‰ÂÓ ‰fiıËΠÛÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Î·Ì›· ÂÎÎÏËÛ›·. ∞ÏÏ¿ ÂΛÓË ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ë ÛÔ‚·ÚfiÙÂÚË ‰˘ÛÎÔÏ›· ‹Ù·Ó Ó· Ú˘ıÌÈÛÙ› Ô ÙÚfiÔ˜ ÌÂ
ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÔÈ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËۛ˜ ı· ·Ú›ÛÙ·ÓÙÔ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô. ⁄ÛÙÂÚ· ·fi ÔÏϤ˜ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÁÈ· ÙÔ
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ı¤Ì· ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó ÙÂÏÈο Ò˜ Î·È fiÙÂ
ı· Û˘Ó‰ڛ·˙·Ó ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Î·È ÔÈ
§·Ù›ÓÔÈ. ™ÙȘ 9 ∞ÚÈÏ›Ô˘ ¿ÓÔÈÍ·Ó ÔÈ ‡Ï˜ Ù˘ ÌËÙÚfiÔÏ˘ Ù˘ ºÂÚ¿Ú·˜. ¢ÂÍÈ¿ ·fi ÙÔ ÈÂÚfi οıÈÛÂ Ô ¿·˜ Û ıÚfiÓÔ Ì ıfiÏÔ, „ËÏfiÙÂÚÔ ·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜. ¶ÈÔ Î¿Ùˆ ˘‹Ú¯Â ıÚfiÓÔ˜ ÎÂÓfi˜ ÚÔÔÚÈṲ̂ÓÔ˜
ÁÈ· ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜ Î·È ¤ÂÈÙ· οıÈÛ·Ó Û ¤‰Ú·Ó· ÔÈ Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔÈ, ÔÈ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔÈ, ÔÈ
ËÁÔ‡ÌÂÓÔÈ, ÔÈ ‰È‰¿ÎÙÔÚ˜, ÔÈ ·ÏÔ› ÈÂڈ̤ÓÔÈ Î·È Ù¤ÏÔ˜ ÔÈ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔÈ ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ, ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜, ÔÈ
‰Ô‡Î˜, ÔÈ Ì·Ú΋ÛÈÔÈ Î·È ÔÈ ¿ÏÏÔÈ Â˘ÁÂÓ›˜ Ù˘ ¢‡Û˘.
∞ÊÔ‡ ÙÂϤÛÙËÎÂ Ë £Â›· §ÈÙÔ˘ÚÁ›· ÛÙ· Ï·ÙÈÓÈο, Ì‹Î·Ó Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È fiÏ· Ù· ̤ÏË
Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ÂÓÒ ÔÈ §·Ù›ÓÔÈ ÛÙ¤ÎÔÓÙ·Ó

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [109]

[110]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [111]

fiÚıÈÔÈ. √È ‰ÈÎÔ› Ì·˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÂÓ Ùˆ ÌÂٷ͇ ›¯·Ó ÙÂϤÛÂÈ ÙË ‰È΋ ÙÔ˘˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·, fiÙ·Ó ‹Úı·Ó, ·Ú·Ù¿¯ÙËÎ·Ó ·ÚÈÛÙÂÚ¿ ÙÔ˘ ÈÂÚÔ‡ ˆ˜ ÂÍ‹˜: ·¤Ó·ÓÙÈ ·fi ÙÔ
ıÚfiÓÔ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜ οıÈÛ ÛÂ
ıÚfiÓÔ ¯ˆÚ›˜ Ô˘Ú·Ófi Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜
Î·È Û ÌÈÎÚfiÙÂÚÔ Î¿ıÈÛÂ Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘, Ô ‰ÂÛfiÙ˘
¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜. ªÚÔÛÙ¿ ·fi ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ıÚfiÓÔ
οıÈÛ·Ó ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‰Ô‡Î· Ù˘ ªÔÛÎÔ‚›·˜, ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ °ÂˆÚÁ›·˜, ÙˆÓ ‰ÂÛÔÙÒÓ Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ Î·È Ù˘
μÏ·¯›·˜, ÔÈ ·˘ÏÈÎÔ›, ÔÈ Û˘ÁÎÏËÙÈÎÔ› Î·È ÔÈ ÏfiÁÈÔÈ. ∫ÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ıÚfiÓÔ ˘‹Ú¯Â ¤Ó·˜ ¯·ÌËÏfiÙÂÚÔ˜ ÁÈ· ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Ô
ÔÔ›Ô˜ fï˜ ‰ÂÓ ·Ú¢ڤıËÎÂ, ÁÈ·Ù› ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÛÂ
Ó· Â›Ó·È ¿ÚÚˆÛÙÔ˜. °‡Úˆ ·fi ÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ
ÛÙ¤ÎÔÓÙ·Ó ÔÈ ¤ÓÙ ‰È¿ÎÔÓÔÈ. ™Â ¯·ÌËÏfiÙÂÚ· ¤‰Ú·Ó·
οıÔÓÙ·Ó ÔÈ ÙÔÔÙËÚËÙ¤˜ ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜, ∞ÓÙÈԯ›·˜ Î·È πÂÚÔÛÔχ̈Ó. ∞ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó ÔÈ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔÈ, ÔÈ Â›ÛÎÔÔÈ Î·È Ù¤ÏÔ˜ ÔÈ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ÔÈ Ù˘ ÂÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÔÈ
ËÁÔ‡ÌÂÓÔÈ, ÔÈ ÈÂÚ›˜ Î·È ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› ÙÔ˘ fiÚÔ˘˜ Õıˆ.
∞˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ƒˆÌ·˚ÎÔ‡ ∫Ú¿ÙÔ˘˜ Î·È ·ÈÚÂÙfi˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙˆÓ °ÂÚÌ·ÓÒÓ ‹Ù·Ó ÙfiÙÂ Ô ™ÈÁÈÛÌÔ‡Ó‰Ô˜ ·fi ÙÔ ÏÔ˘ÍÂÌ‚Ô˘ÚÁÈÎfi Ô›ÎÔ Î·È ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfi˜
‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ μÔËÌ›·˜. ŸÙ·Ó ÙÔ 1414 ¤ÁÈÓÂ Ë ÂÎÏÔÁ‹
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜, Ô ™ÈÁÈÛÌÔ‡Ó‰Ô˜, ÙÔÓ ÔÔ›Ô
˘ÔÛÙ‹ÚÈÍ ȉȷ›ÙÂÚ· ÛÙËÓ ÂÎÏÔÁ‹ ÙÔ˘ Ô ÎfiÌ˘ Ù˘
¡˘ÚÂÌ‚¤ÚÁ˘ (·Ó‹ÎÂÈ Û‹ÌÂÚ· ÛÙÔ ‚·˘·ÚÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜),
Ô ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˜ ÃÔÂÓÙ˙fiÏÂÚÓ, ¤‰ˆÛ ·ÌÔÈ‚‹ ÛÙÔÓ ˘ÔÛÙËÚÈÎÙ‹ ÙÔ˘ ˆ˜ Ê¤Ô˘‰Ô ÙË Ì·ÚÎÈÔÓ›· ÙÔ˘ μÚ·Ó‰ÂÌ‚Ô‡ÚÁÔ˘ ÛÙÔ μÂÚÔÏ›ÓÔ. ∞fi ÙfiÙ ȉڇıËÎÂ Ë ‰˘Ó·ÛÙ›· ÙˆÓ ÃÔÂÓÙ˙fiÏÂÚÓ, Ù˘ ÔÔ›·˜ ÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜ ·fi
Ì·Ú΋ÛÈÔÈ Î·È ÂÎϤÎÙÔÚ˜ μÚ·Ó‰ÂÌ‚Ô‡ÚÁÔ˘ ¤ÁÈÓ·Ó ÛÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎÔ› ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ ÙÔ˘ ÚˆÛÈÎÔ‡,
fiˆ˜ ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎÂ, ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Î·È ·fi ÙÔ 1871 Úfi‰ÚÔÈ
Î·È ËÁÂÌfiÓ˜ ÙÔ˘ ÓÂÔÛ‡ÛÙ·ÙÔ˘ ÔÌfiÛÔÓ‰Ô˘ ÁÂÚÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ì ÙËÓ ÚÔÛˆÓ˘Ì›· Î·È «°ÂÚÌ·ÓÔ› ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜». √ ™ÈÁÈÛÌÔ‡Ó‰Ô˜ ¤ı·Ó ÛÙȘ 9 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘
1437 Ï›ÁÔ ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ ™˘Ófi‰Ô˘ Ù˘ ºÂÚ¿Ú·˜ Î·È Ô ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘, Û‡˙˘ÁÔ˜ Ù˘ ÎfiÚ˘ ÙÔ˘ ∞Ï‚Ú¤¯ÙÔ˜ μ′ Ô ∞„‚Ô˘ÚÁÈÎfi˜, ¤ı·Ó ¤ÂÈÙ· ·fi ¤Ó·
¯ÚfiÓÔ (1438) Î·È ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ Ô ÂÍ¿‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘
ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˜ °′ ˆ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙˆÓ °ÂÚÌ·ÓÒÓ Î·È ƒˆÌ·›Ô˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ (1439- 1493). ™ÙȘ ™˘Ófi‰Ô˘˜ Ù˘
ºÂÚ¿Ú·˜ Î·È Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜ ‰ÂÓ ·Ú¢ڤıËÎÂ Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÂÍ‹˜ ÏfiÁÔ: √ ¿·˜ ∂˘Á¤ÓÈÔ˜ ¢′,
ÂˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔ˜ ·fi ÙÔ ˙‹ÙËÌ· Ù˘ ¤ÓˆÛ˘ ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ Î·È ı¤ÏÔÓÙ·˜ Ó· ÂÚÈ‚¿ÏÂÈ Ì Ӥ· ·›ÁÏË ÙÔ

·ÈÎfi ·Í›ˆÌ·, ÙfiÏÌËÛ ӷ ·ÔÎËÚ‡ÍÂÈ ÙË ™‡ÓÔ‰Ô
Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜ ·Ó·Î·ÏÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ÏÂÁ¿ÙÔ˘˜ ÙÔ˘ Î·È Û˘ÁÎÚÔÙÒÓÙ·˜ ‰È΋ ÙÔ˘ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋ Û‡ÓÔ‰Ô ÛÙË ºÂÚ¿Ú·
Î·È ¤ÂÈÙ· ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›·. ∏ ™‡ÓÔ‰Ô˜ Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜,
Ë ÔÔ›· ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ›¯Â ·˘ÙÔ·Ó·ÎËÚ˘¯ı› ·ÓÒÙÂÚË
ÙÔ˘ ¿·, Û˘Ó¤¯ÈÛ ·ÚfiÛÎÔÙ· ÙȘ ÂÚÁ·Û›Â˜ Ù˘ ÌÂ
·ÓÙÈ·ÈÎfi Ó‡̷ Î·È „‹ÊÈÛ ÛÔ˘‰·Èfiٷ٘ ÌÂÙ·ÚÚ˘ıÌÈÛÙÈΤ˜ ‰È·Ù¿ÍÂȘ, Ì ÙȘ Ôԛ˜ ·¤ÎÙËÛ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ·ÚÔ˜ ÛÙË °ÂÚÌ·Ó›·. ΔfiÙ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ °ÂÚÌ·ÓÔ› ËÁÂÌfiÓ˜ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· Û˘ÓÙ·¯ıÔ‡Ó Ì ÙË
Û‡ÓÔ‰Ô Î·È ÔÈ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ ™ÈÁÈÛÌÔ‡Ó‰Ô˜ ∞′, ∞Ï‚Ú¤¯ÙÔ˜ μ′ Î·È ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˜ °′ Ù¿ÛÛÔÓÙ·Ó Î·È Ì ÙË Û‡ÓÔ‰Ô Î·È Ì ÙÔÓ ¿·. °È’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÏfiÁÔ ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË
Û˘Ó¤Ï¢ÛË ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ (ÛÙËÓ
ÔÔ›· ›¯·Ó ‰Èη›ˆÌ· Ó· ·Ú›ÛÙ·ÓÙ·È Î·È ¿ÏÏÔÈ ∂˘Úˆ·›ÔÈ ËÁ¤Ù˜, ÁÈ·Ù› ÙÔ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ·Í›ˆÌ· ‰ÂÓ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÌÈ· Â˘Úˆ·˚΋ Î·È ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ·Ú¯‹) Ô˘
¤ÁÈÓ ÛÙË ª·ÁÔ˘ÓÙ›· ÙÔ 1439 ‹Ú·Ó ̤ÚÔ˜, ÂÎÙfi˜ ·fi
ÙÔ˘˜ °ÂÚÌ·ÓÔ‡˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Î·È ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜
ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ∞Ï‚Ú¤¯ÙÔ˘ μ′, ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔÈ ÙˆÓ
‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ Ù˘ °·ÏÏ›·˜, Ù˘ ∫·ÛÙ›Ï˘, Ù˘ ¶ÔÚÙÔÁ·Ï›·˜ Î·È ÙÔ˘ ‰Ô˘Î¿ÙÔ˘ ÙÔ˘ ªÈÏ¿ÓÔ˘. ∞˘Ù‹ Ë ÌÂÁ¿ÏË
Û˘Ó¤Ï¢ÛË ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ ·Ô‰¤¯ÙËÎÂ Î·È ÂȉÔΛ̷Û ÙÔ ÓÔÌÔıÂÙÈÎfi ¤ÚÁÔ Ù˘ √ÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋˜ ™˘Ófi‰Ô˘
Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜. ªÂ Ó¤Ô ı¿ÚÚÔ˜ ÙfiÙÂ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜, Ë
ÔÔ›· Î·È ÓˆÚ›ÙÂÚ· ›¯Â ÎËÚ‡ÍÂÈ ÙË ™‡ÓÔ‰Ô Ù˘ ºÂÚ¿Ú·˜ «·Ú·Û˘Ó·ÁˆÁ‹», ›¯Â ηϤÛÂÈ Ù· ̤ÏË Ù˘ Ó·
ÚÔÛ¤ÏıÔ˘Ó Ó· ‰ÈηÛÙÔ‡Ó Î·È Â›¯Â ηٷ‰ÈοÛÂÈ Û ·ÚÁ›· ÙÔÓ ¿· ∂˘Á¤ÓÈÔ ¢′Ø ÙÒÚ· ÛÂ Û˘Ó‰ڛ·ÛË 400 ÌÂÏÒÓ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛË ÙÔ˘ ¿· ∂˘Á¤ÓÈÔ˘ ¢
¢′
Ô˘ ıÚÈ¿Ì‚Â˘Â ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜.
™ÙÔ Û¯ÂÙÈÎfi „‹ÊÈÛÌ· ··ÁÔÚ¢fiÙ·Ó Ì ηÓÔÓÈΤ˜
ÔÈÓ¤˜ οı ˘·ÎÔ‹ ÛÙÔÓ ∂˘Á¤ÓÈÔ ¢′. ΔfiÙ ·ÔÊ·Û›ÛÙËΠӷ ÂÎÏÂÁ› Ó¤Ô˜ ¿·˜, Ô ÎfiÌ˘ ∞Ì·‰·›Ô˜ Ù˘
™·‚Ô˝·˜, Ï·˚Îfi˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ·Ú¯ËÁfi˜ ÙˆÓ ÈÔÙÒÓ ÙÔ˘
∞Á›Ô˘ ª·˘ÚÈΛԢ, ÔÓÔÌ·ÛÙfi˜ ÁÈ· ÙËÓ ·ÁÈfiÙËÙ¿ ÙÔ˘. √
ËÁÂÌfiÓ·˜ ·˘Ùfi˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ·Ó¤Î·ıÂÓ ¿Ú· Ôχ ¢Û‚‹˜, ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ Ù˘ Á˘Ó·›Î·˜ ÙÔ˘ ·Ú¤‰ˆÛ ÛÙÔ
ÁÈÔ ÙÔ˘ ÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÙÔ˘ Î·È ·Ô¯ÒÚËÛ ÛÙË °ÂÓÂ‡Ë ÁÈ· ÌÔÓ·¯ÈÎfi Î·È ·ÛÎËÙÈÎfi ‚›Ô, ÚÔÛ¢¯fiÌÂÓÔ˜ ÂÙ¿ ÊÔÚ¤˜ ÙË Ì¤Ú· Î·È ˙ÒÓÙ·˜ Ì ÔÛÈfiÙËÙ· Î·È Â˘Û¤‚ÂÈ·. ŒÙÛÈ ÂÍËÁÂ›Ù·È Ë ¯ÂÈÚÔÙÔÓ›· ÙÔ˘
·fi Ï·˚ÎÔ‡ Û ·Ú¯ÈÂÚ¤· Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ÛÙÔÓ ·ÓÒÙ·ÙÔ
‚·ıÌfi, ¯ˆÚ›˜ Ó· ˘¿ÚÍÔ˘Ó ·ÓÙÈÚÚ‹ÛÂȘ. √ ∞Ì·‰·›Ô˜
·Ô‰¤¯ÙËΠÙËÓ ÂÎÏÔÁ‹ Î·È ‹Á ÛÙË μ·ÛÈÏ›· ÙÔ
1440, fiÔ˘ ̤۷ Û ÎÔÛÌÔÛ˘ÚÚÔ‹ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËÎÂ
·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ Î·È ·Ó·ÁÔÚ‡ÙËΠ¿·˜ º‹ÏÈÍ ∂′. √È ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ‰›ÛÙ·Û·Ó Ó· ÙÔÓ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó

∏ ÛÙ¤„Ë
ÙÔ˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ ∂′.
√ ¿·˜
¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ∂′,
Ô ÔÔ›Ô˜
‰È·‰¤¯ÙËÎÂ
ÙÔÓ ∂˘Á¤ÓÈÔ ¢′,
Ô˘ ¤ı·ÓÂ
ÙÔ 1447, ›¯Â ÙË
Ê‹ÌË ·ÓıÚÒÔ˘
Ô˘ ı·‡Ì·˙Â
ÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÎfi
ÔÏÈÙÈÛÌfi.
SCALA - COURTESY OF
THE MINISTERO BENI E
ATT. CULTURALI

[112]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ
ÙÔ˘ °ÂÚÌ·ÓÔ‡
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˘ °′.
√ ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˜ °′
Û˘Ó˘¤ÁÚ·„Â
Ì ÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô ∂′
ÙË Û‡Ì‚·ÛË Ù˘
μȤÓÓ˘, Û‡Ìʈӷ
ÌÂ ÙËÓ ÔÔ›·
Ë ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋
ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ¿·
ÌÔÈÚ·˙fiÙ·Ó
Ì ÙÔÓ Ô›ÎÔ
ÙˆÓ ∞„‚Ô‡ÚÁˆÓ.
AUSTRIAN ARCHIVE/
SCALA

ÂÈۋ̈˜, ·Ó Î·È fiÏË Ë ÂÎÙfi˜ Ù˘ πÙ·Ï›·˜ ∂˘ÚÒË
›¯Â Ù·¯ı› Ì ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘. ŸÌˆ˜ Ô ∂˘Á¤ÓÈÔ˜ ¢′ Úfi‚·Ï ˆ˜ ‰˘Ó·Ù‹ ·Û›‰· ÙÔ˘ ÛÙÔÓ fiÏÂÌÔ ·˘Ùfi ÙË ™‡ÓÔ‰Ô ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜
Î·È ÙËÓ ËıÈ΋ ·›ÁÏË Ô˘ ÙÔÓ ÂÚȤ‚·ÏÏ ˆ˜ ÚÔηı‹ÌÂÓÔ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ ÛÙËÓ ÔÔ›· ·Ú·Î¿ıÔÓÙ·Ó Ô ÚˆıÈÂڿگ˘ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Î·È ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜. ∞˘Ù‹ Ë ËıÈ΋ ·›ÁÏË ‹Ù·Ó ÈÛ¯˘Úfi ÛÙ‹ÚÈÁÌ·
ÁÈ· ÙËÓ ÎÏÔÓÈṲ̂ÓË ı¤ÛË ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ¢‡Û˘.
ŒÙÛÈ, ÙÔ ˙‹ÙËÌ· Ù˘ ¤ÓˆÛ˘ ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ Â›¯Â Á›ÓÂÈ
Î·È ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·. ∂Ù¿ ¯ÚfiÓÈ· ·fi
ÙËÓ ·Ó¿ÚÚËÛË ÙÔ˘ º‹ÏÈÍ ∂
∂′ ÎÚ¿ÙËÛÂ Ë ÌÂÙ¤ˆÚË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·. ™ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ·˘Ùfi ‰ÂÓ

¤ÏÂÈ„·Ó Î·È ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ¿ÚÛË ÙÔ˘ Û¯›ÛÌ·ÙÔ˜ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ Î·È ÙÔ˘ ¿·. √ ∂˘Á¤ÓÈÔ˜ ¢′ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ fi¯È ÌfiÓÔ ·ÚÎÂÙ¿ ·fi Ù· „ËÊ›ÛÌ·Ù· ÙˆÓ ™˘Ófi‰ˆÓ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›·˜ Î·È Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜ ·ÏÏ¿ ηÈ
fiϘ ÙȘ ‰ÈÔÈÎËÙÈΤ˜ Ú¿ÍÂȘ Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó ÛÙË °ÂÚÌ·Ó›·
Î·È Û ¿ÏϘ ÂÚÈÔ¯¤˜. Δ¤ÏÔ˜ ÙÔÓ ¿· ∂˘Á¤ÓÈÔ ¢′
Ô˘ ¤ı·Ó ÙÔ 1447 ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ Ô ÂÚ›ÊËÌÔ˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ∂′, Ôχ ÌÔÚʈ̤ÓÔ˜ ¿Ó‰Ú·˜, Ï¿ÙÚ˘ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ·È‰Â›·˜ Î·È ÙÔ˘ ·Ú¯·›Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, ηıÒ˜
Î·È ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ‹˜ ÙˆÓ ÌÓËÌ›ˆÓ Î·È Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ÂÏÏËÓÈ΋˜ Ù¤¯Ó˘. √ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ∂′ ÙÔ 1448 Û˘Ó˘¤ÁÚ·„Â
Ì ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜ ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ °′ ÙËÓ
ÂÚ›ÊËÌË Û‡Ì‚·ÛË (concordat)
concordat) ÙÔ˘ ∞Û·ÊÂÓ‚Ô‡ÚÁÔ˘ ‹
concordat
Ù˘ μȤÓÓ˘ Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÂÚÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó Ôχ Ë ·fiÏ˘ÙË ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ¿· ηÈ
ÌÔÈÚ·˙fiÙ·Ó ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ ∞Á›·˜
°ÂÚÌ·ÓÈ΋˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ (ÛÙË °ÂÚÌ·Ó›· ΢ڛˆ˜)
Î·È ÛÙÔ˘˜ ∞„‚Ô‡ÚÁÔ˘˜. ∞˘Ùfi ·ÔÙ¤ÏÂÛ ·ÚÁfiÙÂÚ·
Î·È ÙË ‚¿ÛË ÁÈ· Ó· ˘ÔÁÚ·ÊÔ‡Ó ·Ó¿ÏÔÁ˜ Û˘Ì‚¿ÛÂȘ
Ì ÙÔÓ ¿· Î·È ÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ΢‚ÂÚÓ‹ÛÂȘ. ªÂ fiÏ·
·˘Ù¿ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÙÔÓÒÓÂÙ·È Í·Ó¿ ÙÔ Î‡ÚÔ˜ Î·È Ë ËıÈ΋
‰‡Ó·ÌË ÙÔ˘ ¿· ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ∏ ·È΋ ·˘Ï‹ Ù˘
ƒÒÌ˘, Ô˘ ÓˆÚ›ÙÂÚ· ›¯Â ‰È·Ï‡ÛÂÈ ¯ˆÚ›˜ Ú·ÎÙÈÎfi
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙË ™‡ÓÔ‰Ô Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜, ÙÒÚ· Âȉ›ˆÎÂ
Ó· ÎÏ›ÛÂÈ ÙȘ ·›ıÔ˘Û˜ ÙˆÓ Û˘Ó‰ÚÈ¿ÛÂˆÓ Ì ÙÔÓ
ÚÔ˚ÛÙ¿ÌÂÓÔ ÙÔ˘ ÈÂÚÔ‡ ‰ÈηÛÙËÚ›Ô˘ Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜.
∞ÏÏ¿ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜, Ì·ı·›ÓÔÓÙ·˜ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÈ‚Ô˘Ï‹, ÌÂٷ٤ıËΠÛÙË §Ô˙¿ÓË Ù˘ ∂Ï‚ÂÙ›·˜, fiÔ˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó
Ë ¤‰Ú· ÙÔ˘ º‹ÏÈÍ ∂′, ÂÓÒ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ
ÌÂÙ·ÊÂÚı› ÛÙË §ÈfiÓ Î·È Ó· ÙÂı› οو ·fi ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ °·ÏÏ›·˜. ∞ÏÏ¿ ÛÙË §ÈfiÓ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ·Ó ÔÈ Ê›ÏÔÈ Ù˘ ÂÈÚ‹Ó˘ Î·È Ù˘ Û˘ÌÊÈÏ›ˆÛ˘,
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ‹Ù·Ó Î·È Ô Ôχ ÌÔÚʈ̤ÓÔ˜
Úfi‰ÚÔ˜ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ Î·È ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ Ù˘ Á·ÏÏÈ΋˜ fiÏ˘ ∞ÚÏ Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ˜ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˜ ∞ÏÂÌ¿Ó. ∞˘Ùfi˜ Î·È ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ Ù˘ °·ÏÏ›·˜ Î·È Ù˘ ∞ÁÁÏ›·˜, ÔÈ
·ÓÙÈÚfiÛˆÔÈ ÙˆÓ ÚÈÁΛˆÓ, ÔÈ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔÈ Î·È
ÂÎϤÎÙÔÚ˜ ∫Ôψӛ·˜ Î·È ΔÚ‚‹ÚˆÓ, ηıÒ˜ Î·È Ù˘
™·ÍÔÓ›·˜ Î·È ¶·Ï·ÙÈÓ¿ÙÔ˘ ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ÚÔÙÚ¤„Ô˘Ó ÙÔÓ º‹ÏÈÍ ∂′ Ó· ·Ú·ÈÙËı›. ∞ÊÔ‡ Û˘ÌÊÒÓËÛ·Ó
ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Î·È ÙȘ Û˘Óı‹Î˜ Ù˘ ·Ú·›ÙËÛ˘, ÌÂ
‚¿ÛË ÙȘ Ôԛ˜ Ô º‹ÏÈÍ ∂′ ı· ›¯Â ÙËÓ ÚÒÙË ı¤ÛË
Î·È ÙÈÌ‹ ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ¿· ˆ˜ ηډÈÓ¿ÏÈÔ˜ Î·È Â›ÛÎÔÔ˜ ™·‚›Ó˘, ÁÂÓÈÎfi˜ ¤Í·Ú¯Ô˜ ·ÈÎfi˜
ÛÙÔ ‰Ô˘Î¿ÙÔ Ù˘ ™·‚Ô˝·˜ Î·È ÙÔ˘ ¶Â‰ÂÌÔÓÙ›Ô˘ ηÈ
ÛÙË ÁÂÈÙÔÓÈ΋ Ì·ÚÎÈÔÓ›· ÙÔ˘ ªÔÌÊÂÚÚ¿ÙÔ˘ Î·È ™·ÏÔ‡Ù ÛÙËÓ ∞fiÛÙ·, ÛÙȘ Â·Ú¯›Â˜ §ÈfiÓ ÛÙÔÓ ÔÙ·Ìfi
™·fiÓ Î·È ÛÙȘ fiÏÂȘ Î·È ÙȘ Â·Ú¯›Â˜, ∞fiÛÙ·˜,

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [113]

√ °ÂÒÚÁÈÔ˜ °ÂÌÈÛÙfi˜ ÚfiÙÂÈÓÂ
ÙË ‰È·›ÚÂÛË ÙÔ˘ ÂÚÁ·ÙÈÎÔ‡ Ï·Ô‡
Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Û ‰‡Ô Ù¿ÍÂȘ,
ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ Î·È ÙËÓ ·ÁÚÔÙÈ΋.
§Ô˙¿Ó˘, μ·ÛÈÏ›·˜, ™ÙÚ·Û‚Ô‡ÚÁÔ˘, ÃÔ˘Ú, ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›·˜ Î·È Î¿ÔȘ ¿ÏϘ Â·Ú¯›Â˜ ‰ÈÔÈÎÒÓÙ·˜ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÒ˜ fiϘ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ¯ÒÚ˜ ·˘ÙÂÍÔ‡ÛÈÔ˜ ηÈ
ÂχıÂÚÔ˜. √ º‹ÏÈÍ ∂
∂′ ·Ú·ÈÙ‹ıËΠÚfiı˘Ì· ·fi ÙÔ
·ÈÎfi ·Í›ˆÌ· «ÁÈ· ¯¿ÚË Ù˘ ÂÈÚ‹Ó˘ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜»
ÙÔ 1449 Î·È Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜ ‰ÂÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ·ÏÏ¿ ÂͤÏÂÍÂ
¿· ÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô ∂′,, ÂÓÒ ·Ú¿ÏÏËÏ· ·ÔÊ¿ÛÈÛ ηÈ
΋ڢÍ ÙË ‰È¿Ï˘Û‹ Ù˘. √ Úfi‰Úfi˜ Ù˘, Ô ÚÔÌÓËÌÔÓ¢ı›˜ Â›ÛÎÔÔ˜ ∞ÚÂÏ¿Ù˘, §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˜ ∞ÏÂÌ¿Ó,
ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô ∂˘Á¤ÓÈÔ˜ ¢′ ›¯Â ÎËÚ‡ÍÂÈ ¤ÎÙˆÙÔ ·fi ÙÔ
·Í›ˆÌ¿ ÙÔ˘, ¤ÁÈÓÂ Î·È ¿ÏÈ ‰ÂÎÙfi˜ ÛÙË ¯ÔÚ›· ÙˆÓ
ηډÈÓ·Ï›ˆÓ33. ŒÙÛÈ, ÔÏfiÎÏËÚË Ë ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·
ÂÓÒıËΠ‡ÛÙÂÚ· ·fi Û¯›ÛÌ· 80 ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓˆÓ ˘fi
ÙËÓ ÂÓÈ·›· ·Ú¯‹ ÙÔ˘ ¿· ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ ∂′, Â› ÙÔ˘
ÔÔ›Ô˘ οÔÈ· ÛÙÈÁÌ‹ Ê¿ÓËΠfiÙÈ ÂÈÛÊÚ·Á›ÛÙËΠηÈ
Ë ¤ÓˆÛË Ì ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·, Ì ÙËÓ Ù¤ÏÂÛË
ÛÙȘ 12 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 1452 ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÂÏÏËÓÈ΋˜ Î·È Ï·ÙÈÓÈ΋˜ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ÈÂÚÔ˘ÚÁ›·˜ Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜, ÛÙËÓ ∞Á›· ™ÔÊ›·. ™ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ıËÙ›·˜
ÙÔ˘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘ ¿· ¤ÂÛÂ Î·È Ë ÌÂÁ¿ÏË fiÏË,
ηıÒ˜ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ ÚÔÛʤÚÂÈ, ·Ú’ fiÏÔ ÙÔ ÊÈÏÂÏÏËÓÈÛÌfi Î·È ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi Ó‡̷ ÙÔ˘, ÛËÌ·ÓÙÈ΋
‚Ô‹ıÂÈ· ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Î·È ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·».
∞fi ÙËÓ ·ÓÙÈ·Ú¿Ù·ÍË ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ Î·È ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ
Ì·˜ ‹Ù·Ó Î·È ¿ÏÈ Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ ÙÔÔıÂÙËı‹Î·Ì ˆ˜
˘ԉ¤ÛÙÂÚÔÈ. ∫˘Ú›ˆ˜ Ì·Ù·ÈÒıËΠÙÔ fiÓÂÈÚÔ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ó· ÂÈÙ‡¯ÂÈ ÙËÓ ÈÛÔÙÈÌ›· Ì ÙÔÓ ¿· Î·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Ó· ‰È·ÙËÚ› ·˘ÙÔÙ¤ÏÂÈ· ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿. ∞fi
ÙË ÌÈ·, Ô ıÚfiÓÔ˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ‹Ù·Ó ηÙÒÙÂÚÔ˜ ·fi ÙÔÓ
·ÈÎfi, ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË, Ô ıÚfiÓÔ˜ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ‹Ù·Ó
Ôχ Ù·ÂÈÓfiÙÂÚÔ˜ ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi. ∂Í›ÛÔ˘ ·ÚÓËÙÈÎfi
‹Ù·Ó ÙÔ fiÙÈ ÔÏÏÔ› ÈÂڿگ˜ ‹Úı·Ó Û ڋÍË ÌÂٷ͇
ÙÔ˘˜ ÁÈ· Ù· ÚˆÙ›· Î·È ·Á·Ó·ÎÙÈṲ̂ÓÔÈ ÁÈ· ÙË ı¤ÛË
Ô˘ ÙÔ˘˜ ÙÔÔı¤ÙËÛ·Ó, ¤‰ˆÛ·Ó ÙÚÔÊ‹ ÁÈ· ÔÏÏ¿
ÛοӉ·Ï·. ŸÙ·Ó Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËÎÂ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜, ·Ó·ÁÓÒÛÙËΠÙÔ ‰È¿Ù·ÁÌ· ÙÔ˘ ¿· ÁÈ· ÙËÓ ¤Ó·ÚÍ‹ Ù˘, Ô˘
·Ó¤ÊÂÚ fiÙÈ Ì ÙË ÚËÙ‹ Û˘Ó·›ÓÂÛË ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
Î·È ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜ Î·È fiÏˆÓ ÙˆÓ
·Ú¢ÚÈÛÎÔÌ¤ÓˆÓ ÛÙË ºÂÚ¿Ú· ·Ù¤ÚˆÓ ÎËÚ‡ÛÛÂÙ·È

Ë ¤Ó·ÚÍË Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ Ô˘ Û˘ÁηÏÂ›Ù·È ÛÙËÓ fiÏË
·˘Ù‹ Ì ÛÎÔfi ÙË Û˘ÌÊÈÏ›ˆÛË ÙˆÓ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ.
«∫·È ÎËÚ‡ÛÛÔ˘Ì», ¤ÏÂÁ ÙÔ ‰È¿Ù·ÁÌ·, «Î·È ‰›ÓÔ˘ÌÂ
ÚÔıÂÛÌ›· ·fi ÙÒÚ· Ù¤ÛÛÂÚȘ Ì‹Ó˜ Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜
ÙfiÔ˘˜ Î·È Û fiÏ· Ù· ‚·Û›ÏÂÈ· ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ó· ¤ÚıÔ˘Ó fiÏÔÈ Î·È ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ÙÔ˘ Û˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘ Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜ Î·È Ù˘ ƒÒÌ˘ Î·È Î¿ı ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜. ŸÔÈÔ˜ ı¤ÏÂÈ ÏÔÈfiÓ ·˜ ¤ÚıÂÈ ÛÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ·˘Ùfi Î·È fiÔÈÔ˜ ÂÚÈÊÚÔÓ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·Á›· Û‡ÓÔ‰Ô Î·È ‰ÂÓ ¤ÚıÂÈ Ì¤¯ÚÈ ÙfiÙÂ,
ı· ·ÊÔÚÈÛÙ›, ·Ó ‰ÂÓ ‰Â¯Ù› fiÛ· ı· Ú¿ÍÂÈ Ë ıÂÛÌÔıÂÙË̤ÓË Û‡ÓÔ‰Ô˜». ∞ÏÏ¿ ÔÈ Ù¤ÛÛÂÚȘ Ì‹Ó˜ Î·È Î·ÙfiÈÓ
ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ‰‡Ô Ô˘ ÚÔÛÙ¤ıËÎ·Ó ÁÈ· Ó· ·Úı› οı ÚfiÊ·ÛË ÁÈ· fiÛÔ˘˜ ηı˘ÛÙÂÚÔ‡Û·Ó ¤Ú·Û·Ó Î·È Î·Ó¤Ó·˜
‰ÂÓ ·ÓÙ·ÔÎÚ›ıËΠÛÙËÓ ÚfiÛÎÏËÛË. √È ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜
Ù˘ °·ÏÏ›·˜, Ù˘ ∫·ÛÙ›Ï˘, Ù˘ ¶ÔÚÙÔÁ·Ï›·˜, Ù˘ ¡·‚¿Ú·˜, Ô ‰Ô‡Î·˜ ÙÔ˘ ªÈÏ¿ÓÔ˘ Î·È ÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘
°ÂÚÌ·Ó›·˜ ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ì¿Ù·È· Ó· Û˘ÌÊÈÏÈÒÛÔ˘Ó ÙÔÓ
∂˘Á¤ÓÈÔ Ì ÙÔ˘˜ ·Ù¤Ú˜ Ù˘ μ·ÛÈÏ›·˜. ∞˘ÙÔ› ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· Û˘Ó‰ÚÈ¿˙Ô˘Ó Î·È ÛÙË ºÂÚ¿Ú· ˘‹Ú¯·Ó
ÂÏ¿¯ÈÛÙÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜ ‹ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Ù˘
¢‡Û˘, οÙÈ Ô˘ ÛÙÂÓÔ¯ˆÚÔ‡Û Ôχ ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ̤ڷ Ì ÙË Ì¤Ú· fiÏÔ Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Û˘ÓÂȉËÙÔÔÈÔ‡Û fiÙÈ ‰ÂÓ Â›¯Â Ó· ÂÏ›˙ÂÈ ÛÂ
Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ· ·fi ÙÔ ‰È¿‚ËÌ· ·˘Ùfi
Î·È ÁÈ· Ó· ͯӿÂÈ ÙË ıÏ›„Ë ÙÔ˘ ÂÚÓÔ‡Û ÙÔ ¯ÚfiÓÔ
ÙÔ˘ ÛÙÔ Î˘Ó‹ÁÈ. √È ıÂÔÏfiÁÔÈ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ÚÔÂÙÔÈÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ÁÈ· ÙË Û˘˙‹ÙËÛË ÙˆÓ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ˙ËÙËÌ¿ÙˆÓ ÁÈ· Ù·
ÔÔ›· ‰È·ÊˆÓÔ‡Û·Ó ÔÈ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËۛ˜, ‰ËÏ·‰‹ ÁÈ· ÙËÓ
ÚÔÛı‹ÎË ·fi ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜ ÛÙÔ ™‡Ì‚ÔÏÔ ÙˆÓ Ï¤ÍÂˆÓ Î·È ÂÎ ÙÔ˘ ÀÈÔ‡ (Filioque), ÁÈ· ÙȘ ÔÈÓ¤˜ ÙÔ˘ ηı·ÚÙËÚ›Ô˘ Î·È ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÙˆÓ „˘¯ÒÓ ÚÈÓ ·fi ÙË
¢Â˘Ù¤Ú· ¶·ÚÔ˘Û›·, ÁÈ· ÙË ¯Ú‹ÛË ÙˆÓ ·˙‡ÌˆÓ ÛÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ηÈ, Ù¤ÏÔ˜, ÁÈ· ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ¿·. ™ÙȘ 8
√ÎÙˆ‚Ú›Ô˘ ¤ÁÈÓÂ Ë ‰Â‡ÙÂÚË Û˘Ó‰ڛ·ÛË Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘
·fi ÙfiÙ Ô˘ ¤ÊÙ·Û·Ó ÔÈ ŒÏÏËÓ˜, Û οÔÈÔ ·ÚÂÎÎÏ‹ÛÈ ÙÔ˘ ·Ó·ÎÙfiÚÔ˘ ÛÙÔ ÔÔ›Ô Î·ÙÔÈÎÔ‡ÛÂ Ô ¿·˜,
Ì ÙËÓ ›‰È·, fiˆ˜ Î·È ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜, ‰È¿Ù·ÍË. ∏ ÌfiÓË
‰È·ÊÔÚ¿ ‹Ù·Ó fiÙÈ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ·Ú·Ù·Á̤ÓÔ˘˜
·ÓÙÈÚfiÛˆÔ˘˜ οı ∂ÎÎÏËÛ›·˜ οıÈÛ·Ó ¿Óˆ Û ‰‡Ô

[114]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ Ó·fi˜ Ù˘ ™¿ÓÙ·
ª·Ú›· ¡Ô‚¤Ï·
ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›·,
fiÔ˘ Îˉ‡ÙËÎÂ
Ô ·ÙÚȿگ˘
πˆÛ‹Ê, Ô ÔÔ›Ô˜
·‚›ˆÛ ÛÙË
‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘
Û˘Ófi‰Ô˘.
MAREK SLUSARCZYK/
SHUTTERSTOCK

·ÓÙÈÎÚÈÛÙ¿ ‚¿ıÚ· ¤ÍÈ ŒÏÏËÓ˜ Î·È ¤ÍÈ §·Ù›ÓÔÈ ıÂÔÏfiÁÔÈ, ·ÚÌfi‰ÈÔÈ ÁÈ· ÙË Û˘˙‹ÙËÛË ÙˆÓ ·Ú·¿Óˆ ıÂÌ¿ÙˆÓ. ™ÙÔ Ì¤ÛÔ ‹Ù·Ó Ô ÎÔÈÓfi˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜, Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜
™ÂÎÔ‰›ÓÔ˜, Ô˘ ηٷÁfiÙ·Ó ·fi ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·. ΔË Û˘Ó‰ڛ·ÛË ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ¿ÏϘ 13, ·fi ÙȘ Ôԛ˜ Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¤ÁÈÓ ÛÙȘ 8 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 1438. ŸÏ· Ù· ·Ú·¿Óˆ ˙ËÙ‹Ì·Ù· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‚¤‚·È· ÂÍ›ÛÔ˘ ÛÔ˘‰·›·. Δ·
ÛÔ‚·ÚfiÙÂÚ· ‹Ù·Ó Ë ÚÔÛı‹ÎË Î·È ÂÎ ÙÔ˘ ÀÈÔ‡ ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ Î·È ÙÔ ı¤Ì· Ù˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÙÔ˘ ¿·. ∞ÏÏ¿ ηÈ
ÁÈ· ÙÔ ÚÒÙÔ ·fi Ù· ‰‡Ô ÚÒÙ· ˙ËÙ‹Ì·Ù· ÔÈ ÔÌÈÏËÙ¤˜ ÙˆÓ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Û·Ó ·‰È¿ÎÔ· fiÏÔ
·˘Ùfi ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· Î·È ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ¤ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ó
ÊÙ¿ÛÂÈ Û ηӤӷ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ·, fiÙ·Ó Í¤Û·Û ÏÔÈÌ҉˘ ÓfiÛÔ˜ ÛÙË ºÂÚ¿Ú· Î·È Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÌÂٷʤÚıËÎÂ
ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›·.
∂Λ, ÙÔ ºÂ‚ÚÔ˘¿ÚÈÔ ÙÔ˘ 1439, Â·Ó·Ï‹ÊıËÎ·Ó ÔÈ
Û˘Ó‰ÚÈ¿ÛÂȘ Î·È Û˘Ó¯›ÛÙËÎ·Ó ÔÈ Û˘˙ËÙ‹ÛÂȘ ÁÈ· ÙÔ
·Î·Óı҉˜ ÂΛÓÔ ˙‹ÙËÌ·. √ ·ÙÚȿگ˘ ‰ÂÓ ·Ú¢ڤıËΠ۠η̛· Û˘Ó‰ڛ·ÛË, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó Û˘Ó¯Ҙ
·ÛıÂÓ‹˜. ™˘ÌÌÂÙ›¯Â fï˜ ÛÙ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ȉȷ›ÙÂÚ·
Û˘Ì‚Ô‡ÏÈ· ÛÙ· ÔÔ›· ÚÔ·ÔÊ·ÛÈ˙fiÙ·Ó Ë Ï‡ÛË ÙˆÓ
˙ËÙËÌ¿ÙˆÓ. ™Â ·˘Ù¿ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡ÛÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ Ì οı ÙÚfiÔ Â¤Û¢‰Â ÙËÓ ¤ÓˆÛË
Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· fiÙÈ ı· ÂÙ‡¯·ÈÓ ÙËÓ Â˘Úˆ·˚΋ ‚Ô‹ıÂÈ·. ΔÔ ÂÚ›ÂÚÁÔ Â›Ó·È fiÙÈ Î·È ›‰ÈÔ˜ Ô ·ÙÚȿگ˘ πˆÛ‹Ê, Ô˘ ÙfiÛ˜ ‰˘ÛÎÔϛ˜ Úfi‚·ÏÏ ÛÙÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜
ÁÈ· ÙËÓ ÈÛÔÙÈÌ›·, ·ԉ›¯ıËΠÔχ Û˘˙ËÙ‹ÛÈÌÔ˜
ÛÙËÓ Ô˘Û›· ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ. ŒÙÛÈ, Ì ÙË Û˘ÓÂÚÁ·Û›·
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ η٤ÏËÍ·Ó ÛÙÔ ÂÍ‹˜ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· ÁÈ· ÙÔ ˙‹ÙËÌ· Ù˘ ÂÎfiÚ¢Û˘ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¶Ó‡̷ÙÔ˜. «∂Âȉ‹ ·ÎÔ‡Û·Ì ٷ
ÏfiÁÈ· ÙˆÓ ·Á›ˆÓ ·Ù¤ÚˆÓ, ÙˆÓ ·Ó·ÙÔÏÈÎÒÓ Î·È ÙˆÓ
‰˘ÙÈÎÒÓ, ÔÈ ÌÂÓ Ó· ϤÓ fiÙÈ ÙÔ ÕÁÈÔ ¶Ó‡̷ ÂÎÔÚ‡ÂÙ·È ÂÎ ÙÔ˘ ¶·ÙÚfi˜ Î·È ÂÎ ÙÔ˘ ÀÈÔ‡, ÔÈ ‰Â ÂÎ ÙÔ˘ ¶·ÙÚfi˜ ‰È’ ÀÈÔ‡, ·Ó Â›Ó·È ÙÔ ›‰ÈÔ ÙÔ ‰È¿ ÙÔ˘ ÀÈÔ‡ Ì ÙÔ ÂÎ
ÙÔ˘ ÀÈÔ‡ Î·È ÙÔ ÂÎ ÙÔ˘ ÀÈÔ‡ ÙÔ ›‰ÈÔ Ì ÙÔ ‰È¿ ÙÔ˘
ÀÈÔ‡, ÂÌ›˜ ·Ê‹ÓÔ˘Ì ÙÔ ÂÎ ÙÔ˘ ÀÈÔ‡ Î·È Ï¤Ì fiÙÈ ÙÔ
ÕÁÈÔ ¶Ó‡̷ ÂÎÔÚ‡ÂÙ·È ÂÎ ÙÔ˘ ¶·ÙÚfi˜ ‰È¿ ÙÔ˘
ÀÈÔ‡ ·ÈÒÓÈ· Î·È ÛÙËÓ Ô˘Û›· ·fi Ì›· ·Ú¯‹ Î·È Ì›· ·ÈÙ›·, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ Â‰Ò ÙËÓ ·ÈÙ›· Ù˘ ÂÎfiÚ¢Û˘ ÙÔ˘
∞Á›Ô˘ ¶Ó‡̷ÙÔ˜».
Ÿˆ˜ ›·Ì ÚÈÓ, Ë Ï‡ÛË ·˘Ù‹ ¤ÁÈÓ ‰ÂÎÙ‹ ÌfiÓÔ
ηٿ ÏÂÈÔ„ËÊ›·. ¢ÂηÙÚ›˜ ÈÂڿگ˜ ÙËÓ ·Û¿ÛÙËηÓ, ÂÓÒ ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ Ù˘ ∏›ÚÔ˘ Î·È Ù˘ ªÔω·‚›·˜ ‰‹ÏˆÛ·Ó Úfiı˘ÌÔÈ Ó· ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘Ó, ÛÙËÓ ÚÔÎÂÈ̤ÓË ÂÚ›ÙˆÛË, ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∞ÏÏ¿ ÔÈ Â›ÛÎÔÔÈ ∏Ú·ÎÏ›·˜, ∞Á¯È¿ÏÔ˘, ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜, ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, ∂ʤÛÔ˘ Î·È ÔÈ ÂÎÚfiÛˆÔÈ

Ù˘ °ÂˆÚÁ›·˜ ·ÚÓ‹ıËÎ·Ó ·˘Ù‹ ÙËÓ ·Ú·¯ÒÚËÛË.
√ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘ ÚÔ¯ÒÚËÛ ÛÙËÓ Â›Ï˘ÛË Î·È
ÙˆÓ ˘fiÏÔÈˆÓ ˙ËÙËÌ¿ÙˆÓ ¤¯ÔÓÙ·˜ ¿ÓÙ· ‰›Ï· ÙÔ˘
Úfiı˘ÌÔ Û˘ÓÂÚÁfi ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë πˆÛ‹Ê, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ı·Ó ϛÁÔ ÌÂÙ¿, ¤¯ÔÓÙ·˜ ˆÛÙfiÛÔ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ‰ËÏÒÛÂÈ: «ŸÏ· fiÛ· ÈÛÙ‡ÂÈ Î·È ·Ú·‰¤¯ÂÙ·È Ë ∂ÎÎÏËÛ›· Ù˘ ÚÂÛ‚˘Ù¤Ú·˜ ƒÒÌ˘ Î·È ÂÁÒ Ù· ÈÛÙ‡ˆ ηÈ
›ıÔÌ·È». √ ·ÙÚȿگ˘ Îˉ‡ÙËΠ̠ÌÂÁ·ÏÔÚ¤ÂÈ· ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛ›· Ù˘ ™¿ÓÙ· ª·Ú›· ¡Ô‚¤Ï·, fiÔ˘
̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ÛÒ˙ÔÓÙ·È Ô Ù¿ÊÔ˜ ÙÔ˘ Î·È Ë ÂÈÎfiÓ· ÙÔ˘,
Ô˘ ‰È·ÎÚ›ÓÂÈ Â‡ÎÔÏ· Ô ŒÏÏËÓ·˜ ÂÚÈËÁËÙ‹˜ ·fi
fiϘ ÙȘ ˘fiÏÔÈ˜, ÏfiÁˆ ÙˆÓ È‰È·›ÙÂÚˆÓ ·Ó·ÙÔÏÈÎÒÓ
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÒÓ ÙÔ˘ ÚÔÛÒÔ˘ ÙÔ˘.
∞fi Ù· ı¤Ì·Ù· Ô˘ Û˘˙ËÙ‹ıËÎ·Ó ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ
ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ ˙‹ÙËÌ· ÙÔ˘ ¤Ó˙˘ÌÔ˘ ηÈ
ÙÔ˘ ¿˙˘ÌÔ˘ Û˘ÌÊÒÓËÛ·Ó Î¿ı ∂ÎÎÏËÛ›· Ó· ÈÂÚÔ˘ÚÁ›
Û‡Ìʈӷ Ì ÙË Û˘Ó‹ıÂÈ¿ Ù˘, ‰ËÏ·‰‹ Ë Ì›· ÙÔ ¿˙˘ÌÔ,
Ë ¿ÏÏË ÙÔ ¤Ó˙˘ÌÔ. ¢ÂÓ ‰È·ÊÒÓËÛ·Ó È‰È·›ÙÂÚ· Ô‡ÙÂ
Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ Î·ı·ÚÙ‹ÚÈÔ ‹ Ô˘ÚÁ·ÙfiÚÈÔ, ·ÊÔ‡ Î·È Ô
›‰ÈÔ˜ Ô ∂ʤÛÔ˘ ›Â, ηٿ ÙÔÓ ™˘ÚfiÔ˘ÏÔ fiÙÈ «ÌÈÎÚ‹
‚Ú›ÛΈ ÙË ÌÂٷ͇ Ì·˜ ‰È·ÊÔÚ¿ ÛÙÔ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ ÙÔ‡ÙÔ».
°È· ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ¿· fï˜ ͤÛ·ÛÂ Î·È ¿ÏÈ ÌÂÁ¿ÏË ‰È·Ì¿¯Ë. √È ·ÈÎÔ› ··ÈÙÔ‡Û·Ó Ó· ·Ú·‰Â¯ÙÔ‡Ó ÚËÙ¿ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘ ˆ˜
‰È¿‰Ô¯Ô ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˘, ˆ˜ Â›ÙÚÔÔ ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡, ˆ˜
ÎÚÈÙ‹ Î·È Î˘‚ÂÚÓ‹ÙË Ù˘ ηıÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Î·È ˆ˜
‰¿ÛηÏÔ Î·È ÔÈ̤ӷ Ù˘. √È ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ‰ÂÓ ÙÔ ·ÚÓÔ‡ÓÙ·Ó, ·ÏÏ¿ Â¤ÌÂÓ·Ó Ó· ÚÔÛÙÂı› ÛÙËÓ ÔÌÔÏÔÁ›· Ë
Ú‹ÛË Î·Ù¿ ÙÔ˘˜ ηÓfiÓ·˜ Î·È Ù· Ú·ÎÙÈο ÙˆÓ Û˘Ófi‰ˆÓ,
Û˘Ófi‰ˆÓ
Î·È Â›Û˘ Ë ÊÚ¿ÛË Ûˆ˙ÔÌ¤ÓˆÓ ÙˆÓ ÚÔÓÔÌ›ˆÓ Î·È ÙˆÓ
‰Èη›ˆÓ ÙˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜
∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ
·˘Ùfi ‰ÂÓ Û˘Ó¤ÊÂÚ ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜ Î·È ·fi ÂΛ ÚԤ΢„·Ó ·ÙÂÏ›ˆÙ˜ ·ÌÊÈÛ‚ËÙ‹ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰‡Ô
Ï¢ÚÒÓ, Ì ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ó· ·ÂÈÏ› Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӈ˜
fiÙÈ ı· ·Ó·¯ˆÚ‹ÛÂÈ. √ πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜
Ê¿ÓËΠ‰È·ÏÏ·ÎÙÈÎfi˜ ÛÙÔ ˙‹ÙËÌ· Ù˘ ÂÎÔÚ‡Ûˆ˜
ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¶Ó‡̷ÙÔ˜, Â¤ÌÂÈÓ ÂÈÛÌ·ÙÈο ÛÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË ÙˆÓ ÚÔÓÔÌ›ˆÓ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜,
ÁÈ·Ù› ·ÓÙÈÏ·Ì‚·ÓfiÙ·Ó fiÙÈ ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· Ù· ı˘ÛÈ¿ÛÔ˘Ó ÔÈ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ› Ù˘. ΔfiÙ ÔÈ §·Ù›ÓÔÈ Î·Ù¿Ï·‚·Ó fiÙÈ ¤ÚÂ ӷ οÓÔ˘Ó Î¿ÔÈ· ÌÈÎÚ‹ ˘Ô¯ÒÚËÛË
Î·È Ó· ‰Â¯ÙÔ‡Ó ÙÔ˘˜ ÂÚÈÔÚÈÛÌÔ‡˜ Ô˘ ÚfiÙÂÈÓ·Ó ÔÈ
‰ÈÎÔ› Ì·˜, ·ÊÔ‡ fï˜ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ·¤‰È‰·Ó ÛÙÔÓ
¿· ÙfiÛÔ ˘¤ÚÔÁη ‰ÈηÈÒÌ·Ù·, ÒÛÙ ÔÈ ·Ú·¿Óˆ
ÂÚÈÔÚÈÛÌÔ› Ó· ÂÍÔ˘‰ÂÙÂÚˆıÔ‡Ó ·fi ÙËÓ ·ÓÙÔ‰˘Ó·Ì›· ÙÔ˘. ΔfiÙ ÂÈÙ¤ÏÔ˘˜ ·ÔÊ·Û›ÛÙËΠ·fi ÎÔÈÓÔ‡
fiÙÈ Ô ÈÂÚfi˜ ·ÔÛÙÔÏÈÎfi˜ ıÚfiÓÔ˜ Î·È Ô ¿·˜ Ù˘ ƒÒÌ˘ ›¯Â Ù· ÚˆÙ›· Û fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ, fiÙÈ ‹Ù·Ó Ô

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [115]

[116]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√È ·ÙÚȿگ˜, ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜, ∞ÓÙÈԯ›·˜
Î·È πÂÚÔÛÔÏ‡ÌˆÓ Î·Ù·‰›Î·Û·Ó
ÙË ™‡ÓÔ‰Ô Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜ ˆ˜ «ÏËÛÙÚÈ΋ӻ.
‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ÎÔÚ˘Ê·›Ô˘ ÙˆÓ ·ÔÛÙfiψÓ, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ˘
¶¤ÙÚÔ˘, Ô ·ÏËıÈÓfi˜ Â›ÙÚÔÔ˜ ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡, Ë ÎÂÊ·Ï‹ fiÏ˘ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, Ô ·Ù¤Ú·˜ Î·È ‰¿ÛηÏÔ˜
fiÏˆÓ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Î·È fiÙÈ Û ·˘ÙfiÓ ÌÂÙ·‚È‚¿ÛÙËÎÂ
·fi ÙÔÓ ∫‡ÚÈÔ Ì¤Ûˆ ÙÔ˘ ·Á›Ô˘ ¶¤ÙÚÔ˘ Ë Ï‹Ú˘
ÂÍÔ˘Û›· Ó· ÔÈÌ·›ÓÂÈ, Ó· ΢‚ÂÚÓ¿ Î·È Ó· ‰ÈÔÈΛ ÙËÓ
ηıÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·, Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È
ÛÙ· Ú·ÎÙÈο ÙˆÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎÒÓ Û˘Ófi‰ˆÓ Î·È ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È ÛÙÔ˘˜ ÈÂÚÔ‡˜ ηÓfiÓ˜. ∞Ó·ÓÂÒıËÎÂ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Ë Ù¿ÍË ÙˆÓ ˘fiÏÔÈˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ, Û‡Ìʈӷ
Ì ÙËÓ ÔÔ›· Ô ·ÙÚȿگ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜
‹Ù·Ó ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ÌÂÙ¿ ÙÔÓ Â›ÛÎÔÔ Ù˘ ƒÒÌ˘ ηÈ
·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó ÔÈ ·ÙÚȿگ˜ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜, ∞ÓÙÈԯ›·˜ Î·È πÂÚÔÛÔχ̈Ó, Ô˘ ‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó fiÏ· ÙÔ˘˜ Ù·
‰›Î·È· Î·È Ù· ÚÔÓfiÌÈ·.
ÕÚ·Á ¤Ù˘¯·Ó ÔÈ §·Ù›ÓÔÈ ÙË Ó›ÎË Ô˘ Ì ÙfiÛÔ ˙‹ÏÔ
Âȉ›ˆÎ·Ó; ∞ÛÊ·ÏÒ˜ ÙÔ ÚÒÙÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ‰‹ÏˆÛ˘
·Ó·ÁfiÚ¢ ÙÔÓ ¿· ·fiÏ˘ÙÔ Î‡ÚÈÔ fiÏ˘ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ·ÏÏ¿ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÂÚÈfiÚÈ˙ ÛËÌ·ÓÙÈο ÙËÓ
·fiÏ˘ÙË Î˘ÚÈfiÙËÙ¿ ÙÔ˘, ηıÒ˜ ÁÈ· ÙÔÓ ·ÎÚÈ‚¤ÛÙÂÚÔ
ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi ·Ú¤ÂÌ ÛÙ· Ú·ÎÙÈο ÙˆÓ Û˘Ófi‰ˆÓ
Î·È ÛÙÔ˘˜ ÈÂÚÔ‡˜ ηÓfiÓ˜. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ë ‰‹ÏˆÛË
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ··Ú›ıÌËÛË ÙˆÓ ˘¤ÚÔÁÎˆÓ ‰ÈηȈ̿وÓ
ÙÔ˘ ¿· ÚÔÛı¤ÙÂÈ «Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ô˘ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È ÛÙ· Ú·ÎÙÈο ÙˆÓ Û˘Ófi‰ˆÓ Î·È ÛÙÔ˘˜ ÈÂÚÔ‡˜ ηÓfiÓ˜» Î·È Ê·›ÓÂÙ·È Ó· ˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÈ fiÙÈ ÔÈ Û‡ÓÔ‰ÔÈ Î·È ÔÈ
ÈÂÚÔ› ηÓfiÓ˜ ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙·Ó ÙËÓ ·È΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·.
∂Âȉ‹ fï˜ Â›Ó·È ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ fiÙÈ Ô‡Ù ÔÈ Û‡ÓÔ‰ÔÈ
Ô‡Ù ÔÈ ÈÂÚÔ› ηÓfiÓ˜ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ·Ó ÔÙ¤ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ·˘Ù‹, ÙÔ ˙‹ÙËÌ· ÂÍ·ÚÙÈfiÙ·Ó ¿ÓÙÔÙ ·fi ÙËÓ ÂÚÌËÓ›· ÙˆÓ Ú·ÎÙÈÎÒÓ ÙˆÓ Û˘Ófi‰ˆÓ Î·È ÙˆÓ Î·ÓfiÓˆÓ,
ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÙˆÓ Ú·ÎÙÈÎÒÓ ÙˆÓ ÂÙ¿ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎÒÓ
Û˘Ófi‰ˆÓ Î·È ÙˆÓ Î·ÓfiÓˆÓ Ô˘ ›Û¯˘·Ó ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹,
Ì›· ÂÚÌËÓ›· Ô˘, ·Ó ÁÈÓfiÙ·Ó ·‚›·ÛÙ·, ‰ÂÓ ı· ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙ ÔÙ¤ ÙȘ ˘ÂÚ‚ÔÏÈΤ˜ ·ÍÈÒÛÂȘ ÙÔ˘ ¿· Ù˘ ƒÒÌ˘. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi Ë ‰‹ÏˆÛË ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙ ÚËÙ¿ ÙËÓ
Ù‹ÚËÛË fiÏˆÓ ÙˆÓ ÚÔÓÔÌ›ˆÓ Î·È ‰ÈÎ·ÈˆÌ¿ÙˆÓ ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ. ∞ÏÏ¿ Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Î·È Ù· ÚÔÓfiÌÈ·
·˘Ù¿, fiˆ˜ ˘‹Ú¯·Ó ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·, ‰ÂÓ
Û˘Ì‚È‚¿˙ÔÓÙ·Ó Ì ÙËÓ ·fiÏ˘ÙË Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ô˘ ·Í›ˆÓÂ

Ô ¿·˜. ∏ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ‰‹ÏˆÛË ÂÔ̤ӈ˜ ‰ÂÓ
¤Ï˘Ó ÙÔ ˙‹ÙËÌ·, ·ÏÒ˜ ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi˜ ÙˆÓ
‰‡Ô ·Ú·Ù¿ÍÂˆÓ Î·È fiÏË ÙÔ˘ Ë ·Í›· ÂÍ·ÚÙÈfiÙ·Ó ·fi
ÙËÓ ÂοÛÙÔÙ ÂÚÌËÓ›· Î·È ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ÙÔ˘. ∞fi ÙËÓ
¿ÏÏË ÏÂ˘Ú¿, Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ ˆ˜ ÚÔ˜ Ù· ˘fiÏÔÈ·
·Ú·¯ˆÚ‹Û·Ì ۯ‰fiÓ Ù· ¿ÓÙ· Î·È ÂÎÙfi˜ ·˘ÙÔ‡ ÔÈ
‰ÈÎÔ› Ì·˜ ›¯·Ó ÙÔ Êfi‚Ô Ì‹ˆ˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Î·È Î¿ÔÈÔÈ
·fi ÙÔ˘˜ ÈÂڿگ˜, ÂÂȉ‹ ‚È¿˙ÔÓÙ·Ó Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· Î·È ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ ¢‡Û˘, ‹Ù·Ó
‰È·ÙÂıÂÈ̤ÓÔÈ Ó· ÂÚÌËÓ‡ÛÔ˘Ó Î·È Ó· ÂÊ·ÚÌfiÛÔ˘Ó Î·È
ÙÔ ÂÚ› Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜ ÙÔ˘ ¿· ˘¤Ú ÙÔ˘ Î·È Î·Ù¿ Ù˘
·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ∞fi fiÏ· ·˘Ù¿ Ô Î·ı¤Ó·˜ ηٷϷ‚·›ÓÂÈ ˆ˜ οÔÈÔÈ ÛÙËÓ ·Ú¯‹ Î·È Û¯Â‰fiÓ fiÏÔÈ ·ÚÁfiÙÂÚ· ıÂÒÚËÛ·Ó Î¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ÚÔ‰ÔÛ›· Î·È ÍÂÛËÎÒıËÎ·Ó Î·Ù¿ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘, ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ ı˘Û›·˙ ÌfiÓÔ Ù· ‰fiÁÌ·Ù· ·ÏÏ¿ Î·È ÙËÓ ·˘ÙÔÓÔÌ›· Î·È ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· Ù˘
·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜.
√ fiÚÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÁÚ¿ÊÙËΠÛÙÔ ÌÈÛfi ̤ÚÔ˜ Ù˘
ÌÂÌ‚Ú¿Ó˘ ÛÙ· Ï·ÙÈÓÈο Î·È ÛÙÔ ¿ÏÏÔ ÌÈÛfi ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο Î·È ˘ÔÁÚ¿ÊËΠÛÙȘ 5 πÔ˘Ï›Ô˘ 1439 ·fi ÙÔ˘˜
‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ Ô˘ ›¯·Ó Û˘ÁÎÂÓÙÚˆı› ÛÙÔ ·Ï¿ÙÈ fiÔ˘
¤ÌÂÓÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ˘¤ÁÚ·„ ÚÒÙÔ˜. ∏ ı¤ÛË
Ô˘ ı· ¤ÚÂ ӷ ˘ÔÁÚ¿„ÂÈ Ô ·Ôı·ÓÒÓ ·ÙÚȿگ˘ ¤ÌÂÈÓ ÎÂÓ‹. ∞ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó ÔÈ ˘ÔÁڷʤ˜ ÙˆÓ
ÙÚÈÒÓ ¿ÏÏˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ Î·È 14 ·Ú¯ÈÂÈÛÎfiˆÓ, 12
ηÙÒÙÂÚˆÓ ÈÂڈ̤ӈÓ, ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Î·È ÙÔ˘
™ÈÏ‚¤ÛÙÚÔ˘ ™˘ÚfiÔ˘ÏÔ˘. √ ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ∏Ú·ÎÏ›·˜
›ÛÙ„ fiÙÈ ı· ·¤Ê¢Á ÙËÓ ˘ÔÁÚ·Ê‹ ÚÔÊ·ÛÈ˙fiÌÂÓÔ˜ ·Ûı¤ÓÂÈ·, ·ÏÏ¿ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ˘ÔÁÚ¿„ÂÈ ·fi
ÙÔ ÎÚ‚¿ÙÈ ÙÔ˘. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ¤ÏÂÈ ̛· ÌfiÓÔ ˘ÔÁÚ·Ê‹.
ŸÙ·Ó Ô ¿·˜ ÚÔÛ˘¤ÁÚ·„ ÙÔÓ fiÚÔ, ÚÒÙËÛ ·Ó
˘¤ÁÚ·„Â Î·È Ô ª¿ÚÎÔ˜ Ô ∂ʤÛÔ˘ Î·È fiÙ·Ó ‹Ú ·ÚÓËÙÈ΋ ·¿ÓÙËÛË, ›Â: «§ÔÈfiÓ, ‰ÂÓ Î¿Ó·Ì ٛÔÙ».
ªÂÙ¿ ÙÔÓ ¿· ˘¤ÁÚ·„·Ó 8 ηډÈÓ¿ÏÈÔÈ, 61 Â›ÛÎÔÔÈ Î·È ¿ÏÏÔÈ 46 ÈÂڈ̤ÓÔÈ, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ËÁÔ‡ÌÂÓÔÈ. ™˘ÓÙ¿¯ÙËÎ·Ó Ù¤ÛÛÂÚ· ·ÎÚÈ‚‹ ·ÓÙ›ÁÚ·Ê· ÙÔ˘
fiÚÔ˘, ·fi Ù· ÔÔ›· ¤Ó· ˘¿Ú¯ÂÈ Î·È Û‹ÌÂÚ· ·Ó·ÚÙË̤ÓÔ Û ̛· ·›ıÔ˘Û· Ù˘ §·˘ÚÂÓÙÈ·Ó‹˜ μÈ‚ÏÈÔı‹Î˘
Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜, fiÔ˘ Ô ŒÏÏËÓ·˜ ÌÔÚ› ÂΛ Ó·
‰È·‚¿ÛÂÈ Ù· ÔÓfiÌ·Ù· Ô˘ ȉÈԯ›ڈ˜ ˘¤ÁÚ·„·Ó ÔÈ

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [117]

¿ÓıÚˆÔÈ ÂΛÓÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û·Ó Ó· ·Ó·Ï¿‚Ô˘Ó ÌÈ· ÙfiÛÔ ÊÔ‚ÂÚ‹ ¢ı‡ÓË, Ô˘ ÙÂÏÈο ·ԉ›¯ÙËΠÙfiÛÔ Ì¿Ù·ÈË34.

Δ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÌÂÙ¿ ÙË
Û‡ÓÔ‰Ô - ª¿ÚÎÔ˜ ∂ʤÛÔ˘,
μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜, °ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜
ŒÙÛÈ ¤ÁÈÓÂ Ë ÔÏ˘ıÚ‡ÏËÙË ¤ÓˆÛË. ¶ÔÈ· ‹Ù·Ó Ù· Ú·ÎÙÈο ÔʤÏË Ô˘ ·ÔÎfiÌÈÛ·Ó Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Î·È ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Ù˘ Û˘Óԉ›·˜ ÙÔ˘ ÁÈ· ÙË
ı˘Û›· ÛÙËÓ ÔÔ›· ˘Ô‚Ï‹ıËηÓ; ŒÏ·‚·Ó Ù· ¤ÍÔ‰· Ù˘
ÂÈÛÙÚÔÊ‹˜ ÙÔ˘˜ Î·È ÂÈϤÔÓ 300 ¿Ó‰Ú˜, ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ·Ó¤Ï·‚ ÂÊ’ fiÚÔ˘ ˙ˆ‹˜ Ô ¿·˜, ηıÒ˜ Î·È ‰‡Ô Á·Ï¤Ú˜. ¢ÂÓ ·ÚÓԇ̷ÛÙ fiÙÈ ˘ÔÛ¯¤ıËÎÂ
ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ó· ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ Î·È 20 ÌÂÁ¿Ï· ÔÏÂÌÈο ÏÔ›· ÁÈ· ¤ÍÈ ‹ ‰¤Î· Ì‹Ó˜ Î·È Ó·
ÚÔÙÚ¤„ÂÈ fiÛÔ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ
ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ Ó·
‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó ·fi ÙËÓ ÍËÚ¿
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ.
∞ÏÏ¿ fiÏ· ·˘Ù¿ ‹Ù·Ó
·Ϥ˜ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ,
ÙȘ Ôԛ˜ Ô ¿·˜
ÚÔÛ¿ıËÛÂ ·ÏÏ¿
‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ ÂÎÏËÚÒÛÂÈ ·Ú¿
ÌfiÓÔ ÛÙÔ ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ.
ŒÙÛÈ, -·Ï‹ıÂÈ· ÙÈ
ÂÏÂÂÈÓ‹ ηٿÏËÍË!- Ë
fiÏË ·ÌÔÈ‚‹ Ô˘ ¤Ï·‚Â
ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜ ÁÈ· ÙË
ı˘Û›· ÙˆÓ ·ÙÚÔ·Ú¿‰ÔÙˆÓ
‰ÔÁÌ¿ÙˆÓ Î·È ‰ÈÎ·ÈˆÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘
ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÛÙË ‚Ô‹ıÂÈ· 300 ·Ó‰ÚÒÓ Î·È ‰‡Ô Á·ÏÂÚÒÓ! ¢ÂÓ Â›Ó·È Ó· ·ÔÚ› ηÓ›˜ ÏÔÈfiÓ Ô˘ fiÙ·Ó Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Î·È Ë Û˘Óԉ›·
ÙÔ˘ Â¤ÛÙÚ„·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙËÓ 1Ë ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ 1440, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ÌÂÙ¿ÓÈˆÛ·Ó ÁÈ· fiÛ·
¤ÁÈÓ·Ó Î·È ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ηٷÚÈÔ‡ÓÙ·È ‰ËÌÔÛ›ˆ˜ ÙËÓ
Ú¿ÍË ÙÔ˘˜. √ ¢Ô‡Î·˜35 ϤÂÈ: «ŸÙ·Ó ·Ô‚È‚¿ÛÙËÎ·Ó ÔÈ
·Ú¯ÈÂÚ›˜ ·fi ÙȘ ÙÚÈ‹ÚÂȘ, ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Û‡Ìʈӷ Ì ÙË Û˘Ó‹ıÂÈ·, ÙÔ˘˜ ·Û¿˙ÔÓÙ·Ó
ÚˆÙÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜: ¶Ò˜ ›ÛÙÂ; ¶Ò˜ ‹ÁÂ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜;
ÕÚ·Á ÂÙ‡¯·Ì ٛÔÙÂ; ∞˘ÙÔ› ··ÓÙÔ‡Û·Ó: «•ÂÔ˘Ï‹Û·Ì ÙËÓ ›ÛÙË Ì·˜, ·ÓÙ·ÏÏ¿Í·Ì ÙËÓ Â˘Û¤‚ÂÈ· ÌÂ
ÙËÓ ·Û¤‚ÂÈ·, ÚÔ‰ÒÛ·Ì ÙËÓ Î·ı·Ú‹ ı˘Û›· Î·È Á›Ó·ÌÂ

·˙˘Ì›Ù˜». ∞˘Ù¿ Î·È ¿ÏÏ· ÈÔ ¿Û¯ËÌ· ¤ÏÂÁ·Ó. ¶ÔÈÔÈ;
ŸÛÔÈ ˘¤ÁÚ·„·Ó ÙÔÓ fiÚÔ, ‰ËÏ·‰‹ Ô ∏Ú·ÎÏ›·˜ ∞ÓÙÒÓÈÔ˜ Î·È fiÏÔÈ ÔÈ ¿ÏÏÔÈ. ∞Ó Î¿ÔÈÔ˜ ÙÔ˘˜ ÚˆÙÔ‡Û ÁÈ·Ù›
˘ÔÁÚ¿„·ÙÂ, ··ÓÙÔ‡Û·Ó, ÂÂȉ‹ ÊÔ‚fiÌ·ÛÙ ÙÔ˘˜
ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. ∫·È ¿ÏÈ, fiÙ·Ó ÙÔ˘˜ ÚˆÙÔ‡Û·Ó ·Ó ‚·Û¿ÓÈÛ·Ó, ·Ó Ì·ÛÙ›ÁˆÛ·Ó, ·Ó Ê˘Ï¿ÎÈÛ·Ó Î¿ÔÈÔÓ ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ, ··ÓÙÔ‡Û·Ó ·ÚÓËÙÈο. ∞ÏÏ¿ Ò˜; ΔÔ ‰ÂÍ› ¯¤ÚÈ
Ô˘ ˘¤ÁÚ·„ ӷ ÎÔ›, Ë ÁÏÒÛÛ· Ô˘ Û˘ÌÊÒÓËÛ ӷ
ÍÂÚÈ˙ˆı›. ¢ÂÓ Â›¯·Ó Ù›ÔÙ ¿ÏÏÔ Ó· Ô˘Ó. °È·Ù› ‹Ù·Ó
Î·È Î¿ÔÈÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ô˘ ¤ÏÂÁ·Ó: ¢ÂÓ ˘ÔÁÚ¿ÊÔ˘ÌÂ, ·Ó ‰ÂÓ Ì·˜ ‰ÒÛÂÙ fiÛ· ¯ÚÂÈ·˙fiÌ·ÛÙ ÁÈ·
Ó· ʇÁÔ˘ÌÂ. ∫·È ·˘ÙÔ› ¤‰ÈÓ·Ó Î·È ‚·ÊfiÙ·Ó ÙÔ Î·Ï¿ÌÈ
Ì ÙÔ ÌÂÏ¿ÓÈ. ◊Ù·Ó ¿Ú· ÔÏÏ¿ Ù· ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· Ô˘ ‰··Ó‹ıËÎ·Ó Î·È ÌÂÙÚ‹ıËÎ·Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ηıÂÓfi˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ·Ù¤Ú˜. ∞ÏÏ¿ ¤ÂÈÙ·, fiÙ·Ó ÌÂÙ¿ÓȈ۷Ó, ‰ÂÓ Â¤ÛÙÚ„·Ó Ù· ·ÚÁ‡ÚÈ·».
™ÙËÓ ÂÚÈÁÚ·Ê‹ ·˘Ù‹ ÙÔ˘ ¢Ô‡Î· ˘¿Ú¯ÂÈ ‚¤‚·È· οÔÈ· ˘ÂÚ‚ÔÏ‹.
√ ¿·˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ÔÏÏ¿
ÏÔ‡ÙË ÛÙË ‰È¿ıÂÛ‹ ÙÔ˘ ηÈ
ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì fiÛÔ Â˘ÙÂÏ‹
‹Ù·Ó Ù· ÙÚÔÊ›· Ô˘
ÔÚ›ÛÙËÎ·Ó ÁÈ· ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. °ÓˆÚ›˙Ô˘Ì Â›Û˘ fiÙÈ,
fiÙ·Ó ¤ÏËÍÂ Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜, ÙÔ˘˜ ¯ÚˆÛÙÔ‡Û·Ó Ù· ¤ÍÔ‰· ¤ÓÙÂ
ÔÏfiÎÏËÚˆÓ ÌËÓÒÓ.
ŒÙÛÈ, ÙÔ Èı·ÓfiÙÂÚÔ
Â›Ó·È fiÙÈ ÔÏÏÔ› ·fi
ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ ·ÚÓ‹ıËÎ·Ó Ó· ˘ÔÁÚ¿„Ô˘Ó ÚÈÓ
ÙÔ˘˜ ηٷ‚ÏËıÔ‡Ó Ù· ÔÊÂÈÏfiÌÂÓ· Î·È ·fi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ›Ûˆ˜
Ó· ÚԤ΢„Â Ë Ê‹ÌË fiÙÈ ‰ˆÚÔ‰Ô΋ıËηÓ,
Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Î·È ·fi ÙÔÓ ™˘ÚfiÔ˘ÏÔ. ™Â ÁÂÓÈΤ˜
ÁÚ·Ì̤˜, ÔÈ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔÈ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜
ÛÙË ™‡ÓÔ‰Ô Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜ ¯ˆÚ›ÛÙËÎ·Ó Û ‰‡Ô
ÛÙÚ·Ùfi‰·, ·fi Ù· ÔÔ›· ÙÔ ¤Ó· ‰ÂÓ ‰Â¯fiÙ·Ó Î·Ó¤Ó·
Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi, ÂÓÒ ÙÔ ¿ÏÏÔ ‹Ù·Ó ‰È·ÙÂıÂÈ̤ÓÔ Ó· ˘Ô·„ÂÈ Û οÔȘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· Ó·
ÂÈÙ‡¯ÂÈ ÙËÓ ÔÏ˘fiıËÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ηٿ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ. ∂ÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Ô˘ Ù¤ıËΠÔ
Â›ÛÎÔÔ˜ ∂ʤÛÔ˘ ª¿ÚÎÔ˜ Ô ∂˘ÁÂÓÈÎfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜
‰ÂÓ ˘¤ÁÚ·„Â Î·È ÙÔÓ ΔfiÌÔ, Î·È Ô ∏Ú·ÎÏ›·˜ ∞ÓÙÒÓÈÔ˜, Ô˘ ı¤ÏËÛ ӷ ÙÔ ·ÔʇÁÂÈ, ·ÏÏ¿ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜

ªÂÙ¿ÏÏÈÔ Ì ÙË
ÌÔÚÊ‹ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘
Pisanello,
ÙÔ˘ 1440.
√ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜
πˆ¿ÓÓ˘
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜,
ÂÓÒ ˘Ô¯ÒÚËÛÂ
ÛÙÔ ˙‹ÙËÌ· Ù˘
ÂÎfiÚ¢Û˘ ÙÔ˘
∞Á›Ô˘ ¶Ó‡̷ÙÔ˜,
Ê¿ÓËÎÂ
·‰È¿ÏÏ·ÎÙÔ˜
ÛÂ fi,ÙÈ ·ÊÔÚÔ‡ÛÂ
ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË
ÙˆÓ ÚÔÓÔÌ›ˆÓ
Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜
∂ÎÎÏËÛ›·˜.
ANN RONAN/HIP/SCALA

[118]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

˘¤ÁÚ·„Â. ™ÙÔ ¿ÏÏÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ·Ó‹Î·Ó, ÂÎÙfi˜ ·fi
ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ πˆ¿ÓÓË, Ô ¡Èη›·˜ μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜, Ô ∫ÈÔ‚›·˜ πÛ›‰ˆÚÔ˜ Î·È Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ™¯ÔÏ¿ÚÈÔ˜. ∞ÏÏ¿ ·fi
ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ·˘ÙÔ‡˜ ¿Ó‰Ú˜ ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È ÔÈ ‰‡Ô ÚÒÙÔÈ
·fi ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô. √ μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜, Ô˘ ηٷÁfiÙ·Ó
·fi ÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·, ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÌÔÚʈ̤ÓÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ÙÔ˘ Î·È Ô ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔ˜ πÛ›‰ˆÚÔ˜ ‰È¤Ú„ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÛÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∫·È ÔÈ ‰‡Ô
fï˜, ·Ó Î·È ¤‚ÏÂ·Ó ηı·Ú¿ fiÙÈ ‰ÂÓ ÁÈÓfiÙ·Ó ·fi
ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙˆÓ ¢˘ÙÈÎÒÓ Î·Ì›· ÛÔ‚·Ú‹ ÚÔÛ¿ıÂÈ·
ÁÈ· ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜,
Â¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙË ı˘Û›· Ù˘ ‰È΋˜ Ì·˜ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜
·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·˜, ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ ¿· ηډÈÓ¿ÏÈÔÈ, ·Ó·ÁÔÚ‡ıËÎ·Ó Ô ¤Ó·˜ ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ¿ÏÏÔÓ, Ù˘Èο ÌfiÓÔ, ·ÙÚȿگ˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜ Î·È ¤ı·Ó·Ó ÛÙËÓ πÙ·Ï›·. ΔÔ fiÛÔ Ï›ÁÔ ·ÙÚȈÙÈο Û˘Ó·ÈÛı‹Ì·Ù· ›¯Â Ô μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜ Û˘Ó¿ÁÂÙ·È Û·ÊÒ˜ ·fi
ÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ Ô˘ ¤ÁÚ·„ ÙÔ 1465 ·fi ÙË ƒÒÌË ÌÂ
ÙËÓ ˘ÔÁÚ·Ê‹ «Î·Ú‰ÈÓ¿ÏȘ Î·È ·ÙÚȿگ˘ ∫ˆÓÛÙ·-

ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜» Ì ·Ú·Ï‹ÙË ÙÔÓ ·È‰·ÁˆÁfi ÙˆÓ
·È‰ÈÒÓ ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË £ˆÌ¿, Ô˘ ›¯Â ÙfiÙ ηٷʇÁÂÈ
ÛÙËÓ ∞ÓÎfiÓ·. ∏ ÂÈÛÙÔÏ‹ ·˘Ù‹ Ô˘ ‰È·ÛÒıËΠÛÙÔ
ÃÚÔÓÈÎfi ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘ ºÚ·ÓÙ˙‹ Â›Ó·È ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙË
ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ ηÈ, ΢ڛˆ˜, ÁÈ·Ù› Â›Ó·È ÁÚ·Ì̤ÓË
ÛÙË ÁÏÒÛÛ· Ô˘ ÌÈÏÔ‡Û·Ó ÙfiÙ ÔÈ ÏfiÁÈÔÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Î·È Û˘ÓÈÛÙԇ̠ӷ ÙË ÌÂÏÂÙ‹ÛÂÈ
fiÔÈÔ˜ ·Û¯ÔÏÂ›Ù·È Ì ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜. ∂›Û˘ Ë ÂÈÛÙÔÏ‹ Â›Ó·È ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙË, ÁÈ·Ù› ‰Â›¯ÓÂÈ
ÍÂοı·Ú· fiÛÔ Ô μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜ ›¯Â ¯¿ÛÂÈ Î¿ıÂ Û˘Ó·›ÛıËÌ· ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. «°È·Ù› Â›Ó·È ·Ó¿ÁÎË Ù· ·È‰È¿
Ó· ˙Ô˘Ó Ì ϷÙÈÓÈÎfi ÙÚfiÔ. ªÂ ÙÔ Ì·Î·Ú›ÙË ÙÔÓ ·Ê¤ÓÙË, ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘˜, Û˘ÌʈÓÔ‡Û·Ì ے ·˘Ùfi ηÈ
ÂΛÓÔ˜ ‹ıÂÏ ӷ Ù· ÓÙ‡ÓÂÈ Ì ϷÙÈÓÈÎfi ÙÚfiÔ, ‹ıÂÏÂ
Ó· ˙Ô˘Ó ˆ˜ ÁÓ‹ÛÈÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ, ‰ËÏ·‰‹ Ó· ·Ú·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· Û fiÏ· ˆ˜ §·Ù›ÓÔÈ Î·È fi¯È ·ÏÏÈÒ˜,
Ó· ÓÙ‡ÓÔÓÙ·È Ï·ÙÈÓÈο, Ó· ÁÔÓ·Ù›˙Ô˘Ó ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙÔ˘˜
·ÓÒÙÂÚÔ˘˜ Î·È ÛÙÔÓ ¿· Î·È ÛÙÔ˘˜ ηډÈÓ¿ÏÈÔ˘˜
Î·È ÛÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ·Ê¤ÓÙ˜... ŸÙ·Ó Ì·›ÓÔ˘Ó Û ϷÙÈÓÈ΋ ÂÎÎÏËÛ›· Ó· ÁÔÓ·Ù›˙Ô˘Ó Î·È Ó· ÚÔÛ‡¯ÔÓÙ·È ˆ˜

∏ ∂•∂°∂ƒ™∏ Δø¡ √£øª∞¡ø¡ [119]

§·Ù›ÓÔÈ» Î·È ¿ÏÏ· ÔÏÏ¿ Ù¤ÙÔÈ·. ¶fiÛÔ ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋
‹Ù·Ó Ë ‰È·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘ ™¯ÔÏ¿ÚÈÔ˘! ∫·È ÂΛÓÔ˜
ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ›ÛÙ¢ fiÙÈ Ë ÛˆÙËÚ›· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó
ÛÔ‚·Úfi˜ ÏfiÁÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË. ŸÙ·Ó fï˜ ›ÛÙËÎÂ
fiÙÈ Ë ∂˘ÚÒË ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ‹ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ ӷ ·ÔÎÚÔ‡ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ ‰È·ÎËÚ‡ÍÂÈ ÙËÓ
·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì·˜ Î·È fiÙ·Ó ¤ÁÈÓ ÙËÓ
ÈÔ ÎÚ›ÛÈÌË ÛÙÈÁÌ‹ ·ÙÚȿگ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜
·Ó·‰Â›¯ÙËΠ¤ÓıÂÚÌÔ˜ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ‹˜ ÙˆÓ ‰ÈÎ·ÈˆÌ¿ÙˆÓ Ù˘. ∫·È ÁÈ· ¤Ó·Ó ·ÎfiÌ· ÏfiÁÔ: °È·Ù› Ô ¶›¯ÏÂÚ
·¤‰ÂÈÍ ÂÚ›ÙÚ·Ó· fiÙÈ ÙÔ Û‡ÁÁÚ·ÌÌ· Ô˘ ·ԉȉfiÙ·Ó Û ·˘ÙfiÓ Î·È Ì ÙÔ ÔÔ›Ô ‰ÈηÈÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·È Ù· ‰È¿ÊÔÚ· ÎÂÊ¿Ï·È· ÙÔ˘ ΔfiÌÔ˘ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘ Ô˘ ˘ÔÁÚ¿ÊËΠÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¤ÚÁÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘ ·ÏÏ¿
ÙÔ˘ μËÛÛ·Ú›ˆÓ·.
ŸÌˆ˜ Ô‡ÙÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ πˆ¿ÓÓ˘ ÙfiÏÌËÛ ӷ ‰ËÌÔÛȇÛÂÈ Â›ÛËÌ· ÙÔÓ ΔfiÌÔ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘. ∞ÊÔ‡ ·Ó·ÁfiÚ¢Û ÛÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ πˆÛ‹Ê ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÙÔ
ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË ∫˘˙›ÎÔ˘ ªËÙÚÔÊ¿ÓË, ÚÔÛ·ıÔ‡Û ÌÂ
·˘ÙfiÓ Î·È Ì ٷ fiÚÁ·Ó¿ ÙÔ˘ Ó· οÓÂÈ Û‚·ÛÙÔ‡˜ ÛÙËÓ

∞Ó·ÙÔÏ‹ ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘. ª¿Ù·È· fï˜ ·ÁˆÓÈ˙fiÙ·Ó. √È ÙÚÂȘ ·ÙÚȿگ˜ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜, ∞ÓÙÈԯ›·˜
Î·È πÂÚÔÛÔχ̈Ó36 Î·È Ô ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ∫·ÈÛ·Ú›·˜
Âͤ‰ˆÛ·Ó ÙÔ 1443 Û˘ÓÔ‰È΋ ÂÈÛÙÔÏ‹ Ì ÙËÓ ÔÔ›·
ηٷ‰›Î·Û·Ó ÙË ™‡ÓÔ‰Ô Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜ ˆ˜ «ÏËÛÙÚÈ΋ӻ, ÙÔÓ ªËÙÚÔÊ¿ÓË ÙÔÓ ·ÔηÏÔ‡Û·Ó «ÌËÙÚ·ÏÔ›·Ó
(ÌËÙÚÔÎÙfiÓÔ) Î·È ·ÈÚÂÙÈÎfiÓ», ηı·›ÚÂÛ·Ó Î·È ·ÊfiÚÈÛ·Ó fiÛÔ˘˜ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËÎ·Ó ·fi ·˘ÙfiÓ Î·È ¤‰ÂȯӷÓ
·Ó˘·ÎÔ‹, ÂÓÒ ·Ó¤ıÂÛ·Ó ÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÙˆÓ ·ÔÊ¿ÛÂˆÓ ÛÙÔ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË ∫·ÈÛ·Ú›·˜. ªÂ ¿ÏÏË ÙÔ˘˜ ÂÈÛÙÔÏ‹ ·›ÏËÛ·Ó Ì ·ÊÔÚÈÛÌfi Î·È ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ·Ó Â¤ÌÂÓ ӷ ÚÔÛٷهÂÈ ÙÔÓ ªËÙÚÔÊ¿ÓË,
Î·È Û˘ÓÙ·ÛÛfiÙ·Ó Ì ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜. ∞ÎfiÌ· Î·È Î¿ÔÈÔÈ
·fi ÙÔ˘˜ ÏËÛȤÛÙÂÚÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÙÔ˘ ‰È·ÊˆÓÔ‡Û·Ó
ÁÈ· ÙÔ ˙‹ÙËÌ· ·˘Ùfi, ΢ڛˆ˜ Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜,
Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ¿ÂÈ Ì·˙› ÙÔ˘ ÛÙË ºÂÚ¿Ú· Î·È ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›· ηÈ, fiÙ·Ó Â¤ÛÙÚ„Â, Ù¤ıËΠÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙˆÓ
‰˘Û·ÚÂÛÙËÌ¤ÓˆÓ Î·È ˙‹ÙËÛ ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÙfiÙ ›¯·Ó ÛÙÚ¤„ÂÈ ·ÏÏÔ‡ fiÏË ÙÔ˘˜ ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹.

¶·ÓÔÚ·ÌÈ΋
¿Ô„Ë
Ù˘ ÛËÌÂÚÈÓ‹˜
ºÏˆÚÂÓÙ›·˜.
∏ ™‡ÓÔ‰Ô˜
Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜
‹Ù·Ó Ì›· ·fi ÙȘ
ϤÔÓ ÂÚÈÂÙÂÈÒ‰ÂȘ, ·ÊÔ‡
Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο
ÍÂΛÓËÛ ÛÙË
μ·ÛÈÏ›·, ¤Ú·ÛÂ
·fi ÙË ºÂÚ¿Ú·
ηÈ, ÏfiÁˆ
ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ ·fi
ÂÈΛÌÂÓÔ ÏÔÈÌfi,
ÌÂٷʤÚıËÎÂ
ÙÂÏÈο ÛÙË
ºÏˆÚÂÓÙ›·.
SAILORR/SHUTTERSTOCK

[120]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™
∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™

Ë
ÔÏÈÔÚΛ·
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘

Î·È Ë Î·Ù¿ÎÙËÛ‹ Ù˘
·fi ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜
ΔÔ 1453 ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›
Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛ·Ó ÙËÓ ÙÂÏÈ΋
Â›ıÂÛË ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘.
ŒÂÈÙ· ·fi ·ÓËÏ‹ ÔÏÈÔÚΛ·,
ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· ÔÈ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ¤˜
Ù˘ fiÏ˘ ·Ì‡ÓıËÎ·Ó ËÚˆÈο,
Ë ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ¤ÂÛÂ
ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ.
ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi Û‹Ì·ÓÂ Î·È ÙÔ
ÔÚÈÛÙÈÎfi Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·
ηٷϋÊıËÎ·Ó ÙÔ ‰Ô˘Î¿ÙÔ ÙˆÓ
∞ıËÓÒÓ, Ô ª˘ÛÙÚ¿˜ ηÈ
ÔÈ ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ ˘Ú‹Ó˜ ·ÓÙ›ÛÙ·Û˘
ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›· Î·È ÛÙË ™ÂÚ‚›·.

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [121]

∏ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Û ÙÔȯÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·.

ALFREDO DAGLI ORTI/THE ART ARCHIVE/CORBIS/APEIRON

[122]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÚÈÓ ·fi ÙȘ Ӥ˜ ÂÈÙ˘¯›Â˜

ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù

Ô˘ ÌÂÛÔÏ¿‚ËÛÂ ·fi
ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Î·È ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ
(1430-1440) ÔÈ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ‰ÂÓ ÂÓԯϋıËηÓ
ηıfiÏÔ˘ ·fi ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù μ′, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËÎÂ
Û οÔȘ ÌÈÎÚ¤˜ ÂȉÚÔ̤˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ
Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÛÙÔ ‚ÔÚÚ¿. Δ· ÂfiÌÂÓ· 13 ¯ÚfiÓÈ·
fï˜ ‰ÈÂÍ‹¯ıËÎ·Ó ÔÈ ÈÔ Ï·ÌÚÔ› fiÏÂÌÔÈ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ
√ıˆÌ·ÓÒÓ Î·È ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ‚fiÚÂÈ·, ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹
ÙÔ˘ ÔÙ·ÌÔ‡ ÿÛÙÚÔ˘, ‰˘ÙÈο ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·, ÛÙÔ ÓfiÙÔ
Î·È ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏ‹ ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· Î·È Á‡Úˆ ·fi
ÙËÓ ›‰È· ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. O ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜ Ù˘
∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ¤ÂÛÂ, ·ÏÏ¿ fi¯È ¿‰ÔÍ·. ΔÚÂȘ ‹ÚˆÂ˜ Î¿Ï˘„·Ó ÙȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ÙÔ˘ ÛÙÈÁ̤˜ Ì ·ı¿Ó·ÙË ‰fiÍ·, Ô
πˆ¿ÓÓ˘ √˘Ó˘¿‰Ë˜, Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∫·ÛÙÚÈÒÙ˘, Ô ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˜ ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë˜ Î·È Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜. ¢ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ·ÚÓËıԇ̠fiÙÈ ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô
·˘Ùfi ÌÂÁ¿ÏÔ Î›ÓËÌ· ‹Ù·Ó ηٿ ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙˆÓ ÚÔÛ·ıÂÈÒÓ Ô˘ η٤‚·ÏÂ Ô ¿·˜ ∂˘Á¤ÓÈÔ˜ ¢′ ÁÈ· Ó· ÂÎÏËÚÒÛÂÈ ÙȘ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ Ô˘ ¤‰ˆÛÂ
ÛÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›·. ΔËÓ 1Ë π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ 1442 Ô ¿·˜ οÏÂÛ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙÔÓ μÏ·‰›ÛÏ·Ô Ù˘ √˘ÁÁ·Ú›·˜ Ó· ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÙËÓ ∫‡ÚÔ Î·È ÙË ƒfi‰Ô, ÙȘ Ôԛ˜ ·ÔηÏÔ‡Û ÚÔ‡ÚÁÈ·
Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔÛ‡Ó˘. ∂·ÓÂÈÏËÌ̤ӈ˜ ˙ËÙÔ‡Û ¯Ú‹Ì·Ù· ÁÈ· Ó· ηχ„ÂÈ ÙȘ ·Ó¿ÁΘ ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘ ·˘ÙÔ‡
Î·È ¤‰ÈÓ ¿ÊÂÛË ·Ì·ÚÙÈÒÓ Û fiÏÔ˘˜ fiÛÔÈ ı· ¤·ÈÚÓ·Ó
̤ÚÔ˜. ΔÔ ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔ Â›Ó·È fiÙÈ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 1444
¤ÛÙÂÈÏ ÛÙÔÓ ∂ÏÏ‹ÛÔÓÙÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÛÙfiÏÔ. ∞ÏÏ¿ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Ú¤ÂÈ Ó· ÔÌÔÏÔÁ‹ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ë ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘
¢‡Û˘ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÌfiÓÔ Û ·˘Ùfi Î·È fiÏË Ë ÙÈÌ‹ ÙÔ˘
·ÁÒÓ· ÛÙËÓ ÍËÚ¿ ·Ó‹ÎÂÈ ÛÙÔ˘˜ Ï·Ô‡˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜.
∞Ó ·Ó¤Î·ıÂÓ Â›¯·Ó ηχÙÂÚÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ ‹ ·Ó ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÛÙÈÁÌ‹ Ë ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ ¢‡Û˘ ‹Ù·Ó ÛËÌ·ÓÙÈÎfi¶ƒ∞°ª∞Δπ, Δ∏ ¢∂∫∞∂Δπ∞

ÙÂÚË, ›Ûˆ˜ Ë ∞Ó·ÙÔÏ‹ Ó· ›¯Â ÁÏÈÙÒÛÂÈ ·fi ÙË Ìˆ·ÌÂı·ÓÈ΋ ηٿÎÙËÛË.
μ ÛÙÚ¿ªÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ Ô ªÔ˘Ú¿Ù μ′
ÊËΠÛÙÔ ‚ÔÚÚ¿ Î·È ¤¯ÔÓÙ·˜ ˘ÔÙÂÏ›˜ ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜
Ù˘ μÏ·¯›·˜ Î·È Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ οÓÂÈ
ÂȉÚÔ̤˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ΔÚ·ÓÛ˘Ï‚·Ó›·˜, Ô˘ ·Ó‹ÎÂ
ÛÙËÓ √˘ÁÁ·Ú›·. √È ÂȉÚÔ̤˜ ·˘Ù¤˜ ¤ÁÈÓ·Ó ÈÔ Î·Ù·ÛÙÚÂÙÈΤ˜, ‰ÈfiÙÈ Ë √˘ÁÁ·Ú›· ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙË ‰›ÓË ÂÌʇÏÈˆÓ Û˘ÁÎÚÔ‡ÛˆÓ. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ fï˜ ηÙÂ˘Ó¿ÛÙËÎÂ
Ë ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ·˘Ù‹ ¤ÓÙ·ÛË Ì ÙËÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ¶Ôψӛ·˜ μÏ·‰›ÛÏ·Ô˘ ˆ˜ ·ÓÒÙ·ÙÔ˘ ¿Ú¯ÔÓÙ·. ™˘Ó¤‚·Ï Û ·˘Ùfi ȉȷ›ÙÂÚ· Î·È Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Î·È ÙÔ˘˜
√ıˆÌ·ÓÔ‡˜ °È¿ÁÎÔ˜ ‹ °È¿ÁÎÔ, ‹Ù·Ó ÓfiıÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘
ÚÒËÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜ ™ÈÁÈÛÌÔ‡Ó‰Ô˘,
›¯Â ‰ÈÔÚÈÛÙ› Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ ‚Ô˚‚fi‰·˜ Ù˘ ΔÚ·ÓÛ˘Ï‚·Ó›·˜ Î·È Â›¯Â ‰È·Ú¤„ÂÈ ÛÙÔ˘˜ ÔϤÌÔ˘˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. ΔfiÙÂ Ô μÏ·‰›ÛÏ·Ô˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ
μ ηÈ
·ÓÙÈ·Ú·Ù·¯ı› ÛÙ· ÛÔ‚·Ú¿ Ì ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù μ′
‹Úı ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ÙÔ 1440 Û ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ
Ì ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â Ï›ÁÔ ÓˆÚ›ÙÂÚ· ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ·fi ÙË ºÏˆÚÂÓÙ›·. √ πˆ¿ÓÓ˘ ‚¤‚·È· ‰È¤ıÂÙ ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÈ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘,
Ô˘ Û˘Ó¯Ҙ ÁÈÓfiÙ·Ó ÈÔ ·ÛÊ˘ÎÙÈÎfi˜. ∞fi ÙË Ì›·
‰È·Ú·ÁÌ·Ù¢fiÙ·Ó Ì ÙÔÓ μÏ·‰›ÛÏ·Ô Î·È ·fi ÙËÓ
¿ÏÏË ¤ÛÙÂÏÓ ÚÂÛ‚ÂÓÙ¤˜ ÛÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù ÁÈ· Ó· ÙÔ˘

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘ ∫·ÛÙ·ÚÈÒÙË,
ÙÔ˘ ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˘ ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë, ÂÓfi˜ ·fi ÙÔ˘˜
ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘˜ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡
Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜.
WHITE IMAGES/SCALA

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [123]

[124]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÂÍËÁ‹ÛÔ˘Ó fiÙÈ ‹Á ÛÙËÓ πÙ·Ï›· fi¯È ÁÈ· Ó· ·Ó·˙ËÙ‹ÛÂÈ
Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ·ÏÏ¿ ÁÈ· Ó· ÂÈχÛÂÈ ‰ÔÁÌ·ÙÈΤ˜ ‰È·ÊÔÚ¤˜. √Ê›ÏÔ˘Ì fï˜ Ó· ÔÌÔÏÔÁ‹ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û ÙfiÛÔ Â›Î·ÈÚË ı¤ÛË,
Ô˘ ‹Ù·Ó ¯ÚËÛÈÌfiÙ·ÙË ÛÙÔ˘˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜. ∂ÎÙfi˜ ·˘ÙÔ‡ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÈÙÂı›,
¤¯ÔÓÙ·˜ οÔȘ ÂÏ›‰Â˜ ÂÈÙ˘¯›·˜, Î·È ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, fiˆ˜ ı· ‰Ô‡Ì ·Ú·Î¿Ùˆ,
·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ‰ÂÓ ¤Î·Ó fi,ÙÈ ÌÔÚÔ‡ÛÂ
Ó· Á›ÓÂÈ, ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ¿ÚÁËÛ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi
fiÛÔ ¤ÚÂÂ, Î·È ¤ÙÛÈ Ô ªÔ˘Ú¿Ù μ′ ›¯Â ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ó·
ηٷÙÚÔÒÛÂÈ ÚÒÙ· ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ÛÙÔ ‚ÔÚÚ¿ ηÈ
¤ÂÈÙ· ·˘ÙÔ‡˜ ÛÙÔ ÓfiÙÔ. ™ÙËÓ ·Ú¯‹ Ô μÏ·‰›ÛÏ·Ô˜ ηÈ
Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ ›¯·Ó ÔÏϤ˜ ÂÈÙ˘¯›Â˜.
ŸÙ·Ó ÙÔ 1442 Ô ·Ú¯È-ÈÔÎfiÌÔ˜ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù μ
μ′,
ªÂ˙›ÙÌ-¤Ë˜, Û˘Ó¯›˙ÔÓÙ·˜ ÙȘ ÂȉÚÔ̤˜ ÙÔ˘, ÂÈÛ¤‚·Ï ̤ۈ Ù˘ μÏ·¯›·˜ ÛÙËÓ ΔÚ·ÓÛ˘Ï‚·Ó›· Î·È ÔÏÈfiÚÎËÛ ÙÔ ŒÚÌ·ÓÛÙ·Ù, Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ ÂÈÙ¤ıËΠÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Î·È Î·Ù·ÙÚfiˆÛ ÙÔÓ ÈÛ¯˘Úfi ÂΛÓÔ ÂÎÚfiÛˆÔ Ù˘ ‰‡Ó·Ì˘ Ô˘ Â› ¤Ó·Ó ·ÈÒÓ· ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó
·Ó›ÎËÙË. ΔÔÓ ÛÎfiÙˆÛÂ, ÂÍfiÓÙˆÛ 20.000 ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜
Î·È ‹Ú ÏÔ‡ÛÈ· Ï¿Ê˘Ú·, ÂÓÒ Ô ›‰ÈÔ˜ ¤¯·Û ÌfiÓÔ
3.000 ¿Ó‰Ú˜. √ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ¤ÛÙÂÈÏ ÙfiÙ ÁÈ· Ó· ÂΉÈÎËı› ÁÈ· ÙËÓ ‹ÙÙ· ÙÔÓ ™Â¯·‚ÂÓÙ›Ó ·Û¿ Ì 80.000
ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜. ∞ÏÏ¿ Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ‰È¤ıÂÙÂ
·Ú¿ ÌfiÓÔ 15.000 ÔÏÂÌÈÛÙ¤˜, Ó›ÎËÛÂ Î·È ·˘ÙfiÓ ÔÏÔÛ¯ÂÚÒ˜ ÛÙÔ μ·Û¿Á, ·›ÚÓÔÓÙ·˜ ˆ˜ Ï¿Ê˘Ú· 200 ÛËÌ·›Â˜ Î·È Û˘ÏÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ 5.000 ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜ ÂÓÒ
ÛÎfiÙˆÛ fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi ·ÏÏ¿ Î·È ÔÏÏÔ‡˜ ÁÂÓÓ·›Ô˘˜ Ì¤Ë‰Â˜. ΔÔÓ ÂfiÌÂÓÔ ¯ÚfiÓÔ Âȯ›ÚËÛ ÙË
ÏÂÁfiÌÂÓË Ì·ÎÚ¿Ó ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÙÔ˘, ÌÂ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ÙÔ˘˜
ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ °ÂÒÚÁÈÔ, Ù˘ μÔÛÓ›·˜ £ˆÌ¿
Ì ÙȘ ÚÔÙÚÔ¤˜ ÙÔ˘ ¿·
¿·- ÔÏÏÔ‡˜
ÃÚ›ÛÙÈÙ˙, Î·È -ÌÂ
°ÂÚÌ·ÓÔ‡˜ ÌÈÛıÔÊfiÚÔ˘˜. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó Î·È fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜
ÂÌ›Úˉ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÁÈ· Ó· ·ÔÛٷًÛÔ˘Ó Î·È Ó·
·Ó·ÁοÛÔ˘Ó ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ Ó· ·Û¯ÔÏËı› Ì ÙËÓ ∞Û›·.
∞˘Ùfi Î·È ¤ÁÈÓÂ. ŒÙÛÈ, fiÙ·Ó Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ ÚԤϷÛ ̤¯ÚÈ ÙË ¡›ÛÛ· ÛÙȘ 3 ¡ÔÂÌ‚Ú›Ô˘, ÛÙ· ÔıˆÌ·ÓÈο ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·Ú¯ËÁfi˜ Ô ªÔ˘Ú¿Ù ·ÏÏ¿ Ô ‚Â˙›Ú˘
÷ϛÏ. ∏ ηٷÛÙÚÔÊ‹ ‹Ù·Ó ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋, ·ÊÔ‡
2.000 ¤ÂÛ·Ó ÛÙË Ì¿¯Ë, 4.000 ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎ·Ó Î·È
¿ÚıËÎ·Ó 9 ÛËÌ·›Â˜. ∏ ˙ËÌÈ¿ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ‹Ù·Ó
ÌÂÁ¿ÏË, ‰ÈfiÙÈ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ÓÂÎÚÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó Î·È ÔÏÏÔ› ÂÈÊ·Ó›˜ Ì¤Ë‰Â˜. ŒÂÈÙ·
·fi ÙÔ Î·ÙfiÚıˆÌ· ·˘Ùfi Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ΢ڛ¢Û ÙË ™fiÊÈ· Î·È ÛÙÚ¿ÊËΠÛÙË ºÈÏÈÔ‡ÔÏË.
∞ÊÔ‡ η٤Ϸ‚ ÙȘ ‰Èfi‰Ô˘˜ ÙÔ˘ ∞›ÌÔ˘, ηٷÙÚfiˆÛÂ

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [125]

Î·È ¿ÏÈ ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ ÛÙÔ π¿ÏÔ‚·˙, È¿ÓÔÓÙ·˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜ ÔÏÏÔ‡˜ Ì¤Ë‰Â˜.

∏ ‹ÙÙ· ÛÙË μ¿ÚÓ·
∫·ıÒ˜ Á›ÓÔÓÙ·Ó fiÏ· ·˘Ù¿ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, ÛÙËÓ ∞Û›· Ô
ªÔ˘Ú¿Ù ÚÔÛ·ıÔ‡Û ӷ ηٷÙÚÔÒÛÂÈ ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ·
ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó, Ô ÔÔ›Ô˜ ‡ÛÙÂÚ· ·fi Û˘ÓÂÓÓfiËÛË ÌÂ
ÙÔ˘˜ √‡ÁÁÚÔ˘˜ ›¯Â Â·Ó·ÛٷًÛÂÈ ÁÈ· ÙÚ›ÙË ÊÔÚ¿.
ŸÙ·Ó ηٿÊÂÚ ӷ ÙÔÓ Ù·ÂÈÓÒÛÂÈ, ¤Ú·Û ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, ·ÏÏ¿, ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó Ôχ ÎÔ˘Ú·Ṳ̂ÓÔ˜, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ Û˘ÓıËÎÔÏÔÁ‹ÛÂÈ Ì ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ÙÔ˘. ∂ΛÓÔÈ, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ¤‚ÏÂ·Ó Ó· ˘ÏÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÔÈ ÌÂÁ¿Ï˜
˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ ÁÈ· ‚Ô‹ıÂÈ· ·fi ÙËÓ ∂˘ÚÒË Ô‡ÙÂ Î·È ·fi
ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, ÙÔÓ πÔ‡ÏÈÔ ÙÔ˘ 1444 ˘¤ÁÚ·„·Ó ‰ÂηÂÙ‹ ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ fiÙÈ Ë ™ÂÚ‚›· Î·È Ë
∂Ú˙ÂÁÔ‚›ÓË ı· ‰›ÓÔÓÙ·Ó ÛÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ μÚ¿ÁÎÔ‚ÈÙ˙, Ë
μÏ·¯›· ı· ·Ú¤ÌÂÓ ÛÙËÓ Ô˘ÁÁÚÈ΋ ÂÈ΢ÚÈ·Ú¯›· ηÈ
ÁÈ· ÙËÓ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛË ÙÔ˘ ÈÔ ÂÈÊ·ÓÔ‡˜ ·fi ÙÔ˘˜
·È¯Ì·ÏˆÙÈÛı¤ÓÙ˜ Ì¤Ë‰Â˜, ÙÔ˘ ª·¯ÌÔ‡Ù ΔÛÂÏÂ‹,
Ô˘ ‹Ù·Ó ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‚Â˙›ÚË Î·È Û˘ÁÁÂÓ‹˜
ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘, ı· ηٷ‚·ÏÏfiÙ·Ó ÙÔ ÔÛfi ÙˆÓ 70.000
‰Ô˘Î¿ÙˆÓ. ΔËÓ ÂÈÚ‹ÓË ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ıËÎÂ Ô ·Ú¯ÈÁÚ·ÌÌ·Ù¤·˜ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ŒÏÏËÓ·˜ ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ˜ Î·È ÛÙ¿ÏıËΠˆ˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ Ì ÙË Û˘Óԉ›·
100 ·Ó‰ÚÒÓ. §›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿·˘ÛË ÙˆÓ Â¯ıÚÔÚ·ÍÈÒÓ Ô ªÔ˘Ú¿Ù μ′,, ·Ú’ fiÏÔ Ô˘ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌË Ó¤Ô˜, ·ÏÏ¿
›¯Â ÎÔ˘Ú·ÛÙ› ·fi ÙȘ ΢‚ÂÚÓËÙÈΤ˜ ¢ı‡Ó˜, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ·Ú·ÈÙËı› ·fi ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Î·È ·ÊÔ‡ ÙËÓ ·Ú¤‰ˆÛ ÛÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘, Ô˘ ‹Ù·Ó ÌfiÓÔ 14 ¯ÚÔÓÒÓ, ·ÔÛ‡ÚıËΠÛÙË ª·ÁÓËÛ›· ÁÈ· Ó· Û˘Ó¯›ÛÂÈ ÂΛ ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘.
¢ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ fï˜ Ó· ˙‹ÛÂÈ ÁÈ· Ôχ ̤۷ ÛÙȘ ·ÔÏ·‡ÛÂȘ. ∏ ‰ÂηÂÙ‹˜ ÂÈÚ‹ÓË, fiˆ˜ ϤÂÈ Ô Ã¿ÌÌÂÚ, ‰ÂÓ
ÎÚ¿ÙËÛ ԇÙ ‰¤Î· ‚‰ÔÌ¿‰Â˜. √ ¿·˜ Î·È Ô πˆ¿ÓÓ˘
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‹Ù·Ó ·ÓÙ›ıÂÙÔÈ Ì ÙËÓ ˘ÔÁÚ·Ê‹ ÙˆÓ Û˘ÓıËÎÒÓ, ›·Ó ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ √˘ÁÁ·Ú›·˜
μÏ·‰›ÛÏ·Ô Î·È ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi ÙÔ˘ √˘Ó˘¿‰Ë fiÙÈ
‹Ù·Ó Ë ÈÔ Î·Ù¿ÏÏËÏË Â˘Î·ÈÚ›· ÁÈ· Ó· ηٷÛÙÚ·Ê› ÙÔ
Â˘Úˆ·˚Îfi ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ÂÊfiÛÔÓ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜
˙Ô‡Û ÛÙËÓ ∞Û›·, Ô ÂÌ›Ú˘ ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó Î·È ¿ÏÈ ÍÂÛËÎÒıËÎÂ, ÔÏÏÔ› Û·ÙÚ¿˜ ›¯·Ó ÛÙ·ÛÈ¿ÛÂÈ Î·È ‹Ù·Ó
·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· ÂÚ¿ÛÂÈ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ·ÚÈıÌfi˜
ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡, ÁÈ·Ù› ÙÔÓ ∂ÏÏ‹ÛÔÓÙÔ ÙÔÓ Î·Ù›¯Â
Ô ÛÙfiÏÔ˜ ÙˆÓ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚˆÓ Î·È ÙÔ μfiÛÔÚÔ Ô ÂÏÏËÓÈÎfi˜. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Â›¯Â Û˘ÌʈÓËı› ÂÈÚ‹ÓË Ë ÔÔ›·
›¯Â ÂÈÎ˘Úˆı› Ì fiÚÎÔ, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô μÏ·‰›ÛÏ·Ô˜ ›¯Â
‰ÒÛÂÈ ÛÙÔ ∂˘·ÁÁ¤ÏÈÔ. ŸÌˆ˜ Ô ÂÎÚfiÛˆÔ˜ ÙÔ˘ ¿·
Ì ÊÔ‚ÂÚ‹ ¢ÁψÙÙ›· ÙÔÓ ·Ó·›ÚÂÛÂ, ϤÁÔÓÙ·˜ fiÙÈ ÏfiÁÔ˜
Ô˘ ‰›ÓÂÙ·È Û ·›ÛÙÔ˘˜ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ Î·Ì›· ÈÛ¯‡ Î·È fiÙÈ Ë

√˘ÁÁ·Ú›· ‰ÂÓ Â›¯Â ‰Èη›ˆÌ· Ó· ˘ÔÁÚ¿„ÂÈ ÂÈÚ‹ÓË ¯ˆÚ›˜
ÙË Û˘Ó·›ÓÂÛË ÙÔ˘ ·ÔÛÙÔÏÈÎÔ‡ ıÚfiÓÔ˘ Î·È ÙˆÓ ¿ÏψÓ
Û˘ÌÌ·¯ÈÎÒÓ ‰˘Ó¿ÌˆÓ. ª¤¯ÚÈ Î¿ÔÈÔ ÛËÌÂ›Ô Ù· ÂȯÂÈÚ‹Ì·Ù· ‹Ù·Ó ÏÔÁÈο Î·È ¯Ú‹ÛÈÌ· Î·È ‰ÂÓ ı· Ù· ÂÍÂÙ¿ÛÔ˘Ì ‰Ò. ¡ÔÌ›˙Ô˘Ì fï˜ fiÙÈ ÙÔ Î·Ï‡ÙÂÚÔ ·fi Ù·
ÂȯÂÈÚ‹Ì·Ù· ı· ‹Ù·Ó Ó· ÛÙ›ÏÔ˘Ó ÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ÈÛ¯˘Úfi ÛÙÚ·Ùfi ηٿ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜,
fï˜, ·˘Ùfi ‰ÂÓ ÙÔ ¤Î·Ó·Ó, ·ÏÏ¿ ¤ÂÈÛ·Ó ÙÔÓ μÏ·‰›ÛÏ·Ô
Î·È ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë Ó· Â·Ó·Ï¿‚Ô˘Ó ÙȘ ¯ıÚÔڷ͛˜.
∂ÓÙÔ‡ÙÔȘ, fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ ‹Úı ‚Ô‹ıÂÈ· ·fi ÙË ‰˘ÙÈ΋
∂˘ÚÒË, ·ÏÏ¿ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ ÂÁη٤ÏÂÈ„Â ÙÔÓ
√˘Ó˘¿‰Ë, ÂÓÒ Ô‡Ù ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ -fiÔ˘ ÚÈÓ
·fi Ï›ÁÔ Â›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ Î¿ÔȘ ÔÏÂÌÈΤ˜ ÚÔÂÙÔÈ̷ۛ˜
Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜- ‹Ù·Ó ηÈÚfi˜ Ó· ¤ÚıÂÈ
‚Ô‹ıÂÈ·. ∞fi ÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·, fiÔ˘ ›¯Â ÂÌÊ·ÓÈÛÙ› Ô ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë˜, ›¯·Ó ÍÂÎÈÓ‹ÛÂÈ 25.000 ‹ 30.000 ¿Ó‰Ú˜,
·ÏÏ¿ Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ Â¤ÙÚ„ ӷ ÂÚ¿ÛÔ˘Ó Î·È
Ó· ÂÓˆıÔ‡Ó Ì ÙÔ˘˜ √‡ÁÁÚÔ˘˜. ΔfiÙ ·˘ÙÔ› Â·Ó¤Ï·‚·Ó
ÙȘ ¯ıÚÔڷ͛˜ ÌfiÓÔ Ì 10.000 ¿Ó‰Ú˜, ÂÓÒ ÚÔÛÙ¤ıËÎ·Ó Î·È 4.000 μÏ¿¯ÔÈ Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ·
Ù˘ μÏ·¯›·˜ ¢Ú·ÎÔ‡Ï37. ∞˘Ùfi˜ fï˜ ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ›Â
fiÙÈ Ë Âȯ›ÚËÛË ‹Ù·Ó ·Ú¿ÏÔÁË, ‰ÈfiÙÈ ·ÎfiÌ· Î·È Ë ‰·ÛÔÊ˘Ï·Î‹ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ‹Ù·Ó ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·fi ÙËÓ
ÔÏÈÁ¿ÚÈıÌË ÂΛÓË ÛÙÚ·ÙÈ¿. ª›· ÌfiÓÔ Èı·ÓfiÙËÙ· ÂÈÙ˘¯›·˜ ˘‹Ú¯Â, ·Ó Ô ªÔ˘Ú¿Ù ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÚ¿ÛÂÈ
·fi ÙËÓ ∞Û›· ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. √È √‡ÁÁÚÔÈ ÙfiÙ Ì ı¿ÚÚÔ˜
¤ÊÙ·Û·Ó Ì¤¯ÚÈ ÙË μ¿ÚÓ· Î·È ·ÊÔ‡ ÙËÓ Î˘Ú›Â˘Û·Ó, ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Â˘Û·Ó ÙÔ ¡Ô¤Ì‚ÚÈÔ ÙÔ˘ 1444 ÁÂÌ¿ÙÔÈ ÂÏ›‰Â˜
Á‡Úˆ ·fi ÙËÓ fiÏË, fiÙ·Ó Í·ÊÓÈο ¤Ï·‚·Ó ÙË ÊÔ‚ÂÚ‹
›‰ËÛË fiÙÈ Ô ªÔ˘Ú¿Ù ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Â˘Û 4.000 ÌfiÏȘ ‚‹Ì·Ù· Ì·ÎÚÈ¿ ÙÔ˘˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ¿ÊËÛ ÙËÓ
¿ÓÂÛ‹ ÙÔ˘ ÌfiÏȘ ¤Ì·ı ÙËÓ ·Ú·‚›·ÛË Ù˘ Û˘Óı‹Î˘
Î·È Ì 40.000 ÛÙÚ·Ùfi ‹Á ·Ú¯Èο ÛÙÔÓ ∂ÏÏ‹ÛÔÓÙÔ.
∂Λ fï˜ ηٿϷ‚ fiÙÈ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÚ¿ÛÂÈ, ηıÒ˜ ˘‹Ú¯Â Ô ÛÙfiÏÔ˜ ÙˆÓ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚˆÓ. ΔfiÙ ·Ó¤‚ËÎÂ
ÙËÓ ·ÛÈ·ÙÈ΋ ·Ú·Ï›· ̤¯ÚÈ ÙÔ μfiÛÔÚÔ. ∂Λ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÙÔÓ ÂÌÔ‰›ÛÂÈ Ô ÛÙfiÏÔ˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ πˆ¿ÓÓË.
ŸÌˆ˜, ·ÎfiÌË Î·È ¯ˆÚ›˜ ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË, ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·Ó ÏÔ›·
ÁÈ· Ó· ÌÂÙ·ÊÂÚıÔ‡Ó. ¶·Ú·‰fi͈˜ Ô ÛÙfiÏÔ˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË
‰ÂÓ ÚÔÛ¿ıËÛ ηıfiÏÔ˘ Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ı› Î·È ‚Ú¤ıËηÓ
ÏÔ›·, ηْ ¿ÏÏÔ˘˜ ÁÂÓÔ˘·ÙÈο Î·È Î·Ù’ ¿ÏÏÔ˘˜ ÂÓÂÙÈο,
Úfiı˘Ì· Ó· Â͢ËÚÂÙ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, Ô˘ ηٿÊÂÚ ӷ ÂÚ¿ÛÂÈ ÏËÚÒÓÔÓÙ·˜ ¤Ó· ‰Ô˘Î¿ÙÔ ÁÈ· οıÂ
ÛÙÚ·ÙÈÒÙË. ŒÙÛÈ, ‚Ú¤ıËΠÂÓÙÂÏÒ˜ ·ÚÔÛ‰fiÎËÙ· ÛÙ·
ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡. ™ÙȘ 10 ¡ÔÂÌ‚Ú›Ô˘
¤ÁÈÓÂ Ë ÂÚ›ÊËÌË Ì¿¯Ë Ù˘ μ¿ÚÓ·˜, fiÔ˘ Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜
ÔϤÌËÛ ËÚˆÈο Î·È ›Ûˆ˜ Ó· ›¯Â ÓÈ΋ÛÂÈ ·Ó Ô μÏ·‰›ÛÏ·Ô˜ ‰ÂÓ ÂÍÔÚÌÔ‡Û ·Ú¿Î·ÈÚ· Î·È ·Ú¿ ÙȘ Û˘Ì‚Ô˘-

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ ÙÔ˘
™ÈÁÈÛÌÔ‡Ó‰Ô˘,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘
Albrecht Durer,
Ô˘ ÂÎÙ›ıÂÙ·È ÛÙÔ
∂ıÓÈÎfi ªÔ˘Û›Ô
Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜
ÛÙË ¡ÈÚÂÌ‚¤ÚÁË.
√ ÁÂÓÓ·›Ô˜
√˘Ó˘¿‰Ë˜,
ÁÓˆÛÙfi˜ ηÈ
ˆ˜ °È¿ÁÎÔ,
‹Ù·Ó ÓfiıÔ˜ ÁÈÔ˜
ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜
™ÈÁÈÛÌÔ‡Ó‰Ô˘.
SCALA

[126]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ϥ˜ ÙÔ˘ ¤ÌÂÈÚÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡ ÙÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ. ™ÙË Û˘ÌÏÔ΋ ·˘Ù‹ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜
ÂÛfiÓÙ˜ ‹Ù·Ó Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜. ∞̤ۈ˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘
‰È·Ï‡ıËÎÂ Ô Ô˘ÁÁÚÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ Î·È ÙÚ¿ËΠÛÂ Ê˘Á‹
Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ μÏ¿¯Ô˘˜. °È· ÙËÓ
¿Ù˘¯Ë ·˘Ù‹ Ì¿¯Ë ÛÒ˙ÂÙ·È Ë ¤ÌÌÂÙÚË ¢È‹ÁËÛȘ ·˘ÙfiÙË
Ì¿ÚÙ˘Ú·, Ë ÔÔ›·, ÌÔÏÔÓfiÙÈ ÛÙÂÚÂ›Ù·È ÎÚ›Û˘ Î·È ·ÎÚ›‚ÂÈ·˜, ‰ËÏÒÓÂÈ fiÛÔ ÔÓÔÌ·ÛÙfi˜ ‹Ù·Ó Û fiÏË ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜, ·Ó Î·È ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹ ·Ì·˘ÚÒıËÎ·Ó Ù· ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ· ηÙÔÚıÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘.
√ π¿ÁÎÔ˜ Ô ·Óı·‡Ì·ÛÙÔ˜ Î·È Ì¤Á·˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˘
·Ó·ÊˆÓ› Ô ÔÈËÙ‹˜ Ì·˜, Ô π¿ÁÎÔ˜ Ô˘ ÚÔÛ¿ıËÛÂ
… ÙÔ Á¤ÓÔ˜ ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ Ó· Ï¢ÙÂÚÒÛÂÈ ÁÈ· ¿ÓÙ· ·fi
ÙÔ˘˜ ∞Á·ÚËÓÔ‡˜.
∞˘Ùfi˜ ÚÒÙÔ˜ ÙfiÏÌËÛ ӷ ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ·Ú·Ù·¯ı›
∂È Á·Ú ÂÙfiÏÌËÛ·Ó ÙÈÓ¤˜ ·˘ÙÔ‡˜ Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÔ˘Ó,
ˆ˜ Ú¿¯ÓË ÂÂÊ¿ÓËÛ·Ó ÂÌÚfi˜ πÛÌ·Ëϛٷ˜.

∏ ÚÒÙË ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·
ÂÌÊ¿ÓÈÛË ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘
ªÂÙ¿ ÙË Ó›ÎË ÂΛÓË Ô ªÔ˘Ú¿Ù Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË ª·ÁÓËÛ›·, ·ÏÏ¿ Î·È ¿ÏÈ ÁÈ· Ôχ Ï›ÁÔ ·fiÏ·˘Û ÙËÓ ËÛ˘¯›·
ÙÔ˘. ∏ ÂͤÁÂÚÛË ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË
·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÙËΠ‡ÎÔÏ· Ì ÙË ÌÈÎÚ‹ ·‡ÍËÛË ÙÔ˘ ÛÈÙËÚÂÛ›Ô˘, fï˜ Ô Ì¤Á·˜ ‚Â˙›Ú˘ Ã·Ï›Ï Î·È ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ
·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ÔÈ ÙÔ˘ ÙÔ˘ ›·Ó fiÙÈ Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘, Ô˘ ‹Ù·Ó
ÌfiÓÔ 15 ¯ÚÔÓÒÓ, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ΢‚ÂÚÓ‹ÛÂÈ ÌÂ
˘ÁÌ‹ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Î·È fiÙÈ ‹Ù·Ó ··Ú·›ÙËÙÔ Ó· ¿ÚÂÈ Î·È
¿ÏÈ Ù· ËÓ›· Ô ›‰ÈÔ˜. √ ªÔ˘Ú¿Ù Û˘ÌÊÒÓËÛÂ Î·È ÁÈ·
ÙÚ›ÙË ÊÔÚ¿ ·Ó¤Ï·‚ ÂÁη›Úˆ˜ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·, ‰ÈfiÙÈ ÌÔÚ› Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÙËΠÚÔ˜ ÙÔ ÂÚfiÓ Ë ı‡ÂÏÏ· ÛÙÔ
‚ÔÚÚ¿ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·ÓˆÏÂıÚ›· ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ÛÙË
μ¿ÚÓ·, ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· fï˜ Î·È ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›· ÍÂÛËÎÒıËÎ·Ó ‰‡Ô ¿ÏÏÔÈ ·ÓÙ›·ÏÔÈ Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜. Δ· ¯ÚfiÓÈ· ·˘Ù¿ ¿Ú¯ÈÛ ÙË ‰Ú¿ÛË ÙÔ˘ ¤Ó·˜
·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ Ì¿ÚÙ˘Ú˜ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡
¤ıÓÔ˘˜, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜. √ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¤ÍÈ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ª·ÓÔ˘‹Ï
Ô˘ ¤ı·Ó ÙÔ 1425, ‹Ù·Ó ‰ËÏ·‰‹ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·‰ÂÏÊÔ‡˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘. °ÂÓÓ‹ıËÎÂ
ÛÙȘ 7 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ 1405, Û˘ÌÌÂÙ›¯Â ·fi ÓˆÚ›˜ ÛÙË
‰ËÌfiÛÈ· ‰ÈÔ›ÎËÛË, Î·È Â›¯Â Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ Á›ÓÂÈ Â›ÙÚÔÔ˜ Ù˘ ·Ú¯‹˜ ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ ÙÔ 1423 Î·È ÙÔ 1437. ◊Ù·Ó Â›Û˘ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜
ÙÚÂȘ ‰ÂÛfiÙ˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ŸÌˆ˜ ÚˆÙ·ÁˆÓÈ-

ÛÙ‹˜ ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ÙˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ ·˘ÙÒÓ ‰ÂÓ ¤ÁÈÓ ·Ú¿
·fi ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ 1444. ¢ÂÓ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÁÈ·Ù›
ÂÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ¢Ú·Á¿Û˘ ‹ ¢Ú¿Á·ÛȘ ‹ ¢Ú¿Á·˙˘.
√ ¢Ô˘Î¿ÁÁÈÔ˜ ϤÂÈ fiÙÈ ‹Ú ÙÔ ÂÒÓ˘ÌÔ ·˘Ùfi ·fi ÙÔÓ
·Ô‡ ÙÔ˘ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· Ù˘ ÌËÙ¤Ú·˜ ÙÔ˘, Ô˘ ‹Ù·Ó
™¤Ú‚Ô˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ÙÔ˘ μ·Ú‰¿ÚË, Ô ÔÔ›Ô˜
ÏÂÁfiÙ·Ó ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¢Ú·Á¿Û˘ Î·È ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ·ÓÙÚ‡ÙËÎÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ª·ÓÔ˘‹Ï - οÙÈ Ô˘ ‰ÂÓ Ê·›ÓÂÙ·È ·›ı·ÓÔ38. ÿÛˆ˜ Ì¿ÏÈÛÙ· Ó· ÙÔ ‹Ú ÌfiÓÔ ·˘Ùfi˜
·fi ÙÔ˘˜ ¤ÍÈ ÂÁÁÔÓÔ‡˜, ÂÂȉ‹ ›¯Â Î·È ÙÔ Î‡ÚÈÔ fiÓÔÌ·
ÙÔ˘ ·Ô‡ ÙÔ˘. ∂ΛÓÔ fï˜ Ô˘ Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È
fiÙÈ Î·Ó›˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˘˜, Ô‡ÙÂ Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜
Ô‡ÙÂ Ô ¢Ô‡Î·˜ Ô‡ÙÂ Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘ Ô‡ÙÂ Î·È Ô ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜, Ô˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‰ËÌÔÛȇıËΠÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘,
ÙÔÓ ÔÓÔÌ¿˙Ô˘Ó ¢Ú·Á¿ÛË. ΔÔ ÂÒÓ˘ÌÔ ·˘Ùfi Ê·›ÓÂÙ·È
fiÙÈ ‰È·ÛÒıËΠ̿ÏÏÔÓ ·fi ÙÔ Ï·fi, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È ·fi
ÙÔ £Ú‹ÓÔ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜,
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜ Ô˘ ÙÔÓ ·ÔηÏ›
∫˘Ú ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ¢Ú¿Á·˙Ë. ∞fi ÙÔ ÛÙfiÌ· ÙÔ˘ Ï·Ô‡
Ì‹ÎÂ Î·È ÛÙ· ¤ÚÁ· οÔÈˆÓ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚˆÓ ÏÔÁ›ˆÓ,
fiˆ˜ ÛÙË Ì·ÎÚ¿ ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÔÛ›Ô˘ ∑˘ÁÔÌ·Ï¿39
ÚÔ˜ ÙÔÓ ª·ÚÙ›ÓÔ ∫ÚÔ‡ÛÈÔ40, ÛÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ ÈÛÙÔÚ›·
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È ·ÏÏÔ‡. ∞ÏÏ¿ ·fi ÙÔ Ï·fi
ÂÎÙfi˜ ·fi ¢Ú¿Á·˙˘, ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó Î·È ¢Ú¿ÎÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ
ÔÏÂÌÈ΋ ÙÔ˘ ·Ó‰Ú›·, Û‡Ìʈӷ Ì ÙË Ì·ÚÙ˘Ú›· ¿ÏÏÔ˘
Û‡Á¯ÚÔÓÔ˘ ÔÈËÙ‹ Ô˘ ¤ÁÚ·„ ÛÙ· Ï·ÙÈÓÈο ¤Ó· Ô›ËÌ· Ô˘ ÂÈÁÚ¿ÊÂÙ·È Ubertini Pusculi Brixiensis
VI ª‹ˆ˜ fï˜ ˘‹Ú¯Â οÔÈ·
Constantinopoleos libri VI.
Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ· ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰‡Ô ÂˆÓ‡ÌˆÓ Î·È ‹ ÙÔ ¢Ú¿ÎÔ˜
ÚԤ΢„ ·fi ÙÔ ¢Ú¿Á·˙˘ ÌÂ Û˘ÁÎÔ‹ ‹ ÙÔ ¢Ú¿Á·˙˘
ÙÔ˘ ·Ô‰fiıËΠfiÙ·Ó ·ÔÎÏ‹ıËΠ·fi ÙÔ Ï·fi ¢Ú¿ÎÔ˜;
™›ÁÔ˘Ú· ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ η٤ÏËÍ ӷ
Â›Ó·È ÙÔ ‰ËÌÔÊÈϤÛÙÂÚÔ ·fi fiÏ· ÛÙË ÌÂ۷ȈÓÈ΋ Ì·˜
ÈÛÙÔÚ›·, οÙÈ Ô˘ Â›Ó·È ·fiÏ˘Ù· ‰ÈηÈÔÏÔÁË̤ÓÔ. ∞˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó Ô˘ ÚÒÙÔ˜ ‰ÈÔ›ÎËÛ ÙÔ Ó¤Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi ÛÙÔ
Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔ ·ÁÒÓ· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ÁÈ· ÙËÓ
‡·ÚÍ‹ ÙÔ˘. ∞˘Ùfi˜ ‰È·Î‹Ú˘Í ·fi ÙȘ Â¿ÏÍÂȘ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ fiÙÈ Ô Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ‹Ù·Ó Ô ÌÔÓ·‰ÈÎfi˜ ÎÏËÚÔÓfiÌÔ˜ ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡. Δ¤ÏÔ˜, ·˘Ùfi˜ ÌÂ
ÙÔÓ ËÚˆÈÎfi ÙÔ˘ ı¿Ó·ÙÔ ÂÚȤ‚·Ï Ì ·ÓÂÍ›ÙËÏË ·›ÁÏË
ÙȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ÛÙÈÁ̤˜ ÙÔ˘ ‰ÔÍ·Ṳ̂ÓÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ‰ÈÎÔ‡ Ì·˜ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ¤ıÓÔ˘˜.

∞¯ÚÔÓÔÏfiÁËÙË ÁÎÚ·‚Ô‡Ú· Ì ÙÔ ÔÚÙÚ¤ÙÔ
ÙÔ˘ √˘Ó˘¿‰Ë. √ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ·˘Ùfi˜ ÁÓÒÚÈÛ ÙÂÏÈο
ÙËÓ ‹ÙÙ· ÙÔ 1444 ÛÙË Ì¿¯Ë Ù˘ μ¿ÚÓ·˜,
fiÔ˘ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙˆÓ √‡ÁÁÚˆÓ ‰È·Ï‡ıËÎÂ
Î·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔ˘˜, μÏ·‰›ÛÏ·Ô˜, ÛÎÔÙÒıËÎÂ.
BETTMANN/CORBIS/APEIRON

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [127]

[128]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ηٿÛÙ·ÛË
ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ

√ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜
ª˘ÛÙÚ¿˜.
ªÂÙ¿ ÙËÓ
·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË
ÙˆÓ ºÚ¿ÁΈÓ
·fi ÙË
‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘
¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘
Ô ª˘ÛÙÚ¿˜ ÌÂ
ÙËÓ ÂÁηٿÛÙ·ÛË
∂ÏÏ‹ÓˆÓ
‰ÂÛÔÙÒÓ
·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
η٤ÛÙË ÙÔ
·‰È·ÊÈÏÔÓ›ÎËÙÔ
ΤÓÙÚÔ ÙÔ˘
Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡.
STYVE REINECK/
SHUTTERSTOCK

∂›‰·Ì fiÙÈ ÙÔ 1430 Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ··ÏÏ¿¯ıËÎÂ
·fi ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· (Ì ÂÍ·›ÚÂÛË, ÂÓÓÔ›ٷÈ,
Ù· ·Ú¿ÏÈ· Ô˘ ηÙ›¯·Ó ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›). √È ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜
ı· ÂÈı˘ÌÔ‡Ó ‚¤‚·È· Ó· Ì¿ıÔ˘Ó Û ÔÈ· ηٿÛÙ·ÛË
‚Á‹Î ·fi Ù· ¯¤ÚÈ· Ù˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÂΛӢ Ë ·Ú¯·›·
·˘Ù‹ ÂÛÙ›·, Ô˘ ı· ÁÈÓfiÙ·Ó Î·È Ë Û˘Ì·ÓÙÈÎfiÙÂÚË ·ÊÂÙËÚ›· ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. ™‡Ìʈӷ Ì fiÛ· ÂÎı¤Û·Ì ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜, Ë ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·, ·Ó Î·È Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ ÛÙËÓ Î·Ù¿Ï˘ÛË Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ Ì·˜ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·˜,
η٤ÛÙËÛ ÔÏÏÔ‡˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¢ÁÂÓ›˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜ Û˘Ó¿Ú¯ÔÓÙ˜ Î·È ¤Î·ÓÂ Û˘Ì̤ÙÔ¯Ô˘˜ ÛÙȘ ÔÏÂÌÈΤ˜
ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ·ÏÔ‡˜ Ôϛ٘, ÙÔ˘˜ ·Ó¤ıÚ„ ÌÂ
Ù· ‰Èο Ù˘ ‹ıË, ÙÔ˘˜ ÂÎ·›‰Â˘Û ÛÙ· fiÏ· Î·È ÙÔ˘˜
¤Î·Ó ÂÌÂÈÚÔfiÏÂÌÔ˘˜, οÙÈ Ô˘ ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ ‰ÂÓ
Û˘Ó¤‚·ÈÓÂ. ∏ Ì·ÎÚfi¯ÚÔÓË ·Ó·Ú¯›· Ô˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÙÔ
‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi Ù˘ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜, ‰ËÏ·‰‹ ηٿ ÙÔ
14Ô ·ÈÒÓ·, ÂÏ¿ÙÙˆÛ ‚¤‚·È· ÛËÌ·ÓÙÈο Ù· ÏÂÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù· Ô˘ ÚÔ‹Ïı·Ó ·fi ÙËÓ ÚÒÙË ÂÚ›Ô‰Ô,
·˘Ù‹ Ù˘ ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛ˘ ÙˆÓ μÈÏ·ډԢ›ÓˆÓ. √È ÂÌʇÏÈÔÈ fiÏÂÌÔÈ, Ë ·ÓÈηÓfiÙËÙ· ÙˆÓ Î˘‚ÂÚÓËÙÒÓ, ÔÈ
ÂȉÚÔ̤˜ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ Î·È Ë ÂÁηٿÛÙ·ÛË Ó¤ˆÓ
ÂԛΈÓ, ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ, fi¯È ÌfiÓÔ Î·Ù¤ÛÙÚ„·Ó ÙËÓ
˘ÏÈ΋ ¢ËÌÂÚ›· ÙÔ˘ ÙfiÔ˘, fi¯È ÌfiÓÔ ÓfiıÂ˘Û·Ó ·ÎfiÌË
ÈÔ Ôχ ÙÔÓ ÓÙfiÈÔ ÏËı˘ÛÌfi, ·ÏÏ¿ Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ·Ó Î·È
ÛÙËÓ ËıÈ΋ ·ÏÏÔ›ˆÛ‹ ÙÔ˘. ∞fi ÙËÓ ·‰È¿ÎÔË ·Ó·Ù·Ú·¯‹ Î·È ·ÓˆÌ·Ï›·, Ô˘ ‰È‹ÚÎÂÛ ¤Ó·Ó Î·È ϤÔÓ ·ÈÒÓ·, ÌÂÈÒıËÎÂ Ë ÂÈı·Ú¯›·, Û˘Ó‹ıÈÛ·Ó ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ
ÛÙȘ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ Î·È ÛÙȘ ÂÍÂÁ¤ÚÛÂȘ, ¤¯·Û·Ó οı ÂÏ›‰· ÁÈ· ÌfiÓÈÌË ·ÔηٿÛÙ·ÛË Î·È ·fi fiÏ· ·˘Ù¿
ÚԤ΢„·Ó fiÛ· ·ÚÓËÙÈο ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó Û ·ÚfiÌÔȘ
ηٷÛÙ¿ÛÂȘ. ¶·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó fï˜ fiϘ ÔÈ ÔÏÂÌÈΤ˜ Û˘Ó‹ıÂȘ, ÔÈ Ôԛ˜ ·Ó Î·È ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙ¤˜ ÁÈ· Ó· Û˘ÓÙËÚ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ Î·ıÂÛÙÒ˜, ÚÔÂÙÔ›Ì·Û·Ó ÙËÓ ·Ó·‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ̤ÏÏÔÓÙÔ˜. ΔÔ 1430 ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ, ÔÈ ·ÏÈÔ›
Û˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ÙˆÓ μÈÏ·ډԢ›ÓˆÓ Î·È ÙˆÓ ‰È·‰fi¯ˆÓ
ÙÔ˘˜, ‰ÂÓ ˘‹Ú¯·Ó ›Ù ÁÈ·Ù› ›¯·Ó Âı¿ÓÂÈ Â›ÙÂ
ÂÂȉ‹ ›¯·Ó ÌÂÙ·Ó·ÛÙ‡ÛÂÈ Â›Ù ÂÂȉ‹ ›¯·Ó ÂÍÂÏÏËÓÈÛÙ› È·, Î·È ¤ÎÙÔÙ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ˆ˜ ˘ÔÙÂÏ›˜ ÙˆÓ
¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ. ∂›Ó·È ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ fiÙÈ ¤ÂÈÙ· ·fi 225

¯ÚfiÓÈ· ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ‰ÂÓ ‰È·ÛÒıËÎÂ
ÂΛ Ô‡Ù ¤Ó· ÔÈÎÔÁÂÓÂÈ·Îfi fiÓÔÌ· Ô˘ Ó· ı˘Ì›˙ÂÈ ÙËÓ
΢ÚÈ·Ú¯›· ÂΛÓË. ΔË ı¤ÛË ÙÔ˘˜ η٤Ϸ‚·Ó ΢ڛˆ˜
ŒÏÏËÓ˜ ¢ÁÂÓ›˜, fiˆ˜ Ô Ì¤Á·˜ ÛÙÚ·ÙÔ‰¿Ú¯Ë˜ ÙÔ˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ¢·ÈÌÔÓÔÁÈ¿ÓÓ˘, Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ¢ÂÚÌÔη˝Ù˘, ÊÂÔ˘‰¿Ú¯Ë˜ Ù˘
¶¿ÙÚ·˜, Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ª·ÌˆÓ¿˜ °ÚËÁÔÚ¿˜, ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘ ¶ÚÈÓ›ÎÔ˘, ÔÈ ‰‡Ô ÁÈÔÈ ÙÔ˘ °ÂÌÈÛÙÔ‡,
¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ Î·È ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜, ËÁÂÌfiÓ˜ Ô ¤Ó·˜ ÙÔ˘ º·Ó·Ú›Ô˘ Î·È Ô ¿ÏÏÔ˜ Ù˘ μÚ‡ÛÛ˘, Ô ∞ı·Ó¿ÛÈÔ˜ §¿ÛηÚ˘, Ô˘ ÙÔÓ ¤ÛÙÂÈÏÂ Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ ÛÙË
ºÏˆÚÂÓÙ›·, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ™ÔÊÈ·Ófi˜ ¢·ÈÌÔÓÔÁÈ¿ÓÓ˘ -‹,
fiˆ˜ ÙÔÓ ·ÔηÏ› Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜, ∂˘‰·›ÌˆÓ πˆ¿ÓÓ˘
πˆ¿ÓÓ˘-,
ÌÂÛÔÏ·‚ËÙ‹˜ ‹ Úˆı˘Ô˘ÚÁfi˜ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘41.
∂›Û˘ Ô ›‰ÈÔ˜ Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ºÚ·ÓÙ˙‹˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤Ï·‚Â
«ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›· Ù˘ ™¿ÚÙ˘ Î·È ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË fiÏˆÓ ÙˆÓ
ÂÚȯÒÚˆÓ, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ˘ ∫Ô˘Ï¿, Ù˘ ∂‚Ú·˚΋˜ ΔÚ‡˘, ÙÔ˘ Δ˙ÂÚ·Ì›Ô˘, ÙˆÓ ¶·ÁÎfiÙˆÓ, ÙÔ˘ ™ÎÏ·‚Ô¯ˆÚ›Ô˘, fiÏˆÓ ÙˆÓ Á‡Úˆ ÂÚÈÔ¯ÒÓ, ηıÒ˜ Î·È fiÏ· Ù· ÂÈÛÔ‰‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜, ÂÍÔ˘Û›· Ô˘ ηÓ›˜ ¿ÏÏÔ˜ ‰ÂÓ ·¤ÎÙËÛ ÔÙ¤ ̤¯ÚÈ ÙfiÙ». ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ô πˆ¿ÓÓ˘
∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜, ‰ÈÔÈÎËÙ‹˜ Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘, Ô ∞ϤÍÈÔ˜
§¿ÛηÚ˘, Ô ‰ÈÔÈÎËÙ‹˜ ÙˆÓ ¶·ÙÚÒÓ Î·È ¿ÏÏÔÈ ÔÏÏÔ›.
∞ÏÏ¿ ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ¿ÏÏÔÈ Â˘ÁÂÓ›˜, ÌÂ
‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ηٷÁˆÁ‹. ◊Ù·Ó ‹ °·ÛÌÔ‡ÏÔÈ, ‰ËÏ·‰‹
·fiÁÔÓÔÈ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Î·È ºÚ¿ÁΈÓ, fiˆ˜, .¯., ÔÈ ÈÛ¯˘ÚÔ› ºÚ·ÁÎfiÔ˘ÏÔÈ, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô §¤ÔÓÙ·˜
˘‹ÚÍ ÚˆÙÔÛÙÚ¿ÙÔÚ·˜ ÙÔ˘ £ÂÔ‰ÒÚÔ˘ μ
μ′, ‹ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ, fiˆ˜ ÔÈ ∞Û¿Ó, ÔÈ ·ÓÙÔ‰‡Ó·ÌÔÈ Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÙÔ˘
¢ËÌËÙÚ›Ô˘, ‹ ∞Ï‚·ÓÔ›, fiˆ˜ Ô ¶¤ÙÚÔ˜ Ô ÃˆÏfi˜, ·fiÁÔÓÔ˜ ÙˆÓ μÔ‡ˆÓ ‹ ªÔ‡ˆÓ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜.
μÚ›ÛÎÔ˘ÌÂ, ÏÔÈfiÓ, ÙfiÙ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÔÏϤ˜
Î·È ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ÔÈ Ôԛ˜ ·Ó·ÙÚ¿ÊËÎ·Ó ÛÙË
ÊÚ·ÁÎÈ΋ Û¯ÔÏ‹ ÙÔ˘ ·ÚÂÏıfiÓÙÔ˜ Î·È ·Ó¤‰ÂÈÍ·Ó ÔÏÏÔ‡˜ ¿Ó‰Ú˜ Ô˘ ‰È¤Ú„·Ó ÛÙ· ÔÏÂÌÈο Ú¿ÁÌ·Ù·
Î·È ÛÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË. ∂ÎÙfi˜ ·fi ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·
Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ ÛÙËÓ ·Ó·‚›ˆÛË ÙËÛ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Î·È Ë
ÚÒÈÌË ÂÁηٿÛÙ·ÛË ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿ ÙˆÓ ·ÔÁfiÓˆÓ Ù˘
‰˘Ó·ÛÙ›·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ªÂ ·˘ÙÔ‡˜ ÌÂÙ·‚È‚¿ÛÙËÎ·Ó ÛÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ ÔÈ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ

∞Ô ÙÔ 1430 ¤ˆ˜ ÙÔ 1440 ÔÈ ÂÏÏËÓÈΤ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜ ‰¤¯ÙËÎ·Ó ÌfiÓÔ ÌÈÎÚ¤˜
ÂȉÚÔ̤˜ ·fi ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù μ′.

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [129]

ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Î·È ·fi ÙfiÙ ΢ڛˆ˜ ¿Ú¯ÈÛÂ
Ó· ÚÔ¿ÁÂÙ·È Î·È Ó· ·›ÚÓÂÈ Ú·ÎÙÈÎfiÙÂÚÔ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·
Ô ÓÂfiÙÂÚÔ˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜. ŒÓ·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÂÈÊ·Ó›˜
ÂÎÚÔÛÒÔ˘˜ ÙÔ˘ ¤ÁÈÓÂ Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ °ÂÌÈÛÙfi˜, Ô˘,
fiˆ˜ ͤÚÔ˘ÌÂ, ı¤ÏËÛ ӷ ÂÊ·ÚÌfiÛÂÈ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÌÂÙ·ÚÚ˘ıÌÈÛÙÈÎfi ÎÔÈÓˆÓÈÎfi Î·È ‰ÈÔÈÎËÙÈÎfi ÙÔ˘ Û‡ÛÙËÌ·.

√È ÚÒÙÔÈ ·ÁÒÓ˜
ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
ηٿ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ
ŒÙÛÈ Â›¯·Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ fiÙ·Ó ¤ÂÛÂ
Ë ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›· Î·È ÙË ı¤ÛË Ù˘ ‹Ú·Ó ÔÈ ÙÚÂȘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ: £Âfi‰ˆÚÔ˜, ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Î·È £ˆÌ¿˜.
√ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ›¯Â ·fi ηÈÚfi ·ÓÙÈÏËÊı› fiÙÈ ÙÔ
ÎÚ¿ÙÔ˜, ÂÂȉ‹ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÛÙÔ ‚ÔÚÚ¿ ÌfiÓÔ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Ô˘ ›¯Â ÚÔ ÙˆÓ ˘ÏÒÓ Ù˘ ÙÔ ÊÔ‚ÂÚfi ¯ıÚfi, Ï›Á· Ú¿ÁÌ·Ù· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÈÙ‡¯ÂÈ Ì ÙȘ
‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ. °È· Ó· ·Ó·Î¿Ì„ÂÈ ·fi ÙËÓ Î·Ù¿ÙˆÛ‹ ÙÔ˘, ÙÔ ÌfiÓÔ Ì¤ÚÔ˜ fiÔ˘ ˘‹Ú¯Â ÂÏ›‰· Ó· ÔÚÁ·Óˆı› οÔÈ· ·ÍÈfiÌ·¯Ë ‰‡Ó·ÌË, ÈηӋ Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ
ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ·fi ÎÔÈÓÔ‡ Ì ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜,
‹Ù·Ó Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜. ∞ÏÏ¿ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ηٿϷ‚ fiÙÈ
fiÛÔ ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó ¯ˆÚÈṲ̂ÓË ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ÙÚ›· ·‰¤ÏÊÈ·, Ù›ÔÙ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Á›ÓÂÈ ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, ηӤӷ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·‰ÂÏÊÔ‡˜ ÙÔ˘ ‰ÂÓ Â›¯Â Û˘ÓÂȉËÙÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË Ó· ¿„ÂÈ Ë ÔÏ˘·Ú¯›· Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÂΛ. ŒÙÛÈ, ¤Ú·Û·Ó ÔÏÏ¿ ¯ÚfiÓÈ· ̤¯ÚÈ Ó·
ÙÔ˘˜ ›ÛÂÈ Ó· ÙÔ˘ ·Ó·ı¤ÛÔ˘Ó ÙËÓ ËÁÂÌÔÓ›· fiÏ˘ Ù˘
¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘.
°È’ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ οÓÂÈ fiϘ ÙȘ ··Ú·›ÙËÙ˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ, ¿ÏÏÔÙ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ¿ÏÏÔÙÂ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ™ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Ì¿ÏÈÛÙ·
¤ÌÂÈÓ ·fi Ù· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1437 ÁÈ· ¤ÍÈ ÔÏfiÎÏËÚ· ¯ÚfiÓÈ·,
ˆ˜ Â›ÙÚÔÔ˜ Ù˘ ·Ú¯‹˜ ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤Ê˘Á ÁÈ· ÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È ÙÔ˘ ·Ú¤‰ˆÛ ٷ ËÓ›· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÂÂȉ‹ ÁÓÒÚÈ˙ fiÙÈ ÌfiÓÔ ·˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó ÈηÓfi˜ Ó· ÙÔÓ ·Ó·ÏËÚÒÛÂÈ Î·Ù¿ ÙËÓ ·Ô˘Û›·
ÙÔ˘. ªÂÙ¿ ÙËÓ ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ̤ÓÂÈ
ÎÔÓÙ¿ ÙÔ˘ Î·È Î¿ÔÈ· ÛÙÈÁÌ‹, ·ÂÏÈṲ̂ÓÔ˜ Ô˘ ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÊ·ÚÌfiÛÂÈ ÙÔ Û¯¤‰Èfi ÙÔ˘, Û˘Ó·›ÓÂÛ ӷ
·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙÔÓ ¿ÏÏÔ ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊfi, ÙÔÓ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ, ÙȘ
ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È Ó· ¿ÚÂÈ ˆ˜ ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ·˘Ù¤˜ ÛÙË ™ËÏ˘‚Ú›·42. ∞ÏÏ¿ fiÙ·Ó Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ‰Ú·ÛÙËÚÈÔÔÈ›ٷÈ, ·fi ÙfiÙ Ô˘ Û˘ÌÌ¿¯ËÛ ÌÂ
ÙÔÓ μÏ·‰›ÛÏ·Ô, Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ›ÛÙËΠӷ ÌËÓ ¿ÂÈ ÛÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÂÓÒ Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ £Âfi‰ˆÚÔ˜ μ′ ÙÔ˘ ª˘ÛÙÚ¿ ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ÙÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘

[130]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [131]

¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ ÛÙÔ ÔÔ›Ô Î˘‚ÂÚÓÔ‡ÛÂ. ŒÙÛÈ, ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘
1443 Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¤ÊÙ·Û ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿ Î·È ·Ó¤Ï·‚Â
ÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙÔ˘ ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, ÁÈ·Ù› ÙÔ ‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó ÙfiÙ ÙË §·ÎˆÓ›·, ÙËÓ ∫ÔÚÈÓı›·, ÙËÓ ∞¯·˝·, ÙËÓ ∞Ú牛· Î·È Ù·
·Ó·ÙÔÏÈο ÙÌ‹Ì·Ù· Ù˘ ªÂÛÛËÓ›·˜. √ £ˆÌ¿˜ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÌfiÓÔ ÛÙËÓ ◊Ïȉ· Î·È ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ˘ÂÚÔ¯‹ ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ·fi ÙfiÙ ӷ Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÂÙ·È Ì·˙› ÙÔ˘ Ì ÂÈÏÈÎÚ›ÓÂÈ·.
ŸÙ·Ó ¤ÁÈÓ ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÙËΠÁÈ· ÙÔÓ fiÏÂÌÔ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ
̈·ÌÂı·ÓÒÓ. ∂·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ì fï˜ fiÙÈ ¿Ú¯ÈÛ ÙËÓ
Â›ıÂÛË Ôχ ·ÚÁfiÙÂÚ· ·fi fiÛÔ ¤ÚÂÂ. ¡· ÌËÓ Í¯ӿÌ fiÙÈ ¤ÊÙ·Û ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿ ÙÔ ¢ÂΤ̂ÚÈÔ ÙÔ˘ 1443,
‰ËÏ·‰‹ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ô˘ Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ ¤Î·Ó ÙË ÓÈÎËÊfiÚ·
Ì·ÎÚ¿Ó ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÙÔ˘ Î·È Î·Ù¤‚·Ï ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜
ÛÙË ¡›ÛÛ· Î·È ÛÙÔ π¿ÏÔ‚·˙. ∞Ó Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÁÈÓfiÙ·Ó ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ 15 ‹ 10 ‹ Î·È 5 ÌfiÓÔ
¯ÚfiÓÈ· ÓˆÚ›ÙÂÚ·, ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘
·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘ ·fi ÙË ºÏˆÚÂÓÙ›·, ÙÔ ÔÔ›Ô ‹Ù·Ó ‡ÎÔÏÔ
Î·È ÏÔÁÈÎfi Ó· Û˘Ì‚Â›, ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÔÚÁ·ÓÒÛÂÈ ÙȘ
‰˘Ó¿ÌÂȘ Ù˘ ¯ÒÚ·˜, Ó· ÂÂÎÙ›ÓÂÈ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘
Î·È ·fi ÙÔ 1442, fiÙ·Ó ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÂÈÙ¤ıËΠÔ
√˘Ó˘¿‰Ë˜ ηٿ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ Î·È ÙÔ˘˜ ηٷÙÚfiˆÛÂ
ÛÙÔ ∂ÚÌ·ÓÛÙ¿Ù Î·È ÛÙÔ μ·Û¿Á, Ó· ÚÔÂÏ¿ÛÂÈ ·fi ÙË
£ÂÛÛ·Ï›· ÁÈ· Ó· Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi ÙˆÓ √‡ÁÁÚˆÓ
Ô˘ η٤‚·ÈÓ ·fi ÙÔ ‚ÔÚÚ¿ Î·È Ó· ʤÚÂÈ ÙÔ˘˜
¯ıÚÔ‡˜ Û ·Ì˯·Ó›·. ÕÚ¯ÈÛ ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ÙȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ Ë̤Ú˜ ÙÔ˘ 1443, ·ÏÏ¿ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ¯¿ÛÂÈ
¯ÚfiÓÔ Ì ÙȘ ÚÔÂÙÔÈ̷ۛ˜, ÂÓÒ ı· ¤ÚÂ ӷ Û˘ÌÌ·¯‹ÛÂÈ Ì ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë. ∞̤ۈ˜ Âȯ›ÚËÛ ӷ ·ÓÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÂÈ ÙÔ Ù›¯Ô˜ ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡, ÙÔ ÔÔ›Ô ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÛÂ
Ì ·ÍÈÔı·‡Ì·ÛÙË Ù·¯‡ÙËÙ· ÙÔ ª¿ÚÙÈÔ ÙÔ˘ ÂfiÌÂÓÔ˘
¤ÙÔ˘˜. ¢ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ Û˘ÓÂÓÓÔÂ›Ù·È Ì ÙÔ˘˜ √‡ÁÁÚÔ˘˜. ™˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘, ηıÒ˜ Î·È ÙÔ˘
·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘ £ˆÌ¿ ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ, Ù˘ ÔÔ›·˜ ÙÔ
ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙÔ ·Ú¤‰ˆÛ ÛÙÔ Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘
¢ËÌËÙÚ›Ô˘, ÙÔÓ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ ∞Û¿Ó. ŒÂÈÙ·, ·ÊÔ‡ ‚Á‹ÎÂ
·fi ÙÔÓ πÛıÌfi ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÏÏ¿‰·, ·Ó¿ÁηÛ ÙÔÓ

™ÙËÓ ÁÎÚ·‚Ô‡Ú· Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ Ô‰ËÁ› ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘
ÛÙË Ó›ÎË. √ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
ηı˘ÛÙ¤ÚËÛÂ Î·È ¤¯·Û ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó·
Û˘ÌÌ·¯‹ÛÂÈ Ì ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë, Ô˘ ÛËÌ›ˆÛÂ
Â·ÓÂÈÏËÌ̤Ó˜ ӛΘ Â› ÙˆÓ √ÛÌ·ÓȉÒÓ ÛÙË
¡›Î·È·, ÛÙÔ π¿ÏÔ‚·˙, ÛÙÔ ∂ÚÌ·ÓÛ¿Ù Î·È ÛÙÔ μ·Û¿Á.
BETTMANN/CORBIS/APEIRON

ÙfiÙ ‰Ô‡Î· Ù˘ ∞ÙÙÈ΋˜ Î·È μÔȈٛ·˜ ¡¤ÚÈÔ μ′ Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ Î·È Ó· ÏËÚÒÓÂÈ 30.000
¯Ú˘Û¿ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· οı ¯ÚfiÓÔ. ∞ÏÏ¿ fiÙ·Ó Á›ÓÔÓÙ·Ó
·˘Ù¿, ÛÙÔ ‚ÔÚÚ¿ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÁÈ· ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë ‹ÚÂ
ÔϤıÚÈ· ÙÚÔ‹, ÁÈ·Ù› ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ú·‚›·ÛË Ù˘ Û˘Óı‹Î˘ ÙÔ˘ 1444 ·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ Ë ·ÓˆÏÂıÚ›· Ù˘ μ¿ÚÓ·˜
ÛÙȘ 10 ¡ÔÂÌ‚Ú›Ô˘ Ù˘ ›‰È·˜ ¯ÚÔÓÈ¿˜ Î·È ϤÔÓ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ‚Ú¤ıËΠ·ÔÌÔӈ̤ÓÔ˜ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ·ÓÙÔ‰˘Ó·Ì›·. ™‡Ìʈӷ fï˜ Ì fiÛ· ÚԷӷʤڷÌÂ, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ‹Ù·Ó ΢ڛˆ˜ ¿ÓıÚˆÔ˜ ÙÔ˘
ηı‹ÎÔÓÙÔ˜ Î·È ›ÛÙ¢ fiÙÈ, ÂÊfiÛÔÓ ¿Ú¯ÈÛÂ, ‰ÂÓ Â›¯Â
ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· οÓÂÈ ›Ûˆ, ·Ó Î·È ‹ÍÂÚ ηϿ fiÙÈ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈ˙ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Î›Ó‰˘ÓÔ. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ‰ÂÓ ·ÚÎÔ‡Û ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ ‹Ù·Ó ·ÔÌÔӈ̤ÓÔ˜, ηıÒ˜ ‰ÂÓ
›¯Â ÚÔÏ¿‚ÂÈ Ó· ·Ó·‰ÈÔÚÁ·ÓÒÛÂÈ, Ó· Û˘Á¯ˆÓ‡ÛÂÈ Î·È
Ó· ÂÎ·È‰Â‡ÛÂÈ ·ÚÎÂÙ¿ Ù· ‰È¿ÊÔÚ· ÛÙÔȯ›· ·fi Ù·
ÔÔ›· ··ÚÙÈ˙fiÙ·Ó Ô ÏËı˘ÛÌfi˜ ÙˆÓ Î˘Ú›ˆ˜ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ. ∂ȉÈο ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÂÎÙfi˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, ˘‹Ú¯·Ó ºÚ¿ÁÎÔÈ, °·ÛÌÔ‡ÏÔÈ, μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ Î·È ∞Ï‚·ÓÔ›, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ¿ÍÈÔÈ ÂÌÈÛÙÔÛ‡Ó˘. ∂ÓÒ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÚÔÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó Ì ÌÂÁ¿ÏË ÛÔ˘‰‹ ÁÈ· ÙÔÓ ÎÚ›ÛÈÌÔ ·˘Ùfi
fiÏÂÌÔ, ÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ›, ·ÊÔ‡ ÛÙ·Û›·Û·Ó Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔ˘˜
ÙÔÓ ¶¤ÙÚÔ ÙÔÓ ÃˆÏfi Î·È ÙÔÓ ŒÏÏËÓ· ∂ÌÌ·ÓÔ˘‹Ï ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi, ‹Úı·Ó ÛÂ Û˘ÓÂÓÓfiËÛË Ì ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜.
™ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÏÏ¿‰· Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ‹Ù·Ó ·ÎfiÌË ¯ÂÈÚfiÙÂÚ·, ‰ÈfiÙÈ Ô ¡¤ÚÈÔ˘˜ μ′, ·Ó Î·È ˘¤Î˘„ ·fi ·Ó¿ÁÎË ÛÙËÓ ˘ÂÚÔ¯‹ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘, ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·˙ ӷ
Û˘ÓÂÓÓÔÂ›Ù·È Î·È ·˘Ùfi˜ Ì ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ
‹Ù·Ó ¿ÏψÛÙ ·fi ηÈÚÔ‡ ˘ÔÙÂÏ‹˜.
™ÙËÓ ·Ú¯‹ Ë Ù‡¯Ë Ê¿ÓËΠӷ ¯·ÌÔÁÂÏ¿ ÛÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ. ªÂÙ¿ ÙË Ó›ÎË ÛÙË μ¿ÚÓ· Ô ªÔ˘Ú¿Ù ·Ú·ÈÙ‹ıËÎÂ Î·È ¿ÏÈ ·fi ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Î·È ÛÙÔ ıÚfiÓÔ ·Ó¤‚ËÎÂ
Ô ‰ÂηÂÍ¿¯ÚÔÓÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘. ΔfiÙ ÍÂÛËÎÒıËÎ·Ó ÔÈ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË. ΔËÓ ¿ÓÔÈÍË ÙÔ˘ 1445 ÚÔÛ‹Ïı·Ó ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ 300 μÔ˘ÚÁÔ˘Ó‰Ô› ÔÏÂÌÈÛÙ¤˜. ∞ÎfiÌË Î·È Ô ¿ÛÙ·ÙÔ˜ ËÁÂÌfiÓ·˜
ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ °ÂÒÚÁÈÔ˜ Ê·ÈÓfiÙ·Ó ‰È·ÙÂıÂÈ̤ÓÔ˜ Ó· ÙÔÓ
‚ÔËı‹ÛÂÈ. ΔfiÙÂ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, Û˘Ó¯›˙ÔÓÙ·˜ ÙȘ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ Ô˘ ›¯Â ÍÂÎÈÓ‹ÛÂÈ ÙÔ ºÂ‚ÚÔ˘¿ÚÈÔ ÙÔ˘ 1445,
η٤Ϸ‚ ÙË ¢·˘Ï›‰· Î·È Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ºˆÎ›‰·˜, ÙÔ §È‰ˆÚ›ÎÈ, ÙË μÈÙÚÈÓ›Ù˙· Î·È ·ÊÔ‡ ÚÔ¯ÒÚËÛ ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·, Ù˘ ÔÔ›·˜ ÔÈ μÏ¿¯ÔÈ Î·È ∞Ï‚·ÓÔ› οÙÔÈÎÔÈ Ê¿ÓËÎ·Ó Úfiı˘ÌÔÈ Ó· Û˘ÓÙ·¯ıÔ‡Ó Ì·˙› ÙÔ˘, η٤Ϸ‚ ÙËÓ
Â·Ú¯›· ·˘Ù‹ Î·È ÙÔÔı¤ÙËÛ ‰ÈÎfi ÙÔ˘ ¿Ú¯ÔÓÙ·. ŸÌˆ˜
Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÙȘ ÂÊ‹ÌÂÚ˜ ÂÈÙ˘¯›Â˜ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ÊÔ‚ÂÚ¤˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜. √ ªÔ˘Ú¿Ù ÁÈ· ÙÚ›ÙË ÊÔÚ¿ ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ
·ÓÒÙ·ÙË ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ 1445. √ ¡¤ÚÈÔ˜ ‰ÂÓ ¤·„ ӷ

[132]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·ÔηχÙÂÈ ÙȘ ÎÈÓ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ÛÙÔÓ
ΔÔ˘Ú·¯¿Ó, ÙÔÓ Ì¸ϤÚ-Ì¤Ë Ù˘ ƒÔ‡ÌÂÏ˘. √ ΔÔ˘Ú·¯¿Ó ›¯Â Î·È ÚÔÛˆÈÎfi Û˘ÌʤÚÔÓ Ó· ÂÚÈÔÚ›ÛÂÈ
ÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ·˘Ù¤˜, ‰ÈfiÙÈ ıˆÚÔ‡Û ÙË £ÂÛÛ·Ï›· ‰ÈÎfi
ÙÔ˘ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfi ÙÈÌ¿ÚÈÔ. ∫·È ÔÈ ‰‡Ô ÏÔÈfiÓ ÌÂ Û˘Ó¯‹ ˘ÔÌÓ‹Ì·Ù· ¤ÂÈÛ·Ó ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù Ó· Â¤Ì‚ÂÈ.
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÙËÓ ¿ÓÔÈÍË ÙÔ˘ 1446 Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÛÙȘ ºÂÚ¤˜ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ ÛÙÚ·Ùfi. √ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ηٿϷ‚ fiÙÈ ı· ‹Ù·Ó ·Û‡ÓÂÙË Ú¿ÍË Ó· ‰ÒÛÂÈ
Ì¿¯Ë ÂÎ ÙÔ˘ Û˘ÛÙ¿‰ËÓ Ì ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÂΛÓÔ, Ô˘ ÚÔ
ÔÏ›ÁÔ˘ ηٷÙÚfiˆÛ ÙÔ˘˜ ¿ÚÈÛÙÔ˘˜ ÔÏÂÌÈÛÙ¤˜ Ù˘
∂˘ÚÒ˘. ÀÔ¯ÒÚËÛ ÏÔÈfiÓ ›Ûˆ ·fi ÙȘ Ô¯˘ÚÒÛÂȘ
ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡ Î·È ¤ÙÛÈ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ÚԤϷÛ ¯ˆÚ›˜ ÂÌfi‰È· ̤¯ÚÈ ÙË £‹‚·, ¤‰ÈˆÍ ·fi ÂΛ
ÙÔ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· Î·È ·Ú¤‰ˆÛ ÙËÓ fiÏË
ÛÙÔÓ ¡¤ÚÈÔ, ÂÓÒ ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ ·ÚÈÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ η٤Ϸ‚Â
ÙÔ §È‰ˆÚ›ÎÈ, ÙÔ °·Ï·Í›‰È Î·È Ù· ™¿ÏˆÓ·. ∂ÓÒ Á›ÓÔÓÙ·Ó
·˘Ù¿, Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÛÙ· Ù¤ÏË ¡ÔÂÌ‚Ú›Ô˘ ÏËÛ›·ÛÂ
ÛÙÔÓ πÛıÌfi Ì 60.000 ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜, Ì·˙› Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ·
ÙÔ˘ ¡¤ÚÈÔ˘, ÔÏÏ¿ ÙËÏ‚fiÏ· Î·È ¿ÏϘ ÔÏÈÔÚÎËÙÈΤ˜ Ì˯·Ó¤˜, Î·È ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Â˘Û ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ªÈÁÁ›·. √
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, ÚÈÓ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙËÓ Â›ıÂÛË,
ıÂÒÚËÛ ηÏfi Ó· οÓÂÈ fi,ÙÈ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ ÁÈ· Ó· ÛÒÛÂÈ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ ÛÙÔÓ
ªÔ˘Ú¿Ù ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡ ÷ÏÎÔÎÔÓ‰‡ÏË
‰È·ÌËÓ‡ÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ fiÙÈ ·Ú·ÈÙÔ‡ÓÙ·Ó ·fi οı ·Í›ˆÛË
ÂÎÙfi˜ ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡. ∞ÏÏ¿ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Û˘Ó¤Ï·‚ ηÈ
Ê˘Ï¿ÎÈÛ ÙÔÓ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ ˆ˜ ηٿÛÎÔÔ Î·È ··›ÙËÛÂ
·fi ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ Ó· ηÙ‰·Ê›ÛÂÈ Ù· Ù›¯Ë ÙÔ˘
πÛıÌÔ‡ Î·È Ó· ÏËÚÒÓÂÈ ÊfiÚÔ ÁÈ· ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ.
∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ ¯ˆÚ›˜ Ì¿¯Ë ·˘Ù¤˜ ÔÈ ··ÈÙ‹ÛÂȘ ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· Á›ÓÔ˘Ó ‰ÂÎÙ¤˜ Î·È Ô fiÏÂÌÔ˜ ‹Ù·Ó ·Ó·fiÊ¢ÎÙÔ˜.
√ ªÔ˘Ú¿Ù η٤‚ËΠ̠6.000 ¿Ó‰Ú˜ ·fi ÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô Ù˘ ªÈÁÁ›·˜ ÁÈ· Ó· ‰ÂÈ Ì ٷ Ì¿ÙÈ· ÙÔ˘ Ù·
Ô¯˘ÚÒÌ·Ù· ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡. ŒÂÈÙ· ÂÚ›ÌÂÓ ϛÁ˜ ̤Ú˜,
ÈÛÙ‡ÔÓÙ·˜ fiÙÈ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ı· ·Ú·‰ÈÓfiÙ·Ó, ηıÒ˜ Ô ΔÔ˘Ú·¯¿Ó ÙÔ˘ ›¯Â ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ Ù¤ÙÔȘ ÂÏ›‰Â˜. ª¿Ù·È· fï˜ ÂÚ›ÌÂÓÂ. ∞ÊÔ‡ Â¤ÏËÍ ÙÔÓ ΔÔ˘Ú·¯¿Ó, ÂÂȉ‹ ÙÔÓ ÚÔ¤ÙÚ„ ӷ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ Ì¤Û·
ÛÙÔ ¯ÂÈÌÒÓ· ÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›·, ÂÓÒ ·˘Ùfi˜ ‹ıÂÏ ӷ ÙËÓ
·Ó·‚¿ÏÂÈ ÁÈ· ÙÔ ÂfiÌÂÓÔ Î·ÏÔη›ÚÈ, ·Ú¤Ù·Í fiÏÔ ÙÔ
ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ ÌÚÔÛÙ¿ ·fi Ù· Ô¯˘ÚÒÌ·Ù· ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡
Î·È ¤ÛÙËÛ ÙË ÛÎËÓ‹ ÙÔ˘ ÂΛ fiÔ˘ ·ÏÈ¿ ¤Ó·˜ ¢ÎÒÓ·˜ ηٷϿ̂·Ó ÙÔÓ ÈÂÚfi ¯ÒÚÔ ÙˆÓ πÛıÌ›ˆÓ, ηÈ
¿Ú¯ÈÛ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ·. ™ÙËÓ ‰ȿ‰· ÂΛÓË Ô˘ ÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ÔÈ ·Ú¯·›Â˜ ÈÔ‰ÚƠ̂˜ ÚÔ˜ ÙÈÌ‹Ó ÙÔ˘ ¶ÔÛÂȉÒÓ· ÚÔ¤Ï·Û·Ó ÔÈ ÔÏÈÔÚÎËÙÈΤ˜ Ì˯·Ó¤˜ ÙˆÓ

ΔÔ‡ÚΈÓ, ÙÚ·ÓÙ¿˙ÔÓÙ·˜ Î·È ÙÔ ¯·Ú¿ÎˆÌ· Î·È ÙÔÓ
πÛıÌfi. ∂› ÙÚÂȘ ̤Ú˜ ÙÔ Ô¯‡ÚˆÌ· ‰Â¯fiÙ·Ó ÂÈı¤ÛÂȘ
Î·È ÙÔ ‚Ú¿‰˘ Ù˘ ٤ٷÚÙ˘, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙȘ 3 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘
1446, ¿Ó·„·Ó ÔÏϤ˜ ʈÙȤ˜ ÛÙÔ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô Î·È ·ÓÙ‹¯ËÛ·Ó ÔÏÂÌÈÎÔ› ‡ÌÓÔÈ, Ô˘ ÚÔ·Ó‹ÁÁÂÈÏ·Ó, ηٿ ÙË Û˘Ó‹ıÂÈ·, ÙËÓ ¤ÊÔ‰Ô, Ë ÔÔ›· ¤ÁÈÓÂ
¤ÂÈÙ· ·fi ‰‡Ô ̤Ú˜. ΔÔ Úˆ› Ù˘ ¤‚‰ÔÌ˘ ̤ڷ˜
·fi ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙȘ 7 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘, Ù‡Ì·Ó·, ·˘ÏÔ› Î·È Û¿ÏÈÁÁ˜ ¤‰ˆÛ·Ó ÙÔ
Û‹Ì· Ù˘ Â›ıÂÛ˘. ∂ÓÒ ˘fiÓÔÌÔÈ ˘¤ÛηÙ·Ó ÙÔ
Ù›¯Ô˜ Î·È ˘ÚÔ‚fiÏ· ÂÌfi‰È˙·Ó ÙÔ˘˜ ¶ÂÏÔÔÓÓËÛ›Ô˘˜ Ó· ‚ÁÔ˘Ó ·fi ÙȘ Â¿ÏÍÂȘ, ÌÂٷʤÚıËÎ·Ó ÛοϘ
Î·È ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ·Ó‚·›ÓÔ˘Ó ¿Óˆ ÔÈ ÈÔ ÙÔÏÌËÚÔ› ·fi
ÙÔ˘˜ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔ˘˜, ·ÚÔÙÚ˘ÓfiÌÂÓÔÈ ·fi ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ
ªÔ˘Ú¿Ù. ΔÔ fiÓÔÌ· ·˘ÙÔ‡ Ô˘ ·Ó¤‚ËΠÚÒÙÔ˜ ‰È·ÛÒıËΠ-Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘ ÙÔÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ ÃÈÙ‹ÚË Î·È
Ô Ã¿ÌÌÂÚ ÙÔÓ Ï¤ÂÈ ÃÈÛÚ- Î·È ‹Ù·Ó ™¤Ú‚Ô˜ ÛÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹. ΔÔÓ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ Î·È Ë Ì¿¯Ë ÁÈÓfiÙ·Ó ÛÙȘ Â¿ÏÍÂȘ Î·È Ì¤Û· Û ·˘Ù¤˜. ∏ ·Ó·Ì¤ÙÚËÛË ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·Ú·Ù·ı›, ‰ÈfiÙÈ ›Ûˆ ·fi ÙÔ
·Ì˘ÓÙÈÎfi Ô¯‡ÚˆÌ· ˘‹Ú¯Â ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˜ ÛÙÚ·Ùfi˜,
Ô˘ ÙÔÓ ÂÌ„‡¯ˆÓÂ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, ·ÏÏ¿ ÔÈ ÊÚÔ˘Ú¤˜
ÙˆÓ Â¿ÏÍÂˆÓ Ô˘ ˘Ô¯ˆÚÔ‡Û·Ó ·Ú¤Û˘Ú·Ó ÛÙË
Ê˘Á‹ ÙÔ ¤Ó· ÌÂÙ¿ ÙÔ ¿ÏÏÔ Ù· ˘fiÏÔÈ· Ù¿ÁÌ·Ù·. √
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Î·È Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó·
·Ó·Îfi„Ô˘Ó ÙË Ê˘Á‹ ·˘Ù‹, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ Ù· ηٿÊÂÚ·Ó,
‰ÈfiÙÈ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ·˘Ùfi˜, Ô˘ ÙfiÛÔ Úfi¯ÂÈÚ· Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËÎÂ, ‰ÂÓ ÚfiÏ·‚ ӷ ÔÚÁ·Óˆı› Ì ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ ‰ÂÛÌÔ‡˜ ÂÈı·Ú¯›·˜ ηÈ, ÙÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ, ˘‹Ú¯Â Ô Êfi‚Ô˜
Ì‹ˆ˜ ¤Î·Ó·Ó Â›ıÂÛË ÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ›, Ô˘ ›¯·Ó ÛÙ·ÛÈ¿ÛÂÈ ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ∂Í·ÈÙ›·˜ fiψÓ
·˘ÙÒÓ Î·È Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Î·È ÔÈ Û˘ÓÂÚÁ¿Ù˜ ÙÔ˘ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙfiÙ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÊÔ‚ÂÚ‹ ·ÓˆÏÂıÚ›·,
fiˆ˜ ·Ó·ÎÚ¿˙ÂÈ Ô ÔÈËÙ‹˜ ÙÔ˘ £Ú‹ÓÔ˘.
ø ∫fiÚÈÓıÔ˜ ÔχıÏÈ‚Ô˜, Ôχ ηÎfiÓ ÙÔ Â›‰Â˜
ÙfiÙ˜ fiÙ·Ó Â¯¿Ï·Û·Ó ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ÙÔ ∂Í·Ì›ÏÈ.
ŸÏÔ˜ Ô Î¿ÌÔ˜ ¤ÁÂÌÂÓ ¿ÚÌ·Ù· Î·È ‰ÔÍ¿ÚÈ·,
™·Á›Ù·È˜ ¯Ú˘ÛÔÙ¤Ú˘ÁȷȘ, Û·ı›· ÎÔÛÌË̤ӷØ
∫ÂÊ·Ï·›, ¯¤ÚÈ·, ÛÒÌ·Ù· ’˜ ÙÔÓ Î¿ÌÔÓ ·ψ̤ӷ.
ªÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡ Ô ªÔ˘Ú¿Ù ΢ڛ¢Û ‡ÎÔÏ· ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ, ÙËÓ ÔÔ›· ›¯·Ó ÂÁηٷÏ›„ÂÈ ÔÈ
οÙÔÈÎÔ› Ù˘, Î·È ·Ú·¯ÒÚËÛ ÛÙÔÓ ΔÔ˘Ú·¯¿Ó 1.000
ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔ˘˜ ÁÈ· Ó· ÏÂËÏ·Ù‹ÛÂÈ ÙËÓ ˘fiÏÔÈË ÂÚÈÔ¯‹. √ ›‰ÈÔ˜ Ì ÙÔÓ ˘fiÏÔÈÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ ¤Ê˘ÁÂ
·fi ÙË ™È΢ÒÓ· Î·È Ì¤Ûˆ Ù˘ ÎÔÚÈÓıȷ΋˜ ·Ú·Ï›·˜

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [133]

‹Á ÛÙËÓ ¶¿ÙÚ·. ∏ fiÏË ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ
Ë ÈÔ ÏÔ‡ÛÈ· Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, ‰ÈfiÙÈ fi¯È ÌfiÓÔ Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘ ÙËÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ fiÏÈÓ Â˘‰·›ÌÔÓ·, ·ÏÏ¿ Î·È Ô
ÔÈËÙ‹˜ ÙÔ˘ £Ú‹ÓÔ˘ ·¢ı˘ÓfiÌÂÓÔ˜ ÚÔ˜ ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ Ï¤ÂÈ:
∞˘Ù‹Ó ÙËÓ ¶¿ÙÚ·Ó ÙËÓ Ùˆ¯‹Ó ›¯Â˜ ·ÚËÁÔÚÈ¿Ó ÛÔ˘,
Ô˘ÁÁ›Ó ÛÔ˘ Î·È Û·ÎÎÔ‡ÏÈ ÛÔ˘ ÂȘ fiϷȘ ٷȘ ‰Ô˘Ï›·È˜,
ÂȘ fiϷȘ ÛÔ˘ ٷȘ fiÚÂͷȘ Î·È ÂȘ Ù· ıÂÏ‹Ì·Ù¿ ÛÔ˘.
øÛÙfiÛÔ, Ô ªÔ˘Ú¿Ù ÙË ‚ڋΠۯ‰fiÓ ¤ÚËÌË, ‰ÈfiÙÈ ÔÈ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ›¯·Ó ηٷʇÁÂÈ
·¤Ó·ÓÙÈ, ÛÙË ™ÙÂÚ¿ ∂ÏÏ¿‰·, Î·È ÔÈ 4.000 ¿ÓıÚˆÔÈ
Ô˘ ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó, ·Ú’ fiÏÔ Ô˘ ·Ú·‰fiıËÎ·Ó ¯ˆÚ›˜
Ì¿¯Ë, ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËηÓ. ∏ ·ÎÚfiÔÏ‹ Ù˘ fï˜ ·ÓÙÈÛÙ¿ıËΠ̠ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ·. ª¿Ù·È· ÔÈ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ Âȯ›ÚËÛ·Ó Â·ÓÂÈÏËÌ̤Ó˜ ÂÊfi‰Ô˘˜: «√È ŒÏÏËÓ˜, ·ÊÔ‡
¿Ó·„·Ó ʈÙÈ¿ Ì ÚÂÙÛ›ÓÈ Î·È ›ÛÛ· ̤۷ Û οıÂ
ÙÚ‡·, ·Ì˘ÓfiÌÂÓÔÈ ·¤ÎÚÔ˘Û·Ó ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Î·È ‰˘Ó¿ÌˆÛ·Ó ÙËÓ ·ÎÚfiÔÏË». ∞˘Ù‹ Ë ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË ¤ÛˆÛ ÙËÓ
˘fiÏÔÈË ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. ŸÙ·Ó Â·Ó‹ÏıÂ Ô ΔÔ˘Ú·¯¿Ó
ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô Ì ÔÏÏÔ‡˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜, Ô ªÔ˘Ú¿Ù
¤ÎÚÈÓ fiÙÈ ‰ÂÓ ¤ÚÂ ӷ ÂÈÌ›ÓÂÈ Î·È ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ
ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi‰fi ÙÔ˘ ˘ÔÁÚ¿ÊÔÓÙ·˜ ÂÈÚ‹ÓË
Ì ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ, Ì ÙËÓ ÔÔ›· ·fi ÙfiÙ ¤ÁÈÓÂ

ÊfiÚÔ˘ ˘ÔÙÂÏ‹˜ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. ∏ ÂȉÚÔÌ‹ ·˘Ù‹ ‰ÂÓ
ÂÂÎÙ¿ıËΠ·Ú¿ ÌfiÓÔ ÛÙ· ‚ÔÚÂÈÔ‰˘ÙÈο Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. ◊Ù·Ó fï˜ ÙÚÔÌÂÚ¿ ηٷÛÙÚÂÙÈ΋, ΢ڛˆ˜ ÁÈ·Ù› Ì·Ù·›ˆÛ ÙÔ ÁÂÓÓ·›Ô ÂÁ¯Â›ÚËÌ· ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘. ∂ÎÙfi˜ ·˘ÙÔ‡ Â¤ÊÂÚ ÊÔ‚ÂÚ¤˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜
ÛÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ, ‰ÈfiÙÈ ÙfiÙ fi¯È ÌfiÓÔ ÔÈ Ô¯˘ÚÒÛÂȘ ÙÔ˘
πÛıÌÔ‡ ηٷÛÙÚ¿ÊËηÓ, ·ÏÏ¿ οËÎÂ Ë ∫fiÚÈÓıÔ˜, ÏÂËÏ·Ù‹ıËÎÂ Ë ¶¿ÙÚ· Î·È 60.000, fiˆ˜ ϤÓÂ, ¿ÓıÚˆÔÈ
·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËηÓ.

¢Â‡ÙÂÚË Ì¿¯Ë
ÛÙÔ ∫ÔÛÛ˘ÊÔ¤‰ÈÔ
ΔËÓ ¿ÓÔÈÍË ÙÔ˘ ÂfiÌÂÓÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, ÙÔ˘ 1447, Ô ªÔ˘Ú¿Ù
·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÛÂÈ ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·, fiÔ˘ ÚÈÓ
·fi Ù¤ÛÛÂÚ· ¯ÚfiÓÈ· ›¯Â ÍÂÛËΈı› ¤Ó·˜ ¿ÏÏÔ˜ ˘¤ÚÌ·¯Ô˜ ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡, Ô ÚÔ·Ó·ÊÂÚı›˜ ™ÎÂÓÙ¤ÚÌ¤Ë˜. ŸÌˆ˜ ¤ÂÈÙ· ·fi ÂÓ¿ÌÈÛË ¯ÚfiÓÔ ·Ó·ÁοÛÙËÎÂ
Î·È ¿ÏÈ Ó· ÂÁηٷÏ›„ÂÈ ÙËÓ ∞Ï‚·Ó›· Î·È Ó· ÛÙÚ·Ê›
ÛÙÔ ‚ÔÚÚ¿ ηٿ ÙÔ˘ √˘Ó˘¿‰Ë Ô˘ ·ÓÙÈ·Ú·Ù¿¯ıËÎÂ
Ì·˙› ÙÔ˘. ∂Âȉ‹ Ô fiÏÂÌÔ˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÙÂÏ›ˆÛÂ
Ôχ ÁÚ‹ÁÔÚ·, ÂÓÒ Ô ·Ï‚·ÓÈÎfi˜ Ô˘ Â·Ó·Ï‹ÊıËÎÂ
ÎÚ¿ÙËÛ ÔÏÏ¿ ¯ÚfiÓÈ·, ı· ÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘Ì ÚÒÙ· Ù· Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ˘˜ √‡ÁÁÚÔ˘˜, ÁÈ· Ó· ÌË ‰È·Îfi„Ô˘Ì ٷ ÁÂÁÔÓfiÙ· Ì ÙÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜. ªÂÙ¿ ÙËÓ ·ÓˆÏÂıÚ›· ÛÙË

∞ÂÚÔʈÙÔÁÚ·Ê›·
Ù˘ Û‡Á¯ÚÔÓ˘
μ¿ÚÓ·˜. ªÂÙ¿
ÙË ÌÂÁ¿ÏË ‹ÙÙ·
ÙÔ˘ Ô˘ÁÁÚÈÎÔ‡
ÛÙÚ·ÙÔ‡
ÂΛ
Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜
Û˘ÓÂÏ‹ÊıË ·fi
ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ·
ÙˆÓ μÏ¿¯ˆÓ
¢Ú·ÎÔ‡Ï.
øÛÙfiÛÔ, ÛÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ·
·ÂÏ¢ıÂÚÒıËÎÂ
¤ÂÈÙ· ·fi
ÌÂÛÔÏ¿‚ËÛË
Ù˘ Ô˘ÁÁÚÈ΋˜
΢‚¤ÚÓËÛ˘.
HARALAMBY SERTEV/
SHUTTERSTOCK

[134]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

μ¿ÚÓ· Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ ʇÁÔÓÙ·˜ ·fi ÙÔ ‰›Ô Ù˘ Ì¿¯Ë˜ ›¯Â Û˘ÏÏËÊı› ·fi ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ μÏ¿¯ˆÓ
¢Ú·ÎÔ‡Ï, Ô ÔÔ›Ô˜ fï˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠ·fi ÙËÓ Ô˘ÁÁÚÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË Ó· ÙÔÓ ·ÂÏ¢ıÂÚÒÛÂÈ. ΔfiÙÂ Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ ·Ó·ÎËÚ‡¯ıËΠÁÂÓÈÎfi˜ Â›ÙÚÔÔ˜ Ù˘ ·Ú¯‹˜
ÛÙÔ Ô˘ÁÁÚÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ Î·È ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÙËΠÁÈ· Ó¤Ô fiÏÂÌÔ Î·Ù¿ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ. ∞˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÍÂΛÓËÛ ·ÊÔ‡
Ó›ÎËÛÂ, ·È¯Ì·ÏÒÙÈÛÂ Î·È ·ÔÎÂÊ¿ÏÈÛ ÙÔ ÊÈÏfiÙÔ˘ÚÎÔ
ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ μÏ¿¯ˆÓ ¢Ú·ÎÔ‡Ï ·Ó·ÎËÚ‡ÛÛÔÓÙ·˜ ÛÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ· ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ÙÔ Ê›ÏÔ ÙÔ˘ ¢·Ó. ™˘ÌÌ¿¯ËÛ ÙfiÙ Ì ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ ªÔω·‚›·˜ ™Ù¤Ê·ÓÔ
Î·È Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙÔÓ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ‹ Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜
™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë43. √ ÌfiÓÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ÙÔ˘
‚ÔÚÚ¿ Ô˘ ·ÚÓ‹ıËΠӷ Û˘ÌÚ¿ÍÂÈ Ì ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë
‹Ù·Ó Ô ‚Ô‚fi‰·˜ Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ °ÂÒÚÁÈÔ˜. ŸÌˆ˜ fiϘ
·˘Ù¤˜ ÔÈ ÚÔÂÙÔÈ̷ۛ˜ Î·È ÂÈϤÔÓ ÔÈ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ ÛÙȘ
Ôԛ˜ ÂÚÈ‹Ïı ÂÓ Ùˆ ÌÂٷ͇ Ì ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜ ‰ÂÓ Â¤ÙÚ„·Ó ÛÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë Ó· ·Ú¯›ÛÂÈ ÙËÓ Âȯ›ÚËÛË ·Ú¿ ÌfiÓÔ ÌÂÙ¿ Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 1448.
∞Ó Ë ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÁÈÓfiÙ·Ó Ú›Ó ·fi ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ·, Ô
∞Ó‰ÚÈ¿ÓÙ·˜
ÙÔ˘ ™ÎÂÓÙ¤ÚÌ¤Ë ÛÙ· Δ›Ú·Ó·
Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜.
ATTILA JANDI/
SHUTTERSTOCK

ªÔ˘Ú¿Ù ı· ›¯Â Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÛÙÔ ‚ÔÚÚ¿ ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë, ÛÙÔ ÓfiÙÔ ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ Î·È
ÛÙ· ‰˘ÙÈο ÙÔÓ ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë Î·È ı· ›¯Â Èı·Ófiٷٷ
˘Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ, ÁÈ·Ù› Î·È ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘ Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ ÙÔ˘
ÂÓ¤Ó ÙfiÛË ·ÓËÛ˘¯›· ÒÛÙÂ, fiˆ˜ ı· ‰Ô‡Ì ·Ú·Î¿Ùˆ, ÚÔÛ¿ıËÛ Ì Â·ÓÂÈÏËÌ̤Ó˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂÈÚ‹Ó˘ Ó· ·ÔʇÁÂÈ ÙÔÓ fiÏÂÌÔ Ì·˙› ÙÔ˘. °È· η΋
ÙÔ˘˜ Ù‡¯Ë fï˜ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· Û˘ÌÚ¿ÍÔ˘Ó Î·Ù¿ ÙÔ˘ ÎÔÈÓÔ‡ ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡. ΔÔ 1444 Ô
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¤ÙÔÈÌÔ˜ Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ Î¿ÙÈ ÛÔ‚·Úfi ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ˘¤Ú ÙÔ˘
√˘Ó˘¿‰Ë Î·È Ô ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë˜ ÂÌÔ‰›ÛÙËΠ·fi ÙÔÓ
ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜. ¢‡Ô ¯ÚfiÓÈ· ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÛÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ ÚÔÛ·ıÔ‡Û ӷ ıÂÚ·¢Ù› ·fi ÙÔÓ ÙÚ·˘Ì·ÙÈÛÌfi ÙÔ˘ ÛÙË
μ¿ÚÓ·, ÂÓÒ Ô ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë˜ ‹Ù·Ó ··Û¯ÔÏË̤ÓÔ˜ ÌÂ
οÔȘ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ Ì ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜. ΔÔ 1448 Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ›¯Â ÓÈÎËı› Î·È Ô ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¢ ‰ÂÓ ÚfiÏ·‚ ӷ ÙÚ¤ÍÂÈ Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë. ∂ÓÓÔ›ٷÈ
fiÙÈ ÁÈÓfiÙ·Ó ÏfiÁÔ˜ ÁÈ· ÛÔ‚·Ú‹ ‚Ô‹ıÂÈ· ÂΠ̤ÚÔ˘˜ Ù˘

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [135]

‰˘ÙÈ΋˜ ∂˘ÚÒ˘. ∞ÂÓ·ÓÙ›·˜ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ·ÚÂÌfi‰È˙·Ó ÙËÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· ÎÈÓ‹ÛÂˆÓ ÙÔ˘ ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë, Ô ¿·˜ ¿ÏÏÔÙ ÂÓı¿ÚÚ˘ÓÂ Î·È ¿ÏÏÔÙ ·¤ÙÚÂ ÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›· Ô˘ ۯ‰ȷ˙fiÙ·Ó Î·È Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘
°ÂÚÌ·Ó›·˜ ›¯Â ‰È·ÊˆÓ›Â˜ Ì ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë. ŒÙÛÈ, ÛÙÔ
ÛÙÚ·Ùfi Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÍÂΛÓËÛ ÙÔ ™Â٤̂ÚÈÔ ÙÔ˘ 1448
Î·È ÙÔÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó 24.000 √‡ÁÁÚÔÈ, fiÏÔÈ ÙÔ˘˜ fï˜
Â›ÏÂÎÙÔÈ, ‰ÂÓ ÚÔÛ‹Ïı·Ó ·Ú¿ 2.000 μÔËÌÔ› Î·È °ÂÚÌ·ÓÔ›. √ ÛÙÚ·Ùfi˜ ·˘Ùfi˜, Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÂÓÒıËηÓ, ÂÓÒ
‰ÂÓ ¤ÚÂÂ, 8.000 μÏ¿¯ÔÈ, Ô˘ ı· ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·Ó
ÚÔ‰fiÙ˜ ÛÙÔ ‰›Ô Ù˘ Ì¿¯Ë˜, ÚÔ¯ÒÚËÛ ÚÔ˜ ÙË
™ÂÚ‚›·, Ù˘ ÔÔ›·˜ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ›¯Â, fiˆ˜ ͤÚÔ˘ÌÂ,
Û˘ÌÌ·¯‹ÛÂÈ Ì ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù. √ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ·˘Ùfi˜, Ô˘
ÙfiÙ ÔÏÈÔÚÎÔ‡Û ÙËÓ ∫ÚfiÈ·, ÌfiÏȘ ¤Ì·ı ÙË ı‡ÂÏÏ·
Ô˘ ÂÚ¯fiÙ·Ó ·fi ÙÔ ‚ÔÚÚ¿, ¤Û¢Û ӷ χÛÂÈ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Î·È Ó· ÙÚ¤ÍÂÈ Ì 150.000 ¿Ó‰Ú˜, fiˆ˜ ‚‚·ÈÒÓÔ˘Ó, ÛÙÔ ∫ÔÛÛ˘ÊÔ¤‰ÈÔ, ÛÙÔ Ì¤ÚÔ˜ fiÔ˘ ÚÈÓ ·fi 59
¯ÚfiÓÈ· Ô ÚÔ¿Ô˜ ÙÔ˘ ›¯Â ÂÙ‡¯ÂÈ ÂڛϷÌÚË
Ó›ÎË, ·ÏÏ¿ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ‚ڋΠÔÈÎÙÚfi ı¿Ó·ÙÔ. ∂Λ Ô
√˘Ó˘¿‰Ë˜ ›¯Â ÊÙÈ¿ÍÂÈ Ô¯˘Úfi ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ¤Ú· ·fi
ÙÔÓ ÔÙ·Ìfi ™ÂÙÓ›Ù˙·, Ô˘ ¯ˆÚ›˙ÂÈ Û ‰‡Ô ›Û· ̤ÚË ÙÔ
∫ÔÛÛ˘ÊÔ¤‰ÈÔ. √È √ıˆÌ·ÓÔ› ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ¤Ú·Û·Ó ÙË
™ÂÙÓ›Ù˙·, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÙfiÏÌËÛ·Ó Ó· ÂÈÙÂıÔ‡Ó Î·Ù¿ ÙˆÓ
Ô¯˘ÚˆÌ¤ÓˆÓ √‡ÁÁÚˆÓ Î·È Â¤ÛÙÚ„·Ó ÛÙËÓ ·¤Ó·ÓÙÈ
fi¯ıË ÙÔ˘ ÔÙ·ÌÔ‡. ∞Ó Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ ·Ú¤ÌÂÓ ÛÙÔ
ÛÙÚ·Ùfi‰fi ÙÔ˘ Î·È ÂÚ›ÌÂÓ ÂΛ ÙÔÓ ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë,
Ô˘ ›¯Â ·Ó·ÁÁ›ÏÂÈ fiÙÈ Î·Ù¤ÊÙ·ÓÂ, ı· ¤ÊÂÚÓ Û ‰‡ÛÎÔÏË ı¤ÛË ÙÔÓ ·ÓÙ›·Ïfi ÙÔ˘. ∞ÏÏ¿ ·Ú·Û‡ÚıËÎÂ
·fi ÙËÓ ·Î·Ù·Ó›ÎËÙË ÔÚÌ‹ ÙÔ˘, ¤Ú·ÛÂ Î·È ·˘Ùfi˜ ÙË
™ÂÙÓ›Ù˙· Î·È ·Ú·Ù¿¯ÙËΠ·¤Ó·ÓÙÈ Û ÂÓÙ·Ï¿ÛÈÔ˘˜
ÂÚ›Ô˘ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜. √ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÚÈÓ ·fi
‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· ›¯Â οÓÂÈ ÛÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂÈÚ‹Ó˘, ÙȘ Ôԛ˜ fï˜ ÂΛÓÔ˜ ·¤ÚÚÈ„Â Ì ÚÔÛ‚ÏËÙÈÎfi ÙÚfiÔ, ‰›ÛÙ·˙ ӷ ÂÈÙÂı› ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Î·È ÙËÓ
ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÛÙÈÁÌ‹ ÙÔ˘ ¤ÛÙÂÈÏ ÔÎÙÒ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÚÔÙ›ÓÔÓÙ·˜ ÂÈÚ‹ÓË, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÂÈÛ·ÎÔ‡ÛÙËÎÂ. ΔfiÙÂ, ÛÙȘ
17 Î·È 18 √ÎÙˆ‚Ú›Ô˘ ‰fiıËΠÎÚ›ÛÈÌË Ì¿¯Ë, ÛÙËÓ
ÔÔ›· ÔÈ √‡ÁÁÚÔÈ Î·È ÔÈ °ÂÚÌ·ÓÔ› ÔϤÌËÛ·Ó Ì ÌÂÁ¿ÏË ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ·, ·ÏÏ¿ ΢Îψ̤ÓÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜
Î·È ÚÔ‰Ô̤ÓÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ μÏ¿¯Ô˘˜ ÙÂÏÈο ηٷÙÚÔÒıËηÓ. ™ÎÔÙÒıËÎ·Ó 7.000 Ì 10.000 ·fi ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÙÔ˘ √˘Ó˘¿‰Ë, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ‹Ù·Ó ηÈ
ÙÔ ¿ÓıÔ˜ ÙˆÓ √‡ÁÁÚˆÓ Â˘ÁÂÓÒÓ, ÂÓÒ ‰ÈÏ¿ÛÈÔÈ ‹Ù·Ó
ÔÈ ÓÂÎÚÔ› ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. √ √˘Ó˘¿‰Ë˜
ÛÒıËÎÂ Î·È Â‰Ò, fiˆ˜ Î·È ÛÙË Ì¿¯Ë Ù˘ μ¿ÚÓ·˜, ‚¿˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔ ÛÙ· fi‰È·, ·ÏÏ¿ È¿ÛÙËΠ·fi ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ·
Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ °ÂÒÚÁÈÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ı¤ÏËÛ ӷ ÙÔÓ ·Ú·‰ÒÛÂÈ ÛÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù Ì ¯ÚËÌ·ÙÈο ·ÓÙ·ÏÏ¿ÁÌ·Ù·. ŸÌˆ˜ Ô

ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ›Ù ÂÂȉ‹ Ê¿ÓËΠÈÔ ÁÂÓÓ·ÈfiÊÚˆÓ ·fi
ÙÔ ™Ï¿‚Ô ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi ›Ù ÂÂȉ‹ ıÂÒÚËÛ ÙÔ ÔÛfi Ô˘
ÙÔ˘ ˙‹ÙËÛ ˘¤ÚÔÁÎÔ, ‰ÂÓ ‰¤¯ÙËΠÙËÓ ÚfiÙ·ÛË. ΔÂÏÈο, Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ ηÙfiÚıˆÛ ӷ ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· ÙÔ˘ Î·È Ó· ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘. ΔÔ ÈÔ
·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ Â›Ó·È fiÙÈ Ô ªÔ˘Ú¿Ù, ·Ó Î·È ÛËÌ›ˆÛ ϷÌÚ‹ Ó›ÎË, ÙÔ˘ ¤Î·Ó Ӥ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÁÈ· ÂÈÚ‹ÓË.
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ˘ÔÁÚ¿ÊÙËΠÂÙ·ÂÙ‹˜ ·Ó·Îˆ¯‹, Û‡Ìʈӷ
Ì ÙËÓ ÔÔ›· Ë μÏ·¯›·, Ë ™ÂÚ‚›· Î·È Ë μÔÛÓ›· ‰ÂÓ ı·
η٤¯ÔÓÙ·Ó ϤÔÓ ·fi Ù· ÔıˆÌ·ÓÈο ‹ Ù· Ô˘ÁÁÚÈο
ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ, ·Ó Î·È ÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜ ÙˆÓ ¯ˆÚÒÓ ·˘ÙÒÓ ı·
‹Ù·Ó ÛÙÔ ÂÍ‹˜ ˘ÔÙÂÏ›˜ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘44.

∞ÁÒÓ˜ ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ
ηٿ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù μ′′
™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· Ô ªÔ˘Ú¿Ù μ′ ‰ÂÓ ··ÈÙÔ‡Û ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi ÙÔ˘˜ √‡ÁÁÚÔ˘˜ Î·È ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë, ηıÒ˜ ›¯Â Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ¤Ó·Ó ¯ıÚfi ÈÔ ÊÔ‚ÂÚfi,
ÙÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â›¯·Ó ÚÈÓ ·fi οÔÈ· ¯ÚfiÓÈ· Â·Ó·ÛٷًÛÂÈ Ì ÙÔÓ ÙÚÔÌÂÚfi ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘˜, ÙÔÓ
™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë. √È ∞Ï‚·ÓÔ› ›¯·Ó ηٷÙÚÔˆı› ·fi
ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÔÏ˘·Ú¯›·˜ Î·È Ù˘ ‰È·›ÚÂÛ‹˜ ÙÔ˘˜, fiˆ˜ Î·È ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ∞fi ·˘ÙÔ‡˜ ÔÏÏÔ› ›¯·Ó ·Û·Ûı› ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi Î·È ·ÚÎÂÙÔ› ·ÚÁfiÙÂÚ· ·˘ÙÔÌfiÏËÛ·Ó ÚÔ˜ ÙÔÓ
ªÔ˘Ú¿Ù, ›Ûˆ˜ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ŸÌˆ˜ ‰ÂÓ ‰¤¯ÙËÎ·Ó Ó· ··ÚÓËıÔ‡Ó ÙËÓ ›ÛÙË Î·È ÙËÓ ·˘ÙÔÓÔÌ›· ÙÔ˘˜ ¯ˆÚ›˜ Ó· ‰ÒÛÔ˘Ó Î¿ÔÈÔ˘˜ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘˜ ·ÁÒÓ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ÔÊ›ÏÔ˘Ì ӷ ÙÔ ÔÌÔÏÔÁ‹ÛÔ˘ÌÂ, ‹Ù·Ó ÈÔ ÂÈÛÌ·ÙÒ‰ÂȘ
·fi fiÏÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ¤Î·Ó·Ó ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ÌÂٷ͇
ÙÔ˘ ÿÛÙÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘ Δ·ÈÓ¿ÚÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ·ÛÈ·ÙÈÎÔ‡
¯ıÚÔ‡. ∂·Ó·ÛÙ¿ÙËÛ·Ó ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÙÔ 1434, ·Ú¯Èο Ì ËÁÂÌfiÓ· ÙÔÓ ∞ÚÈ·Ó›ÙË ∫ÔÌÓËÓfi, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â
·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ·Í›ˆÌ· ·˘Ùfi Î·È ÏfiÁˆ Ù˘ ηٷÁˆÁ‹˜
ÙÔ˘ Î·È ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ Û¯¤ÛÂˆÓ Ô˘ ›¯Â Û˘Ó¿„ÂÈ ÌÂ
ÙÔ˘˜ Á¿ÌÔ˘˜ ÙˆÓ ÔÎÙÒ ı˘Á·Ù¤ÚˆÓ ÙÔ˘ Ì ÙÔ˘˜ ªÔ˘Û·Î›, ÙÔ˘˜ ¢Ô˘Î·Á›Ó, ÙÔ˘˜ ∫·ÛÙÚÈÒÙ˜, ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜
ÙÔ˘ ª·˘ÚÔ‚Ô˘Ó›Ô˘ ΔÛÂÚÓfiÁ‚ÈÙ˜ Î·È ÙÔ ªˆÚ·˝ÙË ¿Ú¯ÔÓÙ· ¡ÈÎfiÏ·Ô ªfi¯·ÏË. ΔÔ 1434, ÍÂÎÈÓÒÓÙ·˜ ·fi ÙȘ
ÎÏËÚÔÓÔÌÈΤ˜ ÙÔ˘ ÎÙ‹ÛÂȘ ÛÙËÓ ΔÛÂÚÌÂÓ›ÙÛ·, ÙËÓ ·Ú¯·›· ∞ÔÏψӛ·, ηٷÙÚfiˆÛ ÙÔÓ Â›ÙÚÔÔ ÙÔ˘
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ∞Ï‹, ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ∂‚ÚÂÓfi˜-Ì¤Ë. ∏ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÂÍ·ÏÒıËΠ̤¯ÚÈ ÙÔ ∞ÚÁ˘ÚfiηÛÙÚÔ, ·ÏÏ¿ ÙÔ
ÂfiÌÂÓÔ ¤ÙÔ˜ ¤Û¢Û ·fi Ù· ΔڛηϷ Ô ΔÔ˘Ú·¯¿Ó ηÈ
‰È¤Ï˘Û ÙÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜ ÔÏÈÔÚÎËÙ¤˜ ÙÔ˘ ∞ÚÁ˘ÚÔοÛÙÚÔ˘, ÛÎÔÙÒÓÔÓÙ·˜ ÂÚ›Ô˘ 1.000 ·fi ·˘ÙÔ‡˜. ŒÙÛÈ,

[136]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·.
√ ∞Ï‚·Ófi˜
¢ÁÂÓ‹˜
°ÂÒÚÁÈÔ˜
∫·ÛÙÚÈÒÙ˘
·Ó·ÙÚ¿ÊËÎÂ
ˆ˜ fiÌËÚÔ˜ ÛÙËÓ
·˘Ï‹ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù
μ′, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔÓ
Û˘Ì¿ıËÛ ÁÈ·
ÙȘ ÛÙÚ·ÙȈÙÈΤ˜
Î·È ÚËÙÔÚÈΤ˜
ÙÔ˘ ÈηÓfiÙËÙ˜
Î·È ÙÔ˘ ·Ó¤ıÂÛÂ
ÙËÓ ·Ú¯ËÁ›·
5.000 È¤ˆÓ.
ø˜ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˜ ‹Ú ÙÔ
fiÓÔÌ· πÛÎÂÓÙ¤Ú
Î·È ÙÔ ·Í›ˆÌ·
ÙÔ˘ Ì¤Ë, ÂÍ Ô˘
Î·È «™ÎÂÓÙ¤ÚÌ¤Ë˜».
WHITE IMAGES/SCALA

˘¤Ù·Í ͷӿ ÙË ¯ÒÚ·, ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ÔÔ›·˜ ·Ó·ÁοÛıËÎ·Ó Ó· ·Ú·‰ÒÛÔ˘Ó ˆ˜ ÔÌ‹ÚÔ˘˜ Ù· ·È‰È¿
ÙÔ˘˜, Ô˘ ÂÍÈÛÏ·Ì›ÛÙËÎ·Ó Î·È Î·Ù·Ù¿¯ıËÎ·Ó ÛÙÔÓ
ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi. ªfiÓÔ Ô ∞ÚÈ·Ó›Ù˘ Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ
·ÓÙÈÛÙ¤ÎÂÙ·È ÛÙ· ‚Ô˘Ó¿ οÓÔÓÙ·˜ ÎÏÂÊÙÔfiÏÂÌÔ, ̤¯ÚÈ Ô˘ ÙÔ 1444, ÂÓÒ Ô ªÔ˘Ú¿Ù ‹Ù·Ó ··Û¯ÔÏË̤ÓÔ˜
Ì ÙÔ˘˜ √‡ÁÁÚÔ˘˜, Â·Ó·ÛÙ¿ÙËÛ ÔÏfiÎÏËÚË Ë ∞Ï‚·Ó›· Ì ¿ÏÏÔÓ ËÁÂÌfiÓ·, Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘ ∞ÚÈ·Ó›ÙË, ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ ∫·ÛÙÚÈÒÙË, ÙÔÓ ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë.
√ ‹Úˆ·˜ ·˘Ùfi˜ Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Ù· ¯ÚfiÓÈ·
ÂΛӷ ÙfiÛÔ ‰ËÌÔÊÈÏ‹˜, fiˆ˜ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜. √ £Ú‹ÓÔ˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜, ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ‹˜ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Â›Ó·È Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, ÙÔÓ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ Ì¿ÏÏÔÓ ÂÏÂÂÈÓfi ·Ú¿ ÙÔÓ Â͢ÌÓ›. ¢‡Ô ÊÔÚ¤˜ ÙÔÓ
·Ó·Ê¤ÚÂÈ ˆ˜ ¶È¿ÁΈÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ¿ÏÏÔ˜ ·fi
ÙÔÓ °È¿ÁÎÔ, Î·È ÙÔÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ ÛÙ‹ÏË Ù˘ μÏ·¯›·˜ ¯ˆÚ›˜
Ó· ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Î·ıfiÏÔ˘ ÙÔÓ ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë, ·Ó Î·È Â›¯Â
ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ÌÈÏ‹ÛÂÈ ÁÈ· ÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·. ∞fi ÙÔ˘˜
¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˘˜ Ô ¢Ô‡Î·˜ ‰ÂÓ Î¿ÓÂÈ Î·ıfiÏÔ˘ ÏfiÁÔ ÁÈ·
ÙÔÓ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ‹ Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜, ÂÓÒ Î·È ÔÈ Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘, ºÚ·ÓÙ˙‹˜ Î·È ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜ ϤÓ ϛÁ· Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· Ì οÔÈ· „˘¯ÚfiÙËÙ·. √ ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜ ÂȉÈο
·ÁÓÔ› ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ Î·È ı¤ÏÔÓÙ·˜ Ó·
ÂÍÂÏÏËÓ›ÛÂÈ ÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘, ‰ÂÓ ÙÔÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ °ÂÒÚÁÈÔ,
fiˆ˜ ÏÂÁfiÙ·Ó, ·ÏÏ¿ ÌÂÙ·ÊÚ¿˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi πÛÎÂÓÙ¤Ú, ÙÔÓ ·ÔηÏ› ∞ϤͷӉÚÔ. ŸÌˆ˜, fiˆ˜ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ˘¿Ú¯ÂÈ Ë Ê‹ÌË, Ô ∫·ÛÙÚÈÒÙ˘ ۯ‰fiÓ ÔÙ¤ ‰ÂÓ
ÓÈ΋ıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ÂÓÒ Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÚ¿ËΠÛÂ Ê˘Á‹ Î·È Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÔÙ¤
‰ÂÓ ÙÔ˘˜ Ó›ÎËÛÂ. ∞fi Ô‡ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ÏÔÈfiÓ Ë ·‰È·ÊÔÚ›· ÁÈ· ÙÔÓ ÚÒÙÔ Î·È Ë È‰È·›ÙÂÚË Û˘Ì¿ıÂÈ· ÙˆÓ
‰ÈÎÒÓ Ì·˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô; √ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, ·Ó ηÈ
Ô˘‰¤ÔÙ ӛÎËÛÂ, ¤ÂÛ ÛÙȘ Â¿ÏÍÂȘ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÂÈÙÂÏÒÓÙ·˜ ÙÔ ‡ÛÙ·ÙÔ Î·È ÈÂÚfiÙ·ÙÔ Î·ı‹ÎÔÓ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÂÓÒ Ô ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë˜ ¤Î·Ó ϷÌÚÔ‡˜ ·ÁÒÓ˜, ·ÏÏ¿ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ¤ı·Ó ÛÙÔ ÎÚ‚¿ÙÈ
ÙÔ˘, ÂÍfiÚÈÛÙÔ˜ ÛÙËÓ Í¤ÓË ¯ÒÚ· Ô˘ ‰È¤Ê˘ÁÂ. Δ· ¤ıÓË
·Á·Ô‡Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ Âı·›ÓÔ˘Ó ÁÈ· Ó·
Ù· ˘ÂÚ·ÛÈÛÙÔ‡Ó, ·Ú¿ fiÛÔ˘˜ Ù· ˘ËÚ¤ÙËÛ·Ó Ì ¿ÏÏÔÓ ÙÚfiÔ. ŸÌˆ˜ Î·È ÁÈ· ¤Ó·Ó ·ÎfiÌË ÏfiÁÔ ÙÔ fiÓÔÌ·
ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ Ú›˙ˆÛ ÛÙË Û˘Ó›‰ËÛË ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜
Ôχ ÈÔ ‚·ıÈ¿ ·fi fiÛÔ ÙÔ˘ ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë.
√ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ‹Ù·Ó ÁÓ‹ÛÈÔ˜ ŒÏÏËÓ·˜, ÂÓÒ Ô ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë˜, ·ÎfiÌË Î·È ·Ó ‰ÂÓ ·Ú·‰Â¯Ùԇ̠ÙË
ÁÓÒÌË ÙÔ˘ ÃÔÊ, Ô˘ ϤÂÈ fiÙÈ Î·Ù·ÁfiÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜
™Ï¿‚Ô˘˜, ıˆÚÂ›Ù·È ∞Ï‚·Ófi˜ Î·È fi¯È ŒÏÏËÓ·˜. ™‹ÌÂÚ·
¤¯Ô˘Ì Ì ÙÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜ ÔÏÏ‹ ÂÍÔÈΛˆÛË, οÙÈ
Ô˘ ‰ÂÓ Û˘Ó¤‚·ÈÓ ÙfiÙÂ, ‰ÈfiÙÈ Î·È ÔÈ ÈÔ ÂÈÊ·Ó›˜

·fi ·˘ÙÔ‡˜, ·ÎfiÌË Î·È Ô ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë˜ ‹Ù·Ó ηıÔÏÈÎÔ›. ΔÔ ÂÚ›ÂÚÁÔ Â›Ó·È fiÙÈ Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶Ô‡ÛÎÔ˘ÏÔ˜ Â͢ÌÓ› ÙËÓ ·Ó‰Ú›· ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘, ηıÒ˜ Î·È ÙÔÓ μÏ·‰›ÛÏ·Ô, ÂÓÒ ·ÔÛȈ¿
ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë.
∞˜ ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ÙÒÚ· ÁÈ· Ù· ÌÂÁ¿Ï· Ú¿ÁÌ·ÙÈ Î·ÙÔÚıÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë. √ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∫·ÛÙÚÈÒÙ˘
‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË ∫·ÛÙÚÈÒÙË, Ô ÔÔ›Ô˜ ·fi ÙÔ 1410 ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·Ú·‰ÒÛÂÈ ÙÔÓ ¤Ó· ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ÓÂfiÙÂÚÔ˘˜
ˆ˜ fiÌËÚÔ˘˜ ÛÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜. √È Ó¤ÔÈ ·˘ÙÔ› ·Ó·ÙÚ¿ÊËÎ·Ó Ì ÈÛÏ·ÌÈÎfi ÙÚfiÔ Î·È Î·Ù·Ù¿¯ıËÎ·Ó ÛÙÔÓ
ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi. √ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¤ı·Ó ›Ûˆ˜ ·fi
‰ËÏËÙËÚ›·ÛË. √ ‰Â‡ÙÂÚÔ˜, ÔÓfiÌ·ÙÈ ™Ù¿ÓÈÛ·˜, ·ÓÙÚ‡ÙËΠΔÔ˘ÚοϷ Î·È ·¤ÎÙËÛ ·fi ·˘Ù‹Ó ¤Ó· ÁÈÔ
Ì ÙÔ fiÓÔÌ· ÷Ì˙¿Ó. ∞ÏÏ¿ Ô ÈÔ ÂÈÊ·Ó‹˜ ‹Ù·Ó Ô ÓÂfiÙÂÚÔ˜, Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÁÂÓÓ‹ıËΠÙÔ 1403. ø˜
ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˜ ‹Ú ÙÔ fiÓÔÌ· πÛÎÂÓÙ¤Ú Î·È ¤Ï·‚ ÙÔ
·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ Ì¤Ë, ÂÍ Ô˘ Î·È ÙÔ fiÓÔÌ· ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë˜.
◊Ù·Ó Ôχ ˆÚ·›Ô˜ Î·È ÈηÓfiÙ·ÙÔ˜ ÛÙ· ÛÙÚ·ÙȈÙÈο,
˘‹ÚÍ ‰ÂÈÓfi˜ Ú‹ÙÔÚ·˜, ÁÈ· ·˘Ùfi Î·È ·Á·‹ıËΠ·fi
ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù μ′, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔ˘ ·Ó¤ıÂÛ ÙËÓ ·Ú¯ËÁ›·
5.000 È¤ˆÓ. ∞ÏÏ¿ ·Ú¿ ÙËÓ Â‡ÓÔÈ· Ô˘ ·ÔÏ¿Ì‚·ÓÂ
ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù, ‰ÂÓ Í¤¯·Û ÔÙ¤ ÙËÓ ·ÙÚ›‰·
Ô‡Ù ÙË ıÚËÛΛ· ÙÔ˘. ΔÔ 1443, ÂÓÒ Û˘ÌÌÂÙ›¯Â ÛÙË
Ì¿¯Ë Ù˘ ¡›ÛÛ·˜ fiÔ˘ Ô μÏ·‰›ÛÏ·Ô˜ Î·È Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜
ηٷÙÚfiˆÓ·Ó ÙÔÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi, Ô ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë˜
‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ Û˘Ì‚¿ÏÂÈ ÛÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ·˘Ù‹ ÂÚÓÒÓÙ·˜ ÛÙȘ Ù¿ÍÂȘ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ì 300 ∞Ï‚·ÓÔ‡˜
È›˜ Î·È ÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi ÙÔ˘ ÷Ì˙¿Ó, Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘
ÔÔ›Ô˘, Ô ™Ù¿ÓÈÛ·˜, ηٿ Ù‡¯Ë, ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ì ÙËÓ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ¿ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·. ¢ÂÓ ·˘ÙÔÌfiÏËÛ fï˜ ÁÈ·
Ó· ·Ú·Ì›ÓÂÈ ÛÙÔÓ Ô˘ÁÁÚÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi, ·ÏÏ¿ ÁÈ· Ó· ÙÚ¤ÍÂÈ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘, fiÔ˘, fiˆ˜ ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËÎÂ,
ÚÔÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó ÁÂÓÈ΋ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË Î·Ù¿ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ. ∂Âȉ‹ ¤Ù˘¯Â Ó· ·È¯Ì·ÏˆÙÈÛÙ› ÛÙË Ì¿¯Ë ·˘Ù‹ Ô
ÁÚ·ÌÌ·Ù¤·˜ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù μ′, Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∫·ÛÙÚÈÒÙ˘
ÙÔÓ ·Ó¿ÁηÛ Ì ÙËÓ ·ÂÈÏ‹ ÙÔ˘ ı·Ó¿ÙÔ˘ Ó· Û˘ÓÙ¿ÍÂÈ
‚·ÛÈÏÈÎfi ÊÈÚÌ¿ÓÈ Ì ÙÔ ÔÔ›Ô ÙÔ˘ ·ÔÓÂÌfiÙ·Ó Ë ‰ÈÔ›ÎËÛË ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘ Ù˘ ∫ÚfiÈ·˜. ∞ÊÔ‡ ‹Ú ÙÔ ÊÈÚÌ¿ÓÈ
Î·È ÛÎfiÙˆÛ ÙÔ ÁÚ·ÌÌ·Ù¤·, ‹Á Ì ÙÔ˘˜ Ô·‰Ô‡˜ ÙÔ˘
ÛÙËÓ ∫ÚfiÈ·, ÙËÓ Î·Ù¤Ï·‚Â, ΋ڢÍ ÈÂÚfi fiÏÂÌÔ Î·Ù¿
ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ Î·È ‹Ú ¿ÏÈ ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÙÔ˘
fiÓÔÌ· °ÂÒÚÁÈÔ˜, ÂÓÒ Ô ·ÓÈ„Èfi˜ ÙÔ˘ ÷Ì˙¿Ó, ‚·ÊÙ›ÛÙËΠÛÙȘ 25 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 1443 Î·È ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠμÚ·Ó‹ÏÔ˜ ‹ μÚ·Ó¿˜.
ÿÚË ÛÙË Ê‹ÌË ÙˆÓ ÔÏÂÌÈÎÒÓ Î·ÙÔÚıˆÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘
°ÂˆÚÁ›Ô˘ ∫·ÛÙÚÈÒÙË ÔÈ Û˘Ì·ÙÚÈÒÙ˜ ÙÔ˘ ÙÔÓ ˘Ô‰¤-

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [137]

¯ÙËÎ·Ó ˆ˜ ÛˆÙ‹Ú· Î·È ·ÊÔ‡ ÂÍÂÁ¤ÚıËÎ·Ó Û fiϘ ÙȘ
ÂÚÈÔ¯¤˜, ¤‰ÈˆÍ·Ó ‹ ÛÎfiÙˆÛ·Ó fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜. √ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ÁÈ· Ó· ÂÓÈÛ¯‡ÛÂÈ ·ÎfiÌË
ÈÔ Ôχ ÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘ ·Í›ˆÌ·, ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙËÓ ÎfiÚË
ÙÔ˘ ∞ÚÈ·Ó›ÙË, ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎË ∫ÔÌÓËÓ‹. ΔËÓ ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘
ª¿ÌÈ˙· ÙËÓ ¿ÓÙÚ„ Ì ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ ªÔ˘Û·Î› ΔfiÈ·.
ΔfiÙÂ, ·ÊÔ‡ ·¿ÏÏ·Í ·fi ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·
ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ·fi ÙÔÓ ∞ÒÔ ÔÙ·Ìfi ̤¯ÚÈ ÙÔÓ
∞Ì‚Ú·ÎÈÎfi ÎfiÏÔ, Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙÔÓ μÏ·‰›ÛÏ·Ô,
ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ √˘ÁÁ·Ú›·˜, Î·È ÙÔ Î·ÏÔη›ÚÈ ÙÔ˘ 1444
Û˘ÁοÏÂÛ ÛÙÔ ∞ϤÛÈÔ ÎÔÈÓ‹ Û‡ÓÔ‰Ô fiÏˆÓ ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜. ∏ Û‡ÓÔ‰Ô˜ Ì ÚfiÙ·ÛË ÙÔ˘ ∞ÚÈ·Ó›ÙË Î·È ÙÔ˘ ¶·‡ÏÔ˘ ¢Ô˘Î·Á›Ó ÙÔÓ ·Ó·Î‹Ú˘Í ηÈÙ¿ÓÔ Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜ Î·È Û˘ÌÊÒÓËÛ ӷ ÙÔ˘ ηٷ‚¿ÏÂÈ
οı ¯ÚfiÓÔ 200.000 ‰Ô˘Î¿Ù· ÁÈ· ÙË Û˘Ó¤¯ÈÛË ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘ ηٿ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. ŒÙÛÈ, Ô ∫·ÛÙÚÈÒÙ˘ ·Ó·‰Â›¯ıËΠ·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎfi˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ Î·È ‰ÂÓ ·ÚΤÛÙËΠ۠·Ì˘ÓÙÈÎfi fiÏÂÌÔ. ∞ÓÙ›ıÂÙ· ·¤ÎÚÔ˘Û ÛÙË
¢›‚Ú· ÙÔÓ ∞Ï‹-Ì¤Ë Î·È ‹ÁÂ, ηْ ¿ÏÏÔ˘˜ Ì 15.000
ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ Î·È Î·Ù’ ¿ÏÏÔ˘˜ Ì 25.000 ‹ Î·È 30.000 ÁÈ·
Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÙÔÓ μÏ·‰›ÛÏ·Ô, Ô ÔÔ›Ô˜, ·ÊÔ‡ ·fi ηÈÚfi

›¯Â ηٷ·Ù‹ÛÂÈ ÙȘ Û˘Óı‹Î˜, Ô˘ ›¯Â ˘ÔÁÚ¿„ÂÈ
Ì ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù μ′, η٤‚·ÈÓ ÛÙË μ¿ÚÓ·. •¤ÚÔ˘ÌÂ
fï˜ fiÙÈ ÙÔÓ ÂÌfi‰ÈÛ ӷ Û˘Ó¯›ÛÂÈ ÙËÓ ÔÚ›· ÙÔ˘ Ô
°ÂÒÚÁÈÔ˜ Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜. øÛÙfiÛÔ ‰ÂÓ ÙÔ‹ıËΠԇÙÂ
·fi ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ Ô˘ ¤·ı·Ó ÔÈ √‡ÁÁÚÔÈ ÛÙËÓ
fiÏË ÂΛÓË. ΔÈÌÒÚËÛ ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ ÏÂËÏ·ÙÒÓÙ·˜ ÙË
¯ÒÚ· ÙÔ˘ Î·È Î·Ù·ÙÚfiˆÛ ÙÔÓ ¤Ó· ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ¿ÏÏÔ ‰‡Ô
Ó¤Ô˘˜ ÙÔ˘ÚÎÈÎÔ‡˜ ÛÙÚ·ÙÔ‡˜ Ì ·Ú¯ËÁÔ‡˜ ÙÔÓ ºÈÚÔ‡˜ÌÂË Î·È ÙÔÓ ªÔ˘ÛÙ·Ê¿-Ì¤Ë. ŒÙÛÈ, ÌÔÚÔ‡Û ӷ
‚ÔËı‹ÛÂÈ ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ Ô˘ ÂÍÔÚÌÔ‡Û ·fi ÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë Ô˘ ¿Ú¯È˙ ӤԢ˜
·ÁÒÓ˜. °È· η΋ Ù‡¯Ë fï˜ Ë ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË, ÂÓÒ
‰ÂÓ ¤·˘Â Ó· ÚÔÙÚ¤ÂÈ ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Ó· ·ÓÙÈÛÙ¤ÎÔÓÙ·È ÛÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ‰ÂÓ ¤Î·Ó οÙÈ
ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ ‚ÔËı‹ÛÂÈ ·ÏÏ¿ Û˘¯Ó¿ ‰˘ÛÎfiÏ¢ Ì ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȤ˜ ÙÔ˘˜.
∞˜ ı˘ÌËıԇ̠ÙȘ ·‰È¿ÎÔ˜ ÂÂÌ‚¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ¿·
Ì ÛÎÔfi Ó· ÂÎÙÂÏÂÛÙ› Ô fiÚÔ˜ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜. √È ·ÚÂÌ‚¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ˘¤ı·Ï·Ó ÙË ‰È·›ÚÂÛ‹
Ì·˜, ·ÏÏ¿ Ë μÂÓÂÙ›· ÔÏÈÙ¢fiÙ·Ó ·ÎfiÌË ¯ÂÈÚfiÙÂÚ·.
∂Âȉ‹ ÊıÔÓÔ‡Û ÙÔÓ ∫·ÛÙÚÈÒÙË ÁÈ· ÙË Û˘Ó¯Ҙ

[138]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ªÂÙ¿ÏÏÈÔ
Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ
¤ÊÈÔ ÙÔÓ
πˆ¿ÓÓË
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ.
ŒÚÁÔ ÙÔ˘
Pisanello, Ô˘
ÊÈÏÔÍÂÓ›ٷÈ
ÛÙÔ Metropolitan
Museum of Art
Ù˘ ¡¤·˜
ÀfiÚ΢.
√ π. ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
¤ı·Ó ÙÔ 1448,
·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿
ÙË ÌÂÁ¿ÏË ‹ÙÙ·
ÙÔ˘ √˘Ó˘¿‰Ë
ÛÙË μ¿ÚÓ·.
METROPOLITAN
MUSEUM OF ART/ART
RESOURCE/SCALA

·˘Í·ÓfiÌÂÓË ‰‡Ó·Ì‹ ÙÔ˘ Î·È ÊÔ‚fiÙ·Ó Ì‹ˆ˜, ·Ó ·ÁȈÓfiÙ·Ó Ë ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘, ¤¯·Ó fiÛ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ›¯Â ÛÙ·
·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜, ÙȘ Ôԛ˜ Ì¿ÏÈÛÙ· ‹ıÂÏ fi¯È
ÌfiÓÔ Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ·ÏÏ¿ Î·È Ó· ÔÏÏ·Ï·ÛÈ¿ÛÂÈ, ¿Ú¯ÈÛ ÙȘ ‰ÈÂÓ¤ÍÂȘ Î·È ÙȘ Û˘Ó¯›˜ ¯ıÚÔڷ͛˜ Ì·˙›
ÙÔ˘, ÌË ‰ÈÛÙ¿˙ÔÓÙ·˜ Ó· Û˘ÓÂÓÓÔÂ›Ù·È Î·È Ì ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù μ′. √È ·ÓÙÈÂÚÈÛ·ÛÌÔ› ·˘ÙÔ› ‰ÂÓ ÂÌfi‰ÈÛ·Ó ÙÔÓ
°ÂÒÚÁÈÔ ∫·ÛÙÚÈÒÙË Ó· Û˘Ó¯›ÛÂÈ ÙÔ ÓÈÎËÊfiÚÔ ·ÁÒÓ·,
ηٿ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ ÙÔ 1446 Î·È ÙÔ 1447, fiÙ·Ó ÂÍfiÓÙˆÛ ÛÙÔ ŸÚÔÓÈÙ˙ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi Ô˘ ÂÈÛ¤‚·Ï ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›· Ì ·Ú¯ËÁfi ÙÔÓ ªÔ˘ÛÙ·Ê¿-Ì¤Ë. ∂Âȉ‹ fï˜
ÙÔÓ ·Ó¿ÁÎ·Û·Ó Ó· ‰È·ÈÚ¤ÛÂÈ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘, Ô ªÔ˘Ú¿Ù μ′ ÚfiÏ·‚ ӷ ηٷÙÚÔÒÛÂÈ Ì ÙËÓ
¿ÓÂÛ‹ ÙÔ˘ ÛÙÔ ∂Í·Ì›ÏÈÔ ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÔÈ
∂ÓÂÙÔ› ·ÓÙÈÏ‹ÊıËÎ·Ó fiÙÈ
ÎÈÓ‰‡Ó¢·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ
·fi ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù ·Ú¿
·fi ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ ∫·ÛÙÚÈÒÙË Î·È ˘¤ÁÚ·„·Ó ÛÙȘ 4
√ÎÙˆ‚Ú›Ô˘ 1448
ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙÔÓ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜. ∞ÏÏ¿ Ë 4Ë
√ÎÙˆ‚Ú›Ô˘ ·›¯Â
ÌfiÓÔ 14 Ë̤Ú˜ ·fi
ÙË 18Ë, Ô˘ ¤ÁÈÓ Ë
‰Â‡ÙÂÚË Î·Ù·ÛÙÚÔÊÈ΋
Ì¿¯Ë ÛÙÔ ∫ÔÛÛ˘ÊÔ¤‰ÈÔ,
Î·È ·˘Ùfi ÂÍËÁ› ·ÚÎÂÙ¿ Ò˜
Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∫·ÛÙÚÈÒÙ˘ ‰ÂÓ ÚfiÏ·‚ ӷ ηٷÊÙ¿ÛÂÈ ÁÈ· Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ
ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë. √ ªÔ˘Ú¿Ù, ·ÊÔ‡ ··ÏÏ¿¯ıËΠ·fi ÙÔ
ÊÔ‚ÂÚfi ·ÓÙ›·Ïfi ÙÔ˘ ÛÙÔ ‚ÔÚÚ¿ Ì ÙÔ Î·ÙfiÚıˆÌ¿ ÙÔ˘
ÂΛÓÔ Î·È ÙȘ ¢ÓÔ˚Τ˜ Û˘Ì‚¿ÛÂȘ Ô˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó,
ÛÙÚ¿ÊËΠÙÔ ÂfiÌÂÓÔ ¤ÙÔ˜, ÙÔ 1449, ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜. ∂ΛÓË ÙË ¯ÚÔÓÈ¿ ·Ó·‰Â›¯ıËΠÓÈÎËÙ‹˜, ·ÊÔ‡
·Ó¤ÎÙËÛ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ™ÊÂÙÈÁÔ¿‰, ·Ú¿ ÙË ÁÂÓÓ·›·
·ÓÙ›ÛÙ·ÛË ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ Ô˘ ÛÎfiÙˆÛ·Ó ÔÏÏÔ‡˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, Î·È ÏÂËÏ¿ÙËÛ ·ÓËÏÂÒ˜ ÙË ¯ÒÚ· ÙˆÓ °Î¤ÁÎȉˆÓ. ∞ÏÏ¿ fiÙ·Ó ÂÈÛ¤‚·Ï ¿ÏÈ ÙÔ 1450, ·¤Ù˘¯Â ÔÈÎÙÚ¿. ™ÙȘ 14 ª·˝Ô˘ ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ¤ÙÔ˘˜ Âȯ›ÚËÛ Ô
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ ∫ÚfiÈ·˜, ÂÏ›˙ÔÓÙ·˜ fiÙÈ
·Ó ΢ڛ¢ ÙÔ ÛËÌÓÙÈÎfiÙÂÚÔ ÔÚÌËÙ‹ÚÈÔ Ù˘ ·Ï‚·ÓÈ΋˜
Â·Ó¿ÛÙ·Û˘, ı· ÙËÓ Î·Ù¤ÓÈÁÂ. √ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˜ μÚ·Ó¿˜ ·ÓÙÈÛÙ¿ıËΠ̠ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ·. √ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜, ¤¯ÔÓÙ·˜ ÙÔËı›, ‹Ù·Ó Úfiı˘ÌÔ˜ Ó· ˘ÔÁÚ¿„ÂÈ ÂÈÚ‹ÓË,

·Ó Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜ ‰Â¯fiÙ·Ó Ó· ÏËÚÒÓÂÈ
ÊfiÚÔ 10.000 ‰Ô˘Î¿Ù·. ∞ÏÏ¿ Ô ∫·ÛÙÚÈÒÙ˘ ·¤ÚÚÈ„Â
ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË Î·È Ë ÊÚÔ˘Ú¿ Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ·Ì‡ÓÂÙ·È ÌÂ
ËÚˆÈÛÌfi, ̤¯ÚÈ Ô˘ ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙÂÙÚ¿ÌËÓË ÔÏÈÔÚΛ·
Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ. ∏ ·Ó·ÁÁÂÏ›· Ù˘ Ó¤·˜ ÂÈÙ˘¯›·˜ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ÚÔοÏÂÛ ÌÂÁ¿ÏË ·Á·ÏÏ›·ÛË Û fiÏË ÙËÓ ∂˘ÚÒË. ¶ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÙÔ˘
¿·, ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· Ù˘ μÔ˘ÚÁÔ˘Ó‰›·˜, ÙˆÓ ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ
Ù˘ √˘ÁÁ·Ú›·˜ Î·È Ù˘ ¡Â¿ÔÏ˘ ¤ÙÚÂÍ·Ó ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·, ÁÈ· Ó· ¯·ÈÚÂÙ›ÛÔ˘Ó ÙÔ ÓÈÎËÙ‹. ∏ ¯·Ú¿ fï˜ ·˘Ù‹
‰ÂÓ ı· ‰È·ÚÎÔ‡Û Ôχ, ÁÈ·Ù› ̤۷ Û ̛· ÙÚÈÂÙ›· Û˘Ó¤‚Ë ÙÔ ÈÔ ÎÚ›ÛÈÌÔ ÁÂÁÔÓfi˜ Ù˘ ÚÔ·ÈÒÓÈ·˜ ¿Ï˘
ÌÂÙ·Í‹ ÙÔ˘ ÈÛÏ·ÌÈÛÌÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡.

ªˆ¿ÌÂı μ
μ′
§›ÁÔ˘˜ Ì‹Ó˜ ·fi ÙfiÙ Ô˘
·Ó·ÁοÛÙËΠӷ χÛÂÈ ÙËÓ
ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ ∫ÚfiÈ·˜ Ô
ªÔ˘Ú¿Ù μ′
μ ¤ı·ÓÂ
ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË
·fi ·ÔÏËÍ›·, ÛÂ
ËÏÈΛ· 49 ¯ÚÔÓÒÓ,
ÛÙȘ 3 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ 1451. √ ªÔ˘Ú¿Ù ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Á¤ÚÔ˜,
·Ú¿ ÙÔ fiÙÈ Â›¯Â ‹‰Ë
‚·ÛÈχÛÂÈ ÂÚ›Ô˘
30 ¯ÚfiÓÈ·. ∏ ˙ˆ‹
fï˜ ÙˆÓ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓˆÓ
ÙÂÏ›ˆÓ ÁÚ‹ÁÔÚ· ÏfiÁˆ
ÙˆÓ Û˘Ó¯ÒÓ ÔÏ¤ÌˆÓ Ô˘
¤Î·Ó·Ó. ∂›¯·Ì ÙËÓ ·˘Î·ÈÚ›· Ó·
ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘ÌÂ, ·Ó Î·È ÌÂ Û˘ÓÙÔÌ›·, Ù·
ÔÏÏ¿ Î·È ÌÂÁ¿Ï· ÛÙÚ·ÙȈÙÈο ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÙÔ˘
ªÔ˘Ú¿Ù μ′, Î·È Â›‰·Ì Â›Û˘ fiÙÈ ÚÈÓ ·fi ÂÙ¿ ¯ÚfiÓÈ· ÂÚ›Ô˘ ›¯Â ·ÈÛı·Óı› ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË Ó· ·Ú·ÈÙËı›
·fi ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ˘¤Ú ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı, Ô˘
‹Ù·Ó ÌfiÏȘ 14 ÂÙÒÓ. ∞ÏÏ¿ ۯ‰fiÓ ·Ì¤Ûˆ˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·Ê‹ÛÂÈ ÙËÓ ËÛ˘¯›· ÙÔ˘ ÁÈ· ÙË Ì¿¯Ë Ù˘ μ¿ÚÓ·˜. ªÂÙ¿ ÙÔ ÙÚfi·ÈÔ ·˘Ùfi ·Ú·ÈÙ‹ıËÎÂ Î·È ¿ÏÈ,
Ôχ ÁÚ‹ÁÔÚ· fï˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·Ó·Ï¿‚ÂÈ Í·Ó¿ ÙË
‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·ÂÈÚ›·˜ ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘, ·Ú·Ì¤ÓÔÓÙ·˜ ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ̤¯ÚÈ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘. ΔÔÓ
ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ¯ÚfiÓÔ Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘ ηٷÙÚfiˆÛ ÙÔÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ÛÙÔ ∂Í·Ì›ÏÈÔ Î·È ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë ÛÙÔ ∫ÔÛÛ˘ÊÔ¤‰ÈÔ, ·ÏÏ¿ ‹Ù·Ó ÔÏÔÊ¿ÓÂÚÔ fiÙÈ ‹Ù·Ó Ôχ ÎÔ˘Ú·Ṳ̂ÓÔ˜. Ÿ¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ ˆÊÂÏ‹ıËΠ·fi Ù· ηÙÔÚıÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘ ÂΛӷ ÁÈ· Ó· ·˘Í‹ÛÂÈ ÙȘ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘,

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [139]

·ÏÏ¿ Ì ÎfiÔ ÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ Î·È fiÛ˜ ›¯Â ·fi ÚÈÓ. √È
ÛÙÚ·ÙÔ› ÙÔ˘ ÁÓÒÚÈ˙·Ó ‹ÙÙ˜ ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›· Î·È ÁÈ’ ·˘Ùfi
·Ó·ÁοÛÙËΠӷ χÛÂÈ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ ∫ÚfiÈ·˜ Î·È Ó·
ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ¿Ú·ÁÔ˜ ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË. ∏ ıÏ›„Ë ÙÔ˘
·fi ÙËÓ ·ÔÙ˘¯›· ·˘Ù‹ ÛÂ Û˘Ó‰˘·ÛÌfi Ì ÙËÓ ÚÔ˚Ô‡Û· ۈ̷ÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÍ·Ûı¤ÓÈÛË Â¤ÊÂÚ·Ó ÙÔ ı¿Ó·Ùfi
ÙÔ˘. ΔfiÙ ·Ó¤Ï·‚ ÔÚÈÛÙÈο ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ô ªˆ¿ÌÂı μ′
Û ËÏÈΛ· 21 ÂÙÒÓ. √ Ó¤Ô˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Ô˘ ‹Ù·Ó ÛÙËÓ
·ÎÌ‹ Ù˘ ‰‡Ó·Ì˘ Î·È Ù˘ ÊÈÏÔÙÈÌ›·˜ ÙÔ˘, ÂÊ¿ÚÌÔÛÂ
Í·Ó¿ ÙÔ ·ÏÈfi ηٷÎÙËÙÈÎfi Û‡ÛÙËÌ· Ù˘ ÁÂÓÈ¿˜ ÙÔ˘ ηÈ
¿Ú¯ÈÛ ·Ì¤Ûˆ˜ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘,
ÙËÓ ÔÔ›· Ô˘‰¤ÔÙ Âȯ›ÚËÛ ÛÔ‚·Ú¿ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘.
√ ªˆ¿ÌÂı ηٿϷ‚ Ú¿ÁÌ·ÙÈ fiÙÈ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙˆÓ
√ıˆÌ·ÓÒÓ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ‰ÂÓ ı· ‰ڷȈÓfiÙ·Ó Î·È ‰ÂÓ
ı· ›¯Â ·ÛÊ·Ï‹ ·ÊÂÙËÚ›· ÁÈ· Ӥ˜ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ, ·Ó ‰ÂÓ
΢ڛ¢ ÙÔ ÈÂÚfi Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜ Î·È ‰ÂÓ Î˘ÚÈ·Ú¯Ô‡ÛÂ
ÛÙËÓ fiÏË ÂΛÓË, Ô˘ ÎÚ·ÙÔ‡Û ٷ ÎÏÂȉȿ ÙˆÓ ‰‡Ô
ı·Ï·ÛÛÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È ‹Ù·Ó Ë Á¤Ê˘Ú· ÌÂٷ͇ Ù˘
∂˘ÚÒ˘ Î·È Ù˘ ∞Û›·˜.
™ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Â›¯Â Û˘Ì‚Â› ÌÈ· ÛÔ‚·Ú‹
ÌÂÙ·‚ÔÏ‹ Ô˘ ÂÈÙ¿¯˘Ó ÙË Ï‡ÛË ÙÔ˘ ‰Ú¿Ì·ÙÔ˜. ∏
˙ˆ‹ Ô˘ ¤Î·ÓÂ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜ ‹Ù·Ó Ú¿ÁÌ·ÙÈ ·ÍÈÔıÚ‹ÓËÙË. ∞fi ÙË Ì›· ÏÂ˘Ú¿
·ÁˆÓÈ˙fiÙ·Ó Ó· ÂÍ¢ÌÂÓ›ÛÂÈ ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù Î·È ·fi ÙËÓ
¿ÏÏË Û˘ÓÂÓÓÔÔ‡ÓÙ·Ó Ì ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë Î·È ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ. ∂ÓÒ ·ÁˆÓÈ˙fiÙ·Ó Ó· ÂÍ¢ÌÂÓ›ÛÂÈ ÙÔÓ ¿·,
οÓÔÓÙ·˜ fiÛ· ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ ÁÈ· ÙËÓ ˘ÏÔÔ›ËÛË Ù˘
Û˘Óı‹Î˘ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘, Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ¤‚ÏÂ fiÙÈ ·˘Ù‹
‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËı› ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·ÓÙ›‰Ú·Û˘ ÙÔ˘ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘ ̤ÚÔ˘˜ ÙÔ˘ ÎÏ‹ÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘
Ï·Ô‡. √È ‹ÙÙ˜ ÛÙË μ¿ÚÓ· Î·È ÛÙÔ ∂Í·Ì›ÏÈÔ Â›¯·Ó ÌÂÁ·ÏÒÛÂÈ ÙË ‰˘Ûı˘Ì›· ÙÔ˘ Î·È Ë Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÛÙÔ ∫ÔÛÛ˘ÊÔ¤‰ÈÔ ÂÈÙ¿¯˘Ó ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, fiˆ˜ ¤ÂÈÙ·
·fi Ï›ÁÔ Ë ‹ÙÙ· ÛÙËÓ ∫ÚfiÈ· ÎÂÚ·˘ÓÔ‚fiÏËÛ ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù. ∏ ηٷÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ √˘Ó˘¿‰Ë ¤ÁÈÓ ÛÙȘ 18 √ÎÙˆ‚Ú›Ô˘ 1448 Î·È ÛÙȘ 31 ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ Ì‹Ó· ¤ı·Ó ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Û ËÏÈΛ·
58 ¯ÚÔÓÒÓ, ·fi Ù· ÔÔ›· ‹Ù·Ó ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÁÈ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi 23. ¶Âı·›ÓÔÓÙ·˜ ‰ÂÓ ¿ÊËÛ ¿ÌÂÛÔ ·fiÁÔÓÔ.
ŒÙÛÈ, Ë ÂÍÔ˘Û›· ¤ÚÂ ӷ ‰Ôı› Û οÔÈÔ ·fi Ù·

ÂÈ˙ÒÓÙ· ·‰¤ÏÊÈ· ÙÔ˘, Ù· ÔÔ›· ‹Ù·Ó ÙÚ›·: Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ Î·È Ô £ˆÌ¿˜. ∞fi ·˘ÙÔ‡˜ Ô ÚÒÙÔ˜ Î·È Ô ÙÚ›ÙÔ˜ ΢‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ. √
¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ‹Ù·Ó ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ ™ËÏ˘‚Ú›·˜ Î·È ˙Ô‡ÛÂ
Ôχ ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·. ∂ȯ›ÚËÛ ӷ ·Ú¿ÍÂÈ
ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ì ÙÔ ··Ú¯·ÈˆÌ¤ÓÔ Âȯ›ÚËÌ· fiÙÈ ‹Ù·Ó
ÔÚÊ˘ÚÔÁ¤ÓÓËÙÔ˜, ‰ËÏ·‰‹ fiÙÈ ÁÂÓÓ‹ıËΠÂÓÒ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ‚·ÛÈÏÈ¿˜. ∂˘Ù˘¯Ò˜, ÚÔÙÈÌ‹ıËÎÂ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, ·Ó Î·È ·ÒÓ, Î·È Ï¤ÌÂ Â˘Ù˘¯Ò˜, ‰ÈfiÙÈ, ·Ó
ÎÚ›ÓÔ˘Ì ·fi ÙË ÌÂÙ¤ÂÈÙ· ·¯·Ú·ÎÙ‹ÚÈÛÙË ‰È·ÁˆÁ‹
ÙÔ˘ ¢ËÌËÙÚ›Ô˘, ÌÔÚԇ̠ۯ‰fiÓ Ó· ›̷ÛÙ ‚¤‚·ÈÔÈ
fiÙÈ Ô ÌÂ۷ȈÓÈÎfi˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, Ë ·Í›· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ›¯Â
ÙfiÛÔ ÌÂȈı› ηٿ ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘˜ ·ÈÒÓ˜, ‰ÂÓ
ı· Â͢ÌÓÔ‡ÓÙ·Ó ÔÌfiʈӷ ·fi ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·, ÁÈ·Ù›
¤ÂÛ ¤ÓÙÈÌ·. ŸÙ·Ó ÂÈ΢ÚÒıËÎÂ Ë ÂÎÏÔÁ‹ ÙÔ˘ ·fi
ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù, Ô˘ ·ÎfiÌË ˙Ô‡ÛÂ, ‹ÚıÂ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÙÔ ª¿ÚÙÈÔ ÙÔ˘ 1449 Î·È ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ‰‡Ô ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ· ÚÈÓ ·fi ÙÔÓ
ªˆ¿ÌÂı μ′.
√ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÊfiÚÂÛ ÙÔ ·Î¿ÓıÈÓÔ ÛÙ¤ÌÌ· ÙÔ˘
μ˘˙·ÓÙ›Ô˘ ›‰È· Î·È ··Ú¿ÏÏ·ÎÙ· Ì ¤Ó·Ó ·ÍȈ̷ÙÈÎfi
Ô˘ ‰ÈÔÚ›˙ÂÙ·È ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˜ ÌÈ·˜ fiÏ˘, Ô˘ Â›Ó·È Î˘Îψ̤ÓË ·fi ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Î·È ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ Ô‡Ù ·ÚÎÂÙ¤˜
Ô¯˘ÚÒÛÂȘ Ô‡Ù ÊÚÔ˘Ú¿ ÈηӋ, ˆÛÙfiÛÔ Ú¤ÂÈ Ó·
˘·ÎÔ‡ÛÂÈ ÛÙËÓ ÂÓÙÔÏ‹ Ô˘ ÙÔ˘ ‰fiıËÎÂ. ŒÙÛÈ, ·Ó¤Ï·‚ ÙÔ Ì·ÚÙ‡ÚÈÔ Ô˘ ÙÔ˘ Â¤‚·ÏÂ Ë Ù‡¯Ë. √Ê›ÏÔ˘Ì ӷ ·Ú·‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ ÛÙËÓ ·Ú¯‹, ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·˜
fiÙÈ Ô ªÔ˘Ú¿Ù μ′ ‹Ù·Ó ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ‰È·ÙÂıÂÈ̤ÓÔ˜ Ó· ÚȯÙ› Û ӤԢ˜ ‰‡ÛÎÔÏÔ˘˜ ·ÁÒÓ˜, ‰ÂÓ ıÂÒÚËÛ ¿ÌÂÛÔ
ÙÔÓ ¤Û¯·ÙÔ Î›Ó‰˘ÓÔ. ∞˘Ùfi ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÌÔÚԇ̠ӷ
Û˘ÌÂÚ¿ÓÔ˘Ì ·fi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Û˘Ó¤¯ÈÛ ÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÁÈ· Á¿ÌÔ ÙȘ Ôԛ˜ ›¯Â ÍÂÎÈÓ‹ÛÂÈ
fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ·ÎfiÌË ‰ÂÛfiÙ˘ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ.
√ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, Ô˘ ›¯Â ¯ËÚ¤„ÂÈ ÁÈ· ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿
ÙÔ 1442 ›¯Â ÛÙ›ÏÂÈ ¤ÂÈÙ· ·fi ¤ÓÙ ¯ÚfiÓÈ· ÙÔÓ ÈÛÙfi ÙÔ˘ Ê›ÏÔ Î·È ˘Ô˘ÚÁfi °ÂÒÚÁÈÔ ºÚ·ÓÙ˙‹ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÁÈ· Ó· ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ Ì·˙› Ì ٷ ¿ÏÏ·
ÁÈ· ¤Ó· Ó¤Ô Á¿ÌÔ Ì οÔÈ· ·fi ÙȘ ·Ú¯fiÓÙÈÛÛ˜ Ù˘
ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜ ‹ Ù˘ °ÔÙı›·˜. ŸÙ·Ó ¤ÂÈÙ· ·fi ‰‡Ô
¯ÚfiÓÈ· ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠ‚·ÛÈÏÈ¿˜, Ô ‰fiÁ˘ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜
ºÚ·ÁΛÛÎÔ˜ ºfiÛηÚ˘, ÙÔ˘ ÚfiÙÂÈÓ ӷ ·ÓÙÚ¢Ù›

√ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
‹Ù·Ó ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï Î·È Û˘ÌÌÂÙ›¯Â
·fi ÌÈÎÚfi˜ ÛÙË ‰ËÌfiÛÈ· ‰ÈÔ›ÎËÛË.

[140]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

À‰·ÙÔÁÚ·Ê›·
ÙÔ˘ 1453 ÌÂ
ÙÔÓ ªˆ¿ÌÂı μ′,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ 1453.
ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ
ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù μ′
ÙÔ 1451, ·Ó¤Ï·‚Â
ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·
Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘,
ªˆ¿ÌÂı μ′, ÛÂ
ËÏÈΛ· 21 ÂÙÒÓ.
THE GALLERY
COLLECTION/
CORBIS/APEIRON

ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘. ∞ÏÏ¿ ÙÔ Û˘ÓÔÈΤÛÈÔ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ıˆڋıËΠ·ÍÈÔÚÂ¤˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÔfiÙÂ
ÙÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ ÙÔ˘ 1449 Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜ ¤Ê˘Á ·fi ÙË
‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· ÁÈ· ÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ· Î·È ÙËÓ π‚ËÚ›· ÛÂ
·Ó·˙‹ÙËÛË ¿ÏÏ˘ Û˘˙‡ÁÔ˘. ŸÙ·Ó ¤ı·ÓÂ Ô ªÔ˘Ú¿Ù,
¤ÁÈÓ ÏfiÁÔ˜ ÁÈ· ÙË ¯‹Ú· ÙÔ˘ ª·Ú›·, Ë ÔÔ›· ‹Ù·Ó
ÎfiÚË ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜ Î·È Â›¯Â ·Ú·Ì›ÓÂÈ
¯ÚÈÛÙÈ·Ó‹. √ Á¿ÌÔ˜ ·˘Ùfi˜, Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô Û˘ÌÊÒÓËÛÂ
Î·È Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜, ·¤Ù˘¯Â Â›Û˘ ›Ù ÂÂȉ‹ Ë ª·Ú›·
‹Ù·Ó 50 ¯ÚÔÓÒÓ Î·È ‰ÂÓ Û˘Ó·›ÓÂÛÂ, ›Ù ‰ÈfiÙÈ ÙfiÙÂ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ¤Ó· ‰˘ÛÌÂÓ¤˜
Îϛ̷ ηٿ Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜. ŒÙÛÈ, ·ÔÊ·Û›ÛÙËΠӷ Û˘Ó¯›ÛÂÈ Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜ ÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÙÔ˘ ηÈ
ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÚÔÙÈÌ‹ıËÎÂ Ë ÎfiÚË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ π‚ËÚ›·˜ °ÂˆÚÁ›Ô˘. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ·fi οÔÈÔ ¿ÏÏÔ
ÁÂÁÔÓfi˜ ÌÔÚԇ̠ӷ ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ‰ÂÓ ıˆÚÔ‡Û ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘
·ÛÊ·Ï‹ οÙÔ¯Ô Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÔÙ¤ ‰ÂÓ
¤Î·Ó Â›ÛËÌË ÙÂÏÂÙ‹ ÛÙ¤„˘ ÙÔ˘ Î·È ÁÈ· ·˘ÙfiÓ
·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙÔ ÏfiÁÔ Ô ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˜ ¢Ô‡Î·˜ Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӈ˜ ·ÔηÏ› ‡ÛÙ·ÙÔÓ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, ÂÓÒ ÌÈÏÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ, Û˘Ó‹ıˆ˜,
·Ó fi¯È ¿ÓÙÔÙÂ, ÙÔÓ ·ÔηÏ› ·ÏÒ˜ ‰ÂÛfiÙË. ∞ÏÏ¿ Ë
ÛÙ¤„Ë ÌÔÚ› Ó· ÌËÓ ¤ÁÈÓ ÁÈ· ÏfiÁÔ˘˜ ÔÈÎÔÓÔÌ›·˜ ηÈ
Ì¿ÏÏÔÓ ·Ó·‚Ï‹ıËÎÂ ÁÈ· ÌÂÙ¿ ÙÔ Á¿ÌÔ.
∂›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ ÌÂÙ¿ ÙȘ ÚÒÙ˜ ¯ıÚÔڷ͛˜ ÙÔ˘
ªˆ¿ÌÂı μ′, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ‰ÂÓ Ê·›ÓÂÙ·È Ó· ¤Î·ÓÂ
οÙÈ ÁÈ· Ó· ÚÔÂÙÔÈÌ·ÛÙ› ÁÈ· ÙÔÓ ·ÁÒÓ·. ∞ÏÏ¿ ÙÈ ı·
ÌÔÚÔ‡Û ӷ οÓÂÈ; ΔÔ ÏÂÁfiÌÂÓÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙÔ˘ ÂÚÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∫·Ù›¯Â ‚¤‚·È· ·ÎfiÌË Á‡Úˆ ·fi ÙËÓ ¶ÚÔÔÓÙ›‰· ÛÙÔ ÓfiÙÔ ÙË ™ËÏ˘‚Ú›· Î·È Á‡Úˆ ·fi ·˘Ù‹ ÙËÓ
¶¤ÚÈÓıÔ, ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÙˆÓ ∂È‚·ÙÒÓ Î·È Î¿ÔÈÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ‡ÚÁÔ˘˜, ÛÙÔ ‚ÔÚÚ¿ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ∂‡ÍÂÈÓÔ, ÙË ªÂÛËÌ‚Ú›·, ÙËÓ ∞Á¯›·ÏÔ Î·È ÙÔ μ›˙ˆÓ· (ÙË ÛËÌÂÚÈÓ‹ ∫·‚¿ÚÓ·). ŸÏ· ·˘Ù¿ fï˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙË
™ËÏ˘‚Ú›·, Ó· ·ÓÙ¤ÍÔ˘Ó Ô‡Ù ÁÈ· ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹ ÛÙȘ ÂÈı¤ÛÂȘ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ. √ÏfiÎÏËÚË Ë ËÂÈÚˆÙÈ΋ ÂÚÈÔ¯‹ ÂΛӢ Ù˘ ÂÚÈʤÚÂÈ·˜ ‹ ›¯Â ˘Ô·„ÂÈ ÛÂ
·˘ÙÔ‡˜ ‹ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÙËÓ Î·Ù·Ï¿‚Ô˘Ó fiÔÙ ‹ıÂÏ·Ó. √ °·Ï·Ù¿˜ ηÙ¯fiÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÂÈÏÈÎÚÈÓ›˜ Û‡ÌÌ·¯ÔÈ, ·ÏÏ¿
‹Ù·Ó ¿ÓÙ· Úfiı˘ÌÔÈ Ó· Û˘ÓÂÓÓÔËıÔ‡Ó Ì ÙÔ˘˜
¯ıÚÔ‡˜. ∫¿ÔÈ· Ï›Á· ÌÈÎÚ¿ ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ Î·È Ë
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜, ÁÂÓÈο fiÛ· ‰¿ÊË ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ·ÎfiÌË
fiÙÈ ·Ó‹Î·Ó ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘,
‹Ù·Ó Û ٤ÙÔÈ· ˘ÏÈ΋ Î·È ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË, ÒÛÙÂ
Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÏÔÁÈο ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÏ›˙ÂÈ fiÙÈ

ı· ¤·ÈÚÓ ·fi ·˘Ù¿ Ô‡Ù ¯Ú‹Ì·Ù· Ô‡Ù ¿Ó‰Ú˜ Ô‡ÙÂ
η̛· ¿ÏÏË ‚Ô‹ıÂÈ·. ∫˘Ú›ˆ˜ ÛÙË ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚË ·fi
ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ ·˘Ù¤˜, ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÔÈ ‰‡Ô ·‰ÂÏÊÔ›
ÙÔ˘, Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ Î·È Ô £ˆÌ¿˜ Ô˘ ‹Ù·Ó ΢‚ÂÚÓ‹Ù˜
Ù˘ ›¯·Ó ‰È¯fiÓÔÈ· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È Ô ÚÒÙÔ˜ ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ ˙ËÙ‹ÛÂÈ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ. ∂ÈϤÔÓ ÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ› ‰ÂÓ ¤·„·Ó Ó· Â·Ó·ÛÙ·ÙÔ‡Ó. ™˘ÓÂÒ˜, Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ì fiÙÈ Ë Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ÂÍÔ˘Û›·
ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ‰ÂÓ ÂÎÙÂÈÓfiÙ·Ó ¤Ú· ·fi Ù· Ù›¯Ë
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÙÔ Ôχ Ù˘ ™ËÏ˘‚Ú›·˜.
∞ÏÏ¿ Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Ë ÔÔ›· ¿ÏÏÔÙÂ, ·ÎfiÌ·
Î·È Â› Ù˘ ÂÔ¯‹˜ Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ηÈ
ÙˆÓ ∫ÔÌÓËÓÒÓ, ÌÔÚÔ‡Û Ì ‰Èο Ù˘ ̤۷ Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· Ì ‰ÈÎÔ‡˜ Ù˘ ¯ÚËÌ·ÙÈÎÔ‡˜ fiÚÔ˘˜ Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ıÌ›ÛÂÈ ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ ˘fiÏÔÈÔ ÎÚ¿ÙÔ˜, ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘
15Ô˘ ·ÈÒÓ· ›¯Â ÂÚȤÏıÂÈ ÛÙËÓ ¤Û¯·ÙË ·Ú·ÎÌ‹. ∂ÓÒ
¿ÏÏÔÙ ›¯Â ¿Óˆ ·fi 500.000 ηÙÔ›ÎÔ˘˜, ÙÒÚ· ‰ÂÓ
ÌÂÙÚÔ‡Û ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ·fi 80.000. ∂ÓÒ ¿ÏÏÔÙ ÙÔ
‰ËÌfiÛÈÔ Ù·ÌÂ›Ô Ù˘ Î·È ÌfiÓÔ ÂÈÛ¤Ú·ÙÙ ¿Óˆ ·fi
100.000.000 ‰Ú·¯Ì¤˜, Ô˘ ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Ó Û‹ÌÂÚ· ÌÂ
500.000.000 ÂÚ›Ô˘, Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ fiÏ· Ù· ¤ÛÔ‰· Ù˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜ Ì ‰˘ÛÎÔÏ›·
¤ÊÙ·Ó·Ó Ù· 50.000 ‹ 60.000 ¯Ú˘Û¿, Ë Û¯ÂÙÈ΋ ·Í›· ÙˆÓ
ÔÔ›ˆÓ ‰ÂÓ ˘ÂÚ‚·›ÓÂÈ Û‹ÌÂÚ· Ù· 3.000.000 ÂÚ›Ô˘
‰Ú·¯Ì¤˜. ΔfiÛÔ ‹Ù·Ó ÊÙˆ¯ÈÎfi ÙÔ Ù·ÌÂ›Ô fiÙ·Ó ¤ÊÙ·ÛÂ
·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Ô Ó¤Ô˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ÒÛÙ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ‰·ÓÂÈÛÙ› ¯Ú‹Ì·Ù·, Ù· ÔÔ›· ÌfiÏȘ Ô˘
Â·ÚÎÔ‡Û·Ó ÁÈ· Ù· Û˘ÓËıÈṲ̂ӷ ÊÈÏÔ‰ˆÚ‹Ì·Ù· ÚÔ˜
ÙÔ˘˜ ·˘ÏÈÎÔ‡˜ Î·È ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi. ∫¿ÔÙ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ
ÛÙfiÏÔÈ Ó·˘ÏÔ¯Ô‡Û·Ó ÛÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ ÎfiÏÔ Î·È ÔÈ Ó·‡ÛÙ·ıÌÔÈ Â›¯·Ó ÙfiÛÔ ·Ôı¤Ì·Ù· Û ͇ÏÔ Î·È Î¿ı ¿ÏÏÔ
˘ÏÈÎfi, ÒÛÙ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ηٷÛ΢·ÛÙÔ‡Ó ÔÏϤ˜
ÂηÙÔÓÙ¿‰Â˜ ÏÔ›·. ŸÌˆ˜ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ ÙÔ Ôχ ‰¤Î· ÛοÊË ‰È·ÛÒ˙ÔÓÙ·Ó ÂΛ Î·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ¤ÊÙ·Û ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ì ÙÚÈ‹ÚÂȘ ·fi ÙËÓ ∫·Ù·ÏÔÓ›·. ¢ÂÓ Â›¯Â
ÌfiÓÔ ¯ÚËÌ·ÙÈ΋ ¤Ó‰ÂÈ· Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·ÏÏ¿
Î·È ËıÈ΋ ηٿÙˆÛË. ¢ÂÓ ı· Â·Ó·Ï¿‚Ô˘Ì ٷ fiÛ·
‰ÈÂÎÙÚ·Áˆ‰Â› Ô Î·ıÔÏÈÎfi˜ √˘‚ÂÚÙ›ÓÔ˜ ¶Ô‡ÛÎÔ˘ÏÔ˜
ÁÈ· ÙËÓ ÏÂÔÓÂÍ›·, ÙËÓ ·ÎÔÏ·Û›· Î·È ÙËÓ ·Ó·ÍÈÔÈÛÙ›·
ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Ù˘, ηıÒ˜ Â›Ó·È ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ·Ó˘fiÛٷٷ.
√ ›‰ÈÔ˜ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÔÌÔÏfiÁËÛ ÛÙÔÓ ºÚ·ÓÙ˙‹ fiÙÈ
‰ÂÓ Â›¯Â ηӤӷ Û‡Ì‚Ô˘ÏÔ ÂÈÏÈÎÚÈÓ‹ ‹ ¤ÌÂÈÚÔ Ì ÙÔÓ
ÔÔ›Ô Ó· Û˘ÛÎÂÊı› ÛÙȘ ‰‡ÛÎÔϘ ÂΛӘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ. Ÿˆ˜ ηٿÓÙËÛ·Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ οÓÂÈ Ù›ÔÙ Ì ÙȘ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘
‰˘Ó¿ÌÂȘ. ∞fi ÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÌfiÓÔ ‰‡Ô
›¯·Ó ·ԉ›ÍÂÈ fiÙÈ ‹Ù·Ó Úfiı˘Ì˜ Ó· ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡Ó

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [141]

[142]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [143]

∏ √£øª∞¡π∫∏ ∞ÀΔ√∫ƒ∞Δ√ƒπ∞

Ã∞ƒΔ∂™/4

[144]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ªÂ ÛÎÔfi
ÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë
Ù˘ ¶fiÏ˘,
Ô ªˆ¿ÌÂı μ′
¤¯ÙÈÛ ÙËÓ
ÂÚ›Ô‰Ô 14511452 ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ
ƒÔ‡ÌÂÏÈ ÃÈÛ¿Ú,
ÙÔ ÔÔ›Ô ÛÒ˙ÂÙ·È
̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·
ÛÙÔÓ ÔÚıÌfi
ÙÔ˘ μÔÛfiÚÔ˘.
WALTER BIBIKOW/
JAI/CORBIS/APEIRON

ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ, Ë √˘ÁÁ·Ú›· Î·È Ô ¿·˜ Ù˘
ƒÒÌ˘. ∞ÏÏ¿ Ë √˘ÁÁ·Ú›· ÌÂÙ¿ ÙËÓ ‹ÙÙ· ÛÙÔ ∫ÔÛÛ˘ÊÔ¤‰ÈÔ Â›¯Â Û˘Ó¿„ÂÈ ÂÙ·ÂÙ‹ ·Ó·Îˆ¯‹ Ì ÙÔÓ ªÔ˘Ú¿Ù μ′ Î·È Ô ¿·˜ Ù˘ ƒÒÌ˘ ··ÈÙÔ‡Û ‰È·ÚÎÒ˜ ÙËÓ
ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÙÔ˘ fiÚÔ˘ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘, ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ ÂÈı˘ÌÔ‡ÛÂ
ÙfiÛÔ Ó· ·ÓÙÈÙ·¯ı› ÛÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ fiÛÔ Ó· ˘ÔÙ¿ÍÂÈ
ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÛÙË ‰È΋ ÙÔ˘ ÂÍÔ˘Û›·.
ŸÌˆ˜ Ë Â›ÛËÌË ∂ÎÎÏËÛ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
fiÏÔ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÌÂÙ¿ ÙË Û‡ÓÔ‰Ô Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜
·ԉ¯fiÙ·Ó Ú¿ÁÌ·ÙÈ ÙËÓ ¤ÓˆÛË, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó Ô·‰Ô›
Ù˘ Î·È ÔÈ ‰‡Ô ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎÔ› ·ÙÚȿگ˜, Ô˘ ÂÓ Ùˆ
ÌÂٷ͇ ÂÎϤ¯ıËηÓ, ‰ËÏ·‰‹ Î·È Ô ªËÙÚÔÊ¿Ó˘ μ′
Ù˘ ∫˘˙›ÎÔ˘ Î·È Ô °ÚËÁfiÚÈÔ˜ °°′ Ô ªÂÏÈÛÛËÓfi˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ ˘‹ÚÍÂ Î·È Ô ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ πˆ¿ÓÓË
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘.
∂›·Ì fï˜ fiÙÈ fiÏÔÈ ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ·ÙÚȿگ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È Ô ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ∫·ÈÛ·Ú›·˜ ·Ô‰ÔΛ̷˙·Ó
·ÂÚ›ÊÚ·ÛÙ· ÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙÔ˘ ªËÙÚÔÊ¿ÓË ÁÈ· ÙËÓ
¤ÓˆÛË. ΔÔ 1450 Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠÛÙÔ Ó·fi Ù˘ ÙÔ˘ £ÂÔ‡
™ÔÊ›·˜ Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ Î·È ÔÏÏÒÓ
¿ÏÏˆÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤ˆÓ, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ‹Ù·Ó Î·È Ô
΢ÚÈfiÙÂÚÔ˜ ·ÓÙ›·ÏÔ˜ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›·, Ô
ª¿ÚÎÔ˜ ∂˘ÁÂÓÈÎfi˜ Ù˘ ∂ʤÛÔ˘. ∞˘Ùfi˜ ηı·›ÚÂÛ ÙÔ
‰È¿‰Ô¯Ô ÙÔ˘ ªËÙÚÔÊ¿ÓË °ÚËÁfiÚÈÔ Î·È ·ÓÙ’ ·˘ÙÔ‡
·Ó·Î‹Ú˘ÍÂ Ó¤Ô ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÙÔÓ ÔÚıfi‰ÔÍÔ
∞ı·Ó¿ÛÈÔ μ′. ŸÏ· ·˘Ù¿ ‚¤‚·È· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Èηӿ Ó· ›ÛÔ˘Ó ÙÔÓ ¿· Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

√È ÚÒÙ˜ Â·Ê¤˜
ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′
Ì ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ
ŒÙÛÈ Â›¯Â Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Ì¤¯ÚÈ ÙÔ ºÂ‚ÚÔ˘¿ÚÈÔ ÙÔ˘ 1451,
fiÙ·Ó Ô ªˆ¿ÌÂı ·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ.
√ Û˘Ì·ÙÚÈÒÙ˘ ÙÔ˘ ∂ÓÂÙÔ‡ ∑ÔÚ˙‹ ¢ÔÏÊ›ÓÔ˘, π¿Îˆ‚Ô˜ §·ÁÁÔ‡ÛÙÔ˜ ϤÂÈ: «√ ªˆ¿ÌÂı Â›Ó·È Ó¤Ô˜ 26 ¯ÚÔÓÒÓ, Ì ÁÂÚ‹ ÎÚ¿ÛË, Ì¿ÏÏÔÓ „ËÏfi˜, ÁÂÓÓ·›Ô˜ ÛÙ·
fiÏ·, Ì ¿ÁÚÈÔ ÚfiÛˆÔ, Ô˘ Û¿ÓÈ· ÁÂÏ¿ÂÈ, ·ÏÏ¿
Û˘ÓÂÙfi˜, ÂχıÂÚÔ˜, Â›ÌÔÓÔ˜ ÛÙ· Û¯¤‰È¿ ÙÔ˘, ·Ú¿ÙÔÏÌÔ˜ Î·È ÁÂÓÈο Ï¿ÙÚ¢ ÙË ‰fiÍ·, fiˆ˜ Ô ∞ϤͷӉÚÔ˜ Ô ª·Î‰fiÓ·˜. °ÓˆÚ›˙ÂÈ ÙÚÂȘ ÁÏÒÛÛ˜, ÙËÓ
ÙÔ˘ÚÎÈ΋, ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ Î·È ÙË ÛÏ·‚È΋. ªÂÏÂÙ¿ Ì ÙË
‚Ô‹ıÂÈ· ‰‡Ô πÙ·ÏÒÓ Ê›ÏˆÓ ÙÔ˘ ÙËÓ Â˘Úˆ·˚΋ ÈÛÙÔÚ›·, ·ÏÏ¿ Ì ÂÍ·ÈÚÂÙÈ΋ ¢¯·Ú›ÛÙËÛË Î·È ·fiÏ·˘ÛË
·Û¯ÔÏÂ›Ù·È Ì ÙË ÁˆÁÚ·Ê›· Î·È ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÂÈÛÙ‹ÌË. ¢È·Î·Ò˜ ÂÈı˘Ì› ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Î·È Ì ÌÂÁ¿ÏË
ÂÚ›ÛÎÂ„Ë ·Ó·˙ËÙ› ÙȘ Ú·ÁÌ·ÙÈΤ˜ ·Èٛ˜ ÙˆÓ ÁÂÁÔÓfiÙˆÓ. ŒÓ·Ó Ù¤ÙÔÈÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Â›¯·Ì ӷ ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÔ˘Ì ÂÌ›˜ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›». √ Ó¤Ô˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ‰ÂÓ
·ÔÎ¿Ï˘„ ·Ì¤Ûˆ˜ ÙÔ˘˜ ÛÎÔÔ‡˜ ÙÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∂Âȉ‹ Ô ·ÏÈfi˜ ¯ıÚfi˜ ÙÔ˘
ÛÙËÓ ∞Û›·, Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó, fiÙ·Ó ¤Ì·ıÂ
ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù, ÂÈÛ¤‚·Ï ÛÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ Î·È Î˘Ú›Â˘Û ÙÚ›· ÊÚÔ‡ÚÈ· Î·È ·ÚÎÂÙ¤˜ ÂÎÙ¿ÛÂȘ,
Ô ªˆ¿ÌÂı ¤ÎÚÈÓ ÛÎfiÈÌÔ Ó· ηٷÙÚÔÒÛÂÈ ÚÒÙ·
·˘ÙfiÓ, ÂÂȉ‹ ÁÓÒÚÈ˙ fiÙÈ Â›¯Â ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ Û˘ÌÚ¿ÍÂÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ì ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Î·È ‹ıÂÏ ӷ

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [145]

ÂÎÙÂϤÛÂÈ ·ÂÚ›Û·ÛÙÔ˜ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÙÔ˘ Û¯¤‰ÈÔ. ŒÙÛÈ,
‰¤¯ÙËΠ¢ÓÔ˚ο ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË ÙÔ˘˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜
ÙˆÓ ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, ÙˆÓ ‰ÂÛÔÙÒÓ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ £ˆÌ¿
Î·È ¢ËÌËÙÚ›Ô˘, ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ Ù˘ §¤Û‚Ô˘, Ù˘ Ã›Ô˘
Î·È Ù˘ ∞ηÚÓ·Ó›·˜, ÙˆÓ ÈÔÙÒÓ Ù˘ ƒfi‰Ô˘ Î·È ÙˆÓ
°ÂÓÔ˘·ÙÒÓ ÙÔ˘ °·Ï·Ù¿. ™Â fiÏÔ˘˜ ˘ÔÛ¯¤ıËΠӷ ÙËÚ‹ÛÂÈ ÙȘ Û˘Óı‹Î˜ Ô˘ ˘¤ÁÚ·„Â Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ηÈ
·Ó¤Ï·‚ ӷ ÏËÚÒÓÂÈ Î¿ı ¯ÚfiÓÔ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, fiˆ˜ Èı·Ófiٷٷ ¤Î·ÓÂ Î·È Ô
·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘, 300.000 ¿ÛÚ· (3.000 ‰Ô˘Î¿Ù·) ÁÈ· ÙË
Û˘ÓÙ‹ÚËÛË ÙÔ˘ √Ú¯¿Ó, ÂÓfi˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡ Ú›ÁÎÈ·, Ô˘
Â›Ó·È ¿ÁÓˆÛÙÔ fiÙ ·ÎÚÈ‚Ò˜ Î·È ÁÈ·Ù› Î·Ù¤Ê˘Á ÂΛ.
™˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Ô ªˆ¿ÌÂı ¤‰ˆÛ ›Ûˆ ÛÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜
Ù˘ ÛÙË ™ÂÚ‚›· ÙË ª·Ú›·, ÙË ¯‹Ú· ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù, ηÈ
˘¤ÁÚ·„ Ì ÙÔÓ √˘Ó˘¿‰Ë ÙÚÈÂÙ‹ ÂÈÚ‹ÓË. ∞ÊÔ‡ Ù·ÎÙÔÔ›ËÛ fiÏ· ·˘Ù¿, ηٿ Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 1451 ÎÈÓ‹ıËÎÂ
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ÔÌfiıÚËÛÎÔ‡ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∞Û›·. √ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ‰ÂÓ ÂÍ··Ù‹ıËΠ·fi ÙȘ ÚÔÛÔÈËÙ¤˜ ‰È·ı¤ÛÂȘ ÊÈÏ›·˜ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘. ∞ÓÙÈÏ‹ÊıËΠfiÙÈ, ÌfiÏȘ ηٷÙÚfiˆÓ ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó, ı· ÛÙÚÂÊfiÙ·Ó Ì fiϘ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∂›Û˘ ‹ÍÂÚ fiÙÈ ‰ÂÓ Â›¯Â ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘
fiÚÔ˘˜ Î·È fiÙÈ Ë ∂˘ÚÒË ‹ ·‰È·ÊÔÚÔ‡Û ‹ ‰˘ÛÙÚÔÔ‡ÛÂ, ıÂÒÚËÛ fï˜ ηı‹ÎÔÓ ÙÔ˘ Ó· οÓÂÈ Î¿ÙÈ ÁÈ·
ÙËÓ ÎÔÈÓ‹ ÛˆÙËÚ›·.
∂›·Ì ‹‰Ë fiÙÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ˙Ô‡Û οÔÈÔ˜ √ıˆÌ·Ófi˜, ÁÈÔ˜ ÂÓfi˜ ËÁÂÌfiÓ·, Ì ÙÔ fiÓÔÌ· √Ú¯¿Ó, ÁÈ· ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÏËÚˆÓfiÙ·Ó ·fi
ÙÔ˘˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘˜ οı ¯ÚfiÓÔ 300.000 ¿ÛÚ·. Δ¤ÙÔÈÔ˘
›‰Ô˘˜ ÚfiÛÊ˘Á˜ ›¯·Ó ˙ËÙ‹ÛÂÈ Î·È ·ÏÈfiÙÂÚ· ¿Û˘ÏÔ
·fi ÙÔ˘˜ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘, fiˆ˜ Â› ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï Î·È ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı ∞′ Ô ªÔ˘ÛÙ·Ê¿˜ Î·È Ô ¢˙Ô˘Ó½‰, ÁÈ· ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛË ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ›¯Â
·Ó·Ï¿‚ÂÈ Ó· ÏËÚÒÓÂÈ Â›Û˘ 300.000 ¿ÛÚ·. °›ÓÔÓÙ·Ó
‰ÂÎÙÔ› ÁÈ· ‰‡Ô ÏfiÁÔ˘˜, ‰ÈfiÙÈ Ì ÙÔ Ó· ÂÌÔ‰›˙ÂÙ·È Ë
¤ÍÔ‰fi˜ ÙÔ˘˜ ÂÍ¢ÌÂÓ›˙ÔÓÙ·Ó ÔÈ Â¯ıÚÔ›, ÂÓÒ Û ηٿÏÏËÏË ÂÚ›ÛÙ·ÛË ¯ÚË̢ۛ·Ó ˆ˜ ÂÈΛӉ˘ÓÔÈ ·ÓÙ›·ÏÔ›
ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÛΤÊÙËΠӷ ÍÂÛËÎÒÛÂÈ
ÙÔÓ ÔÌÔÂıÓ‹ Î·È ÔÌfiıÚËÛÎÔ ÂΛÓÔ Â¯ıÚfi ÙÔ˘ ÛÙ·
ÓÒÙ· ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′, ÂÓÒ ·˘Ùfi˜ ·ÎfiÌË ·ÁˆÓÈ˙fiÙ·Ó
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó. ŒÛÙÂÈÏ ÏÔÈfiÓ
ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ Ì ÙËÓ
ÂÓÙÔÏ‹ Ó· ÙÔ˘ ·Ó·ÎÔÈÓÒÛÔ˘Ó fiÙÈ ‹ ı· ‰ÈÏ·Û›·˙ ÙË
¯ÔÚËÁ›· ÁÈ· ÙÔÓ √Ú¯¿Ó ‹ ı· ÙÔÓ ¿ÊËÓ ÂχıÂÚÔ. ∞ÏÏ¿
Ë ‰ÂÈÏ›· ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó Î·È Ë Ù·¯‡ÙËÙ· ÌÂ
ÙËÓ ÔÔ›· ÂÓ‹ÚÁËÛÂ Ô ªˆ¿ÌÂı μ′ ÛÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË
ÂÚ›ÙˆÛË Ì·Ù·›ˆÛ·Ó ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÙÔ˘

ۯ‰›Ô˘ ·˘ÙÔ‡. §›ÁÔ ÚÈÓ ÊÙ¿ÛÔ˘Ó ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÙÔ˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘, ›¯·Ó ÚÔÛ¤ÏıÂÈ ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ÙÔ˘
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔÈ ÙÔ˘ ¯ıÚÔ‡ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∞Û›·,
ÁÈ· Ó· ˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó Û˘ÁÁÓÒÌË ÁÈ· fiÛ· ›¯·Ó Á›ÓÂÈ. ¶ÚfiÙÂÈÓ·Ó ÙËÓ ·fi‰ÔÛË ÙˆÓ Î·Ù·ÏËÊı¤ÓÙˆÓ ÊÚÔ˘Ú›ˆÓ ηÈ
ÂÎÙ¿ÛˆÓ, ‰ÈfiÙÈ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó, ηٷÙÔË̤ÓÔ˜ ·fi ÙË ÌÂÁ¿ÏË ÚÔÂÙÔÈÌ·Û›· ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘, ›ÛÙ„ fiÙÈ ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·ÓÙ¤ÍÂÈ. √ ªˆ¿ÌÂı ·Ú¯Èο ‰ÂÓ ‹ıÂÏ ӷ ‰Â¯Ù› ÙÔÓ ÚÔÙÂÈÓfiÌÂÓÔ Û˘Ì‚È‚·ÛÌfi, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó ·ÔÊ·ÛÈṲ̂ÓÔ˜ Ó· ··ÏÏ·¯ı› ÌÈ· ÁÈ·
¿ÓÙ· ·fi ÙÔÓ ÂÓÔ¯ÏËÙÈÎfi ÂΛÓÔ Á›ÙÔÓ·. ∞ÏÏ¿, fiÙ·Ó
¿ÎÔ˘Û ÙËÓ ·ÂÈÏ‹ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘, ¿ÏÏ·Í ÙË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ ÙÔ˘ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó ηÈ
fiÙ Ì ·ÂÈϤ˜ Î·È fiÙ Ì ηÏfi ÙÚfiÔ ÙÂÏÈο ˘¤ÁÚ·„ ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË Ô˘ ÙÔ˘ ˙ËÙÔ‡Û·Ó. ™ÙÔ˘˜ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ › ӷ Ô˘Ó ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿
fiÙÈ ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ı· Â¤ÛÙÚÂÊ ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË
Î·È ÂΛ ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· Û˘˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ‰ÒÛÂÈ Â˘¯·Ú›ÛÙˆ˜ fiÏ· fiÛ· ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·Ó. ŒÙÛÈ, ·Ì¤Ûˆ˜
ÌÂÙ¿ ¤Ú·Û ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË.

¶ÚÔÌËӇ̷ٷ ÔϤÌÔ˘
ªfiÏȘ fï˜ ¤ÊÙ·Û ÂΛ, ¤Ù·Í ÙÔ ÚÔÛˆÂ›Ô ÙÔ˘.
¶ÚÒÙ· ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ÏËÚÒÓÂÈ ÙË ¯ÔÚËÁ›· ˘¤Ú ÙÔ˘
√Ú¯¿Ó Î·È ‡ÛÙÂÚ· Âȯ›ÚËÛ ÙȘ ÚÒÙ˜, ·Ó ηÈ
·ÎfiÌË ¤ÌÌÂÛ˜, ¯ıÚÔڷ͛˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘. ™ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ·Ú·Ï›· ÙÔ˘ μÔÛfiÚÔ˘, ÛÙÔ
ÈÔ ÛÙÂÓfi ̤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÔÚıÌÔ‡, ÂΛ fiÔ˘ ÙÔ 515 .Ã.
Ô ™¿ÌÈÔ˜ ª·Ó‰ÚÔÎÏ‹˜ ηٷÛ··Û ÙË Á¤Ê˘Ú· Ì ÙËÓ
ÔÔ›· Ô ¢·Ú›Ԙ ¤Ú·Û Ì ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ ÂÎÛÙÚ·Ù‡ÔÓÙ·˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ™Î˘ıÒÓ, Ï›ÁÔ ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚ· ·fi ÙÔ
°ÎÈÔÁÎ-™Ô˘ÁÈÔ‡, ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ›¯·Ó ˘„ÒÛÂÈ ÚÈÓ ·fi
ηÈÚfi, ηْ ¿ÏÏÔ˘˜ Â› ªˆ¿ÌÂı ∞′, ηْ ¿ÏÏÔ˘˜ Â›
μ·ÁÈ·˙‹Ù ∞′, ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Ô˘ ÛÒ˙ÂÙ·È Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·, ÙÔ
∞Ó·‰ÔÏÔ‡ ÃÈÛÛ·Ú›. ∞ÏÏ¿ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙfi ÁÈ· Ó·
ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙË ‰È·ÂÚ·›ˆÛ‹ ÙÔ˘ ·fi ÙËÓ ∞Û›· ÛÙËÓ
∂˘ÚÒË Î·È ÁÈ· Ó· Á›ÓÔ˘Ó ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ·ÚÈÔÈ ÙÔ˘ μÔÛfiÚÔ˘, ·ÊÔ‡ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ·ÎfiÌË ·ÚÎÂÙfi ÛÙfiÏÔ Ô‡Ù ÙÔ
˘ÚÔ‚ÔÏÈÎfi ›¯Â ÙË ‰‡Ó·ÌË Ô˘ ¤¯ÂÈ Û‹ÌÂÚ·. ∂›‰·ÌÂ
fiÙÈ ÙȘ ·Ú·ÌÔÓ¤˜ Ù˘ Ì¿¯Ë˜ Ù˘ μ¿ÚÓ·˜ Ô ·Ù¤Ú·˜
ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′ Ì ‰˘ÛÎÔÏ›· ηٿÊÂÚ ӷ ÂÚ¿ÛÂÈ ÙÔÓ
ÔÚıÌfi ·˘Ùfi. ΔÒÚ·, fiÙ·Ó Ô Ó¤Ô˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ΢ÚȇÛÂÈ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fi¯È ÌfiÓÔ
›¯Â Û˘ÌʤÚÔÓ Ó· ·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙË ‰È¿‚·ÛË ÂΛÓË ·ÏÏ¿
ıÂÒÚËÛ ··Ú·›ÙËÙÔ Ó· ÂÌÔ‰›ÛÂÈ Î·È ÙËÓ ÂÈÛ·ÁˆÁ‹
ÛÙËÓ fiÏË ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ· ÔÔÈ·Û‰‹ÔÙ ‚Ô‹ıÂÈ·˜
Û ¿Ó‰Ú˜, ÏÔ›·, ÔÏÂÌÔÊfi‰È· Î·È ÙÚÔʤ˜. ∞fi ÙÔÓ
∂ÏÏ‹ÛÔÓÙÔ ‹ÏÈ˙ ӷ ÙÔ Î·ÙÔÚıÒÛÂÈ ·˘Ùfi Ì ٷ

[146]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ 1430 Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ··ÏÏ¿¯ıËÎÂ
·fi ÙË ÊÚ·ÁÎÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË
Ù· ·Ú¿ÏÈ· Ô˘ ηÙ›¯·Ó ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›.
ÏÔ›· Ô˘ ηٷÛ··˙Â, ·ÏÏ¿ Ô ÛÙfiÏÔ˜ ·˘Ùfi˜ ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û ӷ Â·ÚΤÛÂÈ Î·È ÁÈ· ÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙÔ˘ μÔÛfiÚÔ˘, ÔfiÙ ¤ÚÂÂ Ô ÔÚıÌfi˜ ·˘Ùfi˜ Ó· ÊÚ·¯Ù›
Ì ¿ÏÏÔÓ ÙÚfiÔ. °È· Ó· Ù· ÂÙ‡¯ÂÈ fiÏ· ·˘Ù¿, ¤ÎÚÈÓÂ
·Ó·Áη›Ô Ó· ηٷÛ΢¿ÛÂÈ ·¤Ó·ÓÙÈ ·fi ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ
Ô˘ ÚÔ¸‹Ú¯Â ÛÙËÓ Â˘Úˆ·˚΋ ·Ú·Ï›· ÙÔ˘ μÔÛfiÚÔ˘ ¤Ó· Ôχ ÈÔ Ô¯˘Úfi ·fi ÙÔ ÚÒÙÔ. ŒÙÛÈ, ÛÙËÓ
·Ú¯‹ ÙÔ˘ ¯ÂÈÌÒÓ· ÙÔ˘ 1451 ÚÔ˜ ÙÔ 1452 ‰È¤Ù·Í fiϘ
ÙȘ Â·Ú¯›Â˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÙÔ˘ Ó· ÛÙ›ÏÔ˘Ó 1.000 ÔÈÎÔ‰fiÌÔ˘˜, ·Ó¿ÏÔÁÔ˘˜ ÂÚÁ¿Ù˜ Î·È ·Û‚ÂÛÙÔη‡ÛÙ˜ ηıÒ˜ Î·È Î¿ı ¯Ú‹ÛÈÌÔ ˘ÏÈÎfi, ¤ÙÚ˜, ͇Ϸ, Û›‰ÂÚ· ηÈ
fi,ÙÈ ¿ÏÏÔ ÎÚÈÓfiÙ·Ó ··Ú·›ÙËÙÔ.
√ ¢Ô‡Î·˜ ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ, fiÙ·Ó ·Ó·ÁÁ¤ÏıËÎÂ Ë Î·Ù·Û΢‹ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘, ıÚ‹ÓÔ˜ Î·È Ô‰˘ÚÌfi˜ ͤÛ·Û·Ó ÛÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
·Ì¤Ûˆ˜ ηٿϷ‚·Ó fiÙÈ Â›¯Â ¤ÚıÂÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ fiÏ˘,
Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ ÔÔ›·˜ ı· ÂÍ·ÛÊ·ÏÈ˙fiÙ·Ó ÙÔ
ÎÚ¿ÙÔ˜ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ. ™‡Ìʈӷ fï˜ Ì ¿ÏÏÔ˘˜
¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˘˜, Ë ÂÓÙ‡ˆÛË Ô˘ ÚÔͤÓËÛÂ Ë ·Ó·ÁÁÂÏ›· ·˘Ù‹ Ô‡Ù ÙfiÛÔ ÁÂÓÈ΋ Ô‡Ù ÙfiÛÔ ¤ÓÙÔÓË ‹Ù·Ó.
∞fi Ù· ÏÂÁfiÌÂÓ· ÙÔ˘ ºÚ·ÓÙ˙‹ Û˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘Ì fiÙÈ ÔÈ
ÈÔ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔÈ ¿Ó‰Ú˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
·Ìʤ‚·ÏÏ·Ó ÁÈ· ÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÂΛÓÔ˘ ÙÔ˘ ۯ‰›Ô˘,
ÂÂȉ‹ ›ÛÙ¢·Ó fiÙÈ, Î·È ·Ó ·ÎfiÌË ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Î·Ù·Û΢·˙fiÙ·Ó, ‡ÎÔÏ· ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÙÔ Î˘ÚȇÛÔ˘Ó,
ÂÂȉ‹ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ôχ ÎÔÓÙ¿ ÙÔ˘˜. ∞Ó ÈÛÙ¤„Ô˘ÌÂ
ÙË ÏÂÁfiÌÂÓË ¶ÔÏÈÙÈ΋ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜,
Ë ÔÔ›· ÁÚ¿ÊÙËΠÔχ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘
fiÏ˘ Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ·Ó ·fi Êfi‚Ô ÛÙËÓ ·ÓÔÈÎÔ‰fiÌËÛ‹ ÙÔ˘
·Ú¤¯ÔÓÙ·˜ ÙÚfiÊÈÌ·, ¤ÙÚ˜ Î·È ¿ÏÏ·. ∞˘Ùfi ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô Ê·›ÓÂÙ·È ·›ı·ÓÔ ·fi ÙȘ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ Ô˘
ͤÚÔ˘Ì ÁÈ· ÙË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ Ô˘ ¤‰ÂÈÍ·Ó ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ·˘ÙÔ› ηٿ ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘ Î·È Î·Ù¿
ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÔÏÈÔÚΛ·. ÿÛˆ˜ οÔÈÔÈ Ï›ÁÔÈ Ó· ¤Ú·Í·Ó ·˘Ù¿ Ô˘ ÙÔ˘˜ ηٷÏÔÁ›˙Ô˘Ó, ·ÏÏ¿ fiÙÈ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ Â›¯·Ó Âȉ›ÍÂÈ Ù¤ÙÔÈ· Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ ›ӷÈ
ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Û˘ÎÔÊ·ÓÙ›·. °ÂÓÈο, ‰ÂÓ ÓÔÌ›˙Ô˘Ì fiÙÈ Ë
ηٷÛ΢‹ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘ ÛÙÔ μfiÛÔÚÔ ÚÔοÏÂÛ ÙËÓ Î·Ù¿ÏËÍË Ô˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ Ô ¢Ô‡Î·˜. √È
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ·fi ·ÏÈ¿, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· 30 ¯ÚfiÓÈ·, ›¯·Ó Û˘ÓËı›ÛÂÈ Ó· ‚ϤÔ˘Ó ÙÔ˘˜

√ıˆÌ·ÓÔ‡˜ Ó· ÂÈÙ›ıÂÓÙ·È ·‰È¿ÎÔ· Î·È Â›‰·Ó ÙfiÛ˜
ÊÔÚ¤˜ ÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· Ó· ÔÏÈÔÚÎÂ›Ù·È ·fi ·˘ÙÔ‡˜,
ÒÛÙ fiÛ· ۯ‰›·˙Â Ô ªˆ¿ÌÂı ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÁÈ’ ·˘ÙÔ‡˜ Ó¤·
Î·È ·ÚÔÛ‰fiÎËÙ· Ô‡Ù ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÙÔ˘˜ ÚÔÍÂÓ‹ÛÔ˘Ó ÙÂÚ¿ÛÙÈ· ÂÓÙ‡ˆÛË. √ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Ì¿ÏÈÛÙ·
ÙfiÛÔ Ï›ÁÔ ÂÍÂÏ¿ÁË ·fi fiÛ· ϤÁÔÓÙ·Ó Î·È ÊËÌÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·Ó, ÒÛÙÂ, fiÙ·Ó Â¤ÛÙÚÂ„Â Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜ ·fi ÙËÓ
π‚ËÚ›· ÙÔ ™Â٤̂ÚÈÔ, Û˘ÌÊÒÓËÛ ÙÔ Á¿ÌÔ ÙÔ˘ ÌÂ
ÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÂΛӢ Ù˘ ¯ÒÚ·˜, ̤ۈ ÙÔ˘
ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ Ô˘ ‹Úı ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Ì ÙÔÓ ºÚ·ÓÙ˙‹. ŒÂÈÙ· fiÏÔ ÙÔ ¯ÂÈÌÒÓ· ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ Û˘ÛΤÙÂÙ·È Ì ÙÔ Ê›ÏÔ Î·È
˘Ô˘ÚÁfi ÙÔ˘ ÁÈ· ÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ ¿ÏϘ ·ÔÛÙÔϤ˜ ÙÔ˘
Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÁÈ· ÙÔ Ù·Í›‰È ÙÔ˘ ÛÙËÓ π‚ËÚ›· ÙËÓ ÚÔÛ¯‹
¿ÓÔÈÍË ÁÈ· Ó· ʤÚÂÈ ·fi ÂΛ ÙË Ó¤· ‚·Û›ÏÈÛÛ·. §˘‹ıËΠ‚¤‚·È· ÁÈ· ÙËÓ ·ÔÙ˘¯›· ÙÔ˘ ۯ‰›Ô˘ ÙÔ˘ ÁÈ·
ÙÔÓ √Ú¯¿Ó, ‰ÂÓ ıÂÒÚËÛ fï˜ fiÙÈ ÏËÛ›·˙Â Ë Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ ÂΛÓÔ˘˜ ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ Ô‡Ù ÂÏ›˙Ô˘Ó Ô‡Ù ÙÔÔ‡ÓÙ·È Â‡ÎÔÏ· ηÈ
ÚÔÙÈÌÔ‡Ó ¿ÓÙ· Ó· οÓÔ˘Ó ÙÔ Î·ı‹ÎÔÓ ÙÔ˘˜ ·Ù¿Ú·¯ÔÈ, ¤ÙÔÈÌÔÈ Ó· Âı¿ÓÔ˘Ó ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi. ∞ÏÏ¿ ηÈ
fiÛÔ Û˘˙ËÙÔ‡ÛÂ ÌÂ ÙÔÓ ºÚ·ÓÙ˙‹ ÁÈ· ÙÔ ÌÂÏÏÔÓÙÈÎfi
ÙÔ˘ Á¿ÌÔ, ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ÂÓËÌÂÚÒÓÂÈ ÙËÓ ∂˘ÚÒË
ÁÈ· ÙËÓ ÎÚÈÛÈÌfiÙËÙ· ÙˆÓ ÂÚÈÛÙ¿ÛˆÓ, fiÛÔ Î·È ·Ó ›¯Â
̤۷ ÙÔ˘ ÂÏ¿¯ÈÛÙ˜ ÂÏ›‰Â˜ ÁÈ· ‚Ô‹ıÂÈ· ·fi ·˘Ù‹.
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛË ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë °ÚËÁÔÚ›Ô˘ Ô ¿·˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ∂′ ›¯Â ÁÚ¿„ÂÈ ÛÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ··ÈÙÒÓÙ·˜ ÙËÓ ·ÔηٿÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Î·È ÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÙÔ˘ fiÚÔ˘ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘, ÚÔÊËÙ‡ÔÓÙ·˜ ÛÙËÓ ·ÓÙ›ıÂÙË ÂÚ›ÙˆÛË ÙËÓ ÂÈΛÌÂÓË
˘ԉԇψÛË ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ∏ ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÙÔ˘ fiÚÔ˘ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘ ÁÈ· ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ‹Ù·Ó Ôχ
ÈÔ ‰‡ÛÎÔÏË ·fi ÙËÓ ·ÂÈÏ‹ ÙÔ˘ ¿·, ÙËÓ ÔÔ›·
‰ÂÓ ¯ÚÂÈ·˙fiÙ·Ó Ó· ¤¯ÂÈ Î·Ó›˜ ÚÔÊËÙÈΤ˜ ÈηÓfiÙËÙ˜
ÁÈ· Ó· ÙË Ì·ÓÙ¤„ÂÈ. øÛÙfiÛÔ, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Ì ÙËÓ
·ÓÂÍ¿ÓÙÏËÙË ˘ÔÌÔÓ‹ ÙÔ˘ ¤ÛÙÂÈÏ ¿ÏÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜
ÛÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘ Ì ÂÓÙÔÏ‹ Ó· ˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó ÙË
‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘ ηٿ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ Î·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ÙËÓ
·ÔÛÙÔÏ‹ ηٿÏÏËÏˆÓ ÈÂÚˆÌ¤ÓˆÓ Î·È ÏÔÁ›ˆÓ ÁÈ· Ó·
ÂÈÙ¢¯ı› Ë ¤ÓˆÛË. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜, ·¢ı‡ÓıËΠηÈ
ÛÙȘ ¿ÏϘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ, ΢ڛˆ˜ ÛÙË μÂÓÂÙ›·,

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [147]

Î·È ÙÔ ÈÔ ÂÚ›ÂÚÁÔ ¤ÛÙÂÈÏ Â›Û˘ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ηÈ
ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ ªˆ¿ÌÂı Ô˘ ·ÎfiÌË ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙËÓ
∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· fiÙÈ ›Ûˆ˜ ÙÔÓ ·¤ÙÚÂÂ
·fi ÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÙÔ˘ ۯ‰›Ô˘ ÙÔ˘.
∏ ÂÏ›‰· ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó ÊÚÔ‡‰·, ΢ڛˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ
·ÂÈÏ‹ ÚÔ˜ ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, ÂÓÒ ·ÎfiÌË ·Ó·ÌÂÙÚÈfiÙ·Ó ÌÂ
ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· ÙÔ˘ ∫·Ú·Ì¿Ó. ŒÙÛÈ, ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û·ÌÂ
Ó· ÂÍËÁ‹ÛÔ˘Ì ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ‰È¿‚ËÌ· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿,
·Ó ‰ÂÓ ÁÈÓfiÙ·Ó, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ¶Ô‡ÛÎÔ˘ÏÔ, Ì ÂÈÛ‹ÁËÛË ÙÔ˘ Ã·Ï›Ï ·Û¿, ÙËÓ ÔÔ›· Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙËÓ ·Ì˯·Ó›· ÙÔ˘ ÓfiÌÈÛ fiÙÈ ¤ÚÂ ӷ ‰Â¯Ù›. ŸÙ·Ó ÚÔÛ‹Ïı·Ó ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜, ÛÙËÚ›¯ÙËÎ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙÔ fiÙÈ Ë Î·Ù·Û΢‹ ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘ ÛÙËÓ ·ÛÈ·ÙÈ΋
·Ú·Ï›· ÙÔ˘ μÔÛfiÚÔ˘ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·Ú¿ÏÔÁË, ÁÈ·Ù› ‹Ù·Ó
·fi ·ÏÈ¿ ÎÙ‹Ì· ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ, ·ÏÏ¿ Ë Û¯Â‰È·˙fiÌÂÓË ÙÒÚ· ηٷÛ΢‹ ÛÙ· Úfiı˘Ú· Ù˘ ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·˜
‹Ù·Ó ÔÏÔÊ¿ÓÂÚË Â¯ıÚÔÚ·Í›·. ∞fi ÙËÓ ¤ÎıÂÛË ÙÔ˘
¢Ô‡Î· Î·È ÙÔ˘ ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˘ ‰ÂÓ Ê·›ÓÂÙ·È ·Ó ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍ·Ó fiÙÈ Ë Â˘Úˆ·˚΋ ·Ú·Ï›· ·Ó‹ÎÂ
ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜. ™˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘Ì fiÙÈ ÙË ıÂÒÚËÛ·Ó
Ô˘‰¤ÙÂÚË ˙ÒÓË, ̤ۈ Ù˘ ÔÔ›·˜ Ù· ÔıˆÌ·ÓÈο ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ ›¯·Ó ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ó, ¯ˆÚ›˜ fï˜
Ó· ÂÈÙÚ¤ÂÙ·È Ó· ηٷÛ΢¿ÛÔ˘Ó ÊÚÔ‡ÚÈÔ ‹ οÙÈ
¿ÏÏÔ. √È ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ Û›ÁÔ˘Ú· ı· ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ·Ó
Î·È ÙÔ ¤Û¯·ÙÔ, ‰ËψÙÈÎfi Ù˘ ·‰˘Ó·Ì›·˜ ÙÔ˘˜, Âȯ›ÚËÌ·, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ ‹Ù·Ó Úfiı˘ÌÔÈ Ó· ÏËÚÒÓÔ˘Ó ÊfiÚÔ, ·ÚΛ Ó· ÌËÓ Î·Ù·Û΢·˙fiÙ·Ó ÙÔ
ÊÚÔ‡ÚÈÔ. ™ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ ÙÔ˘ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ·Ú·‰fi͈˜ ‰ÂÓ ı˘Ì‹ıËΠηıfiÏÔ˘ ÙȘ ·ÂÈϤ˜ ÁÈ·
ÙÔÓ √Ú¯¿Ó. ∞ÏÏ¿, ÂÓÒ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ··ÓÙ¿ Ì οÔÈ· ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ·, ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ÂÍÔÚÁ›ÛÙËÎÂ
Î·È Î·Ù¤ÏËÍ Û ̷ÓÈÒ‰ÂȘ ·ÂÈϤ˜. «∞fi ÙËÓ
fiÏË» › «‰ÂÓ ·›ÚÓˆ Ù›ÔÙÂ, ‰ÈfiÙÈ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ
Ù›ÔÙ ¤Íˆ ·fi ÙËÓ Ù¿ÊÚÔ. ŒÙÛÈ, ηÓ›˜ ‰ÂÓ ‰ÈηÈÔ‡Ù·È Ó· Ì ÂÌÔ‰›ÛÂÈ Ó· ¯Ù›Ûˆ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÛÙÔ
μfiÛÔÚÔ. ŸÏ· fiÛ· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ·Ó·ÙÔÏÈο ÌÔ‡
·Ó‹ÎÔ˘Ó ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙ·, ·ÏÏ¿ Î·È fiÏ· Ù· ‰˘ÙÈο Â›Ó·È ·Î·ÙÔ›ÎËÙ·, ‰ÈfiÙÈ ÔÈ ƒˆÌ·›ÔÈ ‰ÂÓ
¤¯Ô˘Ó ¿‰ÂÈ· Ó· ηÙÔÈ΋ÛÔ˘Ó Û ·˘Ù¿. ◊ Ì‹ˆ˜
ͯӿÙ fiÛÔ ÛÙÂÓÔ¯ˆÚ‹ıËÎÂ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÌÔ˘, fiÙ·Ó Ô

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′, ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ Pierre Duflos,
ÙÔ˘ 1780. √ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ¤ÛÙÂÈÏÂ
ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÛÙÔÓ ªˆ¿ÌÂı ÁÈ· Ó· ÙÔÓ ·ÔÙÚ¤„ÂÈ
·fi ÙÔ Ó· ¯Ù›ÛÂÈ ÙÔ ƒÔ‡ÌÂÏÈ ÃÈÛ¿Ú, ·ÏÏ¿
Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ‹Ù·Ó ·Ó¤Ó‰ÔÙÔ˜.
STAPLETON COLLECTION/CORBIS/APEIRON

[148]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

‚·ÛÈÏÈ¿˜ Û˘ÌÌ¿¯ËÛ Ì ÙÔ˘˜ √‡ÁÁÚÔ˘˜ Î·È ·˘ÙÔ› ‹Úı·Ó ‰È¿ ÍËÚ¿˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Î·È ÔÈ ÊÚ·ÁÎÈΤ˜ ÙÚÈ‹ÚÂȘ
Ô˘ ›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ÙÔÓ ∂ÏÏ‹ÛÔÓÙÔ ‰ÂÓ ÙÔ˘ Â¤ÙÚÂ·Ó ÙË ‰È¿‚·ÛË ·fi ÙËÓ ∞Û›·; ∫·È ÙfiÙ ·˘Ùfi˜,
·ÊÔ‡ ·Ó¤‚ËΠ̤¯ÚÈ ÙÔ μfiÛÔÚÔ Î·È ¤ÊÙ·Û ÛÙËÓ ÔÏ›¯ÓË Ô˘ ›¯Â ¯Ù›ÛÂÈ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘, ¤Ú·Û Ì ÙË
‰‡Ó·ÌË ÙÔ˘ £ÂÔ‡ Ì ‚¿ÚΘ, ÂÓÒ ÔÈ ÙÚÈ‹ÚÂȘ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ηٷÛÎfi¢·Ó ÁÈ· Ó· ÂÌÔ‰›ÛÔ˘Ó ÙÔ ¤Ú·ÛÌ¿
ÙÔ˘. ∂ÁÒ ‹ÌÔ˘Ó ÙfiÙ ·È‰› Î·È ÂÚ›ÌÂÓ· ÙËÓ ¿ÊÈÍË
ÙˆÓ √‡ÁÁÚˆÓ, Î·È ÔÈ √‡ÁÁÚÔÈ ÏÂËÏ·ÙÔ‡Û·Ó ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Á‡Úˆ ·fi ÙË μ¿ÚÓ· Î·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ¢¯·ÚÈÛÙÈfiÙ·Ó, ÔÈ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ ‰˘ÛÊÔÚÔ‡Û·Ó Î·È ÔÈ ÁÎÈ·Ô‡Úˉ˜ ¯·›ÚÔÓÙ·Ó. ŸÙ·Ó, ÏÔÈfiÓ, ¤Ú·ÛÂ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÌÔ˘
Ì ÔÏÏÔ‡˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜, ÔÚΛÛÙËΠӷ ηٷÛ΢¿ÛÂÈ

·¤Ó·ÓÙÈ ·fi ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏ‹, ¿ÏÏÔ ÚÔ˜ ÙË ‰‡ÛË. ∫·È ÂΛÓÔ˜ ‰ÂÓ ÚfiÏ·‚ ӷ
ÙÔ Î·Ù·Û΢¿ÛÂÈ, ÂÁÒ fï˜ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ £ÂÔ‡
ı· ÙÔ ڿ͈. °È·Ù› Ì ÂÌÔ‰›˙ÂÙÂ; ◊ Ì‹ˆ˜ ‰ÂÓ
ÌÔÚÒ Ó· ÊÙȿ͈ ̤۷ ÛÙÔ ¯ÒÚÔ ÌÔ˘ fi,ÙÈ ı¤Ïˆ; º‡ÁÂÙÂ Î·È Ó· ›Ù ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù· ÂÍ‹˜: √ ÙˆÚÈÓfi˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ‰ÂÓ ÌÔÈ¿˙ÂÈ Ì ÙÔ˘˜ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘˜, fiÛ· ÂΛÓÔÈ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ÂÎÙÂϤÛÔ˘Ó ·˘Ùfi˜ ¤¯ÂÈ ÙË ‰‡Ó·ÌË Ó· Ù· οÓÂÈ Î·È fiÛ· ÂΛÓÔÈ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ·Ó ·˘Ùfi˜ Ù·
ı¤ÏÂÈ Î·È Ù· ÂÈı˘Ì›. ŸÔÈÔ˜ ÙÔÏÌ‹ÛÂÈ Ó· ¤ÚıÂÈ ÛÙÔ
ÂÍ‹˜ ÌÚÔÛÙ¿ ÌÔ˘ ÁÈ· ÙËÓ ˘fiıÂÛË ·˘Ù‹, ı· ÙÔÓ
Á‰¿Úˆ ˙ˆÓÙ·Ófi». ∏ ·¿ÓÙËÛË ·˘Ù‹ ‰ÂÓ ¿ÊËÓ ·ÌÊÈ‚ÔÏ›· ÁÈ· ÙËÓ ·ÌÂÙ¿ÎÏËÙË ·fiÊ·ÛË ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ
μ′
Ó· ¯Ù›ÛÂÈ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ Ô‡ÙÂ Î·È ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi Ô˘ ÙÔ
ÚÔfiÚÈ˙Â. ∂› ÚËÙ¿ ÛÙÔ˘˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ fiÙÈ ‹ıÂÏ fiÛ·
ÔÈ ÚÔοÙÔ¯Ô› ÙÔ˘ ‰ÂÓ ı¤ÏËÛ·Ó. ΔÈ ¿ÏÏÔ ‰ÂÓ ı¤ÏËÛ·Ó
·Ú¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘; EÂȉ‹,
ÏÔÈfiÓ, ÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi Î·È ‹ıÂÏ ӷ
·ÔÎÏ›ÛÂÈ ÙËÓ fiÏË ·fi fiϘ ÙȘ Ï¢ڤ˜, ۯ‰›·ÛÂ
ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘. ŒÙÛÈ, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
¤ÎÚÈÓ fiÙÈ fiÛÔ ·ÚÔÂÙԛ̷ÛÙÔ˜ Î·È ·Ó ‹Ù·Ó, ›¯Â ηı‹ÎÔÓ Ó· ÂÌÔ‰›ÛÂÈ Ì οı ÙÚfiÔ ÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛË ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ۯ‰›Ô˘, ÎËÚ‡ÛÛÔÓÙ·˜ ·˘Ùfi˜ ÚÒÙÔ˜ ÙÔÓ fiÏÂÌÔ. ∞ÏÏ¿ Ë Û‡ÁÎÏËÙÔ˜ ÙˆÓ ÈÂÚˆÌ¤ÓˆÓ Î·È ÙˆÓ Ï·˚ÎÒÓ ·ÓÙ¤‰Ú·Û ÈÛ¯˘ÚÈ˙fiÌÂÓË fiÙÈ ‹Ù·Ó ÊÚfiÓÈÌÔ ÚÒÙ·
Ó· ‰Ô˘Ó ÙÈ ı· ¤Î·Ó ·˘Ùfi˜ Î·È ÚfiÛıÂÛ fiÙÈ, ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó ¤¯ÙÈ˙Â, ÌÔÚÔ‡Û·Ó Â‡ÎÔÏ· Ó· ÙÔ Î˘ÚȇÛÔ˘Ó, ‰ÈfiÙÈ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ôχ ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ fiÏË.
ΔËÓ ¿ÓÔÈÍË fï˜ ÙÔ˘ 1452 ÌÂٷʤÚıËÎ·Ó ·fi ÙȘ
Â˘Úˆ·˚Τ˜ Î·È ÙȘ ·ÛÈ·ÙÈΤ˜ ·Ú·Ï›Â˜ ÔÈ ··Ú·›ÙËÙÔÈ ÂÚÁ¿Ù˜ Î·È fiÏ· Ù· ¯Ú‹ÛÈÌ· ˘ÏÈο ÛÙÔ ÚÔηıÔÚÈṲ̂ÓÔ ÛËÌÂ›Ô ÙÔ˘ μÔÛfiÚÔ˘ ÌÂ Û˘Óԉ›· ÈÛ¯˘Ú‹˜
ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋˜ ‰‡Ó·Ì˘. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ‹ÚıÂ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ·fi ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË Î·È ·Ì¤Ûˆ˜ ¿Ú¯ÈÛÂ
Ë Î·Ù·Û΢‹ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘. ∏ ÂÎÙ¤ÏÂÛË ÙÔ˘ ¤ÚÁÔ˘ ·Ó·Ù¤ıËΠ̠ÙËÓ ¿ÌÂÛË ÂÈÛÙ·Û›· ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ÙÔ˘
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ Û ٤ÛÛÂÚȘ ÂÈÊ·Ó›˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡˜ ÙÔ˘,
ÛÙÔ Ì¤Á· ‚Â˙›ÚË Ã·Ï›Ï ·Û¿, ÛÙÔÓ ËÏÈÎȈ̤ÓÔ ÛÙÚ·ÙËÁfi ™·ÚÈÙ˙¤ ·Û¿, ŒÏÏËÓ· ÛÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡ÏË, ÙÔ Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ∑·Á·Ófi˜ ·Û¿ Î·È ÙÔÓ ·Ú¯È¢ÓÔ‡¯Ô ™Â¯·‚ÂÓÙ›Ó
·Û¿. ŸÌˆ˜, ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· Á›ÓÂÈ ÙÔ ¤ÚÁÔ ¯ˆÚ›˜
Û˘ÌÏÔΤ˜ ÌÂٷ͇ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Î·È ΔÔ‡ÚΈÓ. √È ÂÚÁ¿Ù˜ ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·˙·Ó Ó· ·›ÚÓÔ˘Ó ÁÈ· ÙÔ ¯Ù›ÛÈÌÔ Ù˘ ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹˜ ˘ÏÈο ·fi Ù· ÂÚ›È· ÙˆÓ ÎÙÈÚ›ˆÓ Ô˘ ¿ÏÏÔÙÂ
ÛÙfiÏÈ˙·Ó Ù· ÂÚ›¯ˆÚ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ηıÒ˜ Î·È ·ÔÌÂÈÓ¿ÚÈ· ·fi ÙÔ˘˜ Ó·Ô‡˜ Ô˘ ¿ÏÏÔÙ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÂΛ. ∞˘Ùfi ÂÍfiÚÁÈÛ ÔÏÏÔ‡˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [149]

fiÏ˘ Î·È Î¿ÔÈÔÈ ‚Á‹Î·Ó ÁÈ· Ó· ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÈÂÚÔÛ˘Ï›·, fï˜ fiÏÔÈ Û˘ÓÂÏ‹ÊıËÛ·Ó Î·È ÛÎÔÙÒıËηÓ.
Δ· ÔıˆÌ·ÓÈο ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ, ¿ÏÏÔÙ ηٷ·ÙÒÓÙ·˜ Ù·
Û·Ṳ́ӷ ¯ˆÚ¿ÊÈ· ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ, ¿ÏÏÔÙ ·Ú¿˙ÔÓÙ·˜ Ù· ˙Ò· ÙÔ˘˜, ÚÔηÏÔ‡Û·Ó Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂȘ, Ì›· ·fi
ÙȘ Ôԛ˜ η٤ÏËÍ Û ·ÏËıÈÓ‹ Ì¿¯Ë ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ ÛËÌÂÚÈÓfi ∫·ÓÏ› ∫·‚¿Î, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ μÂÛ›ÎÙ·ÛÈ Î·È ÙÔ
∫¿Ù-÷Ӥ. ŸÙ·Ó Ù· ¤Ì·ı ·˘Ù¿ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, ‰È¤Ù·ÍÂ, ÙÔÓ πÔ‡ÏÈÔ, Ó· ÎÏ›ÛÔ˘Ó ÙȘ ‡Ï˜ Ù˘ fiÏ˘ ηÈ
Ó· Û˘ÏÏËÊıÔ‡Ó ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Ì¤Û·. §›ÁÔ
ÌÂÙ¿ ÙÔ˘˜ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛ ˘Ô¯ˆÚÒÓÙ·˜ ÛÙȘ ÈÎÂۛ˜
ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ·Ú‹ÁÁÂÈÏ Ì ‰‡Ô ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˘˜ Ù· ÂÍ‹˜: «∂Âȉ‹ ·ÔÊ¿ÛÈÛ˜ fiÏÂÌÔ Î·È ‰ÂÓ
›ıÂÛ·È Ó· ·ÏÏ¿ÍÂȘ ÁÓÒÌË Ô‡Ù Ì fiÚÎÔ˘˜ Ô‡Ù ÌÂ
ηÏÔÈ¿ÛÌ·Ù·, οÓ fi,ÙÈ ı¤ÏÂȘ. ∂ÁÒ Î·Ù·Ê‡Áˆ ÛÙÔ
£Âfi. ∞Ó ·˘Ùfi˜ ı¤ÏÂÈ Ó· ·Ú·‰ÒÛÂÈ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÛÔ˘ ηÈ
·˘Ù‹ ÙËÓ fiÏË, ÔÈÔ˜ ÌÔÚ› Ó· ¤¯ÂÈ ·ÓÙ›ÚÚËÛË; ∞Ó
¿ÏÈ ı¤ÏÂÈ Ó· ÂÌÊ˘Û‹ÛÂÈ ÛÙËÓ Î·Ú‰È¿ ÛÔ˘ ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË,
Ì ¯·Ú¿ ı· ÙË ‰Â¯ÙÒ. ¶ÚÔ˜ ÙÔ ·ÚfiÓ ¿Ú ›Ûˆ ÙȘ
Û˘Óı‹Î˜ Î·È ÙÔ˘˜ fiÚÎÔ˘˜. Œ¯ÔÓÙ·˜ ÎÏÂÈÛÙ¤˜ ÙȘ ‡Ï˜, ı· ÙËÓ ÚÔÛٷ٤„ˆ fiÛÔ ÌÔÚÒ. ™˘ Ó· ΢‚ÂÚÓ¿˜
ηٷ‰˘Ó·ÛÙ‡ÔÓÙ·˜, ̤¯ÚȘ fiÙÔ˘ Ô ‰›Î·ÈÔ˜ ÎÚÈÙ‹˜
·Ô‰ÒÛÂÈ ÛÙÔÓ Î·ı¤Ó· Ì·˜ ÙË ‰›Î·ÈË ·fiÊ·Û‹ ÙÔ˘».
∞ÎÔ‡ÁÔÓÙ·˜ ·˘Ù¿ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ‰ÂÓ ‰È·ÓÔ‹ıËΠӷ
ÂÈ Ô‡Ù ϤÍË ÁÈ· Ó· ·ÔÏÔÁËı›, ·ÏÏ¿ ΋ڢÍ ·Ì¤Ûˆ˜
ÙÔÓ fiÏÂÌÔ Î·È ‰È¤Ù·Í ӷ ·ÔÎÂÊ·ÏÈÛÙÔ‡Ó ÔÈ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔÈ. ™˘Ó¤¯ÈÛ ÙËÓ ·ÓÔÈÎÔ‰fiÌËÛË ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘
Î·È ÙÔ ÙÂÏ›ˆÛ ÙÔÓ ∞‡ÁÔ˘ÛÙÔ, ̤۷ Û ¤ÍÈ ÂÚ›Ô˘
Ì‹Ó˜ ·fi ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË ÙˆÓ ÂÚÁ·ÛÈÒÓ. ΔÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÛÒ˙ÂÙ·È Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· Î·È ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ƒÔ‡ÌÂÏÈ ÃÈÛÛ·Ú›
·ÏÏ¿ ÙfiÙ ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠμÔÁ¿˙
∫ÂÛÛ¤Ó, ‰ËÏ·‰‹ ÎfiÙ˘ ÙÔ˘ ÔÚıÌÔ‡ Î·È ·fi ÙÔ˘˜
ŒÏÏËÓ˜ §·ÈÌÔÎÔ›·.. √ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÙÔ ÂÍfiÏÈÛ Ì ¯¿ÏÎÈÓ· ηÓfiÓÈ·, Ù· ÔÔ›· ¤ÚÈ¯Ó·Ó ¤ÙÚÈÓ˜ ÛÊ·›Ú˜ ‚¿ÚÔ˘˜ ÂÚ›Ô˘ 600 ÏÈÙÚÒÓ, ÙÔÔı¤ÙËÛ ÊÚÔ˘Ú¿ ÌÂ
ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô ÙÔÓ ºÈÚÔ‡˜-Ì¤Ë Î·È ÙÔÓ ‰È¤Ù·Í ӷ ÌËÓ
Â¤ÙÚÂ Û ηӤӷ ÏÔ›Ô ÌÂÁ¿ÏÔ ‹ ÌÈÎÚfi, ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ÛËÌ·›· Î·È ·Ó ¤ÊÂÚÂ, Ó· ·Ó·ϤÂÈ ‹ Ó· ηٷϤÂÈ
·Ó ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ‰ÂÓ Î·Ù¤‚·˙ ٷ ÈÛÙ›· ÙÔ˘ Î·È ‰ÂÓ
Ï‹ÚˆÓ ÙÔÓ ÙÂψÓÈ·Îfi ÊfiÚÔ. ∞Ó ·Ú¿ÎÔ˘Â, Ó· ÙÔ ‚‡ıÈ˙·Ó ·Ì¤Ûˆ˜ Ì ٷ ˘ÚÔ‚fiÏ·. ŸÙ·Ó Ù· Ù·ÎÙÔÔ›ËÛÂ
fiÏ· ·˘Ù¿, Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ·Ó·¯ÒÚËÛ ·fi ÙÔ μfiÛÔÚÔ Ù·
Ù¤ÏË ÙÔ˘ ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘ Î·È ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Â˘Û Ì 50.000 ¿Ó‰Ú˜ ÌÚÔÛÙ¿ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÁÈ· ÙÚÂȘ
̤Ú˜ ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÂÈıˆڋÛÂÈ Ù· Ù›¯Ë, ÙËÓ Ù¿ÊÚÔ, ÙÔ˘˜ ‡ÚÁÔ˘˜ Î·È Ù· ¿ÏÏ· Ô¯˘ÚÒÌ·Ù·. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Â¤ÛÙÚ„Â, ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘, ÛÙËÓ
∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË.

∫‹Ú˘ÍË ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘ √ÈÎÙÚ‹ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË
ÁÈ· ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ
ŒÙÛÈ, ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 1452 ÎËÚ‡¯ıËΠÙÂÏÈο Ô fiÏÂÌÔ˜
ÂΛÓÔ˜ Ô˘ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ¤¯ÂÈ ˆ˜ Û˘Ó¤ÂÈ· ¤Ó· ·fi Ù·
ϤÔÓ ÎÚ›ÛÈÌ· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Ì·˜. ∞ÏÏ¿ Ë ÌÂÁ¿ÏË ÔÏÈÔÚΛ· ¿Ú¯ÈÛ ¤ÂÈÙ· ·fi ÂÓÓ¤· Ì‹Ó˜, ηÈ
ÌÔÚԇ̠¤ÙÛÈ Ó· ÂÍÂÙ¿ÛÔ˘Ì ÔȘ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÚÔÂÙÔÈ̷ۛ˜ ¤ÁÈÓ·Ó Î·È ·fi ÙȘ ‰‡Ô Ï¢ڤ˜. ŸÛÔ Î·È ·Ó Ô
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ›¯Â ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ‰˘ÛÎÔϛ˜,
¤Î·Ó fi,ÙÈ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Á›ÓÂÈ. √ ºÚ·ÓÙ˙‹˜ ‰Èη›ˆ˜
·Á·Ó·ÎÙÒÓÙ·˜ Ì fiÛÔ˘˜ ÙÔÓ Î·Ù¤ÎÚÈÓ·Ó ÁÈ· ·‰Ú¿ÓÂÈ·
·Ó·ÎÚ¿˙ÂÈ: «√ ̷ηڛÙ˘ Ô ·Ê¤ÓÙ˘ ÌÔ˘ Î·È ‚·ÛÈÏÈ¿˜,
ÙÈ ‰ÂÓ ¤Ú·Í ÎÚ˘Ê¿ ‹ Ê·ÓÂÚ¿ ÁÈ· ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ fiÏ˘; ¢ÈfiÙÈ Â›Ó·È ÔÏÔÊ¿ÓÂÚÔ fiÙÈ, ·Ó ‹ıÂÏÂ, ÌÔÚÔ‡ÛÂ
‡ÎÔÏ· Ó· ʇÁÂÈ. ŸÌˆ˜ ‰ÂÓ ‹ıÂÏÂ, ·ÏÏ¿ ·ÁˆÓÈ˙fiÙ·Ó
fiˆ˜ Ô Î·Ïfi˜ ÔÈ̤ӷ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ·ÊÈÂÚÒÓÂÈ ÙËÓ „˘¯‹
ÙÔ˘ ÁÈ· Ù· Úfi‚·Ù¿ ÙÔ˘, fiˆ˜ Î·È ÙÔ ¤Ú·Í». ∞fi
ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ Ì‹Ó˜ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ·˘ÙÔ‡ ›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ Ó·
ʤÚÓÂÈ Ì¤Û· ÛÙËÓ fiÏË ÙÔ˘˜ ÁˆÚÁÔ‡˜ Î·È fiÛÔ˘˜ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ÙÂȯÒÓ, ηıÒ˜ Â›Û˘ Î·È Ù· ÙÚfiÊÈÌ· Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÂΛ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙÔ ÛÈÙ¿ÚÈ Ô˘ ÌÂ
ÙËÓ ¿ÚÔ‰Ô ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ›¯·Ó Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ. ∂ÈϤÔÓ,
¤ÛÙÂÈÏÂ Ù¤ÛÛÂÚ· ÏÔ›·, ·fi Ù· ÔÔ›· ÙÔ ¤Ó· ‚·ÛÈÏÈÎfi,
ÁÈ· Ó· ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ·fi Ù· ÓËÛÈ¿, ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ¿ÏϘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÛÈÙ¿ÚÈ, ÎÚ·Û›,
Ï¿‰È, ۇη ÍÂÚ¿ Î·È ¿ÏϘ ÚÔÌ‹ıÂȘ. ŸÌˆ˜, Ù·
ÏÔ›·, ¤ÊÙ·Û·Ó ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜.
ŒÂÈÙ· ˙‹ÙËÛ ӷ Ì¿ıÂÈ ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ ÂıÂÏÔÓÙÒÓ Î·È
fiÛˆÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ʤÚÔ˘Ó fiÏ· ÛÙËÓ fiÏË ·˘Ù‹, ÙËÓ
ηٿÛÙ·ÛË ÙˆÓ fiψÓ, ÙˆÓ Ô¯˘ÚˆÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙˆÓ
ÏÔ›ˆÓ, ÂÓÒ Â¤ÊÂÚ οı ‰˘Ó·Ù‹ ‚ÂÏÙ›ˆÛË. ∞ÏÏ¿ fiÏ·
·˘Ù¿ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ÌÈÎÚ¿ Î·È ·Û‹Ì·ÓÙ·, ÒÛÙ ‹Ù·Ó Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ ¯ˆÚ›˜ Â͈ÙÂÚÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ· Ù›ÔÙ ‰ÂÓ ı· ηÙfiÚıˆÓ·Ó. ∂›‰·ÌÂ, ÏÔÈfiÓ, fiÙÈ ·fi ÙÔ˘˜ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘˜
Ì‹Ó˜ ÙÔ˘ 1451 ¤ÛÙÂÈÏ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË Ì ÂÓÙÔÏ‹ Ó· ÂÚÈÁÚ¿„Ô˘Ó ÙÔÓ ¤Û¯·ÙÔ Î›Ó‰˘ÓÔ
Ô˘ ·Ó·Ê·ÈÓfiÙ·Ó Î·È Ó· ÂÙ‡¯Ô˘Ó Ì οı ̤ÛÔ ÙËÓ
·ÔÛÙÔÏ‹ ‚Ô‹ıÂÈ·˜. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘
°ÂÚÌ·Ó›·˜ ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˜ °′, Ô ÔÔ›Ô˜ ÛÙ¤ÊıËΠÛÙË
ƒÒÌË ÛÙȘ 19 ª·˝Ô˘ 1452, ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ıËΠ̠ÙÔÓ
¿· ÁÈ· ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙˆÓ √‡ÁÁÚˆÓ, Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ηÈ
Ù˘ ¶·Ï·ÈÛÙ›Ó˘, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ¤Î·Ó ٛÔÙÂ. √È °ÂÓÔ˘¿Ù˜
ÚÔ¤ÙÚ„·Ó ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ∞Ú·ÁÔÓ›·˜, Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜
Î·È Ù˘ ¡Â·fiψ˜ ∞ÏÊfiÓÛÔ, Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó
Û fiÏÂÌÔ, Ó· ÛÙÚ¤„ÂÈ Ù· fiÏ· ÙÔ˘ ηٿ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ,
fï˜ ÂΛÓÔ˜ ‰ÂÓ ÙÔ ¤Ú·ÍÂ. √ √˘Ó˘¿‰Ë˜ ˘ÔÛ¯¤ıËÎÂ

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ ÙÔ˘
ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˘ °′,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ Hans
Burgkmair,
ÙÔ˘ 1510.
√È ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜
ºÚÂȉÂÚ›ÎÔ˘ °′,
Ô˘ ·Ó¤‚ËΠÛÙÔ
ıÚfiÓÔ ÙÔ 1452,
ÌÂ ÙÔÓ ¿·, ÁÈ·
ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙˆÓ
√‡ÁÁÚˆÓ, ‰ÂÓ
›¯·Ó
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·.
AUSTRIAN ARCHIVES,
HAUS-, HOF- &
STAATSARCHIV, VIENNA/
CORBIS/APEIRON

[150]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∂Ï·ÈÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘
Antonio Montufar,
ÙÔ˘ 1628, Ô˘
·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙÔÓ
¿ÁÈÔ ºÚ·ÁΛÛÎÔ
Ù˘ ∞Û›˙˘
ÂÓÒÈÔÓ ÙÔ˘ ¿·
¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ ∂′.
√ ¿·˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜
∂′, ¤ÂÈÙ·
·fi ÂÈÛÙÔϤ˜
ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘,
¤ÛÙÂÈÏÂ
·ÓÙÈÚÔÛˆ›·
ÈÂڈ̤ӈÓ,
Î·È ÛÙȘ 12
¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ ¤ÁÈÓÂ
ÛÙËÓ ∞Á›· ™ÔÊ›·
ÎÔÈÓ‹ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·
ÛÙÔ fiÓÔÌ· Ù˘
¤ÓˆÛ˘.
DIGITAL IMAGE MUSEUM
ASSOCIATES/LACMA/
ART RESOURCE NY/SCALA

‚Ô‹ıÂÈ· ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿, ·ÏÏ¿ ··›ÙËÛ ӷ ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ·fi ÚÈÓ ÙË ™ËÏ˘‚Ú›· ‹ ÙË ªÂÛËÌ‚Ú›·, Î·È Ô
‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ô˘ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ηٷϿ‚ÂÈ ÙÈ Â›‰Ô˘˜
Û‡ÌÌ·¯ÔÈ ‹Ù·Ó ·˘ÙÔ›, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÚÒÙÔÈ Ì›ˆÓ·Ó Ù·
‹‰Ë ÂÏÂÂÈÓ¿ Ï›„·Ó· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ·Ú·¯ÒÚËÛ ÙÂÏÈο
ÙË ªÂÛËÌ‚Ú›·. ∞ÏÏ¿ Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ ‰ÂÓ ÚfiÊı·Û ӷ
οÓÂÈ Î¿ÙÈ Ô‡Ù ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ú·¯ÒÚËÛË ·˘Ù‹. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ ∫·Ù·ÏÔÓ›·˜ ˙‹ÙËÛ ÙË §‹ÌÓÔ, Ë ÔÔ›· ÙÔ˘
‰fiıËÎÂ, ·ÏÏ¿ Ì¿Ù·È· Í·Ó¿. ∞fi ÙȘ ·Ó·ÙÔÏÈΤ˜ ËÁÂÌÔӛ˜ Ë ™ÂÚ‚›· ¤ÛÙÂÈÏ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ¯Ú‹Ì·Ù· Î·È ÔÏÏÔ‡˜
¿Ó‰Ú˜. ¢ÂÓ ÙÔ˘˜ ¤ÛÙÂÈÏ fï˜ ÛÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ
·ÏÏ¿ ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜ ıÚÈ·Ì‚ÔÏÔÁÒÓÙ·˜ Âȉ›ÎӢ ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜
Ì·˜ ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜ ÂΛÓÔ˘˜ Î·È ¤ÏÂÁÂ: «¡·, Î·È ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ Â›Ó·È ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Û·˜». ∞ÎfiÌË Î·È Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Ù˘
∞ÈÁ‡ÙÔ˘, Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ‹Úı ÛÂ Û˘ÓÂÓÓfiËÛË Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó ¯ıÚfi˜ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ, ›Â
ÌÂÁ¿Ï· ÏfiÁÈ·, fï˜ ‰ÂÓ ¤Î·Ó ٛÔÙÂ.
ªfiÓÔ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›, ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ Î·È Ô ¿·˜ ‰ÂÓ ÎÒÊÂ˘Û·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ÛÙȘ ÈÎÂۛ˜ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘. ∂›Ó·È
·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ÙfiÛÔ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ fiÛÔ Î·È ÁÈ· ÙÔ˘˜
°ÂÓÔ˘¿Ù˜ Ë ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Â›Ó·È Î·›ÚÈ·, ‰ÈfiÙÈ, ·Ó ¤ÂÊÙÂ Ô ÚÔÌ·¯ÒÓ·˜
·˘Ùfi˜, ‰‡ÛÎÔÏ· ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÎÚ·Ù‹ÛÔ˘Ó ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜- ›Ûˆ˜ ηÈ
fiϘ -ÎÙ‹ÛÂȘ Î·È ÙȘ ·ÔÈ˘ ÙÔ˘˜, fiÛ˜ ‹Ù·Ó ‰ÈÂÛ·Ṳ́Ó˜ Û fiÏË ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. ¶Ò˜ fï˜ ÚÔÓfiËÛ·Ó ÁÈ· ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙÔ˘; √ ‰fiÁ˘ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ıÂÒÚËÛ ÏÔÁÈÎfi Ó· ÌÓËÛÈηΛ, ηıÒ˜ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
‰ÂÓ ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙËÓ ÎfiÚË ÙÔ˘. ŒÙÛÈ, ‰È¤Ù·Í ÙÔ Ó·‡·Ú¯Ô π¿Îˆ‚Ô §ÔÚ‰·Ófi Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË,
ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ, ÙË ªÂıÒÓË, ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ Î·È ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·
fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÏÔ›·, ¯Ú‹Ì·Ù·, ÛÙÚ·Ùfi
Î·È ¿ÏÏ· ÔÏÂÌÔÊfi‰È·, ÁÈ· Ó· χÛÂÈ Û ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘
·ÂÈÏÔ‡ÌÂÓ˘ fiÏ˘. ŸÌˆ˜ ·fi ÙËÓ ÚÔÂÙÔÈÌ·Û›·,
Ô˘ Ì ÙfiÛÔ ÔÌÒ‰Ë ÙÚfiÔ ·Ó·ÁÁ¤ÏıËÎÂ, ¤ÊÙ·Û·Ó
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÌfiÓÔ ‰‡Ô ÌÈÎÚ¤˜ ÔÏÂÌÈΤ˜
Á·Ï¤Ú˜ ÙÔ ¢ÂΤ̂ÚÈÔ ÙÔ˘ 1452 Ì ΢‚ÂÚÓ‹ÙË ÙÔÓ °·‚ÚÈ‹Ï ΔÚ‚È˙¿ÓÔ. ŒÓ· Ì‹Ó· ÂÚ›Ô˘ ÓˆÚ›ÙÂÚ· ¤ÊÙ·Û·Ó ·fi ÙËÓ ∫Ú‹ÙË ÔÎÙÒ ÏÔ›· Ì ˙ˆÔÙÚÔʤ˜, ηÈ
΢ڛˆ˜ Ì ÎÚ·Û› ·fi ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›·, ÙÔ ÔÔ›Ô, fiˆ˜
Ê·›ÓÂÙ·È, ÙfiÙ ÙÔ ¤ÈÓ·Ó Ôχ. ∂›Û˘, Âȯ›ÚËÛ·Ó
Ó· ÊÙ¿ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·fi ÙÔ μfiÛÔÚÔ
Ù¤ÛÛÂÚȘ ÂÓÂÙÈΤ˜ ÂÌÔÚÈΤ˜ Á·Ï¤Ú˜, ‰‡Ô Ì ΢‚ÂÚÓ‹ÙË ÙÔÓ πÂÚÒÓ˘ÌÔ ªÔÚÔ˙›ÓÈ, Ì›· Ì ÙÔÓ ∞ÓÙÒÓÈÔ ƒ›ÙÛÔ Î·È Ì›· Ì ÙÔÓ π¿Îˆ‚Ô ∫fiÎÎÔ. √È ‰‡Ô Ô˘ ›¯·Ó
΢‚ÂÚÓ‹ÙË ÙÔÓ ªÔÚÔ˙›ÓË ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔÓ ∫·ÊÊ¿45.
ŸÙ·Ó ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙȘ 10 ¡ÔÂÌ‚Ú›Ô˘ ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙÔ

ƒÔ‡ÌÂÏÈ ÃÈÛÛ·Ú›, ‹Ú·Ó ÂÓÙÔÏ‹ Ó· ηÙ‚¿ÛÔ˘Ó Ù·
·ÓÈ¿ ηÈ, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ˘¿ÎÔ˘Û·Ó ·Ì¤Ûˆ˜, ‰È·Ù¿¯ıËÎ·Ó ÁÈ· ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿. ΔfiÙÂ Ô Î˘‚ÂÚÓ‹Ù˘ ¤ÛÙÚ„Â
Ï›ÁÔ Ù· ÏÔ›· ÚÔ˜ ÙËÓ ·Ú·Ï›·, Ë ÊÚÔ˘Ú¿ fï˜
··›ÙËÛ ӷ ÏËÛÈ¿ÛÂÈ ÂÓÙÂÏÒ˜, ¿Ú¯ÈÛ ӷ ˘ÚÔ‚ÔÏ›
Î·È ÛÎfiÙˆÛ οÔÈÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ Ó·‡Ù˜. ™Ù·Ì¿ÙËÛÂ
ÙÔ ˘Ú, fiÙ·Ó Ô Î˘‚ÂÚÓ‹Ù˘ Ê¿ÓËΠÚfiı˘ÌÔ˜ Ó· ˘·ÎÔ‡ÛÂÈ. ∞ÏÏ¿ Ô ÔÓËÚfi˜ ∂ÓÂÙfi˜, ÌfiÏȘ ‚‚·ÈÒıËÎÂ
fiÙÈ Ù· ÏÔ›· ÙÔ˘ ÚÔ¯ˆÚÔ‡Û·Ó Î·È ‹Ù·Ó ÂÎÙfi˜ ‚ÔÏ‹˜,
ۋΈÛÂ Î·È ¿ÏÈ fiÏ· Ù· ·ÓÈ¿ Î·È ¤ÊÙ·Û ¯ˆÚ›˜ ¿ÏÏË
˙ËÌÈ¿ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fiÔ˘ ¤ÁÈÓ ‰ÂÎÙfi˜ ÌÂ
ÔÏÏ‹ ¯·Ú¿. ¢ÂÓ Ù· ηٿÊÂÚ fï˜ Î·È Ô ∞ÓÙÒÓÈÔ˜
ƒ›ÙÛÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÎÚÈı¿ÚÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ŸÙ·Ó ¤ÊÙ·Û ÛÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ ÛÙȘ 26 ¡ÔÂÌ‚Ú›Ô˘, ÂÂȉ‹ ·ÚÓ‹ıËΠӷ ˘·ÎÔ‡ÛÂÈ, ÙÔ ÏÔ›Ô ÙÔ˘
‚˘ı›ÛÙËΠÌfiÓÔ Ì ̛· ‚ÔÏ‹. ™ÒıËΠ̠‚¿Úη Ì·˙›
Ì 30 ¿Ó‰Ú˜, ·ÏÏ¿ fiÏÔÈ Û˘ÓÂÏ‹ÊıËÛ·Ó Î·È ¤ÂÈÙ·
·fi 14 Ë̤Ú˜ ÛÙ¿ÏıËÎ·Ó ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, Ô˘ ÙfiÙÂ
‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙÔ ¢È‰˘ÌfiÙÂȯÔ. √ ›‰ÈÔ˜ ı·Ó·ÙÒıËΠÌÂ
·Ó·ÛÎÔÏÔÈÛÌfi, Ô Ó·‡ÎÏËÚfi˜ ÙÔ˘ Ô‰ËÁ‹ıËΠÛÙÔ ÛÂÚ¿È Î·È ·fi ÙÔ˘˜ Ó·‡Ù˜ ÙÔ˘ ¿ÏÏÔÈ ·ÔÎÂÊ·Ï›ÛÙËηÓ
Î·È Î¿ÔÈÔÈ ·Ê¤ıËÎ·Ó ÂχıÂÚÔÈ. ¶ÈÔ Ù˘¯ÂÚfi˜ ÛÙ¿ıËÎÂ Ô π¿Îˆ‚Ô˜ ∫fiÎÎÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ η٤Ï¢Û ÛÙÔ
μfiÛÔÚÔ ÚÔÂÚ¯fiÌÂÓÔ˜ ·fi ÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ· ÛÙȘ 2
¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘. ŸÙ·Ó ÏËÛ›·Û ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ, ÂÚÈ΢ÎÏÒıËΠ·fi 12 ‚¿ÚΘ, ‰ÂÓ ÚÔ¤‚·Ï η̛· ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË,
·ÏÏ¿ Û˘ÓÔÌ›ÏËÛ ÊÈÏÈο Ì ÙÔÓ ·Ú¯ËÁfi ÙÔ˘˜, ÛÙÔÓ
ÔÔ›Ô ÚfiÛÊÂÚ ‰ÒÚÔ. ∂ΛÓÔ˜ fï˜, ·ÊÔ‡ ¤ÚÈÍ ÙÔ
‰ÒÚÔ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·, Â¤ÛÙÚ„ ‚È·ÛÙÈο ÛÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ
ÁÈ· Ó· ¿ÚÂÈ ‰È·Ù·Á‹ Ó· Û˘ÏÏ¿‚ÂÈ ÙÔ ÏÔ›Ô. √ ∫fiÎÎÔ˜
ÚÔÛÔÈ‹ıËΠfiÙÈ ÙÔÓ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ‰‹ıÂÓ ÁÈ· Ó·
·Ú¿ÍÂÈ. ™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· fï˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ӷ
ΈËÏ·Ù› ÚÔ˜ Ù· ÂÌÚfi˜ ηÈ, fiÙ·Ó ÚÔ¯ÒÚËÛ ·ÚÎÂÙ¿, ¯·ÈÚ¤ÙÈÛ ۷Ï›˙ÔÓÙ·˜ ÙÚÂȘ ÊÔÚ¤˜ ÙË ÊÚÔ˘Ú¿
Î·È Ì‹Î ÛÒÔ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ªfiÓÔ ÙÚÂȘ
Á·Ï¤Ú˜, ÏÔÈfiÓ, ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ηٷχÛÔ˘Ó ÛÙÔ μfiÛÔÚÔ. ◊Ù·Ó ÂÌÔÚÈΤ˜ ·ÏÏ¿, ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó ÌÂÁ¿Ï˜
Î·È Î·Ï¿ ÂÍÔÏÈṲ̂Ó˜, ÎÚ›ıËΠ·Ó·Áη›Ô Ó· ÎÚ·ÙËıÔ‡Ó ¯ˆÚ›˜ ÙË ı¤ÏËÛ‹ ÙÔ˘˜ Ì ÙËÓ ¤ÁÎÚÈÛË Î·È Ù˘
ÂÓÂÙÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ Ì ÙÔÓ fiÚÔ fiÙÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ı·
·Ó·Ï¿Ì‚·Ó fiÏ· Ù· ¤ÍÔ‰· Î·È ÙˆÓ ‰‡Ô ÌÈÎÚÒÓ ÔÏÂÌÈÎÒÓ Î·È ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÂÌÔÚÈÎÒÓ Á·ÏÂÚÒÓ,
ÏËÚÒÓÔÓÙ·˜ Û ·˘Ù¤˜ 300 ‰Ô˘Î¿Ù· ÙÔ Ì‹Ó·. ŒÙÛÈ,
Ë fiÏË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÛÙ· ¤ÓÙÂ
·˘Ù¿ ÏÔ›·, Ô˘ Ù· Û˘ÓÙËÚÔ‡Û ÙÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi Ù·Ì›Ô.
¶Ôχ ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ·Ó·ÏÔÁÈο ‹Ù·Ó Ë ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ
°ÂÓÔ˘·ÙÒÓ, ΢ڛˆ˜ ÏfiÁˆ Ù˘ ÂÍ·ÈÚÂÙÈ΋˜ ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ·˜
Î·È ÂÌÂÈÚ›·˜ ÙÔ˘ ·Ú¯ËÁÔ‡ ÙÔ˘˜. ™ÙȘ 26 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [151]

[152]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

™¯¤‰ÈÔ ÙÔ˘ 1877
ÌÂ ÙË ÌÔÓ‹
¶·ÓÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fiÔ˘
ÌfiÓ·˙Â Ô
°ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜
™¯ÔÏ¿ÚÈÔ˜
ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô
Ù˘ ÕψÛ˘.
√ °ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜
‹Ù·Ó Ô ÚÒÙÔ˜
·ÙÚȿگ˘ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÌÂÙ¿ ÙËÓ
ÙÒÛË.
PUBLIC DOMAIN

1453 ¤ÊÙ·ÛÂ Ô πˆ¿ÓÓ˘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿Ó˘ Ì ‰‡Ô ÏÔ›·, ÌÂ
¯ˆÚËÙÈÎfiÙËÙ· ÙÔ ¤Ó· 1.200 Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ 800 ÙfiÓÔ˘˜,
ÛÙ· ÔÔ›· Â¤‚·ÈÓ·Ó Û˘ÓÔÏÈο 700 ¿Ó‰Ú˜, ·fi ÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ ÔÈ 400 ›¯·Ó ‚·ÚȤ˜ ·ÓÔϛ˜. ∞Í›˙ÂÈ Ó· ÛËÌÂȈı› fiÙÈ Ô πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿Ó˘ ‰ÂÓ ÛÙ¿ÏıËΠ·fi ÙË ÁÂÓÔ˘·ÙÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË, ‹Ïı ·˘ÙfiÎÏËÙÔ˜ ‹ ÚÔÛÎÏ‹ıËΠ·fi ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ, ·ÏÏ¿ Ì ‰È΋ ÙÔ˘ ÚÔÂÙÔÈÌ·Û›·. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, Ô˘ ÁÓÒÚÈ˙ ÙËÓ ·Í›· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ·˘ÙÔ‡, ÙÔÓ ˘Ô‰¤¯ÙËΠ̠ÔÏÏ‹ ¯·Ú¿ ηÈ
ͯˆÚÈÛÙ¤˜ ÙÈ̤˜, ÙÔ˘ ·Ó¤ıÂÛ ÙËÓ ·ÓÒÙ·ÙË ·Ú¯ËÁ›·
ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙÂ˘Ì¿ÙˆÓ Î·È ÙÔ˘ ˘ÔÛ¯¤ıËΠӷ ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙË §‹ÌÓÔ, ·Ó Ûˆ˙fiÙ·Ó Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ΔÒÚ· ·˜ ¤ÚıÔ˘Ì ÛÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘. √ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ∂′, ·ÊÔ‡ ¤Ï·‚ ÙȘ ÓÂfiÙÂÚ˜ ÂÈÛÙÔϤ˜ ÙÔ˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ÙÂÏÈο Ó· Û‡ÛÂÈ Û ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ·˜ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Î·È ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ ÈÂڈ̤ÓÔ Ô˘ ‹Ù·Ó ÈηÓfi˜ Ó·
ÂÈÙ‡¯ÂÈ ÙË Û˘ÌÊÈÏ›ˆÛË Î·È ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÙˆÓ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ. ∏ ‚Ô‹ıÂÈ· fï˜ ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ú·ÁÌ·ÙÈο ÁÂÏÔ›·, ÁÈ·Ù› ¤ÛÙÂÈÏ ÌfiÓÔ 50 ¿Ó‰Ú˜. √ÌÔÏÔÁԇ̠fï˜
fiÙÈ Ô Â›ÙÚÔÔ˜ Ô˘ ‰ÈfiÚÈÛÂ, Ô ÁÓˆÛÙfi˜ Û ̷˜ ·fi ÙË
Û‡ÓÔ‰Ô Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜ ηډÈÓ¿ÏÈÔ˜ πÛ›‰ˆÚÔ˜, Ì ηٷÁˆÁ‹ ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ‹Ù·Ó ¿ÓıÚˆÔ˜ Û˘ÓÂÙfi˜ Î·È ÌÂÙÚÈÔ·ı‹˜ ·ÏÏ¿ Ë ·ÔÛÙÔÏ‹ Ô˘ ÙÔ˘ ·Ó·Ù¤ıËΠ˘ÂÚ¤‚·ÈÓ ÙȘ ·ÓıÚÒÈÓ˜ ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ˜ ηÈ

¤ÁÈÓ ‰˘ÛÎÔÏfiÙÂÚË ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ÂÚÈÛÙ¿ÛˆÓ. ∏ ÚÔÙÂÈÓfiÌÂÓË ·ÓÙ·ÌÔÈ‚‹ ÁÈ· ÙË ı˘Û›· fiÏˆÓ ÙˆÓ ¿ÙÚȈÓ
‰ÔÁÌ¿ÙˆÓ ‹Ù·Ó ÔÈÎÙÚ‹ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ŒÏÏËÓ·˜,
·˘ÙÔÌfiÏËÛ ÛÙËÓ ·È΋ ∂ÎÎÏËÛ›· Î·È ˘ËÚÂÙÔ‡ÛÂ
Ì ÂÈÏÈÎÚ›ÓÂÈ· Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ¿ Ù˘, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ·Ú¿
Ó· ÚÔηϤÛÂÈ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ‰˘ÛÈÛÙ›· Î·È ·ÔÛÙÚÔÊ‹
ˆ˜ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˜ ÙÔ˘ ¿·. √ ηډÈÓ¿ÏÈÔ˜ πÛ›‰ˆÚÔ˜
η٤Ï¢Û Ì ÁÂÓÔ˘·ÙÈÎfi ÏÔ›Ô Î·È ÙÔ˘˜ 50 ÂΛÓÔ˘˜
¿Ó‰Ú˜ ·Ú¯Èο ÛÙË Ã›Ô. ∂Λ ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛ ·ÎfiÌË 150
ηıÔÏÈÎÔ‡˜ (·Ó¿ÌÂÛ¿ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó Î·È Ô §·Ù›ÓÔ˜ Â›ÛÎÔÔ˜ ª˘ÙÈÏ‹Ó˘ §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˜ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ‰È·ÛÒ˙ÂÙ·È Î·È
Ë ·Ê‹ÁËÛË Ù˘ ÕψÛ˘). ŒÂÈÙ· ·Ú¤Ï·‚ ¤Ó· ¿ÏÏÔ
ÏÔ›Ô Ô˘ ηÙ¢ı˘ÓfiÙ·Ó ÚÔ˜ ÙÔÓ ∫·ÊÊ¿ Î·È ·Ó·¯ÒÚËÛ ÁÈ· ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fiÔ˘ ¤ÊÙ·Û ÙÔ ¡Ô¤Ì‚ÚÈÔ. √ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙÔ‡˜ ˘Ô‰¤¯ÙËΠ̠ÔÏÏ‹ ¢¯·Ú›ÛÙËÛË, ·Ó Î·È ‹ÍÂÚ fiÛ˜ ‰˘ÛÎÔϛ˜ ı· Û˘Ó·ÓÙÔ‡ÛÂ
ÛÙÔ ˙‹ÙËÌ· Ù˘ ¤ÓˆÛ˘. ∞ÏÏ¿ ›¯Â ÙfiÛË ·Ó¿ÁÎË ·fi
ÔÏÂÌÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ·, ¤ÛÙˆ Î·È ÌÈÎÚ‹, ÒÛÙ ‹Ù·Ó ·ÔÊ·ÛÈṲ̂ÓÔ˜ Ó· οÓÂÈ fi,ÙÈ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ ÁÈ· Ó· ¤¯ÂÈ Ì ÙÔ
̤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÙÔÓ Â›ÙÚÔÔ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘.
ŒÂÈÙ· ·fi οÔȘ ͯˆÚÈÛÙ¤˜ Û˘Ó‰È·ÛΤ„ÂȘ ÁÈ·
ÙËÓ Î‡ÚÈ· ÂÓÙÔÏ‹ Ô˘ ›¯Â Ô πÛ›‰ˆÚÔ˜, Û˘ÁÎÏ‹ıËÎÂ
Û‡ÓÔ‰Ô˜ ÛÙËÓ ∞Á›· ™ÔÊ›·, ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· ‡ÛÙÂÚ· ·fi
ÂÎÙÂÓ‹ ‰¤ËÛË ÛÙÔ £Âfi, Ì›ÏËÛÂ Ô Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ˜. √È ·ÚÈÛÙ¿ÌÂÓÔÈ Û˘ÌÊÒÓËÛ·Ó Ì ÙÔÓ fiÚÔ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘, Ì ÙË

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [153]

ΔÔ 1443 Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, fiÙ·Ó
¤ÊÙ·Û ÛÙÔ ª˘ÛÙÚ¿, ·Ó¤Ï·‚ ÙË
‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙÔ˘ ÈÔ ÌÂÁ¿ÏÔ˘
ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘.
Û˘Ìʈӛ· fï˜ fiÙÈ, fiÙ·Ó ·ÚÂÚ¯fiÙ·Ó Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ΛӉ˘ÓÔ˜, Ô fiÚÔ˜ ı· ·Ó·ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó Î·È ı· ‰ÈÔÚıˆÓfiÙ·Ó,
·Ó Ù˘¯fiÓ ˘‹Ú¯Â οÙÈ ÂÛÊ·Ï̤ÓÔ. ⁄ÛÙÂÚ· ·fi ·˘Ùfi,
ÛÙȘ 12 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 1452, ¤ÁÈÓ ÛÙËÓ ∞Á›· ™ÔÊ›· ÎÔÈÓ‹
ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Ô˘ ÙÂϤÛÙËÎÂ Î·È ·fi πÙ·ÏÔ‡˜ Î·È ·fi
ŒÏÏËÓ˜, ÛÙËÓ ÔÔ›· ÌÓËÌÔÓ‡ıËÎ·Ó Ô ¿·˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ Î·È Ô ·ÙÚȿگ˘ °ÚËÁfiÚÈÔ˜ Ô˘ ‹Ù·Ó ÂÍfiÚÈÛÙÔ˜.
™ÙËÓ ÙÂÏÂÙ‹ Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ì ÙË Û‡ÁÎÏËÙÔ,
ÂÚ›Ô˘ 300 ÈÂÚ›˜ Î·È ·ÚÎÂÙfi˜ Ï·fi˜. ∞ÏÏ¿ ‹Ù·Ó Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ fiÏ· Á›ÓÔÓÙ·Ó ÁÈ· ÙÔ ı·ı‹Ó·È. ∏ ›‰È· Ë Û˘Ìʈӛ· Ô˘ ÚÔËÁ‹ıËÎ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘, ÚÔÂÙԛ̷˙ ηÈ
ÙËÓ ·Ó·ÙÚÔ‹ ÙÔ˘ ÁÂÁÔÓfiÙÔ˜. ŸÛÔÈ Â›¯·Ó ¿ÚÂÈ Ì¤ÚÔ˜
ÛÙȘ ‰È·‰Èηۛ˜ Î·È Â›¯·Ó ‰Â¯Ù› ÙËÓ ¤ÓˆÛË, ÛÙȘ Û˘ÓÔÌÈϛ˜ ÙÔ˘˜ Ì ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ·›¯·Ó ¤ÏÂÁ·Ó: «∞Ê‹ÛÙ ӷ
··ÏÏ·Áԇ̠·fi ÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔ Ô˘ ÎÚ¤ÌÂÙ·È ·fi ¿Óˆ
Ì·˜ Î·È ÙfiÙ ı· ‰Â›ÙÂ, ·Ó ı· ÂÓˆıԇ̠̠ÙÔ˘˜ ·˙˘Ì›Ù˜». ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, ÔÏÏÔ› ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ÛÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Ù˘ 12˘ ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ ‰ÂÓ ‰¤¯ÙËÎ·Ó ·ÓÙ›‰ˆÚÔ ıˆÚÒÓÙ·˜ ·ÔÙÚfi·ÈË ÙË ı˘Û›· Ô˘
¤ÁÈÓ ÛÙËÓ ÂÓˆÙÈ΋ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·.
Δ· fiÛ· Â·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ‹Ù·Ó ·ÎfiÌË ÈÔ ÊÔ‚ÂÚ¿.
ΔȘ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ ·Ó·Ù·Ú·¯‹˜
Ô˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ÂΛӘ ̤Ú˜ ÙȘ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ÌfiÓÔ ·fi ÙȘ ÂÎı¤ÛÂȘ ÙÔ˘ §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˘ Ã›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ ¢Ô‡Î·. √ ºÚ·ÓÙ˙‹˜, Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘ Î·È Ô ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜ ÙȘ ·ÔÛȈÔ‡Ó ÂÓÙÂÏÒ˜. √ §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˜ ‹Ù·Ó ηıÔÏÈÎfi˜, ÂÓÒ
Ô ¢Ô‡Î·˜, ÂÂȉ‹ ÁÂÓÓ‹ıËÎÂ Î·È ·Ó·ÙÚ¿ÊËΠοو
·fi ÙË ÁÂÓÔ˘·ÙÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·, ‰ÂÓ Â›¯Â Ôχ ·ÓÂÙ˘Á̤ÓÔ ÙÔ Û˘Ó·›ÛıËÌ· Ù˘ ÔÚıfi‰Ô͢ ›ÛÙ˘ Î·È ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ·˘ÙfiÙ˘ Ì¿ÚÙ˘Ú·˜ ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ, ÁÈ’ ·˘Ùfi ηÈ
Ù· ÏÂÁfiÌÂÓ¿ ÙÔ˘ ›Ûˆ˜ ›¯·Ó ÌÈ· ‰fiÛË ˘ÂÚ‚ÔÏ‹˜. °ÂÓÈο fï˜ Ê·›ÓÂÙ·È Ó· Û˘ÌʈÓÔ‡Ó Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË
Ô˘ ÚÔËÁ‹ıËÎÂ Î·È Ì ·˘Ù‹ Ô˘ Â·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ.
∂ÈϤÔÓ, ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ì η̛· ¿ÏÏË Ì·ÚÙ˘Ú›·, Î·È ·Ó·ÁηÛÙÈο ı· ‰Â¯Ùԇ̠·˘ÙÔ‡˜, ·Ó Î·È ¤¯Ô˘Ì Û οÔÈ· ÛËÌ›· ·ÌÊÈ‚Ôϛ˜. ΔÔ Û›ÁÔ˘ÚÔ Â›Ó·È fiÙÈ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÎÏ‹ÚÔ˘ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ô Î·ÙÒÙÂÚÔ˜,
fiÏÔÈ ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› Î·È ÔÈ ÌÔÓ·¯¤˜ Î·È ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ

̤ÚÔ˜ ÙÔ˘ Ï·Ô‡ ÌÂ Î·Ó¤Ó·Ó ÙÚfiÔ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ‰Â¯ÙÔ‡Ó ÙËÓ ¤ÓˆÛË. ∂ÓÒ, ÏÔÈfiÓ, ÔÈ ÈÔ ÌÂÙÚÈÔ·ı›˜
¿ÓıÚˆÔÈ Î·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÏfiÁˆ Ù˘ ηÙÂ›ÁÔ˘Û·˜
·Ó¿Á΢ Û˘Ó·ÈÓÔ‡Û·Ó Ì ÙËÓ ¤ÓˆÛË, Ô Ôχ˜ ÎfiÛÌÔ˜,
·ÊÔ‡ ÚÔÛ‹ÏıÂ ÛÙË ÌÔÓ‹ ÙÔ˘ ¶·ÓÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÛÙÔ ÎÂÏ›
ÙÔ˘ ÌÔÓ·¯Ô‡ °ÂÓÓ·‰›Ô˘, ÙÔ˘ ηٿ ÎfiÛÌÔÓ °ÂˆÚÁ›Ô˘
™¯ÔÏ·Ú›Ô˘ Ì ÎÚ·˘Á¤˜ ÙÔÓ ÚÒÙËÛ·Ó: «∫·È ÂÌ›˜ ÙÈ ı·
Ú¿ÍÔ˘ÌÂ;». √ °ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜ ›¯Â ¿ÚÂÈ Ì¤ÚÔ˜, fiˆ˜ ͤÚÔ˘ÌÂ, ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜ Î·È ·Ú¯Èο ›¯Â
‰Â¯Ù› ÙËÓ ¤ÓˆÛË, ·ÏÏ¿ ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›ÁÔ, ÂÂȉ‹ ›ÛÙËΠ‹ fiÙÈ ·˘Ùfi ‹Ù·Ó ·Î·ÙfiÚıˆÙÔ ‹ fiÙÈ Î·Ì›· ˘Ô¯ÒÚËÛË ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÛÒÛÂÈ ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi Ù˘
∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ·fi ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·, ÂÁη٤ÏÂÈ„Â
ÙËÓ ÚÒÙË ÙÔ˘ ¿Ô„Ë, Û˘ÓÙ¿¯ıËΠ̠ÙËÓ ·ÓÙ›ıÂÙË
ÌÂÚ›‰· Î·È ¤ÁÈÓ ·Ú¯ËÁfi˜ Ù˘ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË ∂ʤÛÔ˘ ª¿ÚÎÔ˘ ÙÔ˘ ∂˘ÁÂÓÈÎÔ‡. ΔÒÚ·, ÔÏÈÔÚÎË̤ÓÔ˜ ·fi ÙÔ Ï‹ıÔ˜, ‰ÂÓ ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËΠÂÓÒÈfiÓ ÙÔ˘, ·ÏÏ¿, ·ÊÔ‡ ‹Ú ¯·ÚÙ›, ¤ÁÚ·„ ÙË ÁÓÒÌË
ÙÔ˘ Î·È ÙË Û˘Ì‚Ô˘Ï‹ ÙÔ˘ Ì ٷ ÂÍ‹˜ ÏfiÁÈ·, Û‡Ìʈӷ
Ì ÙÔÓ ¢Ô‡Î·: « ÕıÏÈÔÈ ƒˆÌ·›ÔÈ, Ò˜ ·Ú·Ï·ÓËı‹Î·ÙÂ Î·È ·ÔÌ·ÎÚ˘Óı‹Î·Ù ·fi ÙËÓ ÂÏ›‰· ÙÔ˘ £ÂÔ‡
Î·È ÂÏ›Û·Ù ÛÙË ‰‡Ó·ÌË ÙˆÓ ºÚ¿ÁÎˆÓ Î·È Ì·˙› ÌÂ
ÙËÓ fiÏË, ̤۷ ÛÙËÓ ÔÔ›· ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· ¯·ı›ÙÂ,
··ÚÓËı‹Î·Ù ÙȘ ·Ú·‰fiÛÂȘ Û·˜ Î·È ·Ú·‰Â¯Ù‹Î·Ù ÙËÓ ·Û¤‚ÂÈ·; ∞Ï›ÌÔÓfi Û·˜ ÙËÓ Ë̤ڷ Ù˘ ÎÚ›Û˘». ∞˘Ù¿ Î·È ¿ÏÏ· ÔÏÏ¿ ¤ÁÚ·„Â Î·È Î¿ÚʈÛ ÙÔ
¯·ÚÙ› ÛÙËÓ fiÚÙ· ÙÔ˘ ÎÂÏÈÔ‡ ÙÔ˘. ŸÙ·Ó ‰È·‚¿ÛÙËÎÂ
ÙÔ ¯·ÚÙ›, fiÏÔ ÙÔ Ï‹ıÔ˜ ÎÚ·˘Á¿˙ÔÓÙ·˜ ·Ó·ıÂÌ¿ÙÈ˙Â
ÙÔÓ fiÚÔ Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ Î·È fiÏÔ˘˜ fiÛÔÈ ÙÔÓ ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍ·Ó
Î·È ÙÔÓ ˘ÔÛÙËÚ›˙Ô˘Ó Î·È ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· ÙÔÓ ˘ÔÛÙËÚ›ÍÔ˘Ó. ŸÙ·Ó ‚Á‹Î·Ó ·fi ÙÔ ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ, ηÙ¢ı‡ÓıËÎ·Ó ÛÙ· ηËÏÂÈ¿ ηÈ, ÎÚ·ÙÒÓÙ·˜ ÛÙÔ ¯¤ÚÈ ÌÔ˘Î¿ÏÈ·
ÁÂÌ¿Ù· Ì ԛÓÔ ¿ÎÚ·ÙÔ, Â·Ó·Ï¿Ì‚·Ó·Ó ÙÔ˘˜ ·Ó·ıÂÌ·ÙÈÛÌÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ÂÓˆÙÈÎÒÓ, ›ÓÔÓÙ·˜ ηÈ
·Ú·Î·ÏÒÓÙ·˜ ÙËÓ ÂÈÎfiÓ· Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜ Ó· ÌÂÛÔÏ·‚‹ÛÂÈ Î·È Ó· Á›ÓÂÈ ÚÔÛÙ¿Ù˘ Î·È ‚ÔËıfi˜ Ù˘ fiÏ˘
ÛÙÔÓ fiÏÂÌÔ Î·Ù¿ ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı, fiˆ˜ ÙfiÙ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙÔ˘ ÃÔÛÚfiË Î·È ÙÔ˘ ¯·Á¿ÓÔ˘ Î·È ÙˆÓ ∞Ú¿‚ˆÓ, ÎÚ·˘Á¿˙ÔÓÙ·˜ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜: «√‡Ù ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ §·Ù›ÓˆÓ

[154]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ô‡Ù ÙËÓ ¤ÓˆÛË Ì ·˘ÙÔ‡˜ ¤¯Ô˘Ì ·Ó¿ÁÎË, Ì·ÎÚÈ¿ ·fi
ÂÌ¿˜ Ë Ï·ÙÚ›· ÙˆÓ ·˙‡ÌˆÓ». ŸÏ· ·˘Ù¿ ‰ÂÓ Ù· ›ÛÙ¢ ÌfiÓÔ Ô fi¯ÏÔ˜, ·ÎfiÌ· Î·È ÔÈ ›‰ÈÔÈ ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜
‹Ù·Ó ¯ˆÚÈṲ̂ÓÔÈ. ∞fi ·˘ÙÔ‡˜ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·Ú¢ڤıËÎ·Ó ÛÙËÓ ÂÓˆÙÈ΋ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·. ŒÓ·˜ Ì¿ÏÈÛÙ·, Ô
°ÂÒÚÁÈÔ˜ ºÚ·ÓÙ˙‹˜, ›¯Â Û˘Ì‚Ô˘Ï‡ÛÂÈ ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ fi¯È ÌfiÓÔ Ó· ‰Â¯Ù› ÙËÓ ¤ÓˆÛË, ·ÏÏ¿ Î·È Ó· ·Ó·ÁÔÚ‡ÛÂÈ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜ ÙÔÓ Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ πÛ›‰ˆÚÔ, οÙÈ Ô˘ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ÊÚfiÓÈÌ· Ú¿ÙÙÔÓÙ·˜, ‰ÂÓ ÙÔ ÂÓ¤ÎÚÈÓÂ. À‹Ú¯·Ó fï˜ Î·È Î¿ÔÈÔÈ Ô˘
Ê·ÓÂÚ¿ Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·Ó Ì ÙÔÓ °ÂÓÓ¿‰ÈÔ, ·fi ÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ Ô ÈÔ ÂÈÊ·Ó‹˜ ‹Ù·Ó Ô ÙfiÙ ·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ÎÚ·ÙÈÎfi˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁfi˜, Ô Ì¤Á·˜ ‰Ô‡Î·˜ §Ô˘Î¿˜ ¡ÔÙ·Ú¿˜46. ∏
·ÔÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ÂΛÓÔ˘ ÁÈ· ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜
‹Ù·Ó ÙfiÛË, ÒÛÙÂ, fiÙ·Ó ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ˘˜ Ì‹Ó˜ Ô˘
΢ÎÏÒıËÎÂ Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·fi ÙÔÓ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi
ÛÙÚ·Ùfi, ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔ› Ù˘, ÂÂȉ‹ ÌÂÙ·ÓfiËÛ·Ó, Û‡Ìʈӷ
Ì ÙÔÓ ¢Ô‡Î·, ÁÈ· ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿
ÙÔ˘˜, ¤ÏÂÁ·Ó: «ª·Î¿ÚÈ Ó· ·Ú·‰›Ó·Ì ÙËÓ fiÏË ÛÙÔ˘˜
§·Ù›ÓÔ˘˜ Ô˘ ›ÛÙ¢·Ó ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÛÙÔ ÃÚÈÛÙfi ηÈ
ÛÙË £ÂÔÙfiÎÔ, ÁÈ· Ó· ÌËÓ ¤ÛÔ˘Ì ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ ·Û‚ÒÓ», ·˘Ùfi˜ Â¤ÌÂÓ ̤¯ÚÈ Ù¤ÏÔ˘˜ ÛÙȘ ·ÓÙÈÏ‹„ÂȘ ÙÔ˘
Î·È ÊÒÓ·˙Â: «∫·Ï‡ÙÂÚ· Â›Ó·È Ó· ‰Ô‡Ì ÛÙË Ì¤ÛË Ù˘
¶fiÏ˘ Ó· ‚·ÛÈχÂÈ ÙÔ Ê·ÎÈfiÏÈ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ ·Ú¿ Ë
Ï·ÙÈÓÈ΋ ηχÙÚ·». ¶fiÛÔ ÊÚÈÎÙ‹ ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË!
∏ fiÏË Ó· Â›Ó·È ÂÚÈ΢Îψ̤ÓË ·fi ·Ó›Û¯˘ÚÔ˘˜
¯ıÚÔ‡˜ Î·È ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔ› Ù˘ Ó· Â›Ó·È Ì ÙfiÛË ÂÌ¿ıÂÈ· ¯ˆÚÈṲ̂ÓÔÈ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜! ∞ÏÏ¿ Î·È fiÛË Â›Ó·È Ë
ÈÛÙÔÚÈ΋ ¢ı‡ÓË ÙÔ˘ ¿· Ù˘ ƒÒÌ˘, Ô ÔÔ›Ô˜, ·ÓÙ›
Ó· ÙÔ˘˜ ·Ê‹ÛÂÈ Ó· ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡Ó Ì ÔÌÔ„˘¯›· ÁÈ· ÙËÓ
›ÛÙË Î·È ÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘˜, ˘¤ı·Ï ÙË ÊˆÙÈ¿ Ù˘
‰È¯fiÓÔÈ·˜ Ì ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· 50 ·Ó‰ÚÒÓ Ô˘
¤ÛÙÂÈÏÂ! ∫·Ó¤Ó·˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ Â› Ù˘ Á˘ ‰ÂÓ ‚Ú¤ıËÎÂ
Û ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·Ì˯·Ó›· ·fi ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ. ∏ ÌÔÓ·‰È΋ ·ÚËÁÔÚÈ¿ Ô˘ ›¯Â ‹Ù·Ó fiÙÈ, fiÛÔ Î·È ·Ó ‹Ù·Ó
‰È·ÈÚÂ̤ÓÔ˜ Ô Ï·fi˜, ηӤӷ˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÚÔ‰fiÙ˘.
¶ÔÏÏÔ› ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ›¯·Ó ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ ÂÈÛÙ› ·fi
ÙÔÓ °ÂÓÓ¿‰ÈÔ fiÙÈ Ë ¿ÏˆÛË ‹Ù·Ó ·Ó·fiÊ¢ÎÙË ‰ÂÓ
Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ÛÙÔÓ ·ÁÒÓ·. ¶ÂÚ›Ô˘ 700 ÁÈ· Ó· ÛˆıÔ‡Ó
¤Ê˘Á·Ó ÎÚ˘Ê¿ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙË Ó‡¯Ù·
Ù˘ 26˘ ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ Ì ÂÙ¿ ÏÔ›·, ·fi Ù· ÔÔ›·
Ù· ¤ÍÈ ‹Ù·Ó ·fi ÙËÓ ∫Ú‹ÙË Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ ÂÓÂÙÈÎfi. ∫·Ó¤Ó·˜ fï˜ ‰ÂÓ Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Ó· ÙÔ˘˜
·ÓÔ›ÍÂÈ ÙȘ ‡Ï˜, ÂÓÒ Ô §Ô˘Î¿˜ ¡ÔÙ·Ú¿˜, Ô ÔÔ›Ô˜
Ê·ÓÂÚ¿ ‰È·Î‹Ú˘ÛÛ fiÙÈ ÚÔÙÈÌÔ‡Û ӷ ‰ÂÈ ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Ó· ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·Ú¿
ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ·ÁˆÓ›˙ÂÙ·È Ì¤¯ÚÈ ÙÔ
Ù¤ÏÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÎÔÈÓ‹ ÛˆÙËÚ›·.

√È ÚÔÂÙÔÈ̷ۛ˜
ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ √ ‚Â˙›Ú˘ Ã·Ï›Ï ∏ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜
∞˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙȘ
·Ú·ÌÔÓ¤˜ Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜. √ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË ÚÔÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó Ôχ ÛÔ‚·Ú¿ ÁÈ· ÙÔÓ fiÏÂÌÔ. ∫˘Ú›ˆ˜ ¤ÛÙÚ„ ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ ÙÔ˘ ÛÙÔ ˘ÚÔ‚ÔÏÈÎfi. ∂›¯Â Î·È ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ·ÚÎÂÙ¿ ˘ÚÔ‚fiÏ·, ·ÏÏ¿
ÙfiÙ ۯ‰›·Û ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ ¿ÏψÓ, Ôχ ÈÔ ÌÂÁ¿ÏˆÓ, ·fi ÙË Ì›· ÁÈ· Ó· ÂÍÔÏ›ÛÂÈ ÙÔ Ó¤Ô ÊÚÔ‡ÚÈÔ ƒÔ‡ÌÂÏÈ ÃÈÛ·Ú› Î·È ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÁÈ· Ó· ÁÎÚÂÌ›ÛÂÈ Â˘ÎÔÏfiÙÂÚ· Ù· Ù›¯Ë Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∫·ıÒ˜ ‹Ù·Ó
··Û¯ÔÏË̤ÓÔ˜ Ì ÙËÓ ·Ó¤ÁÂÚÛË ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘ ·˘ÙÔ‡,
Û˘Ó¤ÂÛ ӷ ·˘ÙÔÌÔÏ‹ÛÂÈ ·fi ÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ¤Ó·˜ √‡ÁÁÚÔ˜ Ù¯ӛÙ˘ Ì ÙÔ fiÓÔÌ· √Ú‚·Ófi˜, ÂÏ›˙ÔÓÙ·˜ Û ηχÙÂÚÔ ÌÈÛıfi Î·È Û ¿ÏÏ· ΤډË.
√ ¢Ô‡Î·˜ ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ ‹Ù·Ó Ôχ ÂȉÈÎfi˜ ÛÙËÓ
ηٷÛ΢‹ ÙˆÓ ˘ÚÔ‚fiψÓ, Ô˘ Ô ›‰ÈÔ˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ ¯ˆÓ›·˜, Î·È fiÙÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ›¯Â ÔÚ›ÛÂÈ Ó· ·›ÚÓÂÈ Ôχ
¯·ÌËÏfi ËÌÂÚÔÌ›ÛıÈÔ, ÙÔ ÔÔ›Ô Ì¿ÏÈÛÙ· ‰ÂÓ ÙÔ ÏËÚˆÓfiÙ·Ó Ôχ Ù·ÎÙÈο. ŒÙÛÈ, ·ÂÏÈṲ̂ÓÔ˜, ˙‹ÙËÛÂ
ηχÙÂÚË Ù‡¯Ë ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ. ªfiÏȘ
¤ÊÙ·Û ÂΛ, ‹ÚÂ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÚÔÊ‹ Î·È ÚÔ‡¯·, ÌÈÛıfi, ÙÔ ¤Ó· ٤ٷÚÙÔ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ·Ó ÙÔ˘ ¤‰ÈÓÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, ‰ÂÓ ı· ‰Ú·¤Ù¢ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ÿÛˆ˜ ÔÚÈṲ̂ӷ ·fi fiÏ· ·˘Ù¿ Ó· Â›Ó·È ·ÏËıÈÓ¿, ·Ó ηÈ
Ô‡ÙÂ Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜ (Ô ÔÔ›Ô˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ ÂÏ‚fiÏÂȘ Ù·
˘ÚÔ‚fiÏ·) Ô‡ÙÂ Ô ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜ (Ô˘ Ù· ·ÔηÏ›
Ì˯·Ó¿˜ ‹ ÂÏÂfiÏÂȘ ‹ ·ÊÂÙ‹ÚÈ·, ÚÔÛı¤ÙÔÓÙ·˜ fiÙÈ
«Ì ÎÔÈÓfi fiÓÔÌ· Ù· ·ÔηÏÔ‡Ó fiÏÔÈ Û΢‹» - ηÈ
Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ô ¢Ô‡Î·˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ fi¯È ÌfiÓÔ ¯ˆÓ›· ·ÏÏ¿
Î·È Û΢‹ ÙÔ ˘ÚÔ‚fiÏÔ) ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ù¤ÙÔȘ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ, ÂÓÒ Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘ (Ô˘ ϤÂÈ ÙËÏ‚fiÏÔ˘˜ Ù·
˘ÚÔ‚fiÏ· Î·È ÙËÏ‚ÔÏÈÛÙ‹ ÙÔÓ ˘ÚÔ‚ÔÏËÙ‹) ·Ú·ı¤ÙÂÈ ·ÏÒ˜ fiÙÈ Ô √Ú‚·Ófi˜ Ô˘ ˙Ô‡Û Ì ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜
ÙÔ˘˜ ¿ÊËÛ ÁÈ· Ó· ÛÒÛÂÈ ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘. ∞ÏÏ¿ ÙÔ fiÙÈ Ô
√‡ÁÁÚÔ˜ ‹Ù·Ó Ù¯ӛÙ˘ Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ÂÌÂÈÚfiÙ·ÙÔ˜
·Ó·ÙÚ¤ÂÙ·È ·fi ÙËÓ ›‰È· ÙÔ˘ ÙËÓ ÔÌÔÏÔÁ›· Î·È ÈÔ
Ôχ ·fi Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ·. ŸÙ·Ó Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÙÔÓ ÚÒÙËÛÂ
·Ó ‹ÍÂÚ ӷ ηٷÛ΢¿ÛÂÈ ˘ÚÔ‚fiÏÔ ÈηÓfi Ó· ÁÎÚÂÌ›ÛÂÈ Ù· Ù›¯Ë Ù˘ fiÏ˘, Ô √Ú‚·Ófi˜ ·¿ÓÙËÛ fiÙÈ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÊÙÈ¿ÍÂÈ ˘ÚÔ‚fiÏÔ ÔÔÈÔ˘‰‹ÔÙ ÌÂÁ¤ıÔ˘˜,
·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ηıÔÚ›ÛÂÈ ÙËÓ ·fiÛÙ·ÛË ‚ÔÏ‹˜ ÙÔ˘ Ô‡ÙÂ Î·È Ó· ÂÁÁ˘Ëı› οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ. ™ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÂΛÓÔ ˘ÚÔ‚fiÏÔ
¤Û·ÛÂ Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ÛÎfiÙˆÛ ÙÔÓ √Ú‚·Ófi. ¶¿ÓÙˆ˜,

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [155]

Ô √Ú‚·Ófi˜ ‹Ú ‰È·Ù·Á‹ Ó· ηٷÛ΢¿ÛÂÈ 12 ÂÚ›Ô˘
˘ÚÔ‚fiÏ· Ôχ ÈÔ ÌÂÁ¿Ï· ·fi ÂΛӷ Ô˘ ˘‹Ú¯·Ó
ÛÙÔÓ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi Î·È Ú¿ÁÌ·ÙÈ ¤Ó· ‹Ù·Ó ·Ï‹ıÂÈ· ÎÔÏÔÛÛÈ·›Ô. ΔÔ Ù¤Ú·˜ ·˘Ùfi ηٷÛ΢¿ÛÙËΠÛÙËÓ
∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË Î·È ÙÔ ‚Ï‹Ì· ÙÔ˘ ˙‡ÁÈ˙ 1.400 Ï›ÙÚ˜
(700 ÎÈÏ¿), ÂÓÒ Ë ‚ÔÏ‹ ÙÔ˘ ¤ÊÙ·Ó ÙÔ ¤Ó· Ì›ÏÈ.
°È· Ó· Û¯ËÌ·Ù›ÛÔ˘Ó ÔÈ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ÌÈ· ȉ¤· ÁÈ· ÙÔ
ÔÁÎ҉˜ ·˘Ùfi fiÏÔ, Ú¤ÂÈ Ó· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ì fiÙÈ,
Â¿Ó ÙÔ Û˘ÁÎÚ›ÓÔ˘Ì Ì ٷ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· ˘ÚÔ‚fiÏ· Ô˘
ηٷÛ΢¿˙ÔÓÙ·È ÛÙË ‰È΋ Ì·˜ ÂÔ¯‹, ı· ‰È·ÈÛÙÒÛÔ˘Ì fiÙÈ ¤ÚȯÓ ‚Ï‹Ì· Ô˘ ˙‡ÁÈ˙ ‰ÈÏ¿ÛÈÔ ‚¿ÚÔ˜,
ÂÓÒ Ë ¤ÎÙ·ÛË Ù˘ ‚ÔÏ‹˜ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ۯ‰fiÓ ›ÛË, Ì ‚¿ÛË
ÙÔ ÁÂÚÌ·ÓÈÎfi Ì›ÏÈ. ŸÌˆ˜, ˆ˜ ÚÔ˜ fiÏ· Ù· ¿ÏÏ·, ÙËÓ Î›ÓËÛË, ÙÔ Á¤ÌÈÛÌ· Î·È ÙȘ ˘fiÏÔÈ˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜, ‹Ù·Ó
·ÎfiÌË ·ÙÂϤÛÙ·ÙÔ. √ÚÈṲ̂ÓÔÈ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó fiÙÈ, ÁÈ· Ó·
ÌÂÙ·ÊÂÚı› Î·È Ó· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ, ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·Ó 50 ˙‡ÁË
‚Ô‰ÈÒÓ, ÂÓÒ Î¿ÔÈÔÈ ¿ÏÏÔÈ Î¿ÓÔ˘Ó ÏfiÁÔ ÁÈ· 60 Î·È 70.
ŸÛÔ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜ Ô˘ ··ÈÙÔ‡ÛÂ Ë ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘,
Û‡Ìʈӷ Ì ‰È¿ÊÔÚ˜ Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ ÍÂÎÈÓÔ‡Û·Ó ·fi ÙÔ˘˜
650 Î·È ¤ÊÙ·Ó·Ó ÙÔ˘˜ 2.000. ¢‡Ô ÔÏfiÎÏËÚÔÈ Ì‹Ó˜, Ô
ºÂ‚ÚÔ˘¿ÚÈÔ˜ Î·È Ô ª¿ÚÙÈÔ˜, ¤Ú·Û·Ó ÁÈ· Ó· ÌÂÙ·ÊÂÚı› ·fi ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∞˘Ù¿ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó

Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ μ¿Ú‚·ÚÔ˜, Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜, Ô ¢Ô‡Î·˜, Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘ Î·È Ô §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˜ Ô Ã›Ô˜47. √ ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜
‰ÂÓ Î¿ÓÂÈ ÏfiÁÔ ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ ÙÔ˘ ˘ÚÔ‚fiÏÔ˘ ·˘ÙÔ‡ ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË Î·È ÁÈ· ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÌÂÙ·ÊÔÚ¿˜
ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∞ӷʤÚÂÈ ·ÏÒ˜ fiÙÈ Î·Ù·Û΢¿ÛÙËΠÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ·Ó·Ï˘ÙÈο Ù· Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ ÙÔ˘. øÛÙfiÛÔ, Ë ·ÓٛʷÛË ·˘Ù‹ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ¤Ó·Ó
¿ÓıÚˆÔ Ô˘ ‰ÂÓ ˘‹ÚÍ ·˘ÙfiÙ˘ Ì¿ÚÙ˘Ú·˜ ÙˆÓ
Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ Î·È ÛÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Ôχ
ÎÔÓÙ¿, ÂȉÈο Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜, Ô μ¿Ú‚·ÚÔ˜ Î·È Ô §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˜ Ô Ã›Ô˜, ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· ¤¯ÂÈ Î·Ì›· ·Í›·, ηıÒ˜ Ì¿ÏÈÛÙ· Ô ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜ ÁÚ¿ÊÂÈ ÈÔ ÁÏ·Ê˘Ú¿ ·fi ÙÔ˘˜
¿ÏÏÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ˘ÛÙÂÚ› ηٿ Ôχ ÛÙËÓ ·ÎÚÈ‚‹ ¤ÎıÂÛË
ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ. ™ÙËÓ ÚÔÎÂÈ̤ÓË ÂÚ›ÙˆÛË, ÙÔ ÈÔ
Èı·Ófi Â›Ó·È fiÙÈ Ô ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜ ·Ó·ÊÂÚfiÙ·Ó ÛÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ ¿ÏÏÔ˘ ·ÚfiÌÔÈÔ˘ ˘ÚÔ‚fiÏÔ˘ ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi‰Ô, ·ÊÔ‡ ¤Û·Û ÙÔ ÚÒÙÔ Ô˘ ›¯Â ηٷÛ΢·ÛÙ›
ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË.
ŸÙ·Ó ¤ÁÈÓ ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË Ë ‰ÔÎÈÌ·Û›· ÙÔ˘ ÊÔ‚ÂÚÔ‡ ·˘ÙÔ‡ fiÏÔ˘, Ô Ì¤Á·˜ ‚Â˙›Ú˘ Ã·Ï›Ï ·Û¿˜ ÁÓˆÛÙÔÔ›ËÛ ÎÚ˘Ê¿ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ Ù· Û¯ÂÙÈο
Ì ÙȘ ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ¤˜ ÙÔ˘, ÁÈ·Ù›, ηıÒ˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÛÂ
Ó· ‰ˆÚÔ‰ÔÎÂ›Ù·È ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÂ
Û˘Ó¯›˜ Û˘ÓÂÓÓÔ‹ÛÂȘ Ì·˙› ÙÔ˘˜. 줂·È·, Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜
ÁÓÒÚÈ˙ fiÙÈ Ô ·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˜ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ‰ˆÚÔÏ‹Ù˘. ∫·È ÂÂȉ‹, fiÛÔ Û¿ÓÈ· Î·È ·Ó ÁÂ
ÁÂÏÔ‡ÛÂ,

√ıˆÌ·ÓÈÎfi
˘ÚÔ‚fiÏÔ
ÙˆÓ Ì¤ÛˆÓ ÙÔ˘
15Ô˘ ·ÈÒÓ·,
·ÚfiÌÔÈÔ Ì ·˘Ù¿
Ô˘ ηٷÛ··ÛÂ
Ô √‡ÁÁÚÔ˜
√˘Ú‚·Ófi˜ ηٿ
‰È·Ù·Á‹ ÙÔ˘
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ÁÈ·
ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ·
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘.
SCALA/HERITAGE IMAGES

[156]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û˘Ó¤‚·ÈÓÂ Î·È ·˘Ùfi, ϤÁÂÙ·È fiÙÈ Î¿ÔÙÂ, ‚ϤÔÓÙ·˜ ÌÈ· ·ÏÂÔ‡ ‰Â̤ÓË, Ù˘ ›Â:
«∞ÓfiËÙÔ ˙ÒÔ, ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ ‹Á˜ ÌÂÚÈο ¯Ú‹Ì·Ù· ÛÙÔ ‚Â˙›ÚË Ã·Ï›Ï ÁÈ· Ó· ÁÏÈÙÒÛÂȘ, ·ÓÙ› Ó· ‚Ú›ÛÎÂÛ·È Û ·˘Ù‹
ÙËÓ Î·Î‹ ηٿÛÙ·ÛË;». ÀÔÙ¢fiÙ·Ó fiÙÈ ÙÔÓ ·Û¿
‰ˆÚÔ‰ÔÎÔ‡Û·Ó Î·È ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌË ‚¤‚·ÈÔ˜ ÁÈ’ ·˘Ùfi. ΔËÓ
ÂÔ¯‹ ÂΛÓË, ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÔÔ›·˜ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜
‹Ù·Ó Û˘Ó¯Ҙ ··Û¯ÔÏË̤ÓÔ˜ Ì ÙȘ ÚÔÂÙÔÈ̷ۛ˜
ÁÈ· ÙËÓ ¿ÏˆÛË, ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ¤Ó· ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘ Ì·ÚÙ˘Ú›
ÙȘ ˘Ô„›Â˜ ÙÔ˘ ΢ڛ·Ú¯Ô˘ Î·È ÙÔ˘˜ Êfi‚Ô˘˜ ÙÔ˘
˘Ô˘ÚÁÔ‡ ÙÔ˘. ªÈ· ̤ڷ, ÂÓÙÂÏÒ˜ Í·ÊÓÈο, Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ οÏÂÛ Á‡Úˆ ÛÙ· ÌÂÛ¿Ó˘¯Ù· ÙÔÓ Ã·Ï›Ï ·Û¿. ∞˘Ùfi˜ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ‹‰Ë ÛÙÔÓ ÎÔÈÙÒÓ· Î·È ÌfiÏȘ ¤Ì·ı fiÙÈ
ÙÔÓ Î¿ÏÂÛÂ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÌÈ· ÙfiÛÔ ·Û˘Ó‹ıÈÛÙË ÒÚ·,
ηٷÙÚfiÌ·ÍÂ, Ê›ÏËÛ ÙË Á˘Ó·›Î· ÙÔ˘ Î·È Ù· ·È‰È¿
ÙÔ˘, Û·Ó Ó· ÌËÓ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· Í·Ó·‰Â› Ù· ·Á·Ë̤ӷ
ÙÔ˘ ·˘Ù¿ ÚfiÛˆ·, Î·È ¤Ê˘Á ¯ˆÚ›˜ Ó· ͯ¿ÛÂÈ Ó· ¿ÚÂÈ Ì·˙› ÙÔ˘ Î·È ¤Ó· ‰›ÛÎÔ ¯Ú˘Ûfi, ÁÂÌ¿ÙÔ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·.
ª·›ÓÔÓÙ·˜ ÛÙÔÓ ÎÔÈÙÒÓ· ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘, ÙÔÓ ‚Ú‹ÎÂ
Ó· οıÂÙ·È ÓÙ˘Ì¤ÓÔ˜. ∞̤ۈ˜ ÙÔÓ ÚÔÛ·ÓËÛ ηÈ
¤‚·Ï ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘ ÙÔ ‰›ÛÎÔ. ∂ΛÓÔ˜ ÙÔÓ ÚÒÙËÛÂ:
«Δ’ ›Ӓ ·˘Ù¿, Ï·Ï¿;». ∫·È Ô ·Û¿˜ ·ÔÎÚ›ıËÎÂ: «∫‡ÚÈÂ, ˘¿Ú¯ÂÈ ÌÈ· ·ÏÈ¿ Û˘Ó‹ıÂÈ·, fiÙ·Ó ¤Ó·˜ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˜ ηÏÂ›Ù·È ·fi ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· Û ·Î·Ù¿ÏÏËÏË ÒÚ·,
Ó· ÌËÓ ËÁ·›ÓÂÈ Ì ¿‰ÂÈ· ¯¤ÚÈ·. ŒÙÛÈ Î·È ÂÁÒ ‹Ú·
·˘Ùfi ÙÔ ‰ÒÚÔ Î·È ÙÔ ¤ÊÂÚ·, fi¯È ˆ˜ ‰ÈÎfi ÌÔ˘, ·ÏÏ¿
ÚÔÛʤÚÔÓÙ¿˜ ÛÔ˘ οÙÈ ·fi Ù· ‰Èο ÛÔ˘».
∂Âȉ‹ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ › fiÙÈ ‰ÂÓ ¯ÚÂÈ·˙fiÙ·Ó ¯Ú‹Ì·Ù· Î·È fiÙÈ ı· ÙÔ˘ ¯¿ÚÈ˙ ·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ·, ˘fi
¤Ó·Ó fiÚÔ fï˜, fiÙÈ Î·È ÂΛÓÔ˜ ı· ÙÔ˘ ·Ú¤‰È‰Â ÙËÓ
fiÏË, Ô Ã·Ï›Ï ÊÔ‚‹ıËΠ·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ, ÁÈ·Ù›
ÁÓÒÚÈ˙ fiÙÈ ÔÈ Û˘ÓÂÓÓÔ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ Ì ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ Î·È Ù·
‰ÒÚ· Ô˘ ¤·ÈÚÓ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· Á›ÓÔÓÙ·È Û ٤ÙÔÈÔ ÛËÌÂ›Ô ÁÓˆÛÙ¿, ÒÛÙ ÔÈ ÔÌfiıÚËÛÎÔ› ÙÔ˘ ÙÔÓ ·ÔηÏÔ‡Û·Ó ÛΈÙÈο «ÁÎÈ·Ô‡Ú ÔÚÙ·Á›», Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ «Û‡ÓÙÚÔÊÔ˜ ÙˆÓ ·›ÛÙˆÓ». ∞ÊÔ‡ Û˘Ó‹Ïı ϛÁÔ, ·ÔÎÚ›ıËΠÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ: «√ £Âfi˜, Ô˘ ÛÔ˘ ¤‰ˆÛ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ·fi ÙË ÁË ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ, ·˘Ùfi˜ ı· ÛÔ˘
‰ˆÚ›ÛÂÈ Î·È ÙËÓ fiÏË. ¶ÈÛÙ‡ˆ fiÙÈ ‰ÂÓ ı· ÛÔ˘ ÍÂʇÁÂÈ, Î·È Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ £ÂÔ‡ Î·È Ù˘ ‰‡Ó·Ì‹˜ ÛÔ˘
Î·È ÂÁÒ Î·È fiÏÔÈ ÔÈ ‰Ô‡ÏÔÈ ÛÔ˘ ı· ·ÁˆÓÈÛÙԇ̠ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÎÔfi ÚÔÛʤÚÔÓÙ·˜ fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔ˘˜ ıËÛ·˘ÚÔ‡˜
Ì·˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÙË Û¿Úη Î·È ÙÔ ·›Ì· Ì·˜Ø ÁÈ’ ·˘Ùfi Ó· ÌË
Û ÓÔÈ¿˙ÂÈ Î·ıfiÏÔ˘». ∫·ıËÛ˘¯·Ṳ̂ÓÔ˜ ·fi ·˘Ù¿ Ù·
ÏfiÁÈ· Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜, › ÛÙÔÓ Ã·Ï›Ï: «μϤÂȘ ·˘Ùfi
ÙÔ ÚÔÛΤʷÏÔ; ŸÏË ÙË Ó‡¯Ù· ‰ÂÓ ¤·„· Ó· ÙÔ ÌÂٷʤڈ ·fi ÙË ÌÈ· ÁˆÓÈ¿ ÙÔ˘ ‰ˆÌ·Ù›Ô˘ ÛÙËÓ ¿ÏÏË,

Í¿ψӷ Î·È ÛËΈÓfiÌÔ˘Ó Í·Ó¿ Î·È Ô ‡ÓÔ˜ ‰ÂÓ
¤ÎÏÂÈÓ ٷ Ì¿ÙÈ· ÌÔ˘. ™Â ÚÔÂȉÔÔÈÒ, ÏÔÈfiÓ: ªË
‰ÂÏ·ÛÙ›˜ ·fi ÙÔ ¯Ú˘Û¿ÊÈ Î·È ÙÔ ·Û‹ÌÈ Î·È ·ÚÂÎÙÚ·›˜ ·fi ÙÔ ÛÎÔfi Ô˘ ÙÒÚ· ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ, ·ÏÏ¿ ·˜
·ÁˆÓÈÛÙԇ̠ÛıÂÓ·Ú¿ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ Î·È ·Ó·ı·ÚÚÒÓÙ·˜, Ì ÙË Û˘ÁηٿıÂÛË ÙÔ˘ £ÂÔ‡ Î·È ÙËÓ Â˘¯‹
ÙÔ˘ ¶ÚÔÊ‹ÙË, ı· ηٷϿ‚Ô˘Ì ÙËÓ fiÏË. ¶‹Á·ÈÓÂ
ÛÙÔ Î·Ïfi». 줂·È·, Ô Ã·Ï›Ï ‰È¤Ê˘Á ÙfiÙ ÙÔÓ ÙÚÔÌÂÚfi
ΛӉ˘ÓÔ, fï˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ‚‚·ÈÒıËΠ·fi ÙÔÓ ¡ÔÙ·Ú¿ ÁÈ· ÙËÓ ÚÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘ ·Û¿ ηÈ
ÙÔÓ ı·Ó¿ÙˆÛÂ, ÂÓÒ ·Ú¿ÏÏËÏ· ‰‹Ì¢Û ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ
ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘, Ô˘ ·ÓÂÚ¯fiÙ·Ó ÛÙÔ ÔÛfi ÙˆÓ 120.000
¯Ú˘ÛÒÓ ÓÔÌÈÛÌ¿ÙˆÓ, ÙÔ ÔÔ›Ô ÈÛÔ‰˘Ó·Ì› Û‹ÌÂÚ· ÌÂ
4.000.000 ‹ 5.000.000 ‰Ú·¯Ì¤˜. √ Ã·Ï›Ï ·Û¿˜ ‹Ù·Ó
‰ÈÛ¤ÁÁÔÓÔ˜ ÙÔ˘ ÙÚ›ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‚Â˙›ÚË Ã·˚ÚÂÓÙ›Ó
·Û¿, ÙÔ˘ ·ÔηÏÔ‡ÌÂÓÔ˘ Î·È ∫·Ú¿ Ã·Ï›Ï ΔÛÂÓÙÂÚÂÏ‹, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Ô ÁÈÔ˜ ∞Ï‹ ·Û¿˜ Î·È Ô ÂÁÁÔÓfi˜
πÌÚ·‹Ì ·Û¿˜ Î·È Ô ‰ÈÛ¤ÁÁÔÓÔ˜ ‰È·Ù¤ÏÂÛ·Ó ‰È·‰Ô¯Èο ·ÓÒÙ·ÙÔÈ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ› ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ŸÌˆ˜, ÌÂÙ¿ ÙÔ
ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ Ã·Ï›Ï ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÙÔ Û‡ÛÙËÌ· Û‡Ìʈӷ
Ì ÙÔ ÔÔ›Ô ‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ·Ó Û¯Â‰fiÓ ¿ÓÙ· ÛÙÔ ·Í›ˆÌ·
·˘Ùfi ¯ÚÈÛÙÈ·ÓfiÔ˘Ï·. ™ÙÔ Û‡ÛÙËÌ· ·˘Ùfi ı· ·Ó·ÊÂÚıԇ̠·ÚÁfiÙÂÚ·.
∏ ÛÎËÓ‹ Ô˘ ÌfiÏȘ ÂÚÈÁÚ¿„·Ì ‰ÂÓ Ì·ÚÙ˘Ú› ÌfiÓÔ
ÙȘ ·ÌÊ›‚ÔϘ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ Î·È ÙÔ˘
ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÙÔ˘ ‚Â˙›ÚË ÙȘ ·Ú·ÌÔÓ¤˜ Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜,

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [157]

·ÏÏ¿ Î·È ÙËÓ ·‰È¿ÎÔË ÊÚÔÓÙ›‰· ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′ ÁÈ·
ÙËÓ ÂÈÙ˘¯›· Ù˘ ¿ÏˆÛ˘. ™ÎÈ·ÁÚ·ÊÒÓÙ·˜ Ì ÙÔ ›‰ÈÔ
ÙÔ˘ ÙÔ ¯¤ÚÈ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ fiÏ˘, ˘ԉ›ÎӢ ÛÙÔ˘˜
·ÍȈ̷ÙÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ Ô‡ Î·È Ò˜ ı· ÙÔÔıÂÙÔ‡Û·Ó Ù·
˘ÚÔ‚fiÏ·, Ô‡ Î·È Ò˜ ı· ¿ÓÔÈÁ·Ó Ù· ·Ú·¯ÒÌ·Ù· ηÈ
Û ÔÈ· Ù›¯Ë ı· ¤ÊÂÚÓ·Ó ÙȘ ÛοϘ. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ¤‰ÈÓÂ
‰È·Ù·Á¤˜ ÁÈ· ÙË Û˘ÁÎÚfiÙËÛË ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡, ÙËÓ ÂÈÏÔÁ‹
Î·È ÙË Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË ÙˆÓ Î·Ù¿ÏÏËÏˆÓ Ù¯ÓÈÙÒÓ ÁÈ·
fiϘ ÙȘ ÔÏÈÔÚÎËÙÈΤ˜ ÂÚÁ·Û›Â˜, Û¯ÂÙÈο Ì ÙË Ó·˘‹ÁËÛË, ÙËÓ ÂÈÛ΢‹ Î·È ÙÔÓ ÂÍÔÏÈÛÌfi ÛÙfiÏÔ˘ ÛÙËÓ
∫·ÏÏ›ÔÏË, Ô ÔÔ›Ô˜ ı· ·Ó·Ï¿Ì‚·Ó ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ·
·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ·. ∞ÊÔ‡ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËÎ·Ó fiÏ· ·˘Ù¿,
ÊÚfiÓÙÈ˙ ÙËÓ ›‰È· ÛÙÈÁÌ‹ Ó· ·ÔÌÔÓÒÛÂÈ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·fi ÙȘ ÏÈÁÔÛÙ¤˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘
˘¿ÁÔÓÙ·Ó Û ·˘Ù‹, ÁÈ· Ó· ·ÔÎÏ›ÛÂÈ Î·È ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Èı·ÓfiÙËÙ· ‚Ô‹ıÂÈ·˜ ÚÔ˜ ÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·.
∞fi ÙÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ ·ÎfiÌË ÙÔ˘ 1452 ›¯Â ‰È·Ù¿ÍÂÈ ÙÔÓ
ΔÔ˘Ú·¯¿Ó Ó· ÂÈÛ‚¿ÏÂÈ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ·fi ÙË £ÂÛÛ·Ï›· Î·È ÙË ª·Î‰ÔÓ›·, Ì ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘, ∞¯Ì¤Ù
Î·È √̤Ú, Î·È ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ ÛÙÚ·Ùfi. Δ· Ù›¯Ë ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡
΢ÚȇÙËÎ·Ó ¤ÂÈÙ· ·fi ÛÊÔ‰Ú‹ Ì¿¯Ë, ÁÈ·Ù› ϤÁÂÙ·È
fiÙÈ ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó ÔÏÏÔ›, ŒÏÏËÓ˜ Î·È Ìˆ·ÌÂı·ÓÔ›, ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ fï˜ ŒÏÏËÓ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÙÂÏÈο ÙÚ¿ËηÓ
ÛÂ Ê˘Á‹. ΔfiÙÂ Ô ΔÔ˘Ú·¯¿Ó Ì‹Î ·fi ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ
ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ ηÈ, ÚÔ¯ˆÚÒÓÙ·˜
̤ۈ Ù˘ ΔÂÁ¤·˜ Î·È Ù˘ ª·ÓÙ›ÓÂÈ·˜ ÛÙË ªÂÛÛËÓ›·,

·È¯Ì·ÏÒÙÈÛ ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Î·È ÏÂËÏ¿ÙËÛ ÙË ¯ÒÚ·.
ªÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ¡ÂÔÔÏ›¯Ó˘ ÔÏÈfiÚÎËÛ ÙË ™È‰ËÚÔÔÏ›¯ÓË, ·ÏÏ¿ ÂΛ Û˘Ó¿ÓÙËÛ ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏË ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË, ÒÛÙ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ. ∂ÈÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ ·fi Ù· ‚Ô˘Ó¿ Ô˘ ¯ˆÚ›˙Ô˘Ó ÙË ªÂÛÛËÓ›· ·fi
ÙËÓ ∞Ú牛·, Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ‰È·Û¿ÛıËΠ·Ó·ÁηÛÙÈο
Î·È ¤Ó· ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ ∞¯Ì¤Ù ‰¤¯ÙËÎÂ
Â›ıÂÛË ·fi ÙÔÓ ª·Ùı·›Ô ∞ÛÛ¿Ó, Ô˘ ÙÔÓ Â›¯·Ó ÛÙ›ÏÂÈ ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ Î·È £ˆÌ¿˜. √ ∞ÛÛ¿Ó Û˘Ó¤ÙÚÈ„Â ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜, Û˘Ó¤Ï·‚ ÙÔÓ ∞¯Ì¤Ù Î·È ÙÔÓ
¤ÛÙÂÈÏ ·È¯Ì¿ÏˆÙÔ ÛÙË ™¿ÚÙË. ∞ԉ›¯ıËÎÂ, ÏÔÈfiÓ,
Î·È Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË fiÙÈ ·˘Ù¿ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÔÈ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ, fiÙ·Ó ‰ÂÓ ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Û·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó fi¯È ÌfiÓÔ ÁÂÓÓ·›· ·ÏÏ¿ Î·È ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈο,
fiˆ˜ ÚÈÓ ·fi ¤ÍÈ ¯ÚfiÓÈ· ÛÙËÓ ·ÎÚfiÔÏË Ù˘ ¶¿ÙÚ·˜.
øÛÙfiÛÔ, Ô Î‡ÚÈÔ˜ ÛÎÔfi˜ Ù˘ ·ÔÛÙÔÏ‹˜ Ô˘ ·Ó·Ù¤ıËΠÛÙÔÓ ΔÔ˘Ú·¯¿Ó ÛÙ¤ÊıËΠ̠ÂÈÙ˘¯›·, ÁÈ·Ù› ÔÈ
·‰ÂÏÊÔ› ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÌÂÙ¿ ÙȘ ˙ËÌȤ˜ Ô˘ ˘¤ÛÙËÛ·Ó
Î·È ÙÔÓ ÂÈΛÌÂÓÔ Î›Ó‰˘ÓÔ ÌÈ·˜ Ó¤·˜ ÂȉÚÔÌ‹˜, ‰ÂÓ
ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· ÛÙ›ÏÔ˘Ó ‚Ô‹ıÂÈ· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ·ÎfiÌË Î·È ·Ó ˘ÔÙÂı› fiÙÈ ‹Ù·Ó ‰È·ÙÂıÂÈ̤ÓÔÈ
Ó· οÓÔ˘Ó Î¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ.
∞fi ÙȘ ·Ú¯¤˜ ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1453 Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜,
¤¯ÔÓÙ·˜ ÔÏÔÎÏËÚÒÛÂÈ Ï›ÁÔ Ôχ ÙȘ ÚÔÂÙÔÈ̷ۛ˜ ÙÔ˘,
¤ÛÙÂÈÏ ·fi ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔ ˘ÚÔ‚ÔÏÈÎfi Î·È ÂÈϤÔÓ ÙÔ ÙÂÚ¿ÛÙÈÔ ·˘Ùfi
æËÊȷ΋
·ÂÈÎfiÓÈÛË
Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÚÈÓ ·fi
ÙËÓ Î·Ù¿ÏË„‹
Ù˘ ·fi ÙÔ˘˜
√ıˆÌ·ÓÔ‡˜.
PUBLIC DOMAIN

[158]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [159]

ÔÏ˘‚fiÏÔ, ˘fi ÙËÓ ÂÈÙ‹ÚËÛË ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ‡ ÛÒÌ·ÙÔ˜.
√ ·Ú¯ËÁfi˜ ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡, ∫·Ú·Ù˙¿ ·Û¿˜, ‰È·Ù¿¯ıËΠӷ ηٷϿ‚ÂÈ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ fiϘ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘
›¯Â ·ÎfiÌË ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙÔ˘ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Á‡Úˆ ·fi
ÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·. ŒÙÛÈ, ΢ÚȇÙËÎ·Ó ÙfiÙÂ, ›Ù Ì ·Ú¿‰ÔÛË Â›Ù ¤ÂÈÙ· ·fi ÌÈÎÚ‹ ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË, Ë ªÂÛËÌ‚Ú›·, Ë ∞Á¯›·ÏÔ˜, Ô μ›˙ˆÓ·˜, Ô ‡ÚÁÔ˜ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ Î·È ¿ÏÏÔÈ ‡ÚÁÔÈ ÛÙ· ÂÚ›¯ˆÚ·. ªfiÓÔ Ë ™ËÏ˘‚Ú›· Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ·Ì‡ÓÂÙ·È. ŸÌˆ˜ ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ‰ÂÓ
ÂÌfi‰ÈÛ ÙÔÓ ∫·Ú·Ù˙¿ ·Û¿ Ó· ·ÔÎÏ›ÛÂÈ ·fi ÍËÚ¿˜
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Á‡Úˆ ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ¿ÏψÛÙÂ
›¯·Ó ηٷÛÎËÓÒÛÂÈ, Â‰Ò Î·È Ì‹Ó˜, ÙÚ›· ÙÔ˘ÚÎÈο ÛÒÌ·Ù·, ÂÌÔ‰›˙ÔÓÙ·˜ οı ÔÏÂÌÈ΋ ¤ÍÔ‰Ô ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Ù˘ Û fiÏË ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ ¯ÂÈÌÒÓ·.
ΔÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ‰È¿ÛÙËÌ·, ÏÔÈfiÓ, ·˘ÙÔ› ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ·Ó Ó· οÓÔ˘Ó Î¿ÙÈ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÚÔ˜ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿.
ªfiÓÔ ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ· Âȯ›ÚËÛ·Ó Ì ÙÔ ÌÈÎÚfi ÙÔ˘˜
ÛÙfiÏÔ ÌÂÚÈΤ˜ ÂȉÚÔ̤˜ ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ∞Û›·˜, ÏÂËÏ·ÙÒÓÙ·˜ Ù· ·Ú·Ïȷο ¯ˆÚÈ¿ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ
∫‡˙ÈÎÔ Î·È Û˘ÏÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜. ∞fi ·˘ÙÔ‡˜,
¿ÏÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¤ÛÊ·˙·Ó Î·È ¿ÏÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Ô‰ËÁÔ‡Û·Ó ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÙÔ˘˜ Ô˘ÏÔ‡Û·Ó.
ΔÂÏÈο, fiÙ·Ó Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠÁ‡Úˆ ÛÙ·
Ù¤ÏË ª·ÚÙ›Ô˘ fiÙÈ ÙÔ ˘ÚÔ‚ÔÏÈÎfi Î·È ÙÔ ÙÂÚ¿ÛÙÈÔ ˘ÚÔ‚fiÏÔ ÏËÛ›·˙·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ·Ó·¯ÒÚËÛ ÛÙȘ 23 ÙÔ˘ Ì‹Ó· ·fi ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË Ì fiÏÔ
ÙÔÓ ˘fiÏÔÈÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ Î·È ÛÙȘ 5 ∞ÚÈÏ›Ô˘ ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Â˘Û Û ·fiÛÙ·ÛË ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ¯ÈÏÈÔ̤ÙÚˆÓ. ΔËÓ
ÂÔ̤ÓË ÙÔ Úˆ›, Ô˘ ‹Ù·Ó ¶·Ú·Û΢‹, ‰ËÏ·‰‹ ÈÂÚ‹
̤ڷ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ̈·ÌÂı·ÓÔ‡˜, Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÚÔ¯ÒÚËÛÂ
Î·È ¿ÏÈ, ÊÙ¿ÓÔÓÙ·˜ Û ·fiÛÙ·ÛË ÂÓ¿ÌÈÛÈ ¯ÈÏÈÔ̤ÙÚÔ˘. ∞ÊÔ‡ ÙÂϤÛÙËÎÂ Ë ÚÔÛ¢¯‹, ¿Ú¯ÈÛÂ Ë ÔÏÈÔÚΛ· Î·È ÔÚ›ÛÙËÎÂ Ë ‰È¿Ù·ÍË ÙˆÓ ‰È·ÊfiÚˆÓ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÒÓ ÛˆÌ¿ÙˆÓ ÛÙ· Ù›¯Ë Ù˘ fiÏ˘. ∏ ‰È¿Ù·ÍË ÙÔ˘ ˘ÚÔ‚ÔÏÈÎÔ‡ ÔÏÔÎÏËÚÒıËΠÛÙȘ 11 ∞ÚÈÏ›Ô˘, ÂÓÒ ÌfiÏȘ
ÛÙȘ 12 ÙÔ˘ Ì‹Ó·, Á‡Úˆ ÛÙË Ì›· ÙÔ ÌÂÛË̤ÚÈ, η٤Êı·Û ·fi ÙËÓ ∫·ÏÏ›ÔÏË Ô ÔıˆÌ·ÓÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜.

¢‡Ó·ÌË ÙÔ˘ ÙÔ˘ÚÎÈÎÔ‡
ÛÙÚ·ÙÔ‡ - ¶·Ú¿Ù·ÍË Á‡Úˆ
·fi Ù· Ù›¯Ë
ΔÔ ·Ú¿‰ÔÍÔ Â›Ó·È fiÙÈ fiϘ ۯ‰fiÓ ÔÈ Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ ‰È·ÊˆÓÔ‡Ó ÁÈ· ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi Ù˘ Û˘ÓÔÏÈ΋˜ ‰‡Ó·Ì˘ Ô˘
Ô‰‹ÁËÛÂ Ô ªˆ¿ÌÂı μ′ ·fi ÙËÓ ÍËÚ¿ Á‡Úˆ ·fi Ù· Ù›¯Ë
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. √ ̈·ÌÂı·Ófi˜ ÃÂ˚ÚÔ˘ÏÏ¿¯
ÂʤÓÙ˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ fiÙÈ ·˘Ù‹ Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡ÓÙ·Ó ·fi 80.000
ÌfiÓÔ Ù·ÎÙÈÎÔ‡˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜, ÂÓÒ Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘

·Ó‚¿˙ÂÈ ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÛÙÔ˘˜ 400.000. ∞Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ‰‡Ô
·˘Ù¿ ¿ÎÚ· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Ô §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˜ ÛԘ Î·È Ô ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜, Ô˘ οÓÔ˘Ó ÏfiÁÔ ÁÈ· 300.000 Î·È ϤÔÓ,
Ô ∑ÔÚ˙‹˜ ¢ÔÏÊ›ÓÔ˜ ÁÈ· 300.000, Ì ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜
È›˜ ·Ú¿ Â˙Ô‡˜, Ô ¢Ô‡Î·˜ ÁÈ· 265.000, Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜
ÁÈ· 258.000 Î·È Ô μ¿Ú‚·ÚÔ˜ ÁÈ· 160.000.
À¿Ú¯Ô˘Ó ÔÏÏÔ› ÏfiÁÔÈ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Â›Ó·È ·‰‡Ó·ÙÔ˜ Ô ·ÎÚÈ‚‹˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ Ù˘ ‰‡Ó·Ì˘. ¶ÚÒÙ·
ÚÒÙ· Â›Ó·È ‰‡ÛÎÔÏË Ë ‰È¿ÎÚÈÛË ÙˆÓ Ù·ÎÙÈÎÒÓ ÛÙÚ·ÙȈÙÒÓ ·fi ÙÔ˘˜ ÌË Ù·ÎÙÈÎÔ‡˜, ·ÊÔ‡ ÂÚfiÎÂÈÙÔ ÁÈ·
ÛÙÚ·Ùfi Ô˘ ÛÙË Û˘ÓÙÚÈÙÈ΋ ÙÔ˘ ÏÂÈÔÓfiÙËÙ· ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ·Ù¿ÎÙÔ˘˜. ™Â ·˘ÙÔ‡˜ ÌÔÚÔ‡Û·Ó ‹ fi¯È Ó·
Û˘ÌÂÚÈÏËÊıÔ‡Ó Î·È ·ÚÎÂÙÔ› ¿Ó‰Ú˜ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ì ¿ÏÏË È‰ÈfiÙËÙ·. ª¿ÏÈÛÙ·, Ù¤ÙÔÈÔÈ ˘‹Ú¯·Ó ÔÏÏÔ› Î·È ‰È¿ÊÔÚÔÈ. ¶ÚÒÙÔÓ, ÔÈ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ Î·È Î¿ı ›‰Ô˘˜ ˘ËÚ¤Ù˜ ÙˆÓ ·Û¿‰ˆÓ Î·È ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ Î·ÙÒÙÂÚˆÓ ·ÍȈ̷ÙÈÎÒÓ, ˘ËÚ¤Ù˜ Ô˘ Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ηٿ
‰È·Ï›ÌÌ·Ù· Û ÔÏÂÌÈΤ˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ. ŒÂÈÙ·, ÔÈ Î·ıfiÏÔ˘ ÏÈÁfiÙÂÚÔÈ ÈÌ¿Ìˉ˜, ÌÔ˘Ï¿‰Â˜ Î·È ‰ÂÚ‚›Ûˉ˜ Ô˘
›¯·Ó ηٷÎχÛÂÈ ÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ÂΛÓÔ, ÙÔ ÚÔÔÚÈṲ̂ÓÔ Ó· ÂÎÏËÚÒÛÂÈ ÙȘ ÚÔÛ‰Ô˘ Ô˘ Â‰Ò Î·È 800
¯ÚfiÓÈ· ‰ÂÓ ¤·„ ӷ ÙÚ¤ÊÂÈ Ô Ìˆ·ÌÂı·ÓÈÛÌfi˜. √È ¿Ó‰Ú˜ ·˘ÙÔ› ‹Ù·Ó ÈÂڈ̤ÓÔÈ, fï˜ ÔÏÏÔ› ·fi ·˘ÙÔ‡˜
Èı·Ófiٷٷ ¤·ÈÚÓ·Ó Ì¤ÚÔ˜ ÛÙÔÓ ·ÁÒÓ· ÁÈ· Ó· ÂÍ¿ÙÔ˘Ó ÙËÓ ·Ó‰Ú›· Î·È ÙË ıÚËÛÎÔÏË„›· ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙȈÙÒÓ Î·È ÁÈ· Ó· Û˘ÌÌÂÙ¿Û¯Ô˘Ó ÛÙËÓ ÏÔ‡ÛÈ· Ï›· Ô˘
˘ÔÛ¯fiÙ·Ó Ë Ó›ÎË.
∂Ô̤ӈ˜ ÂÌ›˜, ¯ˆÚ›˜ Ó· ÂȯÂÈÚԇ̠‰È·ÎÚ›ÛÂȘ ηÈ
·˘ı·›ÚÂÙÔ˘˜ ˘ÔÏÔÁÈÛÌÔ‡˜, Û‡Ìʈӷ Î·È Ì ÙËÓ
¿Ô„Ë ÙÔ˘ ªÔÚÙÌ·ÓÓÔ‡, ÙÔ˘ ÓÂfiÙÂÚÔ˘ Â›ÛËÌÔ˘ ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡ Ù˘ ÕψÛ˘, ı· ·ÚÎÂÛÙԇ̠ӷ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘ÌÂ
fiÙÈ, Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ˘fi„Ë ÙËÓ ÙfiÙ ¤ÎÙ·ÛË ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Î·È ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′ Ó· ‰È·ÙËÚ› ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·
Î·È ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, Ô Èı·ÓfiÙÂÚÔ˜ ·ÚÈıÌfi˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚıËÎ·Ó ·Ú·¿Óˆ Â›Ó·È ·˘Ùfi˜ ÙÔ˘
μ·Ú‚¿ÚÔ˘48. ªÂ ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ÔÏfiÎÏËÚË Ë ÂÍ Â·ÁÁ¤ÏÌ·ÙÔ˜ ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË, Ù·ÎÙÈ΋ Î·È ¿Ù·ÎÙË (Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÙÔ˘˜ ˘ËÚ¤Ù˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÈÂڈ̤ÓÔ˘˜), Ô˘ ›¯Â
ÛÙÚ·ÙÔ‰‡ÛÂÈ ÛÙ· ¯ÂÚÛ·›· Ù›¯Ë Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ‰ÂÓ ˘ÂÚ¤‚·ÈÓ ÙÔ˘˜ 160.000 ¿Ó‰Ú˜ ÂÚ›Ô˘.
√ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ¤ÛÙËÛ ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁÂ›Ô ÙÔ˘ ÛÙÔ ÏfiÊÔ
Ô˘ ÙÒÚ· ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ª·ÏÙÂ¤ Î·È ÙÔÓ Ô¯‡ÚˆÛ ·ÓÔ›ÁÔÓÙ·˜ ¯·Ú·ÎÒÌ·Ù·, ÊÙÈ¿¯ÓÔÓÙ·˜ Ù¿ÊÚÔ˘˜ Î·È ÙÔÔıÂÙÒÓÙ·˜ ÔÏfiÁ˘Ú· ͇ÏÈÓÔ˘˜ ·ÛÛ¿ÏÔ˘˜. √ ›‰ÈÔ˜ ÂÚÈÛÙÔȯÈ˙fiÙ·Ó ·fi ÙÔ Î·Ï‡ÙÂÚÔ ÙÌ‹Ì· ÔÏfiÎÏËÚÔ˘ ÙÔ˘
ÛÙÚ·ÙÔ‡, ‰ËÏ·‰‹ ·fi ÁÂÓÈÙÛ¿ÚÔ˘˜, Ô˘ ¤ÊÙ·Ó·Ó
ÙÔ˘˜ 15.000 ¿Ó‰Ú˜. ¢ÂÍÈ¿ ·fi ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁ›Ô, ·fi ÙÔ

∂Ï·ÈÔÁÚ·Ê›·
ÙÔ˘ Gentile
Bellini, ÙÔ˘ 1480,
Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ
ÙÔÓ ªˆ¿ÌÂı μ′
Î·È ÂÎÙ›ıÂÙ·È
ÛÙËÓ ∂ıÓÈ΋
¶ÈÓ·ÎÔı‹ÎË
ÙÔ˘ §ÔÓ‰›ÓÔ˘.
√ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜,
ÂÚÈÛÙÔȯÈ˙fiÌÂÓÔ˜ ·fi 15.000
ÁÂÓÈÙÛ¿ÚÔ˘˜,
¤ÛÙËÛÂ
ÙÔ ·Ú¯ËÁÂ›Ô ÙÔ˘
¿Óˆ ÛÙÔ ÏfiÊÔ
ªÏ·ÙÂ¤.
THE NATIONAL GALLERY,
LONDON/SCALA

[160]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ª·ÏÙÂ¤ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ¶ÚÔÔÓÙ›‰·, ¤ÛÙËÛ ÙȘ ÛÎËÓ¤˜
ÙÔ˘ Ô ·Ó·ÙÔÏÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜, ÂÓÒ ·ÚÈÛÙÂÚ¿, ·fi ÙÔ
ª·ÏÙÂ¤ ̤¯ÚÈ Ù· ·Ú¿ÏÈ· ÙÔ˘ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ˘ ÎfiÏÔ˘, ·Ú·Ù¿¯ıËÎÂ Ô Â˘Úˆ·˚Îfi˜. ¶›Ûˆ ·fi ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁ›Ô
ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Â˘Û ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÌÔ›Ú· ˆ˜ ÂÈÊ˘Ï·Î‹. √ Û˘ÁÁÂÓ‹˜ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ∑·Á·Ófi˜ ·Û¿˜
η٤Ϸ‚ Ì ¿ÏÏ· ÛÙÚ·ÙȈÙÈο ÙÌ‹Ì·Ù· Ù· ˘„ÒÌ·Ù·
¤Ú· ·fi ÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ ÎfiÏÔ, ›Ûˆ ·fi ÙÔ °·Ï·Ù¿
Î·È ÙÔÓ ∫·ÛÛ›Ì ·Û¿, ‰ËÏ·‰‹ Ù· ˘„ÒÌ·Ù· ÛÙ· ÔÔ›·
‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û‹ÌÂÚ· ÙÔ ™Ù·˘ÚÔ‰ÚfiÌÈ, Ô˘ ÙfiÙ ‰ÂÓ Â›¯Â
¯ÙÈÛÙ›. ™Â fiÏË ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚÈʤÚÂÈ· ÛÙ‹ıËÎ·Ó 14 ˘ÚÔ‚ÔÏÔÛÙ¿ÛÈ·. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ù¿, Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ‰È¤Ù·ÍÂ
Ó· ÙÔÔıÂÙËıÔ‡Ó ·¤Ó·ÓÙÈ ·fi ‰È¿ÊÔÚ· η›ÚÈ· ÛËÌ›· ÙÔ˘ Ù›¯Ô˘˜ 12 ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· ˘ÚÔ‚fiÏ·. ΔÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ·fi ·˘Ù¿, Ô˘ ÙÔ ·Ó·Ê¤Ú·Ì ·Ú·¿Óˆ, ηÈ
¿ÏÏ· ‰‡Ô ÛÙ‹ıËÎ·Ó Ì¤Û· ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁ›Ô. ªÂ ÙË ‚ÔÏ‹
ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ˘ÚÔ‚fiÏÔ˘ ‰ÈÓfiÙ·Ó Î¿ı Úˆ› ÙÔ Û‡ÓıËÌ· Ù˘ Â›ıÂÛ˘. °È· Ó· ÁÂÌ›ÛÂÈ fï˜ ··ÈÙÔ‡ÓÙ·Ó
‰‡Ô ÒÚ˜, ÁÈ’ ·˘Ùfi Î·È ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ̤ڷ˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ˘ÚÔ‚ÔÏ‹ÛÂÈ ÌfiÓÔ ÂÙ¿ ÊÔÚ¤˜. ŸÙ·Ó ·ÎÔ‡ÛÙËΠÚÒÙË ÊÔÚ¿, Êfi‚Ô˜ Î·È ÙÚfiÌÔ˜ η٤Ϸ‚·Ó
ΔÔ ·ÏÈfi Ù›¯Ô˜
Î·È ¿Óˆ ÙÔ ·Ï¿ÙÈ ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÔ˘ ΔÔ ∫·›.
ÙÂÚ· fï˜ ·ԉ›¯ıËΠfiÙÈ ÔÈ ÚÔÛ‰Ô˘ ÙÔ˘ ÛÔ˘Ï™ÙËÓ ¶‡ÏË ÙÔ˘
Ù¿ÓÔ˘ ·fi ÙÔ ˘ÚÔ‚fiÏÔ ‹Ù·Ó ˘ÂÚ‚ÔÏÈΤ˜. ŒÂÈÙ·
ƒˆÌ·ÓÔ‡, Ì›· ·fi
ÙȘ ÈÔ ÂÈΛӉ˘Ó˜ ·fi Û‡ÓÙÔÌË ¯Ú‹ÛË Ô ÎÔÏÔÛÛfi˜ ¤Û·ÛÂ, ÛÎÔÙÒÓÔÓÙ·˜ ÔÏÏÔ‡˜ Î·È ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ √Ú‚·Ófi. ŸÌˆ˜ Ô ÛÔ˘Ïı¤ÛÂȘ ·¤Ó·ÓÙÈ
·fi ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁÂ›Ô Ù¿ÓÔ˜ ‰È¤Ù·Í ӷ ηٷÛ΢·ÛÙ› ¿ÏÏÔ ·ÚfiÌÔÈÔ. ™ÙÔ
ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı,
ÌÂٷ͇ ‰fiıËηÓ, ¿ÁÓˆÛÙÔ ·fi ÔÈÔ˘˜, Ô‰ËÁ›Â˜ ÁÈ·
ÙÔÔıÂÙ‹ıËηÓ
ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÙÔ ˘ÚÔ‚fiÏÔ ·˘Ùfi ÌÔÚÔ‡ÛÂ
3.000 ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ¤˜. √È √ıˆÌ·ÓÔ› Ó· ÚÔÊ˘Ï·¯ı› ·fi ÌÈ· Ó¤· ηٷÛÙÚÔÊ‹. ŒÂÈÙ·
·ÔοÏÂÛ·Ó ÙËÓ
·fi οı ‚ÔÏ‹ ÙÔ Î¿Ï˘Ù·Ó ·Ì¤Ûˆ˜ Ì ̿ÏÏÈÓ· ˘Ê¿ÂÚÈÔ¯‹ ΔÔ ∫·›, ÛÌ·Ù· Î·È ¤ÚÈ¯Ó·Ó ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘ Ï¿‰È.
ÔÓÔÌ·Û›· Ô˘
∫·È ¿ÏÈ fï˜, ‰ÂÓ ı· ·¤‚·ÈÓ ÙfiÛÔ Î·Ù·ÛÙÚÔ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ›ٷÈ
ÊÈÎfi ÁÈ· Ù· Ù›¯Ë Ù˘ fiÏ˘, ·Ó ‰ÂÓ Î·ıÔ‰ËÁÔ‡ÛÂ
·ÎfiÌË Î·È Û‹ÌÂÚ·.
ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ¤Ó·˜ ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· fi¯È ·fi
HOMEROS/SHUTTERSTOCK
ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ¯ıÚfi˜ ÙÔ˘˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÛÙË
‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ¤Ó·˜ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˜ ÙÔ˘ √˘Ó˘¿‰Ë, Ì ÂÓÙÔÏ‹ Ó·
χÛÂÈ ÙËÓ ÙÚÈÂÙ‹ ÂÈÚ‹ÓË Ô˘ ›¯Â ˘ÔÁÚ·Ê› ÚÈÓ ·fi
ÂÓ¿ÌÈÛË ¯ÚfiÓÔ, ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ fiÙÈ, ·ÊÔ‡ Ë Î˘‚¤ÚÓËÛË
›¯Â ÂÚȤÏıÂÈ ÛÙÔ Ó·Úfi μÏ·‰ÈÛÏ¿Ô, Ô √˘Ó˘¿‰Ë˜ ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û È· Ó· ÂÁÁ˘Ëı› ÙËÓ Ù‹ÚËÛË ÙˆÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓˆÓ ˘Ô¯ÚÂÒÛˆÓ. ∞˘Ùfi˜, ÏÔÈfiÓ, Ô ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˜, ‚ϤÔÓÙ·˜ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ˘ÚÔ‚fiÏÔ Ó· ÛÎÔ‡ÂÈ ¿ÓÙ· ÛÙÔ ›‰ÈÔ ÛËÌ›Ô, ÂÚÈÁ¤Ï·Û ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Î·È
› ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ fiÙÈ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÚÒÙË ‚ÔÏ‹ ¤ÚÂÂ
Ó· ÛÙÚ¤ÊÂÙ·È ÙÔ ˘ÚÔ‚fiÏÔ Û ¿ÏÏÔ ÛËÌ›Ô, Û ·fiÛÙ·ÛË ¤ÓÙ ‹ ¤ÍÈ ÔÚÁȤ˜ ·fi ÙÔ ÚÒÙÔ, Î·È ¤ÂÈÙ·,

·ÊÔ‡ ¯Ù˘ËıÔ‡Ó ·˘Ù¿ Ù· ‰‡Ô ÛËÌ›·, Ó· ¯Ù˘‹ÛÂÈ ÁÈ·
ÙÚ›ÙË ÊÔÚ¿, ¤ÙÛÈ ÒÛÙ ÔÈ ÙÚÂȘ ‚ÔϤ˜ Ó· Û¯ËÌ·Ù›ÛÔ˘Ó
ÙÚ›ÁˆÓÔ. «∫·È ÙfiÙ» ÚfiÛıÂÛ «ı· ‰ÂȘ Ò˜ ¤ÊÙÔ˘Ó
Ù· Ù›¯Ë». √ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÙË Û˘Ì‚Ô˘Ï‹ ηÈ
¤Ù˘¯Â ÙÔ ÛÎÔfi ÙÔ˘.
°È· Ó· ÔÏÔÎÏËÚÒÛÔ˘Ì ÙËÓ ÂÚÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ ÛȉÂÚ¤ÓÈÔ˘ ÎÏÔÈÔ‡ Ô˘ ¤ÛÊÈÁÁ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
Ú¤ÂÈ Ó· ԇ̠ϛÁ· ÏfiÁÈ· Î·È ÁÈ· ÙÔ ÛÙfiÏÔ. √È ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ Â›Ó·È ÂÍ›ÛÔ˘ ·ÓÙÈÊ·ÙÈΤ˜, fiˆ˜ ηÈ
ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡. ∂ÓÒ ÔÈ ÂÏÏËÓÈΤ˜ Î·È ÔÈ
ÙÔ˘ÚÎÈΤ˜ Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ ·Ó‚¿˙Ô˘Ó ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ
ÏÔ›ˆÓ ÛÙ· 400 ÂÚ›Ô˘, ·fi Ù· ÔÔ›· fï˜ ¿Óˆ
·fi 300 ‹Ù·Ó ÊÔÚÙËÁ¿, Ô ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜, ·ÎfiÌË ÈÔ
˘ÂÚ‚ÔÏÈÎfi˜, ·Ó·Ê¤ÚÂÈ fiÙÈ ÌfiÓÔ Ù· ÔÏÂÌÈο ¤ÊÙ·Ó·Ó Ù· 350 «¯ˆÚ›˜ ÂΛӷ Ô˘ ÌÂÙ¤ÊÂÚ·Ó ÙÔ˘˜ ÂÍÔÏÈÛÌÔ‡˜ ‹ ¿ÏÏ· ÂÌÔÚ‡̷ٷ». √ Û˘Ó‹ıˆ˜ ·ÎÚÈ‚¤ÛÙÂÚÔ˜ Ì¿ÚÙ˘Ú·˜ ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ, Ô μ¿Ú‚·ÚÔ˜, οÓÂÈ
ÏfiÁÔ ÌfiÓÔ ÁÈ· 145 ÏÔ›· Û˘ÓÔÏÈο. ∞fi ·˘Ù¿ 12 ‹Ù·Ó
Ï‹Úˆ˜ ÂÍÔÏÈṲ̂Ó˜ Á·Ï¤Ú˜, 70 Ì 80 ÌÂÁ¿Ï˜ ÊÔ‡ÛÙ˜, 20 ¤ˆ˜ 25 ·Ú·Ó‰·Ú›Â˜ Î·È Ù· ˘fiÏÔÈ· ‚ÚÈÁ·ÓÙ›ÓÈ·. ªÂ ·˘Ùfi Û˘ÌʈÓ› Î·È Ô ¶Ô‡ÛÎÔ˘ÏÔ˜, Ô˘

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [161]

·Ó·Ê¤ÚÂÈ Á‡Úˆ ÛÙ· 170 ÏÔ›· ÂÚ›Ô˘. ¢ÂÓ ı· ÂÍËÁ‹ÛÔ˘Ì ÙÈ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ‹Ù·Ó ÂΛӷ Ù· ÏÔ›·, ÂȉÈο ·˘Ù¿
Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ÊÔ‡ÛÙ˜ Î·È ·Ú·Ó‰·Ú›Â˜, ·ÏÏ¿ ı·
·ÚÎÂÛÙԇ̠ÛÙËÓ ·Ú·Ù‹ÚËÛË fiÙÈ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ·fi
·˘Ù¿ ›¯Â, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ μ¿Ú‚·ÚÔ, ¯ˆÚËÙÈÎfiÙËÙ·
ÌfiÓÔ 300 ÙfiÓˆÓ Î·È Â›¯Â Ù·Íȉ¤„ÂÈ ·fi ÙË ™ÈÓÒË ÌÂٷʤÚÔÓÙ·˜ ¤ÙÚÈÓ˜ ÛÊ·›Ú˜, ͢Ï›· Î·È ¿ÏÏ· ÔÏÂÌÔÊfi‰È·. ∞˘Ù‹ Ë Ó·˘ÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË ‹Ù·Ó Ë ÚÒÙË ·ÍÈfiÏÔÁË Ô˘ ·Ú¤Ù·Í·Ó ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› Î·È Ó·‡·Ú¯fi˜ Ù˘
‹Ù·Ó Ô ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ˜ μÔ‡ÏÁ·ÚÔ˜ ª·ÏÙ¿ √ÁÏÔ‡
™Ô˘ÏÂ˚Ì¿-Ì¤Ë˜. ∞ÊÔ‡ ¤ÌÂÈÓ ÁÈ· Ï›ÁÔ ÛÙ· ·ÛÈ·ÙÈο
·Ú¿ÏÈ·, ‹Á ÌÂÙ¿ Î·È ·Á΢ÚÔ‚fiÏËÛ ÛÙÔ μÂÛ›ÎÙ·ÛÈ
(Ô˘ ÙfiÙ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ¢ÈÏÔÎÈfiÓÈÔ) ÂÈÙËÚÒÓÙ·˜ ·fi
ÂΛ ÙËÓ ¶ÚÔÔÓÙ›‰·, ̤ۈ Ù˘ ÔÔ›·˜ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó·
ηٷÊı¿ÛÔ˘Ó ÂÓÈÛ¯‡ÛÂȘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
∂ÈÙËÚÔ‡Û fï˜ Î·È ÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ, fiÔ˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó
Ô ÂÏÏËÓÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜, ÚÔÛÙ·ÙÂ˘Ì¤ÓÔ˜ ·fi ÙËÓ ·Ï˘Û›‰·
ÙËÓ ÔÔ›· ›¯·Ó ·¿ÛÂÈ ÔÈ ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔÈ ÚÈÓ ·fi
250 ¯ÚfiÓÈ·, ·ÏÏ¿ ÚÈÓ ·fi ÔÎÙÒ ·ÈÒÓ˜ ›¯Â ÂÌÔ‰›ÛÂÈ
ÙËÓ Â›ÛÔ‰Ô ÙˆÓ ∞Ú¿‚ˆÓ ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ ‰‡Ô ÔÏÈÔÚÎÈÒÓ ÙÔ˘˜.

ΔÈ ÌfiÚÂÛÂ Ó· ·ÓÙÈ·Ú·Ù¿ÍÂÈ
Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
¶fiÛ· Î·È ÔÈ· ‹Ù·Ó ¿Ú·Á ٷ Ô¯˘ÚÒÌ·Ù·, Ù· ÛÙÚ·Ù‡̷ٷ, Ù· fiÏ· Î·È Ù· ÏÔ›· Ô˘ ηÙfiÚıˆÛ ӷ ·ÓÙÈÙ¿ÍÂÈ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ÛÙËÓ Â˙È΋ Î·È Ó·˘ÙÈ΋ ÂΛÓË ÛÙÚ·ÙÈ¿ Ô˘ ›¯Â ˙ÒÛÂÈ ·fi ·ÓÙÔ‡ ÙËÓ
fiÏË; Δ· Ù›¯Ë Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÂȉÈο Ù· ¯ÂÚÛ·›· ·fi ÙÔ ∂Ù·‡ÚÁÈÔ Ì¤¯ÚÈ ÙȘ μÏ·¯¤ÚÓ˜, ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÂΛӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÈÛ¯˘Úfiٷٷ. ™Â ·˘Ùfi Ì¿ÏÈÛÙ· ÙÔ
ÛËÌÂ›Ô ‹Ù·Ó ‰ÈÏ¿.
ΔÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù›¯Ô˜, Ô˘ ÂÎÙÂÈÓfiÙ·Ó ·fi ÙËÓ ¶ÚÔÔÓÙ›‰· ̤¯ÚÈ ÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ ÎfiÏÔ, ÚÔÛٷ٢fiÙ·Ó ÌÂ
112 ‡ÚÁÔ˘˜. ΔÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi, Ï›ÁÔ ¯·ÌËÏfiÙÂÚÔ ·fi ÙÔ
ÚÒÙÔ, ÂÓÈÛ¯˘Ì¤ÓÔ fï˜ ۯ‰fiÓ Ì ÈÛ¿ÚÈıÌÔ˘˜ ‡ÚÁÔ˘˜, ‰È·ÎÔÙfiÙ·Ó ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ ·Ï¿ÙÈ ÙÔ˘

[162]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ÃÚ˘Û‹ ¶‡ÏË.
√ °ÂÓÔ˘¿Ù˘
ª·ÓÔ˘‹Ï ηÈ
Ô ∂ÓÂÙfi˜
∫ÔÓÙ·Ú›Ó˘ ›¯·Ó
˘fi ÙË Ê‡Ï·Í‹
ÙÔ˘˜ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹
ÙˆÓ ÙÂȯÒÓ ·fi
ÙË ÁˆÓ›· ÙÔ˘
∂Ù·˘ÚÁ›Ô˘
̤¯ÚÈ ÙË ÏÂÁfiÌÂÓË
ÃÚ˘Û‹ ¶‡ÏË, ÌÂ
200 ÙÔÍfiÙ˜ ηÈ
ÛÊÂÓ‰ÔÓÈÛÙ¤˜.
CHRIS HELLIER/
CORBIS/APEIRON

∂‚‰fiÌÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ∂ÁÚ› ∫·Ô‡ Î·È Û˘Ó¤¯È˙ ̤¯ÚÈ ÙËÓ
·Ú·Ï›· ÙÔ˘ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ˘. Δ¤ÏÔ˜, ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi
Ù›¯Ô˜, ·fi ÙÔ ∂Ù·‡ÚÁÈÔ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ ·Ï¿ÙÈ ÙÔ˘ ∂‚‰fiÌÔ˘, ˘‹Ú¯Â Ù¿ÊÚÔ˜ Ì Ï¿ÙÔ˜ 14 ̤ÙÚ· Î·È ‚¿ıÔ˜
Ù¤ÛÛÂÚ· ‹ ¤ÓÙ ̤ÙÚ·, ¯ÙÈṲ̂ÓË ÛÙ¤Ú· Î·È ·fi ÙȘ
‰‡Ô Ï¢ڤ˜ Ù˘. ∏ fi¯ıË Ù˘ Ù¿ÊÚÔ˘ ÚÔ˜ ÙËÓ fiÏË
‹Ù·Ó ηٿ 30 ÂηÙÔÛÙ¿ ‹ ÌÈÛfi ̤ÙÚÔ ˘„ËÏfiÙÂÚË ·fi
ÙËÓ Â͈ÙÂÚÈ΋ fi¯ıË ÚÔ˜ ÙÔ ·ÓÔȯÙfi ̤ÚÔ˜. ∞fi ·˘Ù¿
ηٷϋÁÔ˘Ì ÛÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ ÙÔ ·ÛıÂÓ¤ÛÙÂÚÔ ÛËÌÂ›Ô ÙˆÓ ¯ÂÚÛ·›ˆÓ ÙÂȯÒÓ ÂÓÙÔÈ˙fiÙ·Ó ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ
·Ï¿ÙÈ ÙÔ˘ ∂‚‰fiÌÔ˘ Î·È ÛÙÔ ∂ÁÚ› ∫·Ô‡, fiÔ˘ Ô‡ÙÂ
‰Â‡ÙÂÚÔ Ù›¯Ô˜ ˘‹Ú¯Â Ô‡Ù ٿÊÚÔ˜. ∂ÈϤÔÓ, Ô ¯ÒÚÔ˜ ÂΛÓÔ˜ ÌÂÈÔÓÂÎÙÔ‡ÛÂ Î·È ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ fiÙÈ ÂΛ,
ÌÚÔÛÙ¿ ·fi ÙËÓ fiÏË, ˘‹Ú¯Â ÏfiÊÔ˜ ·fi fiÔ˘ ÔÈ
¯ıÚÔ› ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· Ï‹ÍÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ·Ì˘ÓÔ̤ÓÔ˘˜.
ŒÙÛÈ, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ÂÍ·Ï›„ÂÈ
·˘Ù‹ ÙËÓ ·‰˘Ó·Ì›· ·Ó·ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÛÙÔÓ ∂ÓÂÙfi ÏÔ›·Ú¯Ô
∞ÏÔ˝ÛÈÔ ¢È¤‰Ô Ó· Ûο„ÂÈ Ù¿ÊÚÔ ÂΛ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜
ÙÔ ϋڈ̿ ÙÔ˘. ∂ΛÓÔ˜ ÍÂΛÓËÛ ·Ì¤Ûˆ˜ ÙÔ ¤ÚÁÔ
ÛÙȘ 14 ª·ÚÙ›Ô˘ Î·È ¤‰ÂÈÍ ÙfiÛÔ ˙‹ÏÔ, ÒÛÙ ÛÙȘ 31
ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ Ì‹Ó· ÙÔ Â›¯Â ÔÏÔÎÏËÚÒÛÂÈ. ∂ΛÓË ÙË Ì¤Ú·,
ÂÂȉ‹ ÏËÛ›·˙ ‹‰Ë Ô ÙÔ˘ÚÎÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜, Ô ›‰ÈÔ˜
Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ η٤Ϸ‚ ÙÔ ÏfiÊÔ ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÌËÓ

ÂÓԯϋÛÂÈ ÙÔ˘˜ ÂÚÁ¿Ù˜ οÔÈÔ Â¯ıÚÈÎfi ·fiÛ·ÛÌ·.
∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Î·È ÔÈ ¿ÏϘ ‰‡Ô Ï¢ڤ˜ ÙÔ˘ ÙÚÈÁÒÓÔ˘ ̤۷ ÛÙÔ ÔÔ›Ô ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ‰ËÏ·‰‹ ·fi ÙÔ ∂Ù·‡ÚÁÈÔ Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ∞ÎÚfiÔÏË (™·Ú¿È ªÔ˘ÚÓÔ‡) Î·È ·fi ÙËÓ ∞ÎÚfiÔÏË Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ÙÚ›ÙË ÁˆÓ›· ̤۷ ÛÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ ÎfiÏÔ, ›¯·Ó
ÌfiÓÔ ¤Ó· Ù›¯Ô˜, Ì ‡ÚÁÔ ‚¤‚·È· ·ÏÏ¿ ¯ˆÚ›˜ Ù¿ÊÚÔ.
∏ Â›ıÂÛË ·fi ÙËÓ ¶ÚÔÔÓÙ›‰· ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÁÈ·
ÔÏÏÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ ÂÓÙÂÏÒ˜ ·›ı·ÓË, Î·È Ú¿ÁÌ·ÙÈ ‰ÂÓ
¤ÁÈÓÂ. ∞fi ÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ ÎfiÏÔ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó ÔÈ
¯ıÚÔ› Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÔ˘Ó ¤ÊÔ‰Ô ·Ú¿ ÌfiÓÔ ·Ó η٤ÛÙÚÂÊ·Ó ÙÔ ÛÙfiÏÔ. ΔÔ ÈÔ ·‰‡Ó·ÙÔ ÛËÌÂ›Ô Ù˘ ¿Ì˘Ó·˜
‹Ù·Ó ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Ù· ·¤Ú·ÓÙ· ÂΛӷ Ù›¯Ë ··ÈÙÔ‡Û·Ó ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ ÛÙÚ·Ùfi ÁÈ· Ó· Ù· ÊÚÔ˘Ú‹ÛÂÈ, ηÈ
Ù¤ÙÔÈÔÓ ‰ÂÓ ‰È¤ıÂÙÂ Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∂›‰·Ì fiÙÈ
Ë Â͈ÙÂÚÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ· ‰ÂÓ ÍÂÂÚÓÔ‡Û ÙÔ˘˜ 2.000 ¿Ó‰Ú˜. ∏ ÓÙfiÈ· ‰‡Ó·ÌË, Â¿Ó ‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·Ó¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ÙfiÙ Û 70.000 ‹
80.000 „˘¯¤˜, ÌÔÚÔ‡Û ‚¤‚·È· Ó· ÊÙ¿ÛÂÈ ÙȘ 14.000 ‹
15.000. ŸÌˆ˜, ÔÏÏÔ› οÙÔÈÎÔÈ ıˆÚÔ‡Û·Ó ÙËÓ ¿ÏˆÛË
·Ó·fiÊ¢ÎÙË Î·È ›ÛÙ¢·Ó fiÙÈ ‹Ù·Ó ÂÚÈÙÙfi Ó· ÔÏÂÌ‹ÛÔ˘Ó. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÏÂ˘Ú¿ Ô˘ıÂÓ¿ Î·È ÔÙ¤ ‰ÂÓ
ηٷٿÛÛÔÓÙ·Ó fiÏÔÈ ÔÈ ¿Ó‰Ú˜ ÛÙÔÓ ÂÓÂÚÁfi ÛÙÚ·Ùfi.
ΔȘ ·Ú·ÌÔÓ¤˜ Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ‰È¤Ù·ÍÂ
ÙÔ˘˜ ‰ËÌ¿Ú¯Ô˘˜ Ó· ηٷÁÚ¿„Ô˘Ó Â·ÎÚÈ‚Ò˜ fiÛÔÈ ¿Ó‰Ú˜ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Î·È ‹ıÂÏ·Ó Ó· ˘ËÚÂÙ‹ÛÔ˘Ó, Î·È ÎÔÛÌÈÎÔ› Î·È ÌÔÓ·¯Ô›. ŸÙ·Ó ˘Ô‚Ï‹ıËÎ·Ó ÔÈ Î·Ù¿ÏÔÁÔÈ,
ÙÔ˘˜ ·Ú¤‰ˆÛ ÛÙÔÓ ºÚ·ÓÙ˙‹ ÁÈ· Ó· ÌÂÏÂÙ‹ÛÂÈ Î·È Ó·
ÙÔ˘ ·Ó·ÎÔÈÓÒÛÂÈ Ì˘ÛÙÈο ÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·.

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [163]

√ ªˆ¿ÌÂı μ′ ·Ó¤Ï·‚ ÙË ‚·ÛÈÏ›· ÛÂ
ËÏÈΛ· 21 ¯ÚÔÓÒÓ Î·È ·Ì¤Ûˆ˜ ۯ‰›·ÛÂ
ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘.
√ ÈÛÙfi˜ ·˘Ùfi˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁfi˜ ÏËÚÔÊfiÚËÛ Ì ‚·ıÈ¿ χË
ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ fiÙÈ ÔÈ ÂÁÁÂÁÚ·Ì̤ÓÔÈ ‰ÂÓ ÍÂÂÚÓÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜
4.973 ¿Ó‰Ú˜. ∂Ô̤ӈ˜, ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡ Ô˘
ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ› ÙË Ì·ÎÚfiÙ·ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ ÙÂȯÒÓ Ô˘ ÂÚÈÁÚ¿„·Ì ¤ÊÙ·Ó ÌfiÏȘ Î·È ÌÂÙ¿ ‚›·˜ ÙÔ˘˜
7.000 ¿Ó‰Ú˜, Û˘ÌÂÚÈÏ·Ì‚·ÓÔÌ¤ÓˆÓ ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ.
∞fi ·˘ÙÔ‡˜ 3.000, ·Ó¿ÌÂÛ¿ ÙÔ˘˜ Î·È 500 °ÂÓÔ˘¿Ù˜,
ÙÔÔıÂÙ‹ıËÎ·Ó ÛÙËÓ ‡ÏË ÙÔ˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡, ÙËÓ ÈÔ ÂÈÛÊ·Ï‹ ı¤ÛË, ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ fiÙÈ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ
ÛÙÚ·ÙËÁÂ›Ô ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′, Î·È ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ¤‚·ÏÏ·Ó
Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÙÔ˘ÚÎÈο ˘ÚÔ‚fiÏ·, ÁÈ’ ·˘Ùfi Î·È Ì¤¯ÚÈ
Û‹ÌÂÚ· ʤÚÂÈ ÙÔ fiÓÔÌ· Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ÔÈ Ìˆ·ÌÂı·ÓÔ›, ΔÔ ∫·Ô‡. ™ÙȘ 6 ∞ÚÈÏ›Ô˘, ÙË Ì¤Ú· Ô˘ Ô
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜, ÛÙ‹ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÁÂ›Ô ÙÔ˘ ÛÙÔ ª·ÏÙÂ¤, ·Ó‹ÁÁÂÈÏ ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ‹Á ÂΛ Î·È ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ·ÁˆÓ›˙ÂÙ·È
̤¯ÚÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜. ∂Λ ‰È·ÎÚ›ıËΠÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ‰È¿ÛÙËÌ·
Ô °ÂÓÔ˘¿Ù˘ πˆ¿ÓÓ˘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿Ó˘, ÂΛ ÔϤÌËÛ ‰›Ï· ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Û fiÏË ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜ Ô
Û˘ÁÁÂÓ‹˜ ÙÔ˘ ‰ÔÓ ºÚ·ÁΛÛÎÔ˜ Ô ΔÔÏËÙÈÓfi˜. ∞ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜ Ù· Ù›¯Ë, ‰ÂÍÈ¿ ·fi ÙËÓ ‡ÏË ÙÔ˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡ ηÈ
ÊÙ¿ÓÔÓÙ·˜ ÛÙËÓ ÙfiÙ ÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓË Ã·ÚÛ›· ‡ÏË, ÙÒÚ·
ÎÏÂÈÛÙ‹, ÂΛ fiÔ˘ ˘„ÒÓÂÙ·È Ô ‡ÚÁÔ˜ Ô˘ Û‹ÌÂÚ·
ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ™Ô˘ÏÔ‡ ÎÔ˘Ï¤, ‚Ú›ÛÎÔ˘Ì ÙÔÓ £Âfi‰ˆÚÔ
∫·Ú˘ÛÙÈÓfi, ¿Ó‰Ú· ÁÂÓÓ·›Ô Î·È ÈηÓfiÙ·ÙÔ ÙÔÍfiÙË. ΔËÓ
ÂfiÌÂÓË ‡ÏË, ÙËÓ ∂‰ÈÚÓ¤ ∫·Ô‡ (¶Ôχ·Ó‰ÚÔ ‹ ª˘Ú›·Ó‰ÚÔ), ηÙ›¯·Ó ÙÚÂȘ ·‰ÂÏÊÔ› μÚÔ˙¿Ú‰ÔÈ, Ô ¶·‡ÏÔ˜, Ô ∞ÓÙÒÓÈÔ˜ Î·È Ô ΔÚˆ›ÏÔ˜. ΔÔ ·Ï¿ÙÈ ÙÔ˘ ∂‚‰fiÌÔ˘ Î·È Ù· ÎÔÓÙÈÓ¿ Ô¯˘ÚÒÌ·Ù· ·Ó·Ù¤ıËÎ·Ó ÛÙÔÓ
∂ÓÂÙfi ‚¿ÈÏÔ πÂÚÒÓ˘ÌÔ ªÈÓfiÙÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â Ì·˙› ÙÔ˘
ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ÂÌfiÚÔ˘˜, fiÛÔ˘˜ ‚Ô‹ıËÛ·Ó ÛÙËÓ ¿Ì˘Ó· Ù˘ fiÏ˘. ∞ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ÙÔ ÌÔÓfi Ù›¯Ô˜ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚fiÏÔ˘, Ô˘ ÂÈϤÔÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ηٷÏËÊı› Î·È ·fi ÙÔ ÏfiÊÔ. ∫·ıÒ˜, ÏÔÈfiÓ, ‹Ù·Ó Ôχ
Èı·Ófi fiÙÈ ÔÈ Â¯ıÚÔ› Û ·˘Ùfi ÙÔ ÛËÌÂ›Ô ı· ¤ÊÙÈ·¯Ó·Ó
˘fiÁÂÈ· ·Ì˘ÓÙÈο ¤ÚÁ·, Ë Ê‡Ï·ÍË ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ̤ÚÔ˘˜
·Ó·Ù¤ıËΠÛÙÔ °ÂÚÌ·Ófi πˆ¿ÓÓË °Ú·ÓÙ, ÈηÓfiÙ·ÙÔ Ì˯·ÓÈÎfi. ΔË ‚ÔÚÈÓ‹ ¿ÎÚË ÙÔ˘ ÙÚÈÁÒÓÔ˘, ·fi ÙÔ ∫˘Ó‹ÁÈ
̤¯ÚÈ ÙËÓ ÂÎÎÏËÛ›· ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¢ËÌËÙÚ›Ô˘, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙÔ
ÙÌ‹Ì· ÙˆÓ μÏ·¯ÂÚÓÒÓ, ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ ∂˚Ô‡Ì, ˘ÂÚ·ÛÈ˙fiÙ·Ó Ô Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ˜ πÛ›‰ˆÚÔ˜ Ì ÙÔ˘˜ 200 ƒˆÌ·›Ô˘˜

ÙÔ˘ Î·È Ã›Ô˘˜. ΔËÓ ·fiÛÙ·ÛË ·fi ÙËÓ •˘ÏfiÔÚÙ· (∞˚‚¿Ó ™·Ú¿È ∫·Ô˘Û›), ÙË ‚ÔÚÂÈfiÙ·ÙË ‡ÏË ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ
∫ÂÚ¿ÙÈÔ ÎfiÏÔ, ̤¯ÚÈ ÙËÓ ‡ÏË ÙÔ˘ ¶ÂÙÚ›Ô˘ (¶ÂÙÚ›
∫·Ô‡) ÊÚÔ˘ÚÔ‡Û·Ó ‰‡Ô °ÂÓÔ˘¿Ù˜, Ô πÂÚÒÓ˘ÌÔ˜ ηÈ
Ô §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˜. ΔÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ·Ú·Ï›·˜ ÙÔ˘
∫ÂÚ¿ÙÈÔ˘ ÎfiÏÔ˘, ·fi ÙÔ ¶ÂÙÚ›Ô Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ‡ÏË Ù˘
∞Á›·˜ £ÂÔ‰ÔÛ›·˜ (ª·ÏÔ‡Î-ª·˙¿Ú-∫·Ô˘Û›), ›¯Â
·Ó·Ï¿‚ÂÈ Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ‰Ô‡Î·˜ §Ô˘Î¿˜ ¡ÔÙ·Ú¿˜ Ì 100
È›˜ Î·È 500 ÛÊÂÓ‰ÔÓ›Ù˜ Î·È ÙÔÍfiÙ˜. √È Ó·‡Ù˜, ÔÈ
ȉÈÔÎً٘ Î·È ÔÈ Î˘‚ÂÚÓ‹Ù˜ ÂÓfi˜ ÎÚËÙÈÎÔ‡ ÏÔ›Ô˘
ÊÚÔ˘ÚÔ‡Û·Ó ÙÔÓ ‡ÚÁÔ ÙÔ˘ μ·ÛÈÏ›Ԣ, ÙÔ˘ §¤ÔÓÙ· ηÈ
ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ, ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ‡ÏË ÙÔ˘ ¡ÂˆÚ›Ô˘ ‹ øÚ·›·
¶‡ÏË (ª·¯ÙÛ¤ ∫·Ô˘Û›), Î·È ÙÔÓ ˘ÂÚ·Û›ÛÙËηÓ
Ì ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ·. ΔÔ Ù›¯Ô˜ ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ¶ÚÔÔÓÙ›‰·,
·fi ÙËÓ ∞ÎÚfiÔÏË Ì¤¯ÚÈ ÙÔ ∂Ù·‡ÚÁÈÔ, ·Ó¤Ï·‚·Ó Ô
√ıˆÌ·Ófi˜ √Ú¯¿Ó, Ô πÛ·Ófi˜ ¶¤ÙÚÔ˜ πÔ˘ÏÈ·Ófi˜ Î·È Ô
∂ÓÂÙfi˜ π¿Îˆ‚Ô˜ ∫ÔÓÙ·Ú›Ó˘. ŸÌˆ˜, ηٿ Ì‹ÎÔ˜ Ù˘
·Ú·Ï›·˜ Ë ÊÚÔ˘Ú¿ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ·Ú·È‹, ÒÛÙ Û οıÂ
¤·ÏÍË ÛÙÂÎfiÙ·Ó ¤Ó·˜ ÌfiÓÔ˜ ÙÔÍfiÙ˘ ‹ ÛÊÂÓ‰ÔÓ›Ù˘.
™‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ, ·Ó¿ ‰‡Ô Î·È ÙÚÂȘ Â¿ÏÍÂȘ ˘‹Ú¯Â ¤Ó·˜ ÌfiÓÔ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ‹˜.
™ÙȘ ˘fiÏÔÈ˜ ‡Ï˜ ÙˆÓ ¯ÂÚÛ·›ˆÓ ÙÂȯÒÓ Ë ·Ú¿Ù·ÍË ‹Ù·Ó οˆ˜ ˘ÎÓfiÙÂÚË. ∞fi ÙË ÁˆÓ›· ÙˆÓ ÂÙ¿
‡ÚÁˆÓ ̤¯ÚÈ ÙË ÃÚ˘Û‹ ¶‡ÏË, ÙËÓ ÚÒÙË ¯ÂÚÛ·›·
‡ÏË ·fi ·˘Ù‹ ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿, ÊÚÔ˘ÚÔ‡Û·Ó Ô °ÂÓÔ˘¿Ù˘
ª·ÓÔ˘‹Ï Î·È Ô ∂ÓÂÙfi˜ ∫ÔÓÙ·Ú›Ó˘ Ì 200 ÙÔÍfiÙ˜ ηÈ
ÛÊÂÓ‰ÔÓ›Ù˜. √ Â›Û˘ ∂ÓÂÙfi˜ º·‚Ú›ÎÈÔ˜ ∫ÔÚÓ¤ÚÔ˜
·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ˘ÂÚ¿ÛÈÛË Ù˘ ·Ì¤Ûˆ˜ ‰ÈÏ·Ó‹˜ ‡Ï˘
(ÙÒÚ· ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÙ·È ·fi Ù›¯Ë) ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙËÓ ‡ÏË
ÙˆÓ ∂Ù¿ ¶‡ÚÁˆÓ, Ô˘ ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹ ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â,
Î·È ÛÙË ™ËÏ˘Ì‚ÚÈ¿ ∫·Ô˘Û› (‡ÏË Ù˘ ¶ËÁ‹˜). ∂‰Ò
ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó Ô ÔÓÔÌ·ÛÙfi˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ Î·È Ì·ıËÌ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ·È‰Â›· £ÂfiÊÈÏÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜,
Ô °ÂÓÔ˘¿Ù˘ ª·˘Ú›ÎÈÔ˜ ∫·Ù·Ó·›Ô˜ Î·È Ô ∂ÓÂÙfi˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ªÔÛÂÓ›ÁÔ˜. ∏ ÛËÌÂÚÈÓ‹ ¡¤· ¶‡ÏË (°ÂÓ› ∫·Ô‡),
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ‡ÏË Ù˘ ¶ËÁ‹˜, ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â ÂΛÓË ÙËÓ
ÂÔ¯‹. ∞Ó¿ÌÂÛ· Û ·˘Ù‹ Î·È ÛÙËÓ ΔÔ-∫·Ô˘Û›
ÌÂÛÔÏ·‚Ô‡Û ÌÈ· ‡ÏË, ÙÒÚ· ÚÔÛÙ·ÙÂ˘Ì¤ÓË Ì Ù›¯Ô˜, fiÔ˘ ÔÏÂÌÔ‡ÛÂ Ô ∂ÓÂÙfi˜ ¢ÔÏÊ›ÓÔ˜. ™ÙË Ì¤ÛË
Ù˘ fiÏ˘, ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛ›· ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ ∞ÔÛÙfiψÓ, ÛÙÚ·ÙÔ¤‰Â˘Û·Ó ˆ˜ ÂÈÊ˘Ï·Î‹ Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜

[164]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·
Ì ÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ
ÎfiÏÔ, ÙÔÓ ÔÔ›Ô
¤ÎÏÂÈÓ Ë
·Ï˘Û›‰· ·fi
ÙËÓ øÚ·›· ¶‡ÏË
̤¯ÚÈ ·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÙ· Ù›¯Ë
ÙÔ˘ °·Ï·Ù¿.
THE PRINT COLLECTOR/
VISUAL PHOTOS

∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ Î·È Ô Á·ÌÚfi˜ ÙÔ˘ ¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Ì 700 ¿Ó‰Ú˜ (ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ‹Ù·Ó ÌÔÓ·¯Ô›), ÁÈ· Ó· Û‡‰Ô˘Ó Î·È Ó· ‚ÔËıÔ‡Ó
οı ÏÂ˘Ú¿ Ô˘ ÎÈÓ‰‡Ó¢Â. Δ¤ÏÔ˜, Ô ‡ÚÁÔ˜ Ô˘ ʇϷÁ ÙËÓ Â›ÛÔ‰Ô ÙÔ˘ ÏÈÌ·ÓÈÔ‡ ·Ó·Ù¤ıËΠÛÙÔÓ °·‚ÚÈ‹Ï
ΔÚ‚È˙¿ÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ Ì·›ÓÔÓÙ·˜ Ì 50 ¿Ó‰Ú˜ Û ·˘ÙfiÓ «˘ÂÚ·Û›ÛÙËΠÙÔ Ì¤ÚÔ˜ Ô˘ ÙÔ˘ ÂÌÈÛÙ‡ÙËηÓ
Û·Ó Î·Ïfi˜ ÔÈ̤ӷ˜ Î·È fi¯È Û·Ó ÌÈÛıˆÙfi˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˘»
ϤÂÈ Ô Î·ÏÔÚÔ·›ÚÂÙÔ˜ ºÚ·ÓÙ˙‹˜.
°È· Ó· ›̷ÛÙ ‰›Î·ÈÔÈ, Ú¤ÂÈ Ó· ·Ú·‰Â¯ÙÔ‡ÌÂ
fiÙÈ, Ì ‚¿ÛË ÙȘ ˘¿Ú¯Ô˘Û˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ Î·È ·Ó¿ÁΘ, Ë
‰È¿Ù·ÍË ÙˆÓ ·Ó‰ÚÒÓ Ô˘ ¤Î·ÓÂ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ‹Ù·Ó
fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓ Ë ÈÔ ÛˆÛÙ‹. øÛÙfiÛÔ, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡ÌÂ
Ó· ÌËÓ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ì Ì ıÏ›„Ë fiÙÈ, ÂÓÒ Ë ·Ó·ÏÔÁ›·
Ù˘ ͤÓ˘ ‚Ô‹ıÂÈ·˜ ÚÔ˜ ÙÔÓ ÓÙfiÈÔ ÛÙÚ·Ùfi ‹Ù·Ó ‰‡Ô
ÚÔ˜ ¤ÓÙÂ, ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È 18 ͤÓÔÈ ·Ú¯ËÁÔ› Î·È ÌfiÓÔ
8 ‰ÈÎÔ› Ì·˜. ∞˘Ùfi Û˘Ó¤‚Ë ÏfiÁˆ ÙÔ˘ fiÙÈ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜
Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó Û ϛÁ· ÛËÌ›· Î·È ÂÈϤÔÓ ÂÂȉ‹
ÔÈ Í¤ÓÔÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› ‹Ù·Ó ÈηÓfiÙÂÚÔÈ ÛÙËÓ ¿Ì˘Ó·.
øÛÙfiÛÔ, ·Ó Î·È ÙÔ Ù¯ÓÈÎfi ÎÔÌÌ¿ÙÈ Ù˘ ¿Ì˘Ó·˜ ÙÔ
·Ó¤Ï·‚·Ó ÔÈ Í¤ÓÔÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ›, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ë „˘¯‹
Ù˘ ‹Ù·Ó ÂÏÏËÓÈ΋. ™ÙËÓ Î·ÚÙÂÚÈÎfiÙËÙ· Î·È ÛÙÔÓ
ËÚˆÈÛÌfi ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ ·Ó‹ÎÔ˘Ó
·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙ· Ë ˘¤ÚÙ·ÙË ÙÈÌ‹ Ù˘ ·ÓÙ›ÛÙ·Û˘ Ô˘
Úfi‚·Ï·Ó ÁÈ· ‰‡Ô ÂÚ›Ô˘ Ì‹Ó˜ 7.000 ¿Ó‰Ú˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ 160.000 Î·È Ë ¤Ó‰ÔÍË ÙÂÏÈο ÙÒÛË.
∏ ‰‡Ó·ÌË Ù˘ ÊÚÔ˘Ú¿˜ ‹Ù·Ó ÌÈÎÚ‹, ÂÓÒ Ô ÔÏÈÛÌfi˜
Ù˘ ˘ԉ¤ÛÙÂÚÔ˜ ·fi ·˘ÙfiÓ ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ. √ ÂÍÔÏÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘ Î·È ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙȈÙÒÓ Ô˘ ÙÔ ˘ÂÚ·Û›˙ÔÓÙ·Ó ‹Ù·Ó ¤Ó· ÎÚ¿Ì· ·fi fiÏ· Ô˘ Ù· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ·fi ·ÏÈ¿ Î·È ·fi fiÏ· Ô˘ ›¯·Ó ηٷÛ΢·ÛÙ› ÙÔ ªÂÛ·›ˆÓ·. ¶ÂÚÈÏ¿Ì‚·Ó ‰ËÏ·‰‹ ÙfiÍ·,
‚¤ÏË, ˘ÁÚfi ˘Ú, ˘Ú›Ùȉ·, ˘ÚÔ‚fiÏ· (ÛÙËÓ Î˘ÚÈÔÏÂÍ›·
ÂÙÚÔ‚fiÏ·, ÁÈ·Ù›, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ÔÈ ÛÊ·›Ú˜ ‹Ù·Ó ÙfiÙÂ
¤ÙÚÈÓ˜) ̤ÙÚÈÔ˘ ‰È·ÌÂÙÚ‹Ì·ÙÔ˜ Î·È ÌÂÚÈο ‚·ÚÈ¿ ηÈ
ÔÁÎÒ‰Ë ÙÔ˘Ê¤ÎÈ·, Ù· ÔÔ›· ¤ÚÈ¯Ó·Ó Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ¤ÓÙÂ
Î·È ‰¤Î· ÌÔχ‚‰ÈÓ· ÛÊ·ÈÚ›‰È·, «ÌÈÎÚ¿, ÛÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜
ÊÔ˘ÓÙÔ˘ÎÈÒÓ», fiˆ˜ ϤÂÈ Ô ¢Ô‡Î·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ
ÙÔ fiÏÔ ·˘Ùfi ÌÔÏ˘‚‰Ô‚fiÏÔ, ÂÓÒ Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜ ÙÔ ·ÔηÏ› ÙËÏ‚ÔÏ›ÛÎÔ Î·È Ô ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜ Ùԇʷη.
ŸÌÔÈ· ‹Ù·Ó Î·È Ù· fiÏ· ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ, ·ÏÏ¿ ÔÏÏ¿
˘ÚÔ‚fiÏ· ÙÔ˘˜ ›¯·Ó ·Û‡ÁÎÚÈÙ· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ‰È·Ì¤ÙÚËÌ·. √È ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ‹Ù·Ó ÈηÓfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜
¯ıÚÔ‡˜ ÛÙË ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘ ˘ÁÚÔ‡ ˘Úfi˜, fï˜ ·˘Ùfi ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÌÔ‰›ÛÂÈ ÙËÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· ÙˆÓ
ÌÂÁ¿ÏˆÓ ˘ÚÔ‚fiÏˆÓ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ÙÂȯÒÓ Î·È Î˘Ú›ˆ˜
ÂΛÓÔ˘ ÙÔ˘ ÙÂÚ¿ÛÙÈÔ˘. ŸÙ·Ó, ÏÔÈfiÓ, ÚÔÎÏ‹ıËÎÂ
ÌÂÁ¿ÏÔ Î·È ·ÓÂ·ÓfiÚıˆÙÔ Ú‹ÁÌ·, Ô ·ÁÒÓ·˜ ¤ÚÂÂ

Ó· ÎÚÈı› ÛÙȘ Ì¿¯Â˜ ÂÎ ÙÔ˘ Û˘ÛÙ¿‰ËÓ, Ì ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜
20 ÊÔÚ¤˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜. 줂·È·, ÌÂÚÈÎÔ› ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›
‹Ù·Ó Ôχ ÂÍÔÏÈṲ̂ÓÔÈ, ʤÚÔÓÙ·˜ ÂÚÈÎÂÊ·Ï·›Â˜,
ıÒڷΘ Î·È ¿ÏϘ ÛȉÂÚ¤ÓȘ ·ÓÔϛ˜, ÂÓÒ fiÏÔÈ ÔÈ
·ÓÙ›·ÏÔÈ ÔÚÌÔ‡Û·Ó ÛÙË Ì¿¯Ë ¤¯ÔÓÙ·˜ ÌfiÓÔ Ù· fiÏ·
ÙÔ˘˜. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ÔÈ ¿ÓÔÏÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› fi¯È ÌfiÓÔ
‹Ù·Ó Ï›ÁÔÈ, ·ÏÏ¿ Î·È Ô ÂÍÔÏÈÛÌfi˜ ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ ·¤ÙÚÂÂ
ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙÔ˘˜ ÙÚ·˘Ì·ÙÈÛÌÔ‡˜. ŒÂÈÙ·, ÏfiÁˆ Ù˘ ÁÂÓÈÎfiÙÂÚ˘ ‰˘Û·Ó·ÏÔÁ›·˜ ÙÔ˘ ·ÚÈıÌÔ‡ ÙˆÓ ÔÏÂÌÈÛÙÒÓ,
Û˘Ó¤ÙÚ¯·Ó ¯›ÏÈÔÈ ¿ÏÏÔÈ ÏfiÁÔÈ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÔÈ
ÔÏÏÔ› ÂÚfiÎÂÈÙÔ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ó· ˘ÂÚÈÛ¯‡ÛÔ˘Ó.
™Â ¤Ó· ÌfiÓÔ ÙÔ̤· ÏÂÔÓÂÎÙÔ‡Û·Ó ÔÌÔÏÔÁÔ˘Ì¤Óˆ˜
ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›, ÛÙË Ó·˘ÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË, fi¯È ÏfiÁˆ ÙÔ˘ ·ÚÈıÌÔ‡ ÙˆÓ ÏÔ›ˆÓ (‰ÂÓ ÍÂÂÚÓÔ‡Û·Ó Ù· 26, ·fi Ù·
ÔÔ›· 16 ‹Ù·Ó ͤӷ Î·È 10 ÌfiÓÔ ÂÏÏËÓÈο), ·ÏÏ¿ ÁÈ·Ù›
Î·È ÙfiÙ ·ԉ›¯ıËΠÂÚ›ÙÚ·Ó· Ë ˘ÂÚÔ¯‹ ÙÔ˘˜ ÛÙË
ı¿Ï·ÛÛ·. ŸÛÔ ÔÏ˘Ì‹¯·ÓÔ˜, fiÛÔ ÂÈÛÌ·Ù¿Ú˘ Î·È ·Ó
‹Ù·Ó Ô ªˆ¿ÌÂı μ′, ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ ÂÍÔ˘‰ÂÙÂÚÒÛÂÈ
·˘Ù‹ ÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· ÙˆÓ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙÒÓ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. √È ΔÔ‡ÚÎÔÈ, ·ÊÔ‡ ÓÈ΋ıËÎ·Ó Ì›· ÊÔÚ¿
ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο, ‰ÂÓ Âȯ›ÚËÛ·Ó ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ· ÙËÓ
¿ÏˆÛË.
√ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜ ‹Ù·Ó ·Á΢ÚÔ‚ÔÏË̤ÓÔ˜ ÛÙÔÓ
∫ÂÚ¿ÙÈÔ ÎfiÏÔ. ◊‰Ë ·fi ÙȘ 2 ∞ÚÈÏ›Ô˘ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜
›¯Â ‰È·Ù¿ÍÂÈ Ó· ÎÏ›ÛÂÈ Ë Â›ÛÔ‰Ô˜ ÙÔ˘ ÎfiÏÔ˘ Ì ÙËÓ
·Ï˘Û›‰· Ô˘ ¯ÚË̢ۛ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙÔ ÛÎÔfi.
∞ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÛÙÚÔÁÁ˘ÏÔ‡˜ ͇ÏÈÓÔ˘˜ fiÁÎÔ˘˜
Ô˘ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Ì ¯ÔÓÙÚ¿ ÛȉÂÚ¤ÓÈ·
ÎÔÌÌ¿ÙÈ· Î·È ÛÎÔÈÓÈ¿. ΔÔ ¤Ó· ¿ÎÚÔ Ù˘ ·Ï˘Û›‰·˜ ‹Ù·Ó
ÁÂÚ¿ ÛÙËÚÈÁ̤ÓÔ ÛÙËÓ øÚ·›· ¶‡ÏË (ª·¯ÙÛ¤ ∫·Ô˘Û›), ̤۷ ÛÙ· Ù›¯Ë Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ηÈ
ÙÔ ¿ÏÏÔ ÛÙËÓ ·ÓÙÈÎÚÈÓ‹ ·Ú·Ï›·, ̤۷ ÛÙ· Ù›¯Ë ÙÔ˘
°·Ï·Ù¿. ™ÙȘ 9 ∞ÚÈÏ›Ô˘ Ù· ÂÓÓ¤· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· ÏÔ›·
ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÛÙfiÏÔ˘ ·Ú·Ù¿¯ıËÎ·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ
·Ï˘Û›‰· ÁÈ· Ó· ÚÔÛٷ٤„Ô˘Ó ·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ
ÙËÓ Â›ÛÔ‰Ô ÙÔ˘ ÎfiÏÔ˘ ·fi οı ÂӉ¯fiÌÂÓË Â›ıÂÛË
ÙÔ˘ ¯ıÚÔ‡. ∂ÈÎÂÊ·Ï‹˜ Ù˘ ÌÔ›Ú·˜ ·˘Ù‹˜ ·Ó¤Ï·‚Â
¤Ó·˜ ÂÌÔÚÔÏÔ›·Ú¯Ô˜ ÌÂ ÙÔ fiÓÔÌ· ∞ÓÙÒÓÈÔ˜. Δ·
˘fiÏÔÈ· 17 ÏÔ›· ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó Ì¤Û· ÛÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ Î·È
ÌÂÚÈο ¿ÏÏ· ÌÈÎÚfiÙÂÚ· ‚˘ı›ÛÙËηÓ, ÁÈ·Ù›, ηıÒ˜ ÎÚ›ıËÎ·Ó Ì¿ÏÏÔÓ ¿¯ÚËÛÙ· ÁÈ· ÙËÓ ¿Ì˘Ó·, ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó·
·Ô‚Ô‡Ó ÂÈΛӉ˘Ó· ÁÈ· ÙÔÓ ˘fiÏÔÈÔ ÛÙfiÏÔ, ·Ó Ù˘¯fiÓ ¤È·Ó·Ó ÊˆÙÈ¿ ·fi ÙÔ Â¯ıÚÈÎfi ˘Ú.
∞ӷʤڷÌ fiÙÈ ÙÔ ¤Ó· ¿ÎÚÔ Ù˘ ·Ï˘Û›‰·˜ ÚÔÛ·ÚÙ‹ıËΠ̤۷ ÛÙ· Ù›¯Ë ÙÔ˘ °·Ï·Ù¿, Î·È ·fi ·˘Ùfi ÂÍ¿ÁÔ˘Ì ÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ Ô˘ ηÙ›¯·Ó
ÙÔ ÚÔ¿ÛÙÈÔ ·˘Ùfi Ê¿ÓËÎ·Ó Úfiı˘ÌÔÈ Ó· Û˘ÌÚ¿ÍÔ˘Ó
ÛÙËÓ ¿Ì˘Ó· Ù˘ fiÏ˘. ¶Ú·ÁÌ·ÙÈο, ÔÈ ¿ÔÈÎÔÈ ·˘ÙÔ›,

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [165]

Û˘ÓÂȉËÙÔÔÈÒÓÙ·˜ fiÙÈ, ·Ó ¤ÂÊÙÂ Ë ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·, Ô
°·Ï·Ù¿˜ ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·ÓÙÈÛÙ·ı›, ˘ÔÛ¯¤ıËÎ·Ó ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ ÛÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·
fï˜, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ÂӉȷʤÚÔÓÙ·Ó ÁÈ· ÙËÓ Ù‡¯Ë ÔÏfiÎÏËÚÔ˘ ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘ Î·È ·¤‚ÏÂ·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÛÙ· ÌÈÎÚ¿ Î·È ÙÔÈο ÙÔ˘˜ Û˘ÌʤÚÔÓÙ·, ›¯·Ó
ÛÙ›ÏÂÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, ÚÈÓ ·ÎfiÌË ÂΛÓÔ˜
·Ó·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ·fi ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË, ‰È·‚‚·ÈÒÓÔÓÙ¿˜
ÙÔÓ ÁÈ· Ù· ÊÈÏÈο ÙÔ˘˜ ·ÈÛı‹Ì·Ù· Î·È ÙËÓ ÂÈı˘Ì›·
ÙÔ˘˜ Ó· ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó ÙȘ ÚÔ¸¿Ú¯Ô˘Û˜ Û˘Óı‹Î˜.
√ ªˆ¿ÌÂı μ′ ‰¤¯ÙËΠÙÔ˘˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ Î·È ··›ÙËÛ ӷ ÌËÓ ÚÔÛʤÚÔ˘Ó Î·ÌÈ¿ ‚Ô‹ıÂÈ· ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, ·Ú·Ì¤ÓÔÓÙ·˜ Ô˘‰¤ÙÂÚÔÈ. øÛÙfiÛÔ, ÙÔ ‰¤ÛÈÌÔ Ù˘
·Ï˘Û›‰·˜ ÛÙ· Ù›¯Ë ÙÔ˘ °·Ï·Ù¿ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ıˆÚËı›
·Ú·‚›·ÛË Ù˘ Ô˘‰ÂÙÂÚfiÙËÙ·˜. ŸÌˆ˜, Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜
‰ÂÓ ÛÙ¿ıËΠ۠·˘Ù‹ ÙË ÏÂÙÔ̤ÚÂÈ·, ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·˜ fiÙÈ
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ˆÊÂÏËı› ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ·fi ÙËÓ ¿ÛÙ·ÙË
ÛÙ¿ÛË ÙˆÓ °ÂÓÔ˘·ÙÒÓ ÙÔ˘ °·Ï·Ù¿, fiˆ˜ Î·È ˆÊÂÏ‹ıËΠÚ¿ÁÌ·ÙÈ ·ÚÎÂÙ¿.
ªÂ ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·ÓÙÈ·Ú·Ù¿¯ıËÎ·Ó ÔÈ ·ÓÙ›·Ï˜
‰˘Ó¿ÌÂȘ. ∂ΛӘ ÙȘ ÙÚ·ÁÈΤ˜ ÛÙÈÁ̤˜ Ô ¿·˜ ›¯Â
·ÎfiÌË ÙË ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ· Ó· ÌÈÏ¿ ÁÈ· ıÚËÛ΢ÙÈ΋ ¤ÓˆÛË
∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È ¢‡Û˘, Î·È ·˘Ùfi ÙËÓ ›‰È· ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘

ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ÊÈÏÔÓÈΛ Ì ÙÔ˘˜ Û˘ÁÎÂÓÙڈ̤ÓÔ˘˜ ÛÙË μ·ÛÈÏ›· ·Ù¤Ú˜ Ù˘ ›‰È·˜ ÙÔ˘ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ∂ÓÒ ÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ıˆÚÔ‡Û·Ó fiÙÈ
ÂÚfiÎÂÈÙÔ ÁÈ· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ·ÊÔÚÔ‡Û·Ó Î·ıfiÏÔ˘, ÂÓÒ ÔÈ √‡ÁÁÚÔÈ, ÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ› Î·È ÔÈ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ, Ô˘ ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ‰ÂηÂÙ›· ·ÁˆÓ›ÛÙËÎ·Ó ¯ˆÚ›˜ Û˘Ó¤ÂÈ· ‚¤‚·È· ·ÏÏ¿ Ì ÚÔı˘Ì›· ÁÈ· ÙËÓ ·˘ÙÔÓÔÌ›· ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡, ¤ÌÂÓ·Ó ÙÒÚ· ¿Ú·ÎÙÔÈ, ÛÙȘ
·ÎÙ¤˜ ÙÔ˘ μÔÛfiÚÔ˘ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ‰ÈÂÍ·¯ı› ÊÔ‚ÂÚ‹
Î·È ÎÚ›ÛÈÌË ÌÔÓÔÌ·¯›· ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ÂÁηٷÏÂÈÌ̤ÓÔ
·fi fiÏÔ˘˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ Î·È ÛÙÔÓ ·ÓÙÔ‰‡Ó·ÌÔ Î˘Ú›·Ú¯Ô ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ.

¶ÚÒÙ˜ ¯ıÚÔڷ͛˜ H Ó·˘Ì·¯›·
Ù˘ 20‹˜ ∞ÚÈÏ›Ô˘
∏ ÔÏÈÔÚΛ· ¿Ú¯ÈÛ ÛÙȘ 6 ∞ÚÈÏ›Ô˘, ·ÏÏ¿ ̤¯ÚÈ ÙȘ 20
ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠ۠ηÓÔÓÈÔ‚ÔÏÈÛÌÔ‡˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ¯ÂÚÛ·›·˜ ÏÂ˘Ú¿˜ Ù˘ fiÏ˘, Û ÌÈÎÚ¤˜ ·„ÈÌ·¯›Â˜ Á‡Úˆ
·fi ÙËÓ Ù¿ÊÚÔ Î·È ÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi Ù›¯Ô˜ Î·È ÙÂÏÈο ÛÂ
ÌÈ· ·fiÂÈÚ· ÂÊfi‰Ô˘ ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ·˘Ù‹, Ë ÔÔ›·
fï˜ ·ÔÎÚÔ‡ÛÙËÎÂ. ∫·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÂÊfi‰Ô˘

[166]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¤¯·Û·Ó ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘˜ 200 ¯ıÚÔ›, fï˜ ·fi ÙË ÊÚÔ˘Ú¿
ηӤӷ˜ ‰ÂÓ ÛÎÔÙÒıËΠԇÙ ÙÚ·˘Ì·Ù›ÛÙËÎÂ. √ ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜ ‚¤‚·È· ·Ó·Ê¤ÚÂÈ fiÙÈ ÛÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ·˘Ùfi Û˘Ó¤‚ËÛ·Ó ÔÏÏ¿ Î·È ÛÔ˘‰·›·, ·ÏÏ¿ ·fi fiÛ· ‚‚·ÈÒÓÔ˘Ó ·˘ÙfiÙ˜ Ì¿ÚÙ˘Ú˜ Â›Ó·È Û›ÁÔ˘ÚÔ fiÙÈ ÔÚÈṲ̂ӷ
ÁÂÁÔÓfiÙ· Ù· ÈÛÙÔÚ› ÚˆÙ‡ÙÂÚ· ·fi fi,ÙÈ ¤ÁÈÓ·Ó, ÂÓÒ
¿ÏÏ·, fiˆ˜ Ë Â›ıÂÛË ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÛÙfiÏÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ·Ï˘Û›‰·˜ Î·È ÙˆÓ ·Ú·Ù·ÁÌ¤ÓˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ ÏÔ›ˆÓ Â›Ó·È ÂÓÙÂÏÒ˜ ·Ó‡·ÚÎÙ·. ΔÔ ÈÔ ·Ú¿ÍÂÓÔ Â›Ó·È fiÙÈ Ô ª˘Ú¿ÏÙ, ÛÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÙfiÌÔ ÙÔ˘ ¯ÚÔÓÔÁÚ·Ê‹Ì·Ùfi˜ ÙÔ˘, οÓÂÈ ÏfiÁÔ ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏË ¤ÊÔ‰Ô ÛÙȘ
8 ∞ÚÈÏ›Ô˘, ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÔÔ›·˜ ÛÎÔÙÒıËηÓ
Ù¿¯· 1.740 ŒÏÏËÓ˜, 700 ºÚ¿ÁÎÔÈ Î·È ∞Ṳ́ÓÈÔÈ Î·È
18.000 ΔÔ‡ÚÎÔÈ. ª¿ÏÈÛÙ·, ·˘Ùfi ‰ÂÓ ÙÔ ÛÙËÚ›˙ÂÈ ÛÙÔÓ
μ¿Ú‚·ÚÔ ‹ Î·È ÛÙÔÓ ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Î·ıfiÏÔ˘
Î·È Ô˘ıÂÓ¿ ‰ÂÓ ·Ú·Ù›ıÂÓÙ·È, ·ÏÏ¿ Û οÔÈÔ˘˜
™Ï¿‚Ô˘˜ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó·
ıˆÚËıÔ‡Ó ·ÍÈfiÈÛÙÔÈ. ŸÛÔ ÁÈ· Ì·˜, ·ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜
ÙÔ˘˜ ÏËÛȤÛÙÂÚÔ˘˜ ÛÙ· Ú¿ÁÌ·Ù· Ì¿ÚÙ˘Ú˜ ηÈ
·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙÔ˘˜ ·˘ÙfiÙ˜, Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ì fiÙÈ Ì¤¯ÚÈ ÙȘ 20 ∞ÚÈÏ›Ô˘ ‰ÂÓ Û˘Ó¤‚Ë

ηӤӷ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÔÏÂÌÈÎfi ÁÂÁÔÓfi˜.
ΔÔ ÚˆÈÓfi ·˘Ù‹˜ Ù˘ ̤ڷ˜ ¤Î·Ó·Ó ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛ‹
ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ¶ÚÔÔÓÙ›‰· ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi ÏÔ›Ô Î·È
ÙÚ›· ÌÈÎÚfiÙÂÚ· ÁÂÓÔ˘·ÙÈο, ÛÙ· ÔÔ›· Î˘Ì¿ÙÈ˙Â Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ÛËÌ·›·49. ∂ÚfiÎÂÈÙÔ ÁÈ· Ù· ÏÔ›· Ô˘ ›¯Â ‰È·Ù¿ÍÂÈ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ Ó· ʤÚÔ˘Ó ÂÊfi‰È· ·fi ‰È¿ÊÔÚ˜
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. ∞Ó·ÁηṲ̂ӷ Ó· ·Ú·Ì›ÓÔ˘Ó
ÛÙË Ã›Ô ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ‚fiÚÂÈˆÓ ·Ó¤ÌˆÓ Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó, ÌfiÏȘ ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈÎfi ·ÔÎÏÂÈÛÌfi Ù˘
fiÏ˘ ηٿÊÂÚ·Ó Ó· ÌÔ˘Ó ÛÙÔÓ ∂ÏÏ‹ÛÔÓÙÔ, Î·È ÌÂ
ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÈÛ¯˘ÚÔ‡ ÓfiÙÈÔ˘ ·Ó¤ÌÔ˘, ÏËÛ›·˙·Ó ÌÂ
ÊÔ˘ÛΈ̤ӷ Ù· ·ÓÈ¿ ÙÔ˘˜. ªfiÏȘ ¤ÁÈÓ·Ó ·ÓÙÈÏËÙ¿
·fi ÙÔÓ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi, Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ‰È¤Ù·Í ÙÔ
Ó·‡·Ú¯fi ÙÔ˘ Ó· ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂÈ fiϘ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘
Î·È Â›Ù ӷ Ù· Û˘ÏÏ¿‚ÂÈ Â›Ù ӷ Ù· ηٷÛÙÚ¤„ÂÈ.
√ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿-Ì¤Ë˜ ÍÂΛÓËÛ ·Ì¤Ûˆ˜ ·fi ÙÔ ¢ÈÏÔÎÈfiÓÈÔ Ì 145 ÏÔ›· Î·È Á‡Úˆ ÛÙȘ ‰¤Î· ÙÔ Úˆ› Û˘Ó¿ÓÙËÛ ٷ Ù¤ÛÛÂÚ· ÏÔ›· ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙÔ Ù›¯Ô˜ Ù˘
¶ÚÔÔÓÙ›‰·˜, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô Ô˘
ÂÎÙ›ÓÂÙ·È ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÂÙ¿ ∫Ô˘Ï¿‰ˆÓ Î·È ÙÔ˘ μÏ¿Áη-ªÔÛÙ·Ó›. ∂ΛÓË ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô ¿ÓÂÌÔ˜ Îfi·ÛÂ

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [167]

Î·È ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ¤¯·Û·Ó ÙÔ ‚·ÛÈÎfi ÙÔ˘˜ ÏÂÔÓ¤ÎÙËÌ·
Û ۇÁÎÚÈÛË Ì ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜, ÙÔÓ ÈηÓfiÙÂÚÔ
¯ÂÈÚÈÛÌfi ÙˆÓ ÈÛÙ›ˆÓ Î·È ÙÔ˘ ˉ·Ï›Ô˘Ø ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó
fï˜ Ó· ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡Ó. √È ÂÚÈ¤ÙÂȘ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ÏÔ›ˆÓ Ô˘ ÂÚÈ΢ÎÏÒıËÎ·Ó ·fi 145 ¯ıÚÈο
·¤‚ËÛ·Ó ‰Ú·Ì·ÙÈΤ˜, ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ì¿ÏÈÛÙ· Ô˘ ›¯·Ó
Î·È ˆ˜ ı·٤˜ Ù· ‰‡Ô ·ÓÙÈÌ·¯fiÌÂÓ· ÛÙÚ·Ùfi‰· ·fi
ÙËÓ ÎÔÓÙÈÓ‹ ·Ú·Ï›·.
™ÙȘ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÙfiÛÔ ·Ú·È¿ Ê˘Ï·ÛÛfiÌÂÓ˜ Â¿ÏÍÂȘ
ÛÙÔ Ù›¯Ô˜ Ù˘ ¶ÚÔÔÓÙ›‰·˜ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó Ì˘ÚÈ¿‰Â˜ οÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, fiÛÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜
ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÂÁηٷÏ›„Ô˘Ó ÚÔÛˆÚÈÓ¿ ÙȘ ı¤ÛÂȘ
ÙÔ˘˜, ·ÎfiÌË Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, ÁÈ·
Ó· ·Ú·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÍË ·˘Ù‹ Ì¿¯Ë. ¡ÔÙÈfiÙÂÚ·, ÛÙËÓ ·Ú·Ï›· ¤Íˆ ·fi ÙËÓ fiÏË, ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ
·ÎÚˆÙ‹ÚÈÔ ∑Â˚Ù›Ó ªÔ˘ÚÓÔ‡, ÌfiÏȘ 15 ÏÂÙ¿ ·fi ÙÔ˘˜
ÂÙ¿ ∫Ô˘Ï¿‰Â˜, Û˘Ó¤ÚÚÂ˘Û·Ó Ù· Ï‹ıË ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡ Ì·˙› Ì ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, ÂÚÈÛÙÔȯÈṲ̂ÓÔ ·fi ÙÔ Ï·ÌÚfi ÂÈÙÂÏÂ›Ô ÙÔ˘, ÁÈ· Ó· Â›Ó·È ·ÚfiÓÙ˜ ÛÙÔÓ ÚÒÙÔ ·Ó·ÌÂÓfiÌÂÓÔ ıÚ›·Ì‚fi ÙÔ˘˜.
√ Ô˘Ú·Ófi˜ ‹Ù·Ó ηı·Úfi˜, ·ÏÏ¿ ÔÈ ı·٤˜ ·Ú·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó Ì ·ÁˆÓ›· ÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ Ê¿ÛÂȘ Ù˘ Ó·˘Ì·¯›·˜. ∞Ú¯Èο Ù· ÂÏÏËÓÈο ÛοÊË Î·Ù¿ÊÂÚ·Ó Ó· ÌÂÙ·¯ÂÈÚÈÛÙÔ‡Ó Ù· ˘ÚÔ‚fiÏ· ÙÔ˘˜, Û‡ÓÙÔÌ· fï˜ Ô ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿-Ì¤Ë˜ ¤‚·Ï ÙÔ ¤Ì‚ÔÏÔ Ù˘ Ó·˘·Ú¯›‰·˜ ÙÔ˘ ÛÙËÓ
Ú‡ÌÓË ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ ÏÔ›Ô˘. ÕÏÏ· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· ÙÔ˘ÚÎÈο ÏÔ›· ÙÔ ¤˙ˆÛ·Ó ·fi ÙȘ ‰‡Ô Ï¢ڤ˜ Î·È ÙËÓ
ÏÒÚË, Î·È ¿ÏÏ· Ì·˙‡ÙËÎ·Ó Á‡Úˆ ·fi Ù· ÙÚ›· ÁÂÓÔ˘·ÙÈο, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ÌËÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÎÈÓËıÔ‡Ó Ù·
ÎÔ˘È¿ ÙÔ˘˜ Î·È Ë Ó·˘Ì·¯›· Ó· ÌÂÙ·ÙÚ·› Û Â˙ÔÌ·¯›·. ∞fi ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜, ¿ÏÏÔÈ ÚÔÛ·ıÔ‡Û·Ó Ó· ‚¿ÏÔ˘Ó ÊˆÙÈ¿ Î·È ¿ÏÏÔÈ Ì ‰fiÚ·Ù· Î·È Ì ΢ÚÙ¿ Ì·¯·›ÚÈ·
˙ËÙÔ‡Û·Ó Ó· ÙÚ˘‹ÛÔ˘Ó Ù· ÏÔ›·. ∫¿ÔÈÔÈ Ì ̷ÎÚÈ¿
‰fiÚ·Ù·, ·ÎfiÓÙÈ·, ‚¤ÏË Î·È ¤ÙÚ˜ ÂÈÙ¤ıËÎ·Ó ÛÙ· ÏËÚÒÌ·Ù· Î·È Î¿ÔÈÔÈ ¿ÏÏÔÈ ÛηÚÊ¿ÏˆÓ·Ó ÛÙ· ÛÎÔÈÓÈ¿
Î·È ÂȯÂÈÚÔ‡Û·Ó Ó· ·Ó¤‚Ô˘Ó ÛÙ· ÏÔ›·. ŸÌˆ˜, Ë
¿Ì˘Ó· ‹Ù·Ó ÂÈÛÌ·ÙÈ΋. Δ· ÏËÚÒÌ·Ù· ¯ˆÚ›ÛÙËηÓ
ÛÙ· ‰‡Ô: √È ÌÈÛÔ› ·Ó¤‚ËÎ·Ó ÛÙ· ηٿÚÙÈ· Î·È ÛÙÔ˘˜ ͇ÏÈÓÔ˘˜ ‡ÚÁÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Ô˘ ÎÚ¤ÌÔÓÙ·Ó ·fi „ËÏ¿ ÔÏÂÌÒÓÙ·˜ ·fi ÂΛ, ÂÓÒ ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ Ì¿¯ÔÓÙ·Ó ·fi Ù·
ηٷÛÙÚÒÌ·Ù·. √È ÚÒÙÔÈ ¤ÚÈ¯Ó·Ó ·fi ÌÂÁ¿Ï· ‰Ô¯Â›·
¿ÊıÔÓÔ ÓÂÚfi ÁÈ· Ó· Û‚‹ÓÔ˘Ó ÙȘ ʈÙȤ˜, ÂÙÔ‡Û·Ó
‚·ÚȤ˜ ¤ÙÚ˜ Ì ÙȘ Ôԛ˜ ÛÎfiÙˆÓ·Ó, ÙÚ·˘Ì¿ÙÈ˙·Ó ‹
¤ÚÈ¯Ó·Ó ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·, ÚÔ¿ÓÙˆÓ fï˜
ÂÙÔ‡Û·Ó ¯‡ÙÚ˜ Ì ˘ÁÚfi ˘Ú ÛÙ· ‰ÈÏ·Ó¿ ¯ıÚÈο
ÏÔ›·. √È ¿ÏÏÔÈ ·fi Ù· ηٷÛÙÚÒÌ·Ù· ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó ÌÂ
‰fiÚ·Ù· Î·È ·ÎfiÓÙÈ· ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜, ¤ÎÔ‚·Ó Ù· ¯¤ÚÈ·
fiÛˆÓ ÚÔÛ·ıÔ‡Û·Ó Ó· ·Ó¤‚Ô˘Ó ‹ ÙÔ˘˜ ηٿÊÂÚÓ·Ó

¯Ù˘‹Ì·Ù· Ì Úfi·Ï· Î·È ¿ÏÏ· fiÏ·. ¡·‡ÎÏËÚÔÈ Î·È
΢‚ÂÚÓ‹Ù˜, ÂÎÙÂıÂÈ̤ÓÔÈ ÛÙÔÓ ¤Û¯·ÙÔ Î›Ó‰˘ÓÔ, ÂÓı¿ÚÚ˘Ó·Ó ÙÔ˘˜ Ó·‡Ù˜ Ó· Âı¿ÓÔ˘Ó ·Ú¿ Ó· ·Ú·‰ÔıÔ‡Ó.
¶¿Óˆ ·fi fiÏÔ˘˜ ‰È·ÎÚ›ıËÎÂ Ô Î˘‚ÂÚÓ‹Ù˘ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ ÏÔ›Ô˘ ºÏ·ÓÙ·ÓÂÏ¿˜, Ô˘ ËÁ·ÈÓÔÂÚ¯fiÙ·Ó ·‰È¿ÎÔ· ·fi ÙËÓ Ú‡ÌÓË ÛÙËÓ ÏÒÚË Î·È ‰ÂÓ ÛÙ·Ì·ÙÔ‡ÛÂ, Ì ÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· Î·È ÙË ÊˆÓ‹ ÙÔ˘, Ó· ÍÂÛËÎÒÓÂÈ ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜ Ô˘ ·Ì‡ÓÔÓÙ·Ó.
°È· ÙÚÂȘ ÂÚ›Ô˘ ÒÚ˜ Ë Ì¿¯Ë ‰ÂÓ Â›¯Â ÎÚÈı›, ·ÏÏ¿
ÙÂÏÈο Ë Ó›ÎË Ê¿ÓËΠӷ ÎÏ›ÓÂÈ ˘¤Ú ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ.
∞fi ÙË ÌÈ· ÏÂ˘Ú¿ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ, ¤¯ÔÓÙ·˜ ¯¿ÛÂÈ Î¿ÔÈ·
ÏÔ›· Ô˘ ˘ÚÔÏ‹ıËÎ·Ó Î·È ÔÏÏÔ‡˜ ¿Ó‰Ú˜, ¿Ú¯ÈÛ·Ó
Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó ÂÌÊ·Ó‹ ÛËÌ¿‰È· ÎÔ‡Ú·Û˘ Î·È ˘Ô¯ÒÚËÛ˘, ÂÓÒ ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Î·È ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜, Ì ÌÈÎÚfiÙÂÚ˜ Û¯ÂÙÈο ·ÒÏÂȘ, Û˘Ó¤¯È˙·Ó Ó· Ì¿¯ÔÓÙ·È Ì ·Ì›ˆÙÔ ı¿ÚÚÔ˜. ™ÙȘ Â¿ÏÍÂȘ Á›ÓÔÓÙ·Ó ‰Â‹ÛÂȘ ÁÈ· ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙÔ˘˜, ÂÓÒ ·fi Ù· ÔıˆÌ·ÓÈο Ï‹ıË
·ÓÙË¯Ô‡Û·Ó ·Ú¯Èο ÚÔÙÚÔ¤˜ Î·È Â¢ÊË̛˜, ¤ÂÈÙ·
fï˜ ‚Ï·ÛÊË̛˜ Î·È ‚ÚÈÛȤ˜. √ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÊÒÓ·˙Â
·fi ÙËÓ ·Ú·Ï›· ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ fiÙÈ ‹Ù·Ó ‰ÂÈÏÔ› ηÈ
¿Ó·Ó‰ÚÔÈ. ∫¿ÔÈ· ÛÙÈÁÌ‹ Ì¿ÏÈÛÙ· ηٷϋÊıËΠ·fi
Ì·Ó›·, ÛÈÚÔ‡ÓÈÛ ÙÔ ¿ÏÔÁfi ÙÔ˘ Î·È fiÚÌËÛ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·, Ô˘ Á‡Úˆ ·fi ÙÔ ∑Â˚Ù›Ó ªÔ˘ÚÓÔ‡ Â›Ó·È Ú˯‹
ÁÈ· ·ÚÎÂÙfi ‰È¿ÛÙËÌ·, Û·Ó Ó· ‹ıÂÏ ӷ ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÙÔ˘˜
˘ÂÚ·ÛÈÛÙ¤˜ Ù˘ ËÌÈÛÂÏ‹ÓÔ˘. Δ· ÚÔ‡¯· ÙÔ˘ ‚Ú¿¯ËηÓØ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·ÓÒÙÂÚÔÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› ÙÔ˘ ÙÔÓ
·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó Â›Û˘ ¤ÊÈÔÈ.
μϤÔÓÙ·˜ ·˘Ù¿, ÔÈ ¿Ó‰Ú˜ ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘ Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó ÙË
Ì¿¯Ë, ·ÏÏ¿ Û‡ÓÙÔÌ· ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó
ÔÚÈÛÙÈο Î·È Á‡ÚÈÛ·Ó ¿Ú·ÁÔÈ ÛÙÔ ªÂÛ›ÎÙ·ÛÈ. Δ·
Ù¤ÛÛÂÚ· ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈο ÏÔ›· ÏËÛ›·Û·Ó ÙfiÙ ٷ Ù›¯Ë
Ù˘ fiÏ˘ Î·È Á‡Úˆ ÛÙÔ ‚Ú¿‰˘ Ô °·‚ÚÈ‹Ï ΔÚ‚È˙¿ÓÔ˜
Î·È Ô ∑·¯·Ú›·˜ °ÚÈÒÓ˘ ÍÂΛÓËÛ·Ó ·fi ÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ ÌÂ
‰‡Ô Á·Ï¤Ú˜ Î·È Û·Ï›˙ÔÓÙ·˜ ıÚÈ·Ì‚Â˘ÙÈο Ù· Ú˘ÌÔ‡ÏÎËÛ·Ó Ì¤Û· ÛÙÔÓ ÎfiÏÔ, ÎÏ›ÓÔÓÙ¿˜ ÙÔÓ ¿ÏÈ ÌÂ
ÙËÓ ·Ï˘Û›‰·.
√ ·˘ÙfiÙ˘ Ì¿ÚÙ˘Ú·˜ ºÚ·ÓÙ˙‹˜ ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ ÔÈ
ΔÔ‡ÚÎÔÈ ¤¯·Û·Ó ÂΛÓË ÙË Ì¤Ú· 12.000 ¿Ó‰Ú˜, ÂÓÒ
ÛÙ· ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈο ÏÔ›· ‰ÂÓ ÛÎÔÙÒıËΠηӤӷ˜. ªfiÓÔ
Ï›ÁÔÈ ÙÚ·˘Ì·Ù›ÛÙËηÓ, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ‰‡Ô ‹ ÙÚÂȘ
¤ı·Ó·Ó Ï›Á˜ ̤Ú˜ ·ÚÁfiÙÂÚ·. ∫¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ Ê·›ÓÂÙ·È
Ó· ÂȂ‚·ÈÒÓÂÈ Î·È Ô ¿ÏÏÔ˜ ·˘ÙfiÙ˘ Ì¿ÚÙ˘Ú·˜,
Ô ¡. μ¿Ú‚·ÚÔ˜, ÂÓÒ ÙÔ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÚËÙ¿ Î·È Ô ∑ˆÚ˙‹˜
¢ÔÏÊ›ÓÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÚÒÓ, ›‰Â ηÈ
¿ÎÔ˘Û ÔÏÏÔ‡˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ·Ú¢ڤıËηÓ.
¶ÈÛÙ‡ԢÌ fiÙÈ ÔÈ ·ÚÈıÌÔ› ·˘ÙÔ› Â›Ó·È ·›ı·ÓÔÈ.
∂¿Ó Â›Ó·È ·ÏËıÈÓ¿ Ù· ÏÂÁfiÌÂÓ· ÙÔ˘ ºÚ·ÓÙ˙‹, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏË Ë Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÙˆÓ Â¯ıÚÈÎÒÓ

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·
Ì ÈÙ·ÏÈ΋ Á·Ï¤Ú·
Ù˘ ÂÔ¯‹˜.
™ÙȘ 20 ∞ÚÈÏ›Ô˘
ÙÔ˘ 1453 ¤ÁÈÓ Ë
ÚÒÙË ÛÔ‚·Ú‹
Ì¿¯Ë ÌÂٷ͇ ÙˆÓ
‰‡Ô ÌÂÚÒÓ fiÙ·Ó
Ù¤ÛÛÂÚ· ÏÔ›·,
¤Ó· ‚·ÛÈÏÈÎfi ηÈ
ÙÚ›· ÁÂÓÔ˘·ÙÈο,
Âȯ›ÚËÛ·Ó
Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ó
ÂÊfi‰È· ÛÙËÓ
ÔÏÈÔÚÎÔ‡ÌÂÓË
¶fiÏË.
PHILIP DE BAY/
HISTORICAL PICTURE
ARCHIVE/CORBIS/
APEIRON

[168]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [169]

∏ ¶√§π√ƒ∫π∞ Δ∏™
∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™
1453
1. ™ÙȘ 6 ∞ÚÈÏ›Ô˘ 1453 ÎËÚ‡¯ıËΠÂ›ÛËÌ· Ë ÔÏÈÔÚΛ·
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔÓ ªˆ¿ÌÂı μ′. ™ÙȘ 12 ∞ÚÈÏ›Ô˘
Ô ÙÔ˘ÚÎÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜ ¤ÊÙ·Û ·fi ÙËÓ ∫·ÏÏ›ÔÏË.
2. √ μ˘˙·ÓÙÈÓfi˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÛÙ¿ıËΠÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ¶‡ÏË
ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡, ·¤Ó·ÓÙÈ ·fi ÙÔ ÛËÌÂ›Ô fiÔ˘ ›¯Â
ÛÙÚ·ÙÔ‰‡ÛÂÈ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜.
3. ™ÙȘ 12 ∞ÚÈÏ›Ô˘ ÍÂΛÓËÛ ÙÔ ÛÊ˘ÚÔÎfiËÌ· Ì ηÓfiÓÈ·,
Ô˘ Û˘Ó¯›ÛÙËΠ·‰È¿ÎÔ· fiÏÔ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜.
4. √È μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó Ù·
‰Èο ÙÔ˘˜ ηÓfiÓÈ·, ÁÈ·Ù› ÁÚ‹ÁÔÚ· ‰È·ÈÛÙÒıËΠfiÙÈ ÙÔ ÙÚ¿ÓÙ·ÁÌ· οı ‚ÔÏ‹˜ ÚÔηÏÔ‡Û ڈÁ̤˜ ÛÙ· Ù›¯Ë. ™ÙȘ 18
∞ÚÈÏ›Ô˘ ·ÔÎÚÔ‡ÛÙËΠ̠ÂÈÙ˘¯›· Ë ÚÒÙË Û˘ÓÙÔÓÈṲ̂ÓË
ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ¤ÊÔ‰Ô˜ Î·È ÙÔ ËıÈÎfi ÙˆÓ μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ ·Ó·ÙÂÚÒıËΠηıÒ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÈÛÙ¤„Ô˘Ó fiÙÈ Ë ¶fiÏË ı·
·Ú·‰È‰fiÙ·Ó ¤ÙÛÈ Â‡ÎÔÏ·.
5. ™ÙȘ 20 ∞ÚÈÏ›Ô˘ ÙÚ›· ÁÂÓÔ˘·ÙÈο ÏÔ›· Î·È ¤Ó· ‚˘˙·ÓÙÈÓfi,
ÌÂÙ¿ ·fi ÓÈÎËÊfiÚ· Û‡ÁÎÚÔ˘ÛË Ì ·ÚÈıÌËÙÈο ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ
ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ÛÙfiÏÔ, ‹Úı·Ó Ó· ÂÓÈÛ¯‡ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜.
6. ™ÙȘ 22 ∞ÚÈÏ›Ô˘ Ô ÛÙfiÏÔ˜ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ
‰ÈÂÈÛ‰‡ÛÂÈ ÂÓÙfi˜ ÙÔ˘ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ˘ ÎfiÏÔ˘. °È· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi
›¯Â ηٷÛ΢·ÛÙ› ¤Ó· ›‰Ô˜ ͇ÏÈÓ˘ Âͤ‰Ú·˜, ¿Óˆ ÛÙËÓ
ÔÔ›· Û‡ÚıËÎ·Ó –Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ï‹ıÔ˘˜ ‰Ô‡ÏˆÓ Ô˘ ‹Ù·Ó
ÛÙË ‰È¿ıÂÛË ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘– Ù· ÔıˆÌ·ÓÈο ÏÔ›·, Ô˘ ›¯·Ó ÙÔÔıÂÙËı› ¿Óˆ Û ÙÚÔ¯Ô‡˜. °È· ·ÓÙÈÂÚÈÛ·ÛÌfi,
Ù· ηÓfiÓÈ· ¯Ù˘Ô‡Û·Ó ·Î·Ù¿·˘ÛÙ· ÙÔ ¯ÂÚÛ·›Ô Ù›¯Ô˜.
∏ ÙÂÏÈ΋ Â›ıÂÛË ÔÚ›ÛÙËΠÁÈ· ÙȘ 29 ª·˝Ô˘. ∞ÚÁ¿ ÙÔ ‚Ú¿‰˘
ÂΉËÏÒıËΠÁÂÓÈ΋ ÙÔ˘ÚÎÈ΋ Â›ıÂÛË. ∏ fiÏË ˘¤ÛÙË Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓË Â›ıÂÛË ·fi ÙÚÂȘ Ï¢ڤ˜ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜.
7. ªfiÏȘ ‰fiıËΠÙÔ Û‡ÓıËÌ·, ÔÈ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› ηٿÊÂÚ·Ó Ó·
·ÔÎfi„Ô˘Ó ÙȘ ˘fiÁÂȘ Û‹Ú·ÁÁ˜ ·fi fiÔ˘ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ
ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ó Î¿Ùˆ ·fi Ù· Ù›¯Ë.
8. ªÂ ȉȷ›ÙÂÚË ÂÈÌÔÓ‹ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ÂÈÙ¤ıËÎ·Ó Î·Ù¿ ÙÔ˘ ̤ÚÔ˘˜ ÙˆÓ ÙÂȯÒÓ ÙÔ ÔÔ›Ô ‹Ù·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ¶‡ÏË ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘
ƒˆÌ·ÓÔ‡, fiÔ˘ ÔÏÂÌÔ‡ÛÂ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜.
ŒÓ·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÚÈÔ˘˜ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ¤˜ Ù˘ fiÏ˘, Ô °ÂÓÔ˘¿Ù˘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿Ó˘, ÙÚ·˘Ì·Ù›ÛÙËΠÛÔ‚·Ú¿ Î·È ·Ó·ÁοÛÙËÎÂ
Ó· ÂÁηٷÏ›„ÂÈ ÙÔÓ ·ÁÒÓ·. ™Ù· Ù›¯Ë ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·Ó Û˘Ó¯Ҙ Ú‹ÁÌ·Ù· Î·È Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜, ÔÏÂÌÒÓÙ·˜ ˆ˜ ·Ïfi˜
ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˘, ¤ÂÛ ÛÙË Ì¿¯Ë. ∏ ¿ÏˆÛË Ù˘ ¶fiÏ˘, ·Ó ηÈ
‰ÂÓ Â›¯Â ÌÂÁ¿ÏÔ ·ÚÈıÌfi ·ˆÏÂÈÒÓ, ¤¯ÂÈ Ì›ÓÂÈ ·ÓÂÍ›ÙËÏ· ¯·Ú·Á̤ÓË ÛÙȘ ÛÂÏ›‰Â˜ Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜, ηıÒ˜ Û‹Ì·Ó ÙÔ ÔÚÈÛÙÈÎfi Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜.

Ã∞ƒΔ∂™/4

[170]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ã.°π∞¡¡√¶√À§√™/4

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [171]

Ë ÌÂÁ¿ÏË μÔÌ‚¿Ú‰·
ΔÔ ˘ÚÔ‚ÔÏÈÎfi -Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔ˘˜- ‹Ù·Ó ¤Ó· ·fi Ù· ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚ· ηÈ
·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfiÙÂÚ· ÛÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡. ™Ù· ·ÔÛ¿ÛÌ·Ù· Ô˘
·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ÙÔ˘ ¯ÚÔÓÈÎÔÁÚ¿ÊÔ˘ ¡ÈÎÔÏfi ª·ÚÌ·Úfi ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÙ·È Ì ÁÏ·Ê˘ÚfiÙËÙ·
Ô Î·ıÔÚÈÛÙÈÎfi˜ ÚfiÏÔ˜ ÙˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ˘ÚÔ‚fiÏˆÓ ÛÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘.
™ÙȘ 11 ∞ÚÈÏ›Ô˘ Ô ΔÔ‡ÚÎÔ˜ ·˘ı¤ÓÙ˘
ÛÙ‹ÓÂÈ ÙȘ ‚ÔÌ‚¿Ú‰Â˜ ÙÔ˘ ·ÓÙ›ÎÚ˘ ÛÙ·
¯ÂÚÛ·›· Ù›¯Ë, ÛÙ· ÈÔ ·ÛıÂÓ‹ ÛËÌ›·
Ù˘ ÛÙÂÚÈ¿˜, ÁÈ· Ó· ÂÈÙ‡¯ÂÈ Î·Ï‡ÙÂÚ·
ÙÔ ÛÎÔfi ÙÔ˘. √È ‚ÔÌ‚¿Ú‰Â˜ ·˘Ù¤˜ ÙÔÔıÂÙ‹ıËÎ·Ó Û ٤ÛÛÂÚ· ÛËÌ›·.
¶ÚÒÙ· ¤ÛÙËÛ ÙÚÂȘ ‚ÔÌ‚¿Ú‰Â˜ ·¤Ó·ÓÙÈ ·fi ÙÔ ·Ï¿ÙÈ ÙÔ˘ Á·ÏËÓfiÙ·ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ¤ÂÈÙ· ÙÚÂȘ ¿ÏϘ ÙȘ ÙÔÔı¤ÙËÛ ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙËÓ ¶‡ÏË Ù˘ ¶ËÁ‹˜,
¿ÏϘ ‰‡Ô ÙȘ ¤‚·Ï ·¤Ó·ÓÙÈ ·fi ÙË
÷ÚÈÛ›· ¶‡ÏË Î·È ¿ÏϘ Ù¤ÛÛÂÚȘ ÛÙËÓ
¶‡ÏË ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡, ÙËÓ ÈÔ
·ÛıÂÓ‹ ·fi fiϘ. √ Ï›ıÔ˜ Ô˘ ÂÎÛÊÂÓ‰fiÓÈ˙ ̛· ·fi ÂΛӘ ÙȘ ‚ÔÌ‚¿Ú‰Â˜,
Ô˘ ‹Ù·Ó ÛÙËÓ ¶‡ÏË ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡, ˙‡ÁÈ˙ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ¯›ÏȘ ‰È·ÎfiÛ˜
Ï›‚Ú˜ Î·È ‹ıÂÏ ϛıÔ ‰ÂηÙÚÈÒÓ ÙÂÙ¿ÚÙˆÓ. ∞Ó·ÏÔÁÈÛÙ›ÙÂ, ÏÔÈfiÓ, ÙÈ ÙÚÔÌÂÚfi
Ï‹ÁÌ· ı· ÚÔηÏÔ‡Û fiÔ˘ ¤ÂÊÙÂ.
™ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ‚ÔÌ‚¿Ú‰· Ë ¤ÙÚ· ˙‡ÁÈ˙Â
Ô¯Ù·ÎfiÛȘ Ï›‚Ú˜ ÎÈ ¤·ÈÚÓ ¤ÙÚ· ÂÓÓ¤· ÙÂÙ¿ÚÙˆÓ. ∞˘Ù¤˜ ÔÈ ‰‡Ô ‚ÔÌ‚¿Ú‰Â˜
Â›Ó·È ÔÈ ÈÔ ÌÂÁ¿Ï˜ Ô˘ ‰È¤ıÂÙÂ Ô Û·ÏÔ˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˜. √È ¿ÏϘ ‹Ù·Ó ÈÔ ÏÔÁÈΤ˜, ·fi ÂÓÙ·ÎfiÛȘ ̤¯ÚÈ ‰È·ÎfiÛȘ
Ï›‚Ú˜ Î·È ÏÈÁfiÙÂÚÔ ·ÎfiÌ·. […]
™‹ÌÂÚ·, ÙËÓ 29Ë ª·˝Ô˘ ÙÔ˘ ¤ÙÔ˘˜ 1453,
ÙËÓ ÙÚ›ÙË ÒÚ· ÚÈÓ ÙËÓ Ë̤ڷ, Ô ªˆ¿ÌÂı, ÁÈÔ˜ Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ΔÔ‡ÚÎÔ˘
ªÔ˘Ú¿Ù, ¤Ú¯ÂÙ·È ·˘ÙÔÚÔÛÒˆ˜ ÛÙ·
Ù›¯Ë, ÁÈ· Ó· οÓÂÈ ÁÂÓÈ΋ Â›ıÂÛË, ÌÂ
ÙËÓ ÔÔ›· ηı·›ÚÂÛ ÙËÓ ¶fiÏË. […]
∞ÔÊ·ÛÈṲ̂ÓÔÈ Ó· ÌÔ˘Ó ÛÙËÓ ¶fiÏË ÔÈ
ΔÔ‡ÚÎÔÈ, fiˆ˜ ›·, ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó ¤Íˆ
·fi ÙËÓ ¶‡ÏË ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡, ·fi
ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ Ù˘ ÍËÚ¿˜ ‰ËÏ·‰‹, ÎÈ ¤ÚÈ¯Ó·Ó ÔÈ ·ÏÏfiıÚËÛÎÔÈ ÔÏÏÔ‡˜ Ï›ıÔ˘˜ ÌÂ
Ù· ηÓfiÓÈ· ÙÔ˘˜, ·Ì¤ÙÚËÙ˜ ÙÔ˘ÊÂÎȤ˜
Î·È Ì˘ÚÈ¿‰Â˜ Û·˝Ù˜. √È È·¯¤˜ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó

ÙfiÛÔ ÙÚÔÌ·ÎÙÈΤ˜ Ô˘ ÓfiÌÈ˙ ηÓ›˜ fiÙÈ
ı· ÛΛ˙ÔÓÙ·Ó ÔÈ Ô˘Ú·ÓÔ›. ª’ ÂΛÓË ÙË
ÌÂÁ¿ÏË ‚ÔÌ‚¿Ú‰·, Ô˘ Ë ¤ÙÚ· Ù˘ ˙‡ÁÈ˙ ¯›ÏȘ ‰È·ÎfiÛȘ Ï›‚Ú˜, Î·È Ì ÙfiÍ·
Û fiÏÔ ÙÔ Ì‹ÎÔ˜ ÙˆÓ ÙÂȯÒÓ Ô˘ ‹Ù·Ó
¤ÍÈ Ì›ÏÈ·, ¯Ù˘Ô‡Û·Ó Ì¤Û· ·fi Ù· ÛÙ·˘ÚÒÌ·Ù·, Î·È ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÊÔÚÙˆıÔ‡Ó ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÔÁ‰fiÓÙ· η̋Ϙ ÌÂ
ÙȘ Û·˝Ù˜ Ô˘ ¤ÚÈ¯Ó·Ó Ì¤Û·, ÂÓÒ ·fi
ÂΛӘ Ô˘ ¤ÂÊÙ·Ó Ì¤Û· ÛÙËÓ Ù¿ÊÚÔ
ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ¿ÏϘ ›ÎÔÛÈ. ∞˘Ù‹ Ë ÙfiÛÔ
ÛÎÏËÚ‹ Ì¿¯Ë ÎÚ¿ÙËÛ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ·˘Á‹
Ù˘ ̤ڷ˜. […]

·Ì¤Ûˆ˜ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ˘ÚÔ‰fiÙËÛ·Ó ÁÈ·
¿ÏÏË ÌÈ· ÊÔÚ¿ ÙË ÌÂÁ¿ÏË ‚ÔÌ‚¿Ú‰· ηÈ
¿ÏÈ ·˘ÙÔ› ÔÈ ·ÏÏfiıÚËÛÎÔÈ ·Ú¯›˙Ô˘Ó Û·Ó
Û΢ÏÈ¿ Ó· ¤Ú¯ÔÓÙ·È Ì¤Û· ·fi ÙÔÓ Î·Ófi
Ù˘ ‚ÔÌ‚¿Ú‰·˜ ÁÚ‹ÁÔÚ·, ÛÚÒ¯ÓÔÓÙ·˜
Î·È ·ÙÒÓÙ·˜ Ô ¤Ó·˜ ÙÔÓ ¿ÏÏÔ Û·Ó
¿ÁÚÈ· ıËÚ›·. ª¤Û· Û’ ¤Ó· ٤ٷÚÙÔ Ù˘
ÒÚ·˜ ›¯·Ó ÂÚ¿ÛÂÈ ¿Óˆ ·fi ÙÚÈ¿ÓÙ·
¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ΔÔ‡ÚÎÔÈ Ì¤Û· ·fi ÙÔ ÛÙ·‡ÚˆÌ· Ì ÙfiÛÔ˘˜ ·Ï·Ï·ÁÌÔ‡˜, Ô˘ ÓfiÌÈ˙ ηÓ›˜ ˆ˜ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙËÓ ›‰È· ÙËÓ
∫fiÏ·ÛË, ÔÈ ‰Â ·Ï·Ï·ÁÌÔ› ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÏ·ÏÔ‡Û·Ó Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ›·. […]

ŸÏÔÈ ÂÌ›˜ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ô˘ ÂΛӘ ÙȘ
ÛÙÈÁ̤˜ ‚ÚÈÛÎfiÌ·ÛÙ·Ó Û’ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚÈıÚËÓÔ‡ÌÂÓË fiÏË, ·Ú·Î·ÏÔ‡Û·Ì ÙÔÓ
ÂÏ‹ÌÔÓ· πËÛÔ‡ ÃÚÈÛÙfi Ì·˜ Î·È ÙË ÌËÙ¤Ú· ΔÔ˘ ¶·Úı¤ÓÔ ª·Ú›· Ó· ¢ÛÏ·¯ÓÈÛÙÔ‡Ó ÙȘ „˘¯¤˜ Ì·˜, ÁÈ·Ù› Û‹ÌÂÚ·, Û’
·˘Ù‹ ÙË ÛÎÏËÚ‹ Ì¿¯Ë ı· Âı·›Ó·ÌÂ.
∫·È, ÁÈ· Ó· Ì¿ıÂÙÂ, Ì›· ÒÚ· ÚÈÓ ÍËÌÂÚÒÛÂÈ Ô ΔÔ‡ÚÎÔ˜ ·˘ı¤ÓÙ˘ ¤‰ˆÛ ‰È·Ù·Á‹ Ó· ˘ÚÔ‰ÔÙ‹ÛÔ˘Ó ÙË ÌÂÁ¿ÏË ‚ÔÌ‚¿Ú‰· ÙÔ˘, ÎÈ ·˘Ùfi˜ Ô Ï›ıÔ˜ ¤ÊÙÂÈ
̤۷ ÛÙ· Ô¯˘ÚÒÌ·Ù· Ô˘ ›¯·Ì ηٷÛ΢¿ÛÂÈ, Ù· ÔÔ›· Ú‹Ì·ÍÂ. ∞fi ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Î·Ófi Ô˘ ۋΈÛ ·˘Ù‹ Ë ‚ÔÌ‚¿Ú‰· ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ‰È·‚·›ÓÔ˘Ó ‰È·Ì¤ÛÔ˘
ÙÔ˘ ηÓÔ‡ Î·È ‹Ù·Ó ۯ‰fiÓ ÙÚÈ·ÎfiÛÈÔÈ
ÂΛÓÔÈ Ô˘ ¤Ú·Û·Ó ̤۷ ·fi Ù· Ù›¯Ë.
°Ú·ÈÎÔ› ÎÈ ∂ÓÂÙÔ› ÙÔ˘˜ ÂÙ¿Í·Ì ¤Íˆ
·fi ÙÔ ÛÙ·‡ÚˆÌ· Î·È ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ ·˘ÙÒÓ ‚Ú‹Î·Ó ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ. ŸÏÔÈ Û¯Â‰fiÓ
ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó ÚÈÓ ÌÔÚ¤ÛÔ˘Ó Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ó ÙÔ ÛÙ·‡ÚˆÌ·. ∂ΛÓË ÙË ÛÙÈÁÌ‹ ÔÈ
°Ú·ÈÎÔ›, ¤¯ÔÓÙ·˜ ÂÙ‡¯ÂÈ ·˘Ùfi ÙÔ Î·ÙfiÚıˆÌ·, ›ÛÙ„·Ó Ú·ÁÌ·ÙÈο fiÙÈ ÓÈÎÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜ ·ÏÏfiıÚËÛÎÔ˘˜ ÎÈ fiÏÔÈ ÂÌ›˜ ÔÈ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ‹Ú·Ì ÌÂÁ¿ÏË ·Ó·ÎÔ‡ÊÈÛË.
ŸÙ·Ó ÙÔ˘˜ ‰ÈÒÍ·Ì ·fi ÙÔ ÛÙ·‡ÚˆÌ·,

μϤÔÓÙ·˜ ·˘Ùfi, Ô πˆ¿ÓÓ˘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿Ó˘,
°ÂÓÔ˘¿Ù˘ ·fi ÙË °¤ÓÔ˘·, ·ÔÊ·Û›˙ÂÈ Ó·
ÂÁηٷÏ›„ÂÈ ÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ η ÙÚ¤¯ÂÈ ÛÙÔ
ÏÔ›Ô ÙÔ˘ Ô˘ ‹Ù·Ó ·Ú·Á̤ÓÔ ÎÔÓÙ¿
ÛÙËÓ ¿Ï˘ÛÔ. ∞˘ÙfiÓ ÙÔÓ πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿ÓË Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÙÔÓ Â›¯Â ÔÚ›ÛÂÈ ÁÂÓÈÎfi ‰ÈÔÈÎËÙ‹ ÍËÚ¿˜. ∫·È, ÙÚÂfiÌÂÓÔ˜ ÛÂ Ê˘Á‹ Ô
ÛÙÚ·ÙËÁfi˜, ÂÚÓÒÓÙ·˜ ̤۷ ·fi ÙËÓ
¶fiÏË, ÊÒÓ·˙Â: «√È ΔÔ‡ÚÎÔÈ Ì‹Î·Ó ÛÙËÓ
¶fiÏË». ∫·È „¢‰fiÙ·Ó ·Û‡ÛÙÔÏ·, ÁÈ·Ù›
·ÎfiÌ· ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÌÂÈ. ∞ÎÔ‡ÁÔÓÙ·˜ Ô
Ï·fi˜ Ù· ÏfiÁÈ· ·˘Ù¿ ·fi ÂΛÓÔÓ ÂȉÈο ÙÔ
ÛÙÚ·ÙËÁfi, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ Â›¯·Ó
ÌÂÈ ÛÙËÓ ¶fiÏË, fiÏÔÈ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ÙÚ¤ÔÓÙ·È ÛÂ Ê˘Á‹ ÎÈ ·Ì¤Ûˆ˜ fiÏÔÈ ÂÁηٷÏ›„·Ó ÙȘ ı¤ÛÂȘ ÙÔ˘˜ Î·È fiÚÌËÛ·Ó ÙÚ¤¯ÔÓÙ·˜ ÚÔ˜ ÙËÓ ·ÎÙ‹ ÁÈ· Ó· ÌÔÚ¤ÛÔ˘Ó Ó·
‰È·Ê‡ÁÔ˘Ó Ì ٷ ÏÔ›· Î·È ÙȘ Á·Ï¤Ú˜.
ª¤Û· ÛÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ô˘ ‹ıÂÏÂ Ô ‹ÏÈÔ˜ Ó’
·Ó·Ù›ÏÂÈ, Ô ·ÓÙÔ‰‡Ó·ÌÔ˜ £Âfi˜ ›¯Â ‰ÒÛÂÈ ÙËÓ Î·Ù·‰ÈηÛÙÈ΋ ÙÔ˘ ·fiÊ·ÛË ÎÈ
‹Ù·Ó ı¤ÏËÌ¿ ΔÔ˘ Ó· Â·ÏËı¢ÙÔ‡Ó ÔÈ
ÚÔÊËÙ›˜. ªÂ ÙÔ ÚÒÙÔ Êˆ˜ Ù˘ ·˘Á‹˜, ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ Ì‹Î·Ó ̤۷ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·fi ÙËÓ ¶‡ÏË ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘
ƒˆÌ·ÓÔ‡, ÂΛ fiÔ˘ ›¯·Ó ÁÎÚÂÌÈÛÙ› Ù·
Ù›¯Ë ·fi ÙȘ ‚ÔÌ‚¿Ú‰Â˜ ÙÔ˘˜. [...]

[172]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ 1453 ÎËÚ‡¯ıËÎÂ Ô fiÏÂÌÔ˜ Ô˘
ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ¤¯ÂÈ ˆ˜ Û˘Ó¤ÂÈ· ¤Ó· ·Ô
Ù· ÈÔ ÎÚ›ÛÈÌ· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Ì·˜.
ÏÔ›ˆÓ, ‰ÂÓ Î·Ù·Ï·‚·›ÓÔ˘Ì ÁÈ·Ù› Ù· ÂÓÓ¤· ÌÂÁ¿Ï·
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈο ÏÔ›· Ô˘ ‹Ù·Ó ·Á΢ÚÔ‚ÔÏË̤ӷ ÛÂ
ÂÙÔÈÌfiÙËÙ· ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ·Ï˘Û›‰· ‰ÂÓ ¤ÏÂ˘Û·Ó ÁÈ·
Ó· ÔÏÔÎÏËÚÒÛÔ˘Ó ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÙˆÓ Â¯ıÚÈÎÒÓ.
∏ ¿Ì˘Ó· Ù˘ ÌÈÎÚ‹˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜ ÌÔ›Ú·˜ ‰ÂÓ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È ˘ÂÚ‚ÔϤ˜ ÁÈ· Ó· ıˆÚËı› ÌÂÁ¿ÏÔ Ó·˘ÙÈÎfi ηÙfiÚıˆÌ·. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ‰ÂÓ ıˆÚԇ̠·ÎÚÈ‚‹ ÙÔÓ
ÈÛ¯˘ÚÈÛÌfi ÙÔ˘ ∫ÚÈÙÔ‚Ô‡ÏÔ˘, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ ·fi ÙÔÓ
ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ÛÙfiÏÔ ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó Ï›ÁÔ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi
100, ÂÓÒ ÔÈ ÙÚ·˘Ì·Ù›Â˜ ÍÂÂÚÓÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜ 300.
√ ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜ ‹Ù·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ÂΛÓÔ˘˜
Ô˘ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ·ÚÎÔ‡Û ӷ ˘ÔÛÙËÚ›˙Ô˘Ó ÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ηٿÎÙËÛË, ·ÏÏ¿ ıˆÚÔ‡Û·Ó Î·ı‹ÎÔÓ ÙÔ˘˜ Ó·
ÙËÓ ÎÔÏ·ÎÂ‡Ô˘Ó ÎÈfiÏ·˜. ¶ÚÔÛ·ı›, ÏÔÈfiÓ, Ó· ÌÂÙÚÈ¿ÛÂÈ ÙȘ ·Ù˘¯›Â˜ ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′. Ÿˆ˜ fï˜ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ÙÔ˘˜ ÎfiϷΘ, ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ‚Ï¿ÙÂÈ ÙËÓ ˘fiÏË„‹ ÙÔ˘ ·Ú¿ ˆÊÂÏ› ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ÏÈ‚·Ó›˙ÂÈ. °È·Ù›, ·Ó Â›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ô ÔıˆÌ·ÓÈÎfi˜
ÛÙfiÏÔ˜ ˘Ô¯ÒÚËÛ Ì ÌÈÎÚ¤˜ ·ÒÏÂȘ, ÙȘ Ôԛ˜
Ô ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ, Ë ÓÙÚÔ‹ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ
‹Ù·Ó ÔÌÔÏÔÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ Ôχ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·fi fi,ÙÈ ı·
‹Ù·Ó ·Ó ˘Ô¯ˆÚÔ‡Û·Ó ¤¯ÔÓÙ·˜ ˘ÔÛÙ› ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË
ÊıÔÚ¿. ΔÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹ ÔÈ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›, ·Ó¤Î·ıÂÓ ·ÓÒÙÂÚÔÈ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ÛÙË
ı¿Ï·ÛÛ·, ÙÔ˘˜ ηٿÊÂÚ·Ó Î·›ÚÈÔ Ï‹ÁÌ· Î·È Â‡ÏÔÁ·
ÔÈ ÔÏÈÔÚÎË̤ÓÔÈ ¯¿ÚËÎ·Ó Î·È ·ÓËÁ‡ÚÈ˙·Ó ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ÂfiÌÂÓË Ì¤Ú· ÙË Ó›ÎË ÙÔ˘˜.

ÀÂÚÓÂÒÏÎËÛË
ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÛÙfiÏÔ˘
ÛÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ ÎfiÏÔ
√ ªˆ¿ÌÂı fï˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¿ÓıÚˆÔ˜ Ô˘ ÙÔÔ‡ÓÙ·Ó
‡ÎÔÏ· Ô‡Ù ¤ÌÂÈÓ ¿Ú·ÎÙÔ˜ ÙËÓ ÂfiÌÂÓË Ì¤Ú·. ¶ÚÈÓ
·ÎfiÌË ÌÂÛËÌÂÚÈ¿ÛÂÈ, ηÙ¢ı‡ÓıËΠ̠10.000 È›˜
ÛÙÔ μÂÛ›ÎÙ·ÛÈ Ì˯·ÓÔÚÚ·ÊÒÓÙ·˜ ÔÏÏ¿ Î·È ‰È¿ÊÔÚ·.
∞Ú¯Èο οÏÂÛ ÙÔÓ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿-Ì¤Ë Î·È ÙÔÓ Â¤ÏËÍÂ
ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÈηÓfiÙËÙ¿ ÙÔ˘. ª¿Ù·È· ¿Û¯ÈÛÂ Ô ¿Ù˘¯Ô˜
Ó·‡·Ú¯Ô˜ Ó· ÙÔÓ ÂÍ¢ÌÂÓ›ÛÂÈ Ï¤ÁÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ fiÙÈ, fiˆ˜
›‰Â Ì ٷ ›‰È· ÙÔ˘ Ù· Ì¿ÙÈ· Ô Î‡ÚÈfi˜ ÙÔ˘, ÙÔ ¤Ì‚ÔÏÔ
Ù˘ Ó·˘·Ú¯›‰·˜ ‰ÂÓ ¿ÊËÛ ԇÙ ÁÈ· ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹ ÙÔ

‚·ÛÈÏÈÎfi ÏÔ›Ô, fiÙÈ fï˜ ÌfiÓÔ ÛÙË Ó·˘·Ú¯›‰· ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó 115 ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ, fiÙÈ ÙÔ ›‰ÈÔ Û˘Ó¤‚Ë Î·È ÛÙȘ
¿ÏϘ Á·Ï¤Ú˜, fiÙÈ Î¿ÔȘ ‚˘ı›ÛÙËÎ·Ó Î·È fiÙÈ Ô ›‰ÈÔ˜
οÓÔÓÙ·˜ fi,ÙÈ ÌÔÚÔ‡Û ˙ËÙÔ‡Û ÙÔ ¤ÏÂfi˜ ÙÔ˘.
√ ·Ì›ÏÈÎÙÔ˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ı¤ÏËÛ ÛÙËÓ ·Ú¯‹ Ó· ÙÔÓ
·Ó·ÛÎÔÏÔ›ÛÂÈ, ÂÓ‰›‰ÔÓÙ·˜ fï˜ ÛÙȘ ·Ú·ÎÏ‹ÛÂȘ
ÙˆÓ ·Û¿‰ˆÓ ÙÔ‡ ¯¿ÚÈÛ ÙË ˙ˆ‹. øÛÙfiÛÔ, ÙÔÓ Î·ı·›ÚÂÛÂ, ÌÔ›Ú·Û ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘ ÛÙÔ˘˜ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚÔ˘˜
Î·È ‰È¤Ù·Í ӷ ÙÔÓ Ì·ÛÙÈÁÒÛÔ˘Ó 100 ÊÔÚ¤˜. ŒÂÈÙ·
Û˘ÁÎÚfiÙËÛ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎfi Û˘Ì‚Ô‡ÏÈÔ Î·È ÂÍ‹ÁËÛ fiÙÈ,
ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ·ÚÎÔ‡ÛÂ Ë Â›ıÂÛË ·fi ÙË ÛÙÂÚÈ¿, ¤ÚÂÂ
Ó· ÌÔ˘Ó ÛÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ. ¶Ò˜ fï˜ ı· ÁÈÓfiÙ·Ó ·˘Ùfi ÌÂÙ¿
ÙËÓ ·Ù˘¯›· Ù˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ̤ڷ˜;
∂ˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔ˜, ÏÔÈfiÓ, Ô Ã·Ï‹Ï ·Û¿˜ ·fi ·˘Ùfi,
ÁÈ· Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ ¿ÏÈ ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, ÈÛ¯˘Ú›ÛÙËΠfiÙÈ
ÈÔ Û˘ÌʤÚÔÓ ı· ‹Ù·Ó Ó· οÓÂÈ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÂÈÚ‹ÓË ÌÂ
ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÂÈ‚¿ÏÏÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘ ÂÙ‹ÛÈÔ ÊfiÚÔ 70.000
¯Ú˘Û¿ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· Î·È ·ÔÎÙÒÓÙ·˜ ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ÙȘ ·ÛÙ˘ÓÔÌÈΤ˜ ·Ú¯¤˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘.
ŸÌˆ˜, ÔÈ ÈÂڈ̤ÓÔÈ, Ô ∑·Á·Ófi˜ ·Û¿˜ Î·È Î¿ÔÈÔÈ ¿ÏÏÔÈ ‚Â˙›Úˉ˜ Â¤ÌÂÓ·Ó Ó· Û˘Ó¯ÈÛÙ› Ô fiÏÂÌÔ˜, ÌÂ
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· Â·Ó¤ÏıÂÈ ÙÔ ˙‹ÙËÌ· Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ
Ò˜ ı· ¤Ì·ÈÓ·Ó ÛÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ. ™ÙËÓ ÚÔÎÂÈ̤ÓË ÂÚ›ÙˆÛË ÔÈ Û‡Ì‚Ô˘ÏÔÈ ‰ÂÓ ‹ÍÂÚ·Ó ÙÈ Ó· Ô˘Ó Î·È Ô
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜, ·Ê‹ÓÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜ ÁÈ· Ï›ÁÔ Û ·Ì˯·Ó›·,
¿ÊËÛ ¿ÊˆÓÔ˘˜ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÙÔ˘˜ ËÏÈÎȈ̤ÓÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ¿Ó‰Ú˜ ϤÁÔÓÙ·˜ fiÙÈ ı· ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÙÔ ÛÙfiÏÔ ÛÙÔÓ
∫ÂÚ¿ÙÈÔ ·fi ÙËÓ ÍËÚ¿.
º·›ÓÂÙ·È, Ú¿ÁÌ·ÙÈ fiÙÈ, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ÂÚ›ÌÂÓ ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·Ú¿ÍÂÓË ·ÔÙ˘¯›·, ÁÓÒÚÈ˙ fiÙÈ ÙÔ Û¿ÛÈÌÔ
Ù˘ ·Ï˘Û›‰·˜ Ì ٷ ÏÔ›· ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ÂÍ·ÈÚÂÙÈο ‰‡ÛÎÔÏÔ. ŒÙÛÈ, ÏÔÈfiÓ, ·ÊÔ‡ ÛΤÊÙËΠ¤ÁηÈÚ· ÙÈ
¤ÚÂ ӷ οÓÂÈ, Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜
ÙÔ˘ °·Ï·Ù¿ Î·È ¤Ì·ı ·fi οÔÈÔÓ fiÙÈ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙË Ë ˘ÂÚÓÂÒÏÎËÛË ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘. ¶·ÚfiÌÔÈ· ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ ›¯Â Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËı› ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÛÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·, ÂȉÈο ÛÙÔÓ πÛıÌfi Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘, fiÔ˘
˘‹Ú¯Â Î·È ‰ÚfiÌÔ˜ ÂȉÈο ηٷÛ΢·Ṳ̂ÓÔ˜, Ô ÏÂÁfiÌÂÓÔ˜ ¢›ÔÏÎÔ˜, ÁÈ· Ó· ÂÚÓÔ‡Ó Ù· ÏÔ›· ·fi ÙÔ ™·ÚˆÓÈÎfi ÛÙÔÓ ∫ÔÚÈÓıÈ·Îfi ÎfiÏÔ. ∂›¯Â Á›ÓÂÈ Â›Û˘ Ì›·
‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÊÔÚ¤˜ ÛÙÔ ªÂÛ·›ˆÓ·, fiˆ˜ ·fi ÙÔ

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [173]

Ó·‡·Ú¯Ô ¡È΋ٷ øÔڇʷ, ÂÓÒ ÚfiÛÊ·Ù·, ÚÈÓ ·fi
15 ¯ÚfiÓÈ·, ›¯·Ó ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ Î¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ ¤Ú·Û·Ó ÙÔ ÛÙfiÏÔ ÙÔ˘˜ ·fi ÙË ÛÙÂÚÈ¿ ·fi ÙÔÓ
ÔÙ·Ìfi ÕıÂÛÈ (∞‰›ÁË) ÛÙË Ï›ÌÓË Ù˘ °¿Ú‰·˜ (μÂÓ¿ÎÔ˘), ‰È·Ó‡ÔÓÙ·˜ ÌÈ· ·fiÛÙ·ÛË 386,5 ¯ÈÏÈÔ̤ÙÚˆÓ ÂÚ›Ô˘ Î·È Û ÂÚÈÔ¯‹ ηÎÔÙÚ¿¯·ÏË Î·È ÔÚÂÈÓ‹. ∞˘Ù‹
‹Ù·Ó Ë ÈÔ ‰‡ÛÎÔÏË ·fi fiϘ ÙȘ ÁÓˆÛÙ¤˜ ˘ÂÚÓˆÏ΋ÛÂȘ Î·È ÙËÓ Î·ÙfiÚıˆÛÂ Ô ∫ÚËÙÈÎfi˜ ™ÔÚ‚fiÏÔ˜ ÛÂ
ÙÚÂȘ Ì‹Ó˜, fiˆ˜ Ì·˜ ‰ÈËÁ‹ıËÎÂ Ô ·Â›ÌÓËÛÙÔ˜ ∞Ó‰Ú¤·˜ ªÔ˘ÛÙÔ͇‰Ë˜ ÛÙÔÓ ∂ÏÏËÓÔÌÓ‹ÌÔÓ·.
ΔÔ ÂÁ¯Â›ÚËÌ·, ÏÔÈfiÓ, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·Î·ÙfiÚıˆÙÔ, ·ÓÙ›ıÂÙ· ›Ûˆ˜ ‹Ù·Ó Î·È Â‡ÎÔÏÔ. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· ÔÏÔÎÏËÚˆı›, fiˆ˜ ϤÌÂ, Û ̛· Ó‡¯Ù·. ¢ËÏ·‰‹, fi¯È ÌfiÓÔ Ó· ÌÂÙ·ÊÂÚıÔ‡Ó Ù· ÏÔ›·, ·ÏÏ¿ Ó· Á›ÓÔ˘Ó Î·È fiϘ ÔÈ ··Ú·›ÙËÙ˜ ÚÔÂÙÔÈ̷ۛ˜. °È· Ó·
ÂÈÛÙÔ‡ÌÂ, ·ÚΛ Ó· Ú›ÍÔ˘Ì ÌÈ· Ì·ÙÈ¿ ÛÙÔ ¯ÒÚÔ fiÔ˘
Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËÎÂ Ë ˘ÂÚÓÂÒÏÎËÛË Î·È ÛÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÚÁ·Û›Â˜ Ô˘ ··ÈÙ‹ıËηÓ. ∞Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ μÂÛ›ÎÙ·ÛÈ, fiÔ˘ ›¯Â ·Á΢ÚÔ‚ÔÏ‹ÛÂÈ Ô ÔıˆÌ·ÓÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜,
Î·È ÛÙÔ ™Ù·˘ÚÔ‰ÚfiÌÈ ˘¿Ú¯ÂÈ Ë ·ÓËÊÔÚÈ΋ ÎÔÈÏ¿‰·
ÙÔ˘ ¢ÔÏÌ¿ ª·¯ÙÛ¤, Ô˘ Ô‰ËÁ› ÚÔ˜ ÙÔ ÏfiÊÔ fiÔ˘
ÙÒÚ· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Ù· ÓÂÎÚÔÙ·Ê›· Î·È ÔÈ ÛÙÚ·ÙÒÓ˜.
∂Λ ÂÎÙ›ÓÂÙ·È ÙÔ ÔÚÔ¤‰ÈÔ ÙÔ˘ ™Ù·˘ÚÔ‰ÚÔÌ›Ô˘. ∞fi
ÙÔ ‡„ˆÌ· ·˘Ùfi ·ÓÔ›ÁÂÙ·È ¿ÏÏË ÎÔÈÏ¿‰· ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ·
ÚÔ¿ÛÙÈ· ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¢ËÌËÙÚ›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ °ÂÓ›ÛÂÚÈ, Ô˘
ηÙËÊÔÚ›˙ÂÈ Ì¤Ûˆ ÙÔ˘ ∫·Û›Ì ¶·Û¿ ̤¯ÚÈ Ù· ÔıˆÌ·ÓÈο Ó·˘ËÁ›· ÙÔ˘ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ˘ ÎfiÏÔ˘. ΔÔ Î·ÎÔÙÚ¿¯·ÏÔ ·˘Ùfi ÎÔÌÌ¿ÙÈ, Ì‹ÎÔ˘˜ ÂÚ›Ô˘ 12,6 ¯ÈÏÈÔ̤ÙÚˆÓ,
¤ÚÂ ӷ ηı·ÚÈÛÙ› ·fi ı¿ÌÓÔ˘˜ Î·È ‰ÂÓ‰Ú‡ÏÏÈ·, Ó·
ÛÙÚˆı› Ì ۷ӛ‰Â˜, Ó· ÚÔÛٷ٢ٛ ·fi ÙË ÌÈ· ηÈ
ÙËÓ ¿ÏÏË ÏÂ˘Ú¿ Ì ÊÚ¿¯ÙË ·fi ·ÛÛ¿ÏÔ˘˜ ÌËÁ̤ÓÔ˘˜ ÛÙÔ ¯ÒÌ· Î·È Î·Ï¿ ÛÙÂÚˆ̤ÓÔ˘˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜,
Î·È Ó· ·ÏÂÈÊı› Ì ϛÔ˜ ‚Ô‰ÈÒÓ Î·È ÎÚÈ·ÚÈÒÓ.
∞ÊÔ‡ ¤ÁÈÓ·Ó fiÏ· ·˘Ù¿, ·Ó¤‚·Û·Ó ·Ú¯Èο ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÛ¯¤‰ÈÔ ‰›ÔÏÎÔ Î¿ÔÈ· ÌÈÎÚ¿ ÏÔ›· ÁÈ· Ó· Ù· ‰ÔÎÈÌ¿ÛÔ˘Ó Î·È Ù· ¤Û˘Ú·Ó ·fi ÙÔ ¢ÔÏÌ¿ ª·¯ÙÛ¤ ÛÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ ÎfiÏÔ. ªÂÙ¿ ÙËÓ ÂÈÙ˘¯Ë̤ÓË ‰ÔÎÈÌ‹, ÌÂٷʤÚıËÎ·Ó Î·Ù¿ ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÚfiÔ ¿ÏÏ· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ·, Û˘ÓÔÏÈο 72 ÏÔ›·. Δ· ¤ÛÂÚÓ·Ó ÔÈ ¿Ó‰Ú˜ ÙˆÓ ÏËڈ̿وÓ, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ï›ÁÔÈ ÛÙ¤ÎÔÓÙ·Ó ¿Óˆ Û ·˘Ù¿
ÛÙËÓ ÏÒÚË, ÛÙÔ ˉ¿ÏÈÔ, ÛÙ· ηٿÚÙÈ·, ÂÓÒ ¿ÏÏÔÈ ÌÂ

∂ÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË ·fi ‚È‚Ï›Ô, Ì ÙÔÓ ªˆ¿ÌÂı μ′,
Ô ÔÔ›Ô˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ¶fiÏ˘ ·¤ÎÙËÛÂ
ÙÔ ÚÔÛˆÓ‡ÌÈÔ «Ô ¶ÔÚıËÙ‹˜».
BETTMANN/CORBIS/APEIRON

[174]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ºˆÙÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘
∫ÂÚ¿ÙÈÔ˘ ÙÔ 1895.
™ÙȘ 22 ∞ÚÈÏ›Ô˘
ÙÔ˘ 1453 ÔÈ
ÔÏÈÔÚÎË̤ÓÔÈ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘Ôϛ٘ ›‰·Ó ÌÂ
¤ÎÏËÍË ÙÔ˘ÚÎÈο
ÏÔ›· ̤۷ ÛÙÔÓ
∫ÂÚ¿ÙÈÔ ÎfiÏÔ,
·ÊÔ‡ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ
ÙÔ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ
‚Ú¿‰˘ Ù·
ÌÂÙ¤ÊÂÚ·Ó ÂΛ
̤ۈ ‰ÈfiÏÎÔ˘
Ô˘ ηٷÛ··Û·Ó
·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿
ÙÔ˘ ¡ÙÔÏÌ¿
ª·¯ÙÛ¤.
PHILIP DE BAY/HISTORICAL
PICTURE ARCHIVE
/CORBIS/APEIRON

Ù‡Ì·Ó· Î·È Û¿ÏÈÁÁ˜ ¤·È˙·Ó ¤Ó· ı·Ï·ÛÛÈÓfi ÙÚ·ÁÔ‡‰È ÁÈ· Ó· ‰›ÓÔ˘Ó Ú˘ıÌfi Î·È Ó· ÂÈÙ·¯‡ÓÔ˘Ó ÙËÓ
ÎÔÈÓ‹ ÚÔÛ¿ıÂÈ·.
∂ÓÓÔÂ›Ù·È fï˜ fiÙÈ, fiÛÔÈ Î·È ·Ó ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ ‹Ù·Ó
ÔÈ ¿Ó‰Ú˜ Ô˘ ·Û¯ÔÏ‹ıËÎ·Ó Ì ·˘Ù¿, Â›Ó·È ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó·
‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ›¯Â ÙËÓ È‰¤· ·˘Ù‹ ÛÙÔ Ì˘·Ïfi
ÙÔ˘ ÙÔ ‚Ú¿‰˘ Ù˘ 21˘ Î·È fiÙÈ fiÏ· fiÛ· ·Ó·Ê¤ÚıËηÓ
·Ú·¿Óˆ ¤ÁÈÓ·Ó Ì¤Û· Û ¤Ó· ‚Ú¿‰˘. £ÂˆÚÔ‡ÌÂ, ÏÔÈfiÓ, Èı·ÓfiÙÂÚÔ fiÙÈ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ›¯Â Ì¿ıÂÈ ÚÈÓ ·fi
̤Ú˜ ·fi οÔÈÔÓ °ÂÓÔ˘¿ÙË ÙÈ ¤ÚÂ ӷ οÓÂÈ Î·È
›¯Â ‰ÒÛÂÈ ÂÁη›Úˆ˜ ‰È·Ù·Á‹ Ó· ηı·ÚÈÛÙ› Î·È Ó· ÂÍÔÌ·Ï˘Óı› fiÛÔ ÁÈÓfiÙ·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ô ‰ÚfiÌÔ˜, ¯ˆÚ›˜ Ó·
ÁÓˆÚ›˙ÂÈ Î·Ó›˜ Ì‹ÙÂ Î·È Ó· Ê·ÓÙ¿˙ÂÙ·È ÁÈ· ÔÈÔ ÛÎÔfi
ÁÈÓfiÙ·Ó ·˘Ùfi. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ›¯Â ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ ÁÈ· ÙËÓ ÚÔÌ‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Ì ٷ ··Ú·›ÙËÙ· ˘ÏÈο ·fi ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜
ÙÔ˘ °·Ï·Ù¿ Î·È ÁÈ· ÙËÓ Î·ÙÂÚÁ·Û›· ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ÙË Ó‡¯Ù·
ÂΛÓË Ù›ÔÙ ¿ÏÏÔ ‰ÂÓ Â›¯Â ·ÔÌ›ÓÂÈ ·fi ÙÔ Ó· ÛÙÚˆı› Ô ‰›ÔÏÎÔ˜ Î·È Ó· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËı› Ë ˘ÂÚÓÂÒÏÎËÛË.
Ÿˆ˜ fï˜ Î·È Ó· ¤¯ÂÈ ÙÔ Ú¿ÁÌ·, ÙÔ ÂÁ¯Â›ÚËÌ· ‹Ù·Ó
ÌÂÁ¿ÏÔ Î·È Â›Ó·È Ú¿ÁÌ·ÙÈ ¿ÍÈÔ ı·˘Ì·ÛÌÔ‡ ÙÔ Ò˜
Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËΠ̤۷ Û ϛÁ˜ ÒÚ˜.

∞ÔÙ˘¯Ë̤ÓË ÚÔÛ¿ıÂÈ·
˘ÚfiÏËÛ˘
ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÛÙfiÏÔ˘
ŸÙ·Ó ÛÙȘ 22 ∞ÚÈÏ›Ô˘ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ›‰·Ó Í·ÊÓÈο ÙÔ Úˆ› Ù· ¯ıÚÈο ÂΛӷ
ÏÔ›· ·Á΢ÚÔ‚ÔÏË̤ӷ ÛÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ, ¤ÓÈˆÛ·Ó ÙfiÛÔ
ÌÂÁ¿ÏË ¤ÎÏËÍË fiÛÔ ÌÂÁ¿ÏË ‹Ù·Ó Î·È Ë ¯·Ú¿ ÙÔ˘˜
ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË Ì¤Ú· ÌÂÙ¿ ÙË Ó›ÎË ÙÔ˘˜. ŸÏ˜ ÔÈ
ÂÏ›‰Â˜ Ô˘ ›¯·Ó ÛÙËÚ›ÍÂÈ ÛÙËÓ ·Ï˘Û›‰· Ô˘ ¤ÊÚ·˙Â
ÙËÓ Â›ÛÔ‰Ô ÙÔ˘ ÏÈÌ·ÓÈÔ‡ Î·È ÛÙ· ÏÔ›· Ô˘ ‹Ù·Ó
·Á΢ÚÔ‚ÔÏË̤ӷ ÂΛ Ê¿ÓËÎ·Ó Ó· Û‚‹ÓÔ˘Ó ÌÔÓÔÌÈ¿˜, ·ÊÔ‡ ÙÔ Ô¯‡ÚˆÌ· ·˘Ùfi ‹Ù·Ó ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó· ·ÓÙ¤ÍÂÈ ·Ó ‰Â¯fiÙ·Ó Î·Ù¿ ̤وÔ Â›ıÂÛË ·fi ÙÔ ÛÙfiÏÔ
ÛÙÔ μÂÛ›ÎÙ·ÛÈ Î·È ÓfiÙÈ· ·fi ÙË ÌÔ›Ú· Ô˘ ›¯Â ÙÚ˘ÒÛÂÈ ÛÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ. ŸÌˆ˜, Î·È ·˘Ùfi Ó· ÌË Û˘Ó¤‚·ÈÓÂ, ÔÈ Â¯ıÚÔ› Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ‹‰Ë ̤۷ ÛÙÔÓ
ÎfiÏÔ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÂÈÙÂıÔ‡Ó ÛÙÔ ·Ó›Û¯˘ÚÔ Ù›¯Ô˜
Î·È Ó· ·Ó·ÁοÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ÔÏÈÔÚÎË̤ÓÔ˘˜ Ó· ÂÓÈÛ¯‡ÛÔ˘Ó ÙË ÊÚÔ˘Ú¿ ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô ·˘Ùfi, ·Ô‰˘Ó·ÌÒÓÔÓÙ·˜
¤ÙÛÈ ÙËÓ ¿Ì˘Ó· ÛÙ· ¯ÂÚÛ·›· Ù›¯Ë.

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [175]

Δ›ÔÙ· fï˜ ·fi ·˘Ù¿ ‰ÂÓ ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· Û˘Ì‚Â›. Δ·
ÏÔ›· Ô˘ ÌÂٷʤÚıËÎ·Ó ÛÙÔÓ ÎfiÏÔ Ô‡Ù ÙËÓ ·Ï˘Û›‰· Ô˘ ÚÔÛÙ¿ÙÂ˘Â Ù· ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈο ÙfiÏÌËÛ·Ó Ó· ÂÈÚ¿ÍÔ˘Ó Ô‡Ù Âȯ›ÚËÛ·Ó Î·ÌÈ¿ ÛÔ˘‰·›· Â›ıÂÛË ÛÙÔ
Ù›¯Ô˜, ·ÊÔ‡ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ʤÚÔ˘Ó ÌÂÁ¿Ï· ˘ÚÔ‚fiÏ·. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ÔÈ ÔÏÈÔÚÎÔ‡ÌÂÓÔÈ, ̤۷ ÛÙËÓ
·Ú¯È΋ ÙÔ˘˜ ¤ÎÏËÍË, ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi Ó· ÊÔ‚Ô‡ÓÙ·È Ù·
¿ÓÙ·. ∞ÊÔ‡ Û˘ÛΤÊıËÎ·Ó ÙÂÏÈο ÁÈ· ÙÔ Ò˜ ı· ‰Ú¿ÛÔ˘Ó, ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ÂȯÂÈÚ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ˘ÚfiÏËÛË
ÙˆÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎÒÓ ÏÔ›ˆÓ, ÙËÓ ÔÔ›· ·Ó¤ıÂÛ·Ó ÛÙÔÓ ‹‰Ë
ÁÓˆÛÙfi Ì·˜ ∂ÓÂÙfi ΢‚ÂÚÓ‹ÙË π¿Îˆ‚Ô ∫fiÎÎÔ.
™ÙȘ 24 ∞ÚÈÏ›Ô˘ ‰‡Ô ÌÂÁ¿Ï· ÏÔ›·, ¯ˆÚËÙÈÎfiÙËÙ·˜ 500 ÙfiÓˆÓ ÙÔ Î·ı¤Ó·, ηχÊıËÎ·Ó Â͈ÙÂÚÈο ÌÂ
Û¿ÎÔ˘˜ ÁÂÌ¿ÙÔ˘˜ Ì·ÏÏ› Î·È ‚·Ì‚¿ÎÈ ÁÈ· Ó· ÚÔÊ˘Ï·¯ıÔ‡Ó ·fi ÙȘ ÛÊ·›Ú˜ ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ. ª·˙› ÙÔ˘˜ ı· ÍÂÎÈÓÔ‡Û·Ó ‰‡Ô ÌÚ›ÎÈ·, Ô˘ ı· ÌÂÙ¤ÊÂÚ·Ó ›ÛÛ·, ˘Ú›Ùȉ·, ˘ÁÚfi ˘Ú Î·È ¿ÏÏ· ·ÚfiÌÔÈ·, ηıÒ˜ Î·È ÌÈÎÚfiÙÂÚ˜ ÔÏÂÌÈΤ˜ Á·Ï¤Ú˜ Î·È ÔÏϤ˜ ‚¿ÚΘ ÁÈ·
ÙË Ú˘ÌÔ‡ÏÎËÛË ÙˆÓ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚˆÓ ÏÔ›ˆÓ Î·È ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙˆÓ ÏËڈ̿وÓ, ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·, ÌÂÙ¿ ÙËÓ ˘ÚfiÏËÛË. ¢È·ÈÛÙÒÓÔ˘ÌÂ, ÏÔÈfiÓ, fiÙÈ Ù· ˘ÚÔÏÈο ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙfiÙ ÛÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ı¿Ï·ÛÛ˜,
Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· Ô ÙÚfiÔ˜ ¯Ú‹Û˘ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ۯ‰fiÓ ··Ú¿ÏÏ·ÎÙÔ˜ Ì ·˘ÙfiÓ ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘
·ÁÒÓ·.
∞ÔÊ·Û›ÛÙËΠfiÙÈ Ù· ¿ÓÙ· ¤ÚÂ ӷ Â›Ó·È ¤ÙÔÈÌ·
ÙÔ ›‰ÈÔ ‚Ú¿‰˘ ÁÈ· Ó· ÂÎÙÂÏÂÛÙ› Ë ·fiÊ·ÛË ÂÚ›Ô˘
Ù· ÌÂÛ¿Ó˘¯Ù·. ∞Ó Ë ·fiÊ·ÛË ·˘Ù‹ ÂÎÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó, Ë
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÌÔ›Ú· ı· ηٷÛÙÚÂÊfiÙ·Ó. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ÚÔ‰fiÙ˜ ÙÔ˘ °·Ï·Ù¿ ¤Ì·ı·Ó ÁÈ· ÙȘ ÚÔÂÙÔÈ̷ۛ˜, Î·È ·˘Ùfi ÁÈ·Ù› ÔÈ ·Û˘Ó›‰ËÙÔÈ ·˘ÙÔ› ¿ÓıÚˆÔÈ,
ÂÓÒ ˘ËÚÂÙÔ‡Û·Ó ÛÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi‰Ô, ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó ÙȘ Û˘ÓÂÓÓÔ‹ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜, ÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ ÂÊÔ‰›·˙·Ó Ì ٷ ··Ú·›ÙËÙ·, ΢ڛˆ˜ ÙÔ Ï¿‰È
ÁÈ· Ù· ˘ÚÔ‚fiÏ·. ŒÙÛÈ, ÏÔÈfiÓ, Ì ÙÔ Ô˘ ‹Ú·Ó ›‰ËÛË fiÙÈ Á›ÓÔÓÙ·Ó ÚÔÂÙÔÈ̷ۛ˜, ÏËÛ›·Û·Ó ÙÔ ÏÈÌÂÓ¿Ú¯Ë ∞ÏÔ˝ÛÈÔ ¢È¤‰Ô Î·È ÙÔÓ Û˘Ì‚Ô‡ÏÂ˘Û·Ó Ó· ·Ó·‚¿ÏÂÈ ÙÔ ÂÁ¯Â›ÚËÌ· ÁÈ· ÙËÓ ÂfiÌÂÓË Ó‡¯Ù·, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘
Ó· ÌÔÚ¤ÛÔ˘Ó Ó· Û˘ÌÌÂÙ¿Û¯Ô˘Ó Î·È ·˘ÙÔ›. ΔÔ Î·Îfi
Â›Ó·È fiÙÈ Ô ¢È¤‰Ô˜ ¿ÎÔ˘Û ÙË Û˘Ì‚Ô˘Ï‹ ÙÔ˘˜. ΔfiÙÂ
Ô Ô‰ÂÛÙ¿˜ ÙÔ˘ °·Ï·Ù¿50 ÂȉÔÔ›ËÛ ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ,
Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÙԛ̷Û ·Ì¤Ûˆ˜ ÙËÓ ¿Ì˘Ó· ÂÓÈÛ¯‡ÔÓÙ·˜, ÌÂٷ͇ ¿ÏψÓ, ÙÔ ÛÙfiÏÔ Ì ¿ÚÈÛÙÔ˘˜ ÙÔÍfiÙ˜ Î·È ÛÊÂÓ‰ÔÓ›Ù˜ Î·È Ì ٤ÛÛÂÚ· ˘ÚÔ‚fiÏ·.
¢ÂÓ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ÁÈ·Ù› ÙÔ ÂÁ¯Â›ÚËÌ· ·Ó·‚Ï‹ıËÎÂ
¿ÏÈ Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ 28Ë ∞ÚÈÏ›Ô˘. ΔË Ì¤Ú· ÂΛÓË, ‰‡Ô
ÒÚ˜ ÌÂÙ¿ ÙË ‰‡ÛË, ÍÂΛÓËÛÂ Ë ÌÔ›Ú· Ô˘ ı· ¤Î·ÓÂ
ÙËÓ ˘ÚfiÏËÛË. ™‡Ìʈӷ Ì fiÛ· ›¯·Ó ·ÔÊ·ÛÈÛÙ›,

ÙËÓ Â›ıÂÛË ı· ÍÂÎÈÓÔ‡Û·Ó Ù· ÏÔ›· Ô˘ ›¯·Ó Î·Ï˘Êı› Ì ۿÎÔ˘˜. ŸÌˆ˜, Ô π¿Îˆ‚Ô˜ ∫fiÎÎÔ˜, Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û ̛· ·fi ÙȘ ÂÏ·ÊÚ‡ÙÂÚ˜ Á·Ï¤Ú˜ Î·È ‹ıÂÏÂ
Ó· ÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ fiÏË ÙË ‰fiÍ· («avido de
honor et gloria» ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ô ¢ÔÏÊ›ÓÔ˜ - «¿ÏËÛÙÔ˜
ÁÈ· ÙÈÌ‹ Î·È ‰fiÍ·»), ¤Û¢ÛÂ Î·È ÂÈÙ¤ıËΠÚÒÙÔ˜
ÛÙ· ÔıˆÌ·ÓÈο ÏÔ›·. ¶·Ó¤ÙÔÈÌ· ·˘Ù¿ ˘ÚÔ‚fiÏËÛ·Ó
Î·È ‚‡ıÈÛ·Ó ·‡Ù·Ó‰ÚË ÙË Á·Ï¤Ú·, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó·
¯·ıÔ‡Ó ÌÂÌÈ¿˜ ÔÈ 18 ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› Î·È ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ Ô˘
Â¤‚·ÈÓ·Ó Û ·˘Ù‹. ∞fi ÙÔ˘˜ 72 ΈËÏ¿Ù˜, ¿ÏÏÔÈ
Ó›ÁËÎ·Ó Î·È ¿ÏÏÔÈ ·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËÎ·Ó ÛÙËÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ Ó· ÛˆıÔ‡Ó. ŸÛÔ ÁÈ· Ù· ˘fiÏÔÈ· ÂÓÂÙÈο
ÏÔ›·, ÏfiÁˆ ÙÔ˘ ÛÎÔÙ·‰ÈÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ηÓÔ‡, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ‰È·ÎÚ›ÓÔ˘Ó ÙÈ Û˘Ó¤‚·ÈÓÂ Î·È Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó ÙËÓ
ÔÚ›· ÙÔ˘˜, ̤¯ÚÈ Ô˘ ¤Ó·˜ Ó¤Ô˜ ˘ÚÔ‚ÔÏÈÛÌfi˜
¤ÏËÍ ٷ ‡Ê·Ï· Ù˘ Á·Ï¤Ú·˜ ÙÔ˘ °·‚ÚÈ‹Ï ΔÚ‚È˙¿ÓÔ˘. ΔÔ ÏÔ›Ô ¿Ú¯ÈÛ ӷ ‚Ô˘ÏÈ¿˙ÂÈ, ·ÏÏ¿ ÌÂÙ¿ ÎÈÓ‹ıËΠÚÔ˜ Ù· ›Ûˆ, ÚfiÏ·‚ ӷ ÌÂÈ ÛÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ Î·È
Ó· ÛÒÛÂÈ ÙÔ ϋڈ̿ ÙÔ˘. ªÂÙ¿ ÙË Ó¤· ·˘Ù‹ Û˘ÌÊÔÚ¿ ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó fiÏÔÈ Ó· ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó. Δ· ÂÏ·ÊÚ‡ÙÂÚ· ÏÔ›· ‰È¤Ê˘Á·Ó ‡ÎÔÏ·, ·ÏÏ¿ Ù· ‰‡Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ·, ‰˘ÛΛÓËÙ· ÏfiÁˆ ÙˆÓ Û¿ÎˆÓ Ô˘ Ù· ÂÚȤ‚·ÏÏ·Ó, ¯ÚÂÈ¿ÛÙËΠӷ ‰ÒÛÔ˘Ó ÛÎÏËÚ‹ Ì¿¯Ë Â› ÌÈ¿ÌÈÛË
ÒÚ· Ì ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÌÔ›Ú·. ΔÂÏÈο,
fï˜, ηٿÊÂÚ·Ó Ó· ÂÈÛÙÚ¤„Ô˘Ó ÛÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ, fiÔ˘
Á‡ÚÈÛ·Ó Î·È ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ. ΔËÓ ÂÔ̤ÓË ÙÔ Úˆ› Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ‰È¤Ù·Í ӷ ı·Ó·ÙˆıÔ‡Ó ÔÈ ·È¯Ì¿ÏˆÙÔÈ ÌÚÔÛÙ¿
Û ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ fiÏË. ™Â ·¿ÓÙËÛË Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜
¤‰ˆÛÂ Î·È ·˘Ùfi˜ ‰È·Ù·Á‹ Ó· ı·Ó·ÙˆıÔ‡Ó 260 ΔÔ‡ÚÎÔÈ
·È¯Ì¿ÏˆÙÔÈ ÛÙÔ˘˜ ‡ÚÁÔ˘˜ ÙÔ˘ ÂÚÈÙÂȯ›ÛÌ·ÙÔ˜.

¢˘Ûı˘Ì›· ÛÙËÓ ¶fiÏË ªÈÎÚ¤˜ ¯ıÚÔڷ͛˜
̤¯ÚÈ ÙȘ 7 ª·˝Ô˘
∏ ·ÔÙ˘¯›· ÙÔ˘ ۯ‰›Ô˘ Î·È Ë Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓË ·ÒÏÂÈ·
ÙfiÛˆÓ ÁÂÓÓ·›ˆÓ ·Ó‰ÚÒÓ ·‡ÍËÛ·Ó ÙÔ ·›ÛıËÌ· ·Ì˯·Ó›·˜ ÛÙËÓ fiÏË. ∫·È fiˆ˜ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Û ·ÚfiÌÔȘ
ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ͤÛ·Û ÌÂÁ¿ÏË ‰È¯fiÓÔÈ· ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÂ
∂ÓÂÙÔ‡˜ Î·È °ÂÓÔ˘¿Ù˜. √È ÚÒÙÔÈ Î·ÙËÁÔÚÔ‡Û·Ó
ÙÔ˘˜ ‰Â‡ÙÂÚÔ˘˜ fiÙÈ ÔÈ ÔÌÔÁÂÓ›˜ ÙÔ˘˜ ›¯·Ó ÚÔ‰ÒÛÂÈ
ÙÔ Û¯¤‰ÈÔ, ÂÓÒ ÔÈ ‰Â‡ÙÂÚÔÈ ·¤‰È‰·Ó ÙËÓ Î·Î‹ ÙÔ˘
¤Î‚·ÛË ÛÙËÓ ·ÂÈÚ›· ÙÔ˘ ∫fiÎÎÔ˘. √ ıÏÈÌ̤ÓÔ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ηٿÊÂÚ Ì Ôχ ÎfiÔ Ó· ÙÔ˘˜ ËÚÂÌ‹ÛÂÈ Ï¤ÁÔÓÙ·˜: «™·˜ ·Ú·Î·ÏÒ, ·‰¤ÏÊÈ·, ÌË Ì·ÏÒÓÂÙÂ. ª·˜
ÊÙ¿ÓÂÈ Ô ¤Íˆ fiÏÂÌÔ˜, ÌËÓ ÔÏÂÌ¿ÙÂ Î·È ÌÂٷ͇ Û·˜,
ÁÈ· Ù’ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ £ÂÔ‡».
ŸÌˆ˜, Ë ‰˘Ûı˘Ì›· Ô˘ fiÏÔ Î·È ÌÂÁ¿ÏˆÓÂ Î·È ÔÈ

[176]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

πÛÙÔÚË̤ÓÔ
¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ
ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·,
Ì ı¤Ì· ÙËÓ
ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ÙÔ˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜.
º˘Ï¿ÛÛÂÙ·È
ÛÙËÓ ∂ıÓÈ΋
μÈ‚ÏÈÔı‹ÎË
Ù˘ °·ÏÏ›·˜
ÛÙÔ ¶·Ú›ÛÈ.
WHITE IMAGES/SCALA

˘fiÏÔÈ˜ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ ÚÔοÏÂÛ·Ó Î·È ¿ÏÏ· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·. ª¤¯ÚÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ∞ÚÈÏ›Ô˘ Ô ·ÁÒÓ·˜ ‰ÈÂÍ·ÁfiÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ· ·Ú¿ ÛÙË ÛÙÂÚÈ¿. ∫·È
·˘Ùfi ÁÈ·Ù› ·fi ÙË ÌÈ· Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ‹ıÂÏ ¿ÛË ı˘Û›·
Ó· Û˘Ó‰˘¿ÛÂÈ ÙËÓ ¤ÊÔ‰Ô ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ· Ì ·˘Ù‹
·fi ÙË ÛÙÂÚÈ¿, ÂÓÒ ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË Ù· ¿ÓÙ· ÂÍ·ÚÙÈfiÓÙ·Ó ·fi ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ˘ÚÔ‚fiÏÔ. ∞˘Ùfi fï˜ ›¯Â Û¿ÛÂÈ Î·È ¯ÚÂÈ¿ÛÙËΠӷ ηٷÛ΢·ÛÙ› ¿ÏÏÔ, Î·È Èı·Ófiٷٷ ·ÎfiÌË ‰ÂÓ Â›¯·Ó ‰Ôı› Ô‰ËÁ›Â˜ ÁÈ· ÙË ÛˆÛÙfiÙÂÚË ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘, ÁÈ· ÙȘ Ôԛ˜ ÌÈÏ‹Û·Ì ·Ú·¿Óˆ.
ŒÙÛÈ, ‰ÈÂÍ¿ÁÔÓÙ·Ó ·ÚÎÂÙ¤˜ ¯ıÚÔڷ͛˜ ÛÙ· Ù›¯Ë
Î·È ÛÙËÓ Ù¿ÊÚÔ, ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ¤¯·Ó·Ó ÙË
˙ˆ‹ ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ·Ú¿ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›,
·ÏÏ¿ ·fi ·˘Ù¤˜ Ù›ÔÙ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÎÚÈı›. ∞fi
ÙÔÓ ·‰È¿ÎÔÔ ˘ÚÔ‚ÔÏÈÛÌfi ÁÎÚÂÌ›˙ÔÓÙ·Ó Î¿ÔÈ·
ÛËÌ›· ÙˆÓ ÙÂȯÒÓ Î·È ÙˆÓ ‡ÚÁˆÓ, ÂȉÈο ÙÔ˘ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡ Ù›¯Ô˘˜, ·ÏÏ¿ ÂÈÛ΢¿˙ÔÓÙ·Ó Â‡ÎÔÏ·. ΔȘ
ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ̤Ú˜ Ì¿ÏÈÛÙ· ‰ÂÓ Â›¯Â Á›ÓÂÈ Î·Ì›· Û˘ÌÏÔ΋ ·fi ÎÔÓÙ¿, ÌfiÓÔ ¤ÂÊÙ·Ó Û˘Ó¯›˜ ˘ÚÔ‚ÔÏÈÛÌÔ› Î·È Á›ÓÔÓÙ·Ó Ì·ÎÚÈÓ¤˜ ·„ÈÌ·¯›Â˜. ªÂ ·˘Ù‹
ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ, ÔÏÏÔ› ‰ÈÎÔ› Ì·˜
¿ÊËÓ·Ó ÙȘ Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘˜ Î·È ‹Á·ÈÓ·Ó ÛÙ· Û›ÙÈ·
ÙÔ˘˜. √È Â¯ıÚÔ› ¿ÏÈ, ÂˆÊÂÏÔ‡ÌÂÓÔÈ, ÏËÛ›·˙·Ó ηÈ
ÙÚ·‚Ô‡Û·Ó Î¿Ùˆ Ì ÛȉÂÚ¤ÓÈ· ¿ÁÎÈÛÙÚ· Ù· ÁÂÌ¿Ù·
¯ÒÌ· ÎÔÊ›ÓÈ·, Ô˘ ‹Ù·Ó ÙÔÔıÂÙË̤ӷ ÛÙ· Ù›¯Ë ÁÈ·
Ó· ÚÔÛÙ·ÙÂ‡Ô˘Ó ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ù˘ ÊÚÔ˘Ú¿˜.
Δ· ÎÔÊ›ÓÈ· ·ÓÙÈηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ·Ì¤Ûˆ˜. ŸÌˆ˜, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜, fiÙ·Ó ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠٷ ÁÂÁÔÓfiÙ· ·fi ÙÔÓ
πÔ˘ÛÙÈÓÈ·Ófi, Â¤ÏËÍ ·˘ÛÙËÚ¿ ÙÔ˘˜ ÏÈÔÙ¿ÎÙ˜,
·ÏÏ¿ ÂΛÓÔÈ ·¿ÓÙËÛ·Ó fiÙÈ ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·Ó Ó· ‰Â›ÍÔ˘Ó ·˘Ù‹ ÙË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿, ÁÈ·Ù› Ô‡Ù ÔÈ ›‰ÈÔÈ Ô‡ÙÂ
ÔÈ Á˘Ó·›Î˜ Î·È Ù· ·È‰È¿ ÙÔ˘˜ ›¯·Ó Ó· Ê¿ÓÂ Î·È Ó·
ÈÔ˘Ó. º·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÙ·È ÛÙËÓ fiÏË ¤ÏÏÂÈ„Ë ÙÚÔʛ̈Ó, ÂȉÈο
„ˆÌÈÔ‡ Î·È ÎÚ·ÛÈÔ‡Ø fi¯È fï˜ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ¤ÏÏÂÈ„Ë,
fiˆ˜ ÛËÌÂÈÒÓÂÈ Ô ªÔÚÙÌ·ÓÓfi˜, ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘,
ÏfiÁˆ Ù˘ ̤ÚÈÌÓ·˜ ÁÈ· ¤ÁηÈÚË Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË ÙÚÔʛ̈Ó, ‰ÂÓ Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ Ù· ÂÊfi‰È·
›¯·Ó ÂÍ·ÓÙÏËı› Û ¤Ó· Ì‹Ó·, ·ÊÔ‡ Ì¿ÏÈÛÙ· ÚÈÓ
·fi Ï›Á˜ ̤Ú˜ ›¯·Ó ηٷÊı¿ÛÂÈ Ó¤· ÂÊfi‰È· Ì ÙÔ
‚·ÛÈÏÈÎfi ηڿ‚È Î·È ÙȘ ÁÂÓÔ˘¿ÙÈΘ Á·Ï¤Ú˜. ∞fi
ÙËÓ ¿ÏÏË, Ë ÔÏÈÔÚΛ· ‰È‹ÚÎÂÛ ¤Ó· Ì‹Ó· Î·È ÔÙ¤
ÛÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ·˘Ùfi ‰ÂÓ ÂÈÒıËΠfiÙÈ Ë fiÏË ·ÂÈÏ‹ıËΠ·fi ›ӷ. √ ¢ÔÏÊ›ÓÔ˜ ÂÍËÁ› ηχÙÂÚ· ÙË
ÛÙÈÁÌÈ·›· ¤ÏÏÂÈ„Ë Ô˘ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠÙfiÙÂ, ‚‚·ÈÒÓÔÓÙ·˜ fiÙÈ ÔÏÏÔ› ¤ÎÚ˘‚·Ó ÙÚfiÊÈÌ· ÁÈ· Ó· ·Ó‚¿ÛÔ˘Ó
ÙȘ ÙÈ̤˜, Î·È Î·ÙËÁÔÚ› ‰›Î·È· ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ô˘ ÏfiÁˆ
Ù˘ ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋˜ ηÏÔÛ‡Ó˘ ÙÔ˘ ‰ÂÓ ÙÈ̈ÚÔ‡ÛÂ

·˘Ù‹ ÙËÓ Î·ÎÔ‹ıÂÈ· Î·È ÔÏϤ˜ ¿ÏϘ η˘ ÙˆÓ
ÔÏÏÒÓ ÛÙË ÊÔ‚ÂÚ‹ ÂΛÓË Û˘Á΢ڛ·. ΔÂÏÈο fï˜
·Ó·ÁοÛÙËΠӷ Ê·Ó› ·˘ÛÙËÚfiÙÂÚÔ˜ ηÈ, ÛÙÔ ‚·ıÌfi
Ô˘ ÌÔÚԇ̠ӷ ÂÚÌËÓ‡ÛÔ˘Ì ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·Ú¿
Ó· ηٷϿ‚Ô˘Ì ÙȘ ·Û·Ê›˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÙˆÓ ¯ÚÔÓÔÁڿʈÓ, ‰È¤Ù·Í ӷ ÙÚÔÊÔ‰ÔÙÔ‡ÓÙ·È Ù·ÎÙÈο fi¯È
ÌfiÓÔ ÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ Ô˘ ˘ÂÚ·Û›˙ÔÓÙ·Ó Ù· Ù›¯Ë
·ÏÏ¿ Î·È ÂΛÓÔÈ Ô˘ ˘ÂÚ·Û›˙ÔÓÙ·Ó Ù· Û›ÙÈ·
ÙÔ˘˜, Î·È ·˘Ùfi ‚¤‚·È· Ì ‰·¿ÓË ÙÔ˘ ‰ËÌÔÛ›Ô˘ ηÈ
Ì ÙÈÌ‹ Ô˘ fiÚÈÛÂ Ô ›‰ÈÔ˜.
ŒÙÛÈ, ‰ÈÔÚıÒıËΠÙÔ ÛÊ¿ÏÌ· ÂΛÓÔ. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜ fï˜
ÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ Ù·Ì›Ô, Ô˘ ¯ÚÂÈ·˙fiÙ·Ó Ù· ¯Ú‹Ì·Ù· ÁÈ· ÙË
ÌÈÛıÔ‰ÔÛ›· ÙˆÓ ÂÈÎÔ‡ÚˆÓ Î·È ÙȘ ˘fiÏÔÈ˜ ·Ó¿ÁΘ
ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡, ¿‰ÂÈ·ÛÂ Î·È ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â ÙÚfiÔ˜ Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ Ó¤Ô˘˜ fiÚÔ˘˜. ª¿Ù·È· Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ·¢ı‡ÓıËΠÛÙÔ˘˜ ÏÔ˘ÛÈfiÙÂÚÔ˘˜ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˘˜ ˙ËÙÒÓÙ·˜
ÙË Û˘Ó‰ÚÔÌ‹ ÙÔ˘˜. √È ¿ÓıÚˆÔÈ ·˘ÙÔ› ÈÛ¯˘Ú›˙ÔÓÙ·Ó fiÙÈ
‹Ù·Ó ÊÙˆ¯Ô›, ·Ó Î·È ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ‚ڋηÓ
ÔÏfiÎÏËÚÔ˘˜ ıËÛ·˘ÚÔ‡˜ ÛÙ· Û›ÙÈ· ÙÔ˘˜. ∞Ó·ÁοÛÙËÎÂ,
ÏÔÈfiÓ, Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÈ Ù· ÈÂÚ¿ Û·Ë
ÙˆÓ ÂÎÎÏËÛÈÒÓ ÁÈ· Ó· Îfi„ÂÈ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·.
√È Â¯ıÚÔ› ‚¤‚·È· ÌÂÙÚÔ‡Û·Ó Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜
ÓÂÎÚÔ‡˜ ·fi fiÛÔ˘˜ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Î·È ÛÙË Ó·˘Ì·¯›·
Ù˘ 20‹˜ ∞ÚÈÏ›Ô˘ ·ÏÏ¿ Î·È Á‡Úˆ ·fi Ù· ¯ÂÚÛ·›·
Ù›¯Ë, ·ÊÔ‡, ÏËÛÈ¿˙ÔÓÙ·˜ ÁÈ· Ó· ÂÚÈÛ˘ÏϤÍÔ˘Ó ÙÔ˘˜
ÓÂÎÚÔ‡˜ Û˘ÓÙÚfiÊÔ˘˜ ÙÔ˘˜, ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó Ì ·˘Ùfi
·‰È·ÊÔÚÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘˜, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Û˘¯Ó¿ ÁÈ· ¤Ó· ÓÂÎÚfi Ó· ÛÎÔÙÒÓÔÓÙ·È ‰¤Î· √ıˆÌ·ÓÔ›.
¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ÔÈ ·ÒÏÂȤ˜ ÙÔ˘˜ ·Ó·ÏËÚÒÓÔÓÙ·Ó
‡ÎÔÏ· Î·È Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘˜ ·˘Í·ÓfiÙ·Ó ·‰È¿ÎÔ·, ÁÈ·Ù›
·fi ÙËÓ ∞Û›· η٤Êı·Ó·Ó Û˘Ó¯Ҙ ÂÓÈÛ¯‡ÛÂȘ. «√È
‰ÈÎÔ› Ì·˜» ϤÂÈ Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜ «ÏÈÁfiÛÙ¢·Ó Î·È Ù·ÂÈÓÒÓÔÓÙ·Ó, Û·Ó ÊÂÁÁ¿ÚÈ ÛÙË ¯¿ÛË ÙÔ˘, ·fi ÙÔ˘˜ ηıËÌÂÚÈÓÔ‡˜ ı·Ó¿ÙÔ˘˜». √ ¢ÔÏÊ›ÓÔ˜ ÚÔÛı¤ÙÂÈ: «√ ı¿Ó·ÙÔ˜ ÂÓfi˜ ÌfiÓÔ ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Û ÌÂ
ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ 100 ¯ıÚÒÓ».
∞Ó Û ·˘Ù¿ ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì ÙË ‰È¯fiÓÔÈ· ÁÈ· ÙÔ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi ˙‹ÙËÌ· Î·È ÙË ‰ÂÈÛȉ·ÈÌÔÓ›· ÓÙfiÈˆÓ Î·È Í¤ÓˆÓ, Ô˘ ¤Î·Ó ٷ Û˘ÓËı¤ÛÙÂÚ· Ê˘ÛÈο Ê·ÈÓfiÌÂÓ·
Î·È ¿ÏÏ· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ó· Ê·ÓÙ¿˙Ô˘Ó ÙÚÔÌ·ÎÙÈο, fiˆ˜ ÔÈ
‚ÚÔÓÙ¤˜, ÔÈ ·ÛÙÚ·¤˜, ÙÔ ¯·Ï¿˙È, Ë ¤ÎÏÂÈ„Ë ™ÂÏ‹Ó˘,
Ë ÙÒÛË ÂÈÎfiÓˆÓ Î·È ¿ÏÏ· ·ÚfiÌÔÈ·, Ù· ÔÔ›· ÛÂ
¿ÏϘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ ‰ÂÓ ı· ÚÔÍÂÓÔ‡Û·Ó Î·Ì›· ÂÓÙ‡ˆÛË, ‡ÎÔÏ· ηٷϷ‚·›ÓÔ˘Ì Ò˜ οÔÈÔÈ ÂˆÊÂÏ‹ıËÎ·Ó ·fi fiÏ· ·˘Ù¿ Î·È ÚÔηÏÔ‡Û·Ó ÛÙËÓ fiÏË
Ù·Ú·¯¤˜ Î·È ·Ó·ÛٿوÛË. ∂ÓÒ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ì ÙÔÓ ºÚ·ÁΛÛÎÔ ΔÔÏËÙÈÓfi Î·È ÙÔÓ ºÚ·ÓÙ˙‹ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì·ÙÔ‡ÛÂ
̤ڷ Î·È Ó‡¯Ù· Ó· ÂÚÈʤÚÂÙ·È ¤ÊÈÔ˜ ÛÙ· Ù›¯Ë

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [177]

[178]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∂ÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË
·fi ‚È‚Ï›Ô
ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·
ÌÂ ÛÎËÓ‹ ·fi
ÙȘ ·„ÈÌ·¯›Â˜
ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘ ¤Íˆ
·fi Ù· Ù›¯Ë
Ù˘ ¶fiÏ˘ ÚÈÓ
·fi ÙËÓ ¿ÏˆÛË.
WHITE IMAGES/SCALA

Î·È Ì¤Û· ÛÙËÓ fiÏË, Ó· ‰›ÓÂÈ ÙȘ ··ÈÙÔ‡ÌÂÓ˜ ‰È·Ù·Á¤˜ Î·È Ó· ÂȂϤÂÈ ÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛ‹ ÙÔ˘˜Ø ÂÓÒ Ô ¤ÌÂÈÚÔ˜ ÔϤ̷گԘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿Ó˘, ÔÈ ËÚˆÈÎÔ› ·‰ÂÏÊÔ›
μÚÔ˙¿Ú‰ÔÈ, Ô Á¤ÚÔÓÙ·˜ ·ÏÏ¿ ڈ̷ϤԘ £Âfi‰ˆÚÔ˜
∫·Ú˘ÛÙËÓfi˜, Ô ÏfiÁÈÔ˜ ·ÏÏ¿ ÁÂÓÓ·›Ô˜ £ÂfiÊÈÏÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ Î·È ÙfiÛÔÈ ¿ÏÏÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Î·È Í¤ÓÔÈ, ¤ÊÈÔÈ ‹ Â˙Ô›, ·Ì˘ÓfiÌÂÓÔÈ ‹ ÂÈÙÈı¤ÌÂÓÔÈ, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ Ù· fiÏ· ‹ ÂÈÛ΢¿˙ÔÓÙ·˜ ÙȘ ˙ËÌȤ˜ Ô˘
ÚÔηÏÔ‡Û·Ó Ù· fiÏ· ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ, ¿ÓÙÔÙ Ì ηÚÙÂÚÈÎfiÙËÙ· Á‡Úˆ ÛÙ· Ù›¯Ë, ·ÔÎÙÔ‡Û·Ó ·ı¿Ó·ÙË
‰fiÍ·, ÔÈ Êχ·ÚÔÈ ÂΛÓÔÈ ‰ËÌ·ÁˆÁÔ›, ¯ˆÚ›˜ Ó· οÓÔ˘Ó
Ù›ÔÙÂ Î·È ¯ˆÚ›˜ Ó· ÂÎÙ›ıÂÓÙ·È ÛÂ Î·Ó¤Ó·Ó Î›Ó‰˘ÓÔ,
ÂÚÈʤÚÔÓÙ·Ó ÛÙȘ Ï·Ù›˜ Î·È ÛÙ· ‰ÚÔÌ¿ÎÈ· Ù˘
fiÏ˘ ¯Ï¢¿˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Î·È ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜.
∂ΛÓÔ˜ fï˜, ·Ó Î·È Ù· ÏËÚÔÊÔÚÔ‡ÓÙ·Ó fiÏ· ·˘Ù¿ ‹
Ù· ¿ÎÔ˘Á Ì ٷ ›‰È· ÙÔ˘ Ù· ·ÊÙÈ¿, ‰ÂÓ ¤ÏÂÁ ٛÔÙÂ,
·ÏÏ¿ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ οÓÂÈ ÙÔ Î·ı‹ÎÔÓ ÙÔ˘. £ÏÈ‚ÂÚ‹ ·ÏÏ¿ ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙË ·Ï‹ıÂÈ·Ø ÔÈ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ¤˜
ÙˆÓ ÂıÓÒÓ ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·È Ó· Ù· ÛÒÛÔ˘Ó, Û˘¯Ó¿ ¯ˆÚ›˜
Ù· ›‰È· Ó· ÙÔ ÂÈı˘ÌÔ‡Ó Î·È Î·ÌÈ¿ ÊÔÚ¿ ·ÎfiÌË Î·È Ó·
ÂÓ·ÓÙÈÒÓÔÓÙ·È.
ŒÙÛÈ Â›¯Â ‰È·ÌÔÚʈı› Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Á‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË
∞ÚÈÏ›Ô˘. øÛÙfiÛÔ Î·È ÙȘ ÚÒÙ˜ ̤Ú˜ ÙÔ˘ ª·˝Ô˘ Ô

ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Ê·ÈÓfiÙ·Ó Ó· ‰›ÓÂÈ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ‚·Ú‡ÙËÙ·
ÛÙËÓ Â›ıÂÛË ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ·, ·Ó Î·È ¿ÏÈ ‰ÂÓ Û˘Ó¤‚Ë Î·Ó¤Ó· ·ÍÈfiÏÔÁÔ ÁÂÁÔÓfi˜. √ ªÔÚÙÌ·ÓÓfi˜ ÈÛÙ‡ԢÌ fiÙÈ Î¿ÓÂÈ Ï¿ıÔ˜ ÂÍÈÛÙÔÚÒÓÙ·˜ fiÙÈ ÛÙȘ
4 ª·˝Ô˘ ¤ÁÈÓ ηÈÓÔ‡ÚÁÈ· ·fiÂÈÚ· ˘ÚfiÏËÛ˘ ÙˆÓ
ÔıˆÌ·ÓÈÎÒÓ ÏÔ›ˆÓ ·fi ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿ÓË.
√È ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔÈ Ô˘ ‹Ù·Ó ·˘ÙfiÙ˜ Ì¿ÚÙ˘Ú˜ ‰ÂÓ
·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó Î¿ÙÈ ·ÚfiÌÔÈÔ, ÂÓÒ Ô ¢Ô‡Î·˜, Ô ÔÔ›Ô˜
ÌÓËÌÔÓ‡ÂÈ ·˘Ù‹ Î·È ÌfiÓÔ ÙËÓ ˘ÚfiÏËÛË, ÂÓÓÔ›
ÔÏÔÊ¿ÓÂÚ· ·˘Ù‹ Ô˘ ‹‰Ë ÂÚÈÁÚ¿„·Ì Ì ·Ú¯ËÁfi
ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿ÓË, fiˆ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÚËÙ¿ Ô ∑ˆÚ˙‹˜ ¢ÔÏÊ›ÓÔ˜. ∞˘Ù‹ ÙËÓ ˘fiıÂÛË Â›¯Â οÓÂÈ ‹‰Ë Ô
ŒÏÈÛÛÂÓ, ·Ó Î·È ‰ÂÓ Â›¯Â ÛÙË ‰È¿ıÂÛ‹ ÙÔ˘ ÙÔ ÈÛÙÔÚÈÎfi
ÙÔ˘ ¢ÔÏÊ›ÓÔ˘, Ô˘ ‰ËÌÔÛȇıËΠ·ÚÁfiÙÂÚ·.
∂Ô̤ӈ˜, Ë ·Ï‹ıÂÈ· Â›Ó·È fiÙÈ ÌÂÙ¿ ÙË Ì›· Î·È ÌfiÓÔ
·ÔÙ˘¯Ë̤ÓË ·fiÂÈÚ· ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ‰ÂÓ ¤Î·Ó·Ó Ù›ÔÙ ¿ÏÏÔ ·fi ÙÔ Ó· ÛÙ‹ÛÔ˘Ó ‰‡Ô ˘ÚÔ‚fiÏ· ÛÙÔÓ
∫ÂÚ¿ÙÈÔ ÎfiÏÔ ÁÈ· Ó· ¯Ù˘Ô‡Ó Ù· ÔıˆÌ·ÓÈο ÏÔ›·
̤۷ Û ·˘ÙfiÓ. √È Â¯ıÚÔ› ··ÓÙÔ‡Û·Ó Ì ˘ÚÔ‚ÔÏÈÛÌÔ‡˜ ηٿ ÙÔ˘ Ù›¯Ô˘˜ ÙÔ˘ ÎfiÏÔ˘. ŸÌˆ˜, ·˘Ù¤˜ ÔÈ
‚ÔϤ˜ Î·È ·fi ÙȘ ‰‡Ô Ï¢ڤ˜, ·fi ·fiÛÙ·ÛË Î·È ÌÂ
fiÏ· ÌÈÎÚÔ‡ ‰È·ÌÂÙÚ‹Ì·ÙÔ˜, ‰ÂÓ ˆÊÂÏÔ‡Û·Ó Û ٛÔÙ·. ŒÙÛÈ, ÔÈ ÔÏÈÔÚÎËÙ¤˜ ¤ÛÙËÛ·Ó ÛÙÔ ÏfiÊÔ ÙÔ˘

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [179]

™Ù·˘ÚÔ‰ÚÔÌ›Ô˘ ÌÂÁ¿Ï· ˘ÚÔ‚fiÏ· ÁÈ· Ó· ηÙ¢ı‡ÓÔ˘Ó
Ù· ˘Ú¿ ÙÔ˘˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ ÏÔ›ˆÓ ÎÔÓÙ¿
ÛÙËÓ ·Ï˘Û›‰·. ŸÌˆ˜ Ô‡ÙÂ Î·È Ì ·˘Ù¿ ηٿÊÂÚ·Ó Î¿ÙÈ
ÛËÌ·ÓÙÈÎfi, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ Ó· ÛÎÔÙÒÛÔ˘Ó ÌÂÚÈÎÔ‡˜ Ó·‡Ù˜, ÁÈ·Ù› Ù· ÏÔ›· ÂΛӷ, ÂÂȉ‹ ›¯·Ó ÌÂÙ·ÎÈÓËı› οˆ˜, ÚÔÛٷهÔÓÙ·Ó ·fi Ù· ˘ÚÔ‚fiÏ·. ªfiÓÔ ÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜, ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ÙÔ˘ °·Ï·Ù¿, ¤‚Ï·„·Ó ηٷÔÓÙ›˙ÔÓÙ·˜ Ì›· Á·Ï¤Ú· ÙÔ˘˜ Ì ÊÔÚÙ›Ô 12.000 ‰Ô˘Î¿Ù·.
∞ÚÁfiÙÂÚ·, ÏÔÈfiÓ, ÌÂÙ¤ÊÂÚ·Ó Ù· ÌÂÁ¿Ï· ˘ÚÔ‚fiÏ· Ô˘
·Ó·Ê¤Ú·Ì ÛÙÔ ÛËÌÂÚÈÓfi ÿÛÎÈÔ˚ ÁÈ· Ó· ¯Ù˘‹ÛÔ˘Ó ÙÔ
ÏÂÁfiÌÂÓÔ ∫˘Ó‹ÁÈ ÛÙË ‚fiÚÂÈ· ÏÂ˘Ú¿ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. √‡Ù ÂΛ fï˜ ηٿÊÂÚ·Ó Î¿ÙÈ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi, ηÈ
¤ÙÛÈ ¤ÛÙÂÈÏ·Ó ÙÂÏÈο Ù· ˘ÚÔ‚fiÏ· ÂΛӷ ÁÈ· Ó· ÂÓÈÛ¯‡ÛÔ˘Ó ÙËÓ Â›ıÂÛË Î·Ù¿ Ù˘ ‡Ï˘ ÙÔ˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡.

¢‡Ô ¤ÊÔ‰ÔÈ ·ÔÎÚÔ‡ÔÓÙ·È √ ÔÏÈÔÚÎËÙÈÎfi˜ ‡ÚÁÔ˜
˘ÚÔÏ›ٷÈ
∞fi ·˘Ùfi ÙÔ ÛËÌÂ›Ô ¤ÌÂÏÏ ӷ ‰ÈÂÍ·¯ıÔ‡Ó ÔÈ Î·›ÚȘ
ÂÈı¤ÛÂȘ Î·È ÛÙȘ 7 ª·˝Ô˘ ÂÍ·ÔχıËÎÂ Ë ÚÒÙË ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ¤ÊÔ‰Ô˜. °‡Úˆ ÛÙȘ 11 ÙÔ ‚Ú¿‰˘ 30.000 √ıˆÌ·ÓÔ› ÂÈÙ¤ıËÎ·Ó Ì ٤ÙÔȘ ÎÚ·˘Á¤˜, ÒÛÙ ÔÈ ÔÏÈÔÚÎÔ‡ÌÂÓÔÈ ›ÛÙ„·Ó ÛÙËÓ ·Ú¯‹ fiÙÈ ÂÚfiÎÂÈÙÔ ÁÈ· ÁÂÓÈ΋
¤ÊÔ‰Ô ·fi ÍËÚ¿ Î·È ı¿Ï·ÛÛ· Î·È ÚÔÂÙÔ›Ì·Û·Ó ÁÂÓÈ΋
¿Ì˘Ó·. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, Ô Â¯ıÚÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜ ‰ÂÓ Âȯ›ÚËÛ ٛÔÙ· Î·È Ë ¤ÊÔ‰Ô˜ ·ÔÎÚÔ‡ÛÙËΠ̠ÔÏϤ˜
·ÒÏÂȘ ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ. √È ÌÈÎÚ¤˜ ˙ËÌȤ˜ Ô˘ ÚÔÎÏ‹ıËÎ·Ó ÛÙ· Ù›¯Ë ÂÈÛ΢¿ÛÙËÎ·Ó ÁÚ‹ÁÔÚ·. ™ÙȘ 12 ª·˝Ô˘, ÂÚ›Ô˘ Ù· ÌÂÛ¿Ó˘¯Ù·, 50.000
ΔÔ‡ÚÎÔÈ ÂÈÙ¤ıËÎ·Ó ÛÙÔ Œ‚‰ÔÌÔ Δ›¯Ô˜, ·ÏÏ¿ ·ÔÎÚÔ‡ÛÙËÎ·Ó ÁÈ· Ì›· ·ÎfiÌË ÊÔÚ¿. ¶Ú¤ÂÈ Ó· ÛËÌÂȈı›
fiÙÈ, ÂÓÒ Ô ÔıˆÌ·ÓÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜ Ô‡Ù ÙfiÙ ¤Î·Ó οÔÈ·
ΛÓËÛË, Ï›Á˜ ̤Ú˜ ÌÂÙ¿, ÛÙȘ 16 Î·È ÛÙȘ 17 ÙÔ˘ Ì‹Ó·,
ÌÂÚÈο ÔıˆÌ·ÓÈο ÏÔ›· Ô˘ ‹Ù·Ó ·Á΢ÚÔ‚ÔÏË̤ӷ
ÛÙÔ μÂÛ›ÎÙ·ÛÈ, ÏËÛ›·Û·Ó Ù· ÂÏÏËÓÈο ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ·Ï˘Û›‰·, ‰¤¯ÙËÎ·Ó ˘ÚÔ‚ÔÏÈÛÌÔ‡˜ Î·È ÙÚ¿ËÎ·Ó Î·È ÙËÓ
ÚÒÙË Î·È ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿ ÛÂ Ê˘Á‹. ™ÙȘ 21 ª·˝Ô˘ Ô
ÛÙfiÏÔ˜ ÙÔ˘ μÂÛ›ÎÙ·ÛÈ ¤Ï¢Û ͷӿ ˘fi ÙÔ˘˜ ‹¯Ô˘˜
Û·Ï›ÁÁˆÓ Î·È Ù˘Ì¿ÓˆÓ ÚÔ˜ ÙËÓ ·Ï˘Û›‰·, ·ÏÏ¿ ηÈ
¿ÏÈ ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓıËΠ¿Ú·ÎÙÔ˜. ◊Ù·Ó ϤÔÓ ÔÏÔÊ¿ÓÂÚÔ fiÙÈ, fiÛ˜ ÂÈı¤ÛÂȘ Î·È ·Ó ‰ÈÂÍ¿ÁÔÓÙ·Ó ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ·, Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ Â›¯Â ÂÌÈÛÙÔÛ‡ÓË ÛÙË
Ó·˘ÙÈ΋ ÙÔ˘ ‰‡Ó·ÌË, ÂÍ·ÚÙÔ‡Û ÙËÓ ÂÈÙ˘¯›· ·fi ÙÔ
Â˙ÈÎfi Î·È ·Û¯ÔÏ‹ıËΠÂ›ÌÔÓ· Ì ÙÔ Ò˜ ı· ‰È¢ÎÔχÓÂÈ ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘.
ŒÍÈ Ì¤Ú˜ ÌÂÙ¿ ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ¤ÊÔ‰Ô, ÙÔ Úˆ› ‰ËÏ·‰‹
Ù˘ 18˘ ª·˝Ô˘, Ë ÊÚÔ˘Ú¿ ÛÙË Ã·ÚÛ›· ‡ÏË, Ì ÂÈ-

ÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ∫·Ú˘ÛÙËÓfi, ›‰Â ¤ÎÏËÎÙË Ó·
ÊÙÈ¿¯ÓÂÙ·È, ‰¤Î· ÌfiÏȘ ‚‹Ì·Ù· ·fi ÙËÓ Ù¿ÊÚÔ, ¤Ó·
ÔÁÎ҉˜ ηٷÛ··ÛÌ·, ͇ÏÈÓÔ ·ÏÏ¿ Î·Ï˘Ì̤ÓÔ ·fi
‰¤ÚÌ·Ù· η̋Ϸ˜, ‚Ô‰ÈÔ‡ Î·È ‚Ô˘‚·ÏÈÔ‡. ΔÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi
ÙÔ˘ ̤ÚÔ˜ ‹Ù·Ó ·ÓÔÈÎÙfi ÁÈ· Ó· Ì·›ÓÂÈ Â‡ÎÔÏ· Ô ÛÙÚ·Ùfi˜. ∞fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ Ù˘ fiÏ˘ ‹Ù·Ó ıˆÚ·ÎÈṲ̂ÓÔ,
fiˆ˜ ›·ÌÂ, Î·È Â›¯Â ÙÚÂȘ ÌÂÁ¿Ï˜ ‡Ï˜, ·ÛÊ·ÏÈṲ̂Ó˜ Î·È ·˘Ù¤˜ Ì ÚÔÛٷ٢ÙÈÎfi. ª¤Û· ›¯·Ó Û˘ÁÎÂÓÙÚˆı› ‰È¿ÊÔÚ· ˘ÏÈο, ¯ÒÌ·Ù· Î·È Í˘Ï›·, ÁÈ· Ó· ¯ÚËÛÈ̇ÛÔ˘Ó ÛÙÔ Á¤ÌÈÛÌ· Ù˘ Ù¿ÊÚÔ˘. À‹Ú¯·Ó ÛοϘ
ÁÈ· Ó· ‰È¢ÎÔχÓÔÓÙ·È ÔÈ ÎÈÓ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡, ηıÒ˜
Î·È ‰È¿ÊÔÚ· fiÏ· ·ÏÏ¿ Î·È ˘ÚÔ‚fiÏ· Î·È Ì˯·Ó¤˜ ÁÈ·
¯Ú‹ÛË ÙÔ˘ ˘ÁÚÔ‡ ˘Úfi˜. ŸÏ· ·˘Ù¿ ı· ·¤‚·ÈÓ·Ó Ôχ
ÂÈΛӉ˘Ó·, ·ÊÔ‡ Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ÂΛÓÔ˜ ‡ÚÁÔ˜ ‹Ù·Ó „ËÏfiÙÂÚÔ˜ ·fi ÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi Ù›¯Ô˜ Ù˘ fiÏ˘.
√ μ¿Ú‚·ÚÔ˜ ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ Ô ‡ÚÁÔ˜ ηٷÛ΢¿ÛÙËÎÂ
Û ̛· Ó‡¯Ù·, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· Û ٤ÛÛÂÚȘ ÒÚ˜, ÚÔÛı¤ÙÔÓÙ·˜ fiÙÈ fiÏÔÈ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ‰‡ÛÎÔÏ· ı· ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÓ·Ó ·ÚfiÌÔÈÔ ¤ÚÁÔ Û ¤Ó· Ì‹Ó·. ΔÔ
Èı·ÓfiÙÂÚÔ fï˜ Â›Ó·È fiÙÈ Â‰Ò Û˘Ó¤‚Ë fi,ÙÈ Î·È Ì ÙËÓ
˘ÂÚÓÂÒÏÎËÛË ÙˆÓ ÏÔ›ˆÓ. ÀÔı¤ÙÔ˘Ì ·Ó·ÁηÛÙÈο
fiÙÈ Ù· ‰È¿ÊÔÚ· ÙÌ‹Ì·Ù· ÙÔ˘ ‡ÚÁÔ˘ ›¯·Ó ηٷÛ΢·ÛÙ› ̤Ú˜ ÚÈÓ, Î·È ÂΛÓË ÙË Ó‡¯Ù· ¤ÁÈÓ ÌfiÓÔ Ë Û˘Ó·ÚÌÔÏfiÁËÛ‹ ÙÔ˘˜. ∏ Ì¿¯Ë, Ô˘ ÍÂΛÓËÛ ÙÔ Úˆ› ·fi
ÙÔÓ ‡ÚÁÔ ·˘Ùfi Î·È Û˘Ó¯›ÛÙËΠ̠›ÛÌ· fiÏË ÙË
̤ڷ, ÚÔοÏÂÛ ÙÚÔÌ·ÎÙÈΤ˜ ˙ËÌȤ˜ ÛÙ· Ù›¯Ë ηÈ
ÁÎÚ¤ÌÈÛ ¤Ó· ÙÌ‹Ì· ÙˆÓ ‡ÚÁˆÓ ÛÙË Ã·ÚÛ›· ‡ÏË. √È
¯ıÚÔ›, ¤¯ÔÓÙ·˜ ηχ„ÂÈ ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ÙËÓ Ù¿ÊÚÔ, ›¯·Ó ÙÔÔıÂÙ‹ÛÂÈ ‹‰Ë ÛοϘ Î·È Â›¯·Ó ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ·Ó‚·›ÓÔ˘Ó.
√È ¿Ó‰Ú˜ Á‡Úˆ ·fi ÙÔÓ ∫·Ú˘ÛÙËÓfi, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜
¤Û¢Û ӷ ‚ÔËı‹ÛÂÈ ·fi ÙÔ Úˆ› Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜,
·ÓÙ·ÁˆÓÈ˙fiÌÂÓÔÈ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ¿ÏÏÔ˘˜ ÂÌfi‰È˙·Ó Ó·
ÏËÛÈ¿ÛÔ˘Ó, ¿ÏÏÔ˘˜ ÁÎÚ¤ÌÈ˙·Ó ·fi ÙȘ ÛοϘ, ÌÂÚÈΤ˜
·fi ÙȘ Ôԛ˜ ¤ÎÔ„·Ó, Î·È Ì¤¯ÚÈ ÙÔ ‚Ú¿‰˘ ·Ó¿Áη۷Ó
ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Ó· ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó.
¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÊÔ‚‹ıËÎ·Ó Ôχ fiÙÈ, ·Ó
Ë Â›ıÂÛË Â·Ó·Ï·Ì‚·ÓfiÙ·Ó ÙÔ Úˆ› ·fi ÙÔ Ô¯‡ÚˆÌ·
ÂΛÓÔ, ı· ‹Ù·Ó ÂÈÙ˘¯Ë̤ÓË. ŒÙÛÈ, ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘
Ó‡¯Ù·˜ ‰ÂÓ ¤ÌÂÈÓ·Ó ¿Ú·ÁÔÈ, ·ÏÏ¿ Ì ÙËÓ Â›‚Ï„Ë
ÙÔ˘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿ÓË Î·È ÙËÓ ·ÚÔ˘Û›· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ¿‰ÂÈ·Û·Ó ÙËÓ Ù¿ÊÚÔ, ·Ó¤ÁÂÈÚ·Ó Ì ‰È¿ÊÔÚ˜ Ì˯·Ó¤˜ ÙÔÓ
‡ÚÁÔ Ô˘ ›¯Â ÁÎÚÂÌÈÛÙ›, ÂÈÛ··Û·Ó Ù· Ù›¯Ë ηÈ
¿Óˆ ·fi fiÏ· ηٿÊÂÚ·Ó Ó· ˘ÚÔÏ‹ÛÔ˘Ó ÙÔÓ ÔÏÈÔÚÎËÙÈÎfi ‡ÚÁÔ. ΔÔ ¤ÚÁÔ ÌÈ·˜ Ó‡¯Ù·˜ ηٷÛÙÚ¿ÊËÎÂ
Û ̛· Ó‡¯Ù·. √ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜, ı·˘Ì¿˙ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ÂȉÂÍÈfiÙËÙ· ÙˆÓ ·ÓÙÈ¿ÏˆÓ, ·Ó·ÊÒÓËÛ fiÙÈ, ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó
ÔÈ 37.000 ÚÔÊ‹Ù˜ ÙÔ‡ ¤ÏÂÁ·Ó fiÙÈ ÔÈ ¿ÈÛÙÔÈ ‹Ù·Ó ÛÂ
ı¤ÛË Ó· οÓÔ˘Ó fi,ÙÈ ¤Î·Ó·Ó, ¿ÏÈ ‰ÂÓ ı· ÙÔ ›ÛÙ¢Â.

[180]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∑‡ÍË ∫ÂÚ¿ÙÈÔ˘ ÎfiÏÔ˘
™˘Ó¤¯ÈÛ fï˜ ·Î·Ù¿·˘ÛÙ· Ó· ηٷÛ΢¿˙ÂÈ Î·È Ó·
ÂÈÓÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÛÙËÓ ÍËÚ¿ Î·È ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·,
ÁÈ·Ù› ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ÂÈ̤ÓÂÈ ÛÙÔ Û˘Ó‰˘·ÛÌfi ÙˆÓ
‰‡Ô ÂÊfi‰ˆÓ. ŒÙÛÈ, ÙȘ ̤Ú˜ ·˘Ù¤˜ ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÛ ¿ÏÏÔ
ÌÂÁ¿ÏÔ ¤ÚÁÔ, Ô˘ Î·È ·˘Ùfi ›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ
ηÈÚfi, ÙË Á¤Ê˘Ú· Ì ÙËÓ ÔÔ›· ¤ÓˆÛ ÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ
ÎfiÏÔ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ Ã¿ÛÎÈÔ˚ Î·È ÛÙËÓ ·ÓÙÈÎÚÈÓ‹ ·Ú·Ï›·, ÁÈ· Ó· ÂÈÙÂı› ̤ۈ ·˘Ù‹˜ ÛÙÔ ı·Ï¿ÛÛÈÔ Ù›¯Ô˜.
Ÿˆ˜ ÚÈÓ ·fi ¤Ó·Ó ÂÚ›Ô˘ Ì‹Ó· ›¯Â ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙË ÛÙÂÚÈ¿ Û·Ó ı¿Ï·ÛÛ· ÁÈ· Ó· ÌÂٷʤÚÂÈ Ù· ÏÔ›·
ÙÔ˘, ¤ÙÛÈ Î·È ÙÒÚ· ¤Î·Ó ÙË ı¿Ï·ÛÛ· ÛÙÂÚÈ¿ ÁÈ· Ó·
ÂÚ¿ÛÂÈ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi Î·È ÙÔ ˘ÚÔ‚ÔÏÈÎfi ÙÔ˘.
°È· ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ Ù˘ Á¤Ê˘Ú·˜ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÌÈÎÚ¤˜ ‚¿ÚΘ, ÌÂÁ¿Ï· ‰Ô¯Â›· Î·È ÔÏÏ¿ ͇ÏÈÓ· Èı¿ÚÈ·, Ù· ÔÔ›· Èı·Ófiٷٷ ÚÔÌËı‡ÙËΠ·fi ÙÔ˘˜ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ÙÔ˘ °·Ï·Ù¿. Δ· ¤ÓˆÛ ÁÂÚ¿ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÌÂ
‰ÔοÚÈ·, Û›‰ÂÚÔ Î·È Û¯ÔÈÓÈ¿, ¤ÂÈÙ· ÙÔÔı¤ÙËÛ ¿Óˆ
ÛÙȘ ‚¿ÚΘ, ÛÙ· ‰Ô¯Â›· Î·È ÛÙ· Èı¿ÚÈ· Û·Ó›‰Â˜ Ô˘
·ÛÊ¿ÏÈ˙·Ó Ì ÂÚfiÓ˜ Î·È ¤ÙÛÈ ¤ÊÙÈ·Í ¤Ó· ηٿÛÙڈ̷ Ì Ï¿ÙÔ˜ ·ÚÎÂÙfi ÁÈ· Ó· ÛËÎÒÛÂÈ ˘ÚÔ‚fiÏÔ
Î·È ÙÔ˘˜ ··Ú·›ÙËÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙÔ ¯ÂÈÚÈÛÌfi ÙÔ˘ ¿Ó‰Ú˜.
ŸÙ·Ó ÙÂÏ›ˆÛÂ, ¿Ú¯ÈÛ ÙȘ ÂÈı¤ÛÂȘ, ÛÂ Û˘Ó‰˘·ÛÌfi
Ì ·˘Ù¤˜ ÙˆÓ ÏÔ›ˆÓ, ÂÓ¿ÓÙÈ· ÛÙÔ ı·Ï¿ÛÛÈÔ Ù›¯Ô˜,
¿ÓÙ· fï˜ ·fi Ì·ÎÚÈ¿ Î·È ÚÔ˜ ÙÔ Ù›¯Ô˜.
ΔÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ ·fi Ù· ̤۷ ª·˝Ô˘
ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ÁÎÚÂÌ›ÛÂÈ Ù· ¯ÂÚÛ·›· Ù›¯Ë ·ÎfiÌË Î·È
Ì ˘ÔÓfiÌÔ˘˜. ŸÏÔÈ ·ÓÔ›¯ÙËÎ·Ó ÛÙÔ˘˜ ∫·ÏÈÁ¿ÚÈÔ˘˜,
‰ËÏ·‰‹ ÛÙÔ ÙÌ‹Ì· ÂΛÓÔ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚fiÏÔ˘ fiÔ˘
˘‹Ú¯Â ¤Ó· ÌfiÓÔ Ù›¯Ô˜ Î·È ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘ ˘„ˆÓfiÙ·Ó
ÏfiÊÔ˜ Ô˘ ¤ÎÚ˘‚Â Î·È ÚÔÛٿ٢ ÙÔ˘˜ ÂÚÁ¿Ù˜.
Ÿˆ˜ ı· ı˘ÌÔ‡ÓÙ·È ÔÈ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜, ÛÙÔ ÙÌ‹Ì· ·˘Ùfi
ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ Ù˘ ÊÚÔ˘Ú¿˜ ›¯Â ÙÂı› Ô °ÂÚÌ·Ófi˜ Ì˯·ÓÈÎfi˜ πˆ¿ÓÓ˘ °Ú·ÓÙ, ÁÈ·Ù› ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ‹Ù·Ó ‡ÎÔÏÔ
Ó· ÚԂϤ„ÂÈ Î·Ó›˜ fiÙÈ ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô ·˘Ùfi ı· ‰ÈÂÍ·ÁfiÙ·Ó Ô ˘fiÁÂÈÔ˜ ·ÁÒÓ·˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÛÙȘ 15 ª·˝Ô˘ ·Ó·Î·Ï‡ÊıËΠÙÔ ÚÒÙÔ ˘fiÁÂÈÔ ¤Ú·ÛÌ·, Ì‹ÎÔ˘˜ ÂÚ›Ô˘ 800 ̤ÙÚˆÓ, ÙÔ ÔÔ›Ô Â›¯Â ‹‰Ë ‰È·ÂÚ¿ÛÂÈ ÙË
‚¿ÛË ÙÔ˘ Ù›¯Ô˘˜ fiÙ·Ó ¤ÁÈÓ ·ÓÙÈÏËÙfi. ∞̤ۈ˜ Ô πˆ¿ÓÓ˘ °Ú·ÓÙ ¤Ûη„ ¿ÏÏË ˘fiÁÂÈ· ‰È¿‚·ÛË Î·È Ì ÙË
‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ ÂÚÁ·ÙÒÓ Ô˘ ÙÔ˘ ¤‰ˆÛÂ Ô §Ô˘Î¿˜ ¡ÔÙ·Ú¿˜ ‚ڋΠÙÔÓ ˘fiÓÔÌÔ ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ Î·È ¤Î·„ ٷ
˘ÔÛÙËÚ›ÁÌ·Ù¿ ÙÔ˘. ŸÛÔÈ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Ì¤Û· ÛÎÔÙÒıËηÓ, ¿ÏÏÔÈ ·fi Ù· ¯ÒÌ·Ù· Ô˘ ¤ÂÛ·Ó Î·È ¿ÏÏÔÈ ·fi
ÙË ÊˆÙÈ¿ Î·È ÙÔÓ Î·Ófi. ™ÙȘ 21 ª·˝Ô˘ ·Ó·Î·Ï‡ÊıËÎÂ
¿ÏÏÔ ¤Ú·ÛÌ·. ŸÙ·Ó ·ÓÔ›¯ÙËΠηÈÓÔ‡ÚÁÈ· ‰È¿‚·ÛË,
ÔÈ ‰‡Ô ·ÓÙ›·Ï˜ Ï¢ڤ˜ Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÙËÎ·Ó Î¿Ùˆ ·fi

ÙË ÁË ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ‰È¿ÊÔÚ˜ ‡ÊÏÂÎÙ˜ ‡Ï˜ ̤¯ÚÈ Ô˘ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ·ˆı‹ıËηÓ. ΔËÓ ÂÔ̤ÓË ‚Ú¤ıËÎ·Ó ‰‡Ô ·ÎfiÌ· ÂÚ¿ÛÌ·Ù· Î·È Î·Ù·ÛÙÚ¿ÊËηÓ. ™ÙÔ
¤Ó· ¤¯·Û·Ó ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘˜ ·ÚÎÂÙÔ› ÂÚÁ¿Ù˜, ÂÓÒ ÛÙÔ
¿ÏÏÔ ÛÎÔÙÒıËÎ·Ó fiÏÔÈ. ∂ÈϤÔÓ, Î·È ÛÙȘ 23 Î·È ÛÙȘ
24 Î·È ÛÙȘ 25 ÙÔ˘ Ì‹Ó· ·Ó·Î·Ï‡ÊıËÎ·Ó Î·È Î·Ù·ÛÙÚ¿ÊËÎ·Ó ˘fiÓÔÌÔÈ ÛÙÔ˘˜ ∫·ÏÈÁ¿ÚÈÔ˘˜, ̤¯ÚÈ Ô˘
ÛÙ·Ì¿ÙËÛÂ, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, Ô ˘fiÁÂÈÔ˜ ·ÁÒÓ·˜, ÂÂȉ‹
ÔÈ Â¯ıÚÔ› ‰È·›ÛÙˆÛ·Ó fiÙÈ ‹Ù·Ó Ì¿Ù·ÈÔ˜.

∞˘Í·ÓfiÌÂÓË ·Ì˯·Ó›· ΔÂÏÂ˘Ù·›· ÚfiÙ·ÛË
·Ú¿‰ÔÛ˘
ŸÛÔ Î·ÚÙÂÚÈο, fiÛÔ Âȉ¤ÍÈ· Î·È ·Ó ·ÓÙÈÛÙ¤ÎÔÓÙ·Ó ÔÈ
ÔÏÈÔÚÎË̤ÓÔÈ, ÙÔ ‚¤‚·ÈÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ Ë ›ÂÛË ÁÈÓfiÙ·Ó
ÔÏÔ¤Ó· Î·È ÈÔ ÊÔ‚ÂÚ‹. Δ· Ù›¯Ë ›¯·Ó ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ¤ÛÂÈ
Î·È Ù¤ÛÛÂÚȘ ‡ÚÁÔÈ Â›¯·Ó ÁÎÚÂÌÈÛÙ›. √È ÂÈÛ΢¤˜
‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·ÓÙ¤ÍÔ˘Ó ÁÈ· Ôχ. Δ· ÌÂÁ¿Ï· ˘ÚÔ‚fiÏ· Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙÔ ÙÂÚ¿ÛÙÈÔ Û˘Ó¤¯È˙·Ó ·ÛÙ·Ì¿ÙËÙ· ÙÔ Î·Ù·ÛÙÚÂÙÈÎfi ÙÔ˘˜ ¤ÚÁÔ. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ô
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÂÚÈÊÂÚfiÙ·Ó ÛÙÔÓ ÂÚ›‚ÔÏÔ Û˘Óԉ¢fiÌÂÓÔ˜ ·fi ÙËÓ Î·Ï‡ÙÂÚË ÛÙÚ·ÙÈ¿ ÙÔ˘, ÙÔ˘˜ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔ˘˜,
Î·È ÙÔ˘˜ ÚˆÙÔ‡Û ·Ó ¤‚ÚÈÛÎ·Ó ÈηÓÔÔÈËÙÈ΋ ÙËÓ Î·Ù‰¿ÊÈÛË ÙˆÓ ÙÂȯÒÓ. ŸÙ·Ó ·˘ÙÔ› ·Ú·ÙËÚÔ‡Û·Ó fiÙÈ
¤ÚÂ Û ÂΛÓÔ ‹ ÛÙÔ ¿ÏÏÔ ÛËÌÂ›Ô Ó· Û˘Ó¯ÈÛÙ› Ë
ηٷÛÙÚÔÊ‹, ¤‰ÈÓ ·Ì¤Ûˆ˜ ‰È·Ù·Á‹ Ó· ÛÙÚ·ÊÔ‡Ó Ù·
˘ÚÔ‚fiÏ· ÛÙÔ ˘Ô‰ÂÈÎÓ˘fiÌÂÓÔ ÛËÌ›Ô. ∞fi Ô˘ıÂÓ¿
‰ÂÓ Ê·ÈÓfiÙ·Ó Ó· ÊÙ¿ÓÂÈ ‚Ô‹ıÂÈ· ÁÈ· ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∞fi ÙȘ 3 ª·˝Ô˘ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ›¯Â ÛÙ›ÏÂÈ ¤Ó·
ÁÚ‹ÁÔÚÔ ÏÔ›Ô Û ·Ó·˙‹ÙËÛË ÙÔ˘ ÂÓÂÙÈÎÔ‡ ÛÙfiÏÔ˘,
·ÏÏ¿ ·˘Ùfi Â¤ÛÙÚ„ ÛÙȘ 23 ·Ó·ÁÁ¤ÏÏÔÓÙ·˜ fiÙÈ Â›¯Â
χÛÂÈ Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ¿ÎÚË ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ ¯ˆÚ›˜ Ó· ÂÓÙÔ›ÛÂÈ Ô‡Ù ›¯ÓÔ˜ Ù˘ ÂÚÈ‚fiËÙ˘ ‚Ô‹ıÂÈ·˜. ™ÙËÓ ·Ú¯‹
ÙÔ ϋڈ̷ ÏÔ‚ÏËÌ·Ù›ÛÙËΠ·Ó ¤ÚÂ ӷ ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ŒÓ·˜ ÌfiÓÔ Â› fiÙÈ Ë
ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ‰ÂÓ Â›¯Â ηӤӷ ÓfiËÌ·, ·ÊÔ‡, ÚÔÙÔ‡
·ÎfiÌË ·ÔχÛÔ˘Ó, ·Ó·ÌÂÓfiÙ·Ó ·fi ÒÚ· Û ÒÚ· Ë
ÙÒÛË Ù˘ fiÏ˘. ŸÌˆ˜, fiÏÔÈ ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ, ˘·ÎÔ‡ÔÓÙ·˜ ÛÙË ÊˆÓ‹ Ù˘ ÙÈÌ‹˜ Î·È ÙÔ˘ ηı‹ÎÔÓÙÔ˜, ·ÓÙ¤ÎÚÔ˘Û·Ó ÙËÓ ¿Ô„Ë ·˘Ù‹ Î·È Â¤ÛÙÚ„·Ó ÛÙËÓ fiÏË

√ ªˆ¿ÌÂı μ′ Û ÂÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË ·fi ‚È‚Ï›Ô ÙÔ˘ 1808.
√ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜, ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ÙÂÏÈ΋ Â›ıÂÛË
ÛÙËÓ ¶fiÏË, ¤ÛÙÂÈÏ ÙÔÓ πÛÌ·‹Ï ÷ÛÌ¿Ó ÁÈ· Ó·
··ÈÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÛ‹ Ù˘.
SCALA/HERITAGE IMAGES

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™ [181]

[182]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ŒÓ·˜ ·fi ÙÔ˘˜
‚Â˙›Úˉ˜
ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘,
Ô ∑·Á·Ófi˜ ·Û¿˜,
·ÓÙÈÙ¿¯ıËΠÛÙÔ
ÌÂÁ¿ÏÔ ‚Â˙›ÚË
Ã·Ï›Ï ·Û¿, Ô˘
Û˘Ì‚Ô‡Ï¢ ÙÔÓ
ªˆ¿ÌÂı Ó· χÛÂÈ
ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ·.
√ ªˆ¿ÌÂı
ÔÓfiÌ·Û ÙÔ˘˜
ÙÚÂȘ ‡ÚÁÔ˘˜
ÙÔ˘ ƒÔ‡ÌÂÏÈ ÃÈÛ¿Ú
ÚÔ˜ ÙÈÌ‹Ó ÙˆÓ
ÙÚÈÒÓ ‚Â˙›ÚˉÒÓ
ÙÔ˘, Î·È ÛÙÔ ÓfiÙÈÔ
¤‰ˆÛ ÙÔ fiÓÔÌ·
ÙÔ˘ ∑·Á·ÓÔ‡.
ARTEM SAMOKHVALOV/
SHUTTERSTOCK

Ô˘ ¤Ó ٷ ÏÔ›ÛıÈ·. ∫·È ‰ÂÓ Á‡ÚÈÛ·Ó ¯ˆÚ›˜ Ó· ÎÈÓ‰˘Ó‡ÛÔ˘Ó. √ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜ ÛÙÔ μÂÛ›ÎÙ·ÛÈ ·ÓÙÈÏ‹ÊıËΠοÔÈ· ÛÙÈÁÌ‹ ÙÔ ÏÔ›Ô Ô˘ ÂÚ¯fiÙ·Ó Î·È
·Ì¤Ûˆ˜ ÔÏÏ¿ ÛοÊË fiÚÌËÛ·Ó Î·È ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ÙÔ Î·Ù·‰ÈÒÎÔ˘Ó. ◊Ù·Ó fï˜ ·ÚÁ¿, ÁÈ·Ù› ÙÔ ÏÔ›Ô ÏËÛ›·ÛÂ
ÙËÓ ·Ï˘Û›‰· Î·È Ì‹Î ÛÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ.
∏ ηٿÛÙ·ÛË, ÏÔÈfiÓ, ÁÈ· ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ‰˘ÛÎfiÏÂ˘Â Ì¤Ú· Ì ÙË Ì¤Ú·, ÂÓÒ Ë ÔÚÈÛÙÈ΋ Î·È ÁÂÓÈ΋ ¤ÊÔ‰Ô˜ ÏËÛ›·˙Â. ŸÌˆ˜ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜, ÚÈÓ ÙËÓ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ, ¤ÎÚÈÓ ηÏfi Ó· ¿ÚÂÈ ·ÎÚÈ‚¤ÛÙÂÚ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜
ÁÈ· ÙÔ ÙÈ Û˘Ó¤‚·ÈÓ ÛÙËÓ fiÏË Î·È ÁÈ· ÙȘ ‰È·ı¤ÛÂȘ
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿. ŒÛÙÂÈÏÂ, ÏÔÈfiÓ, ÙÔ Û˘ÁÁÂÓ‹ ÙÔ˘, πÛÌ·‹Ï
÷Ì˙¿Ó, ÁÈÔ ÙÔ˘ πÛÊÂÓ‰È¿Ú ¯·Ó, ÁÈ· Ó· ··ÈÙ‹ÛÂÈ ÁÈ·
ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÊÔÚ¿ ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÛË Ù˘ fiÏ˘ ·fi ÙÔÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ. ∫¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó Ô
¢Ô‡Î·˜, Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘, Ô §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˜ Ô Ã›Ô˜ Î·È Ô
ÃÂ˚ÚÔ˘ÏÏ¿¯. √ ºÚ·ÓÙ˙‹˜, Ô μ¿Ú‚·ÚÔ˜, Ô ¢ÔÏÊ›ÓÔ˜
Î·È Ô ¶Ô‡ÛÎÔ˘ÏÔ˜ ·ÔÛȈÔ‡Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜.
√ ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ fiÙÈ Ë ÚfiÙ·ÛË ÁÈ· ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÛË ¤ÁÈÓ ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜ ηÈ
fi¯È ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¤ÊÔ‰Ô. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, Ë
ηٿÛÙ·ÛË, fiˆ˜ ÙËÓ ÂÎı¤ÙÔ˘Ó ÔÈ ÚÒÙÔÈ, Â›Ó·È ÙfiÛÔ

Èı·Ó‹, ÒÛÙÂ, ·ÊÔ‡ ÙÔ ›‰ÈÔ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Î·È Ô ·˘ÙfiÙ˘
Ì¿ÚÙ˘Ú·˜ §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˜ Ô Ã›Ô˜, ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠·Ú¿ Ó·
ÙÔ ‰Â¯ÙÔ‡ÌÂ. 줂·È·, ̤¯ÚÈ ÂÓfi˜ ÛËÌ›Ԣ, ‰È·ÊˆÓÔ‡Ó
ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. √ ÃÂ˚ÚÔ˘ÏÏ¿¯ ·Ô‰›‰ÂÈ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÏfiÁÈ· ÂÓÙÂÏÒ˜ ·Ó¿ÍÈ¿ ÙÔ˘Ø Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ
fiÙÈ Ô πÛÌ·‹Ï ÷Ì˙¿Ó ‹Úı ÁÈ· Ó· ˙ËÙ‹ÛÂÈ ÂÈÚËÓ¢ÙÈ΋
·ÓÙÈÚÔÛˆ›· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÚÔ˜ ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ Î·È fiÙÈ
Ú¿ÁÌ·ÙÈ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÙËÓ ¤ÛÙÂÈÏÂ. ∂Âȉ‹ fï˜ Ô ÃÂ˚ÚÔ˘ÏÏ¿¯ Â›Ó·È ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ·ÍÈfiÈÛÙÔ˜ Î·È ÚÔÛ·ı› Ì¿ÏÈÛÙ· Ó· ÌÂÈÒÛÂÈ ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ, Î·È ÂÂȉ‹ Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘ Û˘ÌʈÓ› Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Ì ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ¿ÏÏÔ˘˜ Ì¿ÚÙ˘Ú˜, ı· ·Ú·ı¤ÛÔ˘Ì ٷ ÁÂÁÔÓfiÙ· fiˆ˜
Ù· ÂÍÈÛÙÔÚ› Ô ¢Ô‡Î·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ Û ÔÏÏ¿ ÛËÌ›· ›ӷÈ