∏ National Geographic Society, Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ÌË ÎÂÚ‰ÔÛÎÔÈÎfi˜ ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎfi˜

Î·È ÂÎ·È‰Â˘ÙÈÎfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ, ȉڇıËΠÙÔ 1888 Ì ÛÙfi¯Ô «ÙËÓ ÚÔ·ÁˆÁ‹
Î·È ÙË ‰È¿‰ÔÛË Ù˘ ÁˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ÁÓÒÛ˘». ∞fi ÙËÓ ›‰Ú˘Û‹ Ù˘ ¤¯ÂÈ ˘ÔÛÙËÚ›ÍÂÈ ¿Óˆ ·fi
7.000 ÂÍÂÚ¢ÓËÙÈΤ˜ ·ÔÛÙÔϤ˜ Î·È ÂÚ¢ÓËÙÈο ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù·, Û˘Ì‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ ÛÙË ÁÓÒÛË Ù˘ °Ë˜,
Ù˘ ı¿Ï·ÛÛ·˜ Î·È ÙÔ˘ Ô˘Ú·ÓÔ‡, ·ÏÏ¿ Î·È Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Î·È ÙÔ˘ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡. ∏ NGS ÂÎ·È‰Â‡ÂÈ
Î·È ÂÌÓ¤ÂÈ Î·ıËÌÂÚÈÓ¿ ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ì ÂÚÈÔ‰Èο, ‚È‚Ï›·, ÙËÏÂÔÙÈο ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù·
‚›ÓÙÂÔ, ¯¿ÚÙ˜ Î·È ¿ÙÏ·ÓÙ˜, Ì ˘ÔÙÚÔʛ˜ ÁÈ· ¤Ú¢ӷ, Ì ÙÔ ‰È·ÁˆÓÈÛÌfi National Geographic
Bee, Ì ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· ÁÈ· ‰·ÛοÏÔ˘˜ Î·È Ì ÚˆÙÔÔÚÈ·Îfi ÂÔÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ‰È‰·Ûηϛ·˜.
∏ NGS ÛÙËÚ›˙ÂÙ·È ÛÙȘ ÂÈÛÊÔÚ¤˜ ÙˆÓ ÌÂÏÒÓ Ù˘ Î·È ÛÙ· ¤ÛÔ‰· ·fi ÙËÓ ÒÏËÛË ÙˆÓ
ÂÎ·È‰Â˘ÙÈÎÒÓ Ù˘ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ. Δ· ̤ÏË Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÙÔ National Geographic, ÙÔ Â›ÛËÌÔ
ÂÚÈÔ‰ÈÎfi Ù˘ NGS, Î·È ·ÔÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ‰È¿ÊÔÚ· ÚÔÓfiÌÈ·, fiˆ˜ ÂÎÙÒÛÂȘ ÛÙ· ÚÔ˚fiÓÙ·
Ù˘ NGS Î.¿.

∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À

π™Δ√ƒπ∞
Δ√À ∂§§∏¡π∫√À
∂£¡√À™
™Δ∏¡ ∫√π¡∏ ¡∂√∂§§∏¡π∫∏ °§ø™™∞
™Àª¶§∏ƒøª∂¡∏ ∫∞π ∂¶π∫∞πƒ√¶√π∏ª∂¡∏ ª∂Ãπ Δ√ 2004

Δ√ª√™ 18
1453 - 1800

∫. ¶∞¶∞ƒƒ∏°√¶√À§√À

π™Δ√ƒπ∞
Δ√À ∂§§∏¡π∫√À
∂£¡√À™
ŒÎ‰ÔÛË Ù˘ National Geographic Society
∂∫¢√Δ∏™

°ÈÒÚÁÔ˜ ∫ÔÂÏÈ¿‰Ë˜
¢π∂À£À¡™∏ ∂∫¢√™∏™

™¿‚‚·˜ ∫·Ú¤Ï˘
™Àªμ√À§√™ ∂∫¢√™∏™

NATIONAL GEOGRAPHIC
SOCIETY
«For the increase and diffusion of
geographic knowledge»

¡›ÎÔ˜ ª¿ÚÁ·Ú˘
¢π∂À£À¡™∏ ¢∏ªπ√Àƒ°π∫√À

¶ÂÏ·Á›· °È·ÎÔ˘Ì¿ÎË
∂¶π™Δ∏ª√¡π∫√π ™Àªμ√À§√π - KEIMENA

μ·ÁÁ¤Ï˘ ¢Ú·ÎfiÔ˘ÏÔ˜

John M. Fahey, Jr.
President and Chief Executive Officer
Gilbert M. Grosvenor
Chairman of the Board

ª. ∞ÙÌ·Ù˙›‰Ô˘, μ. ∞Ó·ÁÓˆÛÙÔÔ‡ÏÔ˘, M. °ÂˆÚÁÔ˘‰¿Î˘,
¶. °˘ÊÙÔÔ‡ÏÔ˘, A. ∏ÏÈ¿‰Ë,, ª. £ÂÔ‰ˆÚ·Î¿Î˘,
E. §ÂÔÓÙ·ÎÈ·Ó¿ÎÔ˘, ¡. §È‚·Ófi˜, ¡. ∫·ÛÙÚÈÓ¿Î˘,
N. MÂÏ‚¿ÓÈ, ∞. ªÂÎÈ¿Ú˘, ¡. ¶··‰ËÌËÙÚ›Ô˘,
μ. ΔÚÈ¿ÓÙË

Tim T. Kelly
President, Global Media Group

∂¶πª∂§∂π∞ ∫∂πª∂¡ø¡ - ª∂Δ∞°§øΔΔπ™∏

Nina D. Hoffman
Executive Vice President; President, Book
Publishing Group

ª·Ú›· ∞ÏÂ͛Ԣ
∞. μÏ·¯Ô‰‹ÌÔ˘, ∂. °ÏÂ˙¤ÏÏË, μ. ∫ÂÚÂÛÙÂÙ˙‹,
™. ∫ÚÔΛ‰Ë, ∞. ∫ÒÙÛË, ∂. ¶··ÓÈÎÔÏ¿Ô˘, ∏. ™ÈÓÈÁ¿ÏÈ·,
ª. ΔÈÎÔÔ‡ÏÔ˘, ∞. ºˆÙÂÈÓÔ‡, ∞. ÷ÌÂ˙ÔÔ‡ÏÔ˘

John Q. Griffin
Executive Vice President; President, Publishing

∫∞§§πΔ∂áπ∫∏ ∂¶πª∂§∂π∞

∂˘ÚÈ›‰Ë˜ ¢ÂÛÔÙ›‰Ë˜
∞. ∫·ÙÛ¿, °. ª·ÚÙ˙Ô‡ÎÔ˜, ∂. ∫Ô‡ÛÎÔ˘ÚË,
°. ∫Ô˘Ú¿Û˘, ™. ∫·ÓÛÔ‡
∂¶πª∂§∂π∞ ¶∞ƒ∞°ø°∏™

ª·ÓfiÏ˘ ∫·ÛÙÚÈÓ¿Î˘
ª. ª˘ÏˆÓ¿˜, μ. ªÈÚÌÈÏfiÔ˘ÏÔ˜
∞¡∞¶ΔÀ•∏ §√°π™ªπ∫√À

¡›ÎÔ˜ ∫fiÓÙ˘
°. ¶·¯fi˜, ∫. °ÂÚÔÓÙ‹˜, ª. ¶ÂÊ¿Ó˘
∂¶∂•∂ƒ°∞™π∞ ∂π∫√¡∞™
ª. Δ˙ÒÚÙ˙˘
3D DESIGN
Δ. ∫·Ùۛη˜

TE™™∂ƒ∞ ¶π ∞.∂.
www.4pi.gr
∞ÔÎÏÂÈÛÙÈÎfi˜ ÂΉfiÙ˘ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·
Ù˘ National Geographic Society ÁÈ· Ù· μÈ‚Ï›·
Î·È Ù· ¶ÂÚÈÔ‰Èο National Geographic Magazine
Î·È NG KIDS.

∂π∫√¡√°ƒ∞º∏™∂π™
°. ¶ÈÛÎÔ¿Ó˘, K. ºÔ˘ÙÛ›‰Ë˜

£fi‰ˆÚÔ˜ ™›ÓÔ˘Ï·˜, ¢ËÌ‹ÙÚ˘ ÷Ù˙‹˜
¢È¢ı‡ÓÔÓÙ˜ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔÈ

∂¶πª∂§∂π∞ ∂π∫√¡√°ƒ∞º∏™∏™
Δ. μÂÓÂÙÛ·ÓfiÔ˘ÏÔ˜, ª. ∫·ÏÂÒ‰Ë, ∫. ∫·ÏÔÁÈ¿ÓÓË,
™. ∫Ô˙·Ó›‰Ô˘

∏ÓÈfi¯Ô˘ 26, ÷ϿӉÚÈ 152 38
ΔËÏ. 210 6070100 Fax: 210 6070199
™˘Ó‰ÚÔ̤˜: 210 6070060, e-mail: syndromes@4pi.gr

¶∞ƒ∞°ø°∏
∂ÎÙ‡ˆÛË: 3∂ ∂ÎÙ˘ˆÙÈ΋ ∞.∂.
∫·ÏÏÈÙ¯ÓÈ΋ μÈ‚ÏÈÔ‰ÂÛ›·: μ·Û›Ï˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘,
°ÂÒÚÁÈÔ˜ ™Ù¿ÌÔ˘, General Pack A.E.

©2009-2010 National Geographic Society - Δ¤ÛÛÂÚ· ¶È ∂ȉÈΤ˜ ∂ΉfiÛÂȘ ∞.∂.

¶∂ƒπ∂Ã√ª∂¡∞

8 ΔÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·

∏ ÈÛÙÔÚÈ΋ ÛËÌ·Û›· Ù˘ ÕψÛ˘

¶·È‰ÔÌ¿˙ˆÌ· ● ¶ÚÔÛËÏ˘ÙÈÛÌfi˜
● √ ÍÂÓÈÙÂÌfi˜ ÙˆÓ ÏfiÁÈˆÓ ·Ó‰ÚÒÓ
● •ÂÓÈÙÂÌfi˜ ÚÔ˘¯fiÓÙˆÓ

62 √ÚÁ¿ÓˆÛË ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡:
EÎÎÏËÛ›·
∏ ÂıÓÔÏÔÁÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË ÙÔ˘
ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ÛÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·
● ∏ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ›· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë °ÂÓÓ·‰›Ô˘
● ΔÔ ‚ÂÚ¿ÙÈÔ Î·ıÈÂÚÒÓÂÈ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ● √È Â͈ÙÂÚÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘
·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘ Ì ÙË μÂÓÂÙ›· ● √È Â͈ÙÂÚÈΤ˜
Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘ Ì ÙË ƒˆÛ›·
● ¶·Ú·‚È¿ÛÂȘ ÙˆÓ ÚÔÓÔÌ›ˆÓ ·fi ÙËÓ ¶‡ÏË

40

∏ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·

Ú ÙÔÚ›· ·fi
ÙÔ ¯ı˜
˜ ÛÙÔ
Û Û‹ÌÂÚ·

92

∏ ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹
Ù¤¯ÓË

[6] π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

112 √ÚÁ¿ÓˆÛË ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡:
°Ú·ÌÌ·Ù›˜ Î·È ÌÂÁ¿ÏÔÈ ‰ÈÂÚÌËÓ›˜
°Ú·ÌÌ·Ù›˜ ● μ›Ô˜ Î·È ÔÏÈÙ›· ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡ ● √È ·Èٛ˜ Ô˘ ÚÔοÏÂÛ·Ó

170
∏ ∂ÏÏ¿‰·
ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ
ÂÚÈËÁËÙÒÓ

ÙȘ ÌÂÙ·ÚÚ˘ıÌ›ÛÂȘ ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·
● √ ÚÒÙÔ˜ ̤Á·˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘
¡ÈÎÔ‡Û˘ ● ∞ϤͷӉÚÔ˜ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜
Ô ÚÂÛ‚‡ÙÂÚÔ˜ ● √È ˘fiÏÔÈÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ
‰ÈÂÚÌËÓ›˜ ● √È ÏÂÁfiÌÂÓÔÈ º·Ó·ÚÈÒÙ˜

150 √ÚÁ¿ÓˆÛË ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡:
∫ÔÈÓfiÙËÙ˜

∫ÔÈÓfiÙËÙ˜ ● ∂ÎÏÔÁ‹ ÙˆÓ ÚÔÂÛÙÒÓ
∞ÌÂÏ¿ÎÈ· ● Δ· 24 ¯ˆÚÈ¿ ÙÔ˘ μfiÏÔ˘
● √È ÎÔÈÓÔÙÈΤ˜ ÔÌÔÛÔÓ‰›Â˜
ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ ● πˆ¿ÓÓÈÓ·
- ÛԘ - §È‚·‰ÂÈ¿ ¶ÂÏÔÔÓÓËÛȷΤ˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜
● ∞ı‹Ó·

210

√ÚÁ¿ÓˆÛË ÙÔ˘
Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡:
¶·È‰Â›·

¶∂ƒπ∂Ã√ª∂¡∞

180 √ÚÁ¿ÓˆÛË ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡:
™ÙÚ·ÙȈÙÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ
∫ϤÊÙ˜ ● ∞ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ· ● ∏ ˙ˆ‹ ÙˆÓ
·ÚÌ·ÙÔÏÒÓ Î·È ÙˆÓ ÎÏÂÊÙÒÓ ● ™Ô‡ÏÈ Î·È
™Ô˘ÏÈÒÙ˜ ● ª¿ÓË Î·È ª·ÓÈ¿Ù˜ ● ∞›ÙÈ·
·Ó¿Ù˘Í˘ ÙÔ˘ Ó·˘ÙÈÎÔ‡ ● √È ÂÈÚ·Ù¤˜ Ù˘
‚fiÚÂÈ·˜ ∞ÊÚÈ΋˜ ● ⁄‰Ú· - ™¤ÙÛ˜ - æ·Ú¿

210 √ÚÁ¿ÓˆÛË ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡:
¶·È‰Â›·
ºÈÏÔÏÔÁÈο ¤ÚÁ·, ÌÂÙ·ÊÚ¿ÛÂȘ ηÈ
ÌÈÌ‹ÛÂȘ ● ºÈÏÔÏÔÁÈο ¤ÚÁ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ‹
ÏÈÁfiÙÂÚÔ ÂÏÏËÓÈο ● Δ¤¯ÓË, ÚËÙÔÚÈ΋ ηÈ
Ô›ËÛË ÛÙ· ∂Ù¿ÓËÛ· ● ºÈÏÔÏÔÁ›·, Ù¤¯ÓË,
ÂÈÛÙ‹ÌË, Ô›ËÛË ● °ÏÒÛÛ· Î·È ÊÚfiÓËÌ·

142

∏ ªÂÁ¿ÏË
ÙÔ˘ °¤ÓÔ˘˜ ™¯ÔÏ‹

230
¡ÂÔÂÏÏËÓÈÎfi˜
¢È·ÊˆÙÈÛÌfi˜

[7]

[8]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞

Ë ÂÍ¿ψÛË
Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜

ηٿÎÙËÛ˘
H ÕψÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
ÛÊÚ¿ÁÈÛ ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·
ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Î·È Â¤ÊÂÚ ÙÔ ‚›·ÈÔ
ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ
ÏËı˘ÛÌÒÓ ÛÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜
Â·Ú¯›Â˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ·fi ÙÔ
15Ô ·ÈÒÓ·. ΔÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ηٿ
ÙÔ ÔÔ›Ô ÔÈ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜
˘ÔÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó Ë Ì›· ÌÂÙ¿ ÙËÓ
¿ÏÏË ÛÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·,
ÔÈ ÚÔ‡¯ÔÓÙ˜ ÚÔÛ·ıÔ‡Û·Ó
Ó· ‚ÚÔ˘Ó ¿Û˘ÏÔ ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜
Ô˘ ›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›.
∏ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ηٿÎÙËÛË ¤Û‚ËÛÂ
οı ÌÔÚÊ‹ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡ ÛÙÔ
¤Ú·ÛÌ¿ Ù˘ Î·È ·ÎÚˆÙËÚ›·ÛÂ
ÙÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ ∂˘ÚÒ˘, ÙÔ ÔÔ›Ô
¤ıÂÛ ˘fi ÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ Ù˘.

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [9]

∏ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÛÙÔ Êˆ˜ ÙÔ˘ ‰ÂÈÏÈÓÔ‡.

ILKER CANIKLIGIL/SHUTTERSTOCK

[10]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ë ÈÛÙÔÚÈ΋ ÛËÌ·Û›· Ù˘ ÕψÛ˘

Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
·fi
ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó Ì¤¯ÚÈ ÚfiÛÊ·Ù· ¤Ó·
·fi Ù· ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚ· ÔÏÈÙÈο ÁÂÁÔÓfiÙ· ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·, Û ÛËÌÂ›Ô Ô˘ Ó· Û˘ÁηٷϤÁÂÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ·
¿ÏÏ· ÌÂÁ¿Ï· ÁÂÁÔÓfiÙ· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ·ÈÒÓ· Ô˘ ‰È·ÎÚ›ÓÔ˘Ó ÙË ÌÂ۷ȈÓÈ΋ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ·fi ÙË ÓÂfiÙÂÚË. ¶ÔÏÏÔ› fï˜ Âȯ›ÚËÛ·Ó Ó· ˘Ô‚·ıÌ›ÛÔ˘Ó ÙË
ÛËÌ·Û›· Ù˘ ÂÁηı›‰Ú˘Û˘ Ù˘ √ıˆÌ·ÓÈ΋˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ÛÙÔ μfiÛÔÚÔ Î·È Ó· ÌÂÈÒÛÔ˘Ó ÙË ÛÔ˘‰·ÈfiÙËÙ· Ô˘ Ù˘ ·Ô‰fiıËΠ·Ú¯Èο. øÛÙfiÛÔ, Û˘Ó¤‚Ë Î·È
Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË fi,ÙÈ Î·È Û ÔÏϤ˜ ¿ÏϘ: √È
‰Â‡ÙÂÚ˜ ÛΤ„ÂȘ ‰ÂÓ Â›Ó·È ¿ÓÙ· ÛÔÊfiÙÂÚ˜ ·fi ÙȘ
ÚÒÙ˜. ∞ÂÓ·ÓÙ›·˜, ηÌÈ¿ ÊÔÚ¿ Ë ·Ú¯È΋ ÂÎÙ›ÌËÛË
ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ Â›Ó·È ·ÎÚÈ‚¤ÛÙÂÚË ·fi ÔÔÈ·‰‹ÔÙÂ
ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚË Î·È ÙÚÔÔÔÈË̤ÓË. ¢ÂÓ ÂÓÓÔԇ̠fiÙÈ
Ë ÔÚÈÛÙÈ΋ ηٷÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
ÂËÚ¤·Û ÙËÓ Ù‡¯Ë Ù˘ ÎÂÓÙÚÈ΋˜ Î·È Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂˘ÚÒ˘, ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋, ÎÔÈÓˆÓÈ΋ Î·È ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ Ù˘
˙ˆ‹, fiÛÔ Ë ·Ó·Î¿Ï˘„Ë Ù˘ ∞ÌÂÚÈ΋˜ Î·È ÙÔ˘ ∞ÎÚˆÙËÚ›Ô˘ Ù˘ ∫·Ï‹˜ ∂Ï›‰·˜ ‹ Ë ÂʇÚÂÛË Ù˘ Ù˘ÔÁÚ·Ê›·˜. ∏ ÂÎÙÂٷ̤ÓË ÌÂϤÙË Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÊÈÏÔÏÔÁ›·˜ Î·È Ù¤¯Ó˘ ÛÙËÓ πÙ·Ï›·, Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÈο Û˘Ó¤‚·Ï Ì ÔÏÏÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÛÙËÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ηÈ
ËıÈ΋ ‰È·ÌfiÚʈÛË Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ Î·È Ë ÔÔ›· ·Ô‰fiıËΠÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ ˙‹ÙËÛ·Ó ÙfiÙ ¿Û˘ÏÔ ÛÙȘ
¯ÒÚ˜ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂˘ÚÒ˘, ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ Û˘Ì‚Â›
Î·È ¯ˆÚ›˜ Ó· ¤¯ÂÈ ÚÔËÁËı› ·˘Ù‹ Ë Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹. ∫·È
·˘Ùfi ÁÈ·Ù› Ù· Ó‡̷ٷ ›¯·Ó ˆÚÈÌ¿ÛÂÈ ·ÚÎÂÙ¿ ÚÔ˜
ÙËÓ Î·Ù‡ı˘ÓÛË ÌÈ·˜ Ù¤ÙÔÈ·˜ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋˜ ÂÈÌÂÈÍ›·˜.
∞Ú¯Èο ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Î·È ÛÙȘ ˘fiÏÔÈ˜ ¯ÒÚ˜ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ Ë ·Ó¿Ù˘ÍË ÙˆÓ Û¯¤ÛˆÓ
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙË ¢‡ÛË Î·È ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ı· Â¤ÊÂÚ ÙËÓ
ÏËÚ¤ÛÙÂÚË ÌÂϤÙË ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ Î·È Ù¯ÓÒÓ Î·È ÙËÓ ÂÈÌÂϤÛÙÂÚË ·Ó·˙‹ÙËÛË ÙˆÓ ·ÚÈÛÙÔ˘ÚÁËÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ÛÒ˙ÔÓÙ·Ó ÛÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘

∏ ∞§ø™∏ Δ∏™ ∫ø¡™Δ∞¡Δπ¡√À¶√§∏™

∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ∞ÓÙ›ÛÙÚÔÊ·, ÌÔÚԇ̠ӷ ԇ̠fiÙÈ Ë
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ηٿÎÙËÛË Ì›ˆÛ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ıËÛ·˘ÚÔ‡˜
Î·È ÛÙ¤ÚËÛ ÁÈ· ¿ÓÙ· ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ·fi ÙÔ ÓÂfiÙÂÚÔ ÎfiÛÌÔ. °È· Ó· ·ԉ›ÍÔ˘Ì ÙÔ˘
ÏfiÁÔ˘ ÙÔ ·ÏËı¤˜, ı· ·ÚÎÂÛÙԇ̠۠¤Ó· ÌfiÓÔ ÁÂÁÔÓfi˜,
·Ú·Ï›ÔÓÙ·˜ Ù· ˘fiÏÔÈ·. √ ∂ÓÂÙfi˜ §·‡ÚÔ˜ ∫Ô˘ÈÚ›ÓÔ˜ ¤ÁÚ·Ê ·fi ÙËÓ ∫Ú‹ÙË ÛÙÔÓ ¿· ¡ÈÎfiÏ·Ô ∂
∂′
ÙÔÓ πÔ‡ÏÈÔ ÙÔ˘ 1453, Û ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘ Ô˘ ÛÒ˙ÂÙ·È
ÛÙËÓ ∫ÔÙÙÔÓÈ·Ó‹ ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË Ù˘ ∞ÁÁÏ›·˜, fiÙÈ Ô Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ˜ πÛ›‰ˆÚÔ˜ ÙÔÓ Â›¯Â ‚‚·ÈÒÛÂÈ fiÙÈ Ù· ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê·
ÛÙȘ ‚È‚ÏÈÔı‹Î˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Ù· ÔÔ›·
›¯Â ‰ÂÈ Ì ٷ ›‰È· ÙÔ˘ Ù· Ì¿ÙÈ· Ó· ηٷÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·È
·fi ÙÔ˘˜ ηٷÎÙËÙ¤˜, ¤ÊÙ·Ó·Ó ÙÔ˘˜ 120.000 ÙfiÌÔ˘˜.
¶fiÛ· Û˘ÁÁÚ¿ÌÌ·Ù· ı· ›¯·Ó ‰È·Ûˆı› ·Ó ‰ÂÓ Â›¯Â Á›ÓÂÈ Ë ÕψÛË Î·È fiÛ· ·ÓÙ›ÁÚ·Ê· ı· ›¯·Ó Û˘Ì‚¿ÏÂÈ
ÛÙËÓ ·ÎÚÈ‚¤ÛÙÂÚË ·Ó¿ÁÓˆÛË ÙˆÓ ˘·Ú¯fiÓÙˆÓ ÎÂÈ̤ӈÓ! ¢ÂÓ ÈÛ¯˘ÚÈ˙fiÌ·ÛÙ fiÙÈ Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ηٿÎÙËÛË
·Ó·¯·›ÙÈÛ ¤ÛÙˆ Î·È ÁÈ· Ï›ÁÔ ÙË ı·˘Ì·ÛÙ‹ ÂͤÏÈÍË Ù˘
ÎÂÓÙÚÈ΋˜ Î·È Ù˘ ‰˘ÙÈÎfiÙÂÚ˘ ∂˘ÚÒ˘ ·fi ÙÔ 15Ô
·ÈÒÓ· Î·È ¤ÂÈÙ·. 줂·È·, ÌÔÚԇ̠ӷ ԇ̠fiÙÈ Î·Ó¤Ó· ·fi Ù· ÎÚ¿ÙË ·˘Ù¿ ‰ÂÓ ·Ú¤ÌÂÈÓ ·ÏÒ‚ËÙÔ ·fi
ÙȘ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ Ô˘ ÚÔοÏÂÛ·Ó ÔÈ Û¯Â‰fiÓ ·‰È¿ÎÔÔÈ
¯ÂÚÛ·›ÔÈ fiÏÂÌÔÈ ÙˆÓ ·ÏÏfiıÚËÛÎˆÓ Î·Ù·ÎÙËÙÒÓ Î·È
ÔÈ ÔÏϤ˜ ÂÈÚ·ÙÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·.
¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, Ë ∂˘ÚÒË, ÂÎÙfi˜ ·fi Ï›Á˜ ÂÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ,
·Ó·‰Â›¯ıËΠÓÈÎËÊfiÚ· ÛÙÔÓ ·ÁÒÓ· ·˘Ùfi ηÈ, ÙÂÏÈο,
‰ÂÓ Â¤ÙÚ„ ÔÙ¤ ÛÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜ Ó· ˘ÂÚ‚Ô‡Ó Ù·
fiÚÈ· ÙˆÓ Î˘Ú›ˆ˜ ·Ó·ÙÔÏÈÎÒÓ ¯ˆÚÒÓ.

ªÂÙ¿ ÙËÓ Â›‰ËÛË Ù˘ ÕψÛ˘ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ÂÈÎÚ¿ÙËÛÂ
¤Ó·˜ Û¯ÂÙÈÎfi˜ ·ÓÈÎfi˜. ºÔ‚‹ıËÎ·Ó fiÙÈ ÛÙȘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜
ÂÎÎÏËۛ˜ ı· Ë¯Ô‡Û·Ó ÏfiÁÈ· ·fi ÙÔ ∫ÔÚ¿ÓÈ.
줂·È·, οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ‰ÂÓ Û˘Ó¤‚Ë ÔÙ¤.
MONKEY BUSINESS IMAGES/SHUTTERSTOCK

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [11]

[12]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ÕψÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
ıˆÚÂ›Ù·È ·fi Ù· ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈο
ÁÂÁÔÓfiÙ· ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ· ÁÈ·Ù› ¯ˆÚ›˙ÂÈ
ÙË ÌÂ۷ȈÓÈ΋ ÈÛÙÔÚ›· ·fi ÙË ÓÂfiÙÂÚË.

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ∞′.
∞ÎfiÌ· Î·È Â›
΢ÚÈ·Ú¯›·˜
ÙÔ˘ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ÙÔ˘
ªÂÁ·ÏÔÚÂÔ‡˜
ÔÈ fiÚÔÈ
ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ
Û˘ÁÎÚ›ÓÔÓÙ·Ó
ÌÂ ÙÔÓ ÏÔ‡ÙÔ
ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡
μ˘˙·ÓÙ›Ô˘
ÙÔ˘ 9Ô˘ Î·È ÙÔ˘
10Ô˘ ·ÈÒÓ·.
BETTMANN/
CORBIS/APEIRON

∏ ÊÔ‚ÂÚ‹ ηٿÏËÍË Ô˘ ÚÔͤÓËÛ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË
Ô ıÚ›·Ì‚Ô˜ ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′ Â›Ó·È ‰ÈηÈÔÏÔÁË̤ÓË ˆ˜
·˘ıfiÚÌËÙË ·ÓÙ›‰Ú·ÛË, Î·È fi¯È ˆ˜ ÏÔÁÈ΋ ÂÎÙ›ÌËÛË
Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘. √È ËÁÂÌfiÓ˜ Î·È ÔÈ ÈÂڿگ˜ Ù˘ ¢‡Û˘, ·ÊÔ‡ ÚÒÙ· ¤‰ÂÈÍ·Ó ·Û˘Á¯ÒÚËÙË ·‰È·ÊÔÚ›· ÁÈ·
ÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ Ô˘ ·ÂÈÏÔ‡Û·Ó Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·ÔÌÂÈÓ¿ÚÈ· ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ Ì·˜ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, fiÙ·Ó ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËÎ·Ó ÙËÓ ÕψÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÛÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ· ηٷϋÊıËÎ·Ó ·fi ·Ú¿‰ÔÍÔ ÙÚfiÌÔ. ºÔ‚‹ıËÎ·Ó fiÙÈ ÔÈ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ ı· ·Ó¤ÙÚÂ·Ó ÙÔ˘˜ ‚ˆÌÔ‡˜
ÙÔ˘ ∂˘·ÁÁÂÏ›Ô˘ ÛÙË °ÂÚÌ·Ó›· Î·È ÛÙËÓ √˘ÁÁ·Ú›·Ø ÊÔ‚‹ıËÎ·Ó fiÙÈ Ë πÙ·Ï›· ‰ÂÓ ı· ͤÊ¢Á ·fi ÙÔ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈÎfi ˙˘Áfi Î·È fiÙÈ Û‡ÓÙÔÌ· ÛÙȘ ÂÎÎÏËۛ˜ Ù˘
ƒÒÌ˘, Ô˘ ı· ÌÂÙ·ÙÚ¤ÔÓÙ·Ó Û Ù˙·ÌÈ¿, ı· ·ÓÙ˯ԇÛ ÙÔ Î‹Ú˘ÁÌ· ÙÔ˘ ∫ÔÚ·Ó›Ô˘. ∂˘Ù˘¯Ò˜, fï˜, ‰ÂÓ
ÛËÌÂÈÒıËΠη̛· Ù¤ÙÔÈ· ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋ ·ÏÏ·Á‹ Ù˘
ηٿÛÙ·Û˘. ŒÁÈÓ fï˜ οÙÈ ¿ÏÏÔ, ÛÙÔ ÔÔ›Ô ÔÈ ÓÂfiÙÂÚÔÈ ÈÛÙÔÚÈÎÔ› ‰ÂÓ ¤‰ˆÛ·Ó ÙË ‰¤Ô˘Û· ÚÔÛÔ¯‹. ∏
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ηٿÎÙËÛË fi¯È ÌfiÓÔ ¤Û‚ËÛ ÁÈ· Ôχ
ηÈÚfi οı ÌÔÚÊ‹ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡ ÛÙȘ ·Ú¯ÈΤ˜ ÙÔ˘
ÂÛٛ˜, ·ÏÏ¿, ·ÎÚˆÙËÚÈ¿˙ÔÓÙ·˜ ·˘Ùfi ÙÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘
∂˘ÚÒ˘, Ù˘ ÛÙ¤ÚËÛ ٷ ‰È¿ÊÔÚ· ÏÂÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù·
Ô˘ ı· ·ÔÎfiÌÈ˙Â Â¿Ó Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜
‰È¤Ûˆ˙ ÙËÓ ·˘ÙÔÓÔÌ›· ÙÔ˘. °È’ ·˘ÙfiÓ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙÔ
ÏfiÁÔ Ë ÕψÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Ô˘ ÂÈ·ڈÛÂ Î·È ‰È·ÛÊ¿ÏÈÛ ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·, ÛˆÛÙ¿ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó Ì¤¯ÚÈ ÚfiÛÊ·Ù· ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÁÂÁÔÓfi˜
ÛÙËÓ ·ÁÎfiÛÌÈ· ηÈ, ΢ڛˆ˜, ÛÙËÓ Â˘Úˆ·˚΋ ÈÛÙÔÚ›·.

∏ ¢‡ÛË fiÊÂÈÏ ‹ Ó· ÚÔÏ¿‚ÂÈ
‹ Ó· ·Ó·ÙÚ¤„ÂÈ
ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË
Ÿˆ˜ ›¯Â ÂÍÂÏȯı› Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ΢ڛˆ˜ ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜, Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜ ÙˆÓ ¯ˆÚÒÓ Ù˘ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ϤÔÓ Û ı¤ÛË Ó· ·ÔÎÚÔ‡ÛÂÈ ·fi ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘ ÙÔ Ó¤Ô Î›Ó‰˘ÓÔ Ô˘ ÂÓ¤ÛÎË„Â
·fi ÙËÓ ∞Û›·. √È ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ¤¯Ô˘Ó ÂÈÛÙ› ‚¤‚·È· ÁÈ’
·˘Ùfi ·fi fiÛ· ‹‰Ë ÂÎı¤Û·Ì ·Ó·Ï˘ÙÈο. ŸÌˆ˜, Ë

˘fiÏÔÈË ∂˘ÚÒË Â›¯Â ÛÔ‚·ÚÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ Ó· ·Ó·Ï¿‚ÂÈ
·˘Ùfi ÙÔ ¤ÚÁÔ. ∞Ó Ì¿ÏÈÛÙ· ‰È¤ıÂÙ ÙÔ˘˜ ÌÈÛÔ‡˜ ÌfiÓÔ
·ÓıÚÒÔ˘˜, η٤‚·Ï ÙÔ˘˜ ÌÈÛÔ‡˜ fiÚÔ˘˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ›¯Â ‰··Ó‹ÛÂÈ ÁÈ· ÙȘ ÛÙ·˘ÚÔÊÔڛ˜ ηÈ
Â‰›ÎӢ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË Û‡ÓÂÛË Î·È ÈηÓfiÙËÙ·, ·Ó·ÌÊ›‚ÔÏ· ı· ÂÙ‡¯·ÈÓ ÙÔ ÛÎÔfi Ù˘. ¢ÂÓ ÂÓÓÔԇ̠‚¤‚·È· fiÙÈ ·˘Ùfi fiÊÂÈÏ ӷ ÙÔ Î¿ÓÂÈ ·fi ·Ï‹ ÊÈÏ·ÓıÚˆ›· ‹ ·fi ηı·Ú¿ ıÚËÛ΢ÙÈÎfi ˙‹ÏÔ, ·ÏÏ¿ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÁÈ· ÙÔ ‰ÈÎfi Ù˘ Û˘ÌʤÚÔÓ. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ·Ó, ·ÓÙ› ÁÈ·
ÙȘ ÔÏϤ˜ Î·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ¿Î·ÈÚ˜ Î·È ¯ˆÚ›˜ Û˘ÓÔ¯‹
ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ¿·, ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ, Ù˘ ¡Â¿ÔÏ˘,
Ù˘ √˘ÁÁ·Ú›·˜, Ù˘ °·ÏÏ›·˜ Î·È Ù˘ πÛ·Ó›·˜, ÁÈ· ÙȘ
Ôԛ˜ ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì Û ϛÁÔ, ‰ÈÂÍ·ÁfiÙ·Ó ¤ÁηÈÚ· Ì›·
Î·È ÌfiÓÔ Âȯ›ÚËÛË Ì ¤Ó·Ó ·Ú¯ËÁfi, Èı·Ófiٷٷ ÔÈ
ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ Ó· ›¯·Ó ÂΉȈ¯ı› fi¯È ÌfiÓÔ ·fi ÙËÓ
∂˘ÚÒË, ·ÏÏ¿ Î·È ·fi ÙȘ ‰˘ÙÈÎfiÙÂÚ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘
∞Û›·˜ Î·È ÙȘ ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚ˜ Ù˘ ∞ÊÚÈ΋˜. ™ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ı· È‰Ú˘fiÙ·Ó ¤Ó· Ó¤Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ›‰È·˜ ¤ÎÙ·Û˘ Ì ·˘Ù‹ Ô˘ ›¯Â ÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi
ÚÈÓ ·fi ÙȘ ·Ú·‚ÈΤ˜ ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ 7Ô˘ ·ÈÒÓ·. ΔÔ
ÎÚ¿ÙÔ˜ ·˘Ùfi, ¤¯ÔÓÙ·˜ ÎÏËÚÔÓÔÌ‹ÛÂÈ ÙȘ Û˘ÓÂÙ¤˜ ‰ÈÔÈÎËÙÈΤ˜ ·Ú·‰fiÛÂȘ Ù˘ ·ÏÈ¿˜ ÙÔÈ΋˜ ÌÔÓ·Ú¯›·˜
Î·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ÙÚÔÔÔÈÒÓÙ·˜ Ù˜ ‚·ıÌÈ·›·, Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋, ÎÔÈÓˆÓÈ΋ Î·È ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋
ÚfiÔ‰Ô Ù˘ ¢‡Û˘, ı· ÁÈÓfiÙ·Ó ÏÔ˘ÛÈfiÙÂÚÔ, ÈÔ ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔ Î·È ÈÔ ÈÛ¯˘Úfi. ŒÙÛÈ, ·ÓÙ› Ó· ‰È·ÎÔÔ‡Ó ÔÈ
Û¯¤ÛÂȘ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Î·È ÙË ¢‡ÛË ÁÈ· 400
ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ·, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋˜ ¤ÏÏÂȄ˘ ¢ÓÔÌ›·˜, ·ÛÊ¿ÏÂÈ·˜ Î·È ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ·Ó¿Ù˘Í˘
Ô˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, Ë ¢‡ÛË ı· ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ‚Ú›ÛÎÂÈ Â‰Ò ¤Ó·Ó fiÏÔ Î·È ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ¯ÒÚÔ
ÁÈ· ÂÌÔÚÈ΋, ‚ÈÔÙ¯ÓÈ΋ Î·È Ó·˘ÙÈ΋ ·Ó¿Ù˘ÍË.
¶fiÛÔ fï˜ ¿ÏÏ·Í·Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·!
°È· Ó· Û¯ËÌ·Ù›ÛÔ˘Ì ÌÈ· ·Ì˘‰Ú‹ ÂÈÎfiÓ· ÙˆÓ ÏÂÔÓÂÎÙËÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ı· ·ÔÎfiÌÈ˙Â Ë ∂˘ÚÒË, Â¿Ó ·fi
ÙfiÙÂ È‰Ú˘fiÙ·Ó ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ·ÓÙ› ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ¤Ó· ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi, ·ÚΛ Ó· ı˘ÌËıԇ̠fiÛÔ
‰ËÌfiÛÈÔ ÏÔ‡ÙÔ Â›¯Â Ë ÌÂ۷ȈÓÈ΋ Ì·˜ ÌÔÓ·Ú¯›· ÙÔÓ
9Ô Î·È ÙÔ 10Ô ·ÈÒÓ· Î·È Ó· ÙÔÓ Û˘ÁÎÚ›ÓÔ˘Ì Ì ÙËÓ

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [13]

ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ fi¯È
ÙÔÓ Î·ÈÚfi Ù˘ ·Ú·ÎÌ‹˜ ÙÔ˘, ÙÔ 17Ô Î·È ÙÔ 18Ô ·ÈÒÓ·,
·ÏÏ¿ ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ·, fiÙ·Ó Â›¯Â ÊÙ¿ÛÂÈ ÛÙÔ ·fiÁÂÈÔ Ù˘
‰‡Ó·Ì‹˜ ÙÔ˘ Î·È Ù˘ ‰fiÍ·˜ ÙÔ˘. √È ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó ‹‰Ë fiÙÈ ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜
Ù· ‰ËÌfiÛÈ· ¤ÛÔ‰· ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ·Ó¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ÛÙȘ 700.000 Ì ‚¿ÛË Ù· ÙfiÙ ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·. °È·Ù› ÙÔ
·Ó·Óˆ̤ÓÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ‰ÂÓ ı· ·ÔÎÙÔ‡Û Û ۇÓÙÔÌÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·
ÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ ÏÔ‡ÙÔ Ô˘ ›¯Â ÙȘ ·Ú·ÌÔÓ¤˜ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÙˆÓ ÛÙ·˘ÚÔÊÔÚÈÒÓ; √‡ÙÂ Â›Ó·È ·Ó¿ÁÎË Ó· Â·Ó·Ï¿‚Ô˘Ì fiÙÈ, Û ÂÚ›ÙˆÛË ¤ÏÏÂȄ˘ ¿ÏÏˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·È ÔÏÈÙÂÈÔÁÚ·ÊÈÎÒÓ ÏËÚÔÊÔÚÈÒÓ, Ù· ‰ËÌfiÛÈ·
¤ÛÔ‰· ÌÔÚÔ‡Ó Ì¤¯ÚÈ Î¿ÔÈÔ ÛËÌÂ›Ô Ó· ¯ÚËÛÈ̇ÛÔ˘Ó
ˆ˜ ̤ÙÚÔ ÙˆÓ È‰ÈˆÙÈÎÒÓ Û˘Ó·ÏÏ·ÁÒÓ Î·È fiÚˆÓ, ÁÈ·Ù›
‰ÂÓ Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ Ù· ¤ÛÔ‰· ÂΛӷ
‹Ù·Ó ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ÊÏ‹˜ Î·È ‰˘Û·Ó¿ÏÔÁ˘ ηٷ›ÂÛ˘ ÙÔ˘ ȉȈÙÈÎÔ‡ ÏÔ‡ÙÔ˘, ·ÊÔ‡ ‹Ù·Ó ˘„ËÏ¿ ÁÈ· ÙfiÛÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜. ∞¤Ó·ÓÙÈ, ÏÔÈfiÓ, Û ¤Ó·Ó Ù¤ÙÔÈÔ ÏÔ‡ÙÔ
Ô˘ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ¤¯ÂÈ ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ÔÈÔÈ
‹Ù·Ó ¿Ú·Á ÔÈ ‰ËÌfiÛÈÔÈ fiÚÔÈ ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ Ô˘ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘
™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ÙÔ˘ ªÂÁ·ÏÔÚÂÔ‡˜;
™¯ÂÙÈο Ì ÙÔ ˙‹ÙËÌ· ·˘Ùfi ÛÒ˙ÂÙ·È ÌÈ· ÏÂÙÔÌÂÚ‹˜
¤ÎıÂÛË ÙÔ˘ ∂ÓÂÙÔ‡ √ÎÙ·‚È·ÓÔ‡ μfiÓÔ˘, Ô˘ ‰È·Ù¤ÏÂÛÂ
ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘
17Ô˘ ·ÈÒÓ· (1604-1608), Ë ÔÔ›· ‰ËÌÔÛȇıËΠÚfiÛÊ·Ù· ÛÙËÓ ÔχÙÈÌË Û˘ÏÏÔÁ‹ Ô˘ ÂΉ›‰ÂÙ·È ·fi ÙÔÓ
¡ÈÎfiÏ·Ô μ·ÚfiÙÛË Î·È ÙÔÓ °Ô˘ÏȤÏÌÔ μÂÚÛ¤ÙÔ. ™‡Ìʈӷ Ì ·˘Ù‹ ÙËÓ ¤ÎıÂÛË, ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ÂÈÛÚ¿ÍÂˆÓ ÙÔ˘ ‰ËÌfiÛÈÔ˘ Ù·Ì›Ԣ ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ· ‰ÂÓ ÍÂÂÚÓÔ‡Û Ôχ Ù· 5.000.000 ‹ 6.000.000 ‰Ô˘Î¿Ù·, ‰ËÏ·‰‹ Ù· 60.000.000-70.000.000 ÓÔÌ›ÛÌ·Ù· ÂΛӢ Ù˘ ÂÔ¯‹˜. ªÂ ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ÙÔ
ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, fiÙ·Ó ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·ÎÌ‹ ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘, ‰ËÏ·‰‹ ÙËÓ
ÂÔ¯‹ Ô˘ ηÙ›¯Â ÂÚÈÔ¯¤˜ Ôχ ÈÔ ÂÎÙÂٷ̤Ó˜ ·fi ÂΛӘ Ù˘ ̷ΉÔÓÈ΋˜ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜, ‰È¤ıÂÙ ÌfiÓÔ ÙÔ ¤Ó· ‰¤Î·ÙÔ ÙˆÓ fiÚˆÓ Ù˘ ‰˘Ó·ÛÙ›·˜ ·˘Ù‹˜. ∂ÓÓÔ›ٷÈ, Ì¿ÏÈÛÙ·, fiÙÈ Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ÂΛÓÔ˜ ÏÔ‡ÙÔ˜ ÙÔ˘
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ·ÓÙ› Ó· ÂÏ·ÙÙˆı›,
fiˆ˜ Û˘Ó¤‚Ë ÛÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ·ÂÓ·ÓÙ›·˜, Ì ÙËÓ ¿ÚÔ‰Ô ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ·˘ÍËı› Ì ÙÔ ÂÈÛ·ÁˆÁÈÎfi Î·È ÂÍ·ÁˆÁÈÎfi ÂÌfiÚÈÔ, ÙÔ ÔÔ›Ô ı· ‰ÈÂÍ·ÁfiÙ·Ó
ÌÂÙ¿ ÙË Û˘Ó¯Ҙ ·˘Í·ÓfiÌÂÓË ˘ÏÈ΋ ¢ËÌÂÚ›·
Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂˘ÚÒ˘. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È Â›Û˘ fiÙÈ Î·-

Ì›· ·fi ÙȘ ¯ÒÚ˜ Ù˘ ‰ÂÓ ı· ¤ÌÂÓ ·Ì¤ÙÔ¯Ë ÛÙ·
ÔʤÏË ÌÈ·˜ Ù¤ÙÔÈ·˜ Û˘Ó·ÏÏ·ÎÙÈ΋˜ ΛÓËÛ˘. ∞Ó Û‹ÌÂÚ·, 400 ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ· ·ÚÁfiÙÂÚ·, ¤ÂÈÙ· ·fi Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ΋ Ì›ˆÛË -·Ó fi¯È ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋ ‰È·ÎÔ‹ÙˆÓ Û˘Ó·ÏÏ·ÁÒÓ, Ë ∂˘ÚÒË ˆÊÂÏÂ›Ù·È ÙfiÛÔ Ôχ ·fi
ÙËÓ ·ÔηٿÛÙ·ÛË ÙˆÓ ‰È·ÊfiÚˆÓ Û¯¤ÛÂÒÓ Ù˘ Ì ¯ÒÚ˜ Ô˘ ÛÙÔ ÌÂٷ͇ ÂÚËÌÒıËÎ·Ó Î·È ÂÍ·ÓÙÏ‹ıËηÓ,
fiÛÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ ıËÛ·˘ÚÔ› ‰ÂÓ ı· ›¯·Ó ÂÈÛÚ‡ÛÂÈ ÛÂ
·˘Ù‹, ·Ó Ë ‰ÈÂıÓ‹˜ ·˘Ù‹ ΛÓËÛË ‰ÂÓ ‰È·ÎÔÙfiÙ·Ó Î·ıfiÏÔ˘ ÁÈ· ¤Ó· ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·;
∂ÎÙfi˜ fiÏˆÓ ·˘ÙÒÓ, ·Ó ›¯Â ÂÈÎÚ·Ù‹ÛÂÈ Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜ ÛÙË ™˘Ú›· Î·È ÛÙËÓ ∞›Á˘ÙÔ, ı· ›¯Â ÂÍ·ÛÊ·ÏÈÛÙ› ·fi ÙfiÙÂ Ë ‰È¿‚·ÛË ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡ ÙÔ˘ ™Ô˘¤˙. √È
∂˘Úˆ·›ÔÈ, ·ÓÙ› Ó· ‰ÈÂÍ¿ÁÔ˘Ó Â› ·ÈÒÓ˜ ÙÔ ÂÌfiÚÈÔ
Ì ÙËÓ πÓ‰È΋ ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ Î¿ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ Ì·ÎÚ‡ Ù·Í›‰È
Á‡Úˆ ·fi ÙÔ ∞ÎÚˆÙ‹ÚÈÔ Ù˘ ∫·Ï‹˜ ∂Ï›‰·˜, ı·
›¯·Ó ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÌÂٷʤÚÔ˘Ó Û˘ÓÙÔÌfiÙÂÚ· Ù·

[14]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ ¿Á·ÏÌ· ÙÔ˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘
¤Íˆ ·fi ÙË
ÌËÙÚfiÔÏË
∞ıËÓÒÓ.
√ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘
·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛÂ ÙËÓ
ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ·ÂÈÏ‹.
™›ÁÔ˘Ú· Ë
∂˘ÚÒË Âӈ̤ÓË
ı· ÌÔÚÔ‡ÛÂ
Ó· ·ÔÙÚ¤„ÂÈ
ÙËÓ ÙÒÛË
ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘.
GEORGIOS KOLLIDAS/
SHUTTERSTOCK

ÂÌÔÚ‡̷ٷ ̤ۈ ÙÔ˘ ÈÛıÌÔ‡, ÏÂÔÓ¤ÎÙËÌ· Ô˘
·¤ÎÙËÛ·Ó ÌfiÏȘ ÛÙÔ˘˜ ÓÂfiÙÂÚÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜1.
줂·È·, ÔÏÏÔ› ı· Ô˘Ó fiÙÈ Ì ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË ÂÓfi˜
ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ·fi ÙÔ˘˜ ηıÔÏÈÎÔ‡˜ ∂˘Úˆ·›Ô˘˜ ı· ÌÂÙ·Ê˘Ù¢fiÙ·Ó Û ·˘Ùfi Ô ‰˘ÙÈÎfi˜ ÙÚfiÔ˜
˙ˆ‹˜ Î·È ı· ıÚÈ¿Ì‚Â˘Â Ô ¿·˜. ∂Ô̤ӈ˜, ‰ÂÓ ‚ϤÔ˘Ó ÔÈÔ ı· ‹Ù·Ó ÙÔ fiÊÂÏÔ˜ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ·fi
ÙËÓ ÂÈÛÚÔ‹ ÙfiÛÔ ÔÏÏÒÓ ÍÂÓÈÎÒÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ. ™‡Ìʈӷ
Ì ÙË ‰È΋ Ì·˜ ¿Ô„Ë, Ì ÙÔ Ó· ηٷÎÚ›ÓÔ˘Ì ÙËÓ
∂˘ÚÒË ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ÚfiÏ·‚ ‹ ‰ÂÓ ·Ó¤ÙÚ„ ÙËÓ
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ηٿÎÙËÛË, fiˆ˜ ‰ÂÓ ¤·„·Ó Ó· ÙËÓ Î·Ù·ÎÚ›ÓÔ˘Ó ÁÈ· 400 ¯ÚfiÓÈ· ÔÈ ÚfiÁÔÓÔ› Ì·˜, ÂÓÓÔÔ‡ÌÂ,
fiˆ˜ Î·È ·˘ÙÔ›, fiÙÈ ı· ¤ÚÂ ӷ Á›ÓÂÈ ÌÈ· Û˘ÓÂÙ‹ ηÈ
ÚÔÛÂÎÙÈ΋ Â¤Ì‚·ÛË ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ Ù˘, Ô˘ ı·
ÌÔÚÔ‡Û ·fi ÌfiÓË Ù˘ Ó· ÂÈʤÚÂÈ Ù· ÚÔ·Ó·ÊÂÚı¤ÓÙ· ÛˆÙ‹ÚÈ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·.

√‡Ù ÈÛÙ‡ԢÌ fiÙÈ Ô ÓÂfiÙÂÚÔ˜ ÎfiÛÌÔ˜ ‹Ù·Ó ·Ó›Î·ÓÔ˜ Ó· Âȉ›ÍÂÈ ÌÈ· Ù¤ÙÔÈ· Û‡ÓÂÛË Î·È ÛˆÊÚÔÛ‡ÓË,
·ÊÔ‡ ›¯ÓË ÙÔ˘˜ ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È ‹‰Ë ÛÙË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿
ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Î·Ù·ÎÙËÙÒÓ ÙÔ˘ 13Ô˘ ·ÈÒÓ·.
√‡Ù ÔÈ μÈÏ·ډԢ›ÓÔÈ Ô‡Ù ÔÈ §·ÚfiÛ˜ Ô‡Ù ÔÈ ›‰ÈÔÈ
ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› Î‹Ú˘Í·Ó ¿ÛÔÓ‰Ô fiÏÂÌÔ Î·Ù¿ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Î·È ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ¤ıÓÔ˘˜. §¤ÁÔÓÙ·˜,
ÏÔÈfiÓ, fiÙÈ Ë ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË ¤Î·Ó ÙfiÙ ÌÂÁ¿ÏÔ Ï¿ıÔ˜ Ô˘ ‰ÂÓ Âȯ›ÚËÛ ÛÔ‚·Ú¿ Ó· ‰È·Ï‡ÛÂÈ ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ȉڇÔÓÙ·˜ ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ Î·È ÈÛ¯˘Úfi
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ÂÓÓÔԇ̠¤Ó· ÎÚ¿ÙÔ˜ Ô˘ ı· ·ÈÛı·ÓfiÙ·Ó ÛÙÔȯÂȈ‰Ò˜ ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË Ó·
Û˘ÓÂÚÁ·ÛÙ› Ì ÙËÓ ÔÚıfi‰ÔÍË ∂ÎÎÏËÛ›·, Ó· Û‚·ÛÙ›
Ù· ȉȷ›ÙÂÚ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙˆÓ ÓÙfiÈˆÓ Î·È Ó· ÙÔ˘˜
οÓÂÈ Ó· Û˘ÓÂÚÁ·ÛÙÔ‡Ó ÛÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ Î·È ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋ ÔÚÁ¿ÓˆÛË. ∂›Ó·È ÔÏÔÊ¿ÓÂÚÔ fiÙÈ, ·Ó ›¯Â

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [15]

‰È·ÌÔÚʈı› ÌÈ· Ù¤ÙÔÈ· ηٿÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ÙÔ
ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜ ·Ó·ÁηÛÙÈο ı· ‰È·ÎÚÈÓfiÙ·Ó ¯¿ÚË ÛÙË
ÁÏÒÛÛ·, ÛÙȘ ·Ú·‰fiÛÂȘ, ÛÙËÓ Â˘Ê˘˝· Î·È ÛÙËÓ ÂÓÂÚÁËÙÈÎfiÙËÙ¿ ÙÔ˘, ‰ÂÓ ı· ¿ı·ÈÓ ÙȘ Ӥ˜ Î·È ·Ó‹ÎÔ˘ÛÙ˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ ÙˆÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›ˆÓ 400 ¯ÚfiÓˆÓ, ‰ÂÓ ı·
ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ˘Ô‚·ıÌ›˙ÂÙ·È ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔÓ ÏËı˘ÛÌfi, ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Î·È ÙËÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ Î·È ËıÈ΋ ÙÔ˘
‰È·ÌfiÚʈÛË. ∞ÂÓ·ÓÙ›·˜, ı· Û˘Ó¤¯È˙ ӷ ·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È Ì ÔÏÏÔ‡˜ Î·È ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ηÈ, ·ÔÎÙÒÓÙ·˜ ‰‡Ó·ÌË, ‰ÂÓ ı· ‹Ù·Ó ·Ó·ÁηṲ̂ÓÔ, fiˆ˜ Û‹ÌÂÚ·,
Ó· ÍÂÎÈÓ‹ÛÂÈ ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹, ·ÏÏ¿ ı· ηÙ›¯Â ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ÌÈ· ı¤ÛË ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓË Î·È ·ÓÙ¿ÍÈ· ÙˆÓ ÚÔ·ÈÒÓÈˆÓ ·ÁÒÓˆÓ Î·È ÚÔÛ‰ÔÎÈÒÓ ÙÔ˘.
ªÈ· ‡ÏÔÁË ¤ÓÛÙ·ÛË ÌÔÚ› Ó· Á›ÓÂÈ ÛÙËÓ ·Ó·Û΢·Ṳ̂ÓË ·˘Ù‹ ÂÈÎfiÓ· ÙÔ˘ ·ÚÂÏıfiÓÙÔ˜ Ô˘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿Û·Ì ÁÈ· Ó· ÁÏ˘Î¿ÓÔ˘Ì ϛÁÔ Ù· ¯Â›ÏË ÙˆÓ ÚÔÁfiÓˆÓ
Ì·˜ Ô˘ ·Ó·ÁοÛÙËηÓ, 12 ÁÂÓȤ˜ ÚÈÓ, Ó· ÈÔ˘Ó ÙÔ ÈÎÚfi ÔÙ‹ÚÈ. ◊Ù·Ó ¿Ú·ÁÂ Ë ∂˘ÚÒË ÙfiÙ Û ı¤ÛË Ó·
Ì·Ù·ÈÒÛÂÈ ÙÔ ·ÔÙÚfi·ÈÔ ¤ÚÁÔ Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜; ΔÔ ÂÁ¯Â›ÚËÌ· ··ÈÙÔ‡Û ‚¤‚·È· ‚·ı‡ÙÂÚË
ÁÓÒÛË ÙˆÓ ÁÂÓÈÎÒÓ Û˘ÌÊÂÚfiÓÙˆÓ ÙÔ˘ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡ ηÈ
ÂÓfiÙËÙ·, ÙËÓ ÔÔ›· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Û ı¤ÛË Ó· ÂÙ‡¯ÂÈ ÙËÓ
ÂÔ¯‹ ÂΛÓË ÙÔ ·ÎfiÌË Î˘ÔÊÔÚÔ‡ÌÂÓÔ Î·È fi¯È ÔÚÈÛÙÈο ‰È·ÌÔÚʈ̤ÓÔ Û‡ÌÏÂÁÌ· ÙˆÓ Â˘Úˆ·˚ÎÒÓ ÂÈÎÚ·ÙÂÈÒÓ. ∞Ó Û‹ÌÂÚ· Ë ¢‡ÛË Î·Ù·Ê¤ÚÓÂÈ Ì ÎfiÔ Ó·
Û˘ÌʈӋÛÂÈ ÛÙȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜, ‰‡ÛÎÔÏ·
ÌÔÚԇ̠ӷ ‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ ‹Ù·Ó Û ı¤ÛË Ó· ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÂÈ ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÔÏÈÙÈ΋ ÚÈÓ ·fi 400 ¯ÚfiÓÈ·, fiÙ·Ó Ë
ÔÏÈÙÈ΋ Û‡ÓÂÛË ‹Ù·Ó ÈÔ ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓË, ÂÓÒ Ù· ¢ÙÂÏ‹ ÙÔÈο Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÈÔ ÂÚ›ÏÔη Î·È ÈÛ¯˘Ú¿
·fi fi,ÙÈ Û‹ÌÂÚ·. ∏ ∂˘ÚÒË, ÏÔÈfiÓ, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÈηӋ
Ó· Û˘ÓÙÔÓ›ÛÂÈ Ì ۈÛÙfi ÙÚfiÔ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ Ù˘. ∞fi
ÌfiÓ˜ ÙÔ˘˜ fï˜ ÔÈ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ·˘Ù¤˜ ‹Ù·Ó οÙÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÈηӤ˜ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÔ˘Ó ÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔ
Ô˘ ÂÓ¤ÛÎË„Â ·fi ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. √ √˘Ó˘¿‰Ë˜2 ÌfiÓÔ˜
ÙÔ˘ ηٷÙÚfiˆÛ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜Ø Ô
™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë˜ ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘ ÙÔ˘˜ Û˘Ó¤ÙÚÈ„Â ‹ ÙÔ˘˜ ·Ó¿ÁηÛ ӷ ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÔ˘ÓØ Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ¤ÊÂÚ Û ‰‡ÛÎÔÏË ı¤ÛË ÙÔÓ ªˆ¿ÌÂı μ′.
∂ÈÙÚ¤ÂÙ·È, ÏÔÈfiÓ, Ó· ·ÌÊÈ‚¿ÏÏÔ˘Ì fiÙÈ ¤Ó· ÁÂÓÓ·›Ô
ÂÁ¯Â›ÚËÌ· Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ‰ÂÓ ı· ‰È¤Ï˘Â Û·Ó ÈÛÙfi ·Ú¿¯Ó˘ ÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÛÎÈ¿¯ÙÚÔ;
øÛÙfiÛÔ, ÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ‰ÂÓ ˘‹ÚÍ·Ó
ÔÙ¤ ·Î·Ù·Ó›ÎËÙÔÈ ÚÔ·ÙÂÈ ·fi ÙËÓ ›‰È· ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ÙÔ˘˜. √ ªˆ¿ÌÂı μ′ ‚·Û›Ï„ ̤¯ÚÈ ÙÔ 1481, ‰ËÏ·‰‹ ¿Óˆ ·fi 37 ÔÏfiÎÏËÚ· ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË,
Î·È Î˘Ú›Â˘Û ÛÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ·˘Ùfi ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘

ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, ÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·, ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·, ÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜
∂ÏÏ¿‰· Î·È ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘.
ŸÌˆ˜ ·Ó Î·È ‰ÂÓ Â›¯Â ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜, ÂÎÙfi˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ÙÔ˘˜ √‡ÁÁÚÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÈfiÙ˜ Ù˘
ƒfi‰Ô˘, ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ ÔÏÔÎÏËÚÒÛÂÈ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË
fiÏˆÓ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ ¯ˆÚÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ¶ÔÏÈfiÚÎËÛ ÙË ƒfi‰Ô ÙÔ 1480, Ì ÙÔ Ó·‡·Ú¯Ô ªÂ˙› ·Û¿, Ô
ÔÔ›Ô˜ ϤÁÂÙ·È fiÙÈ ·Ó‹Î ÛÙË ÁÂÓÈ¿ ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ,
·ÏÏ¿ ·ÔÎÚÔ‡ÛÙËΠ¤ÂÈÙ· ·fi ÂÈÛÌ·ÙÈΤ˜ ÂÈı¤ÛÂȘ
‰‡Ô ÌËÓÒÓ, ÂÓÒ ÙÔ ÓËÛ› ΢ÚȇıËΠÙÂÏÈο Á‡Úˆ ÛÙÔ
1523, ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ∞′. ∏ ∫‡ÚÔ˜ ˘Ô‰Ô˘ÏÒıËΠÙÔ 1570 ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ™ÂÏ›Ì μ′, Ë ∫Ú‹ÙË
ÌfiÏȘ 100 ¯ÚfiÓÈ· ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ 1669, ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ªˆ¿ÌÂı ¢
¢′,, ÂÓÒ Ù· ∂Ù¿ÓËÛ· ÔÙ¤. ∫·È,
¿ÏÈ, ÙÔ 1687 ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó μ′ Ë μÂÓÂÙ›·
·Ó¤ÎÙËÛ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÂÁη٤ÏÂÈ„Â ÔÚÈÛÙÈο
°
ÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ ·˘Ù‹ ÙÔ 1715, ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ∞¯Ì¤Ù °′,
100 ÌfiÏȘ ¯ÚfiÓÈ· ÚÈÓ ·fi ÙË ÌÂÁ¿ÏË ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË.
∞fi fiÏ· fiÛ· ·Ó·Ê¤Ú·Ì ·Ú·¿Óˆ Û˘Ó¿ÁÂÙ·È ÙÔ
Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ Ë ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË fiÊÂÈÏÂ, Â͢ËÚÂÙÒÓÙ·˜ Ù· ‰Èο Ù˘ ÌÂÁ¿Ï· Û˘ÌʤÚÔÓÙ·, Ó· ηٷχÛÂÈ
ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·, ηıÒ˜ ‰È¤ıÂÙ ÙȘ ··ÈÙÔ‡ÌÂÓ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÁÈ· ÙËÓ Â›Ù¢ÍË ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÛÎÔÔ‡,
ÂÓÒ ÛÙÂÚÔ‡ÓÙ·Ó ÌfiÓÔ ÙËÓ ÂÓfiÙËÙ· Î·È ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋
Û‡ÓÂÛË. ∞fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ fï˜ Ô˘ Ë ›‰È· ›¯Â ‰È·Ú¿ÍÂÈ
¤Ó· ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÛÊ¿ÏÌ·, ı· ¤ÚÂ ӷ ‰Â›¯ÓÂÈ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ÂÈ›ÎÂÈ· ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙ· ÛÊ¿ÏÌ·Ù· ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜.

¶·È‰ÔÌ¿˙ˆÌ·
∞ÚÎÂÙ¤˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ¯ÒÚ˜ ˘¤Î˘„·Ó ÛÙÔ˘˜ Ó¤Ô˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÂÓÒ Î¿ÔȘ ¿ÏϘ ›¯·Ó ˘ÔÙ·¯ı›
ÚÈÓ ·fi ÙÔ 1453Ø ˆÛÙfiÛÔ, Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·
¯ÚÔÓÔÏÔÁÂ›Ù·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ·fi ÙËÓ ÕψÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∞˘Ùfi Â›Ó·È ÏÔÁÈÎfi, ÁÈ·Ù› Ì ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ‰ڷÈÒıËΠÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ÛÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹ Î·È ¤Ú·Û ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ÙÔ √ÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi
¶·ÙÚȷگ›Ô, ÙÔ ÔÔ›Ô ·ÔÙÂÏÔ‡Û ÙfiÙ ÙÔ ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi Î·È ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ÙÔ ‰ÈÔÈÎËÙÈÎfi ΤÓÙÚÔ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡
¤ıÓÔ˘˜. øÛÙfiÛÔ, ÔÈ ·Ù¤Ú˜ Ì·˜ ‰ÂÓ ·Ô‰¤¯ÙËηÓ
·fiÏ˘Ù· ÙË Ó¤· ηٿÛÙ·ÛË Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ. ∞ÚÎÂÙÔ› ÍÂÓÈÙ‡ÙËηÓ, ÂÓÒ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ˘¤Î˘„·Ó ·Ó·ÁηÛÙÈο, ·ÏÏ¿ ›Ù ‰È·Ì·ÚÙ‡ÚÔÓÙ·Ó Û˘Ó¯Ҙ ›Ù ÂÍÂÁ›ÚÔÓÙ·Ó Î·Ù¿ ηÈÚÔ‡˜, fiÙ·Ó Ë Û˘Á΢ڛ· ‹Ù·Ó ηٿÏÏËÏË. √È ÌfiÓÔÈ Ô˘ ‰ÂÓ ˘ÔÙ¿¯ıËÎ·Ó ÔÙ¤ ‹Ù·Ó ÔÈ
ÂÚ›ÊËÌÔÈ ÎϤÊÙ˜, ÂÓÒ fiÛÔÈ ·Ô‰¤¯ÙËÎ·Ó ÔÚÈÛÙÈο ÙË
Ó¤· ηٿÛÙ·ÛË Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ ‹Ù·Ó ÂΛÓÔÈ Ô˘ Ì ÙÔÓ
ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi ÙÔ˘˜ ÚÔÛ¯ÒÚËÛ·Ó ÛÙȘ Ù¿ÍÂȘ Ù˘.

[16]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [17]

°È· ÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ ·ÊÔṲ́˜ Î·È ÙËÓ ·Ú¯È΋ Ê¿ÛË ÙÔ˘
ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌÔ‡ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ¤¯Ô˘Ì ‹‰Ë ÌÈÏ‹ÛÂÈ,
ÔfiÙ ÙÒÚ· ı· ·Ú·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘Ì ÙËÓ ÂͤÏÈÍ‹ ÙÔ˘
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. °ÓˆÚ›Û·ÌÂ
ÙȘ ·Èٛ˜ Î·È Ì¿ı·Ì ÙÔ ÛÎÔfi ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠÙÔ Ù¿ÁÌ· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ, ·ÏÏ¿ ·Ó·‚¿Ï·ÌÂ
ÙfiÙ ӷ ÂÎı¤ÛÔ˘Ì ٷ Û¯ÂÙÈο Ì ÙË ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛ‹
ÙÔ˘˜, ÁÈ·Ù› ·˘Ù‹ ÔÚÈÛÙÈÎÔÔÈ‹ıËΠÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË.
∞Ú¯Èο, οı ¯ÚfiÓÔ, 1.000 ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ‹Ù·Ó Ù· ¯ÚÈÛÙÈ·ÓfiÔ˘Ï· Ô˘ ·Ú¿˙ÔÓÙ·Ó Ì οı ÙÚfiÔ -›ÙÂ
·fi ÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ ›Ù ·fi ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜- Î·È ÂÍÈÛÏ·Ì›˙ÔÓÙ·Ó Ì ÙË ‚›· ÁÈ· Ó· ·Ó·ÙÚ·ÊÔ‡Ó ˆ˜ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ. ∫·ÙfiÈÓ, ÔÈ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ ÛÙÚ·ÙÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜
·fi ÙÔ˘˜ Ó·ÚÔ‡˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ,
Û‡Ìʈӷ Ì ¤Ó· ‰È¿Ù·ÁÌ· ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù ∞′ Á‡Úˆ ÛÙÔ
1362, ·Ê·ÈÚÔ‡ÓÙ·Ó ˆ˜ ÙÔ ¤Ó· ¤ÌÙÔ Ù˘ Û˘ÓÔÏÈ΋˜
ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋˜ Ï›·˜, ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙÔ
∫ÔÚ¿ÓÈ. ∞˘Ùfi ÁÈÓfiÙ·Ó ¤ÂÈÙ· ·fi οı ηٿÎÙËÛË.
ΔËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù μ′ ÙÔ ¿ÚÈÛÙÔ ·˘Ùfi ÛÒÌ· ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ‹‰Ë ·fi 6.000 ¤ˆ˜ 10.000 ¿Ó‰Ú˜. ∞ÚÁfiÙÂÚ· ηıÈÂÚÒıËÎÂ Ë Ù·ÎÙÈ΋ ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛË ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓfiÔ˘ÏˆÓ ÛÙȘ ηٷÎÙË̤Ó˜ ÂÚÈÔ¯¤˜, ÙËÓ ÔÔ›· ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ÔÈ ÚfiÁÔÓÔ› Ì·˜ ÔÓfiÌ·˙·Ó ·È‰ÔÌ¿˙ˆÌ·. ¶fiÙ ÓÔÌÔıÂ- ™ÙÔ ‚¿ıÔ˜ ÙÔ ªÏÂ
Δ˙·Ì›.
Ù‹ıËΠ·˘Ùfi ‰ÂÓ ÙÔ ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂØ ›Ûˆ˜ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘
BLAZE986/
ªˆ¿ÌÂı μ′. √ÚÈÛÙÈο fï˜ ÂÈ‚Ï‹ıËΠÛÙ· ¯ÚfiÓÈ·
SHUTTERSTOCK
ÙÔ˘ ™ÂÏ›Ì ∞′ Î·È ÙÔ˘ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ∞′. ΔfiÙ ÔÚ›ÛÙËΠfiÙÈ
Ë Ù·ÎÙÈ΋ ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛË ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓfiÔ˘ÏˆÓ ÛÙÔ
ÎÚ¿ÙÔ˜ ı· ÁÈÓfiÙ·Ó Î¿ı ÂÓÙ·ÂÙ›·. ™‡ÓÙÔÌ· fï˜ ¿Ú¯ÈÛ ӷ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂ›Ù·È ÈÔ Û˘¯Ó¿, οı ÙÂÙÚ·ÂÙ›·,
¤ÂÈÙ· οı ÙÚÈÂÙ›·, οı ‰ÈÂÙ›· Î·È ÙÂÏÈο οı ¯ÚfiÓÔ
Î·È Î¿ı ÊÔÚ¿ Ô˘ ˘‹Ú¯Â ·Ó¿ÁÎË.
√ ÊfiÚÔ˜ ·›Ì·ÙÔ˜ ÂÈ‚·ÏÏfiÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ Â·Ú¯›Â˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·, ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·
Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙËÓ √˘ÁÁ·Ú›·. √ÚÈṲ̂Ó˜ ÌfiÓÔ ÂÚÈÔ¯¤˜ ‹Ù·Ó ··ÏÏ·Á̤Ó˜, fiˆ˜ Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Ô
°·Ï·Ù¿˜ Î·È Ë ƒfi‰Ô˜. ∏ ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛË ÁÈÓfiÙ·Ó Ì ÙÔÓ
ÂÍ‹˜ ÙÚfiÔ: ™Â οı ÙfiÔ Ô˘ ¤ÚÂ ӷ ÊÔÚÔÏÔÁËı› ¤ÊÙ·Ó ¤Ó·˜ ÏÔ¯·Áfi˜ ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ, Ô˘ Û˘Óԉ¢fiÙ·Ó ·fi ¤Ó· Áڷʤ· Î·È ¤ÊÂÚ ̷˙› ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ÊÈÚÌ¿ÓÈ. √ ˘‡ı˘ÓÔ˜ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ fiÊÂÈÏ ӷ
ÙÔ˘ ‰ÒÛÂÈ Î·Ù¿ÏÔÁÔ Ì fiϘ ÙȘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ, ÂÓÒ Î¿ıÂ
·Ù¤Ú·˜ ‹Ù·Ó ˘Ô¯Úˆ̤ÓÔ˜ Ó· ‰ËÏÒÛÂÈ fiÛÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ›¯Â Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÈ ÁÈ· Ó· ‰È·Ï¤ÍÂÈ Ô ÏÔ¯·Áfi˜. ∞Ú¯Èο ·fi ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ·È‰ÈÒÓ Î¿ı ÙfiÔ˘
·Ê·ÈÚÔ‡Û·Ó ÙÔ ¤Ó· ¤ÌÙÔ, ·ÚÁfiÙÂÚ· fï˜ ‰È¿ÏÂÁ·Ó
fiÛ· ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·Ó, Î·È ¿ÓÙÔÙ ٷ ÈÔ fiÌÔÚÊ· Î·È Ù·
ÈÔ ˘ÁÈ‹. ∫·Ù¿ ·ÚfiÌÔÈÔ ÙÚfiÔ Ù· ·ÏÈfiÙÂÚ· ¯ÚfiÓÈ·
¤·ÈÚÓ·Ó ¤Ó· ÌfiÓÔ ·ÁfiÚÈ ·fi οı ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·, ·ÏÏ¿

[18]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∞ÂÈÎfiÓÈÛË
ÁÂÓÈÙÛ¿ÚÔ˘,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ 17131714, ·fi ÙÔÓ
Le Hay.
PHILIP DE BAY/
HISTORICAL PICTURE
ARCHIVE/CORBIS/
APEIRON

Ì ÙËÓ ¿ÚÔ‰Ô ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ‰‡Ô Î·È ÙÚ›·, ·ÎfiÌË Î·È ÙÔ
ÌÔÓ·‰ÈÎfi ·ÁfiÚÈ, ÙÔ ÔÔ›Ô ÚˆÙ‡ÙÂÚ· ÂÍ·ÈÚÔ‡ÓÙ·Ó.
∞Ú¯Èο ‰È¿ÏÂÁ·Ó ·ÁfiÚÈ· ¤ÍÈ ‹ ÂÙ¿ ÂÙÒÓ, ηÙfiÈÓ
fï˜ Î·È ‰¤Î· ¤ˆ˜ ‰Âη¤ÓÙ ÂÙÒÓ. Δ· ‰È·Ù¿ÁÌ·Ù·
·˘Ù¿ Ì ÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ·ԉ›¯ıËηÓ
ÛÎÏËÚ¿, ·ÏÏ¿ ¤ÁÈÓ·Ó ·ÎfiÌË ÛÎÏËÚfiÙÂÚ· ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ
ηٷ¯Ú‹ÛÂˆÓ Ô˘ Á›ÓÔÓÙ·Ó ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙˆÓ
˘·ÏÏ‹ÏˆÓ Ô˘ ›¯·Ó ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ÙÔ˘˜.
ÕÚ·˙·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·È‰È¿ ·fi fiÛ· ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·Ó
Î·È Ù· ˘fiÏÔÈ· Ù· Ô˘ÏÔ‡Û·Ó ˆ˜ ‰Ô‡ÏÔ˘˜, ÂÈÙÚ¤ÔÓÙ·˜ ÛÙÔ˘˜ ÏÔ‡ÛÈÔ˘˜ Ó· ÏËÚÒÛÔ˘Ó Î·È Ó· ÁÏÈÙÒÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜, οÙÈ Ô˘ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· οÓÔ˘Ó ÔÈ ÊÙˆ¯Ô›. √È ‰˘ÛÙ˘¯ÈṲ̂ÓÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ÓfiÌÈ˙·Ó
fiÙÈ ı· ͤÊ¢Á·Ó ·fi ·˘Ù‹ ÙË Û˘ÌÊÔÚ¿ ·ÓÙÚ‡ÔÓÙ·˜
Ù· ·È‰È¿ ÙÔ˘˜ ·fi ÙËÓ ËÏÈΛ· ÙˆÓ ÔÎÙÒ, ÙˆÓ ÂÓÓ¤·
Î·È ÙˆÓ ‰¤Î· ÂÙÒÓ. ŸÌˆ˜ ·˘Ùfi ‹Ù·Ó ÙÂÏ›ˆ˜ ·ÓÒÊÂÏÔ, ÁÈ·Ù› Î·È ·˘Ù¿ Ù· ¤·ÈÚÓ·Ó, Î·È fi¯È ÌfiÓÔ Û ËÏÈΛ· Ô˘ Ô Á¿ÌÔ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ıˆÚËı› ÛËÌ·ÓÙÈÎfi˜, ·ÏÏ¿ Î·È Ì¤¯ÚÈ Ù· 20 Î·È Ù· 24 ¯ÚfiÓÈ·. ¢ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·ÔʇÁÔ˘Ó ·˘Ùfi ÙÔ Î·Îfi, ·ÎfiÌË Î·È ·Ó
·Û¿˙ÔÓÙ·Ó ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi Ì ÙË ı¤ÏËÛ‹ ÙÔ˘˜, ÁÈ·Ù› Ô
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ ÌÂ Î·Ó¤Ó·Ó ÙÚfiÔ Ó· ÌÂȈı› Ô
·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ÛÙÚ·Ù‡ÛÈ̈Ó.
™Ò˙ÔÓÙ·Ó ÌfiÓÔ fiÛÔÈ Î·ÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· ηÈ
ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ‰È·Ê‡ÁÔ˘Ó Ì ٷ ·È‰È¿ ÙÔ˘˜ ΢ڛˆ˜
ÚÔ˜ ÙȘ ÂÓÂÙÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. ŸÛÔÈ ¿ÏÈ ÚÔÛ·ıÔ‡Û·Ó
Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ıÔ‡Ó ÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÈı·Û‡ÔÓÙ·Ó
Ì ÙË ‚›·. ŒÙÛÈ, ÏÔÈfiÓ, ‰ÂÓ Â›Ó·È ¿ÍÈÔ ·ÔÚ›·˜ ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘ ‚‚·ÈÒÓÂÈ Ô °ÂÚÌ·Ófi˜ ·˘ÙfiÙ˘ Ì¿ÚÙ˘Ú·˜
°¤ÚÏ·¯, fiÙÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÔÈ ‰˘ÛÙ˘¯ÈṲ̂Ó˜ ÌËÙ¤Ú˜
‡„ˆÓ·Ó Ù· ¯¤ÚÈ· ÛÙÔÓ Ô˘Ú·Ófi Î·È ÂÎÏÈ·ÚÔ‡Û·Ó ÙÔÓ
⁄„ÈÛÙÔ Ó· ¿ÚÂÈ Ù· ·È‰È¿ ÙÔ˘˜, ÁÈ· Ó· ÌËÓ ¤ÛÔ˘Ó
ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ ·›ÛÙˆÓ. øÛÙfiÛÔ, ÙÔ ·›ÛıËÌ· Ù˘ ȉÈÔÙ¤ÏÂÈ·˜ Â›Ó·È ÙfiÛÔ ‰˘Ó·Ùfi ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ, ÒÛÙ Ô
›‰ÈÔ˜ Ô °¤ÚÏ·¯ ÈÛ¯˘Ú›˙ÂÙ·È fiÙÈ ¿ÏÏÔÈ ÁÔÓ›˜ ·Ú¤‰È‰·Ó
Úfiı˘Ì· ÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜, Ô˘ ·Ó˘ÔÌÔÓÔ‡Û·Ó Ó·
·ÔÏ·‡ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÏÔ‡ÛÈ· ˙ˆ‹ ÙÔ˘ ·Ï·ÙÈÔ‡. ª¿ÏÈÛÙ·, ÙÔ Î·Îfi ¤ÊÙ·Û Û ٤ÙÔÈÔ ÛËÌ›Ô, ÒÛÙ ÙÔ 1554 Ô
ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË

¢ÔÌ›ÓÈÎÔ˜ ΔÚ‚È˙¿ÓÔ˜ ·Ó¤ÊÂÚ fiÙÈ ÙÔ ·È‰ÔÌ¿˙ˆÌ·,
Ô˘ ÚˆÙ‡ÙÂÚ· ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó Ë ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË Û˘ÌÊÔÚ¿,
ηٿÓÙËÛ ӷ ıˆÚÂ›Ù·È Â˘Ù‡¯ËÌ·.
°È· Ó· ÂÍËÁ‹ÛÔ˘Ì οˆ˜ ·˘Ùfi ÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ, Ú¤ÂÈ Ó· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ì ¿Óˆ ·fi fiÏ· fiÙÈ, fiÛÔ ÌÂȈÓfiÙ·Ó Ë ‰‡Ó·ÌË ÙˆÓ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓˆÓ, ÙfiÛÔ ÂÓÈÛ¯˘fiÙ·Ó ÙÔ
·Í›ˆÌ· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ¤¯ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ·›ÛıËÛË fiÙÈ ÌfiÓÔ ·˘ÙÔ› ÛÙ‹ÚÈ˙·Ó ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·, ¤ÊÙ·Û·Ó
ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô Ó· ÂϤÁ¯Ô˘Ó Î·È ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ. ª¿ÏÈÛÙ·, ¤ÁÈÓ·Ó ÙfiÛÔ ÂÈΛӉ˘ÓÔÈ, ÒÛÙ ÙÔ 1581 ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ¤ÌÂÓ·Ó ÌfiÓÔ 4.000 ·fi ·˘ÙÔ‡˜,
ÂÓÒ fiÛÔÈ Î·Ù¤Ï˘·Ó ÚÔÛˆÚÈÓ¿ ÂΛ ‰ÂÓ ÍÂÂÚÓÔ‡Û·Ó
ÔÙ¤ ÙÔ ¤Ó· ÙÚ›ÙÔ ÙÔ˘ Û˘ÓÔÏÈÎÔ‡ ÏËı˘ÛÌÔ‡ Ù˘ fiÏ˘. √È ˘fiÏÔÈÔÈ, ‰È·ÛÎÔÚÈṲ̂ÓÔÈ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ˆ˜
·ÛÙ˘ÓÔÌÈÎÔ› ʇϷΘ, Ù˘Ú·ÓÓÔ‡Û·Ó ·ÓÂϤËÙ· ÙÔ˘˜
ηÙÔ›ÎÔ˘˜. ∂ÈϤÔÓ, Ù· ÈÔ ¤Í˘Ó· ¯ÚÈÛÙÈ·ÓfiÔ˘Ï·
‰ÂÓ Î·Ù·Ù¿ÛÛÔÓÙ·Ó ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi, ·ÏÏ¿ ·ÔÎÙÔ‡Û·Ó
ÈÛÏ·ÌÈ΋ ·È‰Â›· Î·È ÚÔ¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙ· ·ÓÒٷٷ
·ÍÈÒÌ·Ù·.
∂Ô̤ӈ˜, Ù· ¯ÚÈÛÙÈ·ÓfiÔ˘Ï· -›Ù ˆ˜ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ
›Ù ˆ˜ ·ÓÒÙÂÚÔÈ ‰ËÌfiÛÈÔÈ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ›ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ› ¤ÁÈÓ·Ó ÔÈ
Ú·ÁÌ·ÙÈÎÔ› ·ÚÈÔÈ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÚÔηÏÒÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ
ÙÔ ÊıfiÓÔ ÙˆÓ ÂÎ ÁÂÓÂÙ‹˜ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓˆÓ. ŒÓ·˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˜ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˜ ¤ÏÂÁ ÛÙÔÓ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ Ù˘ ∞˘ÛÙÚ›·˜ √‡ÁÁÓ·‰: «∂ÓÒ ÔÈ ÁÈÔÈ ÙˆÓ ¿ıÏÈˆÓ ¯ˆÚÈÎÒÓ ËÁ·›ÓÔ˘Ó ÛÙ· ·Ï¿ÙÈ· Î·È Á›ÓÔÓÙ·È ÌÂÁ¿ÏÔÈ Î·È ÙÚ·ÓÔ›,
Ù· ‰Èο Ì·˜ ·È‰È¿ ·Ú·ÁΈӛ˙ÔÓÙ·È Î·È ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·È Ó· Á›ÓÔ˘Ó ˘ËÚ¤Ù˜ ÙÔ˘˜». ΔÔ ·Ú¿‰ÔÍÔ Â›Ó·È fiÙÈ
ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ‹ıÂÏ·Ó ÙfiÛÔ Ôχ Ó· ¤¯Ô˘Ó ÙËÓ Î·Ï‹,
fiˆ˜ ÓfiÌÈ˙·Ó, Ù‡¯Ë ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ, ÒÛÙ ¤ÊÙ·Û·Ó
ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô Ó· ‰·Ó›˙Ô˘Ó Ù· ·È‰È¿ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜, ÌfiÓÔ Î·È ÌfiÓÔ ÁÈ· Ó· Á›ÓÔ˘Ó ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ.
ŒÙÛÈ, ·fi ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ· ÛÙÔ ÛÒÌ· ·˘Ùfi
Ù· Ú·ÁÌ·ÙÈο ¯ÚÈÛÙÈ·ÓfiÔ˘Ï· ‹Ù·Ó ÏÈÁfiÙÂÚ· ·fi
ÙÔ˘˜ Ó·ÚÔ‡˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜ Ô˘ ›¯·Ó ·ÚÂÈÛÊÚ‹ÛÂÈ
Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ô˘ ·Ó·Ê¤Ú·Ì ·Ú·¿Óˆ. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜
fï˜ ÌÂÈÒıËÎÂ Î·È Ë ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ·Í›· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ. √ ª·ÚηÓÙÒÓÈÔ˜ μ¿Ú‚·ÚÔ˜, ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ Ù˘
μÂÓÂÙ›·˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ¤ÁÚ·Ê ÙÔ 1573:

ΔÔ 1453 ÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ‰ڷÈÒıËÎÂ
ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Î·È ¤Ú·Û ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘
ÙÔ √ÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ¶·ÙÚȷگ›Ô, Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÛÂ
ÙÔ ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi ΤÓÙÚÔ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡.

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [19]

«ªfiÓÔ ÔÈ ÂÎ ÁÂÓÂÙ‹˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ¤·ÈÚÓ·Ó ¤ÌÌÈÛı˜ ı¤ÛÂȘ Î·È ÌÂÁ¿Ï· ·ÍÈÒÌ·Ù· ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘. ΔÒÚ· fï˜ ηٿÊÂÚ·Ó Ó· ·ÚÂÈÛÊÚ‹ÛÔ˘Ó ÛÂ
·˘Ù‹ Î·È ΔÔ˘ÚÎfiÔ˘Ï·, ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘ ı· ÚÔηϤÛÂÈ
ÌÂÁ¿ÏË ˙ËÌÈ¿ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜». º˘ÛÈο, ‰ÂÓ ¤ÂÛ ¤Íˆ ÛÂ
·˘Ù‹ ÙÔ˘ ÙËÓ Úfi‚Ï„Ë. Δ· ΔÔ˘ÚÎfiÔ˘Ï· fi¯È ÌfiÓÔ
‰ÂÓ ›ıÔÓÙ·Ó Ó· ˘Ô‚ÏËıÔ‡Ó ÛÙËÓ ›‰È· ·˘ÛÙËÚ‹ ÂÈı·Ú¯›· Î·È ·Ó·ÙÚÔÊ‹ Ì ٷ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓfiÔ˘Ï·, ·ÏÏ¿ ‹ıÂÏ·Ó Î·È Ó· ·ÓÙÚ‡ÔÓÙ·È, οÙÈ Ô˘ ‰ÂÓ ÂÈÙÚÂfiÙ·Ó
ÛÙÔ˘˜ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚÔ˘˜ ̤¯ÚÈ Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·. ∞fi
ÙfiÙ fï˜, Î·È ÂȉÈο ·fi ÙÔ 1567, ÙÔ ÛÒÌ· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ·Ó·ÓÂÒÓÂÙ·È ·fi Ù· ›‰È· ÙÔ˘˜ Ù·
·È‰È¿ Î·È Ó· ÌÂÁ·ÏÒÓÂÈ, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· fï˜ Ó· ·Ú·ÙËÚÂ›Ù·È Î·È ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ‰È·ÊıÔÚ¿. ª¤¯ÚÈ ÙÔ 1637
ÔÈ ¤ÌÌÈÛıÔÈ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ ·fi 12.000 ¤ÊÙ·Û·Ó ÙÔ˘˜
46.000 Î·È ÔÈ ÌÈÛıÔ› ÙÔ˘˜ ÂÍ¿ÓÙÏËÛ·Ó ÙÔ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi Ù·Ì›Ô. ™Â ·˘ÙÔ‡˜ Ú¤ÂÈ Ó· ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì ηÈ
¿ÏÏÔ˘˜ ÙfiÛÔ˘˜ ¿ÌÈÛıÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ¯ÚËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·˜ ηÈ
¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ¿ÏÏ· Ï¿ÁÈ· ̤۷, ÂÁÁÚ¿ÊÔÓÙ·Ó
ÛÙÔ˘˜ ηٷÏfiÁÔ˘˜ ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ ÁÈ· Ó· ·ÔÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó Ù· ÔʤÏË Î·È Ù· ÚÔÓfiÌÈ¿ ÙÔ˘˜. ∞fi ÙȘ ·Ú¯¤˜
·ÎfiÌË ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ· Ô √ÛÌ¿Ó μ′ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ·ÓÙÈηٷÛÙ‹ÛÂÈ ·˘Ù¿ Ù· ¿¯ÚËÛÙ· ϤÔÓ Ù¿ÁÌ·Ù· Ì ∞ÈÁ‡ÙÈÔ˘˜ ÌÈÛıÔÊfiÚÔ˘˜. ŸÙ·Ó fï˜ Ë ·fiÊ·Û‹ ÙÔ˘ ¤ÁÈÓÂ
ÁÓˆÛÙ‹, ͤÛ·Û ÌÈ· ÊÔ‚ÂÚ‹ ÛÙ¿ÛË, Ë ÔÔ›· ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ÙÔ 1622 Ì ÙÔ ÊfiÓÔ ÙÔ˘ ¿Ù˘¯Ô˘ ÂΛÓÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘. ∏ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ‰ÔÏÔÊÔÓ›· ‹Ù·Ó Ë ÚÒÙË ·˘ÙÔ‡
ÙÔ˘ ›‰Ô˘˜ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÈÛÙÔÚ›·. √ ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù ¢′ ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ·Ó·ÌÔÚÊÒÛÂÈ ÙÔ
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎfi ÛÒÌ· Î·È ÙÔ 1638 ηٿÚÁËÛ ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙÔ ·È‰ÔÌ¿˙ˆÌ·. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ÙÔ
ÛÒÌ· ‰È·ÙËÚ‹ıËΠ̤¯ÚÈ Ù· ÓÂfiÙÂÚ· ¯ÚfiÓÈ·, fiÙ·Ó ÙÔ
1826 Ô ª·¯ÌÔ‡Ù μ′ ÙÔ ‰È¤Ï˘Û ÂÓÙÂÏÒ˜.
ŸÛÔ ÚÒÈÌ· Î·È ·Ó ηٷÚÁ‹ıËΠÙÔ ·È‰ÔÌ¿˙ˆÌ·,
fiÛÔ Î·È ·Ó Ô ıÂÛÌfi˜ ·˘Ùfi˜ ÂÎÊ˘Ï›ÛÙËΠ·ÎfiÌË ÈÔ
ÓˆÚ›˜, ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó· ͯӿÌ fiÙÈ ÁÈ· ‰‡Ô ·ÈÒÓ˜ Ë Û˘ÁÎÚfiÙËÛË ÙÔ˘ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ ·fi ¯ÚÈÛÙÈ·ÓfiÔ˘Ï· ÁÈÓfiÙ·Ó Ì ·ÎÚ›‚ÂÈ·. ∞Ó Ì¿ÏÈÛÙ· ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì ÛÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi fiÙÈ ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÙÔ ÛÒÌ· ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó Î·Ù¿ ̤ÛÔ fiÚÔ ·fi 15
¤ˆ˜ 20.000 ¿Ó‰Ú˜ Î·È ·Ó ÛÎÂÊÙԇ̠fiÙÈ ÔÈ fiÏÂÌÔÈ
‹Ù·Ó ·Î·Ù¿·˘ÛÙÔÈ, ÂÓÒ ÔÈ ÙÚfiÔÈ ÂÚ›ı·Ï„˘ Î·È ıÂÚ·›·˜ ·ÙÂÏ›˜, ‡ÏÔÁ· ÌÔÚԇ̠ӷ Ô‰ËÁËıÔ‡ÌÂ
ÛÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ Î¿ı ¯ÚfiÓÔ ¯·ÓfiÙ·Ó ÙÔ ¤Ó· ٤ٷÚÙÔ Ù˘ ‰‡Ó·Ì˘ ·˘Ù‹˜, Î·È ÂÔ̤ӈ˜ ÔÈ ¿Ó‰Ú˜
Ô˘ ·ÔÛ¿ÛıËÎ·Ó Û˘ÓÔÏÈο ·fi ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi
Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÁÈ· Ó· Û˘ÁÎÚÔÙ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ Ù¿ÁÌ· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ ˘ÔÏÔÁ›˙ÔÓÙ·È fiÙÈ ¤ÊÙ·Ó·Ó ÂÚ›Ô˘ ÙÔ ¤Ó·

[20]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [21]

ÂηÙÔÌ̇ÚÈÔ. ¢ÂÓ Ú¤ÂÈ Â›Û˘ Ó· ͯӿÌ fiÙÈ ÔÈ
ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ ‰ÂÓ ·ÓÙÚ‡ÔÓÙ·Ó Î·È fiÙÈ ‹Ù·Ó Ù· ÈÔ
fiÌÔÚÊ· Î·È Â‡ÚˆÛÙ· ·È‰È¿. ∂Ô̤ӈ˜, ÙÔ ¤Ó· ÂηÙÔÌ̇ÚÈÔ ‰ÂÓ ÂÎÚÔÛˆÔ‡Û ¿ÙÔÌ· ·ÏÏ¿ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ.
∏ Ì›ˆÛË, ÏÔÈfiÓ, ÙÔ˘ Û˘ÓÔÏÈÎÔ‡ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ηÈ
·Ó·ÏÔÁÈο ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ÏËı˘ÛÌÔ‡ ‹Ù·Ó ·Ó˘ÔÏfiÁÈÛÙË, ÔˆÛ‰‹ÔÙ fï˜ ÙÂÚ¿ÛÙÈ·.

Δ· ÌÂÁ¿Ï· ·ÍÈÒÌ·Ù·
·Ô‰›‰ÔÓÙ·È ÛÙÔ˘˜
ÚÔÛËÏ˘ÙÈṲ̂ÓÔ˘˜
√ ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi˜ ‰ÂÓ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÛÙÔ˘˜ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔ˘˜.
Ÿˆ˜ ÂÍËÁ‹Û·Ì ‹‰Ë, ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ Î·È ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ·Û¿ÛıËÎ·Ó ÂÎÔ‡ÛÈ· ‹ ·ÎÔ‡ÛÈ· ÙÔ Ìˆ·ÌÂı·ÓÈÛÌfi. √ ΢ÚÈfiÙÂÚÔ˜ ÏfiÁÔ˜
ÁÈ’ ·˘Ùfi ‹Ù·Ó ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË
ηٿ ηÓfiÓ· ·Ú·¯ˆÚÔ‡Û ٷ ·ÓÒٷٷ Î·È ÂÈÎÂÚ‰¤ÛÙÂÚ· ·ÍÈÒÌ·Ù· Û ÔÌÔıÚ‹ÛÎÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ fï˜ ›¯·Ó ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ηٷÁˆÁ‹, fiˆ˜ ›‰·Ì ӷ ÂȂ‚·ÈÒÓÂÈ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜. Δ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÂÈ΢ÚÒÓÔ˘Ó Û·Ê¤Ûٷٷ ÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ· ·˘Ù‹.
∞fi ÙÔ˘˜ ¤ÓÙ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ‚Â˙›Úˉ˜ ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′,
ÔÈ Ù¤ÛÛÂÚȘ ‹Ù·Ó ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›, ‰‡Ô ŒÏÏËÓ˜, Ô ª·¯ÌÔ‡Ù
·Û¿˜ Î·È Ô ƒÔ˘Ì ªÂ¯Ì¤Ù ·Û¿˜, Î·È ‰‡Ô ∞Ï‚·ÓÔ›, Ô
πÛ¿Î ·Û¿˜ Î·È Ô ∫‰›Î ∞¯Ì¤Ù ·Û¿˜. ΔÔ Û‡ÛÙËÌ·
·˘Ùfi, ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ‚Â˙›Úˉ˜ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ,
¿Ú¯ÈÛ ӷ ÂÊ·ÚÌfi˙ÂÙ·È ·fi ÙÔÓ Î·Ù·ÎÙËÙ‹ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. √È ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ ‚Â˙›Úˉ˜
-Û˘ÓÔÏÈο ¤ÍÈ- ‹Ù·Ó ΔÔ‡ÚÎÔÈ. ŸÙ·Ó fï˜ Ô ªˆ¿ÌÂı
μ′ ‰È·›ÛÙˆÛ fiÙÈ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ô˘ ›¯·Ó ·ÏÏ·ÍÔÈÛÙ‹ÛÂÈ ‹Ù·Ó ÈηÓfiÙÂÚÔÈ Î·È ıÂÚÌfiÙÂÚÔÈ ˘ÔÛÙËÚÈÎÙ¤˜
Ù˘ Ó¤·˜ ıÚËÛΛ·˜ Î·È Ù˘ Ó¤·˜ ηٿÛÙ·Û˘ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ, ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÚÔÙÈÌ¿ ¿ÓÙ· ·˘ÙÔ‡˜, Î·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÂÈ ÙÔÓ Ã·Ï›Ï ·Û¿,
ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ‡ÔÙˆÓ Û¯¤ÛÂÒÓ ÙÔ˘ Ì ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜
Ì·˜. ΔÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ¿ ÙÔ˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó fiÏÔÈ ÔÈ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔÈ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔÈ ÁÈ· 200 Î·È ϤÔÓ ¯ÚfiÓÈ·. ™Ù·
¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù μ′ ¤ÁÈÓ ¿ÏÈ Ì¤Á·˜ ‚Â˙›Ú˘ Ô
ÚÔ·Ó·ÊÂÚfiÌÂÓÔ˜ πÛ¿Î ·Û¿˜. ∞fi ÙÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ
‰È·‰fi¯Ô˘˜ ÙÔ˘, Ô ¢·Ô‡Ù ·Û¿˜ ‹Ù·Ó Â›Û˘ ∞Ï‚·Ófi˜,
Ô ÃÂÚۤΠ∞¯Ì¤Ù ·Û¿˜ ‹Ù·Ó ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ ∂Ú˙ÂÁÔ‚›Ó˘ ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘ ∫fiÛÛÔ‚ÈÙ˙, ÁÈ’ ·˘Ùfi Î·È ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ∂Ú˙¤ÁÔÁÏÔ˘˜, ÂÓÒ Ô ªÂ˙› ·Û¿˜ Î·È Ô ÃfiÙ˙·
ªÔ˘ÛÙ·Ê¿ ·Û¿˜ ‹Ù·Ó ŒÏÏËÓ˜ ÂÎ ÁÂÓÂÙ‹˜. ™Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ÙÔ˘ ªÂÁ·ÏÔÚÂÔ‡˜, fiÙ·Ó ÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ›¯Â ÊÙ¿ÛÂÈ ÛÙÔ ·fiÁÂÈÔ Ù˘ ‰‡Ó·Ì˘
Î·È Ù˘ ‰fiÍ·˜ ÙÔ˘, ·fi ÙÔ˘˜ ÂÓÓ¤· ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ‚Â˙›ÚË-

‰Â˜ ÔÈ ÔÎÙÒ Â›¯·Ó ÁÂÓÓËı› ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›. √ π‚Ú·‹Ì ·Û¿˜ Î·È Ô ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ·Û¿˜ ‹Ù·Ó ŒÏÏËÓ˜, ÂÓÒ Ô
∞ÁÈ¿˜ ·Û¿˜, Ô §Ô˘ÙÊ› ·Û¿˜ Î·È Ô ∞¯Ì¤Ù ·Û¿˜ ∞Ï‚·ÓÔ›. √ ƒÔ˘ÛÙ¤Ì ·Û¿˜, Ô ∞Ï‹ ·Û¿˜, Î·È Ô ÂÓ‰ÔÍfiÙÂÚÔ˜ ÙˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ‚Â˙›ÚˉˆÓ ªÂ¯Ì¤Ù ™fiÎÔÏÏ˘
‹Ù·Ó ™Ï¿‚ÔÈ. ™Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù °′, ÙÔ˘ ªÂ¯Ì¤Ù
°′, ÙÔ˘ ∞¯Ì¤Ù ∞′, ÙÔ˘ ªÔ˘ÛÙ·Ê¿ ∞′ Î·È ÙÔ˘ √ÛÌ¿Ó ∞′,
Ô ∞¯Ì¤Ù ·Û¿˜ (Ô ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ™fiÎÔÏÏË), Ô ™ÈÛ¿Ó
·Û¿˜ (Ô˘ ¤ÁÈÓ ¤ÓÙ ÊÔÚ¤˜ ‚Â˙›Ú˘), Ô ÃÔ˘Û½Ó
·Û¿˜ Î·È Ô ª¤Ú ÃÔ˘ÛÂ˝Ó ·Û¿˜ ‹Ù·Ó ∞Ï‚·ÓÔ›.
√ Ã·Ï›Ï ·Û¿˜ (ÙÚÂȘ ÊÔÚ¤˜ ‚Â˙›Ú˘) ‹Ù·Ó ∞Ṳ́ÓÈÔ˜.
√ ™ÈοϷ˜ ™ÈÓ¿Ó ·Û¿˜ ‹Ù·Ó ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ˜ ·fi ÙËÓ
∞ÓÎfiÓ· Î·È Ô ¡·ÛÛÔ‡3 ·Û¿˜ ˘‹ÚÍ ÁÈÔ˜ ŒÏÏËÓ· ÈÂÚ¤·. ™Ï¿‚ÔÈ ‹Ù·Ó Â›Û˘ Ô ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ∞ÚÌÂÓ›Ô˘
÷ϛÏ, ÃÔÛÚ¤Ê ·Û¿˜, Î·È Ô Ì¤Á·˜ ‚Â˙›Ú˘ ƒÂÙ˙¤
·Û¿˜, ÚˆÙÂÚÁ¿Ù˘ Ù˘ ÊÔ‚ÂÚ‹˜ ÛÙ¿Û˘ ÙÔ˘ 1632,
Ù˘ ÔÔ›·˜ ˘‹ÚÍÂ Î·È ÙÔ Î‡ÚÈÔ ı‡Ì·. ™ÙËÓ ›‰È·
ÛÙ¿ÛË ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÂÈÊ·Ó¤ÛÙÂÚÔ˘˜ ·Ú¯ËÁÔ‡˜ ‹Ù·Ó
Ô ŒÏÏËÓ·˜ ƒÔ˘Ì ªÂ¯Ì¤Ù4. ΔfiÙ ‰ÈÔÚ›ÛÙËÎ·Ó ‰È·‰Ô¯Èο ÙÚÂȘ ∞Ï‚·ÓÔ› ÌÂÁ¿ÏÔÈ ‚Â˙›Úˉ˜: Ô Δ·‚·ÓÈÁÈ·Û›
ªÂ¯Ì¤Ù, Ô ∫·Ú¿ ªÔ˘ÛÙ·Ê¿˜ Î·È Ô Δ·Ú¯Ô˘ÓÙ˙‹ ∞¯Ì¤Ù
·Û¿˜. π‰È·›ÙÂÚ· ÁÓˆÛÙfi˜ ¤ÁÈÓ ÛÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜
Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Ô Ô›ÎÔ˜ ÙˆÓ ∫ÈÔÚÔ˘ÏȉÒÓ5. ÕÏÏÔÈ Ï¤ÓÂ
fiÙÈ Ë Î·Ù·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ÛÂÚ‚È΋, ¿ÏÏÔÈ ıˆÚÔ‡Ó fiÙÈ
‹Ù·Ó ·Ï‚·ÓÈ΋ Î·È ¿ÏÏÔÈ Á·ÏÏÈ΋. √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ
fï˜ ‚‚·ÈÒÓÔ˘Ó fiÙÈ ÔÈ ∫ÈÔÚÔ˘Ï›‰Â˜ ‹Ù·Ó ŒÏÏËÓ˜.
∞˘ÙÔ› ÂÍ·ÈÚ¤ıËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ ÚÔ¸¿Ú¯ÔÓÙ· ηÓfiÓ·,
ÁÈ·Ù›, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ ÚÒÙÔ, Ô˘ ‹Ù·Ó ÂÎ ÁÂÓÂÙ‹˜ ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜, Ù· ˘fiÏÔÈ· ̤ÏË ÙÔ˘ Ô›ÎÔ˘ ·˘ÙÔ‡ ·Ó·‰Â›¯ıËÎ·Ó ÌÂÁ¿ÏÔÈ ‚Â˙›Úˉ˜ ·fi ÙÔ 1656 ̤¯ÚÈ ÙÔ 1710.
ªÂÙ¿ ÙÔ˘˜ ∫ÈÔÚÔ˘Ï›‰Â˜, ÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ ‚Â˙›Úˉ˜ ¢·Ì¿Ù Ã·Û¿Ó ·Û¿˜, Δ˙fiÚÏÈÏÈ ∞Ï‹ ·Û¿˜ Î·È ΔÔ¿Ï
√ÛÌ¿Ó ·Û¿˜ ‹Ù·Ó ŒÏÏËÓ˜ ÛÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹ (Ô ÚÒÙÔ˜ Î·È Ô ÙÚ›ÙÔ˜ ‹Ù·Ó ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ).
∂ÎÙfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ‚Â˙›Úˉ˜, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ÂÈÊ·Ó¤ÛÙÂÚÔÈ ÛÙÚ·ÙËÁÔ› Î·È ¿ÏÏÔÈ ·ÓÒÙ·ÙÔÈ ‰ËÌfiÛÈÔÈ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ› ‰ÂÓ ·Ó‹Î·Ó ÛÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÈ΋ Ê˘Ï‹.
°È· Ó· ÂÚÈÔÚÈÛÙԇ̠ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ·ÎÌ‹˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ·Ú·ÙËÚԇ̠fiÙÈ fiÏÔÈ Û¯Â‰fiÓ ÔÈ ¿Ó‰Ú˜ Ô˘
‰È·ÎÚ›ıËÎ·Ó ÁÈ· ÙËÓ ÔÏÂÌÈ΋ ·ÚÂÙ‹ ÙÔ˘˜ ÙËÓ ÂÔ¯‹
ÙÔ˘ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ∞′ Î·È ÙÔ˘ ™ÂÏ›Ì μ′ ‹Ù·Ó ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›
ÛÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹. √ ¶ÂÚÙ¤Ê ·Û¿˜, ÔÈ ∂Ú˙¤ÁÔÁÏÔÈ,
ÔÈ ¢Ô˘Î·Á›ÓÔÁÏÔÈ Î·Ù¿ÁÔÓÙ·Ó ·fi ÙËÓ ∂Ú˙ÂÁÔ‚›ÓË.
∞Ï‚·ÓÔ› ‹ ∫ÚÔ¿Ù˜ ‹Ù·Ó Ô ™ÈÓ¿Ó, ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‚Â˙›ÚË ƒÔ˘ÛÙ¤Ì, Ô ΔÂÚ¯¿Ù ·Û¿˜, Ô ∞¯Ì¤Ù ·Û¿˜,
Ô ¢·Ô‡Ù ·Û¿˜ Î·È Ô Î·Ù·ÎÙËÙ‹˜ ÙÔ˘ °Â̤Ó, ™ÈÓ¿Ó
·Û¿˜. ™ÙË μÔÛÓ›· ÁÂÓÓ‹ıËηÓ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ
‚Â˙›ÚË ™fiÎÎÔÏË, Ô ªÔ˘ÛÙ·Ê¿ ·Û¿˜, Ô ÃÔÛÚ¤Ê

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ John Young,
·fi ‚È‚Ï›Ô
ÙÔ˘ 1808.
∏ ÛÙÚ·ÙÔÏfiÁËÛË
Ó·ÚÒÓ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ
ÛÙȘ Ù¿ÍÂȘ
ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡
ÛÙÚ·ÙÔ‡,
ÙÔ ÁÓˆÛÙfi
·È‰ÔÌ¿˙ˆÌ·,
ÂÈ‚Ï‹ıËÎÂ
ÔÚÈÛÙÈο
Â› ™ÂÏ›Ì ∞′.
SCALA/HERITAGE IMAGES

[22]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·Û¿˜, ÔÈ °È·ÁÈ¿ÁÏÔÈ, Ô ™·˚Ï¿Î ªÔ˘ÛÙ·Ê¿ ·Û¿˜, Ô
™·Ï ªÂ¯Ì¤Ù ·Û¿˜, Ô Î·Ù·ÎÙËÙ‹˜ Ù˘ ∫‡ÚÔ˘ §·Ï¿
ªÔ˘ÛÙ·Ê¿ ·Û¿˜, Ô Î˘‚ÂÚÓ‹Ù˘ Ù˘ ∞ÈÁ‡ÙÔ˘ ª·ÎÙÔ‡Ï ªÂ¯Ì¤Ù-Ì¤Ë˜, Ô ª·ÏÙ·Ù˙‹ ∞¯Ì¤Ù ·Û¿˜, Ô
Δ˙ÂÓ·‚‹ ∞¯Ì¤Ù ·Û¿˜ Î·È Ô ™fiÊÈ ∞Ï‹ ·Û¿˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ ‰È·Ù¤ÏÂÛ Â›Û˘ ΢‚ÂÚÓ‹Ù˘ Ù˘ ∞ÈÁ‡ÙÔ˘.
∞fi ÙÔ˘˜ Ó·˘¿Ú¯Ô˘˜ Ô ™·Ï‹ ·Û¿˜ Î·È Ô ÂÚÈ‚fiËÙÔ˜
μ·Ú‚·ÚfiÛ·˜6 ›¯·Ó ÂÏÏËÓÈ΋ ηٷÁˆÁ‹.

ªÂÙ¿ ÙËÓ
‰ڷ›ˆÛË
ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ
Ô ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi˜
ÁÂÓÈ·ÙËΠηÈ
¤Ó·˜ ÂÈϤÔÓ
ÏfiÁÔ˜ ‹Ù·Ó fiÙÈ
Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋
΢‚¤ÚÓËÛË
·Ú·¯ˆÚÔ‡ÛÂ
˘„ËÏ¿ ·ÍÈÒÌ·Ù·
Û ÂÍÈÛÏ·ÌÈṲ̂ÓÔ˘˜
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜.
EGYPIX/SHUTTERSTOCK

¶ÚÔÛËÏ˘ÙÈÛÌfi˜ ÏfiÁˆ
·ÊfiÚËÙˆÓ Î·Ù·ȤÛˆÓ
ΔÔ ‰¤ÏÂ·Ú ·˘Ùfi ÙˆÓ ·ÓÒÙ·ÙˆÓ ·ÍÈˆÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ·ÔÓ¤ÌÔÓÙ·Ó ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ÛÙÔ˘˜ ÓÂÔÊÒÙÈÛÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ‚¤‚·È· ηٿÏÏËÏÔ ÁÈ· Ó· ÚÔÛÂÏ·ÛÂÈ ÛÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi
fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜. ¢È¿ÊÔÚÔÈ
¿ÏÏÔÈ ÏfiÁÔÈ, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ë ÂÈı˘Ì›· ÁÈ· ··ÏÏ·Á‹ ·fi
ÙËÓ ·ÊfiÚËÙË Î·Ù·›ÂÛË, ¤Î·Ó·Ó ÔÏÏÔ‡˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜
Ó· ·ÏÏ·ÍÔÈÛÙ‹ÛÔ˘Ó. §›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ô˘ ÂÍÈÛÏ·Ì›ÛÙËηÓ
·˘Í‹ıËÎ·Ó ÙfiÛÔ Ôχ ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›·, ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·
Î·È ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·, ÒÛÙÂ Ë ‰È‰·Ûηϛ· Ù˘ Ó¤·˜ ıÚËÛΛ·˜ ‰ÂÓ ÚÔÏ¿‚·ÈÓ ӷ Á›ÓÂÈ ÛÙÔ˘˜ ÓÂÔÊÒÙÈÛÙÔ˘˜,
Î·È ÁÈ’ ·˘Ùfi ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ÌËÓ ÙËÚÔ‡ÓÙ·È ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÔÈ ‰È·Ù¿ÍÂȘ Ù˘. ΔÔ 1474 Ô ªˆ¿ÌÂı μ′ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ
ÂÈ‚¿ÏÂÈ Ì ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ‰È¿Ù·ÁÌ· ÙËÓ ·˘ÛÙËÚ‹
Ù‹ÚËÛË ÙˆÓ ‰È·Ù¿ÍÂˆÓ ·˘ÙÒÓ ÛÙȘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. ∞fi ÙÔ 1620 ̤¯ÚÈ ÙÔ 1650 Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi˜
ÏËı˘ÛÌfi˜ ÂÓfi˜ ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜ Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜ ÌÂÈÒıËÎÂ
·fi ÙȘ 350.000 ÛÙȘ 50.000, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ô μ›ÙÛ˘,
ηıÔÏÈÎfi˜ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ ∞ÓÙÈ‚¿Úˆ˜, Ó· ‰ËÏÒÛÂÈ
fiÙÈ ˘‹Ú¯Â ΛӉ˘ÓÔ˜ Û ‰¤Î· ¯ÚfiÓÈ· fiÏÔÈ ÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ›
Ó· Á›ÓÔ˘Ó ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ. ΔÔ 1625 Ô πÙ·Ïfi˜ ÂÚÈËÁËÙ‹˜ ªÔÓÙ·ς¿ÓÔ˜ ‚‚·›ˆÓ fiÙÈ «¿ÏÏÔ˜ ›¯Â ÙÔÓ
·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ ΔÔ‡ÚÎÔ, ¿ÏÏÔ˜ ÙÔ ÁÈÔ, ¿ÏÏÔ˜ ÙÔÓ ·Ù¤Ú·
‹ οÔÈÔÓ ¿ÏÏÔ Û˘ÁÁÂÓ‹». °‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘
·ÈÒÓ· Ô πˆÛ‹Ê °ÂÚ¯¿Ú‰Ô˜ ª¤ÈÂÚÓ ÂͤÊÚ·˙ Êfi‚Ô˘˜
fiÙÈ Ô ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Û ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ Â˘Úˆ·˚΋ ΔÔ˘ÚΛ· ı· ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ÌÂÈÒÓÂÙ·È.
∏ ›‰È· Ë ¶‡ÏË ¿Ú¯ÈÛ ӷ ·ÓËÛ˘¯Â› ·Ó·ÏÔÁÈ˙fiÌÂÓË
fiÙÈ, ·Ó Û˘Ó¯È˙fiÙ·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ·˘Ù‹, ı· ¯¿ÓÔÓÙ·Ó ÔÈ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ÊÔÚÔÏÔÁÔ‡ÌÂÓÔÈ. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ΢ڛˆ˜ ÂΉfiıËΠÙÔ 1691 ·fi ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ‚Â˙›ÚË ÃÔ˘Û½Ó
∫ÈÔÚÔ˘Ï‹ ÙÔ ÚÒÙÔ «¡È˙¿ÌÈ Δ˙‰›‰», ¤Ó· Ó¤Ô Û‡ÛÙËÌ· Ô˘ fiÚÈ˙ ÌÈ· ËÈfiÙÂÚË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ ·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÙÔ˘˜ Ú·ÁÈ¿‰Â˜. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ·fi Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 18Ô˘
·ÈÒÓ·, Ë ÚÔÛÙ·Û›· Ô˘ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÚÔÛʤÚÂÈ ÙÔ ÚˆÛÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜ ÛÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÂÚÈfi-

ÚÈÛ ηٿ οÔÈÔÓ ÙÚfiÔ ÙÔ Î·Îfi. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, Ô
ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi˜ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ԇÙÂ Î·È ÙfiÙÂ. À¿Ú¯Ô˘Ó
ÛÙËÓ ÎÔÈÏ¿‰· ÙÔ˘ ÎÂÓÙÚÈÎÔ‡ ∞ÒÔ˘, ·Ó·ÙÔÏÈο ÙÔ˘
¶ÚÂÌÂÙ›Ô˘, 36 ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈο ¯ˆÚÈ¿ Ì ÙÔ fiÓÔÌ· ∫·Ú·ÌÔ˘Ú·Ù¿‰Â˜. Δ· ¯ˆÚÈ¿ ·˘Ù¿ ‹Ù·Ó ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈο Î·È ˘¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ ÂÈÛÎÔ‹ Ù˘ ¶ˆÁˆÓÈ·Ó‹˜. ¶·Ú’ fiÏÔ Ô˘
ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔ› ÙÔ˘˜ ˘¤ÊÂÚ·Ó Ù· ¿Ó‰ÂÈÓ· ·fi ÙÔ˘˜ Á›ÙÔÓ˜ ̈·ÌÂı·ÓÔ‡˜, ¿ÓÙ¯·Ó ÙȘ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ ̤¯ÚÈ ÙÔ
1760. ™ÙËÓ ·Ú¯‹ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ¯ÚÔÓÈ¿˜ ‹Ú·Ó ÙËÓ ÔÌfiʈÓË ·fiÊ·ÛË Ó· ÂÍ¢ÌÂÓ›ÛÔ˘Ó ÙÔ £Âfi Ì ·˘ÛÙËÚfi-

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [23]

ٷ٘ ÓËÛÙ›˜ Î·È ‚·Û·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ù˘ Û¿Úη˜. ∂¿Ó ‰ÂÓ
ÂÈÛ·ÎÔ‡ÁÔÓÙ·Ó ÔÈ ÚÔÛ¢¯¤˜ ÙÔ˘˜, ı· Á›ÓÔÓÙ·Ó Ìˆ·ÌÂı·ÓÔ›. ª¿Ù·È· Ô ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ ÙÔ‡˜ ÂÍËÁÔ‡Û fiÙÈ ‰È¤Ú·ÙÙ·Ó ·Û¤‚ÂÈ· Ì ·˘Ù‹ ÙÔ˘˜ ÙËÓ ·fiÊ·ÛË. √È ∫·Ú·ÌÔ˘Ú·Ù¿‰Â˜ Ó‹ÛÙ„·Ó ·˘ÛÙËÚfiٷٷ ÙË ™·Ú·ÎÔÛÙ‹ ÂΛÓÔ˘ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ηÈ, fiÙ·Ó ¤ÊÙ·ÛÂ Ë Ì¤Ú· Ù˘ ∞Ó¿ÛÙ·Û˘, ηıÒ˜ ‰ÂÓ ··ÏÏ¿¯ıËÎ·Ó ·fi ÙË Û˘ÌÊÔÚ¿, ·ÔÎ‹Ú˘Í·Ó ÔÌfiʈӷ ÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ›ÛÙË. √ ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜
Î·È ÔÈ ÈÂÚ›˜ ‰È·Ù¿¯ıËÎ·Ó Ó· ʇÁÔ˘Ó, ÂÓÒ Ô Ï·fi˜, ·ÊÔ‡
Â¤ÎÚÈÓ ÙȘ ÈÂÚ¤˜ ÂÈÎfiÓ˜ ÁÈ· ÙËÓ ·‰È·ÊÔÚ›· ÙÔ˘˜,

·ÔÊ¿ÛÈÛ ·ÓËÁ˘ÚÈο Ó· ·Û·ÛÙ› ÙË ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈ΋ ıÚËÛΛ·. ΔËÓ ›‰È· ̤ڷ Û fiÏ· Ù· ¯ˆÚÈ¿ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Î¿ÏÂÛ·Ó ÙÔÓ Î·‰‹ Î·È ÙÔ˘˜ ÈÌ¿Ìˉ˜, ÔÌÔÏfiÁËÛ·Ó
ÙË Ó¤· ÙÔ˘˜ ›ÛÙË Î·È ˘Ô‚Ï‹ıËÎ·Ó ÛÙËÓ Î·ıÈÂڈ̤ÓË
ÂÚÈÙÔÌ‹. §›ÁÔÈ ÌfiÓÔ ·ÚÓ‹ıËÎ·Ó Ó· ·ÏÏ·ÍÔÈÛÙ‹ÛÔ˘Ó,
·ÏÏ¿ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ÂÁηٷÏ›„Ô˘Ó ÙË ¯ÒÚ·, fiˆ˜
Î·È ÔÈ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ› ÙÔ˘ À„›ÛÙÔ˘. ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi Ì·ÚÙ˘Ú› fiÛÔ ·‰‡Ó·ÌË ‹Ù·Ó Ë ›ÛÙË ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ.
À¿Ú¯Ô˘Ó ‚¤‚·È· Î·È ¿ÏÏ· ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·, ·ÎfiÌË ÈÔ
ÙÚ·ÁÈο. √ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ÷Ó, Ô˘ ¤ÁÚ·„ ÙȘ ·Ï‚·ÓÈΤ˜

[24]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ 17Ô ·ÈÒÓ·
Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜
∞¯Ì¤Ù ∞′ ¤¯ÙÈÛÂ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔ
ÌÂÁ·ÏÂÈ҉˜
ªÏ Δ˙·Ì›, ¤Ó·
˘¤ÚÔ¯Ô ‰Â›ÁÌ·
Ù˘ ÈÛÏ·ÌÈ΋˜
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋˜.
JEVGENIJS BELEZJAKS/
SHUTTERSTOCK

ÌÂϤÙ˜, ·Ó·Ê¤ÚÂÈ fiÙÈ ¤Ó· ÔÏfiÎÏËÚÔ ¯ˆÚÈfi ÛÙË ™Îfi‰Ú· ·ÏÏ·ÍÔ›ÛÙËÛ ÙÔÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ ·ÈÒÓ·, ÁÈ· ÙÔÓ
·ÏÔ‡ÛÙ·ÙÔ ÏfiÁÔ fiÙÈ Ô ÂÊË̤ÚÈfi˜ ÙÔ˘ Â¤ÌÂÓ ӷ ÙÂÏ› ÙË ı›· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÒÚ· ·fi ·˘Ù‹ Ô˘
ÂÈı˘ÌÔ‡Û·Ó ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ıÂÒÚËÛ·Ó fiÙÈ Ô
·ÏÔ‡ÛÙÂÚÔ˜ ÙÚfiÔ˜ ÁÈ· Ó· χÛÔ˘Ó ÙË ‰È·ÊÔÚ¿ ÙÔ˘˜
·˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ó· ·Û·ÛıÔ‡Ó ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi.
¡ÈÒıÔ˘Ì ÓÙÚÔ‹ ‚¤‚·È· Ó· Û˘Ó¯›ÛÔ˘Ì ·Ú·ı¤ÙÔÓÙ·˜ Ù¤ÙÔȘ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ. £· ·ÚÎÂÛÙԇ̠ÛÙË ÁÂÓÈ΋ ·Ú·Ù‹ÚËÛË fiÙÈ, ÌÔÚ› ·fi Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 18Ô˘

·ÈÒÓ· Ó· ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠοˆ˜ ·˘Ù‹ Ë Ù¿ÛË ÚÔ˜ ÙÔÓ
ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ÂÓÙÂÏÒ˜. ∞fi‰ÂÈÍË
ÙÚ·Ó‹ ·ÔÙÂÏ› ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Û‹ÌÂÚ· ÛÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·
Ô ÌÈÛfi˜ ÏËı˘ÛÌfi˜ Â›Ó·È Ìˆ·ÌÂı·ÓÔ›, ÂÓÒ ÛÙËÓ ∂Ú˙ÂÁÔ‚›ÓË Î·È ÛÙË μÔÛÓ›· Ù· ÂÙ¿ ‹ ÔÎÙÒ ‰¤Î·Ù·. √È
ŒÏÏËÓ˜ Î·È ÔÈ Ï›ÁÔ Ôχ ÂÍÂÏÏËÓÈṲ̂ÓÔÈ μÏ¿¯ÔÈ, ∞Ï‚·ÓÔ› Î·È μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ·ÏÏ·ÍÔÈÛÙÔ‡Û·Ó ÏÈÁfiÙÂÚÔ Úfiı˘Ì· ·fi ÙÔ˘˜ ÁÓ‹ÛÈÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜ Î·È ™Ï¿‚Ô˘˜. ŒÙÛÈ,
ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ◊ÂÈÚÔ Î·È ÛÙȘ ·Ó·ÙÔÏÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜,
ÛÙË μÔ˘ÏÁ·Ú›·, ÛÙË £Ú¿ÎË, ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›·, ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ,
‹Ù·Ó Ôχ Û¿ÓÈ· Ù¤ÙÔÈ· Ê·ÈÓfiÌÂÓ· ÔÌ·‰È΋˜ ·ÏÏ·ÍÔÈÛÙ›·˜. ŸÌˆ˜ ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·˘Ù¤˜, fiˆ˜ ı· ‰Ô‡ÌÂ
Û ϛÁÔ, Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜
∂ÏÏ¿‰· Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÁÈÓfiÙ·Ó Î¿ÙÈ ¿ÏÏÔ,
ÂÍ›ÛÔ˘ ηÎfi. ÃÈÏÈ¿‰Â˜ οÙÔÈÎÔÈ ÌÂÙ·Ó¿ÛÙ¢·Ó ÛÙËÓ
πÙ·Ï›·, fiÔ˘ Î·È ÂÎÏ·ÙÈÓ›˙ÔÓÙ·Ó, Î·È ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÔÚÈÛÙÈο ¯·Ì¤ÓÔÈ ÁÈ· ÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÛÌfi, fiˆ˜ Î·È fiÛÔÈ
·Û¿˙ÔÓÙ·Ó ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi.
μ
∂ÈÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ Í·Ó¿ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′,
ÌÔÚԇ̠ӷ ‚‚·ÈÒÛÔ˘Ì fiÙÈ Ô ÛÙÚ·Ùfi˜ ÙÔ˘ ·ÔÙÂ-

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [25]

ÏÔ‡ÓÙ·Ó Û¯Â‰fiÓ ÂÍ ÔÏÔÎÏ‹ÚÔ˘ ·fi ÂÍÈÛÏ·ÌÈṲ̂ÓÔ˘˜
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜. ΔÔ 1473 Ô Î·Ù·ÎÙËÙ‹˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·Ú¤Ù·Í Á‡Úˆ ·fi ÙÔ ΔÂÚ˙¿Ó ÛÙÚ·Ùfi
100.000 ·Ó‰ÚÒÓ Î·Ù¿ ÙÔ˘ ÈÛ¯˘ÚÔ‡ ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· √˘˙Ô‡Ó Ã·Û¿Ó. ∞Ú¯ÈÛÙÚ¿ÙËÁÔ˜ Ù˘ ‰‡Ó·Ì˘ ·˘Ù‹˜ ‹Ù·Ó Ô Ì¤Á·˜ ‚Â˙›Ú˘ ª·¯ÌÔ‡Ù ·Û¿˜, ŒÏÏËÓ·˜
ÛÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·Ó·Ê¤Ú·Ì ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜.
ªÂ˚ϤÚ-Ì¤Ë˜ Ù˘ ƒÔ‡ÌÂÏ˘, ‰ËÏ·‰‹ ·Ú¯ËÁfi˜ ÙˆÓ
Â˘Úˆ·˚ÎÒÓ ÛÙÚ·ÙÂ˘Ì¿ÙˆÓ, ‹Ù·Ó Ô Ã·˜ ªÔ˘Ú¿Ù
·Û¿˜, Ô˘ ηٷÁfiÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜.
√È 20.000 ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ ‹Ù·Ó ÔÌÔÏÔÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ fiÏÔÈ ÙÔ˘˜

ÂÎ ÁÂÓÂÙ‹˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›. Δ· 40 Û·ÓÙ˙¿ÎÈ· Ù˘ ƒÔ‡ÌÂÏ˘
·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó Â›Û˘ ·fi ÂÍÈÛÏ·ÌÈṲ̂ÓÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜, ÁÈ·Ù› ÛÙË ƒÔ‡ÌÂÏË ÂÏ¿¯ÈÛÙÔÈ ‹Ù·Ó ÔÈ ÁÓ‹ÛÈÔÈ
ΔÔ‡ÚÎÔÈ. ÀÔÏ›ÔÓÙ·Ó Ù· 24 Û·ÓÙ˙¿ÎÈ· Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜
Ì 20.000 ·˙¿ (‡˙ˆÓÔÈ) Î·È ÂÈϤÔÓ ÙÔ ÈÈÎfi, Ù·ÎÙÈÎfi Î·È ¿Ù·ÎÙÔ, Û·¯‹‰Â˜ Î·È ·ÎÈÓÙ˙‹‰Â˜. °È· fiÏ·
·˘Ù¿ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ì ÚËÙ‹ Ì·ÚÙ˘Ú›· fiÙÈ ‹Ù·Ó fiÏÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ÂÎ ÁÂÓÂÙ‹˜. °È· ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ fï˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ Ú¿ÁÌ· Â›Ó·È Û¯Â‰fiÓ ‚¤‚·ÈÔ, ·ÊÔ‡ ͤÚÔ˘ÌÂ
fiÙÈ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› fi¯È ÌfiÓÔ ·¤Ê¢Á·Ó fiÛÔ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ ÙËÓ Î·Ù¿Ù·ÍË ÛÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ·ÎfiÌË ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹ ·ÚÈÔÈ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜, ÛÙȘ Ôԛ˜ ‹Ù·Ó ÔˆÛ‰‹ÔÙÂ
¿ÊıÔÓÔ ÙÔ ÙÔ˘ÚÎÔÌ·ÓÈÎfi ÛÙÔȯ›Ô. ∂›Ó·È Â›Û˘ ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ fiÙÈ Ô ∞Ï‹-Ì¤Ë˜, ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÙˆÓ ¿Ù·ÎÙˆÓ
È¤ˆÓ ÛÙËÓ ·Ú¿Ù·ÍË Ô˘ ÚԷӷʤڷÌÂ, ϤÁÔÓÙ·Ó
ªÈ¯¿ÏÔÁÏÔ˘, ‰ËÏ·‰‹ ‹Ù·Ó ·fiÁÔÓÔ˜ ÙÔ˘ ŒÏÏËÓ· ªÈ¯·‹Ï ∫ÔÛÛ‡ÊÔ˘, ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÌÈÏ‹Û·Ì Û ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ. ¶ÔÙ¤ ÏÔÈfiÓ Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘
Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔ˘ Î·È Ô‰˘ÓËÚÔ‡ ‚›Ô˘ ÙÔ˘, ‰ÂÓ ˘¤ÛÙË Ù¤ÙÔÈ· ·Ê·›Ì·ÍË fiˆ˜ ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜. ∂ÓÙÔ‡ÙÔȘ, Ô ÏËı˘ÛÌfi˜ Ì·˜ ÂÏ·ÙÙÒıËΠÙfiÙÂ
ÁÈ· ÔÏϤ˜ Î·È ‰È¿ÊÔÚ˜ ¿ÏϘ ·Èٛ˜7.

O ÍÂÓÈÙÂÌfi˜ ÙˆÓ ÏfiÁȈÓ
·Ó‰ÚÒÓ - ª·¯ÌÔ‡Ù ·Û¿˜ ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛ˘
√È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ÏfiÁÈÔ˘˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ÂΛӢ, Î·È ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ÕψÛË Î·È ¤ÂÈÙ· ·fi
·˘Ù‹, ˙‹ÙËÛ·Ó ¿Û˘ÏÔ ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË Î·È Î˘Ú›ˆ˜
ÛÙËÓ πÙ·Ï›·. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ÕψÛË,
‹Ù·Ó Ô §¤ÔÓÙ·˜ ‹ §ÂfiÓÙÈÔ˜ ¶ÈÏ¿ÙÔ˜, Ô ª·ÓÔ˘‹Ï Î·È Ô
πˆ¿ÓÓ˘ ÃÚ˘ÛÔψڿ˜, Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ °·˙‹˜, Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜
ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙÈÔ˜, Ô μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜ Î·È Ô πÛ›‰ˆÚÔ˜, ÁÈ· Ó·
ÂÚÈÔÚÈÛÙԇ̠۠οÔÈÔ˘˜ Ï›ÁÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÔÓÔÌ·ÛÙÔ‡˜. ªÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË ¤Ê˘Á·Ó ÔÈ πˆ¿ÓÓ˘ ∞ÚÁ˘ÚfiÔ˘ÏÔ˜8, ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ÷ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘9, ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
Î·È πˆ¿ÓÓ˘ §¿ÛηÚ˘, ª¿ÚÎÔ˜ ªÔ˘ÛÔ‡ÚÔ˜10 ηÈ
ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ. √È ¿ÓıÚˆÔÈ ·˘ÙÔ› Û˘Ó¤‚·Ï·Ó fi¯È ÌfiÓÔ
ÛÙËÓ ·Ó·˙ˆ‡ÚˆÛË Ù˘ ÌÂϤÙ˘ ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ
ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ ÛÙË ¢‡ÛË, ·ÏÏ¿ Î·È ˘¤ı·Ï„·Ó ÙË Û˘Ì¿ıÂÈ· ÙˆÓ ÈÔ ÌÔÚÊˆÌ¤ÓˆÓ Ù¿ÍÂˆÓ ÚÔ˜ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi
¤ıÓÔ˜. √ ¶ÈÏ¿ÙÔ˜ ˘‹ÚÍ ʛÏÔ˜ ÙÔ˘ μÔÎηΛԢ ηÈ
ÙÔ˘ ¶ÂÙÚ¿Ú¯Ë. √ ª·ÓÔ˘‹Ï ÃÚ˘ÛÔψڿ˜ ‰›‰·Í ٷ ÂÏÏËÓÈο ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ 1390 Î·È ÙÔ˘ 1400,
¤¯ÔÓÙ·˜ ·ÎÚÔ·Ù¤˜ ÙÔÓ π¿Îˆ‚Ô ÕÁÁÂÏÔ, ÙÔ ‚ÈÔÁÚ¿ÊÔ

[26]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÙÔ˘ μÔÎηΛԢ π·ÓfiÙÔ ª·Ó¤ÙÔ, ÙÔÓ ¶fiÁÁÈÔ, ÙÔÓ §ÂÔÓ¿Ú‰Ô ∞ÚÙËÓfi, ÂÈÊ·Ó¤ÛÙ·ÙÔ ÛÙË ÓÔÌÈ΋ Î·È ÔÏÈÙÈ΋
ÂÈÛÙ‹ÌË, Î·È ÔÏÏÔ‡˜ ¿ÏÏÔ˘˜ Ô˘ ͯÒÚÈ˙·Ó ÁÈ· ÙËÓ
ηٷÁˆÁ‹ Î·È ÙËÓ Â˘Ê˘˝· ÙÔ˘˜. √ ·ÓÈ„Èfi˜ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï πˆ¿ÓÓ˘ ·Ú¯Èο ‰›‰·ÛΠ̷˙› Ì ÙÔ ıÂ›Ô ÙÔ˘,
¤ÂÈÙ· ÙÔÓ ‰È·‰¤¯ÙËÎÂ, Î·È Â›¯Â Ì·ıËÙ¤˜ ÙÔÓ ÔÈËÙ‹
ÙÔ˘ Pastor Fido °Ô˘·Ú›ÓË Î·È ÙÔÓ ºÚ·ÁΛÛÎÔ º›ÏÂÏÊÔ,
Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ÁÈÓÂ Î·È Û‡˙˘ÁÔ˜ Ù˘ ÎfiÚ˘ ÙÔ˘. √ £Âfi‰ˆÚÔ˜ °·˙‹˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÍÂÓÈÙ‡ÙËΠ·fi ÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘
ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË ÙÔ 1430 Î·È ·Ó·‰Â›¯ıËΠÚÒÙÔ˜
Ú‡Ù·Ó˘ ÙÔ˘ ·ÓÂÈÛÙËÌ›Ô˘ Ù˘ ºÂÚ¿Ú·˜, Ô˘ Ô
›‰ÈÔ˜ ÔÚÁ¿ÓˆÛÂ. √ °ÂÒÚÁÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÁÂÓÓ‹ıËÎÂ
ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË ·ÏÏ¿ ηٷÁfiÙ·Ó ·fi ÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·,
·fi ÙËÓ ÔÔ›· ÚÔÂÚ¯fiÙ·Ó ÙÔ ÂÒÓ˘Ìfi ÙÔ˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙÈÔ˜, ‰›‰·Í ÚÒÙ· ÛÙË μÂÓÂÙ›·, Ë Û‡ÁÎÏËÙÔ˜ Ù˘
ÔÔ›·˜ ÙÔÓ ·Ó·Î‹Ú˘Í ÔÏ›ÙË. ∞ÚÁfiÙÂÚ·, ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ·
ÙÔ˘ ¿· ∂˘ÁÂÓ›Ô˘ ¢′, ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ˘‹ÚÍÂ
ÂÈÊ·Ó‹˜ ηıËÁËÙ‹˜ Ù˘ ÚËÙÔÚÈ΋˜ Î·È Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ ÛÙË ƒÒÌË. ∫·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 15Ô˘
·ÈÒÓ·, ÚÔÛÎÏ‹ıËΠ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ¡Â¿ÔÏ˘
∞ÏÊfiÓÛÔ ÛÙËÓ ·˘Ï‹ ÙÔ˘.
∞ÏÏ¿ Ô ÈÔ ÂÈÊ·Ó‹˜ ·fi fiÏÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÚfiÛÊ˘Á˜ ‹Ù·Ó Ô μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›‰·Ì ˆ˜ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ ¡Èη›·˜ Ó· ËÁ·›ÓÂÈ Ù· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1437
ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Ì ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ πˆ¿ÓÓË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ, ÁÈ· Ó·
¿ÚÂÈ Ì¤ÚÔ˜ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô Ù˘ ºÂÚ¿Ú·˜ Î·È ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›·. ΔÔÓ μËÛÛ·Ú›ˆÓ·, ·Ú’ fiÏÔ Ô˘ ·ÚÁfiÙÂÚ·
ÂÎÏ·ÙÈÓ›ÛÙËΠÂÓÙÂÏÒ˜, ‰ÂÓ ·‡Ô˘Ì ӷ ÙÔÓ Û˘Ì·ıÔ‡ÌÂ, ΢ڛˆ˜ ÂÂȉ‹ ÔÙ¤ ‰ÂÓ ¤·„ ӷ ·ÁˆÓ›˙ÂÙ·È
ÁÈ· ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÌÈ·˜ ÁÂÓÈ΋˜ Û˘ÌÌ·¯›·˜ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ˘¤Ú ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ªÂÙ¿ ÙË Û‡ÓÔ‰Ô ÂΛÓË Â¤ÛÙÚ„ ÁÈ· Ï›ÁÔ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· Û˘ÏϤÍÂÈ fiÏÔ ÙÔ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ
˘ÏÈÎfi, Ô˘ ηٿ ÙËÓ ¿Ô„‹ ÙÔ˘ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ‰ÈηÈÔÏÔÁ‹ÛÂÈ ÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ÛÙÔ ™‡Ì‚ÔÏÔ Ù˘ ¶›ÛÙˆ˜, ÙËÓ
ÔÔ›· Ì·˙› Ì ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔÓ fiÚÔ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘ ·Û¿ÛÙËΠ̠Ôχ ˙‹ÏÔ. ŸÙ·Ó Â¤ÛÙÚ„ ¿ÏÈ ÛÙËÓ πÙ·Ï›·, ¤˙ËÛ ÂΛ ̤¯ÚÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘. ∏ ‰˘ÙÈ΋
∂ÎÎÏËÛ›· ¤‰ÂÈÍ ȉȷ›ÙÂÚË Â‡ÓÔÈ· Û ·˘ÙfiÓ ÙÔ Û‡ÌÌ·¯fi Ù˘. √ μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜ ˆÊÂÏ‹ıËΠ·fi ÙÔÓ ∂˘Á¤ÓÈÔ ¢′ Î·È ÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô ∂′ Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ‰È¿ÊÔÚ· ·ÍÈÒÌ·Ù· ηÈ, ΢ڛˆ˜, ·˘Ùfi ÙÔ˘ ηډÈÓ·Ï›Ô˘. ÃÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËΠÙÔ 1449 Â›ÛÎÔÔ˜ ΔÔ˘ÛÎÔ‡ÏÔ˘ Î·È ¤ÂÈÙ· ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠ·fi ÙÔÓ ¶›Ô μ′ ËÁÔ‡ÌÂÓÔ˜ Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ∫Ú‡Ù· ºÂÚ¿Ù·, Ë ÔÔ›· ·Ó·Á¤ÚıËΠÛÙÔ ¯ÒÚÔ fiÔ˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ·ÏÈfiÙÂÚ· ÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘ ∫ÈΤڈӷ ÛÙÔ ΔÔ‡ÛÎÔ˘ÏÔ Î·È ÛÙËÓ ÔÔ›· ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ·ÈÒÓ˜ Ë ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÁÈÓfiÙ·Ó ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ fiÚÔ Ù˘

¤ÓˆÛ˘. ŸÙ·Ó ¤ÁÈÓÂ Ë ÕψÛË, ‹Ú ̤ÚÔ˜ ÛÙË ÁÂÓÈ΋
Û˘Ó¤Ï¢ÛË ÙˆÓ ·ÓÙÈÚÔÛÒˆÓ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÂÈÎÚ·ÙÂÈÒÓ
Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔÛ‡Ó˘ Ô˘ Û˘ÁÎÚfiÙËÛÂ Ô ¶›Ô˜ μ′ ÛÙË
ª¿ÓÙÔ˘·, ÛÙËÓ ÔÔ›· ÚÔÛ‹Ïı·Ó Î·È ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜
Ù˘ ƒfi‰Ô˘, Ù˘ ∫‡ÚÔ˘, Ù˘ ∏›ÚÔ˘, Ù˘ πÏÏ˘Ú›·˜,
Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Î·È ÔÏÏÒÓ ¿ÏÏˆÓ ·Ó·ÙÔÏÈÎÒÓ
ÂÚÈÔ¯ÒÓ, Ì ÛÎÔfi Ó· Û˘˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó Î·È Ó· ·ÔÊ·Û›ÛÔ˘Ó ÁÈ· ÙÔ Ò˜ ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·Ó·¯·ÈÙ›ÛÔ˘Ó ÙËÓ
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ηٿÎÙËÛË. ™ÙË Û˘Ó¤Ï¢ÛË ·˘Ù‹ Ô μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜ › ·˘Ù¿ Ô˘ ¤ÚÂ ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ¶›Ô μ′, ·ÏÏ¿
fiϘ ·˘Ù¤˜ ÔÈ Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂȘ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·. ∞ÚÁfiÙÂÚ· ·Ó¿ÁηÛÂ Î·È ¿ÏÈ ÙÔ˘˜ ¢˘ÙÈÎÔ‡˜ Ó· ÚÔ‚Ô‡Ó
Û ÎÔÈÓ¤˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ. ∫·È, Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËηÓ
ÛÙË °ÂÚÌ·Ó›· ‰‡Ô Û˘ÓÂχÛÂȘ, ÛÙȘ Ôԛ˜ ÔÏÏ¿
·ÔÊ·Û›ÛÙËÎ·Ó ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘ÙfiÓ, ·ÏÏ¿ Ù›ÔÙ ‰ÂÓ
Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËÎÂ. ™ÙÔ ÌÂٷ͇, Ô μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜ ÙÔ
μ ηْ fiÓÔÌ· ·1464 ÔÚ›ÛÙËΠ·fi ÙÔÓ ¿· ¶›Ô μ′
ÙÚȿگ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜ Î·È ÙÂÏÈο ‹Ú ÙÔ
·ÓÒÙÂÚÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ÚÔ˚Ûٷ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘ Û˘Ó‰ڛԢ
ÙˆÓ Î·Ú‰ÈÓ·Ï›ˆÓ. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ì¿ÏÈÛÙ· Û˘˙ËÙ‹ıËÎÂ
Ó· ·Ó·ÁÔÚ¢Ù› Î·È ¿·˜, ·ÏÏ¿ ¿ÓÙÔÙÂ Ë ÂÎÏÔÁ‹
ÙÔ˘ ·ÔÙ‡Á¯·Ó ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ηٷÁˆÁ‹˜
ÙÔ˘. ∫·ÙÔÈÎÔ‡ÛÂ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÛÙË ƒÒÌË, ÛÙÔ˘˜ Úfiԉ˜
ÙÔ˘ ∫˘ÚÈÓ·Ï›Ô˘, ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛ›· ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ
∞ÔÛÙfiψÓ. ŒÁÚ·„ ÔÏÏ¿ ¤ÚÁ· ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο ηÈ
ÛÙ· Ï·ÙÈÓÈο Î·È ˘‹ÚÍ ÚÔÛÙ¿Ù˘ οı ÏfiÁÈÔ˘ ¿Ó‰Ú·. √ μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜ ˙Ô‡Û Ì ·ÏfiÙËÙ· Î·È ·ÓÙÈÌÂÙÒÈ˙ Ì ÂÍ·ÈÚÂÙÈ΋ Â˘Ï¿‚ÂÈ· Î·È ·Á¿Ë fiÏÔ˘˜ fiÛÔÈ
ÙÔÓ ÏËÛ›·˙·Ó. √ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙÈÔ˜, ·Ó ηÈ
ηٿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û ‰È¤ÓÂÍË Ì·˙› ÙÔ˘, Ô
∞ÚÁ˘ÚfiÔ˘ÏÔ˜, Ô º›ÏÂÏÊÔ˜, Ô ¶fiÁÁÈÔ˜, Ô ·ÓÙ›·Ïfi˜
ÙÔ˘ §·˘Ú¤ÓÙÈÔ˜ μ¿ÏÏ·˜, Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ °·˙‹˜, Ô ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ·fi ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È ¿Ú· ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ ÏfiÁÈÔÈ, ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ¿ÓÙÔÙÂ Û˘ÌÂÚÈʤÚıËΠˆ˜ ¿ÏÏÔ˜ ª·È΋ӷ˜, ¢ÌÂÓ‹˜ Î·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ÈÛ¯˘Úfi˜, ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó Á‡Úˆ ÙÔ˘ ÙËÓ ·˘Ï‹ ÙˆÓ ÏÔÁ›ˆÓ, ÙËÓ ÔÔ›·
ÊıfiÓËÛ·Ó ÙfiÙ ÔÈ ÈÛ¯˘ÚfiÙ·ÙÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜. ŸÌˆ˜, ·Ó
Î·È ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ ÙÔ ¤Ú·Û ÛÙË
ƒÒÌË, ÙËÓ ÏÔ˘ÛÈfiÙ·ÙË ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË ÙÔ˘ ÙËÓ ¿ÊËÛÂ
ÛÙË μÂÓÂÙ›·. ∫·È ·˘Ùfi ÁÈ·Ù›, fiˆ˜ ›Â, ıˆÚÔ‡Û ÙËÓ
fiÏË ·˘Ù‹ ‰Â‡ÙÂÚË ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘, ÛÙËÓ ÔÔ›· ÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜ ‡ÚÈÛÎ·Ó ¿Û˘ÏÔ ÔÈ ÔÌÔÁÂÓ›˜ ÙÔ˘, Ô˘ ‰È¤Ê¢Á·Ó ÂΛ ÁÈ· Ó· ··ÏÏ·ÁÔ‡Ó ·fi ÙȘ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ Ù˘
ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜. ¶¤ı·Ó ÛÙË ƒ·‚¤Ó· ÛÙ· Ù¤ÏË
ÙÔ˘ 1472 Û ËÏÈΛ· 82 ÂÙÒÓ, ÂÈÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ ·fi ÙË
°·ÏÏ›·, fiÔ˘ ›¯Â ·ÔÛÙ·Ï› ˆ˜ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ˜ ÙÔ˘
¿· ™›ÍÙÔ˘ ¢′. ∏ ÛÔÚfi˜ ÙÔ˘ ÌÂٷʤÚıËΠÛÙË ƒÒÌË
Î·È Îˉ‡ÙËΠ̠Ôχ ÌÂÁ¿Ï˜ ÙÈ̤˜ ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛ›·

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [27]

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ
ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·.
ªÂٷ͇ ÙˆÓ
ÂÈÊ·ÓÒÓ ·Ó‰ÚÒÓ
Î·È ÏÔÁ›ˆÓ Ô˘
‚Ú‹Î·Ó ¿Û˘ÏÔ
ÛÙË ‰˘ÙÈ΋
∂˘ÚÒË ‹Ù·Ó
Î·È Ô
μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜,
·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜
¡Èη›·˜ ηÈ
ÌÂÙ¤ÂÈÙ·
ηډÈÓ¿ÏÈÔ˜ ÙÔ˘
¿· ∂˘Á¤ÓÈÔ˘ ¢′.
ARTE & IMMAGINI SRL/
CORBIS/APEIRON

ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ ∞ÔÛÙfiψÓ, ·ÚÔ˘Û›· ÙÔ˘ ¿·. ∂Λ ·Ó··‡ÂÙ·È, Ì·ÎÚÈ¿ ·fi ÙËÓ ·ÙÚÈ΋ ÁË, Î·È Ï›ÁÔ ·ÔÍÂӈ̤ÓÔ˜ ·fi ÙË ıÚËÛΛ· ÙˆÓ ÚÔÁfiÓˆÓ ÙÔ˘, fiˆ˜
ÙfiÛÔÈ ¿ÏÏÔÈ ÔÌÔÁÂÓ›˜ Ì·˜. √ ŒÏÏËÓ·˜ ·˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó Â˘Ù˘¯¤ÛÙÂÚÔ˜ ·fi οÔÈÔÓ ¿ÏÏÔÓ ŒÏÏËÓ·, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ
ÂÁη٤ÏÂÈ„Â ‚¤‚·È· ÙË ÁÂÓ¤ıÏÈ· ¯ÒÚ· ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ ¿ÏÏ·Í ıÚËÛΛ· Î·È ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÙÚfiÔ ˙ˆ‹˜ Ô˘ ‰È·Ê¤ÚÂÈ ÂÓÙÂÏÒ˜ ·fi ÙÔ ‰ÈÎfi Ì·˜.
°È· ÙÔ Á¤ÓÔ˜ ÙÔ˘ ª·¯ÌÔ‡Ù ·Û¿, Ô ÔÔ›Ô˜ Â›Ó·È Ô
ÚÒÙÔ˜ ÂÎ ÁÂÓÂÙ‹˜ ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜ Ô˘ ¤ÁÈÓ ̤Á·˜ ‚Â˙›Ú˘ ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÔÈ Û‡Á¯ÚÔÓÔ› ÙÔ˘ Û˘Á-

ÁÚ·Ê›˜ ϤÓ ٷ ÂÍ‹˜: √ ÷ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘: «∞˘Ùfi˜ Ô
ª·¯ÌÔ‡Ù˘ ‹Ù·Ó ·È‰› ÙÔ˘ ªÈ¯·‹ÏÔ˘, ΔÚÈ‚·ÏÏfi˜ ·fi
ÙË ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ (‰ËÏ·‰‹ ™¤Ú‚Ô˜) Î·È ŒÏÏËÓ·˜ ·fi ÙÔÓ
·Ù¤Ú· ÙÔ˘». √ ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜: «∫·Ù·ÁfiÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜
ƒˆÌ·›Ô˘˜, Î·È ·fi ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ Î·È ·fi ÙË ÌËÙ¤Ú·
ÙÔ˘, ÂÓÒ Ô ·Ô‡˜ ÙÔ˘ ·fi ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ºÈÏ·ÓÈÓfi˜ (ºÈÏ·ÓıÚˆËÓfi˜), ›¯Â ‰È·ÙÂϤÛÂÈ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜
Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ Î·È Â›¯Â ÙÈÌËı› Ì ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ η›Û·Ú·». ∏ ·ÙÚÈ·Ú¯È΋ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜,
Ô˘ Ú·ÁÌ·Ù‡ÂÙ·È Ù· ÂÚ› ÙÔ˘ ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙÔ˜ Î·È È·ÙÚÔÊÈÏÔÛfiÊÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘ ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛË

[28]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

(ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ·Ú·Î¿Ùˆ), ‚‚·ÈÒÓÂÈ
fiÙÈ «‹Ù·Ó (Ô ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛ˘) ÂÁÁÔÓfi˜ ÙÔ˘ π¿Á·ÚÈ, ÁÈÔ˜
Ù˘ ı˘Á·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘, fiˆ˜ Î·È Ô ª·¯Ô̤ٷ ·Û¿˜, ·fi
¿ÏÏË ı˘Á·Ù¤Ú· ÙÔ˘ π¿Á·ÚÈ, Ô˘ ‹Ù·Ó ÛÙË ™ÂÚ‚›·, ηÈ
Ô ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˜ ·˘Ùfi˜ Ì ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ·Û¿ ‹Ù·Ó
ÚÒÙ· ÂÍ·‰¤ÏÊÈ·, ‰‡Ô ·‰ÂÏÊÒÓ ·È‰È¿». √ ÂÓ ÏfiÁˆ
π¿Á·ÚȘ ‹Ù·Ó Ô Ì¤Á·˜ ÛÙÚ·ÙÔ‰¿Ú¯Ë˜ ª¿ÚÎÔ˜ π¿Á·ÚȘ, Ô ÔÔ›Ô˜ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘ ÛÙ¿ÏıËΠÂ·ÓÂÈÏËÌ̤ӈ˜ ˆ˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ ÙÔ˘ ÛÙÔÓ ¿·, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ™˘ÚfiÔ˘ÏÔ. ∂›Û˘, ›¯Â ¿ÚÂÈ Ì¤ÚÔ˜ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜
Î·È Èı·ÓfiÓ Ó· ‹Ù·Ó ·˘Ùfi˜ Ô˘ Ô ∑·Ú˙‹˜ ¢ÔÏÊ›ÓÔ˜
ıˆÚ› ˆ˜ ¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÏÔ‡ÛÈÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Ô˘ ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘
ÔÏÈÔÚΛ·˜ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó Ì ٷ ¯Ú‹Ì·Ù¿
ÙÔ˘˜ ÙËÓ ¿Ì˘Ó·. ŒÙÛÈ, Ô ª·¯ÌÔ‡Ù ·Û¿˜ ‹Ù·Ó ·fiÁÔÓÔ˜ ÂÈÊ·ÓÒÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÔÈÎÔÁÂÓÂÈÒÓ fi¯È ÌfiÓÔ ·fi
ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ·ÏÏ¿ Î·È ·fi ÙË ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘. ∞ÊÔ‡
·Ó·ÁοÛÙËΠηٿ ÙË ÓÂfiÙËÙ¿ ÙÔ˘ Ó· ·Û·ÛÙ› ÙÔÓ
ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi, Ô ªˆ¿ÌÂı μ′
μ ÙÔÓ ÚÔ‹Á·Á ‰‡Ô ÊÔÚ¤˜ ÛÙÔ
·ÓÒÙ·ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‚Â˙›ÚË, ÙËÓ ÚÒÙË
ÊÔÚ¿ Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË, ̤¯ÚÈ ÙÔ 1467, Î·È ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÙÔ 1472, ̤¯ÚÈ ÙÔ ÂfiÌÂÓÔ ¤ÙÔ˜, ηٿ ÙÔ ÔÔ›Ô
fi¯È ÌfiÓÔ Î·ı·ÈÚ¤ıËÎÂ, ·ÏÏ¿ Î·È Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ı·Ó·-

ÙÒıËÎÂ. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ô ŒÏÏËÓ·˜ ·˘Ùfi˜, ·Ó Î·È ÚfiÛÊÂÚ ϷÌÚfiٷ٘ ˘ËÚÂۛ˜ Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘
™ÂÚ‚›·˜, Ù˘ μÔÛÓ›·˜ Î·È Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· Û˘Ì‚È‚·ÛÙ› ̤¯ÚÈ Ù¤ÏÔ˘˜ Ì ÙÔÓ ·‰˘ÛÒËÙÔ
Î·È ÈÛ¯˘ÚÔÁÓÒÌÔÓ· ΢ڛ·Ú¯Ô. ∏ Û˘ÓËıÈṲ̂ÓË ÊÈÏ·ÓıÚˆ›· Ô˘ Â¤‰ÂÈÍ fiÙ·Ó ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ÛÒÛÂÈ ÙË
˙ˆ‹ ÙÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ μÔÛÓ›·˜ Î·È fiÙ·Ó Û˘ÌÂÚÈʤÚıËΠ̠ÂÈ›ÎÂÈ· ÚÔ˜ ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ ∫·Ú·Ì·Ó›·˜
Î·È ÙÔ˘˜ ÂÈÊ·Ó¤ÛÙÂÚÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ ÙÔ˘,
ηıÒ˜ Î·È ÙÔ ÂχıÂÚÔ ÊÚfiÓËÌ· Ì ÙÔ ÔÔ›Ô ÂͤÊÚ·˙ ÙȘ ·fi„ÂȘ ÙÔ˘ Î·È ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙ ÙË ÁÓÒÌË ÙÔ˘,
ÂÚfiÎÂÈÙÔ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ó· ÚÔηϤÛÔ˘Ó ÙË ı·Ó·ÙËÊfiÚÔ
ÔÚÁ‹ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘. ŒÙ˘¯Â οÔÙ ӷ Á›ÓÂÙ·È ÏfiÁÔ˜
ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÈηÓfiÙËÙ· ÙÔ˘ ‚Â˙›ÚË Ù˘ ∫ÚÈÌ·›·˜ Î·È Ô
ªˆ¿ÌÂı μ′ ÂÏÂÂÈÓÔÏÔÁÔ‡Û ÙËÓ ÔϤıÚÈ· ηٿÛÙ·ÛË
ÛÙËÓ ÔÔ›· ÂÚÈ‹ÏıÂ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ‚Â˙›ÚË Ë ¿ÏÏÔÙÂ
Â˘Ù˘¯ÈṲ̂ÓË ·˘Ù‹ ¯ÒÚ·. ΔfiÙÂ Ô ª·¯ÌÔ‡Ù ·Û¿˜ ·Ú·Ù‹ÚËÛ fiÙÈ ·›ÙÈÔ˜ ÙÔ˘ ηÎÔ‡ ˘‹ÚÍ ‚¤‚·È· Ô ›‰ÈÔ˜
Ô ‚Â˙›Ú˘, ÚˆÙ·›ÙÈÔ˜ fï˜ ‹Ù·Ó Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜
Ù˘ ∫ÚÈÌ·›·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ ·Ó¤ıÂÛ ÙÔ ·Í›ˆÌ· Û οÔÈÔÓ ÈηÓfiÙÂÚÔ ¿Ó‰Ú·. ∞ÏÏ¿ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ‰ÂÓ ‹ıÂÏÂ
Ó· ·ÎÔ‡ÂÈ Ù¤ÙÔÈ· Ì·ı‹Ì·Ù·. Δ· ¢ÁÂÓ‹ ·ÈÛı‹Ì·Ù· ηÈ
ÊÚÔÓ‹Ì·Ù· ‰ÂÓ Â›Ó·È Ù· ÌfiÓ· Ô˘ ‰È¤ÛˆÛ ·fi ÙËÓ
ηٷÁˆÁ‹ ÙÔ˘ Ô ª·¯ÌÔ‡Ù ·Û¿˜. √ ¿ÓıÚˆÔ˜ ·˘Ùfi˜

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [29]

‹Ù·Ó ÊÈÏÔÌ·ı‹˜ Î·È ¤ÁÈÓ ÁÓˆÛÙfi˜ ˆ˜ ÔÈËÙ‹˜ Î·È ˆ˜
Ê›ÏÔ˜ ÙˆÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙˆÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ, ηıÒ˜ ηÈ
ˆ˜ È‰Ú˘Ù‹˜ ÔÏÏÒÓ Ó·ÒÓ, Û¯ÔÏ›ˆÓ, ÓÔÛÔÎÔÌ›ˆÓ ηÈ
¿ÏÏˆÓ ¤ÚÁˆÓ ÂÈÚ‹Ó˘, Ù· ÔÔ›· ‰È·ÛÒ˙ÔÓÙ·È Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·. ∞ÓÂÍÂÚ‡ÓËÙ· Ì˘ÛÙ‹ÚÈ· Ù˘ ı›·˜ ¶ÚfiÓÔÈ·˜!
¢‡Ô ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ ·ÔÍÂÓÒıËÎ·Ó Î·È ÔÈ ‰‡Ô ·fi ÙÔÓ
ÂÏÏËÓÈÛÌfi, ·ÏÏ¿ Î·È ÔÈ ‰‡Ô ‰È¤ÛˆÛ·Ó ÛÙËÓ „˘¯‹ ÙÔ˘˜
Ù· ÙÚ›· ȉȷ›ÙÂÚ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ù˘ Ê˘Ï‹˜ ÛÙËÓ
ÔÔ›· ·Ó‹Î·Ó, ÙËÓ Ú·fiÙËÙ· ÙÔ˘ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·, ÙËÓ
·Á¿Ë ÁÈ· Ù· ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Î·È ÙËÓ Â˘Á¤ÓÂÈ· ÙÔ˘ ÊÚÔÓ‹Ì·ÙÔ˜. 줂·È·, ·fi ÙÔ˘˜ ‰‡Ô Ô μËÛÛ·Ú›ˆÓ·˜ Ì·˜ ›ӷÈ
ÈÔ Û˘Ì·ı‹˜, ÁÈ·Ù›, ·Ó Î·È ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ ÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜ ÙË Ï·ÙÈÓÈ΋, ‰ÂÓ ¤·„ fï˜ Ó· ÁÚ¿ÊÂÈ Î˘Ú›ˆ˜
ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο Î·È Ó· ¤¯ÂÈ Ê›ÏÔ˘˜ Î·È Û˘ÓÂÚÁ¿Ù˜ ŒÏÏËÓ˜, ÂÓÒ Ù· ÔÈ‹Ì·Ù· Î·È Ù· ¤ÚÁ· ÙÔ˘ ª·¯ÌÔ‡Ù ·Û¿
‹Ù·Ó ÙÔ˘ÚÎÈο. ∞ÏÏ¿ Ò˜ Ó· ·ÔÎËÚ‡ÍÔ˘Ì ˆ˜ ÂÓÙÂÏÒ˜ ͤÓÔ ÚÔ˜ ÂÌ¿˜ ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Ô˘, ·ÊÔ‡ ·Ú·Û‡ÚıËΠ·fi ÙÔ ·Î·Ù¿Û¯ÂÙÔ Ú‡̷ ÙˆÓ ÙfiÙ ÔÏÈÙÈÎÒÓ ÂÚÈÂÙÂÈÒÓ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ Û ÌÈ· ˙ˆ‹ ÂÓÙÂÏÒ˜ ·ÓÙ›ıÂÙË ·fi ÙË ‰È΋ Ì·˜, ÎfiÛÌËÛ fï˜ ÙË ˙ˆ‹ ·˘Ù‹ ÌÂ
ÚÔÙÂÚ‹Ì·Ù· Ô˘ ÙÔ˘ ÌÂÙ¤‰ˆÛ·Ó Ô ŒÏÏËÓ·˜ ·Ù¤Ú·˜
ÙÔ˘ Î·È Ë ∂ÏÏËÓ›‰· ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ Î·È ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ Ù·
ÂÍ·Ê·Ó›ÛÂÈ Ë ÌÂÙ¤ÂÈÙ· ·Ó·ÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘;
ÕÏÏÔ˜ ÔÓÔÌ·ÛÙfi˜ ÚfiÛÊ˘Á·˜ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· ‹Ù·Ó Ô
πÛ›‰ˆÚÔ˜ ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ηٿ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· ηÈ
ÙËÓ ÕψÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∞ÊÔ‡ ·ÂÏ¢ıÂÚÒıËΠ·fi ÙËÓ ·È¯Ì·ÏˆÛ›· ÛÙËÓ ÔÔ›· ‚Ú¤ıËÎÂ,
Â¤ÛÙÚ„ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È ¤ÁÚ·„ ÛÙ· Ï·ÙÈÓÈο ÂÁ·ÎÏÈÔ ÁÂÌ¿ÙË ¿ıÔ˜ ÚÔ˜ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ¢‡Û˘, Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÙÔ˘˜ ÚÔ¤ÙÚÂ ӷ ¿ÚÔ˘Ó Ù· fiÏ·
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′.. ¶¤ı·Ó ÛÙË ƒÒÌË ÚÈÓ ·fi
ÙÔÓ μËÛÛ·Ú›ˆÓ· ÙÔ 1464, ·ÊÔ‡ ÚÈÓ ·fi ·˘ÙfiÓ ‹Ù·Ó
Â›Û˘ ÚÔ˚ÛÙ¿ÌÂÓÔ˜ ÙÔ˘ Û˘Ó‰ڛԢ ÙˆÓ Î·Ú‰ÈÓ·Ï›ˆÓ
Î·È Î·Ù’ fiÓÔÌ· ·ÙÚȿگ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜. ªÂ
ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÂÚ›Ô˘ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ μËÛÛ·Ú›ˆÓ· Î·È ÙÔÓ
πÛ›‰ˆÚÔ, ¿Ú¯ÈÛ ÙË ÛÙ·‰ÈÔ‰ÚÔÌ›· ÙÔ˘ Ô ÁÈ·ÙÚfi˜ Î·È ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜ ·fi ÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ· °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛ˘, ÁÈ·Ù›, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÈÂڈ̤ÓÔ˜, ·Ú¢ڤıËÎÂ
ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô Ù˘ ºÂÚ¿Ú·˜ Î·È Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜ Î·È ·¤ÎÙËÛ ÌÂÁ¿ÏË Ê‹ÌË ÁÈ· ÙË ÊÈÏÔÏÔÁÈ΋ Î·È ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ÙÔ˘ ηٿÚÙÈÛË. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ‰ÂÓ ·Ô‰¤¯ÙËÎÂ, fiˆ˜ Î·È ÂΛÓÔÈ, ÙÔÓ fiÚÔ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, ·Ó·‰Â›¯ıËΠ¤ÓıÂÚÌÔ˜ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ‹˜ Ù˘ ÔÚıÔ‰ÔÍ›·˜ Î·È ‰ÂÓ ÂÁηٷÛÙ¿ıËΠÛÙËÓ Í¤ÓË ¯ÒÚ·, ·ÏÏ¿,
·ÊÔ‡ Â¤ÛÙÚ„Â, ¤˙ËÛ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, Î·È ¤ÙÛÈ ‰ÂÓ
Û˘ÁηٷϤÁÂÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ ÍÂÓÈÙ‡ÙËÎ·Ó ÔÚÈÛÙÈο Î·È ÂÎÏ·ÙÈÓ›ÛÙËηÓ. ªÔÚ› ‚¤‚·È· Ó·

ÌËÓ ÂÎÏ·ÙÈÓ›ÛÙËÎÂ, ¤¯·Û fï˜ Ì ¿ÏÏÔ ÙÚfiÔ ÙË ÁÓ‹ÛÈ· ÂÏÏËÓÈÎfiÙËÙ¿ ÙÔ˘. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ıˆÚԇ̠ÏÔÁÈÎfi Ó· Ô‡ÌÂ Â‰Ò Î¿ÔÈ· Ú¿ÁÌ·Ù· ÁÈ· ÙÔÓ ›‰ÈÔ,
·ÊÔ‡ Ì¿ÏÈÛÙ· ̤¯ÚÈ ÙÒÚ· ‰ÂÓ ‰È¢ÎÚÈÓ›ÛÙËÎ·Ó ·ÚÎÂÙ¿
ÔÈ Û˘Áί˘Ì¤Ó˜ Î·È ·ÓÙÈÊ·ÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘
Ì·˜ ‰È·ÛÒıËÎ·Ó ÁÈ· Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ˙ˆ‹˜
ÙÔ˘. ∂›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ, fiÙ·Ó Á‡ÚÈÛ ÛÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·,
‰ÈÔÚ›ÛÙËΠ·fi ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ fiÏ˘
·˘Ù‹˜ ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˜Ø ·fi ÙÔ ÛËÌÂ›Ô ·˘Ùfi fï˜ ·Ú¯›˙Ô˘Ó ÔÈ ‰È·ÊˆÓ›Â˜. ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜
¢ˆÚfiıÂÔ, Ô ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛ˘ ‹Ù·Ó ·Ú¯Èο ˘‡ı˘ÓÔ˜ ÁÈ·
ÙËÓ ˘ԉԇψÛË Ù˘ ·ÙÚ›‰·˜ ÙÔ˘, ÙÔ 1461, Î·È ÛÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ· ˘‡ı˘ÓÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÍÔÏfiıÚ¢ÛË ÙˆÓ ∫ÔÌÓËÓÒÓ. ∞ÊÔ‡ ÌÂٷʤÚıËΠÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
·Û¿ÛÙËΠ̷˙› Ì ٷ ·È‰È¿ ÙÔ˘ ÙÔ Ìˆ·ÌÂı·ÓÈÛÌfi
Î·È ÙÈÌ‹ıËΠȉȷ›ÙÂÚ· ·fi ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ. √ ÷ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘ Â›Û˘ ˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÈ fiÙÈ Ô ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˜
°ÂÒÚÁÈÔ˜ Û˘Ó¤‚·Ï ÛÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙˆÓ ∫ÔÌÓËÓÒÓ, ϤÂÈ
fï˜ fiÙÈ ¤‰ÂÈÍ ÛÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ‚Â˙›ÚË ª·¯ÌÔ‡Ù ·Û¿
(«ÛÙÔÓ ·Á·ıfi ηٿ Ù· ¿ÏÏ· Â›ÙÚÔÔ») οÔÈ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Ù˘ Û˘˙‡ÁÔ˘ ÙÔ˘ ΔÔ˘ÚÎÔÌ¿ÓÔ˘ ËÁÂÌfiÓ· √˘˙Ô‡Ó
Ã·Û¿Ó ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ∫ÔÌÓËÓÔ‡˜, Ù· ÔÔ›· ÚÔοÏÂÛ·Ó ÙÔ
ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘˜. ∞˘Ùfi ÙÔ ¤Î·Ó ·ÏÒ˜ ÁÈ· Ó· ·ÔÛ›ÛÂÈ
ÙË ‰È΋ ÙÔ˘ ¢ı‡ÓË Î·È ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ›ÛÙ¢ fiÙÈ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÂÈʤÚÔ˘Ó ÙÔ ÔϤıÚÈÔ ·˘Ùfi ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·.
∏ ÔÏÈÙÈ΋ Î·È Ë ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó ÚËÙ¿ fiÙÈ Ô ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛ˘ Û˘ÌÂÚÈʤÚıËΠ‰fiÏÈ· Î·È Î·Îfi‚Ô˘Ï· ÛÙÔÓ Î‡ÚÈfi ÙÔ˘
ηٿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, fiÙÈ ·Û¿ÛÙËÎÂ
·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi, fiÙÈ ÂÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ™ÎÂÓÙ¤ÚÌ¤Ë˜, fiÙÈ ›ÂÛ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, fiÙÈ Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ªÂ¯Ì¤Ù-Ì¤Ë˜
¤ÁÈÓ Â›Û˘ ·›ÙÈÔ˜ Û˘ÌÊÔÚÒÓ ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· Î·È fiÙÈ
Î·È ÔÈ ‰‡Ô ›¯·Ó ÌÂÁ¿ÏË ÂÈÚÚÔ‹ ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, ΢ڛˆ˜ ÂÂȉ‹ Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛ˘ ‹Ù·Ó ÚÒÙÔ˜
ÂÍ¿‰ÂÏÊÔ˜ ÙÔ˘ ª·¯ÌÔ‡Ù ·Û¿. ΔË Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ· ÙˆÓ ‰‡Ô
·˘ÙÒÓ ·Ó‰ÚÒÓ ÂȂ‚·ÈÒÓÂÈ Î·È Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘.
∞ÏÏ¿ fï˜ ÛÒ˙ÂÙ·È ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘ ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛË ÚÔ˜ ÙÔÓ μËÛÛ·Ú›ˆÓ· Ô˘ ‰ËÌÔÛȇıËΠÛÙÔÓ ¤ÌÙÔ ÙfiÌÔ ÙˆÓ ∞ÓÂΉfiÙˆÓ ÙÔ˘ μÔ˚ÛÛÔÓ¿‰Ô˘, ÛÙËÓ
ÔÔ›· Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ÂÎÙ›ıÂÓÙ·È ÂÓÙÂÏÒ˜ ‰È·ÊÔÚÂÙÈο.
√ ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛ˘ ÌÈÏ¿ÂÈ Ì ÂÓıÔ˘ÛÈ·ÛÌfi ÁÈ· ÙËÓ ¿Ì˘Ó·
Ô˘ ·Ó٤ٷÍÂ Ë ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ· ·Ú¯Èο ÛÙÔÓ ª·¯ÌÔ‡Ù
·Û¿, Ô˘ ÙËÓ ÔÏÈÔÚÎÔ‡ÛÂ ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ· ÁÈ· 40
Ë̤Ú˜. ŒÂÈÙ· ÂÍËÁ› ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜
‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·ÓÙÈÛÙ·ı› ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜
‹Ïı ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ·fi ÙËÓ ÍËÚ¿ Ì ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ
ÛÙÚ·Ùfi, Î·È ·Ú·ÙËÚ› fiÙÈ, «·Ó Î·È Î·Ù·ÎÙ‹ıËÎÂ

¶›Ó·Î·˜ ÙÔ˘
Gaspar van Wittel
ÌÂ ÙÔ ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ
Ù˘ Crypta
Ferrata, fiÔ˘
Ô ¿·˜ ¶›Ô˜ μ′
ÙÔÔı¤ÙËÛÂ ÙÔÓ
μËÛÛ·Ú›ˆÓ·
ËÁÔ‡ÌÂÓÔ.
SCALA

[30]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¤ÂÈÙ· ·fi Û˘Ìʈӛ·, fï˜ Ë Û˘Óı‹ÎË Ì ÙËÓ ÔÔ›·
·Ú·‰fiıËΠ‰ÂÓ ÙÔÓ ˆÊ¤ÏËÛ ηıfiÏÔ˘ Î·È ¤·ı ·ÚfiÌÔÈ· Ì ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ΢ÚȇÔÓÙ·È ¤ÂÈÙ· ·fi ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋ ‹ÙÙ· ÛÙÔÓ fiÏÂÌÔ». ¶·Ú·Î¿Ùˆ ÌÈÏÒÓÙ·˜
ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘, ‚‚·ÈÒÓÂÈ ÌÂ
Ù· ÏfiÁÈ· ·˘Ù¿: «∞Ó Î·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜, ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÔÏÈÔÚΛ·˜, ÚÔʇϷͷ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÌÔ˘ ÒÛÙÂ
Ó· ÌË ÛÎÔÙˆıÒ, ·˘Ùfi ·ÎfiÌË ‰ÂÓ ¤Ù˘¯Â Ó· Á›ÓÂÈ, ÁÈ·Ù›,
ÓÔÌ›˙ˆ fiÙÈ Ë ¶ÚfiÓÔÈ· ÌÔ˘ ÂÈÊ˘Ï¿ÛÛÂÈ Î¿ÙÈ ·ÎfiÌË
¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ, ·ÊÔ‡ ÙÈ̈ÚËıÒ ÁÈ· Ôχ ¯ÚfiÓÔ, ¤ÂÈÙ· Ó·
Âı¿Óˆ». πÛ¯˘Ú›˙ÂÙ·È Â›Û˘ fiÙÈ ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ μ·Û›ÏÂÈÔ,
Ó¤Ô Î·È ˆÚ·›Ô, ÙÔÓ ·‹Á·ÁÂ Ô Î·Ù·ÎÙËÙ‹˜ Î·È ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÙÔÓ ‚·Û¿ÓÈÛ·Ó ÁÈ· Ó· ·ÏÏ·ÍÔÈÛÙ‹ÛÂÈ. ∞ÏÏ¿, ÂÂȉ‹ Ô Ó¤Ô˜ ‹Ù·Ó ÂÓ¿ÚÂÙÔ˜ Î·È ‰ÂÓ
›ÛÙËΠӷ ÚÔ‰ÒÛÂÈ ÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘,
Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ·ÂÏ›ÛÙËÎÂ Î·È ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÙÔÓ ·ÂÏ¢ıÂÚÒÛÂÈ ·›ÚÓÔÓÙ·˜ χÙÚ·. √ ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘,
ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ Â›¯Â ¯Ú‹Ì·Ù·, ÈΤÙ¢ ÙÔÓ μËÛÛ·Ú›ˆÓ·,
ˆ˜ ·Ï·Èfi Ê›ÏÔ, Ó· ÙÔÓ ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÛÙË ‰‡ÛÎÔÏË ·˘Ù‹
ÛÙÈÁÌ‹, Î·È ÁÂÓÈο Û ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘
ÌÈÏ¿ÂÈ ˆ˜ Ô ÈÔ ÁÓ‹ÛÈÔ˜ ŒÏÏËÓ·˜ Î·È ÈÔ ÈÛÙfi˜
¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜.
√ÌÔÏÔÁԇ̠fiÙÈ, ·Ó ÛÙȘ ηÙËÁÔڛ˜ Ô˘ ·Ó·Ê¤Ú·Ì ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ì ӷ ·ÓÙÈÙ¿ÍÔ˘Ì ÙË
Ì·ÚÙ˘Ú›· ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ÙÔ˘ ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛË, ‰‡ÛÎÔÏ· ı·
ÌÔÚÔ‡Û·Ì ӷ ÙÔÓ ··ÏÏ¿ÍÔ˘Ì ·fi ÙË ÌÔÌÊ‹ Ô˘
ÙÔ˘ ·Ô‰fiıËÎÂ. ∞ÏÏ¿ Î·È Ë ÔÏÈÙÈ΋ Î·È Ë ·ÙÚÈ·Ú¯È΋ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÂÓÒ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó fiÙÈ ·˘Ùfi˜ ¤ÁÈÓ ∞Á·ÚËÓfi˜, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ÚËÙ¿ ÙÔÓ
·ÔηÏÔ‡Ó ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë, ÈÛÙÔÚÔ‡Ó ÂÓÙÔ‡ÙÔȘ ÙËÓ
ηٷ›ÂÛË Ô˘ ˘¤ÛÙË Ë ∂ÎÎÏËÛ›· ·fi ·˘ÙfiÓ Ì ٤ÙÔÈÔ ÙÚfiÔ, ÒÛÙ ·fi ÙËÓ ·Ê‹ÁËÛË Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ‹Ù·Ó
¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, fiϘ ÔÈ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘
¤¯Ô˘Ì ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÊÈÏfiÛÔÊÔ Î·È ÁÈ·ÙÚfi ÙÔÓ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó «ˆÚ·›Ô Î·È ¿ÚÈÛÙÔ ÙÔÍÂ˘Ù‹», ·Ú·‰Ô̤ÓÔ ÛÂ
fiϘ ÙȘ ˉÔÓ¤˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ηÈ, ΢ڛˆ˜, ÛÙÔÓ ¤ÚˆÙ·.
ŒÙ˘¯Â ÙfiÙ ӷ ¤ÚıÂÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ë ¯‹Ú·
ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ ºÚ¿ÁÎÔ˘ ‰Ô‡Î· ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏË, ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô ªˆ¿ÌÂı μ′, fiÙ·Ó ÙÔ 1458 Ô ΔÔ˘-

Ú·¯¿Ó η٤Ϸ‚ ÙËÓ ∞ı‹Ó·, ÙÔÓ ¤Î·Ó ˘ÔÙÂÏ‹ ËÁÂÌfiÓ· ÙˆÓ £Ë‚ÒÓ Î·È Ù˘ μÔȈٛ·˜. ŒÂÈÙ· fï˜ ·fi
‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ·, ÂÂȉ‹ ηÙËÁÔÚ‹ıËΠfiÙÈ ·ÁˆÓÈ˙fiÙ·Ó Ó·
·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· ÙÔ˘, ÙÔÓ ÛÎfiÙˆÛÂ. ∏
¯‹Ú· ÙÔ˘ ‹Ù·Ó, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, Ôχ fiÌÔÚÊË Î·È Ô
∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛ˘ ÙËÓ ÂÚˆÙ‡ÙËÎÂ Î·È ı¤ÏËÛ ӷ ÙËÓ ·ÓÙÚ¢Ù›. ∑‹ÙËÛ ÙËÓ ¿‰ÂÈ· Ô˘ ÂÈı˘ÌÔ‡Û ·fi ÙÔÓ
ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë πˆ¿Û·Ê, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ Ù· ηٿÊÂÚÂ, ÂÂȉ‹ ˙Ô‡ÛÂ Î·È ‰È·Ì·ÚÙ˘ÚfiÙ·Ó Ë ÚÒÙË Û‡˙˘Áfi˜ ÙÔ˘. ª¿Ù·È· Ô ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛ˘ ÚÔοÏÂÛ ÙËÓ
Â¤Ì‚·ÛË Î·È ÙÔ˘ ·Û¿ Î·È ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘Ø
Ô ÈÂڿگ˘ ‹Ù·Ó ·Ó¤Ó‰ÔÙÔ˜. ŒÙÛÈ, Ô Ì·ÓÈ҉˘ ÂÚ·ÛÙ‹˜ ·fi ÂΉ›ÎËÛË ¤Ù˘¯Â Ó· ηı·ÈÚÂı› Ô πˆ¿Û·Ê
Î·È Ó· ÙÔ˘ ÎÔÔ‡Ó Ù· Á¤ÓÈ· ÙÔ˘, ηıÒ˜ Î·È Ó· ·ÎÚˆÙËÚÈ¿ÛÔ˘Ó ÙË Ì‡ÙË ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÙÔ˘ ÂÎÎÏËÛÈ¿Ú¯Ë
ª·Í›ÌÔ˘, Ô˘ ÂÓı¿ÚÚ˘Ó ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÛÙËÓ ¿ÚÓËÛ‹ ÙÔ˘ ·˘Ù‹. √ πˆ¿Û·Ê ‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘ ·fi ÙÔ
1466 ̤¯ÚÈ ÙÔ 1469. ŒÙÛÈ, Â› Ô¯ÙÒ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, Ô ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛ˘ ‰ÂÓ Â›¯Â ·Û·ÛÙ› ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi, ÁÈ·Ù›, ·Ó ‹Ù·Ó
̈·ÌÂı·Ófi˜, ‰ÂÓ ı· ›¯Â ·Ó¿ÁÎË Ó· ˙ËÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ
¿‰ÂÈ· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÁÈ· ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ˘fiıÂÛË.
∏ ÈÛÙÔÚ›· ϤÂÈ fiÙÈ Ô ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜ Û˘Ì‚›ˆÛ Ì ÙË Ê›ÏË
ÙÔ˘ ̤¯ÚÈ Ô˘ ¤ı·Ó ͷÊÓÈο, ÂÓÒ ¤·È˙ ÙÔ˘˜ ·‚Ô˘˜ (Ù· ˙¿ÚÈ·) Ì ÔÏÏÔ‡˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜. ∞ÏÏ¿, ¯ˆÚ›˜
Ó· ÂÈÌ›ÓÔ˘Ì ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Û ·˘Ùfi, ·Ú·ÙËÚÔ‡ÌÂ
fiÙÈ ÌÔÚ› Ó· ÂÍÈÛÏ·Ì›ÛÙËΠ·ÚÁfiÙÂÚ·, ·Ó ηÈ, fiˆ˜
·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·È Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ·fi ÙÔ ¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ,
¤ı·Ó Û ۇÓÙÔÌÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ·fi ÙfiÙ Ô˘
Û˘ÁηÙÔ›ÎËÛ Ì ÙË ‰Ô‡ÎÈÛÛ· ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ. ∞fi ÙËÓ
¿ÏÏË ÏÂ˘Ú¿, ÌÔÚԇ̠ӷ ‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜
ÙÔÓ ıˆÚÔ‡Û·Ó ÌË ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘ ÌÂ
ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ ÙËÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÂÍÔ˘Û›·.
∞ÏÏ¿, fiˆ˜ ‹‰Ë ›·ÌÂ, ˘¿Ú¯ÂÈ ¯ˆÚ›Ô Ù˘ ·ÙÚÈ·Ú¯È΋˜ ÈÛÙÔÚ›·˜ ÛÙÔ ÔÔ›Ô Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛË ÏÂÁfiÙ·Ó ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë. ŒÙÛÈ, ¿ÏÏÔ˜ ÙÚfiÔ˜ Û˘Ì‚È‚·ÛÌÔ‡ ÙˆÓ ·ÓÙÈÊ·ÙÈÎÒÓ ·˘ÙÒÓ Âȉ‹ÛÂˆÓ ‰ÂÓ
˘¿Ú¯ÂÈ, ·Ú¿ ÌfiÓÔ Ó· ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ ÙÔÓ ÔÓfiÌ·˙·Ó ™ÎÂÓÙ¤Ú-Ì¤Ë ÙÈÌËÙÈο, ¯ˆÚ›˜ fï˜ Ó· ¤¯ÂÈ

∏ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË
·Ú·¯ˆÚÔ‡Û ٷ ·ÓÒٷٷ ·ÍÈÒÌ·Ù·
Û ̈·ÌÂı·ÓÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ fï˜
›¯·Ó ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ηٷÁˆÁ‹.

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [31]

·Û·ÛÙ› Ú¿ÁÌ·ÙÈ ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi. ∂›Ó·È ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ fiÙÈ Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ¤ÁÈÓ ̈·ÌÂı·Ófi˜ Î·È ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ۠ªÂ¯Ì¤Ù-Ì¤Ë˜ Î·È ÚÔÛı¤ÙÔ˘Ó ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ fiÙÈ
‹Ù·Ó ¿Ó‰Ú·˜ Ôχ ÛÔÊfi˜ Î·È ÌÈÏÔ‡Û ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ηÈ
ÙËÓ ·Ú·‚È΋, Î·È ÌÂÙ¤ÊÚ·Û ÛÙ· ·Ú·‚Èο Ì ‰È·Ù·Á‹
ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ÔÏÏ¿ ·fi Ù· ‚È‚Ï›· Ì·˜ Î·È ÔÏÏ¿
ı·˘Ì¿ÛÈ· ÁÈ· ÙË ıÚËÛΛ· Ì·˜ ·ÚÔ˘Û›·Û ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ. ∂›Ó·È fï˜ ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ fiÙÈ Ô ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜
·Ô‰›‰ÂÈ ÙȘ ÊÈÏÔÏÔÁÈΤ˜ Î·È ÊÈÏÔÛÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂ
ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ fi¯È ÛÙÔ ÁÈÔ ·ÏÏ¿ ÛÙÔÓ ·Ù¤Ú·, ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ ∞ÌÔÈÚÔ‡ÎË, fiˆ˜ ÙÔÓ ·ÔηÏ›. ¢ÂÓ ıˆÚÔ‡ÌÂ,
Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ·›ı·ÓÔ Ô ÁÈÔ˜ Ó· ‹Ù·Ó ÏfiÁÈÔ˜ ¿Ó‰Ú·˜ Î·È Ó·
·Û¯ÔÏ‹ıËΠ̠ٷ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο Ú¿ÁÌ·Ù·. ¶·Ú·ÙËÚԇ̠fiÙÈ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ÙÔÓ ÂÌfi‰ÈÛ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù μ′,, Ì ·ÊÔÚÌ‹ οÔÈ· ÚÔÛˆÈ΋ ‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ·
·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ¡‹ÊˆÓ· μ′(1488-1490) Ó·
‰Ë̇ÛÂÈ ·ÍÈfiÏÔÁÔ ÙÌ‹Ì· Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ ÂÚÈÔ˘Û›·˜ ηÈ, ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜, Ó· ÂÙ‡¯ÂÈ ÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛ‹ ÙÔ˘.
√ˆÛ‰‹ÔÙÂ, Â‰Ò ¤¯Ô˘ÌÂ Î·È ÌÈ· ¿ÏÏË ÂÚ›ÙˆÛË
-ÌÂÙ¿
ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ª·¯ÌÔ‡Ù ·Û¿- ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈ΋ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ Î·È ÔÈΛÏ˘ ·ÏÏÔ›ˆÛ˘ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ÂΛӷ
Ù· ¯ÚfiÓÈ·. √ ª·¯ÌÔ‡Ù ·Û¿˜ ÂÍ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ Á›ÓÂÈ
ÚÔ‰fiÙ˘ Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜ ›ÛÙ˘ Û ËÏÈΛ· Ô˘ Èı·Ófiٷٷ ‰ÂÓ Â›¯Â ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ Î·Ì›· ·È‰Â›·Ø ¤ÁÈÓ ̈·ÌÂı·Ófi˜, fiÛÔ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Á›ÓÂÈ Ìˆ·ÌÂı·Ófi˜ ¤Ó·˜ ¿ÓıÚˆÔ˜ ÛÙȘ ÊϤ‚˜ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ¤ÚÚ ηı·Úfi ÂÏÏËÓÈÎfi ·›Ì·. √ È·ÙÚÔÊÈÏfiÛÔÊÔ˜ ∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛ˘ ‰È·Ù‹ÚËÛÂ
Èı·Ófiٷٷ ̤¯ÚÈ Ù¤ÏÔ˘˜ ÙË ıÚËÛΛ· ÙˆÓ ÚÔÁfiÓˆÓ
ÙÔ˘, fï˜ ·Ú·‚›·Û ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙȘ ÂÈÙ·Á¤˜ Ù˘
ηÈ, ΢ڛˆ˜, ˘‹ÚÍÂ Ô ·›ÙÈÔ˜ Ì›·˜ ·fi ÙȘ ÈÔ ÌÂÁ¿Ï˜
ÚÔÛ‚ÔϤ˜ Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó ÛÙÔ˘˜ ·ÓÒÙ·ÙÔ˘˜ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡˜ Ì·˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡˜. ¶fiÛÔ Ôχ ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ Â›Ó·È Ë
ÂÈÎfiÓ· Ô˘ Ì·˜ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ ÌÈ· Á˘Ó·›Î· ·fi ÙÔÓ Ô›ÎÔ
ÙˆÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙÈˆÓ Ô˘ ηٷχıËΠÙËÓ ÂÔ¯‹
ÂΛÓË, Ë ‚·Û›ÏÈÛÛ· ∂ϤÓË Ë ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓ‹! ªÂÙ¿ ÙËÓ
·Ú¿‰ÔÛË Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜ Ô ªˆ¿ÌÂı μ′, fiˆ˜
‹Ù·Ó ·Ó·ÌÂÓfiÌÂÓÔ, ·Ú·‚›·Û ÙȘ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘ ηÈ
‰È¤Ù·Í ÙÔÓ ·ÔÎÂÊ·ÏÈÛÌfi ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ ‚·ÛÈÏÈ¿
¢·‚›‰, ÙˆÓ ÂÙ¿ ÁÈˆÓ ÙÔ˘, ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘ ∞ÏÂ͛Ԣ
Î·È ÙÔ˘ ·ÓÈ„ÈÔ‡ ÙÔ˘. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ··ÁfiÚ¢Û ·˘ÛÙËÚ¿
Ó· ÏËÛÈ¿ÛÂÈ Î¿ÔÈÔ˜ Ù· ÙÒÌ·Ù·, ÒÛÙ ӷ ·Ú·‰ÔıÔ‡Ó ÙÚÔÊ‹ ÛÙ· Û΢ÏÈ¿ Î·È ÛÙ· fiÚÓÈ·. ∂ΛÓË fï˜
ÂÚÈÊÚfiÓËÛ ÙËÓ ·ÂÈÏ‹ ηÈ, ÊÔÚÒÓÙ·˜ ÙÚ›¯ÈÓÔ ¯ÈÙÒÓ·, Ì ÌÈ· Ûη¿ÓË ÛÙ· ¯¤ÚÈ·, ÏËÛ›·Û ÛÙÔÓ ÙfiÔ
ÙÔ˘ Ì·ÚÙ˘Ú›Ô˘ ÙˆÓ ·È‰ÈÒÓ Î·È ÙˆÓ ·Á·ËÌ¤ÓˆÓ Ù˘,
¤Ûη„ ٿÊÔ Î·È fiÏË ÙË Ì¤Ú· ¤‰Èˆ¯Ó ٷ Û·ÚÎÔÊ¿Á·
˙Ò· Î·È Ù· fiÚÓÈ·. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ¤ı·„ ÙÔ˘˜ ‰¤Î· ÔÏ˘·Á·Ë̤ÓÔ˘˜ Ù˘ ÓÂÎÚÔ‡˜ Î·È Û‡ÓÙÔÌ· ¤Ê˘Á ηÈ

ÂΛÓË ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ, ηٷ‚‚ÏË̤ÓË ·fi
ÙË ıÏ›„Ë Ù˘.
√ πˆ¿ÓÓ˘ ∞ÚÁ˘ÚfiÔ˘ÏÔ˜, Ì ηٷÁˆÁ‹ ·fi ÙÔ˘˜
¢ÁÂÓ›˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È ÂÓÒ ‹Ù·Ó ÂΛ
ηٿ ÙËÓ ÕψÛË, Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›·, fiÔ˘ ‰›‰·Í ÁÚ·ÌÌ·ÙÔÏÔÁ›· Î·È ÊÈÏÔÛÔÊ›· ÛÙȘ ̤Ú˜ ÙÔ˘ ÙÔ˘
∫ÔÛÌ¿ ªÂ‰›ÎÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ ¶¤ÙÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ÂÁÁÔÓÔ‡ ÙÔ˘ §·˘ÚÂÓÙ›Ô˘, ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ‰›‰·Í ËıÈ΋ ηÈ
‰È·ÏÂÎÙÈ΋. ∂›¯Â ·ÎfiÌ· Ì·ıËÙ¤˜ ÙÔÓ ÕÁÁÂÏÔ ¶ÔÏÈÙÈ·Ófi, ÙÔÓ ¢ÔÓ¿ÙÔ ∞ÎÎÈ·˚Ô˘fiÏË Î·È ¿ÏÏÔ˘˜ ÛÔÊÔ‡˜
¿Ó‰Ú˜. ŒÂÈÙ· ‹Á ÛÙË ƒÒÌË, fiÔ˘ ‰›‰·Í ÊÈÏÔÛÔÊ›·, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË, Î·È ÂÚÌ‹Ó¢Û ÙÔÓ
£Ô˘Î˘‰›‰Ë. ∂Λ ·Ú·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÙȘ ·Ú·‰fiÛÂȘ ÙÔ˘
Ô °ÂÚÌ·Ófi˜ Â›ÛÎÔÔ˜ πˆ¿ÓÓ˘ ƒÂ¸¯Ï›ÓÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜
·ÚÁfiÙÂÚ· ‰›‰·Í ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ Î·È ÙËÓ Â‚Ú·˚΋. √ ∞ÚÁ˘ÚfiÔ˘ÏÔ˜ ‹Ù·Ó Ï·›Ì·ÚÁÔ˜, ¤ÈÓ Ôχ Î·È Â›¯Â
˘ÂÚ‚ÔÏÈο ÌÂÁ¿ÏË ÎÔÈÏÈ¿, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ¶·‡ÏÔ
ÙÔÓ πfi‚ÈÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ ÙÔÓ Û˘Ì·ıÔ‡Û ȉȷ›ÙÂÚ·

§ÂÙÔ̤ÚÂÈ·
·fi ÔÚÙÚ¤ÙÔ
ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ 1453.
ΔÔ 1458
Ô ªˆ¿ÌÂı
η٤ÎÙËÛÂ
Î·È ÙËÓ ∞ı‹Ó·,
ηıÈÛÙÒÓÙ·˜ ÙÔÓ
ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ºÚ¿ÁÎÔ
‰Ô‡Î· Ù˘
˘ÔÙÂÏ‹ ‰˘Ó¿ÛÙË
Ù˘ £‹‚·˜
Î·È Ù˘ μÔȈٛ·˜.
WERNER FORMAN/
CORBIS/APEIRON

[32]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ¿·˜ §¤ÔÓÙ·˜ π′
Û ›Ó·Î·
ÙÔ˘ ƒ·Ê·‹Ï,
ÙÔ˘ 1518.
√ ¿·˜ §¤ÔÓÙ·˜ π′
‰È¤ÎÚÈÓ ÙȘ
·ÚÂÙ¤˜ ÙÔ˘
∫ÚËÙÈÎÔ‡ ª¿ÚÎÔ˘
ªÔ˘ÛÔ‡ÚÔ˘
Î·È ÙÔ 1516, ·ÊÔ‡
ÙÔÓ ÚÔÛοÏÂÛÂ
ÛÙË ƒÒÌË,
ÙÔÓ ¯ÂÈÚÔÙfiÓËÛÂ
·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ
ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜.
SUMMERFIELD PRESS/
CORBIS/APEIRON

ÂÂȉ‹ ı·‡Ì·˙ ÙÔÓ ÙfiÙ ıÂÔÔÈË̤ÓÔ ∫ÈΤڈӷ.
º·›ÓÂÙ·È fï˜ fiÙÈ ¤ÏÂÁ ÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ· ¤ˆ˜ ¤Ó· ‚·ıÌfi,
ÁÈ·Ù› Ô ∞ÚÁ˘ÚfiÔ˘ÏÔ˜ ¤ı·Ó ÙÔ 1478 ÛÙË ƒÒÌË ·fi
‰˘Û„›·. ŸÙ·Ó ·Ó·¯ÒÚËÛ ·fi ÙË ºÏˆÚÂÓÙ›· ÁÈ· Ó·
¿ÂÈ ÛÙË ƒÒÌË, ÚÔÛÎÏ‹ıËΠ·fi ÙÔÓ §·˘Ú¤ÓÙÈÔ ª¤‰ÈÎÔ, ˆ˜ ηıËÁËÙ‹˜ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜, ÛÙÔ ·ÓÂÈÛÙ‹ÌÈÔ
Ù˘ ÚÒÙ˘ ·fi ÙȘ fiÏÂȘ ·˘Ù¤˜, Ô ∞ıËÓ·›Ô˜ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ÷ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘, ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ÂΛÓÔ˜ ·Ó¤ıÂÛ Â›Û˘ ÙËÓ ÂÎ·›‰Â˘ÛË ÙÔ˘ ÂÓfi˜ ÁÈÔ˘
ÙÔ˘, Ì·˙› Ì ÙÔÓ ÕÁÁÂÏÔ ¶ÔÏÈÙÈ·Ófi, Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· fiÙÈ
·˘Ùfi˜ ı· ˆÊÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙËÓ ¿ÌÈÏÏ· ÙˆÓ ‰‡Ô ·˘ÙÒÓ
‰·ÛοψÓ. ªÂ ÙËÓ ›‰È· ÚÔÛ‰ÔΛ· ·ÚÁfiÙÂÚ· Â¤ÙÚ„ ÛÙÔÓ ¶ÔÏÈÙÈ·Ófi Â›Û˘ ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÛË Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÛÙÔ ·ÓÂÈÛÙ‹ÌÈÔ Ù˘ ºÏˆÚÂÓÙ›·˜. ∞ÏÏ¿
ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡ ÚԤ΢„·Ó ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ¤Úȉ˜ ÌÂٷ͇
ÙˆÓ ‰‡Ô ÛÔÊÒÓ ·Ó‰ÚÒÓ, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô ¤Ó·˜
ÁÓÒÚÈ˙ ηχÙÂÚ· ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ Î·È Ô ¿ÏÏÔ˜ ÌÈÏÔ‡ÛÂ
ηχÙÂÚ· ÙË Ï·ÙÈÓÈ΋. ∫·È ÂÂȉ‹ ÙfiÙ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ
ı·‡Ì·˙·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙÔÓ ∫ÈΤڈӷ, Ô ÔˆÛ‰‹ÔÙÂ
‚·Ú‡˜ ÷ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘ ¤‚ÏÂ ÙÔ˘˜ ÔÏÏÔ‡˜ ·ÎÚÔ·Ù¤˜ ÙÔ˘ Ó· ·˘ÙÔÌÔÏÔ‡Ó Ì·˙Èο ÚÔ˜ ÙÔ ÁÏ·Ê˘ÚfiÙÂÚÔ
¶ÔÏÈÙÈ·Ófi. ŒÙÛÈ, ¤ÂÈÙ· ·fi ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ §·˘ÚÂÓÙ›Ô˘, fiÙ·Ó ÚÔÛÎÏ‹ıËΠ·fi ÙÔÓ ¿ÏÏÔ ‰˘Ó¿ÛÙË Ù˘
πÙ·Ï›·˜, ÙÔÓ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ ™ÊfiÚÙ˙·, ¤Ê˘Á Ì ÌÂÁ¿ÏË
ÚÔı˘Ì›· ÁÈ· ÙÔ ªÈÏ¿ÓÔ, fiÔ˘ ˘‹ÚÍ ÈÔ Ù˘¯ÂÚfi˜,
ÁÈ·Ù› ÂÚÈÛÙÔȯ›ÛÙËΠ·fi ÔÏÏÔ‡˜ Î·È Ï·ÌÚÔ‡˜
·ÎÚÔ·Ù¤˜ Î·È ‰›Î·È· ·¤ÎÙËÛ ʋÌË ÁÈ· ÙË ÛÔÊ›·
ÙÔ˘. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Ì ÙÔÓ Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡ÏË, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ˜ ∫¿ÏÏÈÛÙÔ˜ ·fi ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, Ô ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˜ ÂÚÈ·ÙËÙÈÎfi˜ ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜, ‰›‰·Í ÛÙË
ƒÒÌË, ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›· Î·È ÛÙË ºÂÚ¿Ú· ∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË,
ŸÌËÚÔ Î·È ¢ËÌÔÛı¤ÓË. ∞ÏÏ¿, ·Ó Î·È ·¤ÎÙËÛ ʋÌË
ÁÈ· ÙË ÛÔÊ›· ÙÔ˘ ÛÙËÓ πÙ·Ï›·, ¿ÓÙÔÙ ‹Ù·Ó ÊÙˆ¯fi˜,
̤¯ÚÈ Ô˘ ÙÂÏÈο ‹Á ÛÙË °·ÏÏ›·, fiÔ˘ Î·È ¤ı·ÓÂ
Û ‚·ıÈ¿ ÁÂÚ¿Ì·Ù·, ¯ˆÚ›˜ Ó· ηٷʤÚÂÈ Ó· Á›ÓÂÈ
ÏÔ˘ÛÈfiÙÂÚÔ˜. ™ÙË °·ÏÏ›· Â›Û˘ ‹ÁÂ Î·È Ô ™·ÚÙÈ¿Ù˘ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∂ÚÌÒÓ˘ÌÔ˜ ‹ ÷ÚÈÙÒÓ˘ÌÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜
ÚÒÙÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ‰›‰·Í ٷ ÂÏÏËÓÈο ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÛÙÔ ¶·Ú›ÛÈ ÙÔ 1476. √È ϤÔÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÔ› ·fi
ÙÔ˘˜ ÏÔÁ›Ô˘˜ Ô˘ ¤Ê˘Á·Ó ÛÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi ‹Ù·Ó ÔÈ §·ÛοÚˉ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, fiˆ˜ ÏÂÁfiÙ·Ó, ηٿÁÔÓÙ·Ó ·fi
ÙÔ ÁÓˆÛÙfi ÔÌÒÓ˘ÌÔ ‚·ÛÈÏÈÎfi Ô›ÎÔ. √ ÚÒÙÔ˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ §¿ÛηÚ˘, ¿Ú¯ÈÛ ÙËÓ ÔχÎÚÔÙË ÛÙ·‰ÈÔ‰ÚÔÌ›· ÙÔ˘ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÙÔ
1453. ¢›‰·Í ٷ ÂÏÏËÓÈο ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÛÙÔ ªÈÏ¿ÓÔ Î·È
¤ÂÈÙ· ÛÙË ªÂÛÛ‹ÓË, fiÔ˘ Û˘Ó¤ÚÚÂ·Ó ·fi fiÏ· Ù·
̤ÚË Ù˘ πÙ·Ï›·˜ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ Ì·ıËÙ¤˜, Î·È ÂΛ ¤ı·Ó ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·. ÕÏÏÔ˜ §¿ÛηÚ˘, Ô

πˆ¿ÓÓ˘ ‹ π¿ÓÔ˜11, ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ÛÙË ºÏˆÚÂÓÙ›· ÛÙ·
¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ §·˘ÚÂÓÙ›Ô˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔ˘ ·Ó¤ıÂÛÂ ÙËÓ
ÂÈ̤ÏÂÈ· Ù˘ ÂÚ›ÊËÌ˘ ‚È‚ÏÈÔı‹Î˘ ÙÔ˘ Î·È ‰‡Ô
ÊÔÚ¤˜ ÙÔÓ ¤ÛÙÂÈÏ ˆ˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ ÛÙÔÓ μ·ÁÈ·˙‹Ù μ′ ÁÈ·
Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ Ì ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘
·˘ÙÔ‡ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ÛÙËÓ ∞Û›· fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê·. ∞ÚÁfiÙÂÚ· Ô πˆ¿ÓÓ˘ §¿ÛηÚ˘ ¤Ê˘Á ·Ú¯Èο ÛÙÔ ¶·Ú›ÛÈ Î·È ‡ÛÙÂÚ· ÛÙË ƒÒÌË, ·ÊÔ‡ ·Ó¤Ï·‚Â
‰È¿ÊÔÚ· ÊÈÏÔÏÔÁÈο Î·È ‰Èψ̷ÙÈο ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ‹Ì·Ù·
ÛÙË °·ÏÏ›·, fiÙ·Ó ‚·Û›Ï¢·Ó Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ ∏′, Ô §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˜ πμ′ Î·È Ô ºÚ·ÁΛÛÎÔ˜ ∞′, Î·È ÛÙË ƒÒÌË ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙˆÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤ˆÓ §¤ÔÓÙ· π′, ∫Ï‹ÌÂÓÙ· ∑′ Î·È ¶·‡ÏÔ˘ °°′,, ̤¯ÚÈ Ô˘ ¤ı·Ó ÙÔ 1535. √ ª¿ÚÎÔ˜ ªÔ˘ÛÔ‡ÚÔ˜, ·fi ÙËÓ ∫Ú‹ÙË, ‹Úı ӤԘ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· ηÈ,
·ÊÔ‡ ¤ÁÈÓ ̷ıËÙ‹˜ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË §¿ÛηÚË, ‰›‰·Í ÙËÓ
ÂÏÏËÓÈ΋ ÛÙÔ ¶·Ù·‡ÈÔ Î·È Î·ÙfiÈÓ ÛÙË μÂÓÂÙ›·. ΔÔ
1516 ÙÔÓ ÚÔÛοÏÂÛ ÛÙË ƒÒÌË Ô ¿·˜ §¤ÔÓÙ·˜ ππ′
Î·È ÙÔÓ ¯ÂÈÚÔÙfiÓËÛ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜, ÛÙË
ı¤ÛË ÙÔ˘ ·Ôı·ÓfiÓÙÔ˜ ª·ÓÈÏ›Ô˘ ƒ¿ÏÏË, ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ ¢ËÌËÙÚ›Ô˘ ƒ¿ÏÏË, Ô ÔÔ›Ô˜ ÁÂÓÓ‹ıËΠÛÙË ™¿ÚÙË Î·È
ηٷÁfiÙ·Ó ·fi ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· Ô˘ ·Ó¤‰ÂÈÍ ÔÏÏÔ‡˜ ÂÈÊ·Ó›˜ ¿Ó‰Ú˜. ŸÙ·Ó fï˜ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› η٤ÎÙËÛ·Ó
ÙËÓ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ, Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È ˘ËÚ¤ÙËÛ ˆ˜ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎfi˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Î·È ‰È·ÎÚ›ıËÎÂ Î·È ·˘Ùfi˜ ÁÈ· ÙË ÌfiÚʈۋ ÙÔ˘.
∂‰Ò fï˜ ‰ÂÓ ı· ÌÓËÌÔÓ‡ÛÔ˘Ì fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÏfiÁÈÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ ÂΛӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ· Î·Ù¤Ê˘Á·Ó ÛÙË
¢‡ÛË Î·È Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛÙËÓ ·Ó·‚›ˆÛË ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ
ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ Ì ÙË ‰È‰·Ûηϛ· ÙÔ˘˜, Ù· Û˘ÁÁÚ¿ÌÌ·Ù¿
ÙÔ˘˜ Î·È ÙȘ ÂΉfiÛÂȘ ÙÔ˘˜. ∞˘Ù‹ Ë ·ÎÚÈ‚‹˜ ηٷÁÚ·Ê‹ ÙˆÓ ·Ó‰ÚÒÓ ·˘ÙÒÓ Â›Ó·È Ì¿ÏÏÔÓ ¤ÚÁÔ Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÊÈÏÔÏÔÁ›·˜. ∂Ì›˜ ·ÚÎÂÛًηÌ ӷ
·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÌfiÓÔ Ï›ÁÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÂÈÊ·Ó›˜, ÁÈ· Ó·
‰ÒÛÔ˘Ì ÌÈ· ÂÈÎfiÓ· ÁÈ· ÙË ˙ˆ‹ Î·È ÁÈ· fiÏË ÁÂÓÈο ÙËÓ
Ù‡¯Ë ÙÔ˘ ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙÔ˘ ·˘ÙÔ‡ ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ¤ıÓÔ˘˜. ∂·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ì fiÙÈ ÔÈ ¿Ó‰Ú˜ ·˘ÙÔ› ¤ÁÈÓ·Ó ¯Ú‹ÛÈÌÔÈ ÛÙËÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘
¢‡Û˘ Î·È ÙÚÔÊÔ‰fiÙËÛ·Ó ÛËÌ·ÓÙÈο ÙËÓ Â‡ÓÔÈ· ÙÔ˘
Â˘Úˆ·˚ÎÔ‡ ÎÔÈÓÔ‡ ÚÔ˜ ÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÛÌfi. ∞ÌÊÈ‚¿ÏÏÔ˘Ì fï˜, ·Ó ·˘ÙÔ› Ô˘ ÛˆÚˉfiÓ Î·Ù¤Ê˘Á·Ó ÛÙÔ
Â͈ÙÂÚÈÎfi, ÂÎÏ‹ÚˆÛ·Ó ÙÔ Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ Î·ı‹ÎÔÓ ÚÔ˜
ÙËÓ ·ÙÚ›‰·. ™¯Â‰fiÓ fiÏÔÈ, ÂÍ·Ú¯‹˜ ‹ Ì ÙËÓ ¿ÚÔ‰Ô
ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, ÂÎÏ·ÙÈÓ›ÛÙËηÓ, ·ÏÏ¿ Î·È Ì ÙËÓ
·Ô¯ÒÚËÛ‹ ÙÔ˘˜ Ù· Û¯ÔÏ›· Ù˘ ·ÙÚ›‰·˜ ÙÔ˘˜ ¤ÌÂÈÓ·Ó ¯ˆÚ›˜ ‰·ÛοÏÔ˘˜, ÂÓÒ Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ¤ÎÏÂÈÛ·Ó.
ª¿ÏÈÛÙ·, ÔÈ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜ Î·È ÔÏÈÙÈΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ
¯ˆÚ›˜ ÏfiÁÈÔ˘˜ Î·È ¤ÌÂÈÚÔ˘˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡˜ ηÎÔ‰ÈÔÈ-

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [33]

[34]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

΋ıËηÓ. ∂Âȉ‹ ÙÔ ¤ıÓÔ˜ ÂÁηٷÏ›ÊıËΠ̠ÙÔÓ
ÙÚfiÔ ·˘Ùfi Î·È ÂÂȉ‹ ÔÈ Û˘Óı‹Î˜ ‰ÂÓ ÙÔ˘ Â¤ÙÚÂ·Ó Ó· ·Ó·ÏËÚÒÛÂÈ Â‡ÎÔÏ· ÙÔ ÎÂÓfi Ô˘ ›¯·Ó ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ ÔÈ ÚfiÛÊ˘Á˜, ¤Ú·Û·Ó ‰‡Ô ·ÈÒÓ˜ ÁÈ· Ó·
ÌÔÚ¤ÛÂÈ Ó· Û˘ÁÎÚÔÙ‹ÛÂÈ Ó¤· Û¯ÔÏ›· Î·È Ó· ÌÔÚÊÒÛÂÈ Ó¤Ô˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ Ó· ˘ËÚÂÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· Î·È Ù· ÔÏÈÙÈο ÙÔ˘ Û˘ÌʤÚÔÓÙ·. ∏ ·ÏÏÔ›ˆÛË ÙÔ˘
ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ‰ÂÓ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÌfiÓÔ ÛÙÔ˘˜ ÏfiÁÈÔ˘˜
ÚfiÛÊ˘Á˜.

•ÂÓÈÙÂÌfi˜ ÚÔ˘¯fiÓÙˆÓ
ΔÔ ‰È¿ÛÙËÌ· Ô˘ ÔÈ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ¯ÒÚ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜
˘ÔÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó Ë Ì›· ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏÏË ÛÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋
΢ÚÈ·Ú¯›·, ÔÈ ÚÔ‡¯ÔÓÙ˜ ˙‹ÙËÛ·Ó ¿Û˘ÏÔ Â›Ù ÛÙȘ
˘fiÏÔÈ˜ ÂÓÂÙÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ›Ù ÛÙËÓ ›‰È· ÙË μÂÓÂÙ›·
›Ù Û ¿ÏÏ· ̤ÚË Ù˘ ∂˘ÚÒ˘. ∞fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ· ‰ÂÓ ÌÂÙ·Ó¿ÛÙÂ˘Û·Ó
ÔÏÏÔ›, ÁÈ·Ù› ÔÈ ÚÒÙÔÈ Û¯Â‰fiÓ fiÏÔÈ ı·Ó·ÙÒıËηÓ,
fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ÂÓÒ ·fi ÙÔ˘˜ ‰Â‡ÙÂÚÔ˘˜ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ÙÔ‡Ú΄·Ó. ∞ÏÏ¿ ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ·fi
¿ÏÏ· ̤ÚË ¤ÁÈÓ ̷˙È΋ ¤ÍÔ‰Ô˜. √ ªˆ¿ÌÂı μ′ ı¤ÏËÛÂ
Ó· ÙËÓ ÚÔÏ¿‚ÂÈ Î·È ÛÒ˙ÂÙ·È ‰È·Î‹Ú˘Í‹ ÙÔ˘ ÁÚ·Ì̤ÓË ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÙÔ˘˜ ˘fiÛ¯ÂÙ·È fiÙÈ «·fi Ù·
Ú¿ÁÌ·Ù¿ Û·˜ Î·È Ù· ·È‰È¿ Û·˜ Î·È ·fi Ù· ÎÂÊ¿ÏÈ·
Û·˜ Î·È ·fi οı ۷˜ Ú¿ÁÌ· Ù›ÔÙ· Ó· ÌËÓ ·ÁÁ›Íˆ,
·ÏÏ¿ Ó· ÊÚÔÓÙ›Ûˆ Ó· ›ÛÙ ηχÙÂÚ· ·fi ÚÈÓ». ΔÔ
¤ÁÁÚ·ÊÔ ·˘Ùfi ›ӷÈ, ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ‰È‰·ÎÙÈÎfiÙ·ÙÔ,
ÂÂȉ‹ ·ÔÌÓËÌÔÓ‡ÂÈ Ù· ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ÂÚÈÛÛÔÙ¤ÚˆÓ
·Ú¯fiÓÙˆÓ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ÂΛӢ Ù˘ ÂÔ¯‹˜.
∞¢ı˘ÓfiÙ·Ó ÚÔ˜ «ÙÔÓ ¿Ú¯ÔÓÙ· Î˘Ú ™Ê·ÓÙ˙‹ ÌÂ
fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘, Î·È Î˘Ú ª·ÓÔ˘‹Ï ƒ·Ô‡Ï ÌÂ
fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘, Î·È Î˘Ú ™ÔÊÈ·ÓfiÓ Ì fiÏÔ˘˜
ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘, Î·È §¿ÛηÚÈÓ Î˘Ú ¢ËÌ‹ÙÚÈÔÓ ÌÂ
fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘, Î·È ¢ÈÏÔ‚·Ù·Ù˙¤Ô˘˜, ηÈ

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [35]

∫·Ï·Î¤Ô˘˜, ¶·ÁÔÌÂÓ¤Ô˘˜, ºÚ·ÁÎÔÔ˘Ï¤Ô˘˜, ™ÁÔ˘ÚÔÌ·ÏÏ·›Ô˘˜, ª·˘Úfi··Ó, ºÈÏ·ÓıÚˆËÓ¤Ô˘˜, ¶ÂÚÔÌÔ˘È¤Ô˘˜, Î·È ÂȘ fiÛÔÈ ¿ÏÏÔÈ ıÂÏ‹ÛÔ˘Ó Ó· ’ÚıÔ˘Ó».
∂›Û˘, ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ¤Ê¢Á·Ó ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ηıÒ˜
›¯·Ó ÙËÓ ·ÚËÁÔÚÈ¿ fiÙÈ ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚfiÓÔ ı· ·ÓÙÈ·Ú·Ù¿ÛÛÔÓÙ·Ó Î·Ù¿ ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ Ù˘ ›ÛÙ˘ ÙÔ˘˜, ¤ÛÙˆ
Î·È Î¿Ùˆ ·fi ÛËÌ·›· Ô˘ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÂÏÏËÓÈ΋. ŸÙ·Ó ÙÔ
1460 Ô ªˆ¿ÌÂı μ′ Î·Ù¤Ï˘Û ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙˆÓ ‰‡Ô
·‰ÂÏÊÒÓ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, ¢ËÌËÙÚ›Ô˘
Î·È £ˆÌ¿, ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, Ô ªÈ¯·‹Ï ƒ¿ÏÏ˘, ¤Ê˘Á ÛÙË ª¿ÓË, ·Ó¤Ï·‚Â
ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛ‹ Ù˘ ˘fi ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ Î·È
‹Ú ̤ÚÔ˜ ÛÙÔ˘˜ ·ÁÒÓ˜ Ô˘ Âȯ›ÚËÛÂ Ë μÂÓÂÙ›· ÙÔ
1463 Î·È ÙÔ 1464 ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘. √
ªÈ¯·‹Ï ƒ¿ÏÏ˘ ·Ó‹Î ÛÙË Û·ÚÙÈ·ÙÈ΋ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· ÙˆÓ
ƒ¿ÏÏˉˆÓ, ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ÔÏÏÔ› ÙfiÙ ÌÂÙ·Ó¿ÛÙÂ˘Û·Ó
ÛÙË ∑¿Î˘ÓıÔ, ÛÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ Î·È ÛÙËÓ πÙ·Ï›·. ∞fi ·˘Ùfi
‹Ú·Ì ·ÊÔÚÌ‹ Ó· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì οÔÈÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜ Ô˘
›¯·Ó ‰È·Ú¤„ÂÈ Ì ÙË ÌfiÚʈÛË Î·È ÙËÓ ÔÏÂÌÈ΋ ÙÔ˘˜
·Ó‰Ú›·. ∂›Ó·È Ôχ Èı·ÓfiÓ fiÙÈ Î·Ù·ÁfiÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜
ºÚ¿ÁÎÔ˘˜ ηٷÎÙËÙ¤˜ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, ÁÈ·Ù› ·Ú¯Èο
ÂÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ƒ·Ô‡Ï Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ·, fiÙ·Ó ÂÍÂÏÏËÓ›ÛÙËÎÂ Ë ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·, ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËÎ·Ó Â› ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfiÙÂÚÔÓ Û ƒ¿ÏÏ˘. ∞ÏÏ¿ Ô ªÈ¯·‹Ï ‹Ù·Ó Ô ÈÔ ÂÈÊ·Ó‹˜
·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜. Ÿˆ˜ ı· ‰Ô‡Ì ·ÚÁfiÙÂÚ·,
ÈÛÙÔÚÒÓÙ·˜ Ù· Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋ ÂΛÓË Âȯ›ÚËÛË, ›¯Â ÙÚ·ÁÈÎfi Ù¤ÏÔ˜, ·ÏÏ¿ Ôχ ÈÔ ¤Ó‰ÔÍÔ ·fi
ÙËÓ Ù‡¯Ë ÙÔ˘ ÚÔ·Ó·ÊÂÚfiÌÂÓÔ˘ ¢ËÌËÙÚ›Ô˘ ƒ¿ÏÏË,
Ô˘ Ífi‰Â„ ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ‰È·ÊfiÚˆÓ πÙ·ÏÒÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ, ηıÒ˜ Î·È ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ ª·ÓÈÏ›Ô˘, Ô
ÔÔ›Ô˜ ¿ÏÈ ÊÚ¿Á΄Â, fiˆ˜ Û˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘ÌÂ Î·È ·fi
ÙÔ ÙÚÔÔÔÈË̤ÓÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘, Ô˘ ¤ÁÈÓ ·fi ª·ÓÔ˘‹Ï
ª·Ó›ÏÈÔ˜ Î·È ·fi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËΠÛÙË
ƒÒÌË ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜.

∂Í›ÛÔ˘ ÂÈÊ·Ó‹˜ ‹Ù·Ó Ô °Ú·›Ù˙·˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Ô
‹Úˆ·˜ ÙÔ˘ ·ÁÒÓ· ÙÔ˘ 1460, Ô˘ ÚԷӷʤڷÌÂ, ÙÔ˘
ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ ·ÁÒÓ· Ô˘ ¤Î·Ó·Ó ÔÈ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ ÙÔ
15Ô ·ÈÒÓ· Ì ÙËÓ ÂıÓÈ΋ Ì·˜ ÛËÌ·›·. ™Â ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ
·ÁÒÓ· ·ԉ›¯ıËÎÂ Ë ¤Û¯·ÙË ËıÈ΋ ·ıÏÈfiÙËÙ· ÙˆÓ
ËÁÂÌfiÓˆÓ ¢ËÌËÙÚ›Ô˘ Î·È £ˆÌ¿, ·ԉ›¯ıËΠfï˜
Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ fiÛÔ ÈÔ ·ÍÈfiÌ·¯ÔÈ ‹Ù·Ó ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘
¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ ·fi ÙÔ˘˜ ÚÔÁfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ·Ú¯‹ Ù˘
ÊÚ·ÁÎÈ΋˜ ηٿÎÙËÛ˘. °‡Úˆ ·fi ÙÔ §ÂÔÓÙ¿ÚÈÔ ÓÈ΋ıËÎ·Ó ÌfiÓÔ ¤ÂÈÙ· ·fi ÛÎÏËÚ‹ ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË, fiÔ˘ ÔÈ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ÛÎÔÙÒıËηÓ. √ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˜ Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜ ª·ÓÔ˘‹Ï, ‹ ηْ ¿ÏÏÔ˘˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰È·Ù¿¯ıËΠ·fi ÙÔÓ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ Ó· ·Ú·‰ÒÛÂÈ ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ÙË ‰˘ÛfiÚıËÙË ÂΛÓË fiÏË,
μ fiÙÈ
·¿ÓÙËÛ ÚÔ˜ ÙÔÓ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′
·¤ÚÚÈÙ ÙË ‰È·Ù·Á‹, Î·È ‰È¤ÛˆÛ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ, ·ÊÔ‡ ÚÒÙ· ˙‹ÙËÛ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ¿· Î·È Ï›ÁÔ
·ÚÁfiÙÂÚ· ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ. √ ™ÁÔ˘ÚÔÌ·ÏÏ·›Ô˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ·Ú¤‰ˆÛ ÙËÓ ∫·Ú‡Ù·ÈÓ· ÌfiÓÔ ¤ÂÈÙ· ·fi ÁÂÓÓ·›· ¿Ì˘Ó·. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ÔÈ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ Â›¯·Ó
‹‰Ë Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ÙÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜ ÂÔ›ÎÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
‰ÂÓ ¤¯·Û·Ó ÙȘ ·Ú·ÎÙÈΤ˜ ÙÔ˘˜ Û˘Ó‹ıÂȘ, Û˘ÓÙ·‡ÙÈÛ·Ó fï˜ ·fi ÙfiÙ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙËÓ Ù‡¯Ë ÙÔ˘˜ ÌÂ
·˘Ù‹ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÛÙȘ ΢ڛˆ˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. √ ¶¤ÙÚÔ˜ ªÔ‡·˜ ·¤ÎÚÔ˘Û οÔÈÔ
ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÛÒÌ· Ô˘ ÚԤϷÛ ηٿ Ù˘ ÓÔÙÈÔ‰˘ÙÈ΋˜ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘. √ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙˆÓ ∫·Ï·‚Ú‡ÙˆÓ ¢fiÍ·˜ ÌÔÚÔ‡ÛÂ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ºÚ·ÓÙ˙‹, Ó· ›ӷÈ
¿ÈÛÙÔ˜ ÚÔ˜ fiÏÔ˘˜, ·ÎfiÌË Î·È ÚÔ˜ ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔ £Âfi.
ŸÌˆ˜ Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ Î·È ÌÂÙ¿ ÙËÓ ˘ԉԇψÛË ÙˆÓ
ÂÚÈÛÛÔÙ¤ÚˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ, Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ·ÁˆÓ›˙ÂÙ·È, ̤¯ÚÈ
Ô˘ Û˘ÓÂÏ‹ÊıË Î·È ‚ڋΠ̷ÚÙ˘ÚÈÎfi ı¿Ó·ÙÔ, ÁÈ·Ù› ÙÔÓ
¤Á‰·Ú·Ó ˙ˆÓÙ·Ófi. ∞ÏÏ¿ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ˘ÂÚ›Û¯˘ÛÂ Ë ÂÈÛÌ·ÙÈ΋ ·ÓÙÔ‰˘Ó·Ì›· ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′,
Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛÂ Î·È Ô £ˆÌ¿˜ Î·Ù¤Ê˘ÁÂ
ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ÂÓÒ ÔÈ ÈÔ ÂÈÊ·Ó›˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ÌÂÙ·Ó¿ÛÙÂ˘Û·Ó Û ͤÓ˜ ¯ÒÚ˜ Î·È Ì·˙› ÙÔ˘˜ Î·È Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜
ºÚ·ÓÙ˙‹˜. ŒÓ·˜ ÌfiÓÔ ¿Ó‰Ú·˜ ·ÓÙÈÛÙÂÎfiÙ·Ó ÛÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ, Ô ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˜ ÙÔ˘ ™·ÏÌÂÓÈÎÔ‡ °Ú·›Ù˙·˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜. ¶·Ú¿ ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ ÛÊ˘ÚÔÎÔÔ‡ÓÙ·Ó ‰È·ÚÎÒ˜ Î·È ˘¤ÊÂÚ ·fi ÊÔ‚ÂÚ‹ ÛÙ¤ÚËÛË ÓÂÚÔ‡, ‰ÂÓ ‰Â¯fiÙ·Ó Ó· ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÙÔÓ
οÏÂÛ ӷ ·Ú·‰ÒÛÂÈ ÙÔ ÊÚÔ‡ÚÈÔ, ·ÏÏ¿ ·¿ÓÙËÛ fiÙÈ
ı· ÙÔ ¤Î·Ó ÌfiÓÔ ·Ó ÂÈÙÚÂfiÙ·Ó ÛÙË ÊÚÔ˘Ú¿ Ó· ‚ÁÂÈ
Ì ٷ fiÏ· Ù˘ Î·È Ó· ¿ÂÈ ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Î·È ·Ó Ô
ªˆ¿ÌÂı μ′ ·Ô¯ˆÚÔ‡Û Û ·fiÛÙ·ÛË ÂÓfi˜ ÌÈÏ›Ô˘.
√ ·Á¤Úˆ¯Ô˜ √ıˆÌ·Ófi˜, ı·˘Ì¿˙ÔÓÙ·˜ ÙË ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ·
ÙÔ˘ ¿Ó‰Ú·, ‰¤¯ÙËΠӷ ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÂÈ. ∞ÏÏ¿, ÌfiÏȘ

ΔÌ‹Ì· ÙˆÓ ÙÂȯÒÓ
ÙÔ˘ οÛÙÚÔ˘ Ù˘
ªÔÓÂÌ‚·ÛÈ¿˜.
√ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˜
ª·ÓÔ˘‹Ï
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜,
·Ó Î·È ‰È·Ù¿¯ÙËÎÂ
·fi ÙÔ ‰ÂÛfiÙË
¢ËÌ‹ÙÚÈÔ
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ
Ó· ·Ú·‰ÒÛÂÈ
ÙË ªÔÓÂÌ‚·Û›·
ÛÙÔÓ ªˆ¿ÌÂı μ′,
·„‹ÊËÛÂ ÙË
‰È·Ù·Á‹ ηÈ,
Ì·¯fiÌÂÓÔ˜
ÁÂÓÓ·›·, ‰È¤ÛˆÛÂ
ÙËÓ fiÏË.
GEORGIOS ALEXANDRIS/
SHUTTERSTOCK

[36]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

™ÙË ÊˆÙÔÁÚ·Ê›·
¯ˆÚÈfi Ù˘
Â·Ú¯›·˜
Ù˘ ΔÔÛοÓ˘.
™ÙÔ˘˜ ÂÓÂÙÔÙÔ˘ÚÎÈÎÔ‡˜ ÔϤÌÔ˘˜
ÔÏÏÔ› ª·ÓÈ¿Ù˜
Û˘ÓÙ¿¯ÙËÎ·Ó ÌÂ
ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ηÈ,
fiÙ·Ó ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜
Ë ∫Ú‹ÙË
˘Ô‰Ô˘ÏÒıËÎÂ
ÛÙ· ̤۷
ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·,
ÙÔ˘˜ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ÛÙËÓ
ΔÔÛοÓË.
DROZDOWSKI/
SHUTTERSTOCK

¿Ú¯ÈÛÂ Ë ¤ÍÔ‰Ô˜, ·Ú·‚È¿ÛÙËΠ·Ì¤Ûˆ˜ Ë Û˘Óı‹ÎË
Î·È ÙÔ ™·ÏÌÂÓÈÎfi ·ÓÙÈÛÙ¿ıËΠÁÈ· ÂÚ›Ô˘ ¤Ó·Ó
·ÎfiÌ· ¯ÚfiÓÔ, ̤¯ÚÈ ÙÔ 1461, Ô˘ ¤Ê˘Á ·fi ÂΛ Ô
°Ú·›Ù˙·˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, «Ô ÌfiÓÔ˜ ¿ÓıÚˆÔ˜ Ô˘
‚ڋη Û fiÏÔ ÙÔ ªÔÚÈ¿» ›Â Ô ª·¯ÌÔ‡Ù ·Û¿˜. ∏
ÁÓÒÌË ÙÔ˘ ÿÌÌÂÚ Î·È ÙÔ˘ ‰ÈÎÔ‡ Ì·˜ ªÔ˘ÛÙÔ͇‰Ë,
fiÙÈ Ô °Ú·›Ù˙·˜ Â›Ó·È Ô ›‰ÈÔ˜ ÂΛÓÔ˜ Ô ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜
ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô ™·Ó‰Ô˘ÁÈÓfi˜ ϤÂÈ fiÙÈ ˘ÂÚ·Û›ÛÙËΠ̠ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ· ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔÓ ªˆ¿ÌÂı μ′ οÔÈÔ ¯ˆÚÈfi Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, ÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ ªÔ‡ÎÈ
(‹ ªÔ‡ÏÎÈ), Ê·›ÓÂÙ·È Ôχ Èı·Ó‹. ∂›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ Ô
°Ú·›Ù˙·˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, fiÙ·Ó ÚÔÛ‹Ïı ÛÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋
Û‡ÁÎÏËÙÔ, ›¯Â ¢ÓÔ˚΋ ˘Ô‰Ô¯‹ Î·È ·Ó·‰Â›¯ıËΠÁÂÓÈÎfi˜ ·Ú¯ËÁfi˜ ÙˆÓ „ÈÏÒÓ È¤ˆÓ. √ ÃÔÊ ˘Ôı¤ÙÂÈ
fiÙÈ ‹Ù·Ó °·ÛÌÔ‡ÏÔ˜, ‰ËÏ·‰‹ ∂ÏÏËÓfiÊÚ·ÁÎÔ˜, οÙÈ Èı·Ófi. ΔÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ, Ë ÚÔÛˆÓ˘Ì›· ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ ηıfiÏÔ˘ ‰ÂÓ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ fiÙÈ ‹Ù·Ó ·¢ı›·˜ Û˘ÁÁÂÓ‹˜
Ù˘ ÂÈÊ·ÓÔ‡˜ ÂΛӢ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜. ÕÏψÛÙ ÙȘ ÚÔÛˆÓ˘Ì›Â˜ ÙˆÓ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ, ÙˆÓ ∫ÔÌÓËÓÒÓ, ÙˆÓ ªÂÏÈÛÛËÓÒÓ Î·È ¿ÏϘ ÚÔÛÏ¿Ì‚·Ó·Ó ÙfiÙ ÔÏÏÔ›, ›ÙÂ
Û˘ÁÁÂÓ›˜ ̤ۈ Á˘Ó·ÈÎÒÓ Â›Ù ·ÏÒ˜ ÙÈÌËÙÈο.
ÕÏÏÔÈ ÔÓÔÌ·ÛÙÔ› ¿Ó‰Ú˜ Ô˘ Î·Ù¤Ê˘Á·Ó ÌÂÙ¿ ÙËÓ
ηٿÎÙËÛË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ÛÙȘ ˘¿Ú¯Ô˘Û˜ ÂΛ
ÂÓÂÙÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ‹Ù·Ó ÔÈ ·‰ÂÏÊÔ› °ÂÒÚÁÈÔ˜, πˆ¿ÓÓ˘
Î·È ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ¢·ÈÌÔÓÔÁÈ¿ÓÓˉ˜, ÔÈ ·‰ÂÏÊÔ› ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ Î·È ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ªfi¯·Ï˜, Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ Î·È Ô ªÈ¯·‹Ï ¶·ÁˆÌ¤ÓÔÈ, Ô ¶¤ÙÚÔ˜ ªÔ‡·˜, Ô ÚˆÙÔ‚ÂÛÙÈ¿ÚÈÔ˜ πÛ·¿Î, Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ªÔ˘Û¿Ï˘, ÔÈ ∫Ï·‰¿‰Â˜, ÔÈ
ª¤Íˉ˜. ∂›Û˘ ¿Ú· ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ Ô˘ ‹Ú·Ó ÂΛ
ÎÙ‹Ì·Ù· Î·È ¿ÏÏ· ÔʤÏË ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ÔÈ ›‰ÈÔÈ Î·È ÔÈ
·fiÁÔÓÔ› ÙÔ˘˜ ÙËÓ Ù‡¯Ë Ù˘ ÂÓÂÙÈ΋˜ ÔÏÈÙ›·˜. ∞fi
·˘Ùfi Î·È ·fi ÙȘ ÔÏϤ˜ ·Ó·ÛÙ·ÙÒÛÂȘ Ô˘ ·ÚÁfiÙÂÚ·
Â‹Ïı·Ó ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÂÍËÁÂ›Ù·È Ò˜ ÛÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ ·˘Ù‹ ·fi ÙȘ ÌÂÁ¿Ï˜ ÂΛӘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ,
Ô˘ ÙfiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ÌÓËÌÔÓ‡ÙËÎ·Ó Ù· ÚÒÙ· ¯ÚfiÓÈ·
ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, ‰È·ÛÒıËÎ·Ó ÌfiÓÔ ÔÈ ¡ÔÙ·Ú¿‰Â˜, ÔÈ ∫Ú‚‚·Ù¿‰Â˜ Î·È ›Ûˆ˜ ‰‡Ô ‹ ÙÚÂȘ ¿ÏϘ. Δ·
›‰È· ‹ ·ÚfiÌÔÈ· Û˘Ó¤‚ËÛ·Ó ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ™ÙÂÚ¿˜ ∂ÏÏ¿‰·˜, Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜, Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜, Ù˘ ∫‡ÚÔ˘ Ù˘ ƒfi‰Ô˘ Î·È Ù˘ ∫Ú‹Ù˘. ∞fi ÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·
Ì¿ÏÈÛÙ· fiÏÔÈ ÔÈ ÚÔ‡¯ÔÓÙ˜ Ô˘ ‰ÂÓ ÂÍÈÛÏ·Ì›ÛÙËηÓ
(ÂΛ ÂÍÈÛÏ·Ì›ÛÙËÎ·Ó ÔÏÏÔ›) ÌÂÙ·Ó¿ÛÙÂ˘Û·Ó ‹ ÛÙË
μÂÓÂÙ›· ‹ ÛÙË ¡Â¿ÔÏË, ΢ڛˆ˜ fiÛÔÈ ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ªÔ˘Û·ÎÔ‡˜, ÙÔ˘˜ ¢Ô˘Î·ÁÈÓÔ‡˜,
ÙÔ˘˜ ∞ÚÈ·Ó›Ù˜ Î·È ÙÔ˘˜ ∫·ÛÙÚÈÒÙ˜. ŸÏÔÈ ÔÈ Â›ÛËÌÔÈ ÂΛÓÔÈ ¿Ó‰Ú˜ ·fi ÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ‹ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ì ¤ÓÙÔÓÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ÛÙÔÈ¯Â›Ô Ô˘ ¤Ê˘Á·Ó ÙfiÙÂ, ·ÔÍÂÓÒıËÎ·Ó ·fi ÙËÓ ·ÙÚ›‰·, Î·È ·˘Ùfi

‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÙÔ ÌfiÓÔ ÔϤıÚÈÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ ·fi‰Ú·Û‹˜ ÙÔ˘˜. √È ¿ÓıÚˆÔÈ ·˘ÙÔ› ‰ÂÓ ¤Ê¢Á·Ó ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜,
·ÏÏ¿ Ì ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ Î·È ÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ·ÎÔÏÔ‡ıÔ˘˜ ÙÔ˘˜. ΔÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ¿ ÙÔ˘˜ ¤ÁÈÓ ÂȉËÌ›· ηÈ
·Ú¤Û˘ÚÂ Î·È ÙfiÙÂ Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÚfiÛÊ˘Á˜
ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È ÛÙË ƒˆÛ›·. ∂ÓÒ ÙfiÛÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ηٷٿÛÛÔÓÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔ˘˜, ¿ÏÏÔÈ Î·Ù¤Ê¢Á·Ó ÛÙË
μÂÓÂÙ›· ÁÈ· Ó· Û˘ÁÎÚÔÙ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎfi ÛÒÌ·
ÙˆÓ ÛÙÚ·ÙȈÙÒÓ, fiˆ˜ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο,
ÛÒÌ· ÈÈÎfi Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ŒÏÏËÓ˜ Î·È ∞Ï‚·ÓÔ‡˜ Î·È ¤ÊÂÚÓ ˆ˜ ·ÚÈÔ fiÓÔÌ· ÙÔ ÚÔÛËÁÔÚÈÎfi
·˘Ùfi. ŸÛÔÈ ·¿ÚÙÈ˙·Ó ·˘Ùfi ÙÔ ÛÒÌ· Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·Ó,
fiˆ˜ Â›Ó·È Ê˘ÛÈÎfi, ·fi ÙȘ Á˘Ó·›Î˜ Î·È Ù· ·È‰È¿
ÙÔ˘˜. √È ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ¤ÁÈÓ·Ó ÔÓÔÌ·ÛÙÔ› ÁÈ· ÙËÓ ÂȉÂÍÈfiÙËÙ· Î·È ÙËÓ ÙfiÏÌË Ô˘ Â¤‰ÂÈÍ·Ó Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜
ÔϤÌÔ˘˜ Ô˘ ¤Î·ÓÂ Ë μÂÓÂÙ›· ηٿ ÙÔ 15Ô Î·È ÙÔ
16Ô ·ÈÒÓ· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ Î·È ÙˆÓ ¿ÏψÓ
¯ıÚÒÓ Ù˘ ÛÙË ¢‡ÛË. ¶¿Ú· ÔÏÏÔ› ‰È¤Ú„·Ó ˆ˜
·Ú¯ËÁÔ› ÙÔ˘˜. √ ∂ÌÌ·ÓÔ˘‹Ï ªfi¯·Ï˘, Ô ª·ÚÙ›ÓÔ˜
°Ú·‰¿Ó˘, Ô ªÂÚÎÔ‡ÚÈÔ˜ ªÔ‡·˜, Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ∫Ï·‰¿˜, Ô ª¤Í·˜ ªÔ˙›Î˘, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Ô˘ ¿ÎÌ·Û ηٿ Ù· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·, Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ °Ú·›Ù˙·˜, Èı·Ófiٷٷ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘
ÚÔ·Ó·ÊÂÚı¤ÓÙÔ˜ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô˘ ÙÔ˘ ™·ÏÌÂÓÈÎÔ‡, ¿ÏÏÔ˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜ πˆ¿ÓÓ˘, ›Ûˆ˜ Û˘ÁÁÂÓ‹˜ Â›Û˘ ÙˆÓ
ÚÔËÁÔ˘Ì¤ÓˆÓ, ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˜ ÈÛ¯˘Úfi˜ ÛÙ· ‰ËÌfiÛÈ·
¤ÁÁÚ·Ê· ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ Î·È ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ. ∞ÏÏ¿ ÔÈÔ ÙÔ
fiÊÂÏÔ˜; ∞˘ÙÔ› ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Î·È ÔÈ ∞Ï‚·ÓÔ› ÂÎÏ·ÙÈÓ›ÛÙËηÓ. ∞Ó¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ÛÂ Ì˘ÚÈ¿‰Â˜ Î·È Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛÙË
Ì›ˆÛË ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜.
∂ÎÙfi˜ ·˘ÙÒÓ, ÛÙÔ ÛÊÔ‰Úfi fiÏÂÌÔ Ù˘ ∫Ú‹Ù˘ Ô˘
¤ÁÈÓ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ Î·È ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ, ÛÙ· ̤۷
17Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÔÏÏÔ› ª·ÓÈ¿Ù˜ Û˘Ì·Ú·Ù¿¯ıËÎ·Ó ÌÂ
ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ηÈ, fiÙ·Ó ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ˘ÔÙ¿¯ıËΠË
∫Ú‹ÙË, ¿ÊËÛ·Ó ÙËÓ ·ÙÚÈ΋ ÁË ÙÔ 1671 Î·È ‹Á·Ó ÛÙËÓ
ΔÔÛοÓË. ∂Λ ÙÔ˘˜ ‰¤¯ÙËΠÚfiı˘Ì· Ô Ì¤Á·˜ ‰Ô‡Î·˜
∫ÔÛÌ¿˜ °′ Î·È Î·ÙÔ›ÎËÛ·Ó Ù· ¯ˆÚÈ¿ ∫·Û¿Ï·Ë Î·È ¢È‚‚ÒÓ· Ù˘ Â·Ú¯›·˜ ÙÔ˘ ÂÈÛÎfiÔ˘ √˘ÔÏ·Ù¤ÚÚ·˜ ηÈ
οÔÈ· ̤ÚË Ù˘ ™Ô·Ó‹˜. ™ÙËÓ ·Ú¯‹ ›¯·Ó Î·È ¤ÓÙÂ
ÈÂÚ›˜ ÙÔ˘ ‰fiÁÌ·Ùfi˜ ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ÌÂÙ¿ ÙȘ ÔÈΛϘ Ú·‰ÈÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘ ¿· ÛÈÁ¿ ÛÈÁ¿ ÚÔÛ¯ÒÚËÛ·Ó ÛÙË Ï·ÙÈÓÈ΋
∂ÎÎÏËÛ›· Î·È Û˘Á¯ˆÓ‡ıËÎ·Ó Â›Û˘ Ì ÙÔ˘˜ Á¿ÌÔ˘˜
Î·È ÙÔÓ ˘fiÏÔÈÔ ÙÚfiÔ ˙ˆ‹˜ Ì ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜. ŒÙÛÈ,
Û‹ÌÂÚ· Â›Ó·È ·ÌÊ›‚ÔÏÔ ·Ó οÔÈÔ˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ı˘Ì¿Ù·È ÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘. ÕÏÏÔÈ, Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ, Ê˘Á¿‰Â˜ ª·ÓÈ¿Ù˜ ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›Á· ¯ÚfiÓÈ· Î·Ù¤Ê˘Á·Ó
ÛÙËÓ ∫ÔÚÛÈ΋, ∏ÂÈÚÒÙ˜ Î·È ∞Ï‚·ÓÔ› Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈο
‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›· ηÈ, ΢ڛˆ˜, ÛÙËÓ ∫·Ï·-

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [37]

‚Ú›· Î·È ÛÙË ÏÂÁfiÌÂÓË ¯ÒÚ· ÙÔ˘ À‰ÚÔ‡ÓÙ· (Terra d’
Otranto). √È Ê˘Á¿‰Â˜ ·˘ÙÔ› ·¤‚·Ï·Ó Â›Û˘ ÙË ıÚËÛΛ· ÙÔ˘˜, ·Ó Î·È ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ÙË ÁÏÒÛÛ· ÙÔ˘˜.
π‰È·›ÙÂÚ· ÛÙËÓ ∫¿Ùˆ πÙ·Ï›· ·ÎÔ‡ÁÔÓÙ·È Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·
ÔÏÏ¿ ÂÏÏËÓÈο ÙÚ·ÁÔ‡‰È· Ô˘ ÙÚ·ÁÔ˘‰ÈÔ‡ÓÙ·È ·fi
ÙÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜ ÙˆÓ ÚÔÛʇÁˆÓ Î·È ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‰ËÌÔÛȇÔÓÙ·È Î·È Û¯ÔÏÈ¿˙ÔÓÙ·È ·fi πÙ·ÏÔ‡˜ ÏfiÁÈÔ˘˜. ™Ù·
ÙÚ·ÁÔ‡‰È· ·˘Ù¿ Û˘ÁηٷϤÁÂÙ·È Î·È ÂΛÓÔ ÙÔ ÁÓˆÛÙfi
ÛÙÔ ÔÔ›Ô Ë ÌËÙ¤Ú· ÚÔÙÚ¤ÂÈ ÙËÓ ÎfiÚË Ù˘, ÙË ƒˆÌÈÔԇϷ, Ó· ·ÓÙÚ¢Ù› ÙÔÓ ΔÔ‡ÚÎÔ, Ô˘ ÙËÓ ·Á¿ËÛÂ,
Î·È ÙÔÓ Â·ÈÓ›, ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·˜ Ù· ÔχÙÈÌ¿ ÙÔ˘ ‰ÒÚ·,
·ÏÏ¿ Ë ÎfiÚË ·ÚÓÂ›Ù·È Î·È Ï¤ÂÈ:
ª¿Ó· ÌÔ˘, Ì¿Ó· ÌÔ˘,
ÙÔ ΔÔ‡ÚÎÔ ÂÓ ÙÔÓ ·›ÚÓˆ
∫·È ÂÚ‰ÈÎԇϷ Á¤ÓÔÌ·È
∫·È ÌÂ Ù· Ï¿ÁÈ· ·›ÚÓˆ.

∞fi ·˘Ùfi Û˘Ó¿ÁÂÙ·È fiÙÈ, ·Ó Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ Ù˘ ∫¿Ùˆ
πÙ·Ï›·˜ ÛÒ˙ÂÈ Î¿ÔÈ· ›¯ÓË ÙˆÓ ·Ú¯·›ˆÓ ·ÔÈÎÈÒÓ Î·È
·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÙˆÓ ÌÂ۷ȈÓÈÎÒÓ, ·Ó·ÁÂÓÓ‹ıËÎÂ
΢ڛˆ˜ Ì ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ Î·Ù¤Ê˘Á·Ó ÂΛ, ÏfiÁˆ
Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ηٿÎÙËÛ˘.
∂›Û˘, fiÙ·Ó ÙÔ 1472 Ë ™ÔÊ›·, Ë ÎfiÚË ÙÔ˘ £ˆÌ¿
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘, ÙÔ˘ ‰ÂÛfiÙË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Ô˘
Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙËÓ πÙ·Ï›·, ·ÓÙÚ‡ÙËΠÙÔ Ì¤Á· ‰Ô‡Î·
Ù˘ ƒˆÛ›·˜ πˆ¿ÓÓË °′ μ·ÛÈÏÂÈ¿‰Ë, ÔÏÏÔ› ŒÏÏËÓ˜
ÙËÓ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó, Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· Ó· ‚ÚÔ˘Ó ÛÙË ªfiÛ¯·
‰Â‡ÙÂÚË ·ÙÚ›‰·, ϤÂÈ Ô ∫·Ú·Ì˙›Ó. ŒÂÈÙ· ·fi οÔÈ·
¯ÚfiÓÈ· ‹Úı·Ó ÛÙË ÚˆÛÈ΋ ·˘Ï‹ Î·È ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ô πˆ¿ÓÓ˘ ƒ¿ÏÏ˘ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, Èı·ÓÒ˜
Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ·fi ÙËÓ ∞Ú牛·, Ì ÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘ ª·ÓÔ˘‹Ï Î·È ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ, Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ §¿ÛηÚ˘ Ì ÙÔ ÁÈÔ
ÙÔ˘ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ, ÔÈ Δ·Ú¯·ÓÈÒÙ˜ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ Î·È °ÂÒÚÁÈÔ˜.
ŸÏÔÈ ·ÊÔÌÔÈÒıËÎ·Ó Ì ÙÔ˘˜ ƒÒÛÔ˘˜ Î·È Î·Ù·Ù¿
ηٷٿ¯ıËηÓ

[38]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÛÙËÓ Ù¿ÍË ÙˆÓ ƒÒÛˆÓ ‚ÔÁÈ¿ÚˆÓ. ∫·È ÙfiÙÂ ¿ÏÈ,
fiÙ·Ó Î·Ù·Ó›ÁËÎÂ Ë Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÙÔ 1770 ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È Â‹Ïı·Ó Û˘ÌÊÔÚ¤˜, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ηÙÔ¯‹˜ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ ·fi ÙÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜, Î·È ¤ÂÈÙ·
ÔÈ ÊÔ‚ÂÚ¤˜ ηٷȤÛÂȘ Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘
ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù·ÙÚfiˆÛË ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ, ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ
ŒÏÏËÓ˜ ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÙÔ ∞ÈÁ·›Ô
¤Ï·ÁÔ˜ ÌÂÙ·Ó¿ÛÙÂ˘Û·Ó Ì·˙Èο ÛÙËÓ πÛÙÚ›· Î·È ÛÙË
ƒˆÛ›· Î·È ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙËÓ Δ·˘ÚÈ΋
¯ÂÚÛfiÓËÛÔ, fiÔ˘ ÔÈ ·fiÁÔÓÔ› ÙÔ˘˜ ı˘ÌÔ‡ÓÙ·È Û‹ÌÂÚ· ÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘˜, ·Ó Î·È ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ
¤¯Ô˘Ó ·ÊÔÌÔȈı›.
∏ ÂÈÎfiÓ· ÙÔ˘ ·Ô‰ÂηÙÈÛÌÔ‡ Ô˘ ˘¤ÛÙË ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÚfiÛÊ˘Á˜, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ηٿÎÙËÛ˘, Â›Ó·È ‚¤‚·È· ·ÙÂÏ‹˜, ·ÏÏ¿ Ù· Ï›Á·
Ô˘ ›·Ì ̷˜ ‰›ÓÔ˘Ó ¤ÛÙˆ Î·È ·Ì˘‰Ú¿ οÔÈ· ÂÈÎfiÓ· Ù˘ Ì›ˆÛ˘ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ Ô˘ Â‹Ïı ٷ
ÔϤıÚÈ· ÂΛӷ ¯ÚfiÓÈ·. ¢ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙfi fiÙÈ ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ¯¿ıËÎ·Ó Ì ÙËÓ

ÂÎÔ‡ÛÈ· ‹ ·ÎÔ‡ÛÈ· ÌÂÙ·‹‰ËÛ·Ó ÛÙȘ Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘
ÈÛÏ·ÌÈÛÌÔ‡, ·ÏÏ¿ ‹Ù·Ó ÁÚ·ÊÙfi Î·È ¿ÏÏÔÈ -ÏÈÁfiÙÂÚÔÈ
›Ûˆ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ¿ÓÙˆ˜ ÔÏÏÔ›- Ó·
Û˘Á¯ˆÓ¢ıÔ‡Ó Ì¤Û· ÛÙ· ÌÂÁ¿Ï· Ú‡̷ٷ ÙÔ˘ Ï·ÙÈÓÈÛÌÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ÚˆÛÈÛÌÔ‡. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ Ì ÙÔ˘˜ ÚfiÛÊ˘Á˜ ·˘ÙÔ‡˜ ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó· Û˘Á¯¤Ô˘Ì ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ ·fi ÙfiÙ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ÌÂÙ·‚·›ÓÔ˘Ó ÁÈ· ÂÌÔÚÈÎÔ‡˜ ÛÎÔÔ‡˜ ÛÙË μÂÓÂÙ›·, ÛÙËÓ ΔÂÚÁ¤ÛÙË, ÛÙË
μȤÓÓË, ÛÙËÓ ¶¤ÛÙË Î·È ¿ÏϘ Ô˘ÁÁÚÈΤ˜ fiÏÂȘ, ÛÙË
ªfiÛ¯·, ÛÙÔ §È‚fiÚÓÔ, ÛÙË ª·ÛÛ·Ï›·, ÛÙÔ ÕÌÛÙÂÚÓÙ·Ì
Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙÔ §ÔÓ‰›ÓÔ, ÛÙËÓ √‰ËÛÛfi, ÛÙÔ Δ·˚Á¿ÓÈ
Î·È ÛÙËÓ ∫·ÏÎÔ‡Ù·. ŸÛÔÈ ¤Ê¢Á·Ó ÁÈ· ÂÌÔÚÈÎÔ‡˜
ÛÎÔÔ‡˜ fi¯È ÔÌ·‰Èο ·ÏÏ¿ ÌÂÌÔӈ̤ÓÔÈ, ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ¯ˆÚ›˜ ÙȘ Á˘Ó·›Î˜ Î·È Ù· ·È‰È¿ ÙÔ˘˜, ÛΤÊÙÔÓÙ·Ó ¿ÓÙ· Ó· ÂÈÛÙÚ¤„Ô˘Ó, ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·Ó Ì fiϘ ÙȘ

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [39]

‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘˜ Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÂıÓÈÎfiÙËÙ¿ ÙÔ˘˜,
ηٿÚÙÈ˙·Ó ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘ÙfiÓ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜, ¤¯ÙÈ˙·Ó
ÂÎÎÏËۛ˜, Û˘ÓÙËÚÔ‡Û·Ó Û¯ÔÏ›· Î·È ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ÙÔÓ ÏÔ‡ÙÔ ÙÔ˘˜ ÁÈ· Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙Ô˘Ó ÙȘ ·Ó¿ÁΘ Ù˘ ·ÙÚ›‰·˜ ÙÔ˘˜. £· ÂÚÈÔÚÈÛÙԇ̠Â› ÙÔ˘
·ÚfiÓÙÔ˜ Û ‰‡Ô ÌfiÓÔ, Ù· ÈÔ ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓÂ˘Ù· ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ·fi Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ, Î·È ı· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ
ÙËÓ ÎÔÈÓfiÙËÙ· ÙˆÓ ºÈÏÈÔ˘ÔÏÈÙÒÓ ÛÙËÓ ∫·ÏÎÔ‡Ù·
Î·È ÙËÓ ·ÓÂÏÏ‹ÓÈ· ÛÙË μÂÓÂÙ›·. ™Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 18Ô˘
·ÈÒÓ· ÔÈ ºÈÏÈÔ˘Ôϛ٘ Ô˘ ¤Ê˘Á·Ó ÁÈ· ÂÌÔÚÈÎÔ‡˜ ÛÎÔÔ‡˜ ÛÙËÓ πÓ‰›· ›‰Ú˘Û·Ó ·Ì¤Ûˆ˜ ÛÙËÓ ∫·ÏÎÔ‡Ù· ·‰ÂÏÊfiÙËÙ·, ¤ÎÙÈÛ·Ó ÂÎÎÏËÛ›·, ÊÚfiÓÙÈÛ·Ó Ó·
¤¯Ô˘Ó ÈÂÚ¤· οÔÈÔÓ ™ÈÓ·˝ÙË ÈÂÚÔÌfiÓ·¯Ô Î·È ‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙËÓ ·ÙÚ›‰· ̤ۈ ¿ÏÏˆÓ ÂÌÔÚÈÎÒÓ ÙÔ˘˜ Ô›ÎˆÓ Ô˘ ›‰Ú˘Û·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ™ÙËÓ ÈÔ ·Ï·È¿ Î·È ·Û‡ÁÎÚÈÙ· ÈÔ ÂÈÊ·Ó‹
ÂÓÂÙÈ΋ ÎÔÈÓfiÙËÙ· ÔÊ›ÏÔ˘Ì ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙ· ÙËÓ
·Ó·Á¤ÓÓËÛË Ù˘ ‰ËÌfiÛÈ·˜ ÂÎ·›‰Â˘Û˘ Û fiϘ ÙȘ
ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜.

°È· ÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ·˘Ù¤˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ ÙÔ˘ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡
ηÈ, ΢ڛˆ˜, ÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋, ÁÈ· ÙËÓ ÔÔ›· Ô πˆ¿ÓÓ˘ μÂÏÔ‡‰Ô˜ ¤ÁÚ·„ ÂȉÈ΋ Ú·ÁÌ·Ù›·, ı· ԇ̠·ÚÁfiÙÂÚ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ·. ∂‰Ò ÙÔ˘˜ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÁÈ· Ó· ·ԉ›ÍÔ˘Ì ÙËÓ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈ΋ ‰È·ÊÔÚ¿ Ô˘ ˘‹Ú¯Â ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÂÌfiÚˆÓ Ô˘ ÚÔÛˆÚÈÓ¿ ·Ô‰‹ÌËÛ·Ó Î·È
ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Î·È ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ·Ô›ÎˆÓ Ô˘ ·Ó·¯ÒÚËÛ·Ó ÔÚÈÛÙÈο. ¢ÂÓ ·ÚÓԇ̷ÛÙ fiÙÈ Î·È ·fi ÙÔ˘˜
ÂÌfiÚÔ˘˜ ÔÏÏÔ› ·ÔÍÂÓÒıËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÛÌfi,
Ô‡Ù fiÙÈ Ë ·Î·Ù¿Û¯ÂÙË ÂΛÓË ÚÔ‹ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ Ì·˜
ÁÈ· Ù˘¯Ô‰ÈˆÎÙÈÛÌfi, ·Ó Î·È Â›¯Â ÔÏÏ¿ ÏÂÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù·, ·ÚÔ˘Û›·˙ fï˜ Î·È ·ÙÔ‹Ì·Ù· Ô˘ ‰‡ÛÎÔÏ·
‰ÈηÈÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·È. øÛÙfiÛÔ Â›Ó·È Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ ÁÈ· ηӤӷ
ÏfiÁÔ ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ Û˘Á¯¤Ô˘Ì ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ·Ô‰‹ÌËÛ·Ó ÁÈ· ÂÌÔÚÈÎÔ‡˜ ÛÎÔÔ‡˜ Ì ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜
ÌÂÙ·Ó¿ÛÙ˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ÙÔ˘˜ ÈÔ ÂÈÊ·Ó›˜ ·fi
·˘ÙÔ‡˜. ∞Ó ÔÈ ÔÏÈÙÈÎÔ› Î·È ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ› ·˘ÙÔ› ¿Ó‰Ú˜ ·Ú¤ÌÂÓ·Ó ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰·, Ë ÔÏÈÙÈ΋ ÂÈÚÚÔ‹
ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ ÛÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ı· ‹Ù·Ó
ÌÂÁ¿ÏË Î·È Â˘ÂÚÁÂÙÈ΋ ÁÈ· ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ ¤ıÓÔ˜, οÙÈ
Ô˘ ‰ÂÓ Û˘Ó¤‚Ë ·Ú¿ ·ÚÁfiÙÂÚ·, fiÙ·Ó ‰ËÏ·‰‹ ¤ÂÈÙ·
·fi ÌÂÁ¿ÏÔ ‰È¿ÏÂÈÌÌ· ·Ì¿ıÂÈ·˜ Î·È ·ÂÈÚ›·˜, Ô˘
ÔÊÂÈÏfiÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙËÓ ·Ô‰ËÌ›· ÙˆÓ ÏÔÁ›ˆÓ Î·È ÙˆÓ
ÚÔ˘¯fiÓÙˆÓ, ¤ÁÈÓ ÂÈÙ¤ÏÔ˘˜ ÂÊÈÎÙfi Ó· ÌÔÚʈıÔ‡Ó
¿Ó‰Ú˜ ÈηÓÔ› Ó· ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈηٷÛÙ‹ÛÔ˘Ó. ∫·È ¤ÂÈÙ·,
·˜ ÌËÓ Í¯ӿÌ fiÙÈ ·˘ÙÔ› Ì ÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·
·Ú¤Û˘Ú·Ó Î·È ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜, ÔfiÙ Ú¤ÂÈ Ó· ‰ÔÍ¿˙Ô˘Ì ÙÔ £Âfi Ô˘ ÙÔ Î·Îfi ‰ÂÓ ‹Ú ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˜
‰È·ÛÙ¿ÛÂȘ Î·È fiÙÈ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜
‰ÂÓ ·Ó·˙‹ÙËÛ ·ÛÊ¿ÏÂÈ· Î·È ¿ÓÂÛË ÛÙȘ ͤÓ˜ ¯ÒÚ˜,
ÁÈ·Ù› Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ı· ÎÈÓ‰‡Ó¢ ӷ ÂÍ·Ê·ÓÈÛÙ› ·fi
ÙË Û˘ÌÊÔÚ¿ Ô˘ ‹Ù·Ó ÌÈÎÚ‹. √ÌÔÏÔÁԇ̠fiÙÈ ·Ô˙ËÌȈÓfiÌ·ÛÙ ·fi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Ô‡ Î·È Ô‡ ‰È·ÙËÚÔ‡ÓÙ·Ó ÁÈ· οÔÈÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ‹
ÏÈÁfiÙÂÚÔ Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ·. ∂Ì›˜ ‰ÂÓ ‰ÈÛÙ¿˙Ô˘ÌÂ
Ó· ‰È·ÎËÚ‡ÍÔ˘Ì fiÙÈ Û˘Ì·ıԇ̠΢ڛˆ˜ ÙË ÌÂÁ¿ÏË
ÌÂÚ›‰· ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙȘ ·ÙÚÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ÂÛٛ˜ Î·È Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘
ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, ηٷÈÂ˙fiÌÂÓÔÈ, ‚·Û·ÓÈ˙fiÌÂÓÔÈ, ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·˜ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ, ·ÏÏ¿ ÛÒ˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ ·ÓÂÎÙ›ÌËÙÔ ÎÂÈÌ‹ÏÈÔ ÙÔ˘ ÂıÓÈÎÔ‡ ÊÚÔÓ‹Ì·ÙÔ˜. ∞Ó Û‹ÌÂÚ· ˘¿Ú¯Ô˘ÌÂ
Î·È ÌÈÏ¿Ì ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ·, Ï·ÙÚ‡ԢÌ ÙÔÓ
·ÙÚÔÁÔÓÈÎfi Ì·˜ £Âfi, ÂχıÂÚÔÈ Î·È ÁÂÌ¿ÙÔÈ ÂÏ›‰Â˜, ÙÔ ÔÊ›ÏÔ˘ÌÂ, fiˆ˜ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ Â›·ÌÂ,
ÚÒÙ· ÛÙÔ˘˜ ·ÁÒÓ˜ ÙÔ˘ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
Î·È ÌÂÙ¿ ÛÙȘ Ù·Ï·ÈˆÚË̤Ó˜ ÂΛӘ ÁÂÓȤ˜ ÙÔ˘
Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÙȘ Ù‡¯Â˜ ı· ÂÚÈÁÚ¿„Ô˘Ì ÌÂ Û˘ÓÙÔÌ›·.

√ Ó·fi˜ ÙÔ˘
ÃÚÈÛÙÔ‡ ™ˆÙ‹Ú·
ÛÙË ªfiÛ¯·.
ªÂ ÙËÓ ÂÏ›‰·
Ó· ‚ÚÔ˘Ó ÌÈ·
ηχÙÂÚË Ù‡¯Ë,
ÔÏÏÔ› ŒÏÏËÓ˜
·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ÙËÓ
ÎfiÚË ÙÔ˘ £ˆÌ¿
¶·Ï·ÈÏfiÁÔ˘,
™ÔÊ›·, ÛÙË
ªfiÛ¯·, fiÙ·Ó ÙÔ
1472 ·ÓÙÚ‡ÙËÎÂ
ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ‰Ô‡Î·
Ù˘ ƒˆÛ›·˜
πˆ¿ÓÓË °′.
WILDARROW/
SHUTTERSTOCK

[40]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

μ˘˙·ÓÙÈÓ‹
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·
·fi ÙÔ ¯ı˜
ÛÙÔ Û‹ÌÂÚ·

∞Ó Î·È ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡ Ë Â›ÛËÌË ÁÏÒÛÛ·
Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ‹Ù·Ó Ë ÂÏÏËÓÈ΋, ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜
ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ıˆÚÔ‡Ó ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ƒˆÌ·›Ô˘˜.
√ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ ‹Ù·Ó Ô ÓfiÌÈÌÔ˜ ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘
√ÎÙ·‚È·ÓÔ‡ ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘. ª¤¯ÚÈ ÙÔ 1453 Ë ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÙÔ˘˜
‹Ù·Ó Ë ÚˆÌ·˚΋. øÛÙfiÛÔ, ·˘Ùfi˜ Ô ·ÏÈfi˜ ڈ̷˚Îfi˜ ÎfiÛÌÔ˜
›¯Â ÂίÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÙ› Î·È Â›¯Â ·ÏÏ¿ÍÂÈ ÚÈ˙Èο, Ϙ Î·È Â›¯Â
ηÙ‚› ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ ÙˆÓ Ô˘Ú·ÓÒÓ ÛÙË °Ë.

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [41]

√È
√È ÈÔ
ÈÔ ÙÈÌË̤ÓÔÈ
ÈÌË̤ÓÔÈ ËÁ¤Ù˜
ËÁ¤Ù˜ ÙÔ˘
ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘
μ˘˙·ÓÙ›Ô˘
·ÂÈÎÔÓ›˙ÔÓÙ·È
·ÂÈÎÔÓ›˙ÔÓÙ·È ˆ˜
ˆ˜ ËÌ›ıÂÔÈ
ËÌ›ıÂÔÈ ÌÂ
ÌÂ
ʈÙÔÛ٤ʷӷ
ʈÙÔÛ٤ʷӷ ÛÂ
ÛÂ ¤Ó·
¤Ó· „ËÊȉˆÙfi
„ËÊȉˆÙfi ÙÔ˘
ÙÔ˘
∞Á›Ô˘
∞Á›Ô˘ μÈÙ·Ï›Ô˘
μÈÙ·Ï›Ô˘ ÛÙË
ÛÙË ƒ·‚¤Ó·
ƒ·‚¤Ó· Ù˘
Ù˘ πÙ·Ï›·˜.
πÙ·Ï›·˜.
™Â
™Â ¤Ó·
¤Ó· ¿ÏÏÔ
¿ÏÏÔ „ËÊȉˆÙfi
„ËÊȉˆÙfi (‰ÂÍÈ¿)
(‰ÂÍÈ¿) ËË ÌÔÚÊ‹
ÌÔÚÊ‹
Ù˘
Ù˘ £ÂÔ‰ÒÚ·˜
£ÂÔ‰ÒÚ·˜ ·ÓÙÈÚÔÛˆ‡ÂÈ
·ÓÙÈÚÔÛˆ‡ÂÈ ÙËÓ
ÙËÓ
ÔÏ˘Ù¤ÏÂÈ·
ÔÏ˘Ù¤ÏÂÈ· Ù˘
Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘Ï‹˜.
∞˘Ï‹˜.
Δ∑∂´ª™ §. ™Δ∞¡ºπ§¡Δ

[42]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ Ó‡̷ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘
·Ú·Ì¤ÓÂÈ ˙ˆÓÙ·Ófi ÛÙÔ
ÙÂÏÂÙÔ˘ÚÁÈÎfi ÙˆÓ ÔÚıÔ‰fi͈Ó
Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. √ ™›ÌÈÔÓ ªfiη
Î·È Ë Û‡ÓÙÚÔÊfi˜ ÙÔ˘,
°ÎÂÔÚÁΤٷ ¡›Áη (·ÚÈÛÙÂÚ¿),
‰›ÓÔ˘Ó fiÚÎÔ˘˜ ›ÛÙ˘ ÛÙË
ÌÔÓ‹ ÃÔ‡ÌÔÚ Ù˘ ƒÔ˘Ì·Ó›·˜.
Δ· Û٤ʷӷ Â›Ó·È ÌÈ·
·Ú¿‰ÔÛË Ô˘ ÍÂΛÓËÛ ÚÈÓ
·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘
πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡. ªÂ ÙÔ
ÓÔÌÔıÂÙÈÎfi ¤ÚÁÔ ÙÔ˘
πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡ ÂÓÈÛ¯‡ıËÎ·Ó Ù·
ÚÔÈÎÔÛ‡Ìʈӷ ηÈ
Î·Ï˘Ù¤Ú¢ÛÂ Ë Ù‡¯Ë ÔÏÏÒÓ
Á˘Ó·ÈÎÒÓ. ŒÓ· ‰ˆÌ¿ÙÈÔ ÁÂÌ¿ÙÔ
ÔÚÂÎÙÈο Û ÌÈ· Á·Ì‹ÏÈ·
‰ÂÍ›ˆÛË (¿Óˆ) ÂÚÈ̤ÓÂÈ ÙÔ˘˜
¯ˆÚÈÎÔ‡˜ Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚˆıÔ‡Ó.
√ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜ ‰È·‰fiıËÎÂ
ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙˆÓ μ·ÏηӛˆÓ
ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ÚÔÛËÏ˘ÙÈÛÌfi ÙÔ˘
ÙÛ¿ÚÔ˘ Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜
μfiÚȉԘ ÙÔÓ 9Ô ·ÈÒÓ·.

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [43]

∏ ÂÈÎfiÓ· ÙÔ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘ ‹Ù·Ó

·ÔÛÙÔÏ‹˜ ÙÔ 949:

¯Ú˘Û¿ÊÈ – Û ÌÈ· ÂÔ¯‹ ηٿ ÙËÓ ÔÔ›·

ÂÚ›Ô˘ Ë ÂÍ‹˜: ŒÓ· ıÂÔÎÚ·ÙÈÎfi

«√È ¯Ú˘ÛÔ› ϤÔÓÙ˜ Ô˘ Ê˘ÏÔ‡Û·Ó ÙÔ

ÛÙË ¢‡ÛË ‰ÂÓ Á›ÓÔÓÙ·Ó ·ÁÔÚ·ˆÏËۛ˜

‚·Û›ÏÂÈÔ, ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi Î·È ·ÈÒÓÈÔ, Ì ÙÔÓ

ıÚfiÓÔ ¯Ù˘Ô‡Û·Ó ÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ Ì ÙȘ

·Ú¿ ÌfiÓÔ ·ÓÙ·ÏÏ·Á¤˜ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ.

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÂÎÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ £ÂÔ‡

Ô˘Ú¤˜ ÙÔ˘˜ Î·È ¤‚Á·˙·Ó ¤Ó·Ó

ªÔÚ› ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ Ó· ¤ÏÂÁ¯Â ÙȘ

ÛÙË °Ë, ÂÚÈÙÚÈÁ˘ÚÈṲ̂ÓÔ ·fi ¤Ó·Ó

ÙÚÔÌ·ÎÙÈÎfi ‚Ú˘¯ËıÌfi ·fi Ù· ·ÓÔȯٿ

ÛΤ„ÂȘ Î·È ÙȘ Ú¿ÍÂȘ ÙˆÓ ˘ËÎfiˆÓ

·ÎÏÔ ·ÙfiÌˆÓ Ô˘ ·ÓÙ·Ó·ÎÏÔ‡Û ÙËÓ

ÙÔ˘˜ ÛÙfiÌ·Ù· Ì ÙȘ ·Ó·ÙÚȯȷÛÙÈΤ˜

ÙÔ˘, ˆÛÙfiÛÔ ÂӉȷÊÂÚfiÙ·Ó

ÈÂÚ·Ú¯›· ÙˆÓ Ô˘Ú·ÓÒÓ – ·ÁÁ¤ÏÔ˘˜,

ÙÔ˘˜ ÁÏÒÛÛ˜. ÿÏÎÈÓ· Ô˘ÏÈ¿

ȉȷ›ÙÂÚ· ÁÈ· ÙËÓ Â˘ËÌÂÚ›· ÙÔ˘˜.

ÚÔÊ‹Ù˜ Î·È ·ÔÛÙfiÏÔ˘˜. ŒÓ·˜ £Âfi˜,

¤ÎÚˆ˙·Ó ·fi ¤Ó· Â›¯Ú˘ÛÔ ‰¤ÓÙÚÔ.

√È ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÔÈ Â‡ÔÚÔÈ

¤Ó·˜ ÎfiÛÌÔ˜, ¤Ó·˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜. ŒÍˆ

∞ÊÔ‡ ÂΉ‹ÏˆÛ· ÙËÓ ·ÊÔÛ›ˆÛ‹ ÌÔ˘

Ôϛ٘ Û˘Ó·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·Ó ÛÙË

·fi ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û·Ó Ë

ÙÚÂȘ ÊÔÚ¤˜… ˘ÔÎÏÈÓfiÌÂÓÔ˜ ̤¯ÚÈ

¯ÚËÌ·ÙÔ‰fiÙËÛË ÓÔÛÔÎÔÌ›ˆÓ,

¿ÁÓÔÈ· Î·È Ô fiÏÂÌÔ˜, ¤Ó·˜ ·ÓÂϤËÙÔ˜

ÙÔ ‰¿‰Ô, ۋΈ۷ ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÌÔ˘ ηÈ

Ùˆ¯ÔÎÔÌ›ˆÓ, ÔÚÊ·ÓÔÙÚÔÊ›ˆÓ,

ÎfiÛÌÔ˜ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ. √ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜

·ÓÙ›ÎÚÈÛ· ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Ô˘ ›¯· ‰ÂÈ

È‰Ú˘Ì¿ÙˆÓ ÁÈ· ÙÔ˘˜ Ù˘ÊÏÔ‡˜,

›¯Â ÙË ı›· ·ÔÛÙÔÏ‹ Ó· ÙÔ˘˜

ÚÈÓ ·fi Ï›ÁÔ Ó· οıÂÙ·È Û ¤Ó·

ÁËÚÔÎÔÌ›ˆÓ, ÂȉÈÎÒÓ Ô›ÎˆÓ ÁÈ· ÙȘ

ÌÂÙ·‰ÒÛÂÈ ÙËÓ ·ÏËıÈÓ‹ ›ÛÙË Î·È Ó·

ÂÏ·ÊÚ¿ ˘ÂÚ˘„ˆÌ¤ÓÔ Î¿ıÈÛÌ·. ∂›¯Â

ÌÂÙ·ÓÔË̤Ó˜ fiÚÓ˜ (ÔÚÈṲ̂Ó˜

ÙÔ˘˜ ı¤ÛÂÈ ˘fi ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘. √È

·ÏÏ¿ÍÂÈ ÂÚÈ‚ÔÏ‹ Î·È Î·ıfiÙ·Ó „ËÏ¿,

¤ÁÈÓ·Ó ·Á›Â˜), ·ÎfiÌË Î·È

ÙÂÏÂÙ¤˜ ÂÓ‰˘Ó¿ÌˆÓ·Ó ÙÔ ÚfiÏÔ ÙÔ˘. ΔË

ÛÙÔ Â›Â‰Ô Ù˘ ÔÚÔÊ‹˜».

·Ó·ÌÔÚʈÙËÚ›ˆÓ ÁÈ· ÍÂÂṲ̂Ó˜

̤ڷ Ù˘ ÛÙ¤„˘ ÙÔ˘, ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘

™ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÔÈ ¤ÌÔÚÔÈ

·ÚÈÛÙÔÎÚ¿ÙÈÛÛ˜. ™ÙȘ È·ÙÚÈΤ˜

ÔÌ‹˜, Ô ÓfiÌÈÌÔ˜ ‰È¿‰Ô¯Ô˜, ‹ Ô

‹Ù·Ó ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔÈ ÛÂ Û˘ÓÙ¯ӛ˜, Ô˘

·ÚÔ¯¤˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·Ó ¯ÂÈÚÔ˘ÚÁ›·

ıÚÈ·Ì‚Â˘Ù‹˜ ÛÊÂÙÂÚÈÛÙ‹˜ ÙÔ˘ ıÚfiÓÔ˘,

ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Û·Ó Ì ‚¿ÛË ·˘ÛÙËÚÔ‡˜

Î·È Ì·ÈÂ˘Ù‹ÚÈ·, „˘¯È·ÙÚÈΤ˜ ÎÏÈÓÈΤ˜ ηÈ

¿ÏÏ·˙ ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÙÔ˘ ÛÙÔÏ‹ Ì ٷ

ηÓÔÓÈÛÌÔ‡˜. ∞ÓÙ›ıÂÙ· ·fi fi,ÙÈ

ÏÂÚÔÎÔÌ›·. ™Â ·ÓÙ›ıÂÛË Ì ÙË

Ï·ÌÂÚ¿ ‚·ÛÈÏÈο ÂÓ‰‡Ì·Ù· ηÈ

Û˘Ó¤‚·ÈÓ ÛÙË ¢‡ÛË, ÙÔ ÂÌfiÚÈÔ ‹ Ë

«‚ÚfiÌÈÎË» ¢‡ÛË, ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ ÛÙ·

ÌÂÙ·ÌÔÚʈÓfiÙ·Ó ·fi ‹Úˆ· ÛÂ

‚ÈÔÙ¯ӛ· ‰ÂÓ ·ÓÙÈÌÂÙˆÈ˙fiÙ·Ó

ÚÒÈÌ· ¯ÚfiÓÈ· ‹Ù·Ó ÁÂÌ¿ÙÔ ‰ËÌfiÛÈ·

ÂÎÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡ ÛÙË °Ë.

˘ÔÙÈÌËÙÈο. ∏ ›‰È· Ë ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÂÈÚ·

ÏÔ˘ÙÚ¿, ÂÓÒ Ù· Ê·Ó¿ÚÈ· ÛÙÔ˘˜

ΔÔ ¶¿Û¯· Î·È Ù· ÃÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ‰Ò‰Âη

¤Î·Ó ·fiÛÙ·ÍË ·ÚˆÌ¿ÙˆÓ ÛÙËÓ

‰ÚfiÌÔ˘˜ ¤Î·Ó·Ó ÙË Ó‡¯Ù·

·˘ÏÈÎÔ›, Ô˘ Û˘Ì‚fiÏÈ˙·Ó ÙÔ˘˜ 12

ÎÚ‚·ÙÔο̷ڿ Ù˘, ÂÓÒ Ô

·ÛʷϤÛÙÂÚË.

∞ÔÛÙfiÏÔ˘˜, ÙÔÓ Û˘Ófi‰Â˘·Ó Û ÔÌ‹

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ‹Ù·Ó Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜

ÚÔ˜ ÙËÓ ∞Á›· ™ÔÊ›·, ÂÓÒ Ô Ï·fi˜

¤ÌÔÚÔ˜ Î·È ‚ÈÔÙ¤¯Ó˘ Ù˘

ΔËÓ ·Ó·ÙÔÏ‹ ÙÔ˘ ‹ÏÈÔ˘ Ù· ÊıÈÓÔˆÚÈÓ¿

·¤‰È‰Â ÙÈ̤˜. √ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, Ô˘ ›¯Â ÙÔ ÌÔÓÔÒÏÈÔ

ʇÏÏ· ›¯·Ó ÌÈ· ¯Ú˘Û·Ê¤ÓÈ· Ï¿Ì„Ë

ÊÔÚÔ‡Û ÛÙ¤ÌÌ· Î·È ÂÓ‰‡Ì·Ù·

ÛÙË ÓÔÌÈÛÌ·ÙÔÎÔ›·, ÛÙÔÓ ÔÏÂÌÈÎfi

ÛÙ· fiÚË Ù˘ μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜. ŒÓ· ¿ÏÔÁÔ

ÎÂÓÙË̤ӷ Ì ÔχÙÈÌÔ˘˜ Ï›ıÔ˘˜ ηÈ

ÂÍÔÏÈÛÌfi Î·È ÛÙ· ÊËÌÈṲ̂ӷ ›‰Ë

fiÚÁˆÓ ¤Ó· ¯ˆÚ¿ÊÈ, ÂÓÒ ÔÈ ¯ˆÚÈΤ˜

΢‚ÂÚÓÔ‡Û ·fi ÙÔ ‰·È‰·Ï҉˜ ·Ï¿ÙÈ

ÔÏ˘ÙÂÏ›·˜ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘.

‹Ù·Ó ·ÊÔÛȈ̤Ó˜ ÛÙÔ ‰‡ÛÎÔÏÔ ¤ÚÁÔ

ÙÔ˘. ™ÙÔ˘˜ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˘˜ ÙÔ˘, Ô˘

√ πÔ˘ÛÙÈÓÈ·Ófi˜ ›¯Â ȉڇÛÂÈ ÙËÓ

ÙÔ˘˜. ª·˙› Ì ÙÔ ÊˆÙÔÁÚ¿ÊÔ Ô˘ ÌÂ

ÊÔÚÔ‡Û·Ó ÌÂٷ͈ٿ ÂÓ‰‡Ì·Ù·,

ÂÚ›ÊËÌË ÌÂÙ·ÍÔ‚ÈÔÙ¯ӛ· ÙÔ˘ Ì ·‚Á¿

Û˘Ófi‰Â˘Â ÛÙ·ı‹Î·Ì ÁÈ· Ó·

·¤ÓÂÈÌ ٛÙÏÔ˘˜ fiˆ˜ «ÂÍÔ¯fiÙ·ÙÔ˜»

ÌÂÙ·ÍÔÛÎˆÏ‹ÎˆÓ Ô˘ ›¯Â ÌÂٷʤÚÂÈ

··ı·Ó·Ù›ÛÔ˘Ì ÙË ÛÎËÓ‹.

Î·È «ÂÎÏ·ÌÚfiÙ·ÙÔ˜». √È ¿˜

ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ï·ıÚ·›· (̤¯ÚÈ

¢›Ï· Ì·˜ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ¤Ó· ÂÚÈÔÏÈÎfi.

˘ÈÔı¤ÙËÛ·Ó ÙËÓ ÙÈ¿Ú· ÙÔ˘ Î·È ÔÈ

ÙfiÙÂ Ë ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ï‹ÚˆÓÂ Ì›·

ŒÓ·˜ ·ÛÙ˘ÓfiÌÔ˜ Î·È ¤Ó·˜ ÎÚ·ÙÈÎfi˜

ÌÔӿگ˜ Ù˘ ∞ÁÁÏ›·˜ ÙË ÛÊ·›Ú· ηÈ

ÌÔÓ¿‰· ¯Ú˘ÛÔ‡ ÁÈ· Ì›· ÌÔÓ¿‰·

˘¿ÏÏËÏÔ˜ ‹ÏÂÁÍ·Ó Ù· ÛÙÔȯ›· Ì·˜ ηÈ

ÙÔ Û΋ÙÚÔ ÙÔ˘.

ÎÈÓÂ˙ÈÎÔ‡ ÌÂÙ·ÍÈÔ‡). ∂ȉÈο

Ù· η٤ÁÚ·„·Ó. √ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ Ì¿˜

√È ÌÂÁ·ÏÂÈÒ‰ÂȘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ¤˜ ÙÂÏÂÙ¤˜,

¯Ú˘ÛÔÔ›ÎÈÏÙ· ˘Ê¿ÛÌ·Ù·, ÊÙÈ·Á̤ӷ

˙‹ÙËÛ ӷ ‚Á¿ÏÔ˘Ì ٷ ÊÈÏÌ ·fi ÙȘ

ÔÈ Ôԛ˜ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÔ‡ÓÙ·Ó ÛÂ

ÛÙÔ˘˜ ·ÚÁ·ÏÂÈÔ‡˜ ÙÔ˘ ·Ï·ÙÈÔ‡, ηÈ

Ì˯·Ó¤˜. Èڛ˜ η̛· ÂÍ‹ÁËÛË Î·È

·›ıÔ˘Û˜ Ì ¯¿ÏÎÈÓ˜ ı‡Ú˜ ηÈ

¿ÏÏ· «··ÁÔÚÂ˘Ì¤Ó· ›‰Ë», Ù· ÔÔ›·

·‰È·ÊÔÚÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÙȘ ‰È·Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜

¯Ú˘Û¤˜ Î·È ·ÛË̤ÓȘ ÔÚÔʤ˜,

‰ÂÓ ÂÈÙÚÂfiÙ·Ó Ó· Ô˘ÏËıÔ‡Ó ÛÙÔ

Ì·˜ ÙȘ ¤Ù·Í ÛÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ Î·È ÙȘ

ÚÔηÏÔ‡Û·Ó ‰¤Ô˜ ÛÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜,

Â͈ÙÂÚÈÎfi, ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÔχÙÈÌ·

Ô‰Ô¿ÙËÛÂ.

ȉȷ›ÙÂÚ· fiÙ·Ó ¤Î·Ó ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛ‹ ÙÔ˘

‰ÒÚ· ÁÈ· ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜ Ú›ÁÎÈ˜. ∞fi

ΔÔ ÂÚÈÛÙ·ÙÈÎfi ·˘Ùfi Ì·˜ ¤Î·Ó ӷ

οÔÈÔ… Ì˯·ÓÈÎfi ı·‡Ì·.

ÙȘ ÂÈÛ·ÁˆÁ¤˜, ÙȘ ÂÍ·ÁˆÁ¤˜, ÙȘ

·Ó·ÏÔÁÈÛÙԇ̠fiÙÈ ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ ˘‹ÚÍÂ

√ §ÈÔ˘ÙÚ¿Ó‰Ô˜, Â›ÛÎÔÔ˜ ∫ÚÂÌfiÓ·˜,

ˆÏ‹ÛÂȘ, ÙȘ ·ÁÔÚ¤˜, ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜ ηÈ

Ô ÚÔ¿ÁÁÂÏÔ˜ Ù˘ ·ÛÙ˘ÓÔÌÔÎÚ·ÙÔ‡-

ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ÌÈ· ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋ ÙÂÏÂÙ‹

Ù· ÂÓÔ›ÎÈ· ÙˆÓ Î·Ù·ÛÙËÌ¿ÙˆÓ Á¤ÌÈ˙·Ó

ÌÂÓ˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂˘ÚÒ˘.

ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÌÈ·˜ ‰Èψ̷ÙÈ΋˜

Ù· ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈο ıËÛ·˘ÚÔÊ˘Ï¿ÎÈ· ÌÂ

√È μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› ‹Ù·Ó η¯‡ÔÙÔÈ Î·È

[44]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÂÈÊ˘Ï·ÎÙÈÎÔ› Ì ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜ ηÈ

ÔÔ›· ÂͤÊÚ·Û ÛÙË ª˘ÛÙÈ΋ πÛÙÔÚ›·,

ÊÚfiÓÙÈ˙·Ó Ó· ‰È·ÚÚ‡ÛÔ˘Ó ÛÙÔ

‰ÈfiÙÈ «‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ‰È·Ê‡ÁÂÈ ÙËÓ

Â͈ÙÂÚÈÎfi ÌfiÓÔ fiÛ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜

ÚÔÛÔ¯‹ ÙfiÛÔ ÔÏÏÒÓ Î·Ù·ÛÎfiˆÓ,

‹ıÂÏ·Ó. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ·Ó·˙ËÙÔ‡Û·Ó

Ô‡Ù ӷ ‰Ú·ÂÙ‡ÛÂÈ, ·Ó Ù˘¯fiÓ ÙÔÓ

ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ì·ÓȈ‰Ò˜. √È Â›ÛËÌÔÈ

Û˘ÏÏ¿Ì‚·Ó·Ó». ªfiÓÔ ÛÙȘ

ÚÔÛÎÂÎÏË̤ÓÔÈ ¤‚ÏÂ·Ó ÌfiÓÔ fiÛ· ÔÈ

·ÚÌ·ÙÔ‰ÚƠ̂˜ Î·È ÛÙȘ ¿ÏϘ

·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ÔÈ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ÙÔ˘˜ ‰Â›ÍÔ˘Ó.

ÂΉËÏÒÛÂȘ Ô˘ Á›ÓÔÓÙ·Ó ÛÙÔÓ

™ÙÔ ‰ÚfiÌÔ ÚÔ˜ ÙËÓ

πfi‰ÚÔÌÔ Ô Ï·fi˜ ›¯Â ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ·

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ë ÙÈÌËÙÈ΋ ÊÚÔ˘Ú¿

Ó· ÂÎÊÚ¿ÛÂÈ ÙË ‰˘Û·Ú¤ÛÎÂÈ¿ ÙÔ˘

‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ¿ÊËÓ ӷ ·ÚÂÎÎÏ›ÓÔ˘Ó ·fi

ÂÓÒÈÔÓ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·. √ÚÈṲ̂Ó˜

ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋ Ô‰fi. ∂ȉÈÎÔ›

ÊÔÚ¤˜ ÔÈ Ê·Ùڛ˜, ÌÚÔÛÙ¿ Û 60.000

ÎÚ·ÙÈÎÔ› ˘¿ÏÏËÏÔÈ Ì¿ı·ÈÓ·Ó fi,ÙÈ ‹Ù·Ó

ı·٤˜, ÚÔ¤‚·ÈÓ·Ó Û ¤ÎÙÚÔ·.

‰˘Ó·ÙfiÓ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ‰Èψ̷ÙÈÎÔ‡˜

√ πÔ˘ÛÙÈÓÈ·Ófi˜ ÁϛوÛ ·fi ÌÈ· Ù¤ÙÔÈ·

·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˘˜. Àfi ÂÈÙ‹ÚËÛË

ÂͤÁÂÚÛË Ó›ÁÔÓÙ·˜ ÙÔÓ πfi‰ÚÔÌÔ

‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Î·È ÔÈ ¤ÌÔÚÔÈ. ∫·Ó¤Ó·˜

ÛÙÔ ·›Ì·.

ͤÓÔ˜ ‰ÂÓ ¤Î·Ó ÂÌfiÚÈÔ Î·È ‰ÂÓ

¶›Ûˆ ·fi ÙËÓ ·ÛÙÚ·ÊÙÂÚ‹ fi„Ë ÙÔ˘

¤Ì·ÈÓ Û ˘·›ıÚȘ ·ÁÔÚ¤˜ Ì·ÎÚÈ¿

·Ï·ÙÈÔ‡ ÎÚ‡‚ÔÓÙ·È ÂӉ¯Ô̤ӈ˜ «Ù·

·fi Ù· Û‡ÓÔÚ· ·Ó ‰ÂÓ Û˘Óԉ¢fiÙ·Ó

ÈÔ ÁÂÚ¿ ıÂ̤ÏÈ·, ·ÏÏ¿ Î·È Ë ÈÔ

·fi οÔÈÔÓ ˘¿ÏÏËÏÔ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.

·¯Ú›· ‰ÔÌ‹ Ô˘ ›¯Â ÔÙ¤ ÔÏÈÙÈÛÌfi˜»

™ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· Ô ¤·Ú¯Ô˜

‰È·Ì·ÚÙ‡ÚÂÙ·È Ô °Ô˘›ÏÈ·Ì §›ÎÈ,

ÙÔÔıÂÙÔ‡Û ÙÔ˘˜ ÂÌfiÚÔ˘˜ ÛÂ

ÈÛÙÔÚÈÎfi˜ Ù˘ ‚ÈÎÙÔÚÈ·Ó‹˜ ÂÔ¯‹˜.

‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ¯ÒÚÔ˘˜, ·Ó¿ ÂıÓfiÙËÙ·,

∫¿ı ·Ó¿ÍÈÔ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜

ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ·ÔÊ¢¯ı› Ë

ÂÚÈ‚·ÏÏfiÙ·Ó ·fi Â›‰ÔÍÔ˘˜

ηٷÛÎÔ›·. ∞Ó Î¿ÔÈÔ˜ ¤ÌÂÓÂ

ÛÊÂÙÂÚÈÛÙ¤˜ Î·È ‰ÔÏÔÊfiÓÔ˘˜ Î·È ‰ÂÓ

·Ú·¿Óˆ ·fi ÙÚÂȘ Ì‹Ó˜, Ô˘ ‹Ù·Ó Ë

·Ú¤ÌÂÓ ÁÈ· ηÈÚfi ÂÎÚfiÛˆÔ˜ ÙÔ˘

¿‰ÂÈ· ·Ú·ÌÔÓ‹˜, ÙÔ˘ ¤·ÈÚÓ·Ó Ù·

£ÂÔ‡ ÛÙË °Ë. ∞fi ÙÔ˘˜ 88

ÚÔ˚fiÓÙ·, ÙÔÓ Ì·ÛÙ›ÁˆÓ·Ó Î·È ÙÔÓ

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ Ô˘ ·Ó‹Ïı·Ó ÛÙÔ

¤‰Èˆ¯Ó·Ó ·fi ÙË ¯ÒÚ·.

ıÚfiÓÔ, ·fi ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ∞′ ̤¯ÚÈ

ŸÛÔ ÁÈ· ÙÔ ·Ó ˘‹Ú¯Â ÂÏ¢ıÂÚ›·

ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ π∞′, ÔÈ 13 Î·Ù¤Ê˘Á·Ó

ÏfiÁÔ˘ ‹ ·Ó ‰¤¯ÔÓÙ·Ó ÙËÓ ÎÚÈÙÈ΋, ÙÔ

Û ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ. ÕÏÏÔÈ 30 ›¯·Ó ‚›·ÈÔ

fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡

Ù¤ÏÔ˜. ∏ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÂÈÚ· ∂ÈÚ‹ÓË ‹ıÂÏÂ

–silentium,, ‰ËÏ·‰‹ ÛȈ‹–
Û˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘ ––silentium

ÙfiÛÔ Ôχ Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·,

·ÚΛ ÁÈ· Ó· ηٷϿ‚ÂÈ Î·Ó›˜ ÙÈ

Ô˘ ¤‚·Ï ӷ Ù˘ÊÏÒÛÔ˘Ó ÙÔ ÁÈÔ Ù˘

Û˘Ó¤‚·ÈÓÂ. √ ÈÛÙÔÚÈÎfi˜ ¶ÚÔÎfiÈÔ˜

Î·È ¤Ï·‚ ÂΛÓË, ·ÓÙ› ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ, ÙÔÓ

ÂÎı›·Û ÙȘ ÛÙÚ·ÙȈÙÈΤ˜ ηÈ

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi Ù›ÙÏÔ. ∞ÎfiÌË Î·È Ô

ÔÈÎÔ‰ÔÌÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘

ª¤Á·˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜

πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡ – ηÙfiÈÓ ÂÓÙÔÏ‹˜ ÙÔ˘

·ÁÈÔÔÈ‹ıËÎÂ, ‰È¤Ù·Í ӷ ÛÊ¿ÍÔ˘Ó ÙÔ

›‰ÈÔ˘. ◊Ù·Ó ·Ó·ÁηṲ̂ÓÔ˜ fï˜ Ó·

ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ Î·È Ó· Ó›ÍÔ˘Ó ÙË

Û˘ÁÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ÙË ‰ÚÈ̇ٷÙË ÎÚÈÙÈ΋, ÙËÓ

Á˘Ó·›Î· ÙÔ˘.

ªÈ· ÔÌ‹ ·Úı¤ÓˆÓ,
Ô‰ËÁÔ‡ÌÂÓË ·fi ÙÔ˘˜
ΔÚÂȘ ª¿ÁÔ˘˜, ÏËÛÈ¿˙ÂÈ
ÙËÓ ¶·Ó·Á›· ÌÂ ÙÔ
ÃÚÈÛÙfi, Û ¤Ó· „ËÊȉˆÙfi
ÛÙÔÓ ÕÁÈÔ ∞ÔÏÏÈÓ¿ÚÈÔ
ÙÔ ¡¤Ô, ÛÙË ƒ·‚¤Ó·
Ù˘ πÙ·Ï›·˜. ∏ ƒ·‚¤Ó·,

Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·
Ù˘ ·ÏÈ¿˜ ƒˆÌ·˚΋˜
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜,
¿ÎÌ·ÛÂ ·fi ÙÔÓ 5Ô
¤ˆ˜ ÙÔÓ 8Ô ·ÈÒÓ· ˆ˜
‚˘˙·ÓÙÈÓfi ÔÏÈÙÈÛÙÈÎfi
ΤÓÙÚÔ Ù˘ πÙ·ÏÈ΋˜
¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘.

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [45]

[46]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ· Û‹Ï·È· Ù˘
∫··‰ÔΛ·˜
ÊÈÏÔÍÂÓÔ‡Û·Ó Î¿ÔÙÂ
ÙË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË
ÌÔÓ·ÛÙÈ΋ ÎÔÈÓfiÙËÙ·
Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜.
√È ÈÂÚ·fiÛÙÔÏÔÈ
ÌÂÙ¤‰È‰·Ó ·fi ‰Ò
ÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ›ÛÙË
Û ÙfiÔ˘˜ ÙfiÛÔ
Ì·ÎÚÈÓÔ‡˜ fiÛÔ
Ë ∞ÈıÈÔ›·. ªÂٷ͇
ÙÔ˘ 4Ô˘ Î·È ÙÔ˘ 14Ô˘
·ÈÒÓ· Ϸ͇ÙËηÓ
ÛÙÔ˘˜ Ì·Ï·ÎÔ‡˜
ËÊ·ÈÛÙÂÈ·ÎÔ‡˜ ÎÒÓÔ˘˜
ÂÚ›Ô˘ 300
ÂÎÎÏËۛ˜,
Ô˘ ÎÔÛÌ‹ıËÎ·Ó ÌÂ
fiÌÔÚʘ ÙÔȯÔÁڷʛ˜,
ηıÒ˜ Î·È ¯ÒÚÔÈ
ηÙÔÈΛ·˜ ÁÈ· 30.000
·ÓıÚÒÔ˘˜.

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [47]

∂ÓÙÔ‡ÙÔȘ, Ë ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, ·Ú’ fiÙÈ

Ô˘ ¤‚ÔÛηÓØ ÛÙÔ Î¿„ÈÌÔ Ù˘ Á˘ ηÈ

Ù¤ÏÔ˜, Ô ™·ÌÔ˘‹Ï ‚ڋΠÙË Ó¤ÌÂÛ‹ ÙÔ˘

‹Ù·Ó ÂÚÈ΢Îψ̤ÓË ·fi ¯ıÚÔ‡˜,

ÛÙËÓ ·fiÊÚ·ÍË ÙˆÓ ˘‰¿ÙÈÓˆÓ ËÁÒÓØ

ÛÙÔ ÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡

¤˙ËÛ ¿Óˆ ·fi 1.100 ¯ÚfiÓÈ·. ¶›Ûˆ

ÛÙËÓ ·Ó¿ÏË„Ë ‰Ú¿Û˘ ÌfiÓÔ fiÙ·Ó ÔÈ

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· μ·ÛÈÏ›Ԣ μ′.

·fi ÙÔ ÌÂٷ͈Ùfi Á¿ÓÙÈ Ù˘

Û˘Óı‹Î˜ ‹Ù·Ó ¢ÓÔ˚Τ˜ ·fi οıÂ

°È· ÔÏϤ˜ ‰ÂηÂٛ˜ ÔÈ ÂÎÛÙÚ·Ù›˜

‰Èψ̷ٛ·˜ ˘‹Ú¯·Ó Ë ÛȉÂÚ¤ÓÈ·

¿Ô„Ë. «√ ıÂfi˜ ‚ÔËı¿ÂÈ ÙÔ˘˜

ÙÔ˘ ÛÙ· μ·ÏοÓÈ· η٤ÏËÁ·Ó ÛÂ

ÁÚÔıÈ¿ ÙÔ˘ Ó·˘ÙÈÎÔ‡, Ù· ηÏÔÊÙÈ·Á̤ӷ

·ÓıÚÒÔ˘˜ Ô˘ ÎÈÓ‰˘ÓÂ‡Ô˘Ó fiÙ·Ó ‰ÂÓ

Ì·ÎÂÏÂÈfi. √ ™·ÌÔ˘‹Ï, Ô ÔÔ›Ô˜

Ô¯˘Ú¿ Î·È Ô ÌÈÎÚfi˜ ·ÏÏ¿ Ôχ ηϿ

¤¯Ô˘Ó ¿ÏÏË ÂÈÏÔÁ‹, fi¯È fiÙ·Ó ÔÈ ›‰ÈÔÈ

ÍÂÁÏÈÛÙÚÔ‡ÛÂ Û·Ó Ù· ¯¤ÏÈ· Ù˘ Ï›ÌÓ˘

ÂÎ·È‰Â˘Ì¤ÓÔ˜ ÛÙÚ·Ùfi˜, Ô˘

ÂÈϤÁÔ˘Ó ÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔ» ¤ÏÂÁ Ô

√¯Ú›‰·˜, ¤ÛÙËÛ ·Á›‰· ÛÙÔÓ μ·Û›ÏÂÈÔ,

··ÚÙÈ˙fiÙ·Ó ·fi ıˆÚ·ÎÔÊfiÚÔ˘˜

μÂÏÈÛ¿ÚÈÔ˜, Ô ÁÓˆÛÙfi˜ ÛÙÚ·ÙËÁfi˜ ÙÔ˘

Û ¤Ó· Ê·Ú¿ÁÁÈ ÛÙÔÓ ÕÓˆ ™ÙÚ˘ÌfiÓ·.

È›˜ Î·È ¤ÊÈÔ˘˜ ÙÔÍfiÙ˜.

πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡.

∞ÊÔ‡ ηٿÊÂÚ ӷ ‰È·Ê‡ÁÂÈ, Ô

√È μ˘˙·ÓÙÈÓÔ›, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ

∞Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ‰ÂÓ ‹Á·ÈÓ·Ó Î·Ï¿,

μ·Û›ÏÂÈÔ˜ ηı‹ÏˆÛ ÂΛ ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ

¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·Ó ·fi ÙËÓ ·ÙÛ¿ÏÈÓË

¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ÙÔ˘˜

ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·

ÂÈı·Ú¯›· ÙÔ˘˜, fiˆ˜ Î·È ÔÈ ƒˆÌ·›ÔÈ,

fiÏÔ: ÙÔ ˘ÁÚfi ˘Ú (Ô˘ ÙÔ

¤‰ˆÛ ÛÙÔÓ ÙÛ¿ÚÔ ¤Ó· Ì¿ıËÌ· ÁÈ· ÙÔ

˘ÂÚ·Û›˙ÔÓÙ·Ó ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ˆ˜

·ÔηÏÔ‡Û·Ó Î·È ÂÏÏËÓÈÎfi ˘Ú).

ÙÈ Û‹Ì·ÈÓ ÁÈ· ÙÔ˘˜ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜

«˘¤ÚÌ·¯ÔÈ Î·È ÛˆÙ‹Ú˜ Ù˘

¶ÙËÙÈο ¤Ï·È·, Ô˘ ›¯·Ó ıÂÚÌ·Óı›

ÂΉ›ÎËÛË.

¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔÛ‡Ó˘». ŸÙ·Ó ‹Ù·Ó ÛÂ

˘fi ›ÂÛË, ÂÎÙÔ͇ÔÓÙ·Ó Ì¤Ûˆ ÂÓfi˜

∫·Ù‚·›ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ ÛÔ‡ÚÔ˘Ô ·fi ÙÔ

ÂÎÛÙÚ·Ù›·, ͢ÓÔ‡Û·Ó Î·È ÎÔÈÌfiÓÙ·Ó

ÊÏÔÁÔ‚fiÏÔ˘ Î·È Î·Ù¿Î·ÈÁ·Ó ÏÔ›· ηÈ

Ô¯˘Úfi ÙÔ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï, Ô˘ ·ÎfiÌË

Ì ÚÔÛ¢¯¤˜. ΔÔÓ 9Ô ·ÈÒÓ· ¤Î·Ó·Ó

ÏËÚÒÌ·Ù·. ∏ ʈÙÈ¿ ÌÔÚÔ‡Û ӷ

ÛÙÂÊ·ÓÒÓÂÈ ÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ Ù˘ √¯Ú›‰·˜,

ÏÈÙ·Ó›· Ì ÙÔ ¿ÁÈÔ ‡Ê·ÛÌ· –ÙÔ ¤Ó‰˘Ì·

ÚÈÊı› ·ÎfiÌË Î·È ÛÙÔ ÓÂÚfi Î·È Ó·

·Ó·Î·Ù‡ÙËη Ì ÙÔ˘˜ ÁÔÓ›˜, Ù· ·È‰È¿

Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜– Á‡Úˆ ·fi Ù· Ù›¯Ë Ù˘

ÌÂÙ·ÙÚ¤„ÂÈ ÙÔÓ Â¯ıÚÈÎfi ÛÙfiÏÔ ÛÂ

Î·È Ù· ˙¢Á¿ÚÈ· Ô˘ ¤Î·Ó·Ó ‚fiÏÙ· ÛÙÔÓ

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó·

·Ú·Ó¿ÏˆÌ· ˘Úfi˜. ∞˘Ù‹ Ë «·ÙÔÌÈ΋

ÎÂÓÙÚÈÎfi ‰ÚfiÌÔ. ¶·Ú·ÙËÚÔ‡Û· Á‡Úˆ

ÛÒÛÔ˘Ó ÙËÓ «fiÏË Ô˘ ÚÔÛٿ٢Â

‚fiÌ‚·» ÙˆÓ μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ ¤ıÂÛ ٤ÚÌ·

ÌÔ˘ Ì·‡Ú· Ì¿ÙÈ· Ô˘ ¿ÛÙÚ·ÊÙ·Ó,

Ô £Âfi˜» ·fi ÙËÓ Â›ıÂÛË ÙˆÓ ƒÒÛˆÓ.

Û ¤ÓÙ ¯ÚfiÓÈ· Ó·˘ÙÈÎÒÓ

¤ÙÔÈÌ· Ó· ÂÚˆÙÔÙÚÔ‹ÛÔ˘Ó, ·Ó‹Û˘¯·

√ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ıÚ›·Ì‚Ô˜ ÙÔ˘ ∏Ú·ÎÏ›Ԣ

Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂˆÓ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË

Ì¿ÙÈ· Ô˘ ‰ÈÂÚ¢ÓÔ‡Û·Ó, ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙·Ó

‰ÂÓ ‹Ù·Ó Ë Û˘ÓÙÚÈ‚‹ ÙÔ˘ ÚÔ·ÈÒÓÈÔ˘

ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 7Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È Û ÌÈ·

Î·È ·ÔÚÔ‡Û·Ó, Ì¿ÙÈ· Ô˘ ÎÔ›Ù·˙·Ó

¯ıÚÔ‡, Ù˘ ¶ÂÚÛ›·˜, ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ¡ÈÓ¢›,

‰ˆ‰ÂοÌËÓË ÔÏÈÔÚΛ· ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘

ÙÔÏÌËÚ¿, Ì¿ÙÈ· Ô˘ ¯·Ì‹ÏˆÓ·Ó

·ÏÏ¿ Ë ·Ó¿ÎÙËÛË ÙÔ˘ ΔÈÌ›Ô˘ ™Ù·˘ÚÔ‡

8Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÂÓÒ ¿ÏÏ·Í ÙÔÓ ÚÔ˘ Ù˘

ÓÙÚÔ·Ï¿.

Ô˘ ›¯·Ó ·Ú¿ÍÂÈ ÔÈ ¶¤ÚÛ˜, Î·È Ë

ÈÛÙÔÚ›·˜ ÛÙ·Ì·ÙÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ÕÚ·‚˜

ŒÓ· Ú›ÁÔ˜ Ì ‰È·¤Ú·Û fiÙ·Ó

ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ ÙÔ˘ ·fi ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ

ÚÔ ÙˆÓ ˘ÏÒÓ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘. ∫·È

ÛΤÊÙËη ÌÈ· ¿ÏÏË ÔÌ‹. √ μ·Û›ÏÂÈÔ˜

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÛÙËÓ πÂÚÔ˘Û·Ï‹Ì ÙÔ 630.

¤ÂÈÙ· ·fi ‰‡Ô ·ÈÒÓ˜, fiÙ·Ó Ù· ÚˆÛÈο

Ù‡ÊψÛ ÙÔ˘˜ 15.000 ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜

∫·È Ë Î·Î‹ Ê‹ÌË ÙˆÓ μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ ÁÈ·

ÏÔ›· Û¿ÚˆÓ·Ó ÙÔ μfiÛÔÚÔ, ÔÈ

ÙÔ˘, ‰Â›¯ÓÔÓÙ·˜ ¤ÏÂÔ˜ ÌfiÓÔ Û ¤Ó·Ó

‰ÂÈÏ›·; √È μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰ÂÈÏÔ›.

μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› Ù· Ù‡ÏÈÍ·Ó Ì¤Û· Û ·˘Ù‹ ÙËÓ

ÛÙÔ˘˜ 100, ÒÛÙ ӷ Ô‰ËÁ‹ÛÔ˘Ó ÙË

øÛÙfiÛÔ, ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÂÍȉ·ÓÈ·ÛÂÈ ÙÔÓ

«·ÛÙÚ·‹ ÙˆÓ Ô˘Ú·ÓÒÓ», fiˆ˜ ÙËÓ

̷ο‚ÚÈ· ÔÌ‹ ›Ûˆ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰·.

fiÏÂÌÔ Ô‡Ù ÙÔÓ ıˆÚÔ‡Û·Ó ¿ıÏÔ. ΔÔÓ

·ÔηÏÔ‡Û·Ó ÔÈ ËÙÙË̤ÓÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜

√ ™·ÌÔ˘‹Ï ¤‚ÏÂ Ì ÊÚ›ÎË ÙÔ˘˜

ÌÂÏÂÙÔ‡Û·Ó ˆ˜ ÂÈÛÙ‹ÌË Î·È ÙÔÓ

ÙÔ˘ Ú›ÁÎÈ· πÁÎfiÚ.

¿ÏÏÔÙ ÂÚ‹Ê·ÓÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÙÔ˘ Ó·
ÔÈÛıÔ¯ˆÚÔ‡Ó, Ì ÙȘ ÎfiÁ¯Â˜ ÙˆÓ

¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ˆ˜ ¤Û¯·ÙË Ï‡ÛË fiÙ·Ó
Ë ÚÔÛÊÔÚ¿ ¯Ú˘ÛÔ‡, Ë ÎÔϷΛ· Î·È ÔÈ

ŒÊÙ·Û· Û ÌÈ· ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘

Ì·ÙÈÒÓ ÙÔ˘˜ ¿‰ÂȘ, Ó· Û¤ÚÓÔÓÙ·È, Ó·

›ÓÙÚÈÁΘ ‰ÂÓ ¤ÊÂÚÓ·Ó ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·.

°ÈÔ˘ÁÎÔÛÏ·‚›·˜ Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È

ÛÎÔÓÙ¿ÊÙÔ˘Ó, Ó· ÎÚ·ÙÈÔ‡ÓÙ·È ÛÊȯٿ

∞Ó ‹Ù·Ó ·Ó·ÁηṲ̂ÓÔÈ Ó· ÂÌÏ·ÎÔ‡Ó

√¯Ú›‰· – ÌÈ· ‹Û˘¯Ë fiÏË Ì Û›ÙÈ· ÌÂ

ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È Ó· Ô‰ËÁÔ‡ÓÙ·È ·Ó¿ 100

Û fiÏÂÌÔ, ÔÈ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› ÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·Ó

ÎÂڷ̈٤˜ ÛÙ¤Á˜, ¯ÙÈṲ̂ÓË Û ÌÈ·

·fi ¤Ó·Ó ÌÔÓfiÊı·ÏÌÔ. ΔÔ ı¤·Ì· ÙÔÓ

ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÛÙÔ Ì˘·Ïfi ·Ú¿ ÛÙË

¯ÂÚÛfiÓËÛÔ ÛÙËÓ ÔÌÒÓ˘ÌË Ï›ÌÓË, Ô˘

ÛÎfiÙˆÛÂ, fiˆ˜ Î·È ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·

ۈ̷ÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ‰‡Ó·ÌË. Δ· ÔÏÂÌÈο

¤¯ÂÈ ÔÏfiÁ˘Ú¿ Ù˘ Ù· ÙÚ·¯È¿ ‚Ô˘Ó¿ Ù˘

ÙÔ˘ – Ô˘ ÙËÓ ·Ê¿ÓÈÛÂ ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ.

ÂÁ¯ÂÈÚ›‰È· ¤‰ÈÓ·Ó È‰È·›ÙÂÚË ‚·Ú‡ÙËÙ·

«··ÁÔÚÂ˘Ì¤Ó˘» ∞Ï‚·Ó›·˜. ¶ÚÈÓ ·fi

√ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ Ô μÔ˘ÏÁ·ÚÔÎÙfiÓÔ˜ ›ӷÈ

ÛÙËÓ ÎÈÓËÙÈÎfiÙËÙ·, ÛÙȘ ·ÓȯÓ¢ÙÈΤ˜

ÂηÙÔÓÙ¿‰Â˜ ¯ÚfiÓÈ· Ë √¯Ú›‰· ‹Ù·Ó Ë

¤Ó· fiÓÔÌ· ÙÔ ÔÔ›Ô ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ‰ÂÓ

ÂÚÈÔϛ˜ Î·È ÛÙÔÓ ·ÈÊÓȉȷÛÌfiØ ÛÙËÓ

ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÌÈ·˜ ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋˜

ı· ͯ¿ÛÔ˘Ó ÔÙ¤.

·ÎÈÓËÙÔÔ›ËÛË ÂÓfi˜ ÂÈÛ‚ÔϤ· Ì ÙËÓ

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ì ÙÛ¿ÚÔ ÙÔÓ ™·ÌÔ˘‹Ï,

·Ú·Á‹ ÙˆÓ ·ÔÛ΢ÒÓ ÙÔ˘, ÙˆÓ

Ô ÔÔ›Ô˜ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û ·fi ÙË ª·‡ÚË

¡· ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ì ‹ Ó· ÌËÓ ·ÏÏ¿ÍÔ˘ÌÂ;

ÙÚÔÊ›ÌˆÓ Î·È ÙˆÓ ·ÏfiÁˆÓ ÙÔ˘ ÙËÓ ÒÚ·

£¿Ï·ÛÛ· ̤¯ÚÈ ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÙÈ΋. ™ÙÔ

∂‰Ò ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÙÔ ÎÏÂȉ› ÁÈ· Ó·

[48]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ηٷÓÔ‹ÛÔ˘Ì ÙÔ ¯¿ÛÌ· Ô˘ ¯ˆÚ›˙ÂÈ

Ù˘ ¢‡Û˘. ∫·È Ë ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘

ÙÔÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi ÎfiÛÌÔ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÁÈÓfiÙ·Ó fiÏÔ Î·È

–Î·È Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂˘ÚÒ˘– ·fi ÙË

ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÂÏÏËÓÈ΋.

¢‡ÛË. √ Ó¤Ô˜ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·˜ Ù˘

∏ Ú‹ÍË Â‹Ïı ÙÔ 1054, fiÙ·Ó Ë ƒÒÌË

∂˘ÚÒ˘ ‰È·ÌÔÚÊÒıËΠηٿ ÙËÓ

Î·È Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·ÓÙ¿ÏÏ·Í·Ó

∞Ó·Á¤ÓÓËÛË, ÙË ªÂÙ·ÚÚ‡ıÌÈÛË, ÙÔ

·ÂÈϤ˜ ·ÊÔÚÈÛÌÔ‡. √È §·Ù›ÓÔÈ Â›¯·Ó

¢È·ÊˆÙÈÛÌfi, ÂÓÒ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÚfiÏÔ

ÚÔÛı¤ÛÂÈ ÛÙÔ ™‡Ì‚ÔÏÔ Ù˘ ¶›ÛÙˆ˜,

¤·ÈÍÂ Î·È Ë ·Ó¿‰ÂÈÍË Ù˘ ÂÈÛÙ‹Ì˘

ÙÔ Filioque, ‰È·ÎËÚ‡ÛÛÔÓÙ·˜ Ì ·˘Ùfi

Û ¤Ó· ‰˘Ó·ÌÈÎfi ÙÔ̤· Ô˘ Û¤‚ÂÙ·È ÙÔ

ÙÔÓ ÙÚfiÔ fiÙÈ ÙÔ ÕÁÈÔ ¶Ó‡̷

¿ÙÔÌÔ Î·È ÂÓı·ÚÚ‡ÓÂÈ ÙËÓ ÂͤÏÈÍË Ì¤Û·

ÂÎÔÚ‡ÂÙ·È ·fi ÙÔÓ ¶·Ù¤Ú· Î·È ÙÔÓ

·fi ÙËÓ ÂχıÂÚË ¤Ú¢ӷ Î·È ÙÔ

ÀÈfi. ∂ÈϤÔÓ, ÛÙË ÌÂÙ¿ÏË„Ë, ÛÙË

›ڷ̷. ∏ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ̤¯ÚÈ ÙÔ 18Ô

£Â›· ∂˘¯·ÚÈÛÙ›·, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó

·ÈÒÓ· ¤ÌÂÈÓ ÛÙ¿ÛÈÌË. ∏ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹

¿˙˘ÌÔ ¿ÚÙÔ.

ÛΤ„Ë ‰ÂÓ ÛËÌ›ˆÛ η̛· ÚfiÔ‰ÔØ Ë

º·›ÓÂÙ·È ·‰È·ÓfiËÙÔ ÙÔ Ó· ¯ˆÚ›ÛÔ˘Ó Ë

·ÈÒÓÈ· Ù¿ÍË Ù˘ ‹Ù·Ó ÚÔηıÔÚÈṲ̂ÓË

∞Ó·ÙÔÏ‹ Î·È Ë ¢‡ÛË ÁÈ· Ì›· ÊÚ¿ÛË Î·È

·fi ÙÔ £Âfi.

¤Ó· ÎÔÌÌ·Ù¿ÎÈ Ì·ÁÈ¿; Ÿ¯È, fiÙ·Ó

ΔfiÛÔ ·ÂÈÏËÙÈ΋ ‹Ù·Ó Ë ·ÏÏ·Á‹, ÒÛÙÂ

‰È·Î˘‚‡ÂÙ·È Ë ·ÈÒÓÈ· ÛˆÙËÚ›·.

ÔÈ ÌÂÙ·ÚÚ˘ıÌ›ÛÂȘ ÛÙÔ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi

∞˘Ùfi ‹Ù·Ó ÙÔ Ì¿ıËÌ· ÙÔ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡

ÙÂÏÂÙÔ˘ÚÁÈÎfi Ù˘ ƒˆÛ›·˜ ÙÔ˘ 17Ô˘

ÌÔÓ·¯ÈÛÌÔ‡: ∂›‰· ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ó·

·ÈÒÓ· Ô‰‹ÁËÛ·Ó ÛÙË ‰È¿Û·ÛË Ù˘

Û·‚Ô˘Ó ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÛÙÔ ˙˘Áfi Ù˘

∂ÎÎÏËÛ›·˜. √È Ô·‰Ô› Ù˘ ·ÏÈ¿˜

˘·ÎÔ‹˜ ηÈ, ̤۷ ·fi ÙËÓ

›ÛÙ˘ ˘¤ÛÙËÛ·Ó ·ÓÔÌÔÏfiÁËÙ·

·˘Ù·¿ÚÓËÛË Î·È ÙÔ Û¯ÔÏ·ÛÙÈÎfi

‚·Û·ÓÈÛÙ‹ÚÈ· Î·È ÚÔÙ›ÌËÛ·Ó Ó·

ÙÂÏÂÙÔ˘ÚÁÈÎfi, Ó· ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó

Ì·ÚÙ˘Ú‹ÛÔ˘Ó Ì ÔÌ·‰ÈΤ˜ ·˘ÙÔÎÙÔӛ˜

·‰È·Ì·ÚÙ‡ÚËÙ· ÙÔ ÌÔÓÔ¿ÙÈ Ù˘

·Ú¿ Ó· οÓÔ˘Ó ÙÔ ÛÙ·˘Úfi ÙÔ˘˜ ÌÂ

ÛˆÙËÚ›·˜ Ô˘ ›¯Â ÚԉȷÁÚ·Ê› ·fi

ÙÚ›· ‰¿¯Ù˘Ï· ·ÓÙ› ÁÈ· ‰‡Ô.

ÙË ÌÔ›Ú·. °È·Ù›, fiˆ˜ Ë ÔÚıÔ‰ÔÍ›·

ΔÔÓ 11Ô ·ÈÒÓ· ÙÔ ¯¿ÛÌ· ÌÂٷ͇ Ù˘

Â›Ó·È ÙÔ Î¤ÓÙÚÔ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘, ¤ÙÛÈ Î·È

ƒÒÌ˘ Î·È Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘

Ô ÌÔÓ·¯ÈÛÌfi˜ Â›Ó·È Ë Î·Ú‰È¿ Ù˘

›¯Â ‰È¢ڢÓı› ÛËÌ·ÓÙÈο ÂÍ·ÈÙ›·˜

ÔÚıÔ‰ÔÍ›·˜.

‰È·ÊˆÓÈÒÓ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ ÙÂÏÂÙÔ˘ÚÁÈÎfi.
ª¤¯ÚÈ ÙfiÙÂ Ë ∞Ó·ÙÔÏ‹ Î·È Ë ¢‡ÛË

ΔÔ ÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ ·ÁÔÚÈÔ‡ ·ÎfiÌË ÌÂ

ÌÔÈÚ¿˙ÔÓÙ·Ó ÌÈ· ÎÔÈÓ‹ ›ÛÙË Î·È ÌÈ·

ÛÙÔȯÂÈÒÓÂÈ. ΔÔ Â›‰· ÛÙÔ Î·Ú·‚¿ÎÈ ÌÂ

ÎÔÈÓ‹ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ¿.

ÙÔ ÔÔ›Ô ‹Á·ÌÂ ÛÙÔÓ Õıˆ – ·Ù¤Ú·˜

™ÙË ‰È·ÌfiÚʈÛË ÌÈ·˜ ·ÁÎfiÛÌÈ·˜

Î·È ÁÈÔ˜ ›¯·Ó ¤ÚıÂÈ ·fi ÙË °ÂÚÌ·Ó›·

ıÚËÛ΢ÙÈ΋˜ ›ÛÙ˘ ›¯·Ó Û˘Ì‚¿ÏÂÈ ÔÈ

ÁÈ· Ó· ÂÈÛÎÂÊıÔ‡Ó ÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜.

·ÙÚȿگ˜ ÙˆÓ ¤ÓÙ ΤÓÙÚˆÓ ÙÔ˘

◊Ù·Ó Á‡Úˆ ÛÙ· 13, ÛÙËÓ ËÏÈΛ· ÙÔ˘

¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡. ŸÌˆ˜ ÙÔ πÛÏ¿Ì, Ì ÙËÓ

ÁÈÔ˘ ÌÔ˘. ∂È‚È‚·ÛًηÌ ·fi ¤Ó·

Â¤Ï·Û‹ ÙÔ˘ ÙÔÓ 7Ô ·ÈÒÓ·, ·¤Û·ÛÂ

ÂÏÏËÓÈÎfi ÏÈÌ¿ÓÈ ÛÙËÓ ¿ÎÚË ÌÈ·˜

fi‰È Ù˘ Â‰Ò Î·È 1.000 ¯ÚfiÓÈ·.

Ù· ÙÚ›· ·fi Ù· ΤÓÙÚ· ·˘Ù¿

·fiÎÚËÌÓ˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, Ë ÔÔ›·

•·Ó·Â›‰· ÙÔ ·ÁfiÚÈ fiÙ·Ó

–πÂÚÔÛfiÏ˘Ì·, ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ· ηÈ

ÂÎÙÂÈÓfiÙ·Ó 56 ¯ÈÏÈfiÌÂÙÚ· ̤۷ ÛÙ·

·Ô‚È‚·ÛًηÌ ÛÙË ¢¿ÊÓË.

∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ·–, ÂÓÒ ÔÈ ÛÏ·‚ÈΤ˜

ÓÂÚ¿ ÙÔ˘ ‚fiÚÂÈÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘. ∏ ‚¿Úη

™ÙÚÈ̈¯Ù‹Î·ÌÂ Ô ¤Ó·˜ ¿Óˆ ÛÙÔÓ ¿ÏÏÔ

ÂȉÚÔ̤˜ ÛÙ· μ·ÏοÓÈ· Î·È ÔÈ

¤‚·Ï ÌÚÔ˜ ÙȘ Ì˯·Ó¤˜ Ù˘ ηÈ,

ÁÈ· Ó· Ìԇ̠ÛÙÔ ÏˆÊÔÚÂ›Ô Î·È Ó·

ηٷÎÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ §ÔÌ‚·Ú‰ÒÓ ÛÙËÓ

ηıÒ˜ ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› ÛÙ·˘ÚÔÎÔÈÔ‡ÓÙ·Ó

¿Ì ÛÙȘ ∫·Ú˘¤˜, ÙÔ ¯ˆÚÈfi Ù˘

πÙ·Ï›· ÚÔοÏÂÛ·Ó ÚˆÁ̤˜ ÛÙȘ

Î·È ÌÔ˘ÚÌÔ‡ÚÈ˙·Ó ÙÔ «∫‡ÚÈÂ, ∂ϤËÛÔÓ»,

ÌÔÓ·ÛÙÈ΋˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜, ÙÔ ·Ï·ÈfiÙÂÚÔ

Û¯¤ÛÂȘ ÙˆÓ ‰‡Ô ¿ÏÏˆÓ Î¤ÓÙÚˆÓ.

Û·Ï¿Ú·Ì ÁÈ· ÌÈ· «ÔÏ˘ÂıÓÈ΋»

ÙÔ˘ ›‰Ô˘˜ ÙÔ˘ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ. ŒÂÈÙ·,

∏ ƒÒÌË, ÛÙÂÚÔ‡ÌÂÓË ÙËÓ

ÌÔÓ·ÛÙÈ΋ ÎÔÈÓfiÙËÙ· –ŒÏÏËÓ˜, ƒÒÛÔÈ,

ηıÒ˜ ÛÂÚÓfiÌÔ˘Ó ÛÙ· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ÁÈ·

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋ ÛÙ‹ÚÈÍË, ¤ÓˆÛ ÙËÓ

μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ, ™¤Ú‚ÔÈ–, fiÔ˘ ηÌÈ¿

Ó· ÚÔÏ¿‚ˆ ÙÔ˘˜ Â·Ó·Ï·Ì‚·Ófi-

Ù‡¯Ë Ù˘ Ì ÙËÓ ·ÓÂÚ¯fiÌÂÓË °ÂÚÌ·Ó›·

Á˘Ó·›Î· ‰ÂÓ ÂÈÙÚÂfiÙ·Ó Ó· ·Ù‹ÛÂÈ ÙÔ

ÌÂÓÔ˘˜ ·ÎÏÔ˘˜ ·fi ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜,

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [49]

¯ÂÈÚˆÓ·ÎÙÈΤ˜ ÂÚÁ·Û›Â˜ Î·È ÏÈÙ¿
Á‡̷ٷ, ͤ¯·Û· ÙËÓ ÂÈÎfiÓ· ÙÔ˘
·ÁÔÚÈÔ‡.
™ÙË ÌÔÓ‹ ™Ù·˘ÚÔÓÈ΋ٷ Ì ͇ÓËÛ·Ó ÙË
Ó‡¯Ù· ÔÈ Ú˘ıÌÈÎÔ› ¯Ù‡ÔÈ Ù˘ ηÌ¿Ó·˜.
§¤ÁÂÙ·È fiÙÈ Î·È Ô ¡Ò ̿˙„ ٷ ˙Ò·
ÛÙËÓ ∫È‚ˆÙfi ÙÔ˘ ¯Ù˘ÒÓÙ·˜ ¤Ó·
Û‹Ì·ÓÙÚÔ. ∞˘Ùfi Â‰Ò Î·ÏÔ‡Û ÙÔ˘˜
ÈÛÙÔ‡˜ Û ÌÈ· ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ÎÈ‚ˆÙfi, ÙËÓ
ÂÎÎÏËÛ›·, ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ ÛÒÛÂÈ ·fi ÙËÓ
·Ì·ÚÙ›·. ™ÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi Ù˘ ÌÔÓ‹˜

∏ μÂÓÂÙ›· ÎÔÛÌ›ٷÈ
Ì ·„›‰Â˜ Î·È ·Ú¿ı˘Ú·
Ì ˘·ÏÔ›Ó·Î˜, Ô˘
‚ϤÔ˘Ó ÚÔ˜ ÙÔ ªÂÁ¿ÏÔ
∫·Ó¿ÏÈ. Àfi ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô
Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
·fi ÙÔÓ 7Ô Ì¤¯ÚÈ ÙÔÓ
9Ô ·ÈÒÓ·, ‹Ú ÙÂÏÈο
ÙËÓ Ù‡¯Ë Ù˘ ÛÙ· ¯¤ÚÈ·
Ù˘ Î·È ÔÈÎÂÈÔÔÈ‹ıËÎÂ
ÙÔ˘˜ ÂÌÔÚÈÎÔ‡˜
‰ÚfiÌÔ˘˜ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘.
™Ù‹ÚÈÍ ÔÈÎÔÓÔÌÈο

ÙË ÛÙ·˘ÚÔÊÔÚ›·
ÙÔ˘ 1204, ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ·
Ù˘ ÔÔ›·˜ ‰È·Ú¿¯ıËÎ·Ó ÎÂÈÌ‹ÏÈ·
·ÓÂÎÙ›ÌËÙ˘ ·Í›·˜ ·fi
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
fiˆ˜ Ù· ÂÚ›ÊËÌ·
¯¿ÏÎÈÓ· ¿ÏÔÁ· Ô˘
ÎÔÛÌÔ‡Ó Û‹ÌÂÚ· ÙÔÓ
ηı‰ÚÈÎfi Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜.

[50]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ·Ú¿‰ÔÛË
ÙÔ˘ ÚÔÛˆ›Ԣ
Ô˘ ÊÔÚÔ‡Ó fiÛÔÈ
Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ÛÙÔ
ηÚÓ·‚¿ÏÈ ·Ó¿ÁÂÙ·È
ÛÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ·.
∞ÚÎÂÙÔ› Ù¯ӛÙ˜
ÊÙÈ¿¯ÓÔ˘Ó Ì¤¯ÚÈ
Û‹ÌÂÚ· Ì¿ÛΘ, fiˆ˜
Ô Δ˙Ô˘˙¤ ¡ÙÔÓ¿
(ÛÙÔÓ Î·ıÚ¤ÊÙË).

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [51]

ÛÙ¿ıËη οو ·fi ÙÔ˘˜ ÌÚÔ‡ÓÙ˙ÈÓÔ˘˜

ʇÁÔ˘Ó ·Ó·Óˆ̤ÓÔÈ».

¿ÂÈ ÛÙÔ ÂfiÌÂÓÔ ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ Î·Ù¿

·ÂÙÔ‡˜ ÙˆÓ Ï·ÌÂÚÒÓ ‚˘˙·ÓÙÈÓÒÓ

™ÙÔÓ Õıˆ ·ÎfiÌË Î·È Ù· Á‡̷ٷ

Ì‹ÎÔ˜ Ù˘ ·ÎÙ‹˜, ÛÙË ÌÔÓ‹ °ÚËÁÔÚ›Ô˘,

ÔÏ˘ÂÏ·›ˆÓ, Û˘ÓÂ·Ṳ́ÓÔ˜ ·fi ÙË

·ÔÙÂÏÔ‡Ó Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÙÔ˘ Ï·ÙÚ¢ÙÈÎÔ‡

¤ÚÂ ӷ ‰È·Ó‡ÛÂÈ ÙËÓ ·fiÛÙ·ÛË ÌÂ

ÌÂψ‰›· Ù˘ ΛÓËÛ˘ – ÌÔÓ·¯Ô› Ô˘

Ù˘ÈÎÔ‡. ™ÙËÓ ·˘Ï‹ ¯Ù˘¿ÂÈ ÌÈ·

Ù· fi‰È·.

¤Û΢‚·Ó, ¤ÂÊÙ·Ó ÌÚÔ‡Ì˘Ù· ηٷÁ‹˜,

ηÌ¿Ó·. √È ÌÔÓ·¯Ô› Ì·›ÓÔ˘Ó ÛÙË

«∂›Ó·È Ôχ ÂÈΛӉ˘ÓÔ ÌÔÓÔ¿ÙÈ»

¿Ó·‚·Ó Î·È ¤Û‚ËÓ·Ó ÎÂÚÈ¿, ÎÔ˘ÓÔ‡Û·Ó

ÛÂÈÚ¿ Î·È ÛÙ¤ÎÔÓÙ·È ÛȈËÏÔ› ÌÚÔÛÙ¿

Ì ÚÔÂȉÔÔ›ËÛ ÌfiÏȘ ÍÂÎÈÓ‹Û·ÌÂ

Ù· ı˘ÌÈ·Ù‹ÚÈ·, ‰È¿‚·˙·Ó Î·È ¤„ÂÏÓ·Ó,

Û ̷ÎÚfiÛÙÂÓ· ÙÚ·¤˙È·, ̤¯ÚÈ Ó·

Ô ·Ù‹Ú ∂˘ı‡ÌÈÔ˜, ¤Ó·˜ „ËÏfi˜ ηÈ

‡„ˆÓ·Ó ÙȘ ʈӤ˜ ÙÔ˘˜ Ì ı¤ÚÌË ÁÈ·

¢ÏÔÁ‹ÛÂÈ Ô ËÁÔ‡ÌÂÓÔ˜ ÙÔ Ê·ÁËÙfi.

¿¯·ÚÔ˜ ‚ÂÙÂÚ¿ÓÔ˜ ÙÔ˘ μÈÂÙÓ¿Ì,

Ó· ÚÔÛ¢¯ËıÔ‡Ó. ∏ ›‰È· Ë ÂÎÎÏËÛ›·,

∞ÊÔ‡ ÙÂÏÂÈÒÛÂÈ Ë ÔÌ·‰È΋ ÚÔÛ¢¯‹,

Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÁÂÓÓËı› ÛÙË ¡¤· ÀfiÚÎË.

ÂÚ›Ù¯ӷ ÈÛÙÔÚË̤ÓË, ·ÓÙ·Ó·ÎÏÔ‡ÛÂ

οıÔÓÙ·È Î·È ÙÚÒÓ ÁÚ‹ÁÔÚ·, ˘fi ÙÔ

∂Ú¯fiÙ·Ó ·fi Ù· ÂÚËÌËÙ‹ÚÈ· Ù˘

ÙÔ Û‡Ì·Ó, Ì ÙÔ˘˜ Ì¿ÚÙ˘Ú˜, ÙÔ˘˜

‚ϤÌÌ· ÙˆÓ ·Á›ˆÓ Ô˘ ·Ú·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó

¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, fiÔ˘ ˙ˆÁÚ¿ÊÈ˙ ÂÈÎfiÓ˜.

·Á›Ô˘˜ Î·È ÙȘ ÛÙÚ·ÙȤ˜ ÙˆÓ ·ÁÁ¤ÏˆÓ Ó·

·fi ÙÔ˘˜ ÙÔ›¯Ô˘˜ Ù˘ ÙÚ·Â˙·Ú›·˜,

«ŒÓ· ̤ÚÔ˜ Ù˘ ‰È·‰ÚÔÌ‹˜ ÂÚÓ¿ÂÈ

·Ó¤Ú¯ÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÈÂÚ‹ Îϛ̷η ̤¯ÚÈ ÙÔÓ

ÂÓÒ Î¿ÔÈÔ˜ ÌÔÓ·¯fi˜ ‰È·‚¿˙ÂÈ ·fi ÙÔ

·fi ¤Ó·Ó ˘ÂÚ˘„ˆÌ¤ÓÔ ‰ÚfiÌÔ, Ô˘

ÙÚÔ‡ÏÔ, ÙÔ Û‡Ì‚ÔÏÔ ÙÔ˘ Ô˘Ú¿ÓÈÔ˘

·Ó·ÏfiÁÈÔ ·ÔÛ¿ÛÌ·Ù· ·fi ÙÔ˘˜

ÙÔÓ ¯Ù˘¿ÂÈ ÙÔ Î‡Ì·». ∞̤ۈ˜ ¤Î·ÓÂ

ıfiÏÔ˘, fiÔ˘ ¤Ó·˜ ·˘ÛÙËÚfi˜

‚›Ô˘˜ ÙˆÓ ·Á›ˆÓ. ŒÓ· ηÌ·Ó¿ÎÈ

ÌÈ· ‰Â‡ÙÂÚË ÛΤ„Ë: «ªÈ· ̤ڷ Ô˘ ›¯Â

¶·ÓÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜, Ô ·ÓÙÔ‰‡Ó·ÌÔ˜

¯Ù˘¿ÂÈ. √ ÌÔÓ·¯fi˜ Í·Ó·‚¿˙ÂÈ ÙÔ

Ù¤ÙÔÈ· ηٷÈÁ›‰· ¤¯·ÛÂ Â‰Ò Ù· ÏÔ›·

ÃÚÈÛÙfi˜, ›¯Â ÛÙÚ·Ì̤ÓÔ ÙÔ ‚ϤÌÌ· ÙÔ˘

‚È‚Ï›Ô ÛÙË ı¤ÛË ÙÔ˘, ÁÔÓ·Ù›˙ÂÈ ÁÈ· Ó·

ÙÔ˘ Ô ¢·Ú›Ԙ». ΔÔ 491 .Ã. 300

ÚÔ˜ Ù· οو, ·ÁÁ›˙ÔÓÙ·˜ ÙȘ „˘¯¤˜

ÊÈÏ‹ÛÂÈ ÙÔ ¯¤ÚÈ ÙÔ˘ ËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘, ηÈ

ÂÚÛÈο ÏÔ›· Î·È 20.000 ¿Ó‰Ú˜

ÙˆÓ ÈÛÙÒÓ.

·›ÚÓÂÈ ÙËÓ Â˘ÏÔÁ›· ÙÔ˘. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜

Ù۷ΛÛÙËÎ·Ó ÛÙ· ‚Ú¿¯È· ÙÔ˘ Õıˆ.

ÕÏÏ·Í· ÛÙ¿ÛË, Ì‹ˆ˜ ÍÂÎÔ˘Ú¿Ûˆ ÁÈ·

ÂͤگÔÓÙ·È fiÏÔÈ ‹Û˘¯·, Ô ¤Ó·˜ ÌÂÙ¿

™Ù·Ì·ÙÒÓÙ·˜ ÌÚÔÛÙ¿ ÛÂ ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ

Ï›ÁÔ Ù· ̤ÏË ÌÔ˘.

ÙÔÓ ¿ÏÏÔ. ªÂÙ¿ ÙÔÓ ∂ÛÂÚÈÓfi ÔÈ fiÚÙ˜

·̷, Ô ·Ù‹Ú ∂˘ı‡ÌÈÔ˜ ›Â: «¶¿ÓÙ·

«™ÛÛÛÛÛÛÛÛ˜!»

ÙÔ˘ ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÔ‡ ÎÏ›ÓÔ˘Ó Î·È ÔÈ

ÊÔ‚¿Ì·È ÙÔ ÂfiÌÂÓÔ ÎÔÌÌ¿ÙÈ Ù˘

∂›¯· ÛÊ›ÍÂÈ Ù· ¯¤ÚÈ· ÌÔ˘ Ì ·Ó¿ÚÌÔÛÙÔ

ÌÔÓ·¯Ô› ÍÂÎÔ˘Ú¿˙ÔÓÙ·È, ÁÈ· Ó·

‰È·‰ÚÔÌ‹˜. ¶ÂÚÓ¿ÂÈ Î·Ù¿ Ì‹ÎÔ˜ ÂÓfi˜

ÙÚfiÔ. ∫·ıÒ˜ ÔÈ ÒÚ˜ ÂÚÓÔ‡Û·Ó, ·Ó

ÛËΈıÔ‡Ó Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÁÈ· ÙË

‚Ú¿¯Ô˘, Ô˘ ¤ÊÙÂÈ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·

οÔÈÔ˜ ¤Î·Ó ÌÈ· Ï¿ıÔ˜ ΛÓËÛË, ÙÔÓ

Ó˘¯ÙÂÚÈÓ‹ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·, ·ÊÔ‡ Ë ÚÒÙË

ηٷÎfiÚ˘Ê·. ªÂ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· fï˜ ÙÔ˘

Â·Ó¤ÊÂÚ·Ó ÛÙËÓ Ù¿ÍË.

ÒÚ· Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ̤ڷ˜ ÍÂÎÈÓ¿ Ì ÙË

£ÂÔ‡ ı· Ù· ηٷʤÚÔ˘Ì». ∫·È Ù·

∫·ıÒ˜ ·Ó¤‚·ÈÓ· ÛÙË Ú¿¯Ë ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘

‰‡ÛË ÙÔ˘ ‹ÏÈÔ˘.

ηٷʤڷÌÂ, ÁÈ· Ó· ‰ÔÎÈÌ¿ÛÔ˘Ì ÙËÓ

ŸÚÔ˘˜, ÌÔÚÊ¿˙ÔÓÙ·˜ ÌÚÔÛÙ¿ Û οıÂ

«∫‡ÚÈ πËÛÔ‡ ÃÚÈÛÙ¤, ÂϤËÛfiÓ Ì». ™ÙÔ

Ù‡¯Ë Ì·˜ Î·È ÙËÓ ÂfiÌÂÓË Ì¤Ú·.

ÎÔÊÙÂÚ‹ ¤ÙÚ· ÛÙÔ ·fiÙÔÌÔ ÌÔÓÔ¿ÙÈ,

ʈ˜ ÙˆÓ Ï˘¯Ó·ÚÈÒÓ ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È ÔÈ

∏ ηٷÈÁ›‰· Ì·ÈÓfiÙ·Ó. ª·˜ ¤·ÈÚÓÂ

Û˘Ó¿ÓÙËÛ· οÔÈÔ˘˜ ÌÔÓ·¯Ô‡˜ Ô˘

ÛÈÏÔ˘¤Ù˜ ÙˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ Ó· οÓÔ˘Ó

Ô ·¤Ú·˜ ηıÒ˜ ·Ó‚ÔηÙ‚·›Ó·Ì ÙȘ

¤¯ÙÈ˙·Ó ¤Ó·Ó ÙÔ›¯Ô. ¶ÚÈÓ ·fi Ì›·

ÌÂÙ¿ÓÔȘ. Δ¤ÛÛÂÚȘ ÒÚ˜ ÚÔÛˆÈ΋˜

ÚÂÌ·ÙȤ˜. Δ· ·ÊÚÈṲ̂ӷ ·̷ٷ

‰ÂηÂÙ›· Ë ÂÚÂÈˆÌ¤ÓË ÌÔÓ‹ ºÈÏÔı¤Ô˘

ÚÔÛ¢¯‹˜ ÚÈÓ ·fi ÙÔ Î¿ÏÂÛÌ· ÁÈ·

ÌÔ‡ÁÎÚÈ˙·Ó ηıÒ˜ ˉԇ۷Ì ·fi

ÊÈÏÔÍÂÓÔ‡Û ÂÙ¿ „·ÚÔÌ¿ÏÏˉ˜

ÙËÓ ÙÂÙÚ¿ˆÚË ÔÌ·‰È΋ ÚÔÛ¢¯‹. æˆÌ›

ÙÔÓ ¤Ó· ÁÏÈÛÙÂÚfi ‚Ú¿¯Ô ÛÙÔÓ ¿ÏÏÔ.

ÌÔÓ·¯Ô‡˜. ΔÒÚ· ̤ÙÚËÛ·

Î·È ÙÛ¿È, ÏÈÁÔÛÙfi˜ ‡ÓÔ˜ Î·È ÚÔÛ¢¯‹,

◊Ì·ÛÙ·Ó Ôχ ÎÔÓÙ¿.

ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜, fiÏÔ˘˜ Ì Á¤ÓÈ·

Ô˘ Û˘Ó¯›˙ÂÙ·È ‚Ô˘‚¿ fiÛË ÒÚ· Ô

∞Ó Ì›ÓÂȘ ¤Íˆ Ì ٤ÙÔÈÔÓ ·¤Ú· ÛÙÔÓ

ηٿ̷˘Ú·, fiˆ˜ Î·È Ù· Ú¿Û· ÙÔ˘˜.

ÌÔÓ·¯fi˜ ÂÙÔÈÌ¿˙ÂÙ·È ÁÈ· Ù· ηıËÌÂÚÈÓ¿

Õıˆ, ‰ÂÓ ı· ‚ÚÂȘ ÈÔ ÙÚÔÌ·ÎÙÈÎfi

√ ·Ù‹Ú ¡›ÎˆÓ, Ô Ó·Úfi˜ ·Ú¯ÔÓÙ¿Ú˘

ÙÔ˘ ηı‹ÎÔÓÙ· ÛÙËÓ ÎÔ˘˙›Ó·, ÛÙÔÓ

ηٷʇÁÈÔ ·fi ÙË ÌÔÓ‹ ™›ÌˆÓÔ˜

Ù˘ ÌÔÓ‹˜, ·¤Ó Á·Ï‹ÓË Î·È

΋Ô, Î·È ÁÈ· ¿ÏϘ ¯ÂÈÚˆÓ·ÎÙÈΤ˜

¶¤ÙÚ·˜, Ô˘ Â›Ó·È ¯ÙÈṲ̂ÓË Û ÌÈ·

·Á·ÏÏ›·ÛË Î·ıÒ˜ ÌÔ˘ ÚfiÛÊÂÚÂ

ÂÚÁ·Û›Â˜.

ÚÔÂÍÔ¯‹ ¿Óˆ ·fi ÙÔ ∞ÈÁ·›Ô.

ÙÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÎÔÓÈ¿Î, ÙÔÓ Î·Ê¤ ηÈ

ªÈ· Ó‡¯Ù· Ì ÊÂÁÁ¿ÚÈ ÛÙË ÌÔÓ‹

ªÚÔÛÙ¿ ·fi Ù· ÎÂÏÈ¿, Ù· ÔÔ›·

ÙÔ ÏÔ˘ÎÔ‡ÌÈ Ì ÙÔ ÓÂÚfi. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·,

¢ÈÔÓ˘Û›Ô˘ ¤Ó·˜ ¿ÓÂÌÔ˜ Ô˘ ÛʇÚÈ˙Â

ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó Ì ÂÚÈÛÙÂÚÒÓ˜, ·ÓÔ›ÁÔÓÙ·È

Ì ԉ‹ÁËÛ Û ¤Ó·Ó Ù·ÎÙÔÔÈË̤ÓÔ

‰˘Ó·Ù¿ ¤Î·Ó ÙÔ ·Ú¿ı˘ÚÔ ÙÔ˘ ÎÂÏÈÔ‡

ÛÂÈÚ¤˜ ·fi ÂÙÔÈÌfiÚÚÔ· Ì·ÏÎfiÓÈ·

ÍÂÓÒÓ·, ‰›Ï· Û ¤Ó· Ì·ÏÎfiÓÈ ÌÂ

ÌÔ˘ Ó· ÙÚ›˙ÂÈ. ŸÙ·Ó ÍË̤ڈÛÂ, ÁÎÚ›˙·

ÛÙËÚÈÁ̤ӷ Û Ôχ ·ÏÈ¿ ‰ÔοÚÈ·.

ÏÔ˘ÏÔ‡‰È· ¿Óˆ ·fi ÙËÓ ·˘Ï‹.

Û‡ÓÓÂÊ· ÍÂÚfi‚·Ï·Ó ·fi ÙȘ ÎÔÚ˘Ê¤˜

ΔÔ ÂÚ¿ÙËÌ· Û ˘„fiÌÂÙÚÔ 250

«√È ¿ÓıÚˆÔÈ ¤Ú¯ÔÓÙ·È Â‰Ò ÁÂÌ¿ÙÔÈ

ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜. ∞fi οو Ù· ·̷ٷ

̤ÙÚˆÓ ¿Óˆ ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ· ›ӷÈ

ÛÎÔÙÔ‡Ú˜» ÌÔ˘ ›Â Ô ·Ù‹Ú ¡›ÎˆÓ.

¤ÛηÁ·Ó ÔÚÌËÙÈο ÛÙËÓ ÚÔÎ˘Ì·›·. ¢ÂÓ

Ú·ÁÌ·ÙÈο ÌÈ· ‰ÔÎÈÌ·Û›· Ù˘ ›ÛÙ˘.

⁄ÛÙÂÚ· ·fi Ì›· ‹ ‰‡Ô ̤Ú˜ ÛÙÔ

‹Úı·Ó ÔÈ ‚¿ÚΘ Ì ÙËÓ ·ÏÏËÏÔÁÚ·Ê›·.

∫Ú·ÙÒÓÙ·˜ ÛÊȯٿ, fiÛÔ ·Ó¤‚·ÈÓ· ¤Ó·

ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ ÓÈÒıÔ˘Ó ËÚÂÌ›· ηÈ

∞˘Ùfi Û‹Ì·ÈÓ fiÙÈ, ·Ó ‹ıÂÏ ηÓ›˜ Ó·

Ê·Ú¿ÁÁÈ, Ù· ÁÂÌ¿Ù· ÛÎÏ‹ıÚ˜ οÁÎÂÏ·,

[52]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¤‚ÏÂ· Û·Ó ˘ÓˆÙÈṲ̂ÓÔ˜ οو Ù·

ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔÈ Ù˘ ¢′ ™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›·˜

·Ó‡„ËÏ· ·̷ٷ Ô˘ ¯Ù˘Ô‡Û·Ó Ù·

ηı’ Ô‰fiÓ ÚÔ˜ Ù· πÂÚÔÛfiÏ˘Ì·

‚Ú¿¯È·.

‰È¤Ú·Í·Ó ·˘Ùfi Ô˘ Ô ÈÛÙÔÚÈÎfi˜ ™Ù›‚ÂÓ

ΔËÓ ÂfiÌÂÓË Ì¤Ú· Ë ÌÔÓ‹ ¤·„ ӷ

ƒ¿ÓÛÈÌ·Ó ·ÔοÏÂÛ «ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ

Û›ÂÙ·È. √ ¿ÓÂÌÔ˜ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ

¤ÁÎÏËÌ· ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·»: ÙË ÏÂËÏ·Û›·

Ô˘ÚÏÈ¿˙ÂÈ Î·È Ë ı¿Ï·ÛÛ· Á·Ï‹Ó„Â.

Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·fi ¯¤ÚÈ·

Δ· ·̷ٷ ‰ÂÓ Û¿Ï¢·Ó È·. ◊ÌÔ˘Ó

¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ. Ÿ,ÙÈ ‰ÂÓ Î·Ù¤ÛÙÚ„·Ó

Ù˘¯ÂÚfi˜. Ÿ¯È fï˜ Î·È ÂΛÓÔ ÙÔ ·ÁfiÚÈ

η›ÁÔÓÙ·˜, ÎϤ‚ÔÓÙ·˜ Î·È ‚È¿˙ÔÓÙ·˜,

Ô˘ ÌÔ˘ ı‡ÌÈ˙ ÙÔ ÁÈÔ ÌÔ˘. ∫·ıÒ˜

ÙÔ ‹Ú·Ó Ì·˙› ÙÔ˘˜, ÁÈ· Ó· ÛÙÔÏ›ÛÔ˘Ó

ˉԇÛ ÛÙ· ‚Ú¿¯È·, ¤Ó· ·̷ ÙÔ

ÙË μÂÓÂÙ›·, ÙÔ ¶·Ú›ÛÈ, ÙÔ ΔÔÚ›ÓÔ Î·È

·Ú¤Û˘ÚÂ ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙ· Ì¿ÙÈ· ÙÔ˘

¿ÏÏ· ΤÓÙÚ· Ù˘ ¢‡Û˘ Ì «fi,ÙÈ ÈÔ

·Ù¤Ú· ÙÔ˘. ŸÙ·Ó ÔÈ ‚¿ÚΘ ‚Á‹Î·Ó

ÂÎÏÂÎÙfi ˘‹Ú¯Â ÛÙË °Ë».

¿ÏÈ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·, ‚Ú‹Î·Ó ÙÔ ¿„˘¯Ô

ŸÙ·Ó ¤ÂÈÙ· ·fi 57 ¯ÚfiÓÈ· ·Ó¤‚ËÎÂ

ÛÒÌ· ÙÔ˘ Î·È ÙÔ ·Ó¤Û˘Ú·Ó ·fi

Î·È ¿ÏÈ ÛÙÔ ıÚfiÓÔ Ù˘

Ù· ÓÂÚ¿.

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ μ˘˙·ÓÙÈÓfi˜
·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜, ·˘Ù‹ Ë ·ÁÎfiÛÌÈ·

ΔÔ 1071 ‹Ù·Ó ÌÈ· η΋ ¯ÚÔÓÈ¿ ÁÈ· ÙÔ˘˜

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ‹Ù·Ó ·ÏÒ˜ ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ

μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜, ÙfiÛÔ Ù˘ ¢‡Û˘ fiÛÔ Î·È

ÂÓfi˜ Û˘ÚÚÈÎӈ̤ÓÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜.

Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ™ÙÔ ª·Ù˙ÈΤÚÙ, ÛÙËÓ

√È ∂ÓÂÙÔ› Î·È ÔÈ °ÂÓÔ˘¿Ù˜ ›¯·Ó ı¤ÛÂÈ

∞ÚÌÂÓ›·, Ô «ÔÏ˘ÂıÓÈÎfi˜» ‚˘˙·ÓÙÈÓfi˜

ÙÔ ÂÌfiÚÈfi Ù˘ Û ·ÛÊ˘ÎÙÈÎfi ÎÏÔÈfi.

ÛÙÚ·Ùfi˜, ‰È¯·Ṳ̂ÓÔ˜ ·fi ¤Úȉ˜ ηÈ

√È ºÚ¿ÁÎÔÈ Â›¯·Ó ·ÎfiÌË ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹

·Û˘Ìʈӛ˜ Î·È ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿

ÙÔ˘˜ ‰¿ÊË Ù˘. ∏ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·

·Ó·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfi˜ ÛÙËÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË

ËÁÔ‡ÓÙ·Ó ÌÈ·˜ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ˘

‰·ÊÒÓ, ÂÍÔÏÔıÚ‡ıËΠ·fi ÙÔ˘˜

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ÛÙË ª·‡ÚË £¿Ï·ÛÛ·.

ÂÈÛ‚ÔÏ›˜ ™ÂÏÙ˙Ô‡ÎÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜.

√È μ˘˙·ÓÙÈÓÔ› Ú›ÁÎÈ˜ ›¯·Ó ȉڇÛÂÈ

∫·ÙfiÈÓ ÙÔ‡ÙÔ˘, Ë ∞Ó·ÙÔÏ›·,

Ù· ‰Èο ÙÔ˘˜ ΤÓÙÚ· ÈÛ¯‡Ô˜ ÛÙËÓ

ÛÈÙÔ‚ÔÏÒÓ·˜ Î·È ‚·ÛÈ΋ ÂÚÈÔ¯‹

∂ÏÏ¿‰·. ™‡ÓÙÔÌ· ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ ‰¤¯ÙËÎÂ

·ÓÂÊԉȷÛÌÔ‡ ÁÈ· ÙÔ˘˜ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜,

ÙȘ ȤÛÂȘ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ΔÔ‡ÚΈÓ

·ÔÛ¿ÛÙËΠÔÚÈÛÙÈο ·fi ÙË

Î·È ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ.

¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔÛ‡ÓË, ·ÓÔ›ÁÔÓÙ·˜ ÙÔ ‰ÚfiÌÔ

√È ΔÔ‡ÚÎÔÈ, ·ÊÔ‡ ¤Ú·Û·Ó Ù·

ÛÙȘ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚ˜ ÂȉÚÔ̤˜ ÙˆÓ

¢·Ú‰·Ó¤ÏÈ·, ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÁÈ·

√ıˆÌ·ÓÒÓ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË.

ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ ∫·ÏÏ›ÔÏË ÙÔ 1354.

ŸÙ·Ó ‹ÌÔ˘Ó ÛÙÔ ª¿ÚÈ, ÏÈÌ¿ÓÈ Ù˘

ŒÓ· ¯ÚfiÓÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ηıÒ˜ ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ

ÓÔÙÈÔ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ πÙ·Ï›·˜, ›‰· ·›Ì·Ù·

‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙÔ ˙ÂÓ›ı Ù˘ ‰‡Ó·Ì‹˜

¿Óˆ Û ¤Ó· Â˙Ô‰ÚfiÌÈÔ. ŒÓ·˜

ÙÔ˘˜, Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ¢Ô˘Û¿Ó, Ô ÔÔ›Ô˜

ÔÏÈÙÈÎfi˜ ›¯Â ‰ÔÏÔÊÔÓËı› ·fi ÙÔ˘˜

›¯Â ·˘ÙÔ·Ó·ÎËÚ˘¯ı› ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜

·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ÙÔ˘ Î·È ÔÈ ÔÌÔ˚‰Â¿Ù˜ ÙÔ˘

ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ Î·È ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ, ¿Ú¯ÈÛÂ

∏ ÚˆÈÓ‹ ÔÌ›¯ÏË Ô˘ ηχÙÂÈ Ù·

·Ú¤Ï·˘Ó·Ó ÙÈÌËÙÈο Á‡Úˆ ·fi ÙÔ

Ó· ÂÔÊı·ÏÌÈ¿ Î·È ÙËÓ

ηÏÏÈÂÚÁ‹ÛÈÌ· ‰¿ÊË ÛÙÔ

·›Ì· ÙÔ˘ ıÚËÓÒÓÙ·˜. ¶ÚÈÓ ·fi ÂÓÓ¤·

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ªÔÚ› Ô ı¿Ó·ÙÔ˜

∫ÔÛÛ˘ÊÔ¤‰ÈÔ Ù˘ °ÈÔ˘ÁÎÔÛÏ·‚›·˜

·ÈÒÓ˜ ›¯Â ¯˘ı› Î·È ¿ÏÈ ·›Ì· ÛÙÔ˘˜

Ó· ÙÔ˘ ÛÙ¤ÚËÛ ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó·

ʤÚÓÂÈ ÛÙÔ ÓÔ˘ ·˘Ùfi ÙÔÓ «·ÁÚfi Ì ٷ

‰ÚfiÌÔ˘˜ ÙÔ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ ª¿ÚÈ, fiÙ·Ó

·Ó¤ÏıÂÈ ÛÙÔ ıÚfiÓÔ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘,

ÎÔÚ¿ÎÈ·», ÁÂÌ¿ÙÔ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ηÈ

ηٷϋÊıËΠ·fi ÙÔ˘˜ ¡ÔÚÌ·Ó‰Ô‡˜

ˆÛÙfiÛÔ ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó

™¤Ú‚Ô˘˜ ÂÓ ÒÚ· Ì¿¯Ë˜. ∞Ó Î·È ‹Ù·Ó

¤ÂÈÙ· ·fi ÙÚÈÂÙ‹ ÔÏÈÔÚΛ·. √È

ÔÙ¤ Ó· ÔÓÂÈÚ‡ÔÓÙ·È ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË

ÌÈ· Ê˘ÛÈ΋ ‹ÙÙ·, Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ‹Ù·Ó ηÈ

¡ÔÚÌ·Ó‰Ô› Î˘Ú›Â˘Û·Ó ÙË ÓfiÙÈ· πÙ·Ï›·

Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ – ·˘Ùfi ÙÔ

ÌÈ· ËıÈ΋ Ó›ÎË, ÙËÓ ÔÔ›· ÔÈ ™¤Ú‚ÔÈ

¤ÓÙ ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙË Ì¿¯Ë ÙÔ˘

fiÓÂÈÚÔ ‹Ù·Ó ÎÔÈÓfi Û fiÏ· Ù· μ·ÏοÓÈ·.

ÁÈÔÚÙ¿˙Ô˘Ó Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·. √È Ï·˚ÎÔ›

ÿÛÙÈÓÁΘ ÛÙËÓ ∞ÁÁÏ›·.

√‡ÙÂ Î·È ÙË Û‡ÁÎÚÔ˘Û‹ ÙÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜

̇ıÔÈ Î·È Ù· ¤Ë Ô˘ Â͢ÌÓÔ‡Ó ÙËÓ

ΔÔ 1204 ‹Ù·Ó Ì›· ·ÎfiÌË ¯ÂÈÚfiÙÂÚË

ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ¤ÂÈÙ· ·fi ÙÚÂȘ ‰ÂηÂٛ˜

·Ó‰Ú›· ÙÔ˘˜ ˘ÚÔ‰fiÙËÛ·Ó ÙÔÓ

¯ÚÔÓÈ¿. ™ÙȘ 13 ∞ÚÈÏ›Ô˘ ÔÈ

ÂÚfiÎÂÈÙÔ Ó· ͯ¿ÛÔ˘Ó.

ÂıÓÈÎÈÛÌfi ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ ¤ÓÙÂ

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [53]

·ÈÒÓˆÓ Ô˘ Ô ÛÂÚ‚ÈÎfi˜ Ï·fi˜ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó

Ô˘ ˘‹Ú¯Â ·ÎfiÌË ÁÈ· ÙË ‚‚‹ÏˆÛË

˘fi ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ηÙÔ¯‹.

Ù˘ ÈÂÚ‹˜ fiÏ˘ ·fi ÙÔ˘˜

∫·ıÒ˜ Ë ÛÎÈ¿ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ ÁÈÓfiÙ·Ó

ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚÔ˘˜ ÙÔ 1204. ŸÛÔ ÁÈ· ÙËÓ

fiÏÔ Î·È ÈÔ ·ÂÈÏËÙÈ΋, ÔÈ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ›

ÔÏ˘fiıËÙË ‚Ô‹ıÂÈ·, Ë ¢‡ÛË

·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ˜ Ù·Í›‰Â˘·Ó ÛÙË ¢‡ÛË ÛÂ

¯ÚÔÓÔÙÚÈ‚Ô‡ÛÂ.

ÌÈ· ÚÔÛ¿ıÂÈ· Ó· Û˘Ì‚È‚¿ÛÔ˘Ó ÙȘ

øÛÙfiÛÔ, ¤ÂÈÙ· ·fi ··›ÙËÛË ÙÔ˘ Ï·Ô‡,

‰È·ÊÔÚ¤˜ Î·È Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÔ˘Ó

Ô ‚Ú·‰˘Î›ÓËÙÔ˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ªÔ˘Ú¿Ù μ′

ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ·. √‡ÙÂ Ô ¿·˜

¤‰ÂÈÍ ·ÓÔ¯‹ Î·È Ê¿ÓËΠÈı·Ó‹ Ë

Ô‡ÙÂ Ô ·ÙÚȿگ˘ ıˆÚÔ‡Û·Ó ÙÔ

ÂÈÚËÓÈ΋ Û˘Ó‡·ÚÍË. ∞Ó Î·È ‰ÂÓ Â›¯Â

Û¯›ÛÌ· ÙÔ˘ 1054 ÔÚÈÛÙÈÎfi. ¢‡Ô ÊÔÚ¤˜

ηÙÔÚıÒÛÂÈ Ó· ΢ÚȇÛÂÈ ÙËÓ

ÎËÚ‡¯ıËÎÂ Ë ¤ÓˆÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ,

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ηٿÊÂÚ ӷ

·ÏÏ¿ Ó·˘¿ÁËÛ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ Ì›ÛÔ˘˜

Û˘ÓÙÚ›„ÂÈ ¤Ó· ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· ÛÙ·˘ÚÔÊfiÚˆÓ

√ £Âfi˜ ÂÚ·ÙÔ‡ÛÂ
¿Óˆ Û ¯Ú˘Ûfi. ∏ ¶¿Ï·
ÓÙ’ ŸÚÔ, Ô˘ ÎÔÛÌÔ‡ÛÂ
ÙËÓ ∞Á›· ΔÚ¿Â˙· ÛÙÔÓ
ÕÁÈÔ ª¿ÚÎÔ, ·ÔÙÂÏ›
˙ˆÓÙ·Ó‹ ·Ó¿ÌÓËÛË Ù˘
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ Ù¤¯Ó˘. ™Â
¤Ó· Û˘Ì·Á¤˜ ÎÔÌÌ¿ÙÈ
¯Ú˘ÛÔ‡ 2.500 ÔχÙÈÌÔÈ
Ï›ıÔÈ ·Ó·‰ÂÈÎÓ‡Ô˘Ó 324
ÛÌ¿ÏÙ· Ô˘ ÂÈÎÔÓ›˙Ô˘Ó
ÙÔÓ ·Ú¯¿ÁÁÂÏÔ ªÈ¯·‹Ï
·Ó¿ÌÂÛ· Û ·ÁÁ¤ÏÔ˘˜,
ÚÔÊ‹Ù˜ Î·È ·Á›Ô˘˜.

[54]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∞ÎfiÌË Î·È Û‹ÌÂÚ· ÔÈ
™Ô‚ÈÂÙÈÎÔ› ·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó
ÚÔÛËψ̤ÓÔÈ ÛÙȘ
ıÚËÛ΢ÙÈΤ˜ ·ÓÙÈÏ‹„ÂȘ
ÙÔ˘˜, ÌÔÏÔÓfiÙÈ Ë Î˘‚¤ÚÓËÛË
¤¯ÂÈ ÌÂÙ·ÙÚ¤„ÂÈ ÔÏϤ˜
ÂÎÎÏËۛ˜ Û ÌÔ˘Û›·. ŒÓ·˜
Ó¤Ô˜ ªÔÛ¯Ô‚›Ù˘ ‚·ÊÙ›˙ÂÙ·È
ÚÔ˜ ÙÈÌ‹Ó ÙÔ˘ ·Á›Ô˘
¢ËÌËÙÚ›Ô˘ (¿Óˆ), ÚÔÛÙ¿ÙË
Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, Ô˘ ‹Ù·Ó
ÁÈ· Ôχ ηÈÚfi Ë ‰Â‡ÙÂÚË
ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚË fiÏË ÙÔ˘
μ˘˙·ÓÙ›Ô˘. ∏ £ÂÔÏÔÁÈ΋
™¯ÔÏ‹ ÙÔ˘ ∑·ÁÎfiÚÛÎ
(·ÚÈÛÙÂÚ¿) Â›Ó·È Ì›· ·fi ÙȘ
ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˜ ÙÔ˘ ›‰Ô˘˜ Ù˘.
√ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi˜ ‰ڷÈÒıËÎÂ
ÛÙËÓ √˘ÎÚ·Ó›· ÙÔ 988, fiÙ·Ó ÔÈ
¿ÓıÚˆÔÈ Ô˘ ›¯Â ÛÙ›ÏÂÈ Ô
μÏ·‰›ÌËÚÔ˜, Ú›ÁÎÈ·˜ ÙÔ˘
∫Ȥ‚Ô˘, Û ·Ó·˙‹ÙËÛË
ıÚËÛΛ·˜, ÂÓÙ˘ˆÛÈ¿ÛÙËηÓ
·fi ÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·.
ŒÙÛÈ, Ô Ú›ÁÎÈ·˜ ˘ÈÔı¤ÙËÛÂ
ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi.

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [55]

ÛÙË μ¿ÚÓ·, ÛÙË ª·‡ÚË £¿Ï·ÛÛ·. ŒÙÛÈ,

Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËΠ¤Íˆ ·fi ÙȘ ·ÎÙ¤˜. √È

ÙÔ ÔÔ›Ô fï˜ ‰ÂÓ ÂÚ¯fiÙ·Ó. ∏ fiÏË

¤ÌÂÓ ÛÙËÓ ÔÏ˘ÙÂÏ‹ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û¿ ÙÔ˘,

·ÓÙ›·ÏÔ› ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ÌfiÏȘ 8.000 ¿Ó‰Ú˜

‹Ù·Ó ϤÔÓ ÌÈ· ÌÈÎÚ‹ ÔÌ¿‰·

ÙÔ ∂ÓÙ›ÚÓ (ÙËÓ ·Ú¯·›· ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË)

ÛÙ· Ù›¯Ë Î·È Ï›Á· ÏÔ›· ›Ûˆ ·fi ÙËÓ

ÛÙÚ·ÙȈÙÒÓ Ô˘ ›¯·Ó ·ÔÊ·Û›ÛÂÈ Ó·

Ù˘ £Ú¿Î˘, ÈηÓÔÔÈË̤ÓÔ˜ Ô˘ Ë

·Ï˘Û›‰· Ô˘ ¤ÎÏÂÈÓ ÙÔÓ ∫ÂÚ¿ÙÈÔ

Ô˘Ï‹ÛÔ˘Ó ÙȘ ˙ˆ¤˜ ÙÔ˘˜ ·ÎÚÈ‚¿.

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÛÈÁ¿ ÛÈÁ¿ Ì·Ú¿˙ˆÓÂ,

∫fiÏÔ (ÃÚ˘Ûfi ∫¤Ú·˜).

∂‰Ò Î·È ÔÏÏ¿ ·ÔÁ‡̷ٷ Ù·

ÂÓÒ ÂΛÓÔ˜ Û˘Ó¤¯È˙ ӷ ·ÔÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Ù·

°È·Ù› ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ Ï›ÁÔÈ ÔÈ ·Ì˘ÓfiÌÂÓÔÈ;

ÙÔ˘ÚÎÈο ÏÔ›· ¿ÛÙÚ·ÊÙ·Ó ·fi ÙË

¿ÏÔÁ¿ ÙÔ˘ Î·È ÙÔ ¯·Ú¤ÌÈ Ì ÙȘ

Œ¯ÔÓÙ·˜ ¯¿ÛÂÈ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·fi ÙȘ

£¿Ï·ÛÛ· ÙÔ˘ ª·ÚÌ·Ú¿ ̤¯ÚÈ ÙÔÓ

ÂηÙÔÓÙ¿‰Â˜ Á˘Ó·›Î˜ ÙÔ˘.

Ôԛ˜ ÂÊԉȷ˙fiÙ·Ó Ì ÙÚfiÊÈÌ· ηÈ

∫ÂÚ¿ÙÈÔ, ÂÓÒ ÔÈ ıÔÚ˘‚Ò‰ÂȘ Û¿ÏÈÁÁ˜,

ŸÏ· ·˘Ù¿ fï˜ ¿ÏÏ·Í·Ó Ì ÙÔ ı¿Ó·Ùfi

ÔÏÂÌÈÛÙ¤˜, Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ‹Ù·Ó

Ù· Ù‡Ì·Ó· Î·È ÔÈ ÎÚ·˘Á¤˜

ÙÔ˘, ÙÔ 1451. ∏ ÂÍÔ˘Û›· ÂÚÈ‹ÏıÂ ÛÙÔ

ϤÔÓ ¤Ó·˜… ÛÎÂÏÂÙfi˜. ∏ ¢‡ÛË Â›¯Â

ÚÔηÏÔ‡Û·Ó ÙÚfiÌÔ Ì¤Û· ÛÙË Ó‡¯Ù·.

ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÁÈÔ ÙÔ˘, Ô˘ ÍÂΛÓËÛ ÙË

˘ÔÛ¯Âı› Ó· ÚÔÛʤÚÂÈ ‚Ô‹ıÂÈ·, ·ÏÏ¿

∂ΛÓË ÙË Ó‡¯Ù· fï˜ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÌÈ·

‚·ÛÈÏ›· ÙÔ˘ ‰ÔÏÔÊÔÓÒÓÙ·˜ ÌÂ

Ì ¤Ó· ÙÚÔÌÂÚfi Ù›ÌËÌ·: ÙËÓ ˘ÔÙ·Á‹

‰˘ÛÔ›ˆÓË ÛȈ‹.

ÛÙÚ·ÁÁ·ÏÈÛÌfi ÙÔ ÌÈÎÚfi ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊfi.

Ù˘ ÔÚıfi‰Ô͢ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÙÔ˘

¢‡Ô ÒÚ˜ ÌÂÙ¿ Ù· ÌÂÛ¿Ó˘¯Ù· ÔÈ

ªfiÏȘ 20 ÂÙÒÓ, ÂÈı˘ÌÔ‡Û ‰È·Î·Ò˜ Ó·

μ˘˙·ÓÙ›Ô˘ ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· Ù˘ ƒÒÌ˘.

¿Ó‰Ú˜ ÛÙ· Ù›¯Ë ¿ÎÔ˘Û·Ó ıÔÚ‡‚Ô˘˜:

΢ÚȇÛÂÈ ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

√ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˜ ÙÔ˘ ¿·, ÚÔ˜

√È ΔÔ‡ÚÎÔÈ ÌÂÙ¤ÊÂÚ·Ó 2.000

Ÿˆ˜ ÙÔ ‹ıÂÏÂ Î·È Ë ·Ú¿‰ÔÛË, ¤ÊÂÚÂ

ÌÂÁ¿ÏË ÙÔ˘ ·ÔÁÔ‹Ù¢ÛË, Ù¤ÏÂÛ ÙË

·ÓÂÌfiÛηϘ ÛÙËÓ Ù¿ÊÚÔ Î·È ¿Óˆ ÛÙ·

ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ¶ÚÔÊ‹ÙË: ªˆ¿ÌÂı.

ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Û ÌÈ· ۯ‰fiÓ ¿‰ÂÈ· ∞Á›·

Ù›¯Ë. √È ÊÏfiÁ˜ Ô˘ ‚Ú˘¯Ô‡ÓÙ·Ó ÛÙ·

∞Ó‚·›ÓÔÓÙ·˜ ÛÙ· Ù›¯Ë Ù˘ fiÏ˘ ÙÔ˘

™ÔÊ›·. «∫·Ï‡ÙÂÚ· ÛÙÔ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ʤÛÈ

ÛÙfiÌÈ· ÙˆÓ Î·ÓÔÓÈÒÓ ¤‰ˆÛ·Ó ÙÔ Û‹Ì·

∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘, ¿Ú¯ÈÛ· Ó· ·Ú·ÙËÚÒ

·Ú¿ ÛÙË Ï·ÙÈÓÈ΋ ÙÈ¿Ú·!» ›¯Â

Ù˘ Â›ıÂÛ˘. √È ˘ÚÔ‚ÔÏ·Ú¯›Â˜

ÙÔ˘˜ ‡ÚÁÔ˘˜ Ô˘ ‹Ù·Ó ·Ú·Ù·Á̤ÓÔÈ

·ÔÊ·Û›ÛÂÈ Ô Ï·fi˜. ∂Í¿ÏÏÔ˘, ˘‹Ú¯·Ó

Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó ÛÙËÓ ¶‡ÏË ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘

Ô ¤Ó·˜ ‰›Ï· ÛÙÔÓ ¿ÏÏÔ. √È Ù¿ÊÚÔÈ ÔÈ

·ÎfiÌË Ù· ·Ó›ÎËÙ· Ù›¯Ë. ŸÌˆ˜, Ë

ƒˆÌ·ÓÔ‡. √ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó

ÔÔ›ÔÈ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ıËÎ·Ó ÙÔ 1453 ‹Ù·Ó

·ÛÙÚ·È·›· Â›ıÂÛË ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı

ÛÙËÓ ÈÔ ÂÈΛӉ˘ÓË ı¤ÛË, ‰›Ï· ÛÙÔ

ÙÒÚ· ÁÂÌ¿ÙÔÈ ·fi ÙËÓ Ú·ÛÈÓ¿‰· ÙˆÓ

ÛÙȘ 11 ∞ÚÈÏ›Ô˘ ÙÔ˘ 1453 η٤ÚÚÈ„Â

°ÂÓÔ˘¿ÙË ÏÔ›·Ú¯Ô πÔ˘ÛÙÈÓÈ¿ÓË, ÙÔ˘

Á‡Úˆ ΋ˆÓ. ŒÓ·˜ ËÏÈÎȈ̤ÓÔ˜

ÙÔ Ì‡ıÔ ÙˆÓ ·fiÚıËÙˆÓ ÙÂȯÒÓ.

ÔÔ›Ô˘ ÔÈ 700 ¿Ó‰Ú˜ ›¯·Ó ÔÏÂÌ‹ÛÂÈ

ΔÔ‡ÚÎÔ˜ ÂÚÈÔÈÔ‡ÓÙ·Ó ¤Ó· ‹Û˘¯Ô

√È ÚÔÌ·¯ÒÓ˜ ÌÂÙ·ÙÚ¿ËÎ·Ó ÛÂ

ÁÂÓÓ·›·.

ÓÂÎÚÔÙ·ÊÂ›Ô Ì¤Û· Û ¤Ó·Ó ÂÚ›‚ÔÏÔ.

Û˘ÓÙÚ›ÌÌÈ· ·fi Ù· ηٷÈÁÈÛÙÈο ˘Ú¿

ΔÔ‡ÚÎÔÈ ÙÔÍfiÙ˜, ÌÔ˘ÛÎÂÙÔÊfiÚÔÈ Î·È

ΔËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ÕψÛ˘ Ô‡Ù 40 οڷ

ÙˆÓ ÌÚÔ‡ÓÙ˙ÈÓˆÓ Î·ÓÔÓÈÒÓ, ÙˆÓ

ÂÎÛÊÂÓ‰ÔÓÈÛÙ¤˜ ‚ÔÌ‚¿Ú‰È˙·Ó ÙȘ

‰ÂÓ ı· ¤ÊÙ·Ó·Ó ÁÈ· Ó· ÌÂٷʤÚÔ˘Ó

ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚˆÓ Ô˘ ›¯Â ‰ÂÈ ÔÙ¤

Â¿ÏÍÂȘ Ì ÊÔÓÈο ˘Ú¿. √È ΔÔ‡ÚÎÔÈ

ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Ô˘ ÛÊ·ÁÈ¿ÛÙËÎ·Ó ÛÂ

Ô ÎfiÛÌÔ˜.

·Ó¤‚ËÎ·Ó ÙȘ ÛοϘ Ì·˙Èο, ·ÏÏ¿

Ì›· ÌfiÓÔ Â›ıÂÛË, fiˆ˜ ·Ó¤ÊÂÚ ¤Ó·˜

øÛÙfiÛÔ, ¤ÂÈÙ· ·fi ÂÙ¿ ‚‰ÔÌ¿‰Â˜

·ˆı‹ıËηÓ. ΔÔ ‚·Ú‡ Â˙ÈÎfi ÂÈÙ¤ıËÎÂ

·˘ÙfiÙ˘ Ì¿ÚÙ˘Ú·˜. °‡ÚÈÛ· Ì ÙË

Ë fiÏË ÎÚ·ÙÔ‡Û ·ÎfiÌË. √È Û‡Ì‚Ô˘ÏÔÈ

ÂÚÓÒÓÙ·˜ ·fi ÙȘ ÙÚ‡˜ Ô˘ ›¯·Ó

‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ Ê·ÓÙ·Û›·˜ ÌÔ˘ ›Ûˆ ÛÙÔ

ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı ÙÔÓ ›Â˙·Ó Ó· ¿ÚÂÈ ÙËÓ

·ÓÔ›ÍÂÈ Ù· ηÓfiÓÈ·. √È ·Ì˘ÓfiÌÂÓÔÈ ÙÔ‡˜

·ÚÂÏıfiÓ. ∂›‰· ÙÔ˘˜ ÂÓÙ˘ˆÛÈ·ÎÔ‡˜

ÔÏÈÔÚΛ·.

·¤ÎÚÔ˘Û·Ó. √ ªˆ¿ÌÂı ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙÔ

ÚÔÌ·¯ÒÓ˜ Ô˘ ·Ó‹ÁÂÈÚ ÙÔÓ 5Ô

¡· ÂÁηٷÏ›„ÂÈ ÙÔ fiÓÂÈÚfi ÙÔ˘; ¶ÔÙ¤!

‰›Ô Ù˘ Ì¿¯Ë˜ ÙÔ Â›ÏÂÎÙÔ ÛÒÌ· ÙÔ˘,

·ÈÒÓ· Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ £ÂÔ‰fiÛÈÔ˜ μ′ –

√ ·Û˘ÁÎÚ¿ÙËÙÔ˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ı·

ÙÔ˘˜ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔ˘˜. √È Ì¿¯Â˜ ÛÒÌ· ÌÂ

Ì ̋ÎÔ˜ 21 ¯ÈÏÈfiÌÂÙÚ·, 50 ‡Ï˜ ηÈ

Û˘Ó¤¯È˙ ÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ· ̤¯ÚÈ ÙËÓ ÙÂÏÈ΋

ÛÒÌ· ‹Ù·Ó ·ÙÂÏ›ˆÙ˜. ∫¿ÔÈ· ÛÙÈÁÌ‹

302 ‡ÚÁÔ˘˜, 192 ÚÔ˜ ÙËÓ ÍËÚ¿ ηÈ

Ó›ÎË.

ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ·Ó·Î¿Ï˘„·Ó ÛÙËÓ Ù¿ÊÚÔ ÌÈ·

110 ÚÔ˜ ÙË ı¿Ï·ÛÛ·. ∂›‰· Ì ٷ Ì¿ÙÈ·

28 ª·˝Ô˘ 1453. √ ‹ÏÈÔ˜ ¤‰˘Â,

›ÛÔ‰Ô Ì ·ÓÂ·Ú΋ ÊÚÔ‡ÚËÛË.

ÙÔ˘ ÓÔ˘ ÌÔ˘ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÂÈÛ‚ÔÏ›˜ ÛÙÔ

ʈٛ˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ ÛÙ·˘Úfi ÛÙÔÓ ÙÚÔ‡ÏÔ

ŸÚÌËÛ·Ó Ó· ÙËÓ ÂÚ¿ÛÔ˘Ó.

¤Ú·ÛÌ· ÙˆÓ ·ÈÒÓˆÓ –√‡ÓÓÔ˘˜,

Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜ ÁÈ· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÊÔÚ¿.

«√È ΔÔ‡ÚÎÔÈ Ì‹Î·Ó ÛÙËÓ fiÏË!»

∞‚¿ÚÔ˘˜, ¶¤ÚÛ˜, ÕÚ·‚˜, ƒÒÛÔ˘˜,

ΔÔ ·fiÁÂ˘Ì·, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜,

√ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ ÚÔÛ¿ıËÛÂ Ó·

ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜– Ó· ¯¿ÓÔ˘Ó ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘˜ ÛÂ

·ÎÔ‡Ú·ÛÙÔ˜, ·Ú·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ ÙË

·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÙËÓ Î·ÈÓÔ‡ÚÁÈ· ·ÂÈÏ‹.

̿ٷȘ ÂÈı¤ÛÂȘ.

ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Î·È ‹ÏÂÁ¯Â ÙÔ˘˜ ÊÚÔ˘ÚÔ‡˜

§›ÁÔ ÚÈÓ ·fi ÙÔ ÍË̤ڈ̷ ¤ÂÛÂ

√ ªˆ¿ÌÂı μ′ ÂÁη٤ÛÙËÛ ÛÙËÓ fiÏË

ÛÙ· Ù›¯Ë, ·Ó Î·È ÔÈ ·˘ÏÈÎÔ› ÙÔ˘

ÓÂÎÚfi˜ – ÙÔ ÛÒÌ· ÙÔ˘ ηχÊıËΠ·fi

ÙË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ‰‡Ó·ÌË fiÏˆÓ ÙˆÓ

ÂÎÏÈ·ÚÔ‡Û·Ó Ó· ÙÔÓ Ê˘Á·‰Â‡ÛÔ˘Ó.

ÙȘ ÛÔÚÔ‡˜ ÙˆÓ ÓÂÎÚÒÓ ÛÙÚ·ÙȈÙÒÓ.

ÂÔ¯ÒÓ: 100.000 ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜

ª¤Ú· Ì ÙË Ì¤Ú· fiÏÔ Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ·

∏ ·˘Á‹ ·ÔÎ¿Ï˘„ ÌÈ· ÊÚÈÎÈ·ÛÙÈ΋

˘ÔÏÔÁ›˙ÂÙ·È fiÙÈ ·Ú·Ù¿¯ıËÎ·Ó ÛÙË

·Ó‹Û˘¯· Ì¿ÙÈ· ·Ù¤ÓÈ˙·Ó ÙÔÓ ÔÚ›˙ÔÓÙ·

ÂÈÎfiÓ·: √È ‰ÚfiÌÔÈ ‹Ù·Ó ηٷÎfiÎÎÈÓÔÈ

ÛÙÂÚÈ¿, ÂÓÒ Ô ÔıˆÌ·ÓÈÎfi˜ ÛÙfiÏÔ˜

·Ó·Ì¤ÓÔÓÙ·˜ οÙÈ ÂÏȉÔÊfiÚÔ,

·fi ÙÔ ·›Ì·. √È ΔÔ‡ÚÎÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜

[56]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¤ÙÚ¯·Ó ÛÙÔ˘˜ ‰ÚfiÌÔ˘˜ Ù˘ fiÏ˘

·Ú·‰ÒÛ·Ì ÛÙË ÏÂËÏ·Û›· Î·È ÛÙËÓ

ÁÚ·ÊÂÈÔÎÚ·ÙÈ΋˜ Ì˯·Ó‹˜ Ì ŒÏÏËÓ˜

ÛÊ¿˙ÔÓÙ·˜ Î·È ÏÂËÏ·ÙÒÓÙ·˜. ∫Ú·˘Á¤˜

ηٷÛÙÚÔÊ‹!».

Î·È ™¤Ú‚Ô˘˜. ™ÙËÓ ·˘Ï‹ ÙÔ˘,

Á¤ÌÈ˙·Ó ÙÔÓ ·¤Ú· ηıÒ˜ ¤ÛÂÚÓ·Ó ÙȘ

∏ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â

ÂËÚ·Ṳ̂ÓÔ˜ ·fi ÙȘ ÂÚÛÈΤ˜

Á˘Ó·›Î˜ Î·È Ù· ·È‰È¿ ·fi ÙȘ

È· Î·È ·˘Ùfi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ı· ›¯Â

·ÏÏ¿ Î·È ÙȘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ¤˜ ·Ú·‰fiÛÂȘ,

ÎÚ˘„ÒÓ˜ ÙÔ˘˜ ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ ¿ÚÔ˘Ó

ηٷÛÙÚÔÊÈΤ˜ Û˘Ó¤ÂȘ.

ÂÍÂÏ›¯ıËΠ۠¤Ó·Ó ·fiÌ·ÎÚÔ

Ì·˙› ÙÔ˘˜ ˆ˜ Ï¿Ê˘Ú·. °ÎÚ¤ÌÈÛ·Ó ÈÂÚ¿,

º·Ó·ÙÈṲ̂ÓÔÈ ÈÛÏ·ÌÈÛÙ¤˜ η٤‚·Û·Ó

ÌÔÓ¿Ú¯Ë, Ô˘ ÛÙ‹ÚÈ˙ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·

¿Ú·Í·Ó ¯Ú˘Û¿ ‰ÈÛÎÔfiÙËÚ·. ÕÓÔÈÍ·Ó

ÙÔ ÛÙ·˘Úfi ·fi ÙËÓ ÎÔÚ˘Ê‹ Ù˘ ∞Á›·˜

ÙÔ˘ ÛÂ ¤Ó· ÂÚ›ÏÔÎÔ ÙÂÏÂÙÔ˘ÚÁÈÎfi.

Ì ÙË ‚›· ÙȘ ¯¿ÏÎÈÓ˜ ı‡Ú˜ Ù˘ ∞Á›·˜

™ÔÊ›·˜ Î·È Ôχ Û‡ÓÙÔÌ· ·ÓÙ˯ԇÛÂ

√È ¿ÏÏÔÙ ÓÔÌ¿‰Â˜ √ıˆÌ·ÓÔ›

™ÔÊ›·˜ Î·È fiÚÌËÛ·Ó ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi

·ÓÙÔ‡ Ë ÊˆÓ‹ ÙÔ˘ ÌÔ˘Â˙›ÓË Ì¤Û· ·fi

ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÌfiÓÈÌ· ÛÙËÓ fiÏË

Ù˘ ÙËÓ ÒÚ· Ô˘ ÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó Ë

ÙÔ˘˜ ÌÈÓ·Ú¤‰Â˜ Ô˘ ˘„ÒÓÔÓÙ·Ó ÛÙÔ

ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘, ÂÓÒ Î·Ù¤ÎÙËÛ·Ó Î·È

ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÛÂ

μfiÛÔÚÔ. ΔÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ fï˜ Û˘Ó¤¯ÈÛÂ

¤ıÓË Ô˘ ÔÈ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÛÙȘ Ôԛ˜

ÙÔ‡ÙÔ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Ó·fi ÙÔ˘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡.

Ó· ˙ÂÈ.

˙Ô‡Û·Ó Î¿Ï˘Ù·Ó ¤ÎÙ·ÛË ·Ó¿ÏÔÁË ÌÂ

ΔÔ ÌÂÛË̤ÚÈ Ô ªˆ¿ÌÂı, Ô˘ ¤ÌÂÈÓÂ

√ ªˆ¿ÌÂı Ô ¶ÔÚıËÙ‹˜,

ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ÙÔ˘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡.

ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ˆ˜ ¶ÔÚıËÙ‹˜, Ì‹ÎÂ

‰È·ÎËÚ‡ÛÛÔÓÙ·˜ Ì η̿ÚÈ fiÙÈ ‹Ù·Ó

∏ √ıˆÌ·ÓÈ΋ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Â¤ÙÚ„Â

ÛÙËÓ ¶fiÏË Î·‚¿Ï· ÛÙÔ Ï¢Îfi ÙÔ˘

¤Ó·˜ Ó¤Ô˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜,

ÛÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ Ù˘ Ó·

¿ÏÔÁÔ. √ ¯ÚÔÓÈÎÔÁÚ¿ÊÔ˜ ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜

·Ôη٤ÛÙËÛ ÙÔÓ ÏËı˘ÛÌfi Ù˘

‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó ÙË ıÚËÛΛ· ÙÔ˘˜, ηıÒ˜

·Ó¤ÊÂÚ fiÙÈ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ¤¯˘ÛÂ

ηÈÓÔ‡ÚÁÈ·˜ ÙÔ˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜ ηÈ

Î·È ÙÔ˘˜ ÂÏÏËÓÔڈ̷˚ÎÔ‡˜ ÓfiÌÔ˘˜ –

‰¿ÎÚ˘· Û˘ÌfiÓÈ·˜: «ΔÈ fiÏË

Â¿Ó‰ÚˆÛ ¤Ó· ̤ÚÔ˜ Ù˘

˘fi ÙÔÓ fiÚÔ fiÙÈ ı· ‹Ù·Ó ˘ÔÙÂÏ›˜,

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [57]

ı· ·ÛÎÔ‡Û·Ó Ù· Ï·ÙÚ¢ÙÈο ÙÔ˘˜

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. √È ŒÏÏËÓ˜

˘ÈÔıÂÙ‹ÛÔ˘Ì ÔÚÈṲ̂Ó˜ ·fi

ηı‹ÎÔÓÙ· Ì ‰È·ÎÚÈÙÈÎfiÙËÙ· Î·È ı·

‰È¤Ú„·Ó ÛÙÔ ÂÌfiÚÈÔ, ÛÙË Ó·˘ÙÈÏ›·,

ÙȘ Û˘Ó‹ıÂȘ ÙˆÓ μ˘˙·ÓÙÈÓÒÓ.

Ï‹ÚˆÓ·Ó ÊfiÚÔ˘˜ ÁÈ· ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi Î·È ÙË

ÛÙȘ ÙÚ·Â˙ÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ηÈ

√È ÚfiÁÔÓÔ› Ì·˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÊÔ‡ÚÓÔ˘˜

‰ÈÔ›ÎËÛË. ∏ ÂÈ‚ÔÏ‹ ÙÔ˘ ÊfiÚÔ˘ Ù˘

ÛÙËÓ È·ÙÚÈ΋. Δ· ÂÏÏËÓÈο Î·È Ù·

ÁÈ· Ó· „‹ÓÔ˘Ó „ˆÌ›, ·ÏÏ¿ ÌfiÓÔ

‰ÂοÙ˘ ÂÂÎÙ¿ıËÎÂ Î·È ÛÙÔ ·ÓıÚÒÈÓÔ

ÛÂÚ‚Èο, Ì·˙› Ì ٷ ÙÔ˘ÚÎÈο,

ÊÔÚËÙ¤˜ ÛȉÂÚ¤ÓȘ Û¯¿Ú˜ ÁÈ· ¿˙˘Ì˜

›‰Ô˜. ∞fi ηÈÚÔ‡ ÂȘ ηÈÚfiÓ ¿Ú·˙·Ó

·ÔÙ¤ÏÂÛ·Ó ·Ú¯Èο ÙȘ ÁÏÒÛÛ˜ ÙˆÓ

ÏÂÙ¤˜ ›Ù˜.

Ù· ‰˘Ó·ÙfiÙÂÚ· Î·È Â͢ÓfiÙÂÚ· ·ÁfiÚÈ·

‰ÈηÛÙËÚ›ˆÓ.

°È’ ·˘Ùfi Î·È Ë ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ϤÍË ÁÈ· ÙÔ

ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ ÔÈÎÔÁÂÓÂÈÒÓ ÙˆÓ

√È ΔÔ‡ÚÎÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÁÈ· ·ÚÎÂÙfi ηÈÚfi

ÊÔ‡ÚÓÔ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ·fi Ù· ÂÏÏËÓÈο».

μ·ÏηӛˆÓ, ËÏÈΛ·˜ ·fi ÔÎÙÒ ¤ˆ˜

¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ÙÔ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi ÓfiÌÈÛÌ·

ΔÔ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ηڷ‚¿Ó ÛÂÚ¿È

‰Âη¤ÓÙ ÂÙÒÓ, Ù· ÚÔÛËχÙÈ˙·Ó ÛÙÔÓ

ÛÙȘ Û˘Ó·ÏÏ·Á¤˜ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi,

·ÓÙÈη٤ÛÙËÛ ÙÔ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi

ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi Î·È Ù· ÛÙÚ·ÙÔÏÔÁÔ‡Û·Ó ÛÙÔ

‰¤Î· ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘

«·Ó‰Ô¯Â›ÔÓ» Î·È Ù· ÂÚ›ÊËÌ·

Â›ÏÂÎÙÔ ÛÒÌ· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ ‹ Ù·

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ¤ÎÔ„·Ó ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜.

ÙÔ˘ÚÎÈο ¯·Ì¿Ì Ù· ‚˘˙·ÓÙÈÓ¿ ÏÔ˘ÙÚ¿.

ÂÎ·›‰Â˘·Ó ˆ˜ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯Ô˘˜ Ù˘

«ŸÙ·Ó ÂÌ›˜ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ Î·Ù‚‹Î·ÌÂ

¶ÚÈÓ ·fi ‰‡Ô ÁÂÓȤ˜ Ë Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ ˙ˆ‹

·˘Ï‹˜.

·fi ÙȘ ÛÙ¤˜, ‹Ì·ÛÙ·Ó ÓÔÌ¿‰Â˜,

ÛÙË ¡›Î·È· ‹ ÛÙË ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ· (ÙȘ

√È Î·Ù·ÎÙËÙ¤˜ ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó·

¯ˆÚ›˜ ηıfiÏÔ˘ ÌfiÚʈÛË» ÌÔ˘ ›Â

ÙÔ˘ÚÎÈΤ˜ fiÏÂȘ π˙Ó›Î Î·È ∞Ï·Û¯›Ú

·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡Ó ÙÔ ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈÎfi

Ô ‰Ú ¡Â˙›¯ ºÈÚ¿Ù, ‰È¢ı˘ÓÙ‹˜ ÙÔ˘

·ÓÙ›ÛÙÔȯ·) ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ‰È¤ÊÂÚ ·fi ÙË

ÌÂÁ·ÏÂ›Ô Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜ ¯Ù›˙ÔÓÙ·˜

∞Ú¯·ÈÔÏÔÁÈÎÔ‡ ªÔ˘Û›Ԣ Ù˘

˙ˆ‹ Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ÂÚÈfi‰Ô˘. «∏ ȉ¤·

ÌÓËÌ›· fiˆ˜ ÙÔ °·Ï¿˙ÈÔ Δ˙·Ì› Ù˘

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. «◊Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi Ó·

Ù˘ Û˘Ó¤¯ÂÈ·˜ ·fi ÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ ‰ÂÓ

ΔÔ ∑·ÁÎfiÚÛÎ ÛÙËÓ Î·Ú‰È¿
Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ ƒˆÛ›·˜,
fiÔ˘ ¤¯ÂÈ Ù·Ê› Ô ÙÛ¿ÚÔ˜
ªÔÚ›˜ °ÎÔÓÙÔ‡ÓÔÊ,
·ÔÙÂÏ› Û‹ÌÂÚ·
‰ËÌÔÊÈϤ˜ ÛÎËÓÈÎfi ÁÈ·
ÂÈΤ˜ ÚˆÛÈΤ˜ Ù·Èӛ˜.
ΔÔ ÂÚÈÙÂȯÈṲ̂ÓÔ
ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ È‰Ú‡ıËÎÂ
ÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ· Î·È Ì·˜
ÌÂٷʤÚÂÈ ÛÙËÓ ÂÔ¯‹
fiÔ˘ ÔÈ ƒÒÛÔÈ ËÁ¤Ù˜
¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ·˘ÙÔ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·È ÙÛ¿ÚÔÈ,
ÈÛÙ‡ÔÓÙ·˜ fiÙÈ ‹Ù·Ó
ÔÈ Û˘Ó¯ÈÛÙ¤˜ Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜.
∏ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË ÙˆÓ
ªÔÏÛ‚›ÎˆÓ ÙÔ 1917
‰È¤Ï˘Û ·˘Ù¿ Ù· fiÓÂÈÚ·
Î·È ·Ê¿ÓÈÛ ÙËÓ
ÔÚıfi‰ÔÍË ∂ÎÎÏËÛ›·
Ù˘ ƒˆÛ›·˜.

[58]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Â›Ó·È ÙfiÛÔ ‰ËÌÔÊÈÏ‹˜ ÛÙËÓ ΔÔ˘ÚΛ·»

Ì¿ÙÈ· Ù˘ ηıÒ˜ ı˘ÌfiÙ·Ó ÙÔÓ

ÌÔ˘ ›Â Ô ‰Ú ºÈÚ¿Ù ÎÔÈÙ¿˙ÔÓÙ¿˜

ÍÂÚÈ˙ˆÌfi Ù˘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ¿˜ Ù˘ ·fi ÙÔ

Ì ÛÙ· Ì¿ÙÈ·. «∞˘Ù‹ Â›Ó·È fï˜

¯ˆÚÈfi Ù˘ ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ÕÁ΢ڷ, fiÙ·Ó Ë

Ë ·Ï‹ıÂÈ·».

›‰È· ‹Ù·Ó 14 ÂÙÒÓ, Î·È ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙˆÓ

°È· ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÂÓfi˜ Û‡Á¯ÚÔÓÔ˘

Û˘ÁÁÂÓÒÓ Ù˘ ·fi ÂÏÔÓÔÛ›· Û ¤Ó·

ÙÔ˘ÚÎÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Ô ªÔ˘ÛÙ·Ê¿

ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ÚÔÛʇÁˆÓ ÛÙ· ¤ÏË Ù˘

∫ÂÌ¿Ï (∞Ù·ÙÔ‡ÚÎ) ·ÔÛÙÚ¿ÊËΠÙËÓ

ª·Î‰ÔÓ›·˜.

ÎÔÛÌÔÔÏ›ÙÈÎË ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È

∂›¯· ÂÈÛÎÂÊı› οÔÈÔ ¯ˆÚÈfi Û·Ó ÙÔ

ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÛÙËÓ

‰ÈÎfi Ù˘ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ πÎfiÓÈÔ ÛÙËÓ

ÕÁ΢ڷ, ÛÙËÓ Î·Ú‰È¿ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ›·˜

∞Ó·ÙÔÏ›·. ∏ ÂÏÏËÓÈ΋ ÔÚıfi‰ÔÍË

(·Ó ηÈ, ηٿ ¤Ó·Ó ÂÈÚˆÓÈÎfi ÙÚfiÔ, Ë

ÂÎÎÏËÛ›· ÙÔ˘ ¯ˆÚÈÔ‡ ‹Ù·Ó

ÂıÓÈ΋ ÛËÌ·›· ʤÚÂÈ ÙÔ ÌÔÙ›‚Ô Ù˘

·ÛÊ·ÏÈṲ̂ÓË Ì ÏԢΤÙÔ, ÂÓÒ ÙÔ

ËÌÈÛÂÏ‹ÓÔ˘ ÌÂ ÙÔ ·ÛÙ¤ÚÈ, Ô˘ ÁÈ·

ÂÈÎÔÓÔÛÙ¿ÛÈ Â›¯Â Ì›ÓÂÈ Á˘ÌÓfi, ¯ˆÚ›˜

ÚÒÙË ÊÔÚ¿ Ù˘ÒıËΠÛÙ· ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·

ÂÈÎfiÓ˜. ∞Ó¤‚Ëη Û ¤Ó· ÂÓÙ˘ˆÛÈ·Îfi

Ù˘ ·Ú¯·›·˜ ÂÏÏËÓÈ΋˜ fiÏ˘ ÙÔ˘

Ê·Ú¿ÁÁÈ ÛÂ ¤Ó· ‚Ô˘Ófi ›Ûˆ ·fi ÙËÓ

μ˘˙·ÓÙ›Ô˘). ΔÔ 1922, ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÌÈ·˜

ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·, ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹

·ÓÂÈÙ˘¯Ô‡˜ ÚÔÛ¿ıÂÈ·˜ ÙˆÓ

fiÏË Ô˘ ¤ÂÛ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ

∂ÏÏ‹ÓˆÓ Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ πˆÓ›·, Ô˘

ΔÔ‡ÚÎˆÓ – ÙÔ 1461, ÔÎÙÒ ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿

ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó «Ï›ÎÓÔ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡

ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏËØ ÙËÓ ·Ú¯·›·

ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡», Â‹Ïı ‚›·ÈË Ú‹ÍË Ì ÙÔ

ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·, fiÔ˘ ÔÈ 10.000

‚˘˙·ÓÙÈÓfi ·ÚÂÏıfiÓ.

ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÙÔ˘ •ÂÓÔÊÒÓÙ·
·ÓËÁ‡ÚÈÛ·Ó ·ÓÙÈÎÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÙË ª·‡ÚË

∫ÔÓÙ¿ ÛÙ· ‚˘˙·ÓÙÈÓ¿ Ù›¯Ë Ù˘

£¿Ï·ÛÛ·Ø ÙË Ì˘ıÈ΋ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·,

£ÂÛÛ·ÏÔӛ΢, Ù· ÔÔ›· ·Ó¤ÎÔ„·Ó Ù·

fiÔ˘ Ù· ηڷ‚¿ÓÈ· ¤ÊÂÚÓ·Ó ÏÔ‡ÙË

·̷ٷ ÙˆÓ ™Ï¿‚ˆÓ ÙÔ˘ ªÂÛ·›ˆÓ·,

·fi ÙËÓ ¶ÂÚÛ›· Î·È ÙËÓ ∫›Ó· Î·È ÔÈ

‚Ú›ÛÎÂÙ·È Ô ‚˘˙·ÓÙÈÓfi˜ Ó·fi˜ ÙÔ˘

ÌÔӿگ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ·Ó·˙ËÙÔ‡Û·Ó

√Û›Ô˘ ¢·‚›‰. ΔÔ ÙÚÂÌfi·ÈÁÌ· ÙÔ˘

ÙȘ fiÌÔÚʘ ÚÈÁΛÈÛÛ˜ ÙÔ˘

Ï˘¯Ó·ÚÈÔ‡ ¤‰ÈÓ ˙ˆ‹ ÛÙË ÌÔÚÊ‹ ÙÔ˘

μ˘˙·ÓÙ›Ô˘Ø ÙË Û‡Á¯ÚÔÓË ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·,

ÃÚÈÛÙÔ‡ Û ¤Ó· ̈۷˚Îfi ÙÔ˘ 5Ô˘

fiÔ˘ Ï‹ıË Ì·ıËÙÒÓ Ì ̷‡Ú˜

·ÈÒÓ· Î·È ÁχηÈÓ ÙÔ ‚·ıÈ¿

ԉȤ˜ ͯ‡ÓÔÓÙ·È ÛÙÔ˘˜

¯·Ú·Á̤ÓÔ ·fi ÙȘ Ú˘Ù›‰Â˜ ÚfiÛˆÔ

Ï·ÎfiÛÙÚˆÙÔ˘˜ ‰ÚfiÌÔ˘˜, Ô˘ ›ӷÈ

ÌÈ·˜ Á˘Ó·›Î·˜. ªÔ˘ Ì›ÏËÛ ÁÈ· ÙËÓ

ÁÂÌ¿ÙÔÈ Á˘Ó·›Î˜ Ì Ôχ¯ÚˆÌ· ÚÔ‡¯·

ÙÚ·ÁÈ΋ ·ÓÙ·ÏÏ·Á‹ ÏËı˘ÛÌÒÓ –

Î·È Ï·Ófi‰ÈÔ˘˜ ÂÌfiÚÔ˘˜ ÌÂ

1.250.000 ŒÏÏËÓ˜ ·fi ÙËÓ ΔÔ˘ÚΛ·

ÙÔ˘ÚÌ¿ÓÈ·, Ô˘ Ô˘Ï¿Ó „¿ÚÈ·,

Î·È 400.000 ΔÔ‡ÚÎÔÈ ·fi ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·.

˙ÂÛÙ¿ οÛÙ·Ó· Î·È ÊÚÔ‡Ù·.

ŒÛÊÈÁÁÂ Î·È Í¤ÛÊÈÁÁ ٷ ÚÔ˙È·Ṳ̂ӷ

∞Ó¤‚Ëη Û ¤Ó· ÛÔ˘‰·›Ô ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ,

Ù˘ ¯¤ÚÈ·, Î·È ‰¿ÎÚ˘· ¤ÙÚ¯·Ó ·fi Ù·

250 ̤ÙÚ· ¿Óˆ ·fi ¤Ó· ·ÊÚÈṲ̂ÓÔ

™Â ¤Ó· ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈÔ
Û˘ÓÙ‹ÚËÛ˘ ÙÔ˘
ªÔ˘Û›Ԣ Δ¤¯Ó˘
ÛÙÔ μÔ˘ÎÔ˘Ú¤ÛÙÈ Ù˘
ƒÔ˘Ì·Ó›·˜ ·Ôηı›ÛÙ·Ù·È Ì ¯Ú˘Û‹ ηÈ
·ÛË̤ÓÈ· ÎψÛÙ‹ ¤Ó·
ΤÓÙËÌ· ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·,
ÛÙÔ ÔÔ›Ô ·Ô‰›‰ÔÓÙ·È

Ô ÃÚÈÛÙfi˜ Î·È Ë ¶·Ó·Á›·.
Δ¤ÙÔÈ· ÔÏ˘ÙÂÏ‹
ÚÔ˚fiÓÙ· ‹Ù·Ó
·ÔÎÏÂÈÛÙÈÎfi ÌÔÓÔÒÏÈÔ
ÙˆÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÒÓ
ÂÚÁ·ÛÙËÚ›ˆÓ, fiÔ˘ Â›
πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡ ÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·Ó
¯ÈÏÈ¿‰Â˜ Ù¯ӛÙ˜.

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [59]

[60]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÔÙ¿ÌÈ, Á·ÓÙ˙ˆÌ¤ÓÔ Û ¤Ó·Ó ·fiÙÔÌÔ

ÂÎÎÏËÛ›·ÛÌ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘

– ÙÔ˘ ÔÚıfi‰ÔÍÔ˘ ¶¿Û¯·. ∞fi ÓˆÚ›˜ ÙÔ

‚Ú¿¯Ô, Ì ÌÔÓ·‰È΋ ·ÛÊ¿ÏÂÈ· ÙËÓ

·fi ÙfiÙ Ô˘ ÂÏ¢ıÂÚÒıËÎ·Ó ·fi

Úˆ› ÔÈ ÚÔÛ΢ÓËÙ¤˜ ›¯·Ó ÁÂÌ›ÛÂÈ ÙÔ

›ÛÙË. ∏ ÌÔÓ‹ Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜ ™Ô˘ÌÂÏ¿,

ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜. √È ‚·ÊÙÈṲ̂ÓÔÈ

Ó·fi Ù˘ ∞Ó·ÛÙ¿Ûˆ˜ ÁÈ· Ó· ¿ÚÔ˘Ó ÙÔ

Ë ÔÔ›· ȉڇıËΠÔχ ÚÈÓ ·fi ÙËÓ

ÔÚıfi‰ÔÍÔÈ Û ÔÛÔÛÙfi ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ

ÕÁÈÔ ºˆ˜.

ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ πÔ˘ÛÙÈÓÈ·ÓÔ‡, ÛÙ· ÚÒÈÌ·

·fi 70% ˙Ô˘Ó Û‹ÌÂÚ· ÛÂ

™ÙÚÈ̈Á̤ÓÔ˜ ̤۷ Û fiÏÔ ·˘Ùfi ÙÔ

ÌÂ۷ȈÓÈο ¯ÚfiÓÈ·, ‹Ù·Ó Ì›· ·fi ÙȘ

ÎÔÌÔ˘ÓÈÛÙÈΤ˜ ¯ÒÚ˜. √È ÂıÓÈΤ˜

Ï‹ıÔ˜, ›‰· Ì·˘ÚÔÓÙ˘Ì¤Ó˜

ÏÔ˘ÛÈfiÙÂÚ˜ ÌÔÓ·ÛÙÈΤ˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜

∂ÎÎÏËۛ˜ Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜, Ù˘

Á˘Ó·›Î˜ Ó· ÁÔÓ·Ù›˙Ô˘Ó ÁÈ· Ó· Ú¿ÓÔ˘Ó

Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. μڋη ÙÔ ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ

μÔ˘ÏÁ·Ú›·˜, Ù˘ ƒÔ˘Ì·Ó›·˜ Î·È Ù˘

Ì ̇ÚÔ ÙËÓ Ͽη fiÔ˘, Û‡Ìʈӷ

ηÙÂÛÙÚ·Ì̤ÓÔ. ∞fi ÙÔ 1923 Î·È ÌÂÙ¿

ƒˆÛ›·˜ Â›Ó·È ·˘ÙÔΤʷϘ, Ì ‰ÈÎÔ‡˜

Ì ÙËÓ ·Ú¿‰ÔÛË, ·ÚˆÌ·Ù›ÛÙËÎÂ

η̛· „·Ï̈‰›· ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ·ÓÙ˯‹ÛÂÈ ÛÂ

ÙÔ˘˜ ·ÙÚȿگ˜. √ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜

ÙÔ ÛÒÌ· ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡, Î·È Ó·

ÙÔ‡ÙÔ ÙÔÓ ¤ÚËÌÔ ÙfiÔ.

·ÙÚȿگ˘ Â›Ó·È primus inter pares

·ÎÔ˘Ì‹ÛÔ˘Ó ¿Óˆ Ù˘ Ù· ÁÂÌ¿Ù·

«°È· ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ì›· ÌfiÓÔ fiÏË

–ÚÒÙÔ˜ ÌÂٷ͇ ›ÛˆÓ– Î·È Ë

Û˘ÁΛÓËÛË ÚfiÛˆ¿ ÙÔ˘˜.

˘¿Ú¯ÂÈ: ∏ ¶fiÏË – Ë

ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÈÚÚÔ‹ ÍÂÂÚÓ¿ ηٿ

Δ· ¯Ù˘‹Ì·Ù· ·fi ÙȘ ÙÂÏÂÙÔ˘ÚÁÈΤ˜

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË» ÌÔ˘ › ÛÙË

Ôχ Ù· fiÚÈ· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘

Ú¿‚‰Ô˘˜ Î·È ÔÈ „·Ï̈‰›Â˜ Ì ¤Î·Ó·Ó

£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Ë ¯‹Ú· ÂÓfi˜ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ‡

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Ù˘ ÔÔ›·˜

Ó· ÛÙÚ¤„ˆ ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÌÔ˘ ÚÔ˜ Ù·

ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡. «∞ÎfiÌË Î·È ÙÔ

ËÁÂ›Ù·È ˆ˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˜ ÔÏ›Ù˘.

Ï‹ıË ÙˆÓ ÈÛÙÒÓ Ô˘ ÎÈÓÔ‡ÓÙ·Ó

ÙÔ˘ÚÎÈÎfi fiÓÔÌ· πÛÙ·ÌÔ‡Ï ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È

∫·ıÒ˜, ÏÔÈfiÓ, ÙÔ Ô›ÌÓÈfi ÙÔ˘ ‰È·ÚÎÒ˜

Á‡Úˆ ·fi ÙÔÓ Ù¿ÊÔ ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡.

·fi ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÊÚ¿ÛË «ÂȘ ÙËÓ

ÏÈÁÔÛÙ‡ÂÈ, ÛÙÂÚÂ›Ù·È ÔÏÈÙÈÎÔ‡ ·ÚÔ˘˜

™Ù· Ï¿‚·Ú· Î·È ÛÙ· Ï·ÌÂÚ¿ ¿ÌÊÈ·

¶fiÏÈÓ». Δ· ·ÈÛı‹Ì·Ù¿ Ù˘

Î·È ··ÁÔÚ‡ÂÙ·È Ó· ÚԂ› ÛÂ

›‰· ÌÈ· Û‡ÓÔ„Ë ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘ ÙÔ˘

·ÓÙÈÚÔÛÒ¢·Ó ÙȘ ·fi„ÂȘ ÙˆÓ

ÚÔÛËÏ˘ÙÈÛÌÔ‡˜ ÂÓÙfi˜ Ù˘ ÌÈÎÚ‹˜

μ˘˙·ÓÙ›Ô˘: ™‡ÚÈÔÈ Ì ÙËÓ Â‚Ú·˚΋

·ÙÚȈÙÒÓ ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·:

ÙÔ˘ÚÎÈ΋˜ ÂÓÔÚ›·˜. °È· ÔÈÔ ÏfiÁÔ

ηÏfiÙ·, ∞Ṳ́ÓÈÔÈ Ì ·È¯ÌËÚ¤˜

«¶ÚˆÙÂ‡Ô˘Û¿ Ì·˜ Â›Ó·È Ë

ÙÂÏÈο ÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô ·Ú·Ì¤ÓÂÈ

ηχÙÚ˜, ∫fiÙ˜ Ù˘ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ·˜

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∂ıÓÈÎfi˜ Ì·˜ Ó·fi˜

Û ÌÈ· ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈ΋ fiÏË;

Ì ÙÔ˘ÚÌ¿ÓÈ·, ŒÏÏËÓ˜ ÔÚıfi‰ÔÍÔÈ

Ë ∞Á›· ™ÔÊ›·, Ë ‰fiÍ· Ù˘

«√ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡-

ÌÂ Î·Ï˘ÌÌ·‡ÎÈ· Î·È Ì·‡Ú· ‹

¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔÛ‡Ó˘ ÁÈ· 900 ¯ÚfiÓÈ·.

ÔÏ˘ ËÁ‹ıËÎ Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜

¯Ú˘ÛÔÎfiÎÎÈÓ· ¿ÌÊÈ·. √ ŒÏÏËÓ·˜

¶ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi˜ Ì·˜ Ô‰ËÁfi˜ Â›Ó·È Ô

∂ÎÎÏËÛ›·˜ ¯¿ÚË ÛÙËÓ Í¯ˆÚÈÛÙ‹ ÙÔ˘

ÔÚıfi‰ÔÍÔ˜ ·ÙÚȿگ˘ ÙˆÓ

·ÙÚȿگ˘ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘».

ı¤ÛË ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· Ù˘

πÂÚÔÛÔχ̈Ó, ·ÊÔ‡ ¤Î·Ó ÙÔ Á‡ÚÔ

·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜» ÌÔ˘ ·¿ÓÙËÛÂ

ÙÔ˘ Ù¿ÊÔ˘ ÙÚÂȘ ÊÔÚ¤˜, ÛÙ·Ì¿ÙËÛÂ

™ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi √Úıfi‰ÔÍÔ ¶·ÙÚȷگ›Ô

Ô ·ÙÚȿگ˘. ΔÒÚ· Â›Ó·È ‰Â̤ÓÔ˜

ÛÙËÓ Â›ÛÔ‰fi ÙÔ˘. ª‹Î ̤۷.

Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Û ¤Ó·

Ì ·˘Ù‹ ÙËÓ ÈÛÙÔÚÈ΋ ·Ú¿‰ÔÛË.

√È ÊˆÓ¤˜ ÙˆÓ ÈÛÙÒÓ ¤‰ˆÛ·Ó ÙË ı¤ÛË

Á·Ï‹ÓÈÔ Î‹Ô Ì¤Û· ÛÙË ıÔÚ˘‚Ò‰Ë Î·È

ŸÙ·Ó ¤‚Á·ÈÓ· ¤Íˆ, ÛÙ·Ì¿ÙËÛ· ÛÙËÓ

ÙÔ˘˜ ÛÙË ÛȈ‹. ∏ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·

ÂÍ·ıÏȈ̤ÓË fiÏË, ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Ë

ÎÂÓÙÚÈ΋ ‡ÏË ÙÔ˘ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘,

‹Ù·Ó ËÏÂÎÙÚÈṲ̂ÓË.

ÏÈÓıfiÎÙÈÛÙË ‚·ÛÈÏÈ΋ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘

Ô˘ ‹Ù·Ó ÛÊÚ·ÁÈṲ̂ÓË ÌÂ

•·ÊÓÈο ›‰· ¤Ó· ·Ó·Ì̤ÓÔ ·ÁÈÔΤÚÈ

°ÂˆÚÁ›Ô˘, ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ·, ηıÒ˜ ηÈ

Ô͢ÁÔÓÔÎfiÏÏËÛË. ∂‰Ò ÎÚÂÌ¿ÛÙËÎÂ

Ó· ÚÔ‚¿ÏÏÂÈ ·fi ÙÔÓ Δ¿ÊÔ – ÙÔ ÕÁÈÔ

Ë ÛÂÌÓ‹ ηÙÔÈΛ· Î·È Ù· ÁÚ·Ê›· ÙÔ˘

¤Ó·˜ ·ÙÚȿگ˘ Ì ÙËÓ Î·ÙËÁÔÚ›· Ù˘

ºˆ˜ Ô˘ Û˘Ì‚ÔÏ›˙ÂÈ ÙËÓ ∞Ó¿ÛÙ·ÛË ÙÔ˘

ÓÂ˘Ì·ÙÈÎÔ‡ ÂÎÚÔÛÒÔ˘ Ù˘

ÚÔ‰ÔÛ›·˜ ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ ∞ÁÒÓ·

ÃÚÈÛÙÔ‡ ·fi ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ÙˆÓ ÓÂÎÚÒÓ.

ÔÚıfi‰Ô͢ ›ÛÙ˘ Û fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ.

Ù˘ ∞ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·˜ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ, ÙÔ

∏ ÊÏfiÁ· ¤Ú·Û ·fi ÎÂÚ› Û ÎÂÚ›,

∏ ∞˘ÙÔ‡ ¶·Ó·ÁÈfiÙ˘ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜, «ÌÂ

1821. ¶ÂÚ·ÙÒÓÙ·˜ ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ, fiÔ˘

̤¯ÚÈ Ô˘ ›¯· ÙËÓ ·›ÛıËÛË fiÙÈ

ÙË ¯¿ÚË ÙÔ˘ £ÂÔ‡, ∞Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜

¤Ó·˜ ÈÂÚ¤·˜ ··ÁÔÚ‡ÂÙ·È Ó·

‰È·ÙÚ˘Ô‡Û·Ó ÙÔ ÛÎÔÙ¿‰È ¯ÈÏÈ¿‰Â˜

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜, Ù˘ ¡¤·˜

΢ÎÏÔÊÔÚ› Ì ٷ ¿ÌÊÈ¿ ÙÔ˘, Ù·Í›‰Â„·

ÊÏfiÁ˜. √È Î·Ì¿Ó˜ ‚ÚÔÓÙÔ‡Û·Ó.

ƒÒÌ˘, Î·È ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜ ·ÙÚȿگ˘»,

Ì ÙË ÛΤ„Ë ÌÔ˘ ÛÙȘ ¤Ó‰Ô͘

ºˆÓ¤˜ ¤‚Á·ÈÓ·Ó ·fi Ù· ÛÙfiÌ·Ù· ÙˆÓ

ÛËÎÒıËΠ·fi ÙÔ ÁÚ·ÊÂ›Ô ÙÔ˘ ηÈ

ÂÚÈfi‰Ô˘˜ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÙÔ˘

ÈÛÙÒÓ Î·ıÒ˜ ÔÈ ‰È·ÛÎÔÚÈṲ̂Ó˜

¤ÛÊÈÍ ÙÔ ¯¤ÚÈ ÌÔ˘ Ì ٷ ‰˘Ô ÙÔ˘

μ˘˙·ÓÙ›Ô˘, Ô˘ ‰ÈÂΉÈΛ ·ÎfiÌË ÙËÓ

ÂÎÎÏËۛ˜ ÙÔ˘ μ˘˙·ÓÙ›Ô˘

¯¤ÚÈ·. √ ·ÙÚȿگ˘ ÌÔ‡ › fiÙÈ Ô

ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· Î·È Â›Ó·È

Û˘Á¯ˆÓ‡ıËÎ·Ó Û ̛· ÂÓÈ·›· Ì¿˙·

ÚfiÏÔ˜ ÙÔ˘ Â›Ó·È Ó· ÂÓı·ÚÚ‡ÓÂÈ ÙËÓ

ÚÔÛ‰Â̤ÓË ÛÙËÓ ¶fiÏË ÙÔ˘

ÈÛÙÒÓ Ô˘ ÁÈfiÚÙ·˙·Ó ÙËÓ ∞Ó¿ÛÙ·ÛË.

ηٷÓfiËÛË Î·È ÙËÓ ÔÌfiÓÔÈ· ÌÂٷ͇ ÙˆÓ

∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘.

«ÃÚÈÛÙfi˜ ∞Ó¤ÛÙË!» ∏ ›ÛÙË Â›¯Â οÓÂÈ
ÙÔ ı·‡Ì· Ù˘.

«·‰ÂÏÊÒÓ» ÔÚıfi‰ÔÍˆÓ ÂÎÎÏËÛÈÒÓ.
¶ÔÏϤ˜ ¤¯Ô˘Ó ·ÔÛ·ÛÙ› ·fi ÙÔ

¶·Ú·ÌÔÓ‹ ÙÔ˘ ¶¿Û¯· ÛÙ· πÂÚÔÛfiÏ˘Ì·

ΔÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ ‹Ù·Ó Î·È ¿ÏÈ ˙ˆÓÙ·Ófi.

Δ√Àƒ∫√∫ƒ∞Δπ∞ [61]

∏ ·Á›· ∂ϤÓË ‹Ù·Ó
Ë ÚÒÙË ÁÓˆÛÙ‹
¯ÚÈÛÙÈ·Ó‹ Ô˘ ‹ÁÂ
ÁÈ· ÚÔÛ·ÓËÌ· ÛÙÔ˘˜
∞Á›Ô˘˜ ΔfiÔ˘˜. ∂Λ
‚ڋΠÙÔ ÛÙ·˘Úfi ηÈ
ÙÔÓ Ù¿ÊÔ ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡.
™ÙÔ ¯ÒÚÔ Ù˘
∞Ó·ÛÙ¿Ûˆ˜ Ô ÁÈÔ˜
Ù˘, ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜,
‰È¤Ù·Í ӷ ·ÓÂÁÂÚı›
¤Ó· ÂÈ‚ÏËÙÈÎfi ÎÙ›ÛÌ·.
ª¤ÚÔ˜ ÙÔ˘
ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹Ì·ÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡
Â›Ó·È ÂÓۈ̷و̤ÓÔ
ÛÙÔ ÛËÌÂÚÈÓfi ¡·fi Ù˘
∞Ó·ÛÙ¿Ûˆ˜ (ÛÙÔ
‚¿ıÔ˜). √ ¡·fi˜ ÙÔ˘
μÚ¿¯Ô˘, ÛÙÔ ÊfiÓÙÔ,
‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÂΛ fiÔ˘,
fiˆ˜ ϤÁÂÙ·È, ¤ÁÈÓÂ
Ë ·Ó¿ÏË„Ë ÙÔ˘
ªˆ¿ÌÂı ÛÙÔÓ Ô˘Ú·Ófi.

[62]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À
∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞

Ô ÚfiÏÔ˜ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜

ηٿ ÙËÓ

ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·
™ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜
ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜ ÚÔÛ¿ıËÛÂ
Ó· ÎÚ·Ù‹ÛÂÈ ·Ó·ÏÏÔ›ˆÙ· Ù·
ÂıÓÔÏÔÁÈο ÙÔ˘ ÛÙÔȯ›·, ·Ú’ fiÏÔ
Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Î¿Ùˆ ·fi ÙÔÓ
ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ˙˘Áfi. ∞˘Ùfi ¤ˆ˜ ¤Ó· ‚·ıÌfi
ÂÈÙ‡¯ıËÎÂ, ·ÊÔ‡ ÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi
ÎÚ¿ÙÔ˜, ÏfiÁˆ Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ¤ÎÙ·Û‹˜
ÙÔ˘ Î·È Ù˘ ·ÓÂ¿ÚÎÂÈ¿˜ ÙÔ˘ ÛÂ
ÈηÓÔ‡˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜, ¯ÚÂÈ·˙fiÙ·Ó
ŒÏÏËÓ˜ ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÙÔ˘ ÁÈ· ÙËÓ
ηχÙÂÚË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Ù˘ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘.
°È’ ·˘Ùfi Â¤ÙÚ„ ÛÙÔ˘˜
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ Ó·
ÈÛÙÂ‡Ô˘Ó ÛÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌfi,
¤ÙÛÈ ÒÛÙ ӷ ÂÙ‡¯ÂÈ ÙËÓ
·‰È·Ì·ÚÙ‡ÚËÙË Î·Ù·‚ÔÏ‹
ÙˆÓ ÊfiÚˆÓ.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [63]

ΔÔ °ÂÓ› Δ˙·Ì› ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.

MYTHO/SHUTTERSTOCK

[64]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ë ÂıÓÔÏÔÁÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË
ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, ÛÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·

Ì ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ ÙÔÓ
ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÙËÎÂ Î·È ÔÚÁ·ÓÒıËÎÂ
Ô Ó¤Ô˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ÁÈ· Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙÔÓ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ
ÔÏÈÙÈÎfi ÙÔ˘ ‚›Ô, ı· ÂÍËÁ‹ÛÔ˘Ì ΢ڛˆ˜ ÔÈ· ‹Ù·Ó Ù·
ÂıÓÔÏÔÁÈο ÙÔ˘ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÂΛÓË.
∏ ÂıÓfiÙËÙ· ·˘Ù‹ ‰È·ÙËÚ‹ıËΠ۠٤ÙÔÈÔ ‚·ıÌfi ·Ó·ÏÏÔ›ˆÙË Û fiÏË ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ √ıˆÌ·ÓÈ΋˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, ÒÛÙ ÌÔÚԇ̠ӷ ԇ̠fiÙÈ ÙÔ ¤ıÓÔ˜ Ô˘
¤Î·Ó ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ‰ÂÓ ‰È¤ÊÂÚ ηıfiÏÔ˘ ÛÙË Û‡ÛÙ·Û‹ ÙÔ˘ ·fi ÙÔ ¤ıÓÔ˜ Ô˘ ·Ó·ÁοÛÙËÎÂ
Ó· ˘Ô·„ÂÈ ÛÙÔ ˙˘Áfi. ΔÔ Â›‰·Ì ¿ÏÏÔÙÂ, ‰ËÏ·‰‹ ̤¯ÚÈ ÙÔ 12Ô ·ÈÒÓ·, Ó· ¤¯ÂÈ ·Ó·ÌÂȯı› Ì ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÙÂÚÔÁÂÓ›˜ Ê˘Ï¤˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ÛÏ·‚Ô‚Ô˘ÏÁ·ÚÈΤ˜ ηÈ
‚Ï¿¯ÈΘ, ·fi ÙÔÓ ÿÛÙÚÔ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ Δ·›Ó·ÚÔ. ∞fi ÙÔ
13Ô ·ÈÒÓ· ÛÙȘ ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ‰ÂÓ ¤ÁÈÓ·Ó Ó¤Â˜
ÂÈÌÂÈ͛˜, ÂÓÒ ÛÙȘ ÓÔÙÈfiÙÂÚ˜, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹
ÙÔ˘ √χÌÔ˘ Î·È ÛÙ· ∫ÂÚ·‡ÓÈ· fiÚË, ÂÈÛ¯ÒÚËÛ·Ó ¿ÏÈ
‰È¿ÊÔÚ· ʇϷ ηÈ, ΢ڛˆ˜, ÙÔ ·Ï‚·ÓÈÎfi. √È ºÚ¿ÁÎÔÈ,
·Ó Î·È Î˘ÚÈ¿Ú¯ËÛ·Ó ÛÙË ¯ÒÚ· ÁÈ· ·ÚÎÂÙfi ‰È¿ÛÙËÌ·,
‰ÂÓ ¿ÊËÛ·Ó Î·Ó¤Ó· Ê·ÓÂÚfi ÂıÓÈÎfi ›¯ÓÔ˜, ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜ Ô˘ ÂÍËÁ‹Û·Ì ‹‰Ë, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË Ù· ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘
∞ÈÁ·›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ πÔÓ›Ô˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜. ™ÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·,
fï˜, ‰ÂÓ ·ÚÂÈÛ¤ÊÚËÛ·Ó Ó¤· ͤӷ ÛÙÔȯ›· ÛÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÛÒÌ· ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ¤ıÓÔ˘˜. ¶ÔÏÏÔ› ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ÂÍÈÛÏ·Ì›ÛÙËÎ·Ó Î·È Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛÙËÓ ·‡ÍËÛË ÙÔ˘
ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡ Î·È ÏËı˘ÛÌÔ‡, ·ÏÏ¿ Û ÂΛÓÔ˘˜ Ô˘ ‰È¤ÛˆÛ·Ó ÙË ıÚËÛΛ· Î·È ÙË ÁÏÒÛÛ· ÙÔ˘˜ ÔÈ
√ıˆÌ·ÓÔ› ‰ÂÓ ¿ÛÎËÛ·Ó Î·Ì›· ÂıÓÔÏÔÁÈ΋ Â›‰Ú·ÛË.
Δ· ‰‡Ô ÛÙÔȯ›· ‰ÂÓ ·Ó·Ì›¯ıËÎ·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, fiˆ˜
ÙÔ ÓÂÚfi Î·È ÙÔ Ï¿‰È. ΔÔ ¤ıÓÔ˜, ÏÔÈfiÓ, ÙÔ˘ 1821 ‹Ù·Ó
›‰ÈÔ Ì ÙÔ ¤ıÓÔ˜ ÙÔ˘ 1453. ∞ÏÏÔÈÒıËΠËıÈο, ÓÂ˘Ì·ÙÈο Î·È ·ÚÈıÌËÙÈο, fi¯È fï˜ Î·È ÂıÓÔÏÔÁÈο.

°π∞ ¡∞ ∂•π™Δ√ƒ∏™√Àª∂

ΔÈ ·¤ÁÈÓÂ, ÙÂÏÈο, ÙÔ ¤ıÓÔ˜ ·˘Ùfi ÌÂÙ¿ ÙȘ ·ÏÏÂ¿ÏÏËϘ ÂÈÌÂÈ͛˜ Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó ÛÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ·fi ÙÔÓ 6Ô Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 15Ô ·ÈÒÓ·; ΔÔ ˙‹ÙËÌ· Â›Ó·È Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi, ηıÒ˜ Ù·˘Ù›˙ÂÙ·È Ì ÙÔ ‚·ÛÈÎfiÙÂÚÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· Ù˘ Ì·ÎÚ¿˜ ÈÛÙÔÚ›·˜ ÙÔ˘: ¶ÔÈÔ Â›Ó·È Û‹ÌÂÚ· ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜; ∏ ÂÈÎÚ¿ÙËÛË ÙÔ˘
ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ÙÔ˘ √χÌÔ˘ Î·È ÛÙ· ∫ÂÚ·‡ÓÈ· fiÚË, ηıÒ˜ Î·È Ë ÈÛ¯˘Ú‹ ·ÚÔ˘Û›· ÙÔ˘ ÛÙË
ª·Î‰ÔÓ›· Î·È ÛÙË £Ú¿ÎË Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 12Ô ·ÈÒÓ· ›ӷÈ
ÁÂÁÔÓfiÙ· ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙ·, fiˆ˜ ¤¯Ô˘Ì ‹‰Ë ·ԉ›ÍÂÈ. √ÚÈṲ̂ÓÔÈ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜, fï˜, ›Ûˆ˜ ‚ÚÂıÔ‡Ó ÛÂ
Û‡Á¯˘ÛË ·Ó·˙ËÙÒÓÙ·˜ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜ ·Ó¿ÌÂÛ·
ÛÙȘ Ê˘Ï¤˜ Î·È ÛÙȘ ÁÏÒÛÛ˜ Ô˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ·Ó ÙËÓ
ÂÔ¯‹ ÂΛÓË. ª‹ˆ˜ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ μÔÁÎfi˘ ∑¿Ú‰·ÚȘ ‰ÂÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÛÙ· ËÂÈÚÒÙÈη ™ÂÚ‚·Ï‚·ÓÈÙÔ‚Ô˘ÏÁ·Úfi‚Ï·¯Ô˜; ÷ڷÎÙËÚ›˙ÂÙ·È
‰ËÏ·‰‹ ·fi ¤Ó· ·ÏÏfiÎÔÙÔ ÎÚ¿Ì· Ê˘ÏÒÓ, fiÔ˘ ÌfiÓÔ
Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ‰ÂÓ Ê·›ÓÂÙ·È. ∞ÎfiÌË ÛÙÔ ÓÂÎÚÈÎfi ‰È¿ÏÔÁÔ ÙÔ˘ ª¿˙·ÚÈ ‰È·‚¿˙Ô˘Ì fiÙÈ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ
ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÙfiÙ ÔÏÏ¿ ·Ó¿ÌÂÈÎÙ· Á¤ÓË ÂÎÙfi˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, ‰ËÏ·‰‹ ™Ï¿‚ÔÈ, ºÚ¿ÁÎÔÈ, ∞Ï‚·ÓÔ›,
∞ÈÁ‡ÙÈÔÈ Î·È πÔ˘‰·›ÔÈ. Δ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ·˘Ù¿ ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ
Ó· Ì·˜ ÙÔÔ‡Ó fiÛÔ ÂÓÙ˘ˆÛȷο Î·È ·Ó Ê·›ÓÔÓÙ·È,
Ô‡Ù ˘¿Ú¯ÂÈ ÏfiÁÔ˜ Ó· ‰ÈÛÙ¿ÛÔ˘Ì ӷ Ù· ·Ú·ı¤ÛÔ˘ÌÂ, ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó ·Ú¯Èο Û˘ÓÙÂÏÔ‡Ó ÛÙËÓ ÂÓ›Û¯˘ÛË

•‡ÏÈÓË ÛÊÚ·Á›‰· Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÛËÌ·‰Â‡ÔÓÙ·Ó
fiÏÔÈ ÔÈ ¿ÚÙÔÈ Ô˘ ˆÏÔ‡ÓÙ·Ó ‰ËÌfiÛÈ·
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
WERNER FORMAN ARCHIVE/SCALA

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [65]

[66]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

™ÙÔ ¯¿ÚÙË
·Óٛη ÙÔ˘ 1923
ÛËÌÂÈÒÓÔÓÙ·È
Ù· fiÚÈ· Ù˘
√ıˆÌ·ÓÈ΋˜
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô
1481-1683.
PUBLIC DOMAIN

Ù˘ ·Ú·‰ÔÍÔÏÔÁ›·˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÍ·Ê¿ÓÈÛË Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ Ê˘Ï‹˜.
√ ÏfiÁÔ˜ Â›Ó·È fiÙÈ, ·Ó Ù· ÂÍÂÙ¿ÛÔ˘Ì Ì ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË
·ÎÚ›‚ÂÈ·, ı· ‰Ô‡Ì ÙÔ Ê¿ÛÌ· ÂΛÓÔ Ó· ‰È·Ï‡ÂÙ·È ÛÙÔ
¿ÏÂÙÔ Êˆ˜ Ù˘ ÈÛÙÔÚÈ΋˜ Î·È Ú·ÁÌ·ÙÈ΋˜ ·Ï‹ıÂÈ·˜.
∂›Ó·È ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ fiÙÈ Ôχ ÍÂÓÈÎfi ·›Ì· ·Ó·Ì›¯ıËΠ̠ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi Î·È ·fi ÙÔ 13Ô ·ÈÒÓ· ̤¯ÚÈ ÙÔ
15Ô ·ÈÒÓ·, fiˆ˜ ·ÏÈfiÙÂÚ·. ΔÔ ˙‹ÙËÌ· ÏÔÈfiÓ Â›Ó·È
ÌfiÓÔ ·Ó Ë ÂÈÌÂÈÍ›· ‹Ù·Ó Ù¤ÙÔÈ·, ÒÛÙ ӷ ·ÏÏÔÈÒÛÂÈ
Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ÙËÓ ÓÙfiÈ· Ê˘Ï‹. °È· ÙËÓ ·ÎÚÈ‚‹ χÛË ÙÔ˘
˙ËÙ‹Ì·ÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ì ¿ÏÏÔÓ ·ÛÊ·Ï‹ Ô‰ËÁfi
·Ú¿ ÌfiÓÔ ÙË ÁÏÒÛÛ·, fiˆ˜ Î·È ÚˆÙ‡ÙÂÚ·.
¶ÔÈ· ‹Ù·Ó ÏÔÈfiÓ Ë ÁÏÒÛÛ· Ô˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÛÙÔ Ï·fi
ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ 13Ô˘ Î·È ÙÔ˘
15Ô˘ ·ÈÒÓ·; ™Â ·˘Ùfi ÙÔ ˙‹ÙËÌ· ‰ÂÓ ÂÈÙÚ¤ÂÙ·È Î·Ó¤Ó·˜ ‰ÈÛÙ·ÁÌfi˜. ŸÙ·Ó ÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ·, ÂÔ¯‹ ηٿ ÙËÓ

ÔÔ›· Ë ÂÈÌÂÈÍ›· Ì ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜ ›¯Â ¿ÚÂÈ ÙȘ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˜ ‰È·ÛÙ¿ÛÂȘ, ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ ı¤ÏËÛ·Ó Ó· οÓÔ˘Ó
ÁÓˆÛÙ¿ ÛÙÔ˘˜ Ï·Ô‡˜ ÙˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ ·˘ÙÒÓ Ù· ÔÏÂÌÈο ÙÔ˘˜ ηÙÔÚıÒÌ·Ù· Î·È Ù· ÔÏÈÙÈο ÙÔ˘˜ ¤ÚÁ·,
‰ÂÓ ¤ÁÚ·„·Ó Ù· ÃÚÔÓÈο ÙÔ˘ ªÔÚ¤ˆ˜ Ô‡Ù ÛÙËÓ ·Ï‚·ÓÈ΋ Ô‡Ù ÛÙË ‚Ï¿¯ÈÎË Ô‡Ù ÛÙË ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋, ·ÏÏ¿
ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ·. ∞˘Ùfi ÂÍËÁÂ›Ù·È Â‡ÎÔÏ·.
√È ∞Ï‚·ÓÔ› Î·È ÔÈ μÏ¿¯ÔÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÁÚ·Ù‹ ÁÏÒÛÛ·
Ô‡Ù ÙfiÙ ·ÏÏ¿ Ô‡ÙÂ Î·È Û‹ÌÂÚ·. √È ÚÔÛ¿ıÂȘ Ô˘
¤ÁÈÓ·Ó ÚfiÛÊ·Ù· ÁÈ· Ó· ÁÚ·ÊÙÔ‡Ó Ù· ȉÈÒÌ·Ù· ·˘Ù¿
‰ÂÓ Î·ÚÔÊfiÚËÛ·Ó, ÁÈ·Ù› ¤ÁÈÓ·Ó Ì ͤÓ˜ ÂÈÛËÁ‹ÛÂȘ
Î·È ‰ÂÓ ‹Á·˙·Ó ·fi ÌÈ· ÁÓ‹ÛÈ· ÂıÓÈ΋ Û˘Ó›‰ËÛË.
∏ ÛÂÚ‚È΋ Î·È Ë ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋ ÁÚ¿ÊÔÓÙ·Ó, ‚¤‚·È·, ·fi
ÙfiÙÂ. ∏ ¯Ú‹ÛË, fï˜, Ù˘ ‚Ô˘ÏÁ·ÚÈ΋˜ ÁÏÒÛÛ·˜ ‹Ù·Ó
ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÂΛÓË. ΔÔ ÂıÓÈÎfi ·›ÛıËÌ·
ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ ›¯Â ÂÍ·ÛıÂÓ‹ÛÂÈ Û ٤ÙÔÈÔ ‚·ıÌfi

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [67]

ÙfiÙÂ, ÒÛÙ ‰ÂÓ ÛÒ˙ÂÙ·È Î·Ó¤Ó· ËÚˆÈÎfi ÙÔ˘˜ ¿ÛÌ·.
∞˘Ùfi ‰ÂÓ Û˘Ó¤‚Ë ÌfiÓÔ Â› ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜ -fiÔ˘ ‰ÂÓ
·Ó¤‰ÂÈÍ·Ó, ÁÈ· Ó· ›̷ÛÙ ÂÈÏÈÎÚÈÓ›˜, Î·Ó¤Ó·Ó ‹Úˆ··ÊÔ‡ Ô‡Ù ٷ Ú·ÁÌ·ÙÈο ¤Ó‰ÔÍ· ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÙˆÓ
·ÏÈÒÓ ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ ÙÔ˘˜ ÙÚ·ÁÔ˘‰Ô‡Û·Ó. ∞ÓÙ›ıÂÙ·,
ËÚˆÈο ÔÈ‹Ì·Ù· ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ·fi Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·, ‰ËÏ·‰‹ ·fi Ù· ¯ÚfiÓÈ·
Ô˘ ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ÁÈ· ÙËÓ
·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· ÙÔ˘˜. ∞fi ÙÔ 15Ô Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 18Ô ·ÈÒÓ· ‰ÂÓ
˘¿Ú¯ÂÈ Î·Ó¤Ó· ËÚˆÈÎfi Ô›ËÌ·, ÁÈ· ÙÔÓ ·ÏÔ‡ÛÙ·ÙÔ
ÏfiÁÔ fiÙÈ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÂΛÓÔ ‰ÂÓ ¤Î·Ó·Ó η̛· ÚÔÛ¿ıÂÈ· Ó· ·ÔÙÈÓ¿ÍÔ˘Ó ÙÔÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ˙˘Áfi. ∂›Ó·È
·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ÂÚ›Ô˘ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ· ΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ·Ó ÁÈ· Ï›ÁÔ Û ÔÏϤ˜ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. ΔÔ ÂÚ›ÂÚÁÔ, fï˜, ‹Ù·Ó fiÙÈ, ·ÓÙ› Ó· ÂÎÛÏ·‚›ÛÔ˘Ó ÙfiÙ ÙÔ˘˜
ŒÏÏËÓ˜, ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·Ó ÔÈ ›‰ÈÔÈ Ó· ÂÍÂÏÏËÓÈÛÙÔ‡Ó, fiˆ˜
Ê·›ÓÂÙ·È Î·ı·Ú¿ ·fi ÙÔ ¯Ú˘Ûfi‚Ô˘ÏÔ Ô˘ ÂΉfiıËΠÙÔ
1361 ·fi ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ √‡ÚÂÛË ∂′ ÛÙËÓ ÕÚÙ·. ΔÔ ¯Ú˘Ûfi‚Ô˘ÏÔ ‹Ù·Ó ÁÚ·Ì̤ÓÔ ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο Î·È ¤ÊÂÚ ÙËÓ
·ÎfiÏÔ˘ıË ÂÈÁÚ·Ê‹ Î·È ˘ÔÁÚ·Ê‹: «™˘ÌÂÒÓ ÂÓ
ÃÚÈÛÙÒ Ùˆ £ÂÒ ÈÛÙfi˜ ‚·ÛÈχ˜ Î·È ·˘ÙÔÎÚ¿ÙˆÚ
ƒˆÌ·›ˆÓ Î·È ™ÂÚ‚ÒÓ, Ô ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜».
∞fi Ù· ·Ú·¿Óˆ Á›ÓÂÙ·È Î·Ù·ÓÔËÙfi ÁÈ· ÔÈÔ ÏfiÁÔ
Ô ÂÏÏËÓÈÎfi˜ Ï·fi˜, fiÙ·Ó ı¤ÏËÛ ӷ Â͢ÌÓ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·‰È¿ÎÔË ¿ÏË ÙÔ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ‰˘Ó·ÛÙÒÓ, ·fi ÙÔ 15Ô
·ÈÒÓ· Î·È ÂÍ‹˜, ÙÔ ¤Î·Ó Ì ٷ ÎϤÊÙÈη ÙÚ·ÁÔ‡‰È·
ÙÔ˘, Ô˘ Ù· Û˘Ó¤ıÂÛ fi¯È Û οÔÈÔ Í¤ÓÔ È‰›ˆÌ·, ·ÏÏ¿
ÛÙËÓ ·ı¿Ó·ÙË ÁÏÒÛÛ· ÙˆÓ ‚Ô˘ÓÒÓ Ì·˜. ∂ÈϤÔÓ, ÙÔ
15Ô ·ÈÒÓ·, fiÙ·Ó ÔÏÔÎÏËÚÒıËÎÂ Ë ÂÈÌÂÈÍ›· Ì ٷ ͤӷ
ʇϷ, ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο ¤ÁÚ·Ê·Ó -ÁÈ· Ó· ÂÚÈÔÚÈÛÙÔ‡ÌÂ
- ÔÈ ∞ıËÓ·›ÔÈ Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Â‰Ò ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ ∂ÏÏ¿‰·Ïˉ˜ (Ô §·fiÓÈÎÔ˜ Î·È Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜)Ø Ô ÈÂÚÔÌfiÓ·¯Ô˜
¡ÈÎËÊfiÚÔ˜ Ô˘ ›¯Â ÁÂÓÓËı› ÛÙËÓ ∂‡‚ÔÈ· ·fi ·Ù¤Ú· ∞ıËÓ·›ÔØ Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ Ô ∫·Ú˘ÛÙËÓfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜
fi¯È ÌfiÓÔ ·Ó·‰Â›¯ıËΠÁÂÓÓ·›Ô˜ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ‹˜ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÛÙËÓ ÕψÛË, ·ÏÏ¿ ˘‹ÚÍ ηÈ
¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÏÔÁÈfiÙÂÚÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜Ø Ô ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ˜ ·fi Ù· ÕÁÚ·Ê·Ø ÔÈ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ πÛ›‰ˆÚÔ˜,
ª¿ÍÈÌÔ˜, ¡‹ÊˆÓ (ÔÈ ‰‡Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ ‰ÈÂÙ¤ÏÂÛ·Ó ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎÔ› ·ÙÚȿگ˜)Ø Ô πˆ¿ÓÓ˘ ªfiÛ¯Ô˜, Ô ∂ÚÌÒÓ˘ÌÔ˜, Ô πˆ¿Û·Ê ÃÈÏ¿˜, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ƒÂÛÈÓfi˜ ηÈ
ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ. ™Â fiϘ, ÏÔÈfiÓ, ÙȘ Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜,
·fi ÙȘ ·ÓÒÙÂÚ˜ ̤¯ÚÈ ÙȘ ηÙÒÙÂÚ˜, Ë ÁÏÒÛÛ· Ô˘
ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜ ‹Ù·Ó Ë ÂÏÏËÓÈ΋.
ΔÈ ¤ÁÈÓ·Ó, fï˜, ÛÙÔ ÌÂٷ͇ Ù· ȉÈÒÌ·Ù· ÙfiÛˆÓ Í¤ÓˆÓ Ô˘ ›¯·Ó ·ÚÂÈÛÊÚ‹ÛÂÈ; ŸÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ Û ÌÂÚÈο
·fi ·˘Ù¿, ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì Ôχ ηϿ ÙÈ Û˘Ó¤‚Ë, Ì ‚¿ÛË

‰È¿ÊÔÚ· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ ¤¯Ô˘Ì ‹‰Ë ·Ó·Ê¤ÚÂÈ. ŸÙ·Ó ÙÔ
1265 Ô °Ô˘ÏȤÏÌÔ˜ μÈÏ·ډԢ›ÓÔ˜ ¤‰ÈˆÍ ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÌÈÛıÔÊfiÚÔ˘˜ ÙÔ˘, ÔÏÏÔ›
·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÚÔÙ›ÌËÛ·Ó Ó· Ì›ÓÔ˘Ó Î·È, ·ÊÔ‡ ‚·ÊÙ›ÛÙËηÓ, ‹Ú·Ó ÓÙfiȘ Á˘Ó·›Î˜. ∞fi ÙÔ˘˜ ÌÂÈÎÙÔ‡˜
·˘ÙÔ‡˜ Á¿ÌÔ˘˜ ÚԤ΢„ ÌÈ· ÁÂÓÈ¿ ·Ó‰ÚÒÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ,
·ÊÔ‡ ηÙÔ›ÎËÛ·Ó ÛÙÔ μÔ‡ÚÓ·‚Ô Î·È ÛÙË ƒ¤ÓÙ·, Ì ÙÔ
¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ÂÍÂÏÏËÓ›ÛÙËηÓ. ∞ÓÙ›ÛÙÔȯ·,
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ó¿ÎÙËÛË Ù˘ ∞Ú牛·˜ ·fi ÙÔÓ ∞Ó‰ÚfiÓÈÎÔ
∞Û¿Ó, ÙÔ 1320, ÔÈ ºÚ¿ÁÎÔÈ, Ô˘ ‹Ù·Ó ‹‰Ë ÂÁηÙÂÛÙË̤ÓÔÈ ÂΛ -ÚÈÓ ·fi 100 ¯ÚfiÓÈ· Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙË ¯ÒÚ·. ∞Ô‰¤¯ÙËÎ·Ó ÙËÓ ÔÚıfi‰ÔÍË
ıÚËÛΛ·, ¤Î·Ó·Ó Á¿ÌÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜ Î·È ÌÂ
·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÂÍÂÏÏËÓ›ÛÙËÎ·Ó ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο. ¶Ï‹Ú˘ Û˘Á¯ÒÓ¢ÛË ‰ÂÓ ¤ÁÈÓÂ, ‚¤‚·È·, ·ÓÙÔ‡ Ô‡Ù ÌÂ
fiϘ ÙȘ ͤÓ˜ Ê˘Ï¤˜. ∞ÏÏ¿ ·ÎfiÌ· Î·È ÛÙȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ Ô˘ ‰ÂÓ ¤ÁÈÓ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋ Û˘Á¯ÒÓ¢ÛË, ›Ù Ô
ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ‰È·ÙËÚ‹ıËΠ·Î¤Ú·ÈÔ˜ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙȘ ÍÂÓÈΤ˜ ÂȉڿÛÂȘ ›Ù ˘‹ÚÍ ٤ÙÔÈ· ÂÍÔÈΛˆÛË, Ô˘
Ô‰‹ÁËÛ ÛÙËÓ Ï‹ÚË ·ÊÔÌÔ›ˆÛË. ™ÙȘ ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙË £Ú¿ÎË Î·È ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›·, Ë
ηٿÛÙ·ÛË ‰È·ÙËÚ‹ıËΠۯ‰fiÓ ··Ú¿ÏÏ·ÎÙË Ì¤¯ÚÈ
ÙÔ 12Ô ·ÈÒÓ·. ∂ÈÎÚ¿ÙËÛ ‰ËÏ·‰‹ fiˆ˜ ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·,
ÌÈ· ÈÛÔÚÚÔ›· ÌÂٷ͇ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ Î·È ÛÏ·‚ÈÛÌÔ‡.
™ÙÔÓ ŸÏ˘ÌÔ Î·È ÛÙ· ∫ÂÚ·‡ÓÈ· fiÚË Ë ÛÏ·‚È΋
ÁÏÒÛÛ·, ·Ó Î·È ÂÓÈÛ¯‡ıËΠÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ· Ì ÙË ÛÂÚ‚È΋ ηٿÎÙËÛË ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ Î·È ÛÙËÓ
∞Èوϛ·, ÂÍ·Ê·Ó›ÛÙËΠÂÓÙÂÏÒ˜. √È μÏ¿¯ÔÈ Î·È ÔÈ
∞Ï‚·ÓÔ› Ù·‡ÙÈÛ·Ó Û ٤ÙÔÈÔ ‚·ıÌfi ÙË Ê˘ÏÂÙÈ΋ ÙÔ˘˜
Ù·˘ÙfiÙËÙ· Ì ÂΛÓË ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ, ÒÛÙ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÔϤÌËÛ·Ó ÛÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ Î·È ÚˆÙ·ÁˆÓ›ÛÙËÛ·Ó ÛÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË. øÛÙfiÛÔ, Î·È ÔÈ ‰‡Ô
Ï¢ڤ˜ ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó, Ï›ÁÔ Ôχ, ÙÔ ÁψÛÛÈÎfi ÙÔ˘˜
ȉ›ˆÌ·. ∞fi Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· ·˘Ù¿ ÌÔÚԇ̠‡ÏÔÁ· Ó·
Û˘ÌÂÚ¿ÓÔ˘Ì ٷ ÂÍ‹˜:
¶ÚÒÙÔÓ, ·˘Ùfi Ô˘ ·Ú·ÙËÚ‹Û·ÌÂ Î·È ¿ÏÏË ÊÔÚ¿, fiÙÈ
‰ËÏ·‰‹ ÛÙË £Ú¿ÎË Î·È ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›· ÔÈ ‰‡Ô Ê˘Ï¤˜
η٤ÏËÍ·Ó Ó· Â›Ó·È Û¯Â‰fiÓ ÈÛ¿ÚÈı̘. √È ™Ï¿‚ÔÈ Ô˘
¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÛÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜
∂ÏÏ¿‰· Î·È ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ‹Ù·Ó ·Ó¤Î·ıÂÓ ·Û‡ÁÎÚÈÙ· ÏÈÁfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜. ¢Â‡ÙÂÚÔÓ, ·fi
Ù· ·Ú·¿Óˆ Û˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘Ì fiÙÈ ÛÙȘ ÓfiÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ Ï‹ıÔ˜ ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ Î·È ÙˆÓ μÏ¿¯ˆÓ
‹Ù·Ó ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ·fi ÙÔ ÛÏ·‚ÈÎfi. ¢È·ÊÔÚÂÙÈο, ‰ÂÓ
ÂÍËÁÂ›Ù·È Ò˜ ÔÈ ÚÒÙÔÈ ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó ÙÔ ÁψÛÛÈÎfi ÙÔ˘˜
ȉ›ˆÌ·, ÂÓÒ ÔÈ ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ fi¯ÈØ Ô‡Ù ÌÔÚ› ηÓ›˜
Ó· ÈÛ¯˘ÚÈÛÙ› fiÙÈ ÙÔ ·Ï‚·ÓÈÎfi ȉ›ˆÌ· Î·È ÙÔ ‚Ï·¯ÈÎfi
¤¯Ô˘Ó ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ‰‡Ó·ÌË ·ÓÙ›ÛÙ·Û˘ ·fi ÙÔ ÛÏ·‚ÈÎfi.

[68]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ ÙÚ›ÙÔ, ÂÍ›ÛÔ˘ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi, Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· ·fi ÂΛӷ
Ù· ÚÔÊ·Ó‹ Î·È ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙ· ÁÂÁÔÓfiÙ· Â›Ó·È fiÙÈ ÔÈ
∞Ï‚·ÓÔ› Î·È ÔÈ μÏ¿¯ÔÈ, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi
ÙÔ˘˜ ™Ï¿‚Ô˘˜, ‹Ù·Ó ÔÏÈÁ¿ÚÈıÌÔÈ Û ۯ¤ÛË Ì ÙÔ˘˜
ŒÏÏËÓ˜. ¢È·ÊÔÚÂÙÈο, ‰‡ÛÎÔÏ· ı· ηٷϷ‚·›Ó·ÌÂ
Ò˜ Ù·‡ÙÈÛ·Ó Ï‹Úˆ˜ ÙËÓ ÂıÓÈ΋ ÙÔ˘˜ Ù·˘ÙfiÙËÙ· ÌÂ
ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋. ŸÏ· ÏÔÈfiÓ Ù· ÁÓˆÛÙ¿ ÁÂÁÔÓfiÙ· -ÔÚÈṲ̂ӷ ·fi Ù· ÔÔ›· Â›Ó·È ·ÎfiÌË Û ÂͤÏÈÍË- Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó fiÙÈ fiÛÔÈ Î·È fiÔÈÔÈ ·ÏÏfiÊ˘ÏÔÈ Î·È ·Ó ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ÓfiÙÈ· ÙÔ˘ √χÌÔ˘ Î·È ÛÙ· ∫ÂÚ·‡ÓÈ· fiÚË ·fi ÙÔÓ 6Ô Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ·, ‹Ù·Ó ¿ÓÙ· ÏÈÁfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜. ∂Í·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÁÂÁÔÓfiÙÔ˜ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ·Ó ÛÙȘ ·Ú·¿Óˆ ÂÚÈÔ¯¤˜ Î·È Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ· Î·È Ô ÂÏÏËÓÈÎfi˜ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·˜. ∂ÎÙfi˜
·fi ·˘Ùfi, Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ η٤¯ÂÈ ·ÚÈıÌËÙÈο ÙÔ ÌÈÛfi
ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜ Î·È Ù˘ £Ú¿Î˘, ÂÓÒ
ÏfiÁˆ ÙˆÓ ·Ú·‰fiÛÂÒÓ ÙÔ˘, Ù˘ ·Î·Ù·Ó›ÎËÙ˘ ‰‡Ó·Ì˘ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ Î·È Ù˘ ÁÂÓÈο ·Ô‰ÂÎÙ‹˜ ˘ÂÚÔ¯‹˜
ÙÔ˘ ÛÙÔ Ó‡̷, ÛÙÔ ÂÌfiÚÈÔ Î·È ÛÙË ‚ÈÔÙ¯ӛ·, ÌÔÚ› Ó· ıˆÚËı› Ô ËıÈÎfi˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˜ Î·È ÙˆÓ ‰‡Ô ·˘ÙÒÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ. Δ¤ÙÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ·Ï‹ıÂȘ Ô˘ ÂÍ¿ÁÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ ÂÈÛÙ‹ÌË Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ô˘ ˘¤Î˘„ ÛÙËÓ
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·, ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË Ô˘ ÂıÓÔÏÔÁÈο
·Ú¤ÌÂÈÓ ·Ó·ÏÏÔ›ˆÙË Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·. ªÂ ·˘Ù¿ ˆ˜ ‰Â‰Ô̤ÓÔ, ı· ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘Ì ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÌÂ
ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ô ÂÏÏËÓÈÎfi˜ Ï·fi˜ ÔÚÁ·ÓÒıËΠ·fi ÙÔ 1453
̤¯ÚÈ ÙÔ 1821. ∫·Ù’ ·Ú¯¿˜ ÙÈ ÂÍÔ˘Û›· ›¯Â, Ò˜ ΢‚ÂÚÓ‹ıËÎÂ Î·È fiÛ· ‰ÂÈÓ¿ ˘¤ÊÂÚÂ Ë ∂ÎÎÏËÛ›· ÙÔ˘.

∏ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ›· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
°ÂÓÓ·‰›Ô˘ μ′′

ªÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È ÙȘ
ÚÒÙ˜ ‰È·Ù¿ÍÂȘ ÁÈ· ÙÔ Ó¤Ô Û˘ÓÔÈÎÈÛÌfi Ù˘, Ô Î·Ù·ÎÙËÙ‹˜ ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ Ú˘ıÌ›ÛÂÈ ÔÚÈÛÙÈο ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ
ÙÔ˘ Ì ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Ï‹ıÔ˜ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ˘ËÎfiˆÓ.
§¤Ì ÔÚÈÛÙÈο, ÁÈ·Ù› ›¯Â Î·È ·ÏÈfiÙÂÚ· ÔÏÏÔ‡˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ›¯Â ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ Ï›ÁÔ Ôχ οÔÈ· ıÚËÛ΢ÙÈο Î·È ‰ÈÔÈÎËÙÈο ÚÔÓfiÌÈ·, ·ÏÏ¿
·ÓÙÈÏ‹ÊıËΠÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ ÙÔ˘ ÚÔ‚Ï‹Ì·ÙÔ˜ ÌfiÓÔ fiÙ·Ó
η٤Ϸ‚ ÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· Î·È Â›‰Â ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ó· ¤ÊÙÂÈ. ΔfiÙ ÌfiÚÂÛ ӷ ıˆڋÛÂÈ ÙÔÓ
·˘Ùfi ÙÔ˘ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi ΢ڛ·Ú¯Ô fiÏ˘ Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. ∞fi ÙÔ Ì˘·Ïfi ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′ ‰ÂÓ ¤Ú·Û ÔÙ¤ -Ô‡Ù ÛÙÔ˘˜ ÚÔηÙfi¯Ô˘˜ ‹ ÙÔ˘˜ ‰È·‰fi¯Ô˘˜ ÙÔ˘- Ë ÛΤ„Ë ÙÔ˘ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈÎÔ‡ ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌÔ‡
ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ. √È ÈÛÙÔ› ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
‰ÂÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÙfiÙ ¤ıÓÔ˜ ·ÏÏ¿ ÛÙÚ·Ùfi. √ ÛÙÚ·Ùfi˜

·˘Ùfi˜, ÁÈ· ÙË Û˘ÓÙ‹ÚËÛ‹ ÙÔ˘ ›¯Â ·Ó¿ÁÎË ·fi ÂÚÁ¿Ù˜, ·Ú·ÁˆÁÔ‡˜, ÊÔÚÔÏÔÁÔ‡ÌÂÓÔ˘˜. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ
·˘Ùfi ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ÙÔ‡ ‹Ù·Ó ··Ú·›ÙËÙÔÈ. √È √ıˆÌ·ÓÔ› ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÂÈÛÚ¿ÙÙÔ˘Ó Ù·ÎÙÈο ÙË ‰ÂοÙË ÁÈ·
ÙËÓ ËıÈ΋ Î·È ˘ÏÈ΋ ÂÓ›Û¯˘ÛË ÙÔ˘ ̈·ÌÂı·ÓÈÎÔ‡
ÛÙÚ·ÙÔ‡, ·ÏÏ¿ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Ï‹ıÔ˜ ÙˆÓ ˘ËÎfiˆÓ ÙÔ˘˜
¤ÚÂ ӷ ·Ú·Ì›ÓÂÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi, ÁÈ· Ó· Û˘ÓÙËÚ› ÌÂ
ÙËÓ ÂÚÁ·Û›· ÙÔ˘ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÂΛÓÔ. À‹ÚÍ·Ó ÂÚÈÙÒÛÂȘ, ‚¤‚·È·, fiˆ˜ ÂΛÓË ÙÔ˘ ™ÂÏ›Ì ∞′, ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ·
ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ·ÂÈÏ‹ıËÎÂ Ô ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ
˘ËÎfiˆÓ, ·ÏÏ¿ ·fi ÙfiÙ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ·Ó Î·Ù¿ ηÓfiÓ·
ÈÔ Û˘ÓÂÙ¤˜ ÛΤ„ÂȘ. ∂ÈϤÔÓ, ÙÔ 17Ô ·ÈÒÓ·, fiÙ·Ó
ÔÏÏ·Ï·ÛÈ¿ÛÙËΠ˘ÂÚ‚ÔÏÈο Ô ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ÂÎÔ‡ÛÈˆÓ ·ÔÛÙ·ÛÈÒÓ ·fi ÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ›ÛÙË, Ë ›‰È· Ë
¶‡ÏË, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ÚÔ¤‚Ë Û ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÁÈ· Ó· ·Ó·ÛÙÚ¤„ÂÈ ÙÔ Îϛ̷ ·˘Ùfi. ∞ÊÔ‡ ÏÔÈfiÓ Â›¯Â ÍÂηı·ÚÈÛÙ› fiÙÈ ‰ÂÓ Û˘Ó¤ÊÂÚ ӷ ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÙÔ‡Ó fiÏÔÈ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›, ¤ÚÂ ӷ Ú˘ıÌÈÛÙ›, ÚÒÙ· ·fi fiÏ·, Ë
ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ‰ÈÔ›ÎËÛË.
™ÙÔ ÛËÌÂ›Ô ·˘Ùfi ¤Ù˘¯Â, ηٿ ·Ú¿‰ÔÍÔ ÙÚfiÔ, Ó· Û˘Ì›ÙÂÈ ÁÈ· ¿ÏÏË ÌÈ· ÊÔÚ¿ ÙÔ Û˘ÌʤÚÔÓ ÙÔ˘ ·Ó·ÙÔÏÈÎÔ‡ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡ Ì ·˘Ùfi ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ΢ڛ·Ú¯Ô˘.
∏ ÏÂÈÔÓfiÙËÙ· ÙˆÓ ÔÚıÔ‰fiÍˆÓ ‰ÂÓ ÂÈıfiÙ·Ó Û η̛· ÂÚ›ÙˆÛË Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ù˘ ∂Îμ ÁÈ·
ÎÏËÛ›·˜ Ù˘ ƒÒÌ˘. ∞˘Ùfi ‹ıÂÏÂ Î·È Ô ªˆ¿ÌÂı μ′
Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÙË ‰È¿ÛÙ·ÛË ÌÂٷ͇ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È ¢‡Û˘ Î·È Ó· ÂÌÔ‰›ÛÂÈ ÂÓ¤ÚÁÂȘ Ù˘ ¢‡Û˘ ÁÈ· ÚÔÛÊÔÚ¿ ‚Ô‹ıÂÈ·˜ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. °È’ ·˘Ùfi ·ÔÊ¿ÛÈÛÂ
Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÙÔ √Úıfi‰ÔÍÔ √ÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ¶·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Î·È Ó· ·Ú·‰ÒÛÂÈ ÙÔ
ˉ¿ÏÈfi ÙÔ˘ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÂÓfi˜ ¿Ó‰Ú· Ô˘ ·ÁˆÓ›ÛÙËÎÂ
Ì·˙› Ì fiÏÔ ÙÔ Ï·fi ηٿ Ù˘ ¤ÓˆÛ˘ ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ.
¢ÂÓ Í¤ÚÔ˘Ì ÙÈ ·¤ÁÈÓÂ Ô ·ÙÚȿگ˘ ∞ı·Ó¿ÛÈÔ˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ ÂÎϤ¯ıËΠ·fi ÙËÓ ÔÚıfi‰ÔÍË Û‡ÓÔ‰Ô Ô˘ ›¯Â
Û˘Ó¤ÏıÂÈ ÙÔ 1450. ∞ÚÁfiÙÂÚ· fï˜, ÙȘ ·Ú·ÌÔÓ¤˜ Ù˘
ÔÏÈÔÚΛ·˜, ·ÊÔ‡ ›¯Â ·Ó·Óˆı› Ë ¤ÓˆÛË ÙˆÓ ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ ·fi ÙÔÓ Î·Ú‰ÈÓ¿ÏÈÔ πÛ›‰ˆÚÔ, ÂÁη٤ÏÂÈ„Â ÙÔÓ
ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ıÚfiÓÔ. ∞ÎfiÌ· fï˜ Î·È ·Ó ˙Ô‡ÛÂ, ‹Ù·Ó
Ê˘ÛÈÎfi Ô ªˆ¿ÌÂı μ′ Ó· ÚÔÙÈÌ‹ÛÂÈ ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ ™¯ÔÏ¿ÚÈÔ, ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô ‹ÍÂÚ fiÙÈ ‹Ù·Ó ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈο
·ÓÙ›ıÂÙÔ˜ Ì ÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙÔ˘ πÛȉÒÚÔ˘ Î·È ÁÓÒÚÈ˙Â
ÙËÓ È‰È·›ÙÂÚË Â‡ÓÔÈ· Ô˘ ·ÔÏ¿Ì‚·Ó ·fi ÙÔ Ï·fi,
ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ·ÛÎÔ‡Û ÌÂÁ¿ÏË ÂÈÚÚÔ‹. ŒÙÛÈ, ÙÔÓ ·Ó·˙‹ÙËÛ ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË Î·È ÙÔÓ ·Ó·Î¿Ï˘„Â
Ï›ÁÔ˘˜ Ì‹Ó˜ ·ÚÁfiÙÂÚ· Û οÔÈ· ΈÌfiÔÏË Ù˘
∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏ˘ fiÔ˘ ‹Ù·Ó ·È¯Ì¿ÏˆÙÔ˜ ÂÓfi˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡ ¿Ú¯ÔÓÙ·. ΔfiÙÂ, ·ÊÔ‡ ÙÔÓ Î¿ÏÂÛ ÛÙÔ ·Ï¿ÙÈ Î·È
Ì ‰È¿ÊÔÚ˜ Û˘˙ËÙ‹ÛÂȘ ›ÛÙËΠÁÈ· ÙËÓ ·Í›· ÙÔ˘,

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [69]

°ÂÒÚÁÈÔ˜ ™¯ÔÏ¿ÚÈÔ˜
‹ °ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜ μ′
√ ÚÒÙÔ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË
·ÙÚȿگ˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜
√ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ™¯ÔÏ¿ÚÈÔ˜, ηٿ
ÎfiÛÌÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∫Ô˘ÚÙ¤Û˘,
ÁÂÓÓ‹ıËÎÂ ÙÔ 1405(;) ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È Î·Ù·ÁfiÙ·Ó
·fi ÏÔ‡ÛÈ· ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·. ¢¿ÛηÏfi˜
ÙÔ˘ ˘‹ÚÍÂ Ô ª¿ÚÎÔ˜ Ô ∂˘ÁÂÓÈÎfi˜,
Ô ∂ʤÛÈÔ˜. ŒÌ·ı ·Ú¯·›·
ÂÏÏËÓÈο, Ï·ÙÈÓÈο Î·È ·Û¯ÔÏ‹ıËÎÂ
Ì ÙË ıÂÔÏÔÁ›·, ÙË ÊÈÏÔÛÔÊ›· ηÈ
Ù· ÓÔÌÈο – Ì¿ÏÈÛÙ·, ›‰Ú˘Û ηÈ
Û¯ÔÏÂ›Ô ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜. ¢ÈÔÚ›ÛÙËÎÂ
«Î·ıÔÏÈÎfi˜ ÎÚÈÙ‹˜ ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ»
Î·È ÛÂÎÚÂÙ¿ÚÈÔ˜ ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·
πˆ¿ÓÓË ∏′.. ∞Ó Î·È ·ÓÙÈÏ·Ì‚·ÓfiÙ·Ó
fiÙÈ ÙÔ Û˘ÌʤÚÔÓ Ù˘ ·ÙÚ›‰·˜ ÙÔ˘
Â¤‚·Ï ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÙˆÓ
∂ÎÎÏËÛÈÒÓ, ÁÚ‹ÁÔÚ· ·Ó·‰Â›¯ıËÎÂ
Û ËÁÂÙÈ΋ Ê˘ÛÈÔÁӈ̛· ÙˆÓ
·ÓıÂÓˆÙÈÎÒÓ. ΔÔ 1450 ¤ÁÈÓÂ
ÌÔÓ·¯fi˜ Î·È ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËÎÂ
Û °ÂÓÓ¿‰ÈÔ. ™ÙËÓ ÕψÛË
·È¯Ì·ÏˆÙ›ÛÙËΠ·fi ÙÔ˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Î·È ÌÂٷʤÚıËΠÛÙËÓ
∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË. √ ªˆ¿ÌÂı μ′,
ÂÂȉ‹ Ô ·ÙÚȿگ˘ ∞ı·Ó¿ÛÈÔ˜ μ′
ÛÎÔÙÒıËΠÛÙËÓ ÕψÛË Î·È
ÂÈı˘ÌÒÓÙ·˜ Ó· ÂÎÏÂÁ› Ó¤Ô˜
·ÙÚȿگ˘, ÙÔÓ ¤ÊÂÚ ›Ûˆ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È Ì¤Û· Û ̛·
̤ڷ ¤ÁÈÓ ·fi ‰È¿ÎÔÓÔ˜
·ÙÚȿگ˘ (6 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ 1454).
√ °ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜ ›¯Â ÙËÓ ÂÔ›ıËÛË
fiÙÈ Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙËÓ
ÈÔ ÎÚ›ÛÈÌË Î·Ì‹ ÙÔ˘ Î·È ÁÈ’ ·˘Ùfi
Û˘Ì‚Ô‡Ï¢ ˘ÔÙ·Á‹ ηÈ
Û˘ÌfiÓÈ·. √ ªˆ¿ÌÂı ÙÔ˘ ¤‰ÂÈÍÂ
-·ÓÂÍ‹ÁËÙË ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜- ‡ÓÔÈ·.
ª¿ÏÈÛÙ·, ‰È¤Ù·Í ӷ ÌÂÙ·ÊÚ·ÛÙ›

ÛÙ· ÙÔ˘ÚÎÈο Î·È Ë ÚÒÙË ÌÂÙ¿ ÙËÓ
ÕψÛË ÔÌÔÏÔÁ›· ›ÛÙ˘ Ù˘
ÔÚıfi‰Ô͢ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ÙËÓ ÔÔ›·
›¯Â Û˘ÓÙ¿ÍÂÈ Ô ›‰ÈÔ˜ Ô °ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜
(«¶ÂÚ› Ù˘ ÌfiÓ˘ Ô‰Ô‡ ÚÔ˜ ÙËÓ
ÛˆÙËÚ›·Ó ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ»). ∂›Ó·È
‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ Ô ¶ÔÚıËÙ‹˜, ¤Ú· ·fi
ÙËÓ ÂÎÙ›ÌËÛË Ô˘ ¤ÙÚÂÊ ÁÈ· ÙÔ
ÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ °ÂÓÓ·‰›Ô˘,
Âȯ›ÚËÛ ӷ ÚÔÛÂÙ·ÈÚÈÛÙ›,
Ì ٷ ÚÔÓfiÌÈ· Ô˘ ·Ú·¯ÒÚËÛÂ,
ÙÔÓ ÔÚıfi‰ÔÍÔ ÎÏ‹ÚÔ, ÛÙËÓ
ÚÔÛ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Ó· ÂÌÔ‰›ÛÂÈ
Â·Ó·ÛÙ·ÙÈΤ˜ ÎÈÓ‹ÛÂȘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘ ·fi
ÙÔ˘˜ Ó¤Ô˘˜ ÙÔ˘ ˘ËÎfiÔ˘˜, ·ÏÏ¿
Î·È Ó· ·ÔÙÚ¤„ÂÈ ÌÂÏÏÔÓÙÈΤ˜
ÛÙ·˘ÚÔÊÔڛ˜ ·fi ÙË ¢‡ÛË.
∏ ÂÓ›Û¯˘ÛË ÙˆÓ ·ÓıÂÓˆÙÈÎÒÓ,
Î·È ÁÂÓÈÎfiÙÂÚ· ÙÔ˘ ÔÚıfi‰ÔÍÔ˘
ÎÏ‹ÚÔ˘, ‹Ù·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÌÈ·
ÛÔ˘‰·›· ÔÏÈÙÈ΋ Ú¿ÍË ·fi ÙËÓ
ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı ·Ú¿
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÚÔۋψÛ˘ ÛÙȘ
ÂÈÙ·Á¤˜ ÙÔ˘ ∫ÔÚ·Ó›Ô˘ ÁÈ·
Û‚·ÛÌfi ÙˆÓ Ï·ÒÓ Ù˘ μ›‚ÏÔ˘
(¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Î·È Â‚Ú·›ˆÓ).
√ °ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜ ¤ÂÈÙ· ·fi ¤ÓÙÂ
Û˘ÓÔÏÈο ¯ÚfiÓÈ· ·ÙÚÈ·Ú¯›·˜
(1454-1456, 1458, 1462-1463)
·ÔÛ‡ÚıËΠÛÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜ ηÈ
ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÛÙË ÌÔÓ‹ ΔÈÌ›Ô˘
¶ÚÔ‰ÚfiÌÔ˘ ÛÙȘ ™¤ÚÚ˜. ∂Λ
·Û¯ÔÏ‹ıËΠ̠ÙËÓ ·Ó·Û΢‹ ÙˆÓ
·fi„ÂˆÓ ÙÔ˘ °ÂÌÈÛÙÔ‡,
Û˘Ó¤ÁÚ·„ ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÚ·ÌÌ·ÙÈ΋
Î·È ·Û¯ÔÏ‹ıËΠ̠·ÚÈÛÙÔÙÂÏÈΤ˜
ÌÂϤÙ˜. ¶¤ı·Ó ÙÔ 1472.

[70]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ 1852 ÌÂ
‰ÂÚ‚›Ûˉ˜
Ô˘ ÂÎÙÂÏÔ‡Ó ÙÔÓ
ÂÚ›ÊËÌÔ ¯ÔÚfi
ÙÔ˘˜. ™‡Ìʈӷ ÌÂ
ÙË Ìˆ·ÌÂı·ÓÈ΋
ıÚËÛΛ·, ηÓ›˜
‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ
·Û·ÛÙ› ÙÔ πÛÏ¿Ì
‰È¿ Ù˘ ‚›·˜.
ŒÙÛÈ, ÔÈ Ìˆ·ÌÂı·ÓÔ› fiÚÈ˙·Ó
ıÚËÛ΢ÙÈÎÔ‡˜
·Ú¯ËÁÔ‡˜ Ù˘
·ÚÂÛΛ·˜ ÙÔ˘˜
ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜
Ô˘ ηٷÎÙÔ‡Û·Ó.
CORBIS/APEIRON

‰È¤Ù·Í ӷ ·Ó·ÁÔÚ¢ı› ·ÙÚȿگ˘ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ‹
Ì¿ÏÏÔÓ ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ, fiˆ˜ ¤ÏÂÁÂ Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË, ÌÈÌÔ‡ÌÂÓË Î·È Û ·˘Ùfi ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ΢‚¤ÚÓËÛË. ∏ ÂÓÙÔÏ‹ ÙÔ˘ ÂÎÙÂϤÛÙËΠÛÙ·
Ù¤ÏË ÂÚ›Ô˘ ÙÔ˘ 1453 ‹ ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 1454. ∏ Ì·ÚÙ˘Ú›· ÙÔ˘ ºÚ·ÓÙ˙‹ fiÙÈ Ë ÂÎÏÔÁ‹ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ¤ÁÈÓÂ
Ï›Á˜ ̤Ú˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË, ¤Ú· ·fi ÙÔ fiÙÈ Â›Ó·È
·›ı·ÓË, ·Ó·ÈÚÂ›Ù·È Î·ÙËÁÔÚËÌ·ÙÈο ·fi ÔÏϤ˜ ¿ÏϘ Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi ÙËÓ ¶ÔÏÈÙÈ΋ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜ Î·È ÙÔÓ ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ. ∏ ÂÎÏÔÁ‹
Î·È Ë ÂÈ·ڈÛË ¤ÁÈÓ·Ó, fiÛÔ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ, Û‡Ìʈӷ
Ì fiÛ· ›Û¯˘·Ó ·ÏÈfiÙÂÚ·, Ì ÙË ‰È·ÊÔÚ¿ fiÙÈ ‰ÂÓ ¤ÁÈÓ·Ó ÛÙÔ Ó·fi Ù˘ ∞Á›·˜ ™ÔÊ›·˜, Ô˘ ÙËÓ Â›¯·Ó ηٷϿ‚ÂÈ ÔÈ Ìˆ·ÌÂı·ÓÔ›, ·ÏÏ¿ ÛÙÔÓ ÂÍ›ÛÔ˘ ÌÂÁ·ÏÔÚÂ‹
Ó·fi ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ ∞ÔÛÙfiψÓ. ∂Λ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó Ï›ÁÔÈ ·Ú¯ÈÂÚ›˜, Ô˘ ›¯·Ó ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘˜ ÈÔ ÎÔÓÙ¿ ÛÙË
‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·, ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ÎÏËÚÈÎÔ›, ‰ËÏ·‰‹ ·ÍȈ̷ÙÔ‡¯ÔÈ Ù˘ ·ÙÚÈ·Ú¯È΋˜ ·˘Ï‹˜, Î·È Ô Ï·fi˜, Î·È ÂͤÏÂÍ·Ó ˆ˜ ·ÓÒÙ·ÙÔ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ
™¯ÔÏ¿ÚÈÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ÌÂÙÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ۠°ÂÓÓ¿‰ÈÔ μ′.
ŒÂÈÙ· ·fi ·˘Ùfi Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÚÔÛοÏÂÛ ÙÔ Ó¤Ô

·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ó· ÁÂ˘Ì·Ù›ÛÔ˘Ó Ì·˙› Î·È Ó· Û˘ÓÔÌÈÏ‹ÛÔ˘Ó.
ΔÔÓ ˘Ô‰¤¯ÙËΠ̠ÌÂÁ¿Ï˜ ÙÈ̤˜ Î·È ÙÔ˘ ˘ÔÛ¯¤ıËΠÔÏÏ¿ ÚÔÓfiÌÈ·. ŸÙ·Ó ‹ÚıÂ Ë ÒÚ· Ó· ·Ó·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ·fi ÙÔ ·Ï¿ÙÈ Ô ·ÙÚȿگ˘, Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÙÔ˘
ÚfiÛÊÂÚ Ì ٷ ›‰È· ÙÔ˘ Ù· ¯¤ÚÈ·, ·Ú·Î·ÏÒÓÙ·˜ ÙÔÓ
Ó· ÙË ‰Â¯Ù›, ÌÈ· ¯Ú˘Û‹ Ú¿‚‰Ô, ÛÙÔÏÈṲ̂ÓË Ì ÔχÙÈÌÔ˘˜ Ï›ıÔ˘˜ Î·È Ì·ÚÁ·ÚÈÙ¿ÚÈ·, ·ÎÚÈ‚Ò˜ fiˆ˜ ¤Î·Ó·Ó
·ÏÈfiÙÂÚ· ÔÈ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜, ˆ˜ ۇ̂ÔÏÔ Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜
Ô˘ ı· ›¯Â Ô ·Ú¯ËÁfi˜ Ù˘ ›ÛÙ˘. ŒÂÈÙ· ÙÔÓ Û˘Ófi‰Â˘Û ̤¯ÚÈ ÙËÓ ·˘Ï‹ ÙˆÓ ·Ó·ÎÙfiÚˆÓ, ·Ó Î·È Ô °ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜ ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ·ÔʇÁÂÈ ÙÔ ÂÍ·ÈÚÂÙÈÎfi ·˘Ùfi
‰Â›ÁÌ· ÙÈÌ‹˜. ™ÙËÓ ·˘Ï‹ ÙÔÓ ÂÚ›ÌÂÓ ¤Ó· ÂÍ·›ÛÈÔ
¿ÏÔÁÔ Ì ۤϷ Î·È ‚·ÛÈÏÈÎfi Î¿Ï˘ÌÌ·, ‰È·ÎÔÛÌË̤ÓÔ
Ì ÔÏ˘Ù¤ÏÂÈ·, fiˆ˜ ÁÈÓfiÙ·Ó ÁÈ· ÙÔ˘˜ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜.
√ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ‚Ô‹ıËÛ ÙÔÓ °ÂÓÓ¿‰ÈÔ Ó· ·Ó¤‚ÂÈ Î·È ‰È¤Ù·Í fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ·˘Ï‹˜ Ó· ÙÔÓ Û˘Óԉ‡ÛÔ˘Ó Ì ÔÌ‹, ¿ÏÏÔÈ ÚÔÔÚ¢fiÌÂÓÔÈ Î·È ¿ÏÏÔÈ
·ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜, ̤¯ÚÈ ÙÔ Ó·fi ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ ∞ÔÛÙfiψÓ,
fiˆ˜ ¤Î·Ó ·ÏÈfiÙÂÚ· Ë Û‡ÁÎÏËÙÔ˜, ÂÚÈÛÙÔȯ›˙ÔÓÙ·˜
Î·È Â¢ÊËÌÒÓÙ·˜ ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ô˘ ·Ó·¯ˆÚÔ‡ÛÂ
·fi ÙÔ ·Ï¿ÙÈ.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À:
¶∞§∞π√§√°√π
∂∫∫§∏™π∞ [71]

ΔÔ ‚ÂÚ¿ÙÈÔ Î·ıÈÂÚÒÓÂÈ
ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
√ ªˆ¿ÌÂı ‰ÂÓ ¿ÚÁËÛ ӷ ˘ÏÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙȘ ˘ÔÛ¯¤ÛÂȘ
ÙÔ˘ ÚÔ˜ ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë °ÂÓÓ¿‰ÈÔ. ªÂ ÙÔ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ¯Ú˘Ûfi‚Ô˘ÏÔ, fiˆ˜ ı· ¤ÏÂÁ·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜, ‹ ÌÂ
ÙÔ ‚ÂÚ¿ÙÈÔ, fiˆ˜ ÙÔ ÔÓfiÌ·˙·Ó ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›, ÔÚ›ÛÙËηÓ
Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Î·È Ù· ÚÔÓfiÌÈ· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ΔÔ ·Ú¯ÈÎfi ΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ıÂÛ›ÛÌ·ÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡, ÁÈ· Ó· ÙÔ Ô‡ÌÂ
¤ÙÛÈ, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ˘ ‚ÂÚ·Ù›Ô˘, ¯¿ıËΠÔχ ÓˆÚ›˜. ªÂ ÙÔ
‚ÂÚ¿ÙÈÔ, ÙÔ ÔÔ›Ô ‰ÈÓfiÙ·Ó Û οıÂ Ó¤Ô ·Ú¯ËÁfi Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ù· ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚ· ¯ÚfiÓÈ·, ÔÚÈ˙fiÙ·Ó fiÙÈ Ë ·ÓÒÙ·ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË fiÏˆÓ ÙˆÓ ÂÎÎÏËÛÈÒÓ Î·È ÙˆÓ ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÒÓ ·Ó‹Î ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ∞˘Ùfi˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ηı·ÈÚ›, Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ ÙÔ˘ ÎÚ›ÛË, ·Ú¯ÈÂÈÛÎfiÔ˘˜ Î·È ÂÈÛÎfiÔ˘˜. ∏ ¶‡ÏË Ì ‰È΋ ÙÔ˘ ÚfiÙ·ÛË ı· Âͤ‰È‰Â Ù· ··Ú·›ÙËÙ· ÊÈÚÌ¿ÓÈ·. ◊Ù·Ó Ô
·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ÔÈÓÈÎfi˜ ‰ÈηÛÙ‹˜ fiÏÔ˘ ÙÔ˘ ÎÏ‹ÚÔ˘, ÂÓÒ,
·Ó ηÙËÁÔÚÔ‡ÓÙ·Ó Î¿ÔÈÔ˜ Â›ÛÎÔÔ˜ ÂÓÒÈÔÓ Ù˘
¶‡Ï˘, ·˘Ù‹ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÙÔÓ Û˘ÏÏ¿‚ÂÈ Î·È Ó·
ÙÔÓ ‰ÈοÛÂÈ ¯ˆÚ›˜ ÙË Û˘Ó·›ÓÂÛË ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ∏ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ›¯Â ‰È·Î·›ˆÌ· Ó· η٤¯ÂÈ fiÏ· Ù·
ÎÙ›ÚÈ· Ô˘ ˘‹Ú¯·Ó ·fi ·ÏÈ¿ ÁÈ· ÙȘ ·Ó¿ÁΘ Ù˘
ı›·˜ Ï·ÙÚ›·˜, Ó¤· ÎÙ›ÚÈ· fï˜ ‰ÂÓ ÂÈÙÚÂfiÙ·Ó Ó·
¯ÙÈÛÙÔ‡Ó. ∫·Ó¤Ó·˜ ‰ÂÓ ı· ÂÍ·Ó·Áη˙fiÙ·Ó Ó· ·Û·ÛÙ›
ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi. ªÂ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ·Ó·ÁÓˆÚÈ˙fiÙ·Ó
Ë ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÌfiÓÔ ¿Óˆ ÛÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ Î·È
ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·, ·ÊÔ‡ ÙÔ ‚ÂÚ¿ÙÈÔ ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÛÂ
ÌÂÁ¿ÏË ‰ÈηÛÙÈ΋ Î·È ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋ ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· Î·È ÛÙÔ
Ï·fi. ∂›¯Â ·fiÏ˘ÙË ÂÍÔ˘Û›· Û ˘Ôı¤ÛÂȘ Á¿ÌˆÓ ηÈ
Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Û ˘Ôı¤ÛÂȘ ·ÛÙÈÎÒÓ ‰È·ÊÔÚÒÓ, ÙȘ
Ôԛ˜ ÔÈ ‰È¿‰ÈÎÔÈ, ·Ó ‹Ù·Ó Î·È ÔÈ ‰‡Ô ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›, ˘¤‚·ÏÏ·Ó Û ·˘ÙfiÓ. ªÔÚÔ‡Û ӷ ÊÔÚÔÏÔÁ› ÁÈ· ÙȘ
·Ó¿ÁΘ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ ·ÏÏ¿ ηÈ
ÙÔ Ï·fi Î·È Ó· Û˘ÓÙËÚ› ʇϷΘ. √ÚÈ˙fiÙ·Ó ·ÎfiÌ· fiÙÈ
Ë ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ‰È·ÙËÚÔ‡Û ٷ ÎÙ‹Ì·Ù¿ Ù˘
Î·È ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ù˘ ÂχıÂÚ˘ ‰È·¯Â›ÚÈÛ‹˜ ÙÔ˘˜.
√ ·ÙÚȿگ˘ Î·È Ô ÎÏ‹ÚÔ˜ ‰ÂÓ ÊÔÚÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·Ó ÏfiÁˆ
ÙˆÓ ÎÙËÌ¿ÙˆÓ ·˘ÙÒÓ. ª¿ÏÈÛÙ·, Ô ·ÙÚȿگ˘ ‹Ù·Ó
··ÏÏ·Á̤ÓÔ˜ ·fi οı ˘Ô¯Ú¤ˆÛË, ÂÎÙfi˜ ·fi ÔÚÈṲ̂ӷ Ù¤ÏË Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·Ó ÚËÙ¿. ∫¿ı ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜
‹Ù·Ó ·Ó·ÁηṲ̂ÓÔ˜ Ó· ‰È·ı¤ÙÂÈ ÙÔ ¤Ó· ÙÚ›ÙÔ Ù˘ ÂÚÈÔ˘Û›·˜ ÙÔ˘ ÁÈ· ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·, ÂÓÒ Ë ÂÎÙ¤ÏÂÛË ·˘ÙÒÓ
ÙˆÓ fiÚˆÓ ‹Ù·Ó ˘Ô¯ÚˆÙÈ΋. ŸÏÔÈ ÔÈ Â›ÛÎÔÔÈ Â›¯·Ó
ȉȷ›ÙÂÚ˜ ‰ÈηÈÔ‰Ôۛ˜ Î·È ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ηÙËÁÔÚËıÔ‡Ó ·Ú¿ ÌfiÓÔ ÂÓÒÈÔÓ ÙÔ˘ ‰È‚·Ó›Ô˘, ·ÊÔ‡ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ Ô ·ÙÚȿگ˘ ›¯Â ‰ÒÛÂÈ ÙË Û˘Ó·›ÓÂÛ‹ ÙÔ˘,
Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ fiÚÔ Ô˘ ÚԷӷʤÚıËÎÂ.

∞˘Ùfi ‹Ù·Ó ÙÔ ‚ÂÚ¿ÙÈÔ Ô˘ ¤·ÈÚÓ οı ·ÙÚȿگ˘
Ù· ÂfiÌÂÓ· ¯ÚfiÓÈ·. ∞ÚÁfiÙÂÚ· ÂÚÈÔÚ›ÛÙËÎ·Ó Î¿ˆ˜ ÔÈ
ÂÍÔ˘Û›Â˜ Ô˘ ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÛÂ, ÂÓÒ ÙÔ ·ÏÈfi ΛÌÂÓÔ ÂÚÈ›¯Â ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÂÁÁ˘‹ÛÂȘ, fiˆ˜ ı· ‰Ô‡Ì ·Ú·Î¿Ùˆ. √ˆÛ‰‹ÔÙÂ, Ì ٷ ÔÏÏ¿ Î·È ‰È¿ÊÔÚ· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Î·È ÚÔÓfiÌÈ· Ô˘ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛÂ, Ì ÙÔÓ ¤Ó·Ó ‹ ÙÔÓ
¿ÏÏÔÓ ÙÚfiÔ, Ë ¶‡ÏË, Ô ·ÙÚȿگ˘ ¤ÁÈÓ Âıӿگ˘,
fiˆ˜ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ·fi ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË, ‰ËÏ·‰‹ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÌfiÓÔ Ô ·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ ·ÏÏ¿ Î·È Ô ÔÏÈÙÈÎfi˜ - Û ÌÂÁ¿ÏÔ
‚·ıÌfi. ∂Âȉ‹ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÂΛÓË -fiˆ˜ Î·È fiÏË ÙËÓ
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ÂÚ›Ô‰Ô- fiϘ ·ÓÂÍ·ÈÚ¤Ùˆ˜ ÔÈ ÂıÓfiÙËÙ˜
Ô˘ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ƒˆÌ·›ÔÈ,
Ë ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÂÂÎÙÂÈÓfiÙ·Ó Û fiÏÔ ÙÔÓ ÔÚıfi‰ÔÍÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÎfiÛÌÔ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ - fi¯È ÌfiÓÔ
ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜, ÛÙÔ˘˜
μÔ˘ÏÁ¿ÚÔ˘˜, ÛÙÔ˘˜ ™¤Ú‚Ô˘˜, ÛÙÔ˘˜ ™Ï¿‚Ô˘˜ Î·È ÛÙÔ˘˜
∞ÚÌÂÓ›Ô˘˜. ø˜ ·Ú¯ËÁfi˜ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜, ‹Ù·Ó Ô ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ˜ Î·È Ô ÚÔÛÙ¿Ù˘ ÙÔ˘ ÙfiÛÔ ÛÙËÓ À„ËÏ‹ ¶‡ÏË
fiÛÔ Î·È ÔÔ˘‰‹ÔÙ ·ÏÏÔ‡ ÙÔ ¤ıÓÔ˜ Î·È Ë ∂ÎÎÏËÛ›·
Û˘Ó¤ÈÙ ӷ ¤¯Ô˘Ó ÌÂÁ¿Ï· Û˘ÌʤÚÔÓÙ·. ŒÙÛÈ, ·ÏÏËÏÔÁÚ·ÊÔ‡Û ¿ÌÂÛ· Ì ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ·˘Ù¤˜, ÂÓÒ Ë
À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ÂÈÎÔÈÓˆÓÔ‡Û ̷˙› ÙÔ˘ ̤ۈ ÙÔ˘ Ú½˙
ÂʤÓÙË, fiˆ˜ Ì ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ ‰˘Ó¿ÌˆÓ. ∏ ÔÚÁ¿ÓˆÛË Ù˘ Û˘Ófi‰Ô˘ Î·È Ù˘ ·˘Ï‹˜ ÙÔ˘
·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎÔ‡ ıÚfiÓÔ˘ ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó fiˆ˜ ‹Ù·Ó. °ÂÓÈο,
ÏÔÈfiÓ, Ë ÂÍÔ˘Û›· Ô˘ ›¯Â Ô ·Ú¯ËÁfi˜ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË ‹Ù·Ó, ÂÈÊ·ÓÂȷο ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ, ›‰È·
Î·È ·ÎfiÌ· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË Û οÔÈ· ÛËÌ›· ·fi ·˘Ù‹Ó
Ô˘ ›¯Â ÛÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙfiÚˆÓ,
fiˆ˜ ÛˆÛÙ¿ ·Ú·ÙËÚÔ‡ÛÂ Ô ªÂϤÙÈÔ˜ ÙÔ 17Ô ·ÈÒÓ·.
∞ÏÏ¿ Î·È ÙÔÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ ·ÈÒÓ· Ë ·ÙÚÈ·Ú¯È΋ ÈÛÙÔÚ›· ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÚÔÛ΢ÓÔ‡Û·Ó ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ˆ˜ ·Ê¤ÓÙË Î·È ‚·ÛÈÏÈ¿.

√È Â͈ÙÂÚÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ
ÙÔ˘ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘
Ì ÙË μÂÓÂÙ›·
ΔÔ ·ÙÚȷگ›Ô, Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÚÔ¤‚Ë Û ÔÏϤ˜ Î·È ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÛÙËÓ Â͈ÙÂÚÈ΋ ÙÔ˘ ÔÏÈÙÈ΋, ηÈ
΢ڛˆ˜ ÛÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘ Ì ÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË.
™ÙȘ ÎÙ‹ÛÂȘ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ˘‹Ú¯·Ó ÙfiÙ ÔÏϤ˜ ÂηÙÔÓÙ¿‰Â˜ ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÔÚıfi‰ÔÍÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›, ηıÒ˜ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÛÙËÓ ∫‡ÚÔ,
ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË Î·È Î·Ù¿ ηÈÚÔ‡˜ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ›ÙÂ
ÂÓ Ì¤ÚÂÈ Â›Ù Ï‹Úˆ˜, ÂÓÒ Ì¤¯ÚÈ Ù¤ÏÔ˘˜ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡ÛÂ
ÛÙ· πfiÓÈ· ÓËÛÈ¿ Î·È ÛÙË ¢·ÏÌ·Ù›·. √È ÔÚıfi‰ÔÍÔÈ

[72]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Û fiϘ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ›¯·Ó ÈÂڿگ˜
Ô˘ ˘¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ıÚfiÓÔ. ∞Í›˙ÂÈ Ó·
ÛËÌÂȈı› fiÙÈ ÛÙË Û˘Óı‹ÎË Ô˘ ˘¤ÁÚ·„·Ó ÔÈ Î·Ù·ÎÙËÙ¤˜ Ì ÙË μÂÓÂÙ›·, ¤Ó· ¯ÚfiÓÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË,
‰ËÏ·‰‹ ÙÔ 1454, ÊÚfiÓÙÈÛ·Ó Ó· ÔÚÈÛÙ› ÚËÙ¿ fiÙÈ «Ô ·ÙÚȿگ˘ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ı· ‰È·ÙËÚÔ‡Û fiÏ·
Ù· ÂÈÛÔ‰‹Ì·Ù· Ô˘ ηÚˆÓfiÙ·Ó ÛÙȘ ηÙ¯fiÌÂÓ˜
·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ô˘ ˘‹Ú¯Â
·ÎfiÌ· ÙÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜». ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, ÛÙË
μÂÓÂÙ›· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎÂ, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ÌÈ· ÔÏ˘¿ÚÈıÌË ÂÏÏËÓÈ΋ ÎÔÈÓfiÙËÙ·, Ô˘ ·fi ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ· ›¯Â
·Ú¯ËÁfi ÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ¤Í·Ú¯Ô, Ô˘ ÏÂÁfiÙ·Ó ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ ºÈÏ·‰ÂÏÊ›·˜ -ÁÈ·Ù› Ë ÌÂÁ¿ÏË ÂÎÎÏËÛ›·
ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÙËÓ ·Ú¯ÈÂÚ·ÙÈ΋ ÚÔ‰ڛ· ÙÔ˘ ºÈÏ·‰ÂÏÊ›·˜ ÛÙÔ Ó·fi ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘ ÛÙË μÂÓÂÙ›·- ηÈ
Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÙÔ ÚfiÏÔ ÙÔ˘ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎÔ‡ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
ÛÙË μÂÓÂÙ›· Î·È Û fiϘ ÙȘ ÔÚıfi‰Ô͘ ÂÎÎÏËۛ˜ Ù˘
¢·ÏÌ·Ù›·˜. ™Â ·˘ÙfiÓ, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ˘¿ÁÔÓÙ·Ó fiϘ
ÔÈ ÂÎÎÏËۛ˜ Ô˘ ȉڇıËÎ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÚfiÛÊ˘Á˜
ÛÙËÓ ˘fiÏÔÈË πÙ·Ï›·, ΢ڛˆ˜ ÛÙËÓ ∞ÓÎfiÓ·, ÛÙË
ªÂÛÛ‹ÓË Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ Î·È ÛÙË ªÂÏ›ÙË, fiˆ˜ ÌÔÚԇ̠ӷ Û˘ÌÂÚ¿ÓÔ˘Ì ̤¯ÚÈ ÂÓfi˜ ÛËÌ›Ԣ ·fi ÌÈ·
ÂÈÛÙÔÏ‹ Ô˘ ¤ÁÚ·„ ÙÔ 1850 Ô °·‚ÚÈ‹Ï ºÈÏ·‰ÂÏÊ›·˜ ÚÔ˜ ÙÔÓ ª·ÚÙ›ÓÔ ÙÔÓ ∫ÚÔ‡ÛÈÔ12. ∏ ÂÓÂÙÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË Â›¯Â Û˘Ó‹ıˆ˜ ÙË Û‡ÓÂÛË Ó· ·ÓÙÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È
fiÙÈ ‰ÂÓ ÙË Û˘Ó¤ÊÂÚ ӷ ÚÔηÏ› ÙË Û˘Ó›‰ËÛË ÙˆÓ
ÔÚıfi‰ÔÍˆÓ ˘ËÎfiˆÓ Ù˘. øÛÙfiÛÔ, Ô Ï·ÙÈÓÈÎfi˜ ÎÏ‹ÚÔ˜ Û˘¯Ó¿ ˘Ô¯ˆÚÔ‡Û ÛÙȘ ·Ú·ÈÓ¤ÛÂȘ Ù˘ ·‰˘ÛÒËÙ˘ ƒÒÌ˘, ÚÔ¤‚·ÈÓ Û ÂÓ¤ÚÁÂȘ Ô˘ ‹Ù·Ó ·ÓÙ›ıÂÙ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ·Á·ıfi Ó‡̷ Î·È ·Ú¤Û˘Ú ÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜ ÙÔ˘˜ ÔÏÈÙÈÎÔ‡˜ ˘·ÏÏ‹ÏÔ˘˜ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜,
·ÎfiÌË Î·È ÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË Ó· ÚÔ‚·›ÓÔ˘Ó ÛÂ
‰ÈˆÁÌÔ‡˜ Î·È ·‰È˘. ¶ÔÏÏ¿ ‰ËÌfiÛÈ· ¤ÁÁÚ·Ê· ηÈ
ÔÏÏ¿ ÁÂÁÔÓfiÙ· Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó ÙËÓ ·ÛÙ·ı‹ Î·È Ù·Ï·ÓÙ¢fiÌÂÓË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜, ÂÓÒ Ë ·ÂÏÈÛ›·
Ô˘ ¤ÓȈı·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ‹Ù·Ó ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙfiÛÔ
ÌÂÁ¿ÏË, ÒÛÙ ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô Ó· ÚÔÙÈÌÔ‡Ó ÙËÓ
ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ‰ÂÛÔÙ›· ·fi ÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ÂΛÓË Î˘ÚÈ·Ú¯›·. √ °·Ú˙fiÓ˘, ÙÔ 1586, ¤ÁÚ·Ê ·fi ÙËÓ ∫Ú‹ÙË
ÚÔ˜ ÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË fiÙÈ ÔÈ ŒÏÏËÓ˜, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ›Ûˆ˜ ÙÔ˘˜ ÚÔÓÔÌÈÔ‡¯Ô˘˜, ÂÈı˘ÌÔ‡Û·Ó ÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛË Ù˘ ÂÓÂÙÈ΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜, ·Ó Î·È ÁÓÒÚÈ˙·Ó ηϿ
fiÙÈ, ·Ó Û˘Ó¤‚·ÈÓ ·˘Ùfi, ı· ˘¤Î˘Ù·Ó ÛÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÈ΋
‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË. ¶›ÛÙ¢·Ó, fï˜, fiÙÈ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ Ë
ηٿÛÙ·ÛË ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Á›ÓÂÈ ¯ÂÈÚfiÙÂÚË ·fi
·˘Ù‹ Ô˘ ‹‰Ë ·ÓÙÈÌÂÙÒÈ˙·Ó. ∫·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘
ÙÂÏÂ˘Ù·›·˜ ÂÓÂÙÈ΋˜ ηÙÔ¯‹˜ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÔÈ
ŒÏÏËÓ˜ ‰È·‚‚·›ˆÓ·Ó ÙÔÓ La Motraye (Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔ

1727 Âͤ‰ˆÛ ÛÙÔÓ ÕÁË ÙȘ ÂÚÈËÁ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, ÛÙËÓ ∞Û›· Î·È ÛÙËÓ ∞ÊÚÈ΋) fiÙÈ, ·ÊÔ‡ Ï‹ÚˆÓ·Ó ÛÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÙÔ ¯·Ú¿ÙÛÈ Ì›· ÊÔÚ¿ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ,
˙Ô‡Û·Ó ¯ˆÚ›˜ ȉȷ›ÙÂÚË ÂÓfi¯ÏËÛË ·fi ·˘ÙÔ‡˜. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ¤Ì·ÈÓ·Ó ¯ˆÚ›˜ η̛· ‰È·ÎÚÈÙÈÎfiÙËÙ·
ÛÙ· Û›ÙÈ· Î·È ÛÙÔ˘˜ ΋Ô˘˜ ÙÔ˘˜, ¤·ÈÚÓ·Ó fi,ÙÈ ÙÔ˘˜
¿ÚÂÛÂ Î·È Î·ÎÔÔÈÔ‡Û·Ó ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ·Ú·ÔÓÈfiÓÙ·Ó.
√È ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ¤ÌÂÓ·Ó ÛÙ· Û›ÙÈ· ÙÔ˘˜, ÔÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ›
·Ù›Ì·˙·Ó ‹ ·‹Á·Ó ÙȘ Á˘Ó·›Î˜ Î·È ÙȘ ÎfiÚ˜ ÙÔ˘˜
Î·È ÔÈ ÈÂÚ›˜ ÙÔ‡˜ ·Ó¿Áη˙·Ó Ó· ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ó ›ÛÙË, οÙÈ
Ô˘ ‰ÂÓ ¤Î·Ó·Ó ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ. ΔÔ Î·Îfi ¤ÊÙ·Û Û ٤ÙÔÈÔ ÛËÌ›Ô, ÒÛÙÂ Ô ·ÙÚȿگ˘ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·ÊÔÚ›ÛÂÈ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜
Ô˘ ı· ˘ËÚÂÙÔ‡Û·Ó ÛÙËÓ Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ.
∂·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ì fiÙÈ ÔÈ Û˘ÌÊÔÚ¤˜ ·˘Ù¤˜ Û˘Ó¤‚·ÈÓ·Ó
ÛÔÚ·‰Èο Î·È Ë ÂÓÂÙÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜
¤ÁÚ·Ê ÛÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ Ù˘ ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË Î·È

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [73]

Û ¿ÏϘ ÂÚÈÔ¯¤˜ fiÙÈ Â›¯Â ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙÔ Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ηı‹ÎÔÓ ÙÔ˘ Û‚·ÛÌÔ‡ Ù˘ ıÚËÛΛ·˜ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ ˘ËÎfiˆÓ Ù˘, ÂÓÒ ÙÔ˘˜ ·Ó·ÎÔ›ÓˆÓ fiÙÈ ÁÈ· ÙÔ
ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ›¯Â οÓÂÈ ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ ‰È·Ì·ÚÙ˘Ú›·˜ ÛÙÔ˘˜
·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ù˘ ƒÒÌ˘. ∂Âȉ‹, fï˜, Ë Î·Ù·›ÂÛË Û˘Ó¯È˙fiÙ·Ó, Ô ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜ ıÚfiÓÔ˜ ·Ó·Áη˙fiÙ·Ó Ó· ·ÚÂÌ‚·›ÓÂÈ Î·È Ì·˜ ÛÒ˙ÔÓÙ·È ÔÏÏ¿ ‰Â›ÁÌ·Ù· Ù˘ ¤ÓÙÔÓ˘ ‰È·ÌÂÛÔÏ¿‚ËÛ‹˜ ÙÔ˘. Δ¤ÙÔÈ· Â›Ó·È Ë ÂÈÛÙÔÏ‹ Ô˘
¤ÁÚ·„Â Ô ·ÙÚȿگ˘ ª¿ÍÈÌÔ˜13 ÙÔ 1480 ÚÔ˜ ÙÔ ‰fiÁË
Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ πˆ¿ÓÓË ªÔÛÂÓ›ÁÔ, ÙËÓ ÔÔ›· ‚ڋΠÔ
°ÂÚÌ·Ófi˜ £ˆÌ¿˜ ÂÚ›Ô˘ ÚÈÓ ·fi 20 ¯ÚfiÓÈ· ÛÙ· ‰ËÌfiÛÈ· ·Ú¯Â›· Ù˘ μȤÓÓ˘, ÁÚ·Ì̤ÓË Û Ôχ ˆÚ·›·
ÂÚÁ·ÌËÓ‹, Î·È ÙË ‰ËÌÔÛ›Â˘ÛÂ. ªÂ ÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ ·˘Ù‹
Ô ·Â›ÌÓËÛÙÔ˜ ·ÙÚȿگ˘ ηٿÁÁÂÏÏ Ì ÌÂÁ¿ÏË ·ÍÈÔÚ¤ÂÈ· fiÙÈ Ë ˘„ËÏfiÙ·ÙË Î·È Ï·ÌÚfiÙ·ÙË ÂÍÔ˘Û›·
ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ Û˘Á¯ˆÚÔ‡ÛÂ Î·È ·Ú¤‚ÏÂ ÙÔ˘˜ ‰ÈˆÁÌÔ‡˜ Ô˘ Á›ÓÔÓÙ·Ó ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ fiÔ˘ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡ÛÂ,

Û ‚¿ÚÔ˜ ÙˆÓ Ù·ÂÈÓÒÓ ƒˆÌ·›ˆÓ, ‰›ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ Î·Îfi
·Ú¿‰ÂÈÁÌ· Û ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ‰ÈÔÈÎÔ‡Û·Ó ÂΛÓË ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô. ªÂÙ¿ ÙËÓ ·ÂÈÏ‹ ·˘Ù‹, ÓÈÒıÔÓÙ·˜ ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË
Ó· ηÏÔÈ¿ÛÂÈ Î¿ˆ˜ ÙÔ ‰fiÁË, ÙÔÓ ‰È·‚‚·›ˆÓ fiÙÈ
·˘Ù¿ ‰ÂÓ Ù· ¤ÏÂÁ ÁÈ· Ó· ÚÔÛ‚¿ÏÂÈ ÙËÓ ˘„ËÏfiÙ·ÙË
ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘: «°È·Ù› ı¤ÏÔ˘ÌÂ Î·È ÂÌ›˜ ÙË ‰È΋ Û·˜
ÚÔÎÔ‹ Î·È ÂÓfiÙËÙ·, fiˆ˜ ‚¤‚·È· ı¤ÏÂÙÂ Î·È ÂÛ›˜,
Î·È ·˘Ùfi ¢¯fiÌ·ÛÙ». ºÔ‚ÂÚ‹ ÔÌÔÏÔÁ›·, Ë ÔÔ›· ÁÚ·ÊfiÙ·Ó ÂÓÒ ‚·Û›ÏÂ˘Â Ô ªˆ¿ÌÂı μ′ Î·È ÌÔÚÔ‡ÛÂ, ·Ó
ÁÈÓfiÙ·Ó ÁÓˆÛÙ‹ ÛÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô, Ó· ÂÈʤÚÂÈ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ
·˘ÙÔ‡ Ô˘ ÙÔ ¤ÁÚ·ÊÂ. º·ÓÂÚÒÓÂÈ, ˆÛÙfiÛÔ, Ì fiÛÔ
ı¿ÚÚÔ˜ Î·È Ì fiÛË ·ÊÔÛ›ˆÛË ˘ËÚÂÙÔ‡Û·Ó ÂΛÓÔÈ
ÔÈ ÈÂڿگ˜ Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ Î·È Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. √ ·ÙÚȿگ˘ ÚÔÛı¤ÙÂÈ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·: «∞˘Ù¿ Ù·
ϤÌ ÁÈ· ÙÔ ‰›Î·ÈÔ, ÙÔ Â˘ÚÂ¤˜ Î·È ÙÔ Û˘ÌʤÚÔÓ. ∞˘Ùfi˜ Ô˘ ‰¤¯ÂÙ·È ‚›·, ϤÂÈ ¤Ó·˜ ÛÔÊfi˜, ı· Â·Ó·ÛٷًÛÂÈ, ÌfiÏȘ ÙÔ˘ ‰Ôı› Ë Â˘Î·ÈÚ›·Ø ÂΛÓÔ˜ Ô˘ ÂÓÂÚÁ›

∂ÓÂÙÈο ÎÙ›ÛÌ·Ù·
ÛÙÔ ÓËÛ¿ÎÈ Ù˘
™ÈÓ·ÏfiÁη˜.
∏ ∫Ú‹ÙË ‹Ù·Ó Ì›·
·fi ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜
Ô˘ ·Ú¤ÌÂÈÓÂ
ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ
¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·
˘fi ÂÓÂÙÈ΋
ηÙÔ¯‹ ÌÂÙ¿ ÙËÓ
ÙÒÛË Ù˘ ¶fiÏ˘.
WALTER BIBIKOW/
CORBIS/APEIRON

[74]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶›Ó·Î·˜
ÙÔ˘ Tintoretto,
ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·,
Ô˘ ÊÈÏÔÍÂÓ›ٷÈ
ÛÙÔ ¶·Ï¿ÙÈ
ÙˆÓ ¢fiÁˉˆÓ
ÛÙË μÂÓÂÙ›·
Î·È ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ
ÙÔ ‰fiÁË ¡ÈÎÔÏfi
¡Ù·fiÓÙÂ ÂÓÒÈÔÓ
Ù˘ ¶·Úı¤ÓÔ˘.
Δ· ΛÌÂÓ· ÙˆÓ
‰‡Ô ÈÛÙÔÚÈÎÒÓ
ÂÈÛÙÔÏÒÓ
ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
πÂÚÂÌ›· μ′ ÚÔ˜
ÙÔÓ ¡Ù·fiÓÙÂ
¤¯Ô˘Ó Ûˆı›
̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·.
SCALA

·˘Ùfi‚Ô˘Ï· Î·È ·‚›·ÛÙ· ‰ÂÓ ı· Â·Ó·ÛٷًÛÂÈ». ™ÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ·, οÓÔÓÙ·˜ ÈÔ ¤ÓÙÔÓ˜ ÙȘ ‰È·Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ ÙÔ˘,
ÚÔÛı¤ÙÂÈ: «∂¿Ó Ô ÏfiÁÔ˜ Ì·˜ ¤¯ÂÈ Î¿ÔÈ· ı¤ÛË ÛÙËÓ
˘„ËÏfiÙ·ÙË Î·È Ôχ Û˘ÓÂÙ‹ ÎÚ›ÛË Û·˜, ‰È·Ù¿ÍÙ ӷ
ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÔ˘Ó ·˘ÙÔ› ÔÈ ‰ÈˆÁÌÔ› Î·È ÔÈ ‰ÔÎÈ̷ۛ˜ ηÈ
Ó· ÌÔÚÔ‡Ó fiÏÔÈ Ó· ¤¯Ô˘Ó ÙȘ Û˘Ó‹ıÂȘ Î·È ÙËÓ ›ÛÙË
Ô˘ ı¤ÏÔ˘Ó. ∂¿Ó ÏÔÈfiÓ Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ Î·È ˘„ËÏfiÙ·ÙÔ˜
·Ê¤ÓÙ˘, Ô˘ ¤¯ÂÈ ¿ÏÏË ›ÛÙË, ·Ê‹ÓÂÈ ÂχıÂÚÔ˘˜
ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Î·È fiÏÔ˘˜ ÁÂÓÈο Ó· ¤¯Ô˘Ó fiÔÈ·
ÁÓÒÌË Î·È ›ÛÙË ı¤ÏÔ˘Ó, Â›Ó·È Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ‰›Î·ÈÔ Ó· ÙÔ Î¿ÓÂÙ ÂÛ›˜ ·˘Ùfi Î·È Ó· ÌËÓ ·Ê‹ÛÂÙ ӷ
Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËıÔ‡Ó, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÏÂÔÓÂÍ›·˜ οÔȈÓ,
¿ÛÙԯ˜, ¿‰ÈΘ Î·È ·Ú¿ÏÔÁ˜ ÂÈı˘Ì›Â˜, ÚÔηÏÒÓÙ·˜ χË ÛÙÔ £Âfi Î·È Û ÂÌ¿˜, Î·È ı¤ÙÔÓÙ·˜ Û ΛӉ˘ÓÔ Ù· ¿ÓÙ·». ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜, ··ÈÙ› Ó· ·Ô‰ÔıÔ‡Ó Ù·
ÂÈÛÔ‰‹Ì·Ù· Î·È Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· Ô˘ ›¯Â Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋
∂ÎÎÏËÛ›· ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË, ÛÙË ªÂıÒÓË Î·È ÛÙËÓ ∫ÔÚÒÓË
Î·È ÛÙȘ ¿ÏϘ fiÏÂȘ ÛÙËÓ ÂÈÎÚ¿ÙÂÈ· Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜,
Î·È ·ÎfiÌË Ó· ÌËÓ ÂÌÔ‰›˙ÔÓÙ·È ·˘ÙÔ› Ô˘ ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ·È
ÛÙȘ ÂÓÂÙÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÁÈ· Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÔ˘Ó ÂÏÂËÌÔÛ‡ÓË Î·È ‚Ô‹ıÂÈ· ÚÔ˜ fiÊÂÏÔ˜ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜.

ÕÏÏË ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙË ·Ó·ÎÔ›ÓˆÛË ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
ÚÔ˜ ÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË Â›Ó·È ·˘Ù‹ Ô˘ ÁÚ¿ÊÙËÎÂ
·fi ÙÔÓ Í·ÎÔ˘ÛÙfi πÂÚÂÌ›· μ′ ÙÔ 1583 ÚÔ˜ ÙÔÓ Á·ÏËÓfiÙ·ÙÔÓ Ú›ÁÎË· ÙˆÓ ÎÏÂÈÓÒÓ μÂÓÂÙÈÒÓ Î‡ÚÈÔÓ ¡ÈÎfiÏ·ÔÓ
¡Ù·fiÓÙÂ, Ù˘ ÔÔ›·˜ ÙÔ ÚˆÙfiÙ˘Ô Î›ÌÂÓÔ, Ô˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙ· ÎÂÓÙÚÈο ÂÓÂÙÈο ·Ú¯Â›·, ÂΉfiıËΠ·Ú¯Èο
·fi ÙÔÓ ™ÔÊÔÎÏ‹ √ÈÎÔÓfiÌÔ˘, ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË ∂ÈÚËÓÔ˘fiψ˜ Î·È μ·ÙÔ‰›Ô˘ °ÚËÁÔÚ›Ô˘,
·fi ·ÓÙ›ÁÚ·ÊÔ Ô˘ ¤ÛÙÂÈÏ Û ·˘ÙfiÓ Ô πˆ¿ÓÓ˘ μÂÏÔ‡‰Ô˜. ™ÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ Á›ÓÂÙ·È ÏfiÁÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÙÚÔÔÔ›ËÛË ÙÔ˘ ËÌÂÚÔÏÔÁ›Ô˘ ·fi ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·.
«√ Ôχ ÁÓˆÛÙfi˜ ‚¿ÈÏÔ˜, ·ÚÈÔ˜ Δ˙Ô˘¿Ó ºÚ·ÓÙ˙¤ÛÎÔ˜
ªÔ˘ÚÂ˙›Ó˘» ÁÚ¿ÊÂÈ Ô ·ÙÚȿگ˘ «·ÊÔ‡ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠ·˘ÙÔÚÔÛÒˆ˜, ˙‹ÙËÛ ·fi ÂÌ¿˜, ÛÙÔ fiÓÔÌ·
Ù˘ Á·ÏËÓfiÙËÙ¿˜ ÙÔ˘ Î·È fiÏ˘ Ù˘ ÌÂÁ·ÏÔÚÂÔ‡˜
·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·˜, Ó· ÊÚÔÓÙ›ÛÔ˘Ì ÒÛÙÂ, Ì ÙË Ó¤· ÙÚÔÔÔ›ËÛË, Ë ∂ÎÎÏËۛ˜ Ù˘ ·Ï·È¿˜ Î·È Ù˘ Ó¤·˜ ƒÒÌ˘ Ó· ÁÈÔÚÙ¿˙Ô˘Ó Ì·˙› ÏfiÁˆ Ù˘ ÂÈÚ‹Ó˘ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ô˘ Â·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ. ∫·È ÂÂȉ‹ ¿ÎÔ˘Û ·fi
ÂÌ¿˜ fiÙÈ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· Á›ÓÂÈ ·˘Ùfi, ·ÊÔ‡ ‰ÈËÁËı‹Î·Ì ٷ ÂÌfi‰È·, ηıÒ˜ Â›Û·È ÊÈÏfi¯ÚÈÛÙÔ˜ ηÈ

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [75]

ÊÈϤÏÏËÓ·˜, Î·È Ë ÂÍÔ˘Û›· Û·˜ ·Á·¿ÂÈ ÙÔ˘˜ °Ú·ÈÎÔ‡˜,
ÎÚ›Ó·Ì ۈÛÙfi Ó· ÁÚ¿„Ô˘Ì ÚÔ˜ ÂÛ¤Ó· ÁÈ· ÙË ı›· ÂÈÚ‹ÓË. °È·Ù› ‰ÂÓ ·ÁÓÔԇ̠ٷ ÛοӉ·Ï· Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó ÁÈ·
Ù· Ó¤· ·˘Ù¿ ËÌÂÚÔÏfiÁÈ·. £ÂˆÚԇ̠ÏÔÈfiÓ fiÙÈ ·Í›˙ÂÈ
Ó· ˘¿ÚÍÂÈ Î¿ÔÈ· Ú‡ıÌÈÛË, ÙËÓ ÔÔ›· ÂÁÒ ı· ÎËڇ͈
Î·È ı· ÔÚ›Ûˆ Û fiÏÔ˘˜ Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË Î·È
ÛÙ· ˘fiÏÔÈ· ÓËÛÈ¿, Ë ‰Â Á·ÏËÓfiÙËÙ¿ ÛÔ˘ ·˜ ÂÁÎÚ›ÓÂÈ
Î·È ·˜ ÚÔÛÙ¿ÍÂÈ. ∫·È fiˆ˜ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÔÈ Î·Ù¿ ηÈÚÔ‡˜
̷ηÚÈfiÙ·ÙÔÈ Ù˘ ÚÂÛ‚˘Ù¤Ú·˜ ƒÒÌ˘, ÁÈ· ÙÔ Î·Ïfi Ù˘
ÂÈÚ‹Ó˘, ¤ÁÚ·„·Ó Î·È fiÚÈÛ·Ó ÁÈ· Ó· ÎÚ·Ù‹ÛÔ˘Ó ÔÈ ˘‹ÎÔÔ› ÙÔ˘˜ Ù· ¤ıÈÌ¿ ÙÔ˘˜ Î·È ÂÌ›˜ ÔÈ ÔÚıfi‰ÔÍÔÈ Ù· ‰Èο
Ì·˜, Î·È Ô‡Ù ÔÈ §·Ù›ÓÔÈ Ó· ÂÓÔ¯ÏÔ‡Ó ÙÔ˘˜ °Ú·ÈÎÔ‡˜,
Ô‡Ù ÔÈ °Ú·ÈÎÔ› ÙÔ˘˜ §·Ù›ÓÔ˘˜, ·ÏÏ¿ Ó· ‰ÔÍ¿˙Ô˘Ó ÌÂ
·Á¿Ë ÙÔÓ ¤Ó· ÃÚÈÛÙfi ¯ˆÚ›˜ Ó· ÚÔηÏÔ‡Ó, ¤ÙÛÈ Î·È
ÙÒÚ· Ë ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ÚÔÛٷهÂÈ fiÛ· Ù˘ ·Ú·‰fiıËηÓ, ÂÓÒ Ë ‰˘ÙÈ΋ fiÛ· ı¤ÏÂÈ. ¢ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ
Ú¿ÍÔ˘Ì ‰È·ÊÔÚÂÙÈο. ∫¿ı ·ÙÚȿگ˘ Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÔÊ›ÏÂÈ Ó· ˘Ô¯ˆÚ› ÛÙÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ ηÈ
ÛÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜ Ù˘ Î·È ÛÙȘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜ Ù˘ ·Ú·‰fiÛÂȘ». ªÂ ·˘Ùfi ÂÍËÁ› ÙȘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜ ·Ú·‰fiÛÂȘ
Î·È ÂÈ̤ÓÂÈ ÛÙËÓ Ù‹ÚËÛ‹ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜: «∞Ó
ÛÎÂÊÙfiÌÔ˘Ó Ú·ÁÌ·ÙÈο Î·È Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ı›Ô
Ó‡̷ ΢ڛˆ˜ Ù· ·Ó·Áη›·, ÔÏÏ¿ ¿ÏÏ· Â›Ó·È Ù· ˆÊ¤ÏÈÌ· ÁÈ· ÙËÓ „˘¯‹ Î·È Ù· ÛˆÙ‹ÚÈ·, Î·È fi¯È Ù· ·È¯Ó›‰È·
ÙˆÓ ËÌÂÚÔÏÔÁ›ˆÓ ·˘ÙÒÓ, Ô˘ ‰ÂÓ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó Ù›ÔÙ·».
¶ÔÙ¤ ÈÂڿگ˘ ‰ÂÓ Ì›ÏËÛ Ì ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË Û‡ÓÂÛË Î·È
ÈÔ ‚·ıÈ¿ Û˘Ó›‰ËÛË ÙÔ˘ ·ÏËıÈÓÔ‡ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ Ó‡̷ÙÔ˜. «∞˜ ÌËÓ Ù·Ú¿˙Ô˘Ì» ϤÂÈ «Ù· Ó‡̷ٷ Ì ٤ÙÔÈ· ı¤Ì·Ù·, ·ÏÏ¿ ·˜ ÊÚÔÓÙ›ÛÔ˘Ì ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÁÈ· ÙËÓ
ËıÈ΋ Ì·˜ ‰È·ÌfiÚʈÛË». ¶Ò˜ Ó· ÌËÓ Â·ÈÓ¤ÛÔ˘Ì ÙËÓ
ÂÈÙˉÂÈfiÙËÙ· Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÙfiÛÔ „‡¯Ú·ÈÌ· ÌÈÏ¿ÂÈ ÁÈ·
ÙÔÓ ·Ú¯ËÁfi Ù˘ ÂÓÂÙÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ -ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÂÈϤÔÓ ·ÔηÏ› ÊÈϤÏÏËÓ·- Î·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ù˘
ƒÒÌ˘ Ô˘ Â¤‰ÂÈÍ·Ó ÈÔ ÌÂÙÚÈÔ·ı‹ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿
·fi ¿ÏÏÔ˘˜ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜; √È ¿˜ ·˘ÙÔ›
‹Ù·Ó ΢ڛˆ˜ Ô §¤ÔÓÙ·˜ π′ ÙÔ 1514 Î·È Ô ∫Ï‹Ì˘ ∑′ ÙÔ
1526. ∫·È ¿ÏÏÔ˜ ·ÙÚȿگ˘, Ô ∫‡ÚÈÏÏÔ˜ ¢′14, Ô˘ ÁÚ¿ÊÂÈ ÙÔ 1712, ·ÔηÏ› ÙÔÓ §¤ÔÓÙ· ·Á·ıfiÓ ÙÂ Î·È Î·ÏfiÓ
Î·È ÙÔÓ ∫Ï‹ÌÂÓÙ· ÚÔÓÔËÙÈÎÒÙ·ÙÔÓ Î·È Î·Ù¿ ¿ÓÙ· ÊÈϤÏÏËÓ·. ¡· ÛËÌÂÈÒÛÔ˘Ì Â›Û˘ fiÙÈ ÛÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ Ô ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˜ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ê¤ÚÂÙ·È Ó· ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ÂÓÒÈÔÓ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Î·È Ó· ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÂÙ·È ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ˘fiıÂÛË ˆ˜ ¿ÌÂÛÔ˜
·ÓÙÈÚfiÛˆÔ˜ ÙÔ˘ ‰fiÁË Î·È Ù˘ ÁÂÚÔ˘Û›·˜, ÁÂÁÔÓfi˜
Ô˘ Ê·ÓÂÚÒÓÂÈ fiÙÈ ÔÈ ‰È·ÈÛÙÂ˘Ì¤ÓÔÈ ‚¿ÈÏÔÈ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ÛÙËÓ À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ‰È·ÈÛÙÂ˘Ì¤ÓÔÈ Î·È
ÛÙÔ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚȷگ›Ô.

ŸÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ ¿ÏÏË ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘ πÂÚÂÌ›· μ′
ÚÔ˜ ÙÔÓ ›‰ÈÔ ‰fiÁË, Ô˘ ›¯Â ÛÙ·Ï› ÂÚ›Ô˘ ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· ÓˆÚ›ÙÂÚ· Î·È ‰ËÌÔÛȇıËΠÚfiÛÊ·Ù· ·fi Ù· ÂÓÂÙÈο ·Ú¯Â›· -ÚÒÙË ¤Î‰ÔÛ‹ Ù˘ ¤ÁÈÓ ·fi ÙÔÓ μÂÏÔ‡‰Ô-, Ó· ÛËÌÂÈÒÛÔ˘Ì ÌfiÓÔ fiÙÈ Û˘Ó¤‚·Ï ÛÙË ‰È¢ÎÚ›ÓÈÛË ÙˆÓ ·ÚÌÔ‰ÈÔÙ‹ÙˆÓ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· ºÈÏ·‰ÂÏÊ›·˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ô ·ÙÚȿگ˘, ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·˜ Û ·˘Ù‹
‰‡Ô ÌÔÓ·¯Ô‡˜ Ô˘ ÂÚÈʤÚÔÓÙ·Ó Û ÂΛӘ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Î·È ÙËÓ πÙ·Ï›·, Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÓÔÓÙ·˜ ¯Ú‹Ì·Ù· ‰‹ıÂÓ
ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· Î·È ÂÍ··ÙÒÓÙ·˜ ÔÏÏÔ‡˜
Ì Ï·ÛÙ¤˜ ÂÈÛÙÔϤ˜, ·Ú·Î·Ï› ÙÔ ‰fiÁË Ó· ÙÔ˘˜ ÙÈ̈ڋÛÂÈ fiˆ˜ ÙÔ˘˜ ·Í›˙ÂÈ, Î·È ÚÔÛı¤ÙÂÈ: «∂Ì›˜ ‰ÂÓ
¤¯Ô˘Ì ÂΛ Î·Ó¤Ó·Ó ¿ÏÏÔ Â›ÙÚÔÔ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ ÈÂÚfiÙ·ÙÔ Î·È ÛÔÊfiÙ·ÙÔ ·Ú¯ÈÂÚ¤· ºÈÏ·‰ÂÏÊ›·˜, ·Ê¤ÓÙË
°·‚ÚÈ‹Ï». ∂Âȉ‹ Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ ÁÈÓfiÙ·Ó ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ÏfiÁÔ˜ fi¯È ÌfiÓÔ ÁÈ· ÙȘ ÂÓÂÙÈΤ˜ Â·Ú¯›Â˜
·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ· ÙËÓ πÙ·Ï›· ÁÂÓÈο, ÂȂ‚·ÈÒÓÂÙ·È ·ÎfiÌË
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ë ·Ú·¿Óˆ ¿Ô„Ë, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ Ë ÂÈÚÚÔ‹ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÚ¤· ºÈÏ·‰ÂÏÊ›·˜ ÂÂÎÙÂÈÓfiÙ·Ó ÛÙÔ˘˜
ÔÚıfi‰ÔÍÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ fiÏ˘ Ù˘ πÙ·Ï›·˜. ΔÔ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô ‰ÂÓ ıˆÚÔ‡Û ÌÔÓ·‰ÈÎfi ÙÔ˘ ηı‹ÎÔÓ Ó· Û˘ÓÂÓÓÔÂ›Ù·È Ì ÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ÁÈ·
ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ô˘ ˘¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ù˘.
ºÚfiÓÙÈ˙ ·Ú¿ÏÏËÏ· Ó· Û˘Ì‚Ô˘Ï‡ÂÈ Î·È Ó· ÚÔÙÚ¤ÂÈ Î·È ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ó· ÙËÚÔ‡Ó ÙÔ
ÁÓ‹ÛÈÔ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÙÚfiÔ ˙ˆ‹˜. ¶Ú¤ÂÈ Ó· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ Â‰Ò ÌÈ· ÚÔÙÚÔ‹ ÙÔ˘ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘, Ô˘ ‰ÈηÈÔÏÔÁË̤ӷ ¤¯ÂÈ Â·ÈÓÂı› ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜: ΔÔ 1567
‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ô ªËÙÚÔÊ¿Ó˘ °′15. ™Â ·˘ÙfiÓ ·Ó·Ê¤ÚıËÎ·Ó ÔÈ πÔ˘‰·›ÔÈ Ù˘
∫Ú‹Ù˘ ·Ú·ÔÓÔ‡ÌÂÓÔÈ fiÙÈ Î¿ÔÈÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ù˘
ÂÚÈÔ¯‹˜ ¿ÏÏÔÙ ÙÔ˘˜ Û˘ÎÔÊ·ÓÙÔ‡Û·Ó ¿‰Èη ÛÙÔ˘˜
¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ÂÓÂÙÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ Î·È ¿ÏÏÔÙ ÙÔ˘˜
ηÎÔÔÈÔ‡Û·Ó ¯ˆÚ›˜ ÏfiÁÔ, ÈÛÙ‡ÔÓÙ·˜ fiÙÈ ı· ÙÔ˘˜
·ÓÙ¿ÌÂÈ‚Â ÁÈ’ ·˘Ùfi Ô £Âfi˜. ŸÙ·Ó ÙÔ ¤Ì·ıÂ Ô ·ÙÚȿگ˘, ‰ÈηÈÔÏÔÁË̤ӷ ·Á·Ó¿ÎÙËÛÂ Î·È ¤ÁÚ·„ ÚÔ˜
fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ù˘ ∫Ú‹Ù˘ ÌÈ· ÂÁ·ÎÏÈÔ ÂÈÛÙÔÏ‹, Ì ÙËÓ ÔÔ›· ·ÊfiÚÈ˙ fiÛÔ˘˜ ÂÎÙÚ¤ÔÓÙ·Ó ÛÂ
Ù¤ÙÔȘ Û˘ÎÔÊ·Óٛ˜ Î·È Û‹ÎˆÓ·Ó ¯¤ÚÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ
πÔ˘‰·›ˆÓ. ¢È·Î‹Ú˘ÙÙÂ, Ì¿ÏÈÛÙ·, ÛÙȘ ÂÈÛÙÔϤ˜ ÙÔ˘
ÔÚÈṲ̂Ó˜ ·Ú¯¤˜ Ô˘ Û¿ÓÈ· Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ ˘ÔÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·Ó Î·È ÙËÚÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË. ŒÏÂÁ fiÙÈ
«Ë ·‰ÈΛ· Î·È Ë Û˘ÎÔÊ·ÓÙ›·, ·fi fiÔ˘ Î·È ·Ó ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È, Â›Ó·È ·‰ÈΛ·. ∫·È ·˘Ùfi˜ Ô˘ ·‰ÈΛ ‰ÂÓ Û˘Á¯ˆÚÂ›Ù·È Ì ÙËÓ ÚfiÊ·ÛË fiÙÈ ·‰›ÎËÛ ÈÛÙfi ¿ÏÏ˘ ıÚËÛΛ·˜ Î·È fi¯È ¢Û‚‹. ∂Âȉ‹ Î·È Ô ∫‡ÚÈÔ˜ ËÌÒÓ πËÛÔ‡˜ ÃÚÈÛÙfi˜ ÛÙ· ¢·ÁÁ¤ÏÈ· ÚÔÙÚ¤ÂÈ Ó· ÌË ÊÔ‚›˙Ô˘ÌÂ Î·È Ó· ÌË Û˘ÎÔÊ·ÓÙԇ̠ηӤӷÓ, ¯ˆÚ›˜ Ó·

[76]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

οÓÂÈ ‰È·ÎÚ›ÛÂȘ Î·È ¯ˆÚ›˜ Ó· ÂÈÙÚ¤ÂÈ ÛÙÔ˘˜ ¢Û‚›˜ Ó· ·‰ÈÎÔ‡Ó ÙÔ˘˜ ÈÛÙÔ‡˜ ¿ÏÏ˘ ıÚËÛΛ·˜. ŒÙÛÈ,
ÏÔÈfiÓ, ÁÚ¿ÊÔÓÙ·˜ ı¤ÏÔ˘Ì ӷ ‰ÈÔÚıÒÛÔ˘Ì ٤ÙÔȘ
ÂÚÈÙÒÛÂȘ. °È’ ·˘Ùfi ÛÙ›ϷÌ ·˘Ùfi ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ·, ÙÔ
ÔÔ›Ô ·˜ ‰È·‚·ÛÙ› Ì ·ÚÚËÛ›· Î·È ·˜ ·Ó·ÎÔÈÓˆı›
Û fiÏÔ ÙÔ ÓËÛ›». ∏ ÂÈÛÙÔÏ‹ ‰ËÌÔÛȇıËΠ·Ú¯Èο
·fi ÙÔÓ ª·ÚÙ›ÓÔ ∫ÚÔ‡ÛÈÔ ÛÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ Ô˘ ʤÚÂÈ
ÙËÓ ÂÈÁÚ·Ê‹ Turcograecia.

√È Â͈ÙÂÚÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘
·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘ Ì ÙË ƒˆÛ›·
∂¿Ó ÛÙȘ ÂÓÂÙÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÔÏϤ˜ ÂηÙÔÓÙ¿‰Â˜ ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ŒÏÏËÓ˜, ÛÙȘ ·¯·Ó›˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ‚fiÚÂÈ· ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ˘‹Ú¯·Ó ÂηÙÔÌ̇ÚÈ·
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ô˘ ÌÈÏÔ‡Û·Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÁÏÒÛÛ˜, ·ÏÏ¿
›¯·Ó ÙËÓ ›‰È· ıÚËÛΛ·, ÂÓÒ Ë ∂ÎÎÏËÛ›· Ù˘ ªfiÛ¯·˜
ηÙ›¯Â ÙËÓ Â‚‰ÔÌËÎÔÛÙ‹ ı¤ÛË ÛÙÔÓ Î·Ù¿ÏÔÁÔ ÙˆÓ
ÌËÙÚÔfiÏÂˆÓ Ô˘ ˘¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi
ıÚfiÓÔ. ŒÙÛÈ, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙË ÂÏÏËÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·, ΢ڛˆ˜
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ·ÓÒÙ·ÙÔ ¿Ú¯ÔÓÙ¿ Ù˘, Î·È ÛÙË ÚˆÛÈ΋
΢‚¤ÚÓËÛË ·Ó·Ù‡¯ıËÎ·Ó ÔÈÎÈÏfiÌÔÚʘ Û¯¤ÛÂȘ.

ŸÙ·Ó Ô πÂÚÂÌ›·˜ μ′, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·Ó·Ê¤Ú·Ì ·Ú·¿Óˆ,
‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘ ÁÈ· ÙÚ›ÙË ÊÔÚ¿, ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇
Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ Î·È Ù˘ ÚˆÛÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ¿ÏÏ·Í·Ó.
√ ÙfiÙ ÙÛ¿ÚÔ˜ Ù˘ ƒˆÛ›·˜ £Âfi‰ˆÚÔ˜, Ô ÁÈÔ˜ Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ π‚¿Ó ÙÔ˘ ΔÚÔÌÂÚÔ‡16, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ·Ó‚¿ÛÂÈ ÛÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ·Í›ˆÌ· ÙÔ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË ªfiÛ¯·˜.
ŸÙ·Ó ÙÔ 1586 Ô ·ÙÚȿگ˘ ∞ÓÙÈԯ›·˜ πˆ·ÎÂ›Ì ‹ÁÂ
ÛÙË ªfiÛ¯·, ÁÈ· Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ ‰ˆÚ¤˜, Ô ÙÛ¿ÚÔ˜
ÙÔ‡ ÂͤÊÚ·Û ÙËÓ ÂÈı˘Ì›· ÙÔ˘ Î·È Ô πˆ·ÎÂ›Ì ÙÔ‡
˘ÔÛ¯¤ıËΠӷ Û˘ÓÂÓÓÔËı› ÁÈ· ÙÔ ı¤Ì·, ÁÈ· ÙÔ ÔÔ›Ô
ı· ¤·ÈÚÓ ı¤ÛË fiÏË Ë ∂ÎÎÏËÛ›·, Ô ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜ ·ÙÚȿگ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜ Î·È ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ·ÙÚȿگ˜. √ πÂÚÂÌ›·˜ μ′17 ÂÎÙ›ÌËÛ fiÙÈ Ë ‰ÈÂÎÂÚ·›ˆÛË Ù˘
˘fiıÂÛ˘ ·˘Ù‹˜ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ηٷϋÍÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÂˆÊÂÏ‹˜ ·Ú¿ ÂÈ˙‹ÌÈ· ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÚıfi‰ÔÍÔ˘˜
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ‹Á Ô
›‰ÈÔ˜ ÛÙË ªfiÛ¯· ÙÔÓ πÔ‡ÏÈÔ ÙÔ˘ 1588. Δ· ÁÂÁÔÓfiÙ·

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [77]

ÙÔ˘ Ù·ÍȉÈÔ‡ ·˘ÙÔ‡ Î·È ÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË
ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘ ÂÚȤÁÚ·„·Ó ·Ó·Ï˘ÙÈο ‰‡Ô
·˘ÙfiÙ˜ Ì¿ÚÙ˘Ú˜, Ô ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ ∂Ï·ÛÛfiÓ·˜ ∞ÚÛ¤ÓÈÔ˜ Î·È Ô ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜ ¢ˆÚfiıÂÔ˜,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â›¯·Ó Û˘Óԉ‡ÛÂÈ ÙÔÓ πÂÚÂÌ›· μ′. ∂Ì›˜ Ó·
ÛËÌÂÈÒÛÔ˘Ì ÌfiÓÔ fiÙÈ ÛÙȘ 26 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1589 Ô
πÂÚÂÌ›·˜ ·Ó·ÁfiÚ¢Û ·ÓËÁ˘ÚÈο ÙÔ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË ªfiÛ¯·˜ πÒ‚ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë μÏ·‰ÈÌËÚ›·˜, ªfiÛ¯·˜, fiÏ˘ Ù˘
ƒˆÛ›·˜ Î·È fiÏˆÓ ÙˆÓ ‚fiÚÂÈˆÓ ¯ˆÚÒÓ. ŸÙ·Ó Â¤ÛÙÚ„Â
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Û˘ÁοÏÂÛ ۇÓÔ‰Ô ÙÔ
ºÂ‚ÚÔ˘¿ÚÈÔ ÙÔ˘ 1591, Ë ÔÔ›· ÂÈ·ڈÛ ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË
ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘ Ì Ú¿ÍË Ô˘ ˘¤ÁÚ·„·Ó,
Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ÚˆÛÈΤ˜ Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜, ÙÚÂȘ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ
·ÙÚȿگ˜, 42 ÌËÙÚÔÔϛ٘, 19 ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔÈ Î·È
20 Â›ÛÎÔÔÈ. ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, ÙËÓ ˘¤ÁÚ·„ ÌfiÓÔ Ô πÂÚÂÌ›·˜, Ô ·ÙÚȿگ˘ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜
ªÂϤÙÈÔ˜18 Î·È Î¿ÔÈÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› Î·È ÈÂڈ̤ÓÔÈ
‰Â‡ÙÂÚ˘ ÎÏ¿Û˘.
√È Â›ÛÎÔÔÈ ·ÓÙÈÙ¿¯ıËηÓ, ΢ڛˆ˜ Ô ¢ˆÚfiıÂÔ˜ ªÔÓÂÌ‚·Û›·˜. ™ÙË Û‡ÓÔ‰Ô ·Ú¢ڤıËÎÂ Î·È Ô ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜
Ù˘ ÚˆÛÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ ÛÙËÓ ¶‡ÏË. ¶ÈÛÙ‡ԢÌÂ,
ˆÛÙfiÛÔ, fiÙÈ fiÛÔÈ Î·È ·Ó ˘¤ÁÚ·„·Ó ÙË Û˘ÓÔ‰È΋ ·˘Ù‹
Ú¿ÍË, Ô πÂÚÂÌ›·˜ μ′ Û˘ÌÂÚÈʤÚıËÎÂ Û˘ÓÂÙ¿ Î·È Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ·ÏËıÈÓfi Û˘ÌʤÚÔÓ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ªÔÚ› Ô ·Ú¯ÈÂÚ¤·˜ Ù˘ ªfiÛ¯·˜ Ó· ¤ÁÈÓ ÈÛfiÙÈÌÔ˜
Ì ÙÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ ·ÙÚȿگ˜ Î·È ·ÓÒÙÂÚÔ˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ

ÂÈÛÎfiˆÓ, ÙˆÓ ÌËÙÚÔÔÏÈÙÒÓ Î·È ÙˆÓ ·Ú¯ÈÂÈÛÎfiˆÓ
Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Î·È Ó· ¤·„ ӷ ˘¿ÁÂÙ·È
‰ÈÔÈÎËÙÈο ÛÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ıÚfiÓÔ, ·ÏÏ¿ Â›Ó·È Â›Û˘
‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ ‹Ù·Ó Ú¿ÁÌ·ÙÈ ·fi ηÈÚfi ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ˜.
∏ Â›ÛËÌË ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË ·fi ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·
Ù˘ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·˜ ·˘Ù‹˜ ‰ÂÓ Ì›ˆÛ ηıfiÏÔ˘ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎÔ‡ ıÚfiÓÔ˘, ·ÏÏ¿ ·ÓÙ›ıÂÙ· ‚Ô‹ıËÛÂ
ÛÙË Û‡ÛÊÈÍË ÙˆÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈÎÒÓ ‰ÂÛÌÒÓ ÙˆÓ ‰‡Ô ∂ÎÎÏËÛÈÒÓ, ÂÓÒ Ì ÙȘ ¢ÓÔ˚Τ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ô˘ ·ÁÈÒıËηÓ
·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÚfiÛÊÂÚ ÛÙÔÓ ·Ó·ÙÔÏÈÎfi ÎÏ‹ÚÔ
ÔÏÏÔ‡˜ fiÚÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ›¯Â ·Ó¿ÁÎË ÁÈ· Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÙȘ ηÎÔ˘¯›Â˜ Î·È ÙȘ ÛÙÂÚ‹ÛÂȘ ·fi ÙȘ
Ôԛ˜ ˘¤ÊÂÚÂ. ÕÏψÛÙÂ, ÌÔÚ› ·fi ÙfiÙÂ Ë ∂ÎÎÏËÛ›·
Ù˘ ƒˆÛ›·˜ Ó· ÌËÓ ˘·ÁfiÙ·Ó ‰ÈÔÈÎËÙÈο ÛÙÔ √ÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ¶·ÙÚȷگ›Ô, Û fiϘ fï˜ ÙȘ ‰‡ÛÎÔϘ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ ˙ËÙ¿ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘ Ì·˜. ΔÔ 1665 Ô ÙÛ¿ÚÔ˜ ·¢ı‡ÓıËΠÛÙÔÓ ÙfiÙ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ °′19 Î·È ÙÔÓ ·Ú·Î¿ÏÂÛÂ
Ó· ¿ÂÈ ÛÙË ªfiÛ¯· ÁÈ· Ó· ÚÔ‰Ú‡ÛÂÈ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô Ô˘
Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠÁÈ· ÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛË ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ô˘
›¯Â ·˘ı·‰È¿ÛÂÈ Û ‚¿ÚÔ˜ ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘. √ ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ˜,
ÂÂȉ‹ ÊÔ‚‹ıËΠÙȘ Û˘ÎÔÊ·Óٛ˜, ‰ÂÓ ÙfiÏÌËÛ ӷ ¿ÂÈ
Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ˆ˜ ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ ÙÔ˘ ÙÔ˘˜ ·ÙÚȿگ˜
∞ÓÙÈԯ›·˜ Î·È ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜ ª·Î¿ÚÈÔ Î·È ¶·˝ÛÈÔ, ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·, Î·È ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ ™ÈÓ·›Ô˘ ∞Ó·Ó›·. ∂›Ó·È
·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ‚Â˙›Ú˘, fiÙ·Ó ÙÔ ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËÎÂ, ·Ó¿ÁηÛ ÙÔÓ ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ Ó· ηı·ÈÚ¤ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ‰‡Ô
·ÙÚȿگ˜ Î·È ÙÔÓ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ. ŒÙÛÈ, Û˘Ó¤‚Ë ÙÔ
ÂÍ‹˜ ·Ú¿‰ÔÍÔ: ∂ÓÒ ÂΛÓÔÈ ·ÔÊ¿ÛÈ˙·Ó ÛÙË ªfiÛ¯·
ÁÈ· ÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛË ÙÔ˘ ÂΛ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, ηı·ÈÚÔ‡ÓÙ·Ó
Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ÔÈ ›‰ÈÔÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. √ ÙÛ¿ÚÔ˜
fï˜ ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙËÓ À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ·ÓÙÈÚÔÛˆ›· ÁÈ· Ó·
˙ËÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·ÔηٿÛÙ·ÛË ÙˆÓ ‰‡Ô ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ Î·È
ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÂÈÛÎfiÔ˘ Ì ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË ÙˆÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓˆÓ ·ÍÈˆÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘˜, Ú¿ÁÌ· Ô˘ ÙÂÏÈο ¤Ù˘¯Â. √È ÈÂڿگ˜ ·˘ÙÔ› ¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙË ªfiÛ¯· ¤Ó·Ó ÔÏfiÎÏËÚÔ ¯ÚfiÓÔ
Î·È Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛËÌ·ÓÙÈο ÛÙËÓ ·ÔηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋˜ ÂÈı·Ú¯›·˜ ÛÙÔ ÚˆÛÈÎfi ÎÏ‹ÚÔ, Ô˘ ›¯Â
¯·Ï·ÚÒÛÂÈ ÂÈΛӉ˘Ó·, ηıÒ˜ Î·È ÛÙËÓ ÂÈÛ·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘
Ù˘ÈÎÔ‡ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ŸÙ·Ó
¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙË ªfiÛ¯·, ÙÔ˘˜ ·Ô‰fiıËÎ·Ó ÂÍ·ÈÚÂÙÈΤ˜ ÙÈ̤˜. √ ›‰ÈÔ˜ Ô ÙÛ¿ÚÔ˜ ‚Á‹Î ·fi ÙËÓ fiÏË ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜
˘ԉ¯Ù› Ì fiÏÔ ÙÔÓ ÎÏ‹ÚÔ Î·È Û‡ÛÛˆÌË ÙËÓ ·˘Ï‹, ηÈ
¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙ· ·Ó¿ÎÙÔÚ·. ŸÙ·Ó ¤Ê˘Á·Ó, ‹Ú·Ó Ì·˙› ÙÔ˘˜
ÔÏÏ¿ ·Á·ı¿, Ï·ÌÚfiٷٷ ‰ÒÚ· Î·È ¿Ì·Í˜, ¿ÏÔÁ· ηÈ
¤Ó· ÔÏ˘ÙÂϤÛÙ·ÙÔ ‰ÒÚÔ ÁÈ· ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ.
∞˘Ù¤˜ ‹Ù·Ó ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ Î·È ÛÙË
ÚˆÛÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·.

ΔÔ ÛËÌÂÚÈÓfi
·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô ÛÙË
fiÏË Ù˘ ªfiÛ¯·˜.
ΔÔ 1589
Ô ·ÙÚȿگ˘
πÂÚÂÌ›·˜ μ′
·Ó·ÁfiÚ¢ÛÂ
ÙÔ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË
ªfiÛ¯·˜ πÒ‚
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë,
·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·˜
Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·
ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË ÙÔ˘
¶·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘
ªfiÛ¯·˜.
VALERIY LUKJANOV/
VISUAL PHOTOS

[78]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ ¤ıÓÔ˜ ÙÔ˘ 1821 ‹Ù·Ó ÙÔ ›‰ÈÔ
Ì ÙÔ ¤ıÓÔ˜ ÙÔ˘ 1453. ∞ÏÏÔÈÒıËÎÂ
ËıÈο, ÓÂ˘Ì·ÙÈο Î·È ·ÚÈıÌËÙÈο
·ÏÏ¿ fi¯È ÂıÓÔÏÔÁÈο.
√ ÙÚfiÔ˜ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛÂ Ô ·ÙÚȿگ˘
πÂÚÂÌ›·˜ μ′ ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ˘fiıÂÛË -‰ËÏ·‰‹ ·Ó·¯ˆÚÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÙË ªfiÛ¯·, ÂÁηٷÏ›ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ¤‰Ú·
ÙÔ˘ Î·È ËÁ·›ÓÔÓÙ·˜ Û ͤÓÔ Î˘‚ÂÚÓ‹ÙË, ηıÒ˜ Î·È Ë
ÌÂÙ¤ÂÈÙ·, Â›ÛËÌË Û˘ÓÂÚÁ·Û›· ÙÔ˘ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ Ù˘
ƒˆÛ›·˜ ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô Ì ÙËÓ ÔÔ›· Ú˘ıÌ›ÛÙËÎ·Ó ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ Ù˘ ‚fiÚÂÈ·˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì ÙÔ˘˜ ·ÙÚȿگ˜ ÙÔ˘
ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ê·ÓÂÚÒÓÔ˘Ó Ì fiÛË ·˘ÙÔÙ¤ÏÂÈ· Î·È ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· ÂÓÂÚÁÔ‡ÛÂ Ô ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜ ıÚfiÓÔ˜ ˘fi ÙÔ ‚ϤÌÌ· Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘.
Δ· ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ Û˘Ó¤‚ËÛ·Ó fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘ Ô
¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ˜ °′ ˘Ô‰ËÏÒÓÔ˘Ó ‚¤‚·È· οÔÈ· ÂÁÎÚ¿ÙÂÈ·,
Ë ¿ÌÂÛË fï˜ ·ÔηٿÛÙ·ÛË ÙˆÓ ÈÂÚ·Ú¯ÒÓ ¯¿ÚË
ÛÙËÓ ¤ÎÙ·ÎÙË Â¤Ì‚·ÛË Ù˘ ÚˆÛÈ΋˜ ÚÂۂ›·˜ ‰Â›¯ÓÂÈ fiÙÈ Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË Â¤ÙÚÂÂ, ÙÂÏÈο, ¿ÓÙÔÙ ÙȘ
Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎÔ‡ ıÚfiÓÔ˘ Ì ͤÓ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ.

√È Â͈ÙÂÚÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ
ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ §Ô˘Î¿Úˆ˜
ΔÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÁÓÒÚÈÛ ÙË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·›ÁÏË ÙÔ˘ fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘ Ô ∫‡ÚÈÏÏÔ˜ ∞′ Ô §Ô‡Î·ÚȘ20, ·fi ÙÔ 1622 ̤¯ÚÈ ÙÔ 1637, ÁÈ· ÂÚ›Ô˘ 12
¯ÚfiÓÈ· Ì ÌÈÎÚ¿ ‰È·Ï›ÌÌ·Ù·. ΔËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹ Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ‰ÂÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈ˙ ϤÔÓ Ì ‰˘ÛÈÛÙ›· ÙÔÓ Î·ıÔÏÈÎfi ÎfiÛÌÔ, ‰˘ÛÈÛÙ›· Ô˘ ›¯Â Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ ÙÔÓ ÔÚıËÙ‹ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏË ÚÔÛÙ·Û›· ÛÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· ÙˆÓ ÔÚıfi‰ÔÍˆÓ ˘ËÎfiˆÓ ÙÔ˘. ¢ÂÓ ÁÈÓfiÙ·Ó ϤÔÓ ÏfiÁÔ˜ ÁÈ·
ÛÔ‚·ÚÔ‡˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ ·fi ÙË ¢‡ÛË Ô˘ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó·
·ÂÈÏ‹ÛÔ˘Ó ÙË ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹. ŸÛÔ Ï·ÌÚ¿ Î·È ·Ó ‹Ù·Ó ÔÏÏ¿ ηÙÔÚıÒÌ·Ù·
ÙˆÓ πÛ·ÓÒÓ, ÙˆÓ πÙ·ÏÒÓ Î·È ÙˆÓ °ÂÚÌ·ÓÒÓ, Ù· ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ·˘Ù¿ ‹Ù·Ó ·ÓÒÊÂÏ·, ÁÈ·Ù› ÔÈ Â˘Úˆ·˚Τ˜
‰˘Ó¿ÌÂȘ ‹Ù·Ó ϤÔÓ ‰È·Û·Ṳ̂Ó˜. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÔÈ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó·
ÔÏÂÌ‹ÛÔ˘Ó ÁÈ· ÙËÓ ›‰È· ÙÔ˘˜ ÙË ÛˆÙËÚ›·, ÂÓÒ Ë
ΔÔ˘ÚΛ· Û˘Ó¤¯È˙ ӷ ÙȘ ‰ÈÒ¯ÓÂÈ ·fi ÙȘ ¯ÒÚ˜ Ô˘
ηÙ›¯·Ó ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹.

∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, ·fi ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ· ‰fiıËΠ̛· ·ÎfiÌË
Ó¤· ·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· ÂÌʇÏȘ ‰È·Ì¿¯Â˜, ·ÓÙȉڿÛÂȘ ηÈ
ÔϤÌÔ˘˜, ÏfiÁˆ Ù˘ ıÚËÛ΢ÙÈ΋˜ ‰È·Ì·ÚÙ˘Ú›·˜ Ù˘
‚fiÚÂÈ·˜ ∂˘ÚÒ˘ Ô˘ ÙË ‰È·¯ÒÚÈÛ ıÚËÛ΢ÙÈο ·fi
ÙËÓ Î·ıÔÏÈ΋ ÓfiÙÈ· ∂˘ÚÒË. √È ‰È·Ì·ÚÙ˘ÚfiÌÂÓÔÈ ·ÈÛı¿ÓıËÎ·Ó Ôχ ÓˆÚ›˜ ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË Ó· ¤ÚıÔ˘Ó ÛÂ
Â·Ê‹ Ì ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·. √È ‰ÈÎÔ› Ì·˜, Â›Û˘, ıÂÒÚËÛ·Ó ¯Ú‹ÛÈÌÔ Ó· Ì¿ıÔ˘Ó ·Ó ÔÈ ∂ÎÎÏËۛ˜
ÂΛӘ, Ô˘ ›¯·Ó ·ÚÓËı› ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ˘ ¿·,
ÚÔÙÈÌÔ‡Û·Ó Ó· Â·Ó¤ÏıÔ˘Ó ÛÙËÓ ÔÚıfi‰ÔÍË ∂ÎÎÏËÛ›·. ªÂ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÛÎÔfi, ÙÔ 1551 Ô ·ÙÚȿگ˘ πˆ¿Û·Ê μ′21 ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙË °ÂÚÌ·Ó›· ÙÔ ‰È¿ÎÔÓÔ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ
ÙÔÓ ª˘Ûfi Î·È Ì¤Ûˆ ·˘ÙÔ‡, Ô Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘ §Ô˘ı‹ÚÔ˘ º›ÏÈÔ˜ Ô ªÂÏ¿Á¯ıˆÓ22 ‰È·‚›‚·Û ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙËÓ ÔÌÔÏÔÁ›· ÙÔ˘ §Ô˘ı‹ÚÔ˘. ŸÙ·Ó, fï˜, ¤ÁÈÓ·Ó ÁÓˆÛÙ¤˜ ÔÈ ÔÏϤ˜ ηÈÓÔÙƠ̂˜, ÎÚ›ıËΠÂÚÈÙÙ‹
οı ‰È·Ú·ÁÌ¿Ù¢ÛË ÁÈ· ÙËÓ ¤ÓˆÛË.
⁄ÛÙÂÚ· ·fi 20 ¯ÚfiÓÈ· ÔÈ ıÂÔÏfiÁÔÈ ÛÙËÓ Δ˘‚›ÁÁË
¤ÛÙÂÈÏ·Ó ÛÙÔÓ πÂÚÂÌ›· μ′ ÙÚÂȘ ÂÈÛÙÔϤ˜ Ô˘ ÂÚÈ›¯·Ó ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ ÚÔÙÂÛÙ·ÓÙÈÎÔ‡ ‰fiÁÌ·ÙÔ˜, ˙ËÙÒÓÙ·˜ ÙË ÁÓÒÌË Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. √ ·ÙÚȿگ˘ ·¿ÓÙËÛ ·Ó·Û΢¿˙ÔÓÙ·˜ Ù·
Ï¿ıË ÙÔ˘˜ Ì ÌÂÁ¿ÏË Ú·fiÙËÙ· Î·È ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ·.
ŒÙÛÈ Â›¯Â ‰È·ÌÔÚʈı› Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË fiÙ·Ó Ô ¿·˜,
·ÂÏÈṲ̂ÓÔ˜ Ô˘ ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ ӷ ΢ÚÈ·Ú¯‹ÛÂÈ ÌÂ
ÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ÔÏÈÙÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ηÈ
·›ÚÓÔÓÙ·˜ ÂÈϤÔÓ ı¿ÚÚÔ˜ ·fi ÙËÓ ·¿ÓÙËÛË Ô˘
¤‰ˆÛÂ Ô πÂÚÂÌ›·˜ μ′ ÛÙÔ˘˜ °ÂÚÌ·ÓÔ‡˜ ıÂÔÏfiÁÔ˘˜,
¤ÛÙÂÈÏ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔ 1583 ·ÓÙÈÚÔÛˆ›· ÙÔ˘ ÓÂÔÛ‡ÛÙ·ÙÔ˘ ÙfiÙ ÈÂÚ·ÙÈÎÔ‡ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ
πËÛÔ˘ÈÙÒÓ, ÙÔ ÔÔ›Ô Ì ÙËÓ ÙfiÏÌË Î·È ÙË ÈηÓfiÙËÙ¿
ÙÔ˘ ı· ›¯Â ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈ΋ ‰Ú¿ÛË Û ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÎfiÛÌÔ. ∏ ÚÒÙË Â›ÛÎÂ„Ë ÙˆÓ πËÛÔ˘ÈÙÒÓ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ‰ÂÓ ‰È‹ÚÎÂÛ Ôχ, ÁÈ·Ù›
·fi ÙÔ˘˜ ¤ÓÙ ¿Ó‰Ú˜ Ù˘ ·ÔÛÙÔÏ‹˜ ÔÈ Ù¤ÛÛÂÚȘ
¤ı·Ó·Ó ·fi ·ÓÔ‡ÎÏ·, ÂÓÒ Ô ¤ÌÙÔ˜ ‰È·Ù¿¯ıËÎÂ
Ó· Á˘Ú›ÛÂÈ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· ÙÔ 1586, ·Ó Î·È Ô °¿ÏÏÔ˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ ‰È·ÊˆÓÔ‡ÛÂ. øÛÙfiÛÔ, Ì ÙȘ Â›ÌÔÓ˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹, ÙÔ˘ ‚·ÚfiÓÔ˘ ™·ÏÈÓÈ¿Î,

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [79]

Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Â¤ÙÚ„ ÙËÓ ÂÁηٿÛÙ·ÛË ÙˆÓ πËÛÔ˘ÈÙÒÓ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fiÔ˘
ÙÔ ™Â٤̂ÚÈÔ ÙÔ˘ 1609 ¤ÊÙ·Û·Ó ¤ÓÙ ÌÔÓ·¯Ô›, ÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ¿ÏÏÔÈ ¤ÓÙÂ. ∞fi ÙfiÙ ¿Ú¯ÈÛ·Ó
ÔÈ ‰È·ÚΛ˜ ÔÏÈÙÈΤ˜ Î·È ıÚËÛ΢ÙÈΤ˜ Ú·‰ÈÔ˘ÚÁ›Â˜,
ÙȘ Ôԛ˜ Î¿Ï˘Ù·Ó Ì ÂȉÂÍÈfiÙËÙ·, ÚÔÛ·ıÒÓÙ·˜
Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó fiÛÔ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ ÊÈÏÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂ
ÙÔ˘˜ ·ÙÚȿگ˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ÂΛӢ ƒ·Ê·‹Ï μ′23
(1603), ¡ÂfiÊ˘ÙÔ μ′24 (1608) Î·È ΔÈÌfiıÂÔ ∞′25 (1614).
∞̤ۈ˜, fï˜, ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ΔÈÌÔı¤Ô˘, ·Ó¤‚ËΠÛÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ıÚfiÓÔ Ô ∫‡ÚÈÏÏÔ˜ ∞′, Ô ÔÔ›Ô˜
›¯Â ‰È·ÙÂϤÛÂÈ ·ÏÈfiÙÂÚ· ·ÙÚȿگ˘ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜,
Î·È Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ¿ÏÏ·Í·Ó. √ ∫‡ÚÈÏÏÔ˜ ÚÈÓ ·fi ηÈÚfi
›¯Â ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ‰ÂÈ ÙȘ ÂÈΛӉ˘Ó˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙˆÓ
πËÛÔ˘ÈÙÒÓ Î·È ÛÙË ƒˆÛ›· Î·È ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
ŒÙÛÈ, ÂÓÒ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌ· ·Ú¯ËÁfi˜ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ù˘
∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ·˜, ·Ó·˙‹ÙËÛÂ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜
·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ÙÔ˘ ηıÔÏÈÎÈÛÌÔ‡, ËÁ¤Ù˜ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ
‹Ù·Ó Ë √ÏÏ·Ó‰›· Î·È Ë ∞ÁÁÏ›·. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi Û‡Ó·„ ۯ¤ÛÂȘ Ì ÙÔÓ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ Ù˘ ÚÒÙ˘ ‰‡Ó·Ì˘ ÛÙËÓ ¶‡ÏË, ÙÔÓ ∫ÔÚÓ‹ÏÈÔ Ã¿Á·, Î·È Ì ÙÔÓ

·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ ∫·ÓÙ·‚ÚÈÁ›·˜ °ÂÒÚÁÈÔ Õ‚‚ÔÙ.
ŸÙ·Ó ·Ó¤Ï·‚ ÙÔ ˉ¿ÏÈÔ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Î·È ÂÂȉ‹
ÁÓÒÚÈ˙ fiÛÔ ÂÈÛÊ·Ï‹˜ ‹Ù·Ó Ë ÔÈÎÂÈfiÙËÙ· ÙËÓ ÔÔ›·
›¯·Ó ηٷʤÚÂÈ Ó· ·ÔÎÙ‹ÛÔ˘Ó ÔÈ ÚˆÙÂÚÁ¿Ù˜ ÙÔ˘
·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘ Ì ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ÚÔηÙfi¯Ô˘˜ ÙÔ˘,
ıÂÒÚËÛ ÚÒÙÈÛÙÔ Î·ı‹ÎÔÓ ÙÔ˘ Ó· ··ÁÔÚ‡ÛÂÈ ÌÂ
ÂÁ·ÎÏÈÔ Î¿ı ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· Ì ÙÔ˘˜ Ï·ÙÈÓÔÊÚÔÓÔ‡ÓÙ˜.
ŒÙÛÈ, ͤÛ·Û ̷ÎÚfi¯ÚÔÓË Î·È ÛÎÏËÚ‹ ‰È·Ì¿¯Ë. ªÂ
ÙÔÓ ∫‡ÚÈÏÏÔ Û˘ÓÙ¿¯ıËÎ·Ó Ô ∫ÔÚÓ‹ÏÈÔ˜ ÿÁ·, Ô ÛÂÚ
ΔfiÌ·˜ ƒfiÔ˘Â, ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ Ù˘ ∞ÁÁÏ›·˜, Î·È -ηٿ ÂÚ›ÂÚÁÔ ÏfiÁÔ- Ô ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ˜ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ πÔ˘ÛÙÈÓÈ·Ófi˜. ∏ ηıÔÏÈ΋ μÂÓÂÙ›· ·¯ı·ÓfiÙ·Ó ÙÔ˘˜ πËÛÔ˘›Ù˜
ÂÂȉ‹ ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙·Ó Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· Ù˘ °·ÏÏ›·˜. °È·
ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ÙÔ˘˜ ›¯Â ‰ÈÒÍÂÈ ·fi ÙËÓ ÂÈÎÚ¿ÙÂÈ¿ Ù˘
Î·È ¤‚ÏÂ Ì η¯˘Ô„›· ÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȤ˜ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ
∞Ó·ÙÔÏ‹. √È πËÛÔ˘›Ù˜, ¿ÏÈ, ›¯·Ó ‰‡Ô ÁÂÓÓ·›Ô˘˜ ηÈ
¤ÌÂÈÚÔ˘˜ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ¤˜, ÙÔÓ ÎfiÌË ™Â˙›Ó, Ô˘ ‹Ù·Ó
ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ Ù˘ °·ÏÏ›·˜, Î·È ÙÔÓ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ Ù˘
∞˘ÛÙÚ›·˜, ∫·›Û·Ú· °¿ÏÏÔ. Δ¤ÛÛÂÚȘ ÊÔÚ¤˜ ¤¯·Û ÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›· Ô ∫‡ÚÈÏÏÔ˜ Î·È Ù¤ÛÛÂÚȘ ÊÔÚ¤˜ ·ÔηٷÛÙ¿ıËÎÂ. √ ˙‹ÏÔ˜ Ô˘ Â¤‰ÂÈÍ·Ó ÙfiÛ· ¯ÚfiÓÈ· Ë √ÏÏ·Ó‰›·

∫›ÌÂÓÔ
Î·È ÛÊÚ·Á›‰·
ÙÔ˘ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜
ÙˆÓ πËÛÔ˘ÈÙÒÓ.
ΔËÓ ÚÒÙË
‰ÂηÂÙ›·
ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·
Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜
Â¤ÙÚ„ ÙËÓ
ÂÁηٿÛÙ·ÛË
ÙÔ˘ ÓÂÔÛ‡ÛÙ·ÙÔ˘
Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ
πËÛÔ˘ÈÙÒÓ ÛÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ΔÔ ÈÂÚ·ÙÈÎfi
·˘Ùfi Ù¿ÁÌ· ı·
¤·È˙ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi
ÚfiÏÔ Û fiÏÔ ÙÔ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi ÎfiÛÌÔ.
ORIGLIA FRANCO/
CORBIS SYGMA/APEIRON

[80]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ
ÙÔ˘ °Ô˘ÛÙ¿‚Ô˘
∞‰fiÏÊÔ˘ (Ù¤ÏË
16Ô˘-·Ú¯¤˜
17Ô˘ ·ÈÒÓ·).
ŸÙ·Ó Ô ·ÙÚȿگ˘
∫‡ÚÈÏÏÔ˜
§Ô‡Î·ÚȘ ·Ó¤‚ËÎÂ
ÛÙÔ ıÚfiÓÔ, ÁÈ·
Ì›· ·ÎfiÌ· ÊÔÚ¿
ÙÔ 1637,
·Ó·˙‹ÙËÛÂ
Û‡ÌÌ·¯Ô
ÛÙÔ ÚfiÛˆÔ
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿
Ù˘ ™Ô˘Ë‰›·˜
°Ô˘ÛÙ¿‚Ô˘
∞‰fiÏÊÔ˘, ‰˘Ó·ÙÔ‡
¿Ó‰Ú· Ù˘ ÂÔ¯‹˜.
ALFREDO DAGLI ORTI/
THE ART ARCHIVE/
CORBIS/APEIRON

Î·È Ë ∞ÁÁÏ›· ÁÈ· Ó· ÙÔÓ ˘ÔÛÙËÚ›ÍÔ˘Ó ·¤‚ÏÂÂ,
¿Ú·ÁÂ, ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ·Ó·ÙÚÔ‹ ÙˆÓ πËÛÔ˘ÈÙÒÓ ‹ ˘ÔÎÈÓÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∫‡ÚÈÏÏÔ -fiˆ˜ ÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜ ¤¯ÂÈ ÂÈˆı›- Î·È ·fi ÙËÓ ÂÏ›‰· Ó· ÂÈÙ‡¯Ô˘Ó ÙËÓ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋ ÂÈÎÚ¿ÙËÛË ÙÔ˘ ‰fiÁÌ·ÙÔ˜
ÙˆÓ ‰È·Ì·ÚÙ˘ÚÔÌ¤ÓˆÓ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹; ¢ÂÓ Â›Ó·È Ù˘
ÛÙÈÁÌ‹˜ Ó· ÂÍÂÙ¿ÛÔ˘ÌÂ Â‰Ò ·Ó·Ï˘ÙÈο ·˘Ùfi ÙÔ ·Î·Óı҉˜ ˙‹ÙËÌ·. ÿÛˆ˜ Ô §Ô‡Î·ÚȘ, ‚ϤÔÓÙ·˜ Ì fiÛË
ÂÌ¿ıÂÈ· ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó ÔÈ Î·ıÔÏÈÎÔ› ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·

Ì·˜ Î·È ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË Ó· ˘Ô¯ˆÚ› ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÛÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȤ˜ ÙÔ˘˜, ÔÓÂÈÚ‡ÙËΠӷ Ù·˘Ù›ÛÂÈ Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÙˆÓ ‰È·Ì·ÚÙ˘ÚÔÌ¤ÓˆÓ Ì ÂΛӷ
ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. ÿÛˆ˜ ÛÙËÓ ÔÏ˘Ù¿Ú·¯Ë ˙ˆ‹ ÙÔ˘
˘‹ÚÍ·Ó ÛÙÈÁ̤˜ ·ÂÏÈÛ›·˜, ηٿ ÙȘ Ôԛ˜ ıÂÒÚËÛ ··Ú·›ÙËÙÔ ÁÈ· ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ Ó·
οÓÂÈ Î¿ÔȘ ı˘Û›Â˜ Î·È ˘Ô¯ˆÚ‹ÛÂȘ. ∞ÏÏ¿ ·ÎfiÌ·
Î·È ·Ó ·˘Ùfi ·ÏËı‡ÂÈ, Ô‡Ù ÛΤÊÙËΠԇÙ ¤Î·ÓÂ,
‚¤‚·È·, Ù›ÔÙ· ÔÚÈÛÙÈÎfi. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, ÂÓÒ Â›¯Â ‹‰Ë

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [81]

Û˘Ó¿„ÂÈ ÛÙÂÓ¤˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜ ‰È·Ì·ÚÙ˘ÚfiÌÂÓÔ˘˜,
¤ÁÚ·Ê ·fi ÙËÓ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ· Û ¤Ó·Ó ·fi ·˘ÙÔ‡˜,
¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÂÏÂÂÈÓ¤˜ ÙȘ ‰È¯fiÓÔȘ Ù˘ Ó¤·˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Î·È Ï¤ÁÔÓÙ·˜ Ù· ·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙ· ·˘Ù¿ ÏfiÁÈ·:
«∂ÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È ÌÂÚÈÎÔ› Ó· ÂÈÏ‹ÙÙÔ˘Ó ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›· ÁÈ· ·Ì¿ıÂÈ·, ÁÈ·Ù› ÔÈ ÛÔ˘‰¤˜ ÙˆÓ
ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ Î·È Ë ÊÈÏÔÛÔÊ›· ÌÂٷʤÚıËÎ·Ó Û ¿ÏϘ
¯ÒÚ˜. ∞ÏÏ¿ ÙÒÚ· ÔÈ ·Ì·ı›˜ ·˘ÙÔ› ∞Ó·ÙÔÏÈÎÔ› ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ıˆÚËıÔ‡Ó Ù˘¯ÂÚÔ›, ηıÒ˜ ‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó
fiÛÔ Î·Ù·ÛÙÚÔÊÈΤ˜ Â›Ó·È ÔÈ Û˘˙ËÙ‹ÛÂȘ Ô˘ ÌÔχÓÔ˘Ó Ù· ·ÊÙÈ¿ ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÔ¯‹». ™ÙËÓ
ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·ÙÚÈ·Ú¯È΋ ÙÔ˘ ıËÙ›· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fiÙ·Ó ÌÂÙ¤ıÂÛ ÙÔÓ ∞ı·Ó¿ÛÈÔ μÂÏÂÚÈ·Ófi
·fi ÙË ºÈÏ·‰¤ÏÊÂÈ· ÛÙ· ∫‡ıËÚ·, ÙÔÓ ÚÔ¤ÙÚÂÂ:
«Ó· ÙËÚ›˜ Ì ·ÎÚ›‚ÂÈ· ÙȘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜ Î·È ÓfiÌÈ̘ ·Ú·‰fiÛÂȘ, ÁÈ·Ù› ı· ÏÔÁÔ‰ÔÙ‹ÛÂȘ ÛÙÔ £Âfi ηÈ
ÛÙË ÌÂÙÚÈfiÙËÙ¿ Ì·˜». ∞ÏÏ¿ Î·È Ë Û‡ÓÔ‰Ô˜ Ô˘ Û˘ÁÎÚÔÙ‹ıËΠÙÔ 1672 ÛÙ· πÂÚÔÛfiÏ˘Ì·, fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘ Ô ¢ÔÛ›ıÂÔ˜, ‚·ÛÈ˙fiÌÂÓË ÛÙȘ ÁÚ·Ì̤Ó˜
ȉÈԯ›ڈ˜ ‰È‰·¯¤˜ ÙÔ˘, Ô˘ ÛÒ˙ÔÓÙ·Ó ·ÎfiÌË, ·¿ÏÏ·Í ·ÈÙÈÔÏÔÁË̤ӷ, ηÙËÁÔÚËÌ·ÙÈο Î·È ·ÓËÁ˘ÚÈο
ÙÔÓ ¿Ó‰Ú· ·fi οı ηÙËÁÔÚ›· ηςÈÓÔÊÚÔÛ‡Ó˘,
·Ó·ÊˆÓÒÓÙ·˜ Ì ÂÏÏËÓÔÚÂ‹ ÙÚfiÔ ÛÙÔ Ì¤ÛÔÓ Ù˘
‰‡ÛÎÔÏ˘ ÂΛӢ ·Ó¿ÎÚÈÛ˘: «∏ ÁË ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ…
Â›Ó·È ·ÎfiÌË ·È¯Ì¿ÏˆÙË Î·È Ù·Ï·ÈˆÚÂ›Ù·È ÔÏfiÎÏËÚË
fiÛÔ ÔÙ¤ ̤¯ÚÈ ÙÒÚ· ‰ÂÓ Â›¯Â Ù·Ï·ÈˆÚËı› ·fi οÔÈ· ÂÍÔ˘Û›·. ∞ÏÏ¿ ¤¯Ô˘Ó ÓÈ΋ÛÂÈ ÙfiÛÔ Ôχ ÙÔ Êfi‚Ô
Î·È ÙȘ ·ÂÈϤ˜, Ô˘ Ï¿ÌÔ˘Ó Û·Ó Ì¿ÚÙ˘Ú˜ fi¯È ÌfiÓÔ
οı ̤ڷ, ·ÏÏ¿ Î·È Î¿ı ÒÚ· Î·È Î¿ı ÛÙÈÁÌ‹, ηÈ
¤ÙÛÈ ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙Ô˘Ó Ù¤ÙÔÈ· ηٷÈÁ›‰·, ÁÈ· ÙËÓ ÔÔ›·
ÔÈ ·ÓÙ›·ÏÔÈ Î·È ÌfiÓÔ ÛÙÔ ¿ÎÔ˘ÛÌ¿ Ù˘ ÊÚ›ÙÙÔ˘Ó Î·È
·ÔÚÔ‡Ó».
∞˘Ù¿ ÁÚ¿ÊÙËÎ·Ó ÛÙË Û‡ÓÔ‰Ô ÂΛÓË Ì ‰¿ÎÚ˘· ηÈ
·›Ì·, fiˆ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ô ‰ÈÎfi˜ Ì·˜ ª¿ÚÎÔ˜ ƒÂÓȤÚ˘,
Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ÂÈϤÔÓ ˘fi„Ë ÙÔ˘ ÙȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ ÙÔ˘ ÈÂÚÔ‡ ¿Ó‰Ú·. √ §Ô‡Î·ÚȘ ¤ÁÈÓ ·ÙÚȿگ˘ ÁÈ· ¤ÌÙË ÊÔÚ¿ ÙÔ 1637. ™ÙÔ ÌÂٷ͇, fï˜,
ÔÈ Ê›ÏÔÈ Î·È Û‡ÌÌ·¯Ô› ÙÔ˘ ÛÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi ›¯·Ó ·ÏÏ¿ÍÂÈ. ∂›¯Â ‹‰Ë ηٷʤÚÂÈ ·fi ÙÔ 1627 Ó· ʇÁÔ˘Ó ÔÈ πËÛÔ˘›Ù˜ ·fi ÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÎÚ¿ÙÔ˜, ·ÏÏ¿, ÂÓÒ ÔÈ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ Ù˘ °·ÏÏ›·˜ Î·È Ù˘ ∞˘ÛÙÚ›·˜ Û˘Ó¤¯È˙·Ó Ó·
ÙÔÓ ÔÏÂÌÔ‡Ó Ì οı ÙÚfiÔ, Ë ∞ÁÁÏ›·, ÚÔÛÂÁÁ›˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ηıÔÏÈÎÔ‡˜, ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÈ ÙÔ
‰ÈÎfi Ì·˜ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Î·È Ë μÂÓÂÙ›·, ηıÒ˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ηӤӷ Û˘ÌʤÚÔÓ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÂΉ›ˆÍË ÙˆÓ πËÛÔ˘ÈÙÒÓ, ÛÙ·Ì¿ÙËÛ Â›Û˘ Ó· ÙÔÓ ÚÔÛٷهÂÈ, ÂÓÒ Ô ÌÔÓ·‰ÈÎfi˜
ÙÔ˘ ˘ÔÛÙËÚÈÎÙ‹˜ ∫ÔÚÓ‹ÏÈÔ˜ ÿÁ· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Û ı¤ÛË
Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ı› ÛÙÔ˘˜ ‰‡Ô ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘.

√ ∫‡ÚÈÏÏÔ˜ ÙfiÙ ·Ó·˙‹ÙËÛ ¿ÏÏÔ Û‡ÌÌ·¯Ô, ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿
Ù˘ ™Ô˘Ë‰›·˜ °Ô˘ÛÙ¿‚Ô ∞‰fiÏÊÔ26, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙËÓ ÂÔ¯‹
ÂΛÓË ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙËÓ ·ÎÌ‹ Ù˘ ‰‡Ó·Ì˘ Î·È Ù˘ ‰fiÍ·˜ ÙÔ˘. ΔÔ˘ ¤ÁÚ·„ ÂÈÛÙÔÏ‹ Î·È ÙÔÓ ÚÔ¤ÙÚÂ ӷ
ÛÙ›ÏÂÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·ÓÙÈÚfiÛˆfi ÙÔ˘.
√ ‹Úˆ·˜ ÙˆÓ ‰È·Ì·ÚÙ˘ÚÔÌ¤ÓˆÓ ·ÓÙ·ÔÎÚ›ıËΠÚfiı˘Ì· ÛÙËÓ ÚfiÛÎÏËÛË Î·È Ô ·ÓÙÈÚfiÛˆfi˜ ÙÔ˘ ¶·‡ÏÔ˜ ™ÙÚ·Û‚Ô‡ÚÁÔ˜ ¤ÊÙ·Û ÙÔ 1632, ʤÚÓÔÓÙ·˜ Ì·˙›
ÙÔ˘ ÂÈÛÙÔϤ˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ™Ô˘Ë‰›·˜ ÚÔ˜ ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∫‡ÚÈÏÏÔ. √ ∫‡ÚÈÏÏÔ˜ ·¿ÓÙËÛ ·Ì¤Ûˆ˜ ÛÙȘ
ÂÈÛÙÔϤ˜ ·˘Ù¤˜, ÂÎÊÚ¿˙ÔÓÙ·˜ ÚÔ˜ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ‚·ıÈ¿
¢ÁÓˆÌÔÛ‡ÓË ÁÈ· ÙËÓ ÚfiÓÔÈ· Ô˘ ¤‰ÂÈÍ Û fiÊÂÏÔ˜
Ù˘ ÔÚıfi‰Ô͢ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. √È ÂÏ›‰Â˜ fï˜ Ô˘ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛÂ Ë Ó¤· ·˘Ù‹ Â¤Ì‚·ÛË ‰È·„‡ÛÙËÎ·Ó Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, fiÙ·Ó Ô °Ô˘ÛÙ¿‚Ô˜ ∞‰fiÏÊÔ˜ ÛÎÔÙÒıËΠÛÙÔ
§‡Ù˙ÂÓ, ÙÔ ¡Ô¤Ì‚ÚÈÔ ÙÔ˘ 1632. ŸÙ·Ó ÏÔÈfiÓ Ô ∫‡ÚÈÏÏÔ˜ ‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘ ÁÈ· ¤ÌÙË ÊÔÚ¿, ‰ÂÓ Â›¯Â ϤÔÓ
‰›Ï· ÙÔ˘ ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ
ÔÔ›ˆÓ ÙfiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ›¯Â ÓÈ΋ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ÙÔ˘.
⁄ÛÙÂÚ· ·fi ÂÓ¿ÌÈÛË ¯ÚfiÓÔ Î·ı·ÈÚ¤ıËΠ¿ÏÈ Î·È ı·Ó·ÙÒıËΠ̠‚·ÛÈÏÈ΋ ‰È·Ù·Á‹.
∏ ·ÔÙ˘¯Ë̤ÓË ·˘Ù‹ Â¤Ì‚·ÛË ÙˆÓ ‰È·Ì·ÚÙ˘ÚÔÌ¤ÓˆÓ ·Ó¿ÁηÛ ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, Ô˘ ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·Ó
¿ÓÙ· ÚÔÛÙ¿ÙË ·fi ÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi, Ó· ηٷʇÁÔ˘Ó
ÛÙË ÁÂÚÌ·ÓÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, ÙËÓ ÈÔ ÌÂÙÚÈÔ·ı‹
·fi ÙȘ ‰‡Ô ÌÂÁ¿Ï˜ ηıÔÏÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ, ÔÈ Ôԛ˜
ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Û·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘
Δ¿ÊÔ˘. ŒÙÛÈ, fiÙ·Ó ÙÔ 1649 ‹Á ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ô ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ Ù˘ ÁÂÚÌ·ÓÈ΋˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
™ÌÈÙ, ÁÈ· Ó· ·Ó·ÓÂÒÛÂÈ ÙË Û˘Óı‹ÎË ÂÈÚ‹Ó˘ ·Ó¿ÌÂÛ·
ÛÙȘ ‰‡Ô ÂÈÎÚ¿ÙÂȘ, Ô ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ ·˘Ùfi˜ ·ÚÔ˘Û›·ÛÂ, ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ¿ÏψÓ, ‰È·ÈÛÙÂ˘Ù‹ÚÈ· ÛÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ¶·Úı¤ÓÈÔ μ′, Ì ٷ ÔÔ›· ÙÔÓ Â˘¯·ÚÈÛÙÔ‡Û ÁÈ· fiÛ· ›¯Â οÓÂÈ ÁÈ· ÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ›ÛÙË. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ¤Ê˘Á ·›ÚÓÔÓÙ·˜ Ì·˙› ÙÔ˘ ÙËÓ
·Ó¿ÏÔÁË ·¿ÓÙËÛË ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÚÔ˜ ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·. ∂ÓÒ fï˜ Ô ¶·Úı¤ÓÈÔ˜ μ′27 ‰È·ÙËÚÔ‡ÛÂ
ÊÈÏÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜,
ÌÈ· ÛÎÏËÚ‹ ÌÂÚ›‰· ÙˆÓ Î·ıÔÏÈÎÒÓ ¤Ù˘¯Â ‡ÛÙÂÚ·
·fi οÔÈ· ¯ÚfiÓÈ· ÙËÓ ÂÍÔÚ›· Î·È ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘.
∏ ÂÛ¯¿ÙË ÙˆÓ ÔÈÓÒÓ Ô˘ ÂÈ‚Ï‹ıËΠ۠·˘Ùfi ÙÔÓ
ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Î·È ÚÈÓ ÛÙÔÓ §Ô‡Î·ÚÈ, ηÈ
ÛÙÔ ÂӉȿÌÂÛÔ ‰È¿ÛÙËÌ· Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· Û ¿ÏÏÔ˘˜,
‰Â›¯ÓÂÈ fiÙÈ Ë ‰‡Ó·ÌË Ì ÙËÓ ÔÔ›· Ô ªˆ¿ÌÂı μ′ ›¯Â
ÂÚÈ‚¿ÏÂÈ ÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ıÚfiÓÔ ÛÙËÚÈ˙fiÙ·Ó ÛÙËÓ
¿ÌÌÔ. ŒÙÛÈ, Â›Ó·È Î·Ù¿ÏÏËÏË Ë ÛÙÈÁÌ‹ Ó· ·Ú·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘ÌÂ Â‰Ò ÙȘ ÂÛˆÙÂÚÈΤ˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì·˜ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹.

[82]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶·Ú·‚È¿ÛÂȘ ÙˆÓ
ÚÔÓÔÌ›ˆÓ ·fi ÙËÓ ¶‡ÏË
ΔÔ ·Ú¯ÈÎfi ΛÌÂÓÔ ÙˆÓ ÚÔÓÔÌ›ˆÓ Ô˘ ·Ú·¯ÒÚËÛ Ô
ηٷÎÙËÙ‹˜ ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë °ÂÓÓ¿‰ÈÔ Î·È ÛÙÔ˘˜ ‰È·‰fi¯Ô˘˜ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ôχ ÈÔ ÛÔ˘‰·›Ô ·fi ÙÔ ‚ÂÚ¿ÙÈÔ,
ÙÔ ÔÔ›Ô ÛÙÔ˘˜ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ ‰ÈÓfiÙ·Ó ÛÂ
οı ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Î·È ÙËÓ ·Ó¿Ï˘Û‹ ÙÔ˘ ÙË ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó ÔÈ
·Ó·ÁÓÒÛÙ˜. ∞˘Ùfi Û˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘Ì ·Ú¯Èο ·fi ÙËÓ ÂÚ›ÏË„Ë ÙÔ˘ ÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ô˘ Ì·˜ ‰È¤ÛˆÛÂ Ô ºÚ·ÓÙ˙‹˜:
«Œ‰ˆÛÂ Î·È ÁÚ·Ù¤˜ ÂÓÙÔϤ˜ Ó· ÌËÓ ÂÓԯϋÛÂÈ Î·Ó›˜
ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ô‡Ù ӷ ÙÔ˘ ÂÓ·ÓÙȈı›, ·ÏÏ¿ ·˘Ùfi˜ Ó·
Â›Ó·È ·Ó·›ÙËÙÔ˜ Î·È ·ÊÔÚÔÏfiÁËÙÔ˜ Î·È ·‰È¿ÛÂÈÛÙÔ˜ ·fi
οı ·ÓÙ›·ÏÔ, Î·È Ó· Â›Ó·È ÂχıÂÚÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ Êfi√ ªÔ˘Ú¿Ù °′ ·fi
ÚÔ˘˜ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Î·È ÔÈ ÂfiÌÂÓÔÈ ·ÙÚȿگ˜ ÁÈ· ¿ÓÙ·,
ÂÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË
ηıÒ˜ Î·È ÔÈ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Ô˘ ˘¿ÁÔÓÙ·È Û ·˘ÙfiÓ».
‚È‚Ï›Ô˘ ÙÔ˘ 1808.
™Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 16Ô˘ ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, ·fi ÙËÓ ¤Ú¢ӷ Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙÔ ·Ú¯ÈÎfi
·ÈÒÓ· Ô ªÔ˘Ú¿Ù °′ ΛÌÂÓÔ fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Ô ™ÂÏ›Ì ∞′, ÂȂ‚·È҉ȷΈ̈‰Ô‡ÛÂ
ıËΠfiÙÈ Û ·˘Ùfi ˘‹Ú¯Â ÂÈϤÔÓ ¤Ó·˜ fiÚÔ˜, ۇ̷ÓÔȯٿ ÙȘ
ʈӷ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ÂÎÎÏËۛ˜ ‰ÂÓ ÌÔÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙÔ˘
ÚÔ‡Û·Ó ÔÙ¤ Î·È Ì η̛· ÚfiÊ·ÛË Ó· ÌÂÙ·ÙÚ·Ô‡Ó
¿· Ó· ˆı‹ÛÂÈ
ÙË ¢‡ÛË ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
Û Ù˙·ÌÈ¿ ÙˆÓ Ìˆ·ÌÂı·ÓÒÓ. ªÈ· ÌÈÎÚ‹ Û‡ÁÎÚÈÛË ÙˆÓ
Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÌÂ
fiÚˆÓ ·˘ÙÒÓ Ì ÙȘ ‰È·Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˘ ‚ÂÂ›ÛË̘ ·ÈΤ˜
Ú·Ù›Ô˘, ÔÈ Ôԛ˜ ‹‰Ë ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËηÓ, ·ÚΛ ÁÈ· Ó·
·ÔÊ¿ÛÂȘ.
‰Â›ÍÂÈ ÙË ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ‰È·ÊÔÚ¿ Ô˘ ˘¿Ú¯ÂÈ ÌÂٷ͇
SCALA/HERITAGE IMAGES
ÙÔ˘˜. ΔÔ ·Ú¯ÈÎfi ΛÌÂÓÔ ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙ fiÙÈ Ô ·ÙÚȿگ˘
‹Ù·Ó ·‰È¿ÛÂÈÛÙÔ˜, οÙÈ Ô˘ ÙÔ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ ‰ÂÓ
·Ó·Ê¤ÚÂÈ Î·ıfiÏÔ˘. ∞ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ ‚ÂÚ¿ÙÈÔ ÂÚÈ›¯Â ÌÈ·
‰È¿Ù·ÍË Ô˘ ·Ó¤ÊÂÚ fiÙÈ Ô ·ÙÚȿگ˘ ‹Ù·Ó ·ÌÂٷΛÓËÙÔ˜, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÚÂȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ, ηٿ ÙȘ Ôԛ˜
ı· ·Ô‰ÂÈÎÓ˘fiÙ·Ó ¤ÓÔ¯Ô˜: ·Ó ηٷ›Â˙ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜,
·Ó ·Ú·‚›·˙ ÙÔ ıÚËÛ΢ÙÈÎfi ÓfiÌÔ Î·È ·Ó Úfi‰È‰Â ÙÔÓ
ËÁÂÌfiÓ·. º˘ÛÈο, Ë ÂÏ·ÛÙÈ΋ ÂÚÌËÓ›· Ô˘ Âȉ¤¯ÔÓÙ·Ó ÔÈ ÂÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ηٷÚÁÔ‡Û ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ ·‰È¿ÛÂÈÛÙÔ˘ Ô˘ ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ηıÈÂÚÒıËÎÂ.
∂›Û˘, ÙÔ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ ‚ÂÚ¿ÙÈÔ ‰ÂÓ ÂÚÈÏ¿Ì‚·ÓÂ
ÚËÙ‹ ··ÁfiÚ¢ÛË ÙÔ˘ ÛÊÂÙÂÚÈÛÌÔ‡ ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÂÎÎÏËÛÈÒÓ. ¢È·Î‹Ú˘ÙÙ ‚¤‚·È· fiÙÈ Ô ·ÙÚȿگ˘ Î·È Ô
ÎÏ‹ÚÔ˜ ‹Ù·Ó ·ÊÔÚÔÏfiÁËÙÔÈ, fi¯È fï˜ ·fiÏ˘Ù·, fiˆ˜

ÙÔ ·Ú¯ÈÎfi ΛÌÂÓÔ, ·ÏÏ¿ Ì οÔȘ ÂÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ,
ÔÈ Ôԛ˜ ‡ÎÔÏ· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÌÂÙ·ÙÚ·Ô‡Ó ÛÂ
ηÓfiÓ·.
√ˆÛ‰‹ÔÙÂ Î·È ÙÔ ÚÒÙÔ Î·È Ù· ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚ· ‚ÂÚ¿ÙÈ· ·Ú·‚È¿ÛÙËÎ·Ó Â˘ı‡˜ ÂÍ·Ú¯‹˜ Î·È ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó ·fi ÙfiÙ ӷ ·Ú·‚È¿˙ÔÓÙ·È. ∏ ‚·ÛÈÎfiÙÂÚË ·ÈÙ›· ÁÈ’
·˘Ùfi ‹Ù·Ó Ë ·˘ı·ÈÚÂÛ›· Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘,
·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙËÓ ÔÔ›· Ô ·ÙÚȿگ˘ ‰ÂÓ Â›¯Â ηӤӷÓ
ÙÚfiÔ Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ı›. ∞ӷʤڷÌ fiÙÈ ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ
ÕψÛË Ô Î·Ù·ÎÙËÙ‹˜ ›¯Â Ôχ ÌÂÁ¿ÏÔ Û˘ÌʤÚÔÓ Ó·
ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ fiÛÔ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙË̤ӈÓ, ÁÈ·Ù›, ‚ϤÔÓÙ·˜ ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË Ó· ÍÂÛËÎÒÓÂÙ·È Û˘Ó¯Ҙ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘, ηٷϿ‚·ÈÓ fiÙÈ ‰ÂÓ
¤ÚÂ ӷ ‰ÒÛÂÈ ÛÙÔ˘˜ ηٷÎÙË̤ÓÔ˘˜ ·ÊÔÚÌ‹ Ó· ÂȉÈÒÍÔ˘Ó ÙËÓ ¤ÓˆÛË Ì ÙÔ˘˜ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡˜ ¯ıÚÔ‡˜ ÙÔ˘.
∫·ıÒ˜ fï˜ ÂÍÂÙ¿˙·Ì ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ÙÔ˘ ∫˘Ú›ÏÏÔ˘
§Ô˘Î¿Úˆ˜, ÂÍËÁ‹Û·Ì fiÙÈ ·˘Ùfi˜ Ô Êfi‚Ô˜ ·fi ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË Â›¯Â ÂÎÏ›„ÂÈ Ôχ ÓˆÚ›˜. ◊‰Ë ·fi ÙÔ
1509 Ë μÂÓÂÙ›· ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·Û ӷ ·ÔÊ·Û›ÛÂÈ Ó· Û˘ÌÌ·¯‹ÛÂÈ Ì ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ ¿· Î·È Ï›ÁÔ ·ÚÁfi∞ 8.000 ‰Ô˘Î¿Ù·, ÁÈ· Ó·
ÙÂÚ· Ó· ÏËÚÒÛÂÈ ÛÙÔÓ ™ÂÏ›Ì ∞′
‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ∫‡ÚÔ˘. ¶ÂÚ›Ô˘ ÛÙ·
̤۷ ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ· η̛· ·ÓËÛ˘¯›· ‰ÂÓ ÚÔÍÂÓÔ‡Û·Ó
ÛÙÔ ‰È‚¿ÓÈ Ë ËıÈ΋ Î·È Ë ÔÏÈÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË ÙÔ˘ ¿·.
∞ÓÙ›ıÂÙ· ÔÈ Ì¿Ù·È˜ ÚÔÛ¿ıÂȘ Ô˘ ·˘Ùfi˜ η٤‚·ÏÏÂ
ÁÈ· Ó· ÛÙÚ¤„ÂÈ ÙË ¢‡ÛË ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ÚÔηÏÔ‡Û·Ó ÙÔ Á¤ÏÈÔ Î·È ÙËÓ ÂÚÈÊÚfiÓËÛË ÛÙ· Û˘Ì‚Ô‡ÏÈ·
° ¯Ï‡·˙ ʷÓÂÚ¿ ÙȘ
ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘, ÂÓÒ Ô ªÔ˘Ú¿Ù °′
·ÈΤ˜ ·ÔÊ¿ÛÂȘ Ô˘ ›¯·Ó ÂΉÔı› ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘.
™ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔ ÌfiÓÔ Ô˘ ‹ÍÂÚ·Ó ÁÈ· ÙÔ˘˜
°ÂÚÌ·ÓÔ‡˜ ‹Ù·Ó fiÙÈ ÙÔ˘˜ ÓÈÎÔ‡Û·Ó Û˘Ó¯Ҙ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›. ∏ ÌfiÓË ‰‡Ó·ÌË Ô˘ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÙfiÙ ÂÈΛӉ˘ÓË
‹Ù·Ó Ë πÛ·Ó›·. ∞ÏÏ¿ ·fi ÙÔÓ ÂfiÌÂÓÔ ·ÈÒÓ· ÂÍ·Ï›ÊıËÎÂ Î·È ·˘Ù‹ Ë ·ÂÈÏ‹. ŒÙÛÈ, fi¯È ÌfiÓÔ ÂͤÏÂÈ„Â ÛÙ·‰È·Î¿ Ô ‚·ÛÈÎfi˜ ÏfiÁÔ˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ıˆÚÔ‡Û ÛÎfiÈÌÔ Ó· ÊÚÔÓÙ›ÛÂÈ ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·
Ì·˜, ·ÏÏ¿ ÚԤ΢„·Ó Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Î·È ¿ÏÏ· Û˘ÌʤÚÔÓÙ·
Ô˘ ˘·ÁfiÚ¢·Ó ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ·ÓÙ›ıÂÙË ÔÏÈÙÈ΋. ∂ÎÙfi˜
·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ·Ó¤Ù˘Í·Ó ÊÈÏÈΤ˜ Î·È Û˘ÌÌ·¯ÈΤ˜

√ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ™¯ÔÏ¿ÚÈÔ˜ ‹ °ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜
¤ÁÈÓ ̤۷ Û ̛· ̤ڷ ·fi
‰È¿ÎÔÓÔ˜ ·ÙÚȿگ˘, ÙÔÓ π·ÓÔ˘¿ÚÈÔ
ÙÔ˘ 1454.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [83]

Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙËÓ ¶‡ÏË Î·È ¿ÏϘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ, ΢ڛˆ˜ Ë °·ÏÏ›·. ∏ ¯ÒÚ· ·˘Ù‹, Ë ÔÔ›·, fiˆ˜ ›·ÌÂ, ÚÔÛٿ٢Â
·Ó¤Î·ıÂÓ ÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙÔ˘ ÈËÛÔ˘ÈÙÈÎÔ‡ Ù¿ÁÌ·ÙÔ˜, η٤ÏËÍ fiÚÁ·ÓÔ ÙˆÓ ÂÌ·ıÂÈÒÓ Î·È ÙˆÓ Û˘ÎÔÊ·ÓÙÈÒÓ ÙÔ˘
Î·È ¤ÂÈÛ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙËÓ À„ËÏ‹ ¶‡ÏË Ó· ηٷȤÛÂÈ Ì ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ Î·È Ó· Û˘ÓıÏ›„ÂÈ ÙËÓ ÔÚıfi‰ÔÍË ∂ÎÎÏËÛ›·. ŒÙÛÈ, ·fi ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÛÙË
Ê˘ÛÈ΋ ·˘ı·ÈÚÂÛ›· Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ ÚÔÛÙ¤ıËÎÂ Î·È ¿ÏÏË ·ÈÙ›· ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·‚›·ÛË ÙˆÓ ÚÔÓÔÌ›ˆÓ Ô˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ ªˆ¿ÌÂı μ′: ÔÈ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙˆÓ πËÛÔ˘ÈÙÒÓ.

¶·Ú·‚È¿ÛÂȘ
·fi ‰Èο Ì·˜ Ï¿ıË
ΔÔ Î·ı‹ÎÔÓ fï˜ ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÁÚ·Ê‹ Ù˘ ÈÛÙÔÚÈ΋˜
·Ï‹ıÂÈ·˜ Ì¿˜ ·Ó·Áο˙ÂÈ Ó· ÚÔÛı¤ÛÔ˘ÌÂ Î·È ÙËÓ ÙÚ›ÙË
·ÈÙ›· ÙÔ˘ ηÎÔ‡ ·˘ÙÔ‡, Ô˘ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹
Î·È ‰È‹ÚÎÂÛ Ì οÔÈ· ‰È·Ï›ÌÌ·Ù· Ï›ÁÔ Ôχ ̤¯ÚÈ
ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ì·˜: ÙË ‰›„· ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜ ÁÈ· ÂÍÔ˘Û›· ηÈ
¯Ú‹Ì· ηÈ, Ì¿ÏÈÛÙ· ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜ Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ηٿÎÙËÛ˘, ÙËÓ ¤ÏÏÂÈ„Ë ÛÙÔȯÂÈÒ‰Ô˘˜ ÌfiÚʈÛ˘
Î·È ÈηÓfiÙËÙ·˜. ÕÏψÛÙ ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜
Ì·˜ ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ηٿÎÙËÛ˘, Û˘Ì‚·›ÓÂÈ
·˘Ùfi Ô˘ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Û˘Ó·ÓÙ¿ÌÂ Î·È Û ÔÏfiÎÏËÚË
ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜. ™Â ÎÚ›ÛÈ̘ ÛÙÈÁ̤˜ Î·È Û ‰‡ÛÎÔϘ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ Ô ŒÏÏËÓ·˜ ÂΉËÏÒÓÂÈ ÂÍ·ÈÚÂÙÈΤ˜
·ÚÂÙ¤˜, ÛÙȘ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ fï˜ ÙÔ˘ ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡ ÙÔ˘ ‚›Ô˘
ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·Ó·‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È ·ÓÂ·Ú΋˜ Î·È ÂÏÏÈ‹˜.
∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi ‹ Ì¿ÏÏÔÓ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡, Û˘Ó‹ıˆ˜ ‰È·ÎÚ›ÓÂÈ ÙÔ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi ÂıÓÈÎfi Û˘ÌʤÚÔÓ, Û¿ÓÈ· fï˜
ÂÈ̤ÓÂÈ ÛÙËÓ Â˘ı›· Ô‰fi Ô˘ Ô‰ËÁ› Û ·˘Ùfi. ŸÏ·
·˘Ù¿ Ù· ÚÔÙÂÚ‹Ì·Ù· Î·È Ù· ÂÏ·ÙÙÒÌ·Ù· Á›ÓÔÓÙ·È Ê·ÓÂÚ¿ ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ÙˆÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ Ì·˜ ˘Ôı¤ÛˆÓ
ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜. 줂·È·, ‹Ù·Ó ·ÍÈÔı·‡Ì·ÛÙÔ˜ Ô ·ÙÚȿگ˘ πˆ¿Û·Ê ∞′, Ô ÔÔ›Ô˜, ÂÓÒ ÈÂ˙fiÙ·Ó
·fi ÙÔÓ ªˆ¿ÌÂı μ′ Ó· ÂÈÙÚ¤„ÂÈ ÙÔ Á¿ÌÔ ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘
∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛË Ì ÙËÓ ˆÚ·›· ¯‹Ú· ÙÔ˘ ‰Ô‡Î· Ù˘ ∞ı‹Ó·˜,
·Ó Î·È ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â ηӤӷ˜ ÏfiÁÔ˜ Ó· ¿ÚÂÈ ‰È·˙‡ÁÈÔ Ô
∞ÌÔÈÚÔ‡ÙÛ˘ ·fi ÙË Á˘Ó·›Î· ÙÔ˘, Â¤ÌÂÈÓ ӷ ·ÚÓ›ٷÈ.
ŸÙ·Ó ÏÔÈfiÓ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡ ÂΉÈÒ¯ıËΠ·fi ÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ Î·È Î·ı·ÈÚ¤ıËÎÂ Î·È Â͢‚Ú›ÛÙËÎÂ, ÂÓÒ
Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ›¯Â ‰È·Ù¿ÍÂÈ Ó· ÙÔ˘ Îfi„Ô˘Ó Ù· Á¤ÓÈ·, ÊÒÓ·˙ ηıÒ˜ ÂÎÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó Ë ‚¿Ú‚·ÚË ·˘Ù‹ ÚÔÛÙ·Á‹:
«Ÿ¯È ÌfiÓÔ Ù· Á¤ÓÈ·, ·ÏÏ¿ Î·È Ù· ¯¤ÚÈ· Î·È Ù· fi‰È· ηÈ
ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÌÔ˘ Îfi„Ô˘Ó ÁÈ· ¯¿ÚË Ù˘ ·Ï‹ıÂÈ·˜. ¢ÂÓ ı· ·Ú¤‚·ÈÓ· ÔÙ¤ ÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ
Â›Ì·È Ê‡Ï·Î·˜ Î·È ÚÔÛÙ¿Ù˘». ∞ÍÈÔı·‡Ì·ÛÙÔ˜ Â›Û˘

[84]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [85]

Â›Ó·È Î·È Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ÂÎÎÏËÛȿگ˘, Ô ÏfiÁÈÔ˜ ª¿ÍÈÌÔ˜,
Ô˘ ¤ÁÈÓ ·ÚÁfiÙÂÚ· ·ÙÚȿگ˘. ∞˘Ùfi˜, ·ÊÔ‡ Â¤ÛÙÚ„ ٷ ‰ÒÚ· Ô˘ ÙÔ˘ ¤‰ˆÛ·Ó ÁÈ· Ó· ÌÂÙ·›ÛÂÈ
ÙÔÓ πˆ¿Û·Ê, ·¿ÓÙËÛ fiÙÈ ‰ÂÓ ı· ·Ú·‚›·˙ ÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜ Ù˘ ›ÛÙ˘ ÙÔ˘ ̤¯ÚÈ Ó· Âı¿ÓÂÈ Î·È Ú¿ÁÌ·ÙÈ
ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÙ›ÛÙ·Û‹ ÙÔ˘ ·˘Ù‹ ÙÔ˘ ¤ÎÔ„·Ó ÙË Ì‡ÙË. ÕÍÈÔÈ
ÂıÓÈ΋˜ ¢ÁÓˆÌÔÛ‡Ó˘ ˘‹ÚÍ·Ó Ô ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ∏Ú·ÎÏ›·˜ Î·È ÔÈ ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔÈ ∫·ÈÛ·Ú›·˜ Î·È ∂ʤÛÔ˘
Î·È ¿ÏÏÔÈ ÈÂڈ̤ÓÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰ÂÓ ‰¤¯ÙËÎ·Ó Û η̛·
ÂÚ›ÙˆÛË Ó· ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ÛÔ˘Ó ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÙÔÓ ƒ·Ê·‹Ï
∞′, ¤Ó·Ó ¿ÓıÚˆÔ ·ÌfiÚʈÙÔ Î·È Ì¤ı˘ÛÔ, Ô˘ ÙÔÓ Â›¯Â
ÂÈ‚¿ÏÂÈ Ô ªˆ¿ÌÂı μ′. ΔÂÏÈο, ˘Ô¯Ú¤ˆÛ·Ó ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ Ó· ÂÈÙÚ¤„ÂÈ ÙËÓ ÂÎÏÔÁ‹ ¿ÏÏÔ˘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡
¿Ú¯ÔÓÙ·, ÙÔ˘ ÛÔÊÔ‡ ª·Í›ÌÔ˘, Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚıËΠÚÈÓ,
Î·È ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ ÚÔ˜ ÙÔ ‰fiÁË Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ ·Ó·Ï‡Û·Ì ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜. ◊ Ò˜ Ó· ÌËÓ Î·˘¯Ëıԇ̠ÁÈ· ÙÔ Ì·ÚÙ˘ÚÈÎfi ı¿Ó·ÙÔ ÙˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ ∫˘Ú›ÏÏÔ˘ §Ô˘Î¿Úˆ˜, ∫˘Ú›ÏÏÔ˘ ÙÔ˘ ∫ÔÓÙ·Ú‹, ¶·ÚıÂÓ›Ô˘ μ′ Î·È ¶·ÚıÂÓ›Ô˘ °′28, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó ÌÂ
ÌÈ· ϤÍË Ó· ÛÒÛÔ˘Ó ÙË ˙ˆ‹ Î·È ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘˜,
·ÏÏ¿ ÚÔÙ›ÌËÛ·Ó ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ, ·ÓÙ› Ó· ··ÚÓËıÔ‡Ó ÙËÓ
·ÙÚÔ·Ú¿‰ÔÙË ıÚËÛΛ· ÙÔ˘˜; ∞Ó ÔÈ ÈÂڿگ˜ ·˘ÙÔ›
¤‰ÂÈÍ·Ó fiÙÈ ‹ÍÂÚ·Ó Ó· Âı·›ÓÔ˘Ó ÁÈ· ÙËÓ ›ÛÙË ÙÔ˘˜,
¿ÏÏÔÈ ¤‰ÂÈÍ·Ó fiÙÈ ÁÓÒÚÈ˙·Ó Ó· ‰ÈÔÈÎÔ‡Ó ¿ÚÈÛÙ· ÙȘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ, fiˆ˜ Ô πÂÚÂÌ›·˜ μ′, Ô ™·ÌÔ˘‹Ï ∞′ Î·È ¿ÏÏÔÈ ·Á·ıÔ› ¿Ó‰Ú˜ ·ÏÏ¿ ÏÈÁfiÙÂÚÔ ÁÓˆÛÙÔ›. ∏ πÂÚ¿ ™‡ÓÔ‰Ô˜ ÛÙȘ ‰‡ÛÎÔϘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ Ê¿ÓËΠÂ›Û˘ ·ÓÙ¿ÍÈ· Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ Ù˘ ·ÔÛÙÔÏ‹˜.
ŸÙ·Ó ÙÔ 1657 ··Á¯ÔÓ›ÛÙËÎÂ Ô ·ÙÚȿگ˘ ¶·Úı¤ÓÈÔ˜
°′,, Ë ¶‡ÏË, Ô˘ ‰ÂÓ ·ÚÎÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙÔ ·‰›ÎËÌ· ·˘Ùfi, ı¤ÏËÛÂ, ÛÙËÚÈ˙fiÌÂÓË ÛÙË ‰È΋ Ù˘ ÁÓÒÌË, Ó· ·Ó‚¿ÛÂÈ
ÛÙÔ ıÚfiÓÔ Î¿ÔÈÔÓ Â›ÛÎÔÔ °¿ÓÔ˘ Î·È ÃÒÚ·˜, Ô˘
‹Ù·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ·Ó¿ÍÈÔ˜ ÁÈ’ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÙÈÌ‹.
√È ¤ÓÙÔÓ˜, fï˜, ‰È·Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ ÙÔ˘ ÎÏ‹ÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘
Ï·Ô‡ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ‚›·˜ Ô˘ ·Û΋ıËΠÛÙË Û˘Ó›‰ËÛË
ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ·Ó¿ÁÎ·Û·Ó ÙÔÓ ÂÈ‚¿ÙË ÙÔ˘ ıÚfiÓÔ˘ Ó·
·ÔÌ·ÎÚ˘Óı› ‡ÛÙÂÚ· ·fi 12 ̤Ú˜. ∏ Û‡ÓÔ‰Ô˜, ·ÊÔ‡
ηٿÊÂÚ ӷ ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÂÈ ÙË Û˘Ó·›ÓÂÛË Ù˘ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ ÁÈ’ ·˘Ùfi, Û˘Ó¤Ù·ÍÂ Î·È ˘¤ÁÚ·„ ¤Ó· ΛÌÂÓÔ, ÛÙÔ
ÔÔ›Ô ·Ó¤ÊÂÚ fiÙÈ Ô ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜ ıÚfiÓÔ˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ›¯Â Ì›ÓÂÈ ¯ˆÚ›˜ ·Ú¯ËÁfi, ÂÂȉ‹ ηٷ‰ÈοÛÙËΠ¿‰Èη Ô Ì·Î¿ÚÈÔ˜ ¶·Úı¤ÓÈÔ˜. √È ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó ÛÙÔ Ó·fi ÙÔ˘ ·Á›Ô˘ ÌÂÁ·ÏÔÌ¿ÚÙ˘Ú· °ÂˆÚÁ›Ô˘ ÙÔ˘ ΔÚÔ·ÈÔÊfiÚÔ˘ Î·È „‹ÊÈÛ·Ó Î·ÓÔÓÈο, ‚Á¿˙ÔÓÙ·˜ ÚÒÙÔ ÙÔÓ ¶·Úı¤ÓÈÔ Ù˘ ¶ÚÔ‡Û·˜,
‰Â‡ÙÂÚÔ ÙÔÓ ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ Ù˘ §¿ÚÈÛ·˜ Î·È ÙÚ›ÙÔ ÙÔÓ ª·Î¿ÚÈÔ Ù˘ ™Ì‡ÚÓ˘. Δ· ÔÓfiÌ·Ù¿ ÙÔ˘˜ ÁÚ¿ÊÙËÎ·Ó ÛÙÔÓ
ÎÒ‰Èη Ù˘ ªÂÁ¿Ï˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ŒÓ· Ù¤ÙÔÈÔ Î›ÌÂÓÔ,

Ô˘ Û˘ÓÙ¿¯ıËÎÂ Î·È ˘ÔÁÚ¿ÊÙËÎÂ, ÂÓÒ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌË
˙ÂÛÙfi ÙÔ ÙÒÌ· ÙÔ˘ ¶·ÚıÂÓ›Ô˘ °′ Î·È ÙÔ Í›ÊÔ˜ Ù˘ ÊÔ‚ÂÚ‹˜ ·˘ı·ÈÚÂÛ›·˜ ÎÚÂÌfiÙ·Ó Û ÌÈ· ÎψÛÙ‹ ¿Óˆ ·fi
ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ ·˘ÙÒÓ, ı· ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙfi ÁÈ·
Ó· ·ÓÙÈÛÙ·ıÌ›ÛÂÈ ÔÏÏ¿ ÛÊ¿ÏÌ·Ù·. ¶Ú¤ÂÈ fï˜ Ó·
·Ú·‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ Ù· ÛÊ¿ÏÌ·Ù· ‹Ù·Ó ÔÏ˘¿ÚÈıÌ·.
™‡Ìʈӷ Ì fiÛ· ‹‰Ë ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ, Ë ‚·ÛÈÎfiÙÂÚË ·ÈÙ›· ÙˆÓ Û˘ÌÊÔÚÒÓ ‹Ù·Ó Ë ÔÌ·‰È΋ Ê˘Á‹ ÛÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi fiÏˆÓ Û¯Â‰fiÓ ÙˆÓ ÏÔÁ›ˆÓ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ·
ÙÔ˘ 15Ô˘ Î·È ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·. √È ·ÚÂÎÙÚÔ¤˜ Ô˘
ÚÔÎÏ‹ıËÎ·Ó ·fi ·˘Ùfi ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó Ó·
·ÔηٷÛÙ·ıÔ‡Ó, fiÙ·Ó ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤‰·ÊÔ˜
ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó Ó¤Â˜ ÁÂÓȤ˜ ÌÔÚÊˆÌ¤ÓˆÓ Î·È ¤ÌÂÈÚˆÓ
·Ó‰ÚÒÓ, ·ÏÏ¿, ÛÂ Û˘Ó‰˘·ÛÌfi Ì ÙËÓ ÈÛ¯˘ÚÔÁÓˆÌÔÛ‡ÓË
Ù˘ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ Î·È ÙȘ ‡Ô˘Ï˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙˆÓ Î·ıÔÏÈÎÒÓ, Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛËÌ·ÓÙÈο ÛÙÔÓ ÂÍ¢ÙÂÏÈÛÌfi Ù˘
∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì·˜ Î·È ÛÙË ÁÚ‹ÁÔÚË Î·Ù¿ÚÁËÛË ÙˆÓ ·Ú¯ÈÎÒÓ Ù˘ ‰ÈÎ·ÈˆÌ¿ÙˆÓ Î·È ÚÔÓÔÌ›ˆÓ. ¢ÂÓ ı· ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÔ˘Ì ٷ ÁÂÁÔÓfiÙ· Ì ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ. ∂¿Ó ÙÔ 17Ô ·ÈÒÓ· Ô ªÂϤÙÈÔ˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ÙË ÁÂÓÓ·ÈfiÙËÙ· Ó· Ù· ÂÚÈÁÚ¿„ÂÈ Ì ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ, ÁÈ·Ù› Ó· ÙÔ Î¿ÓÔ˘Ì ÂÌ›˜ Û‹ÌÂÚ·, ÙÒÚ· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÂÎÏ›„ÂÈ ÔÏϤ˜ ·fi ÙȘ ·Û¯‹ÌȘ ÂΛӘ; ÕÏψÛÙ ÔÈ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ ·Ó‹ÎÔ˘Ó Ì¿ÏÏÔÓ ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÈÛÙÔÚ›· Î·È ÌfiÓÔ Ë Û˘ÓÔÙÈ΋
·ÚÔ˘Û›·ÛË ÙˆÓ ÁÂÁÔÓfiÙˆÓ ·ÚΛ ÁÈ· Ó· ÏËÚÔÊÔÚ‹ÛÂÈ Â·ÚÎÒ˜ ÙÔ˘˜ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ı¤Ì·.
∞fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ÙÔ 1461 Ô ªˆ¿ÌÂı μ′ Î·Ù¤Ï˘ÛÂ
ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, ÔÏÏÔ› ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ fiÏ˘ ·˘Ù‹˜, ·ÊÔ‡ ‹Úı·Ó ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·,
ı¤ÏËÛ·Ó Ó· ·Ô˙ËÌȈıÔ‡Ó ÁÈ· ÙȘ ÛÙÂÚ‹ÛÂȘ Ô˘ ˘¤ÛÙËÛ·Ó ‰ÈÂΉÈÎÒÓÙ·˜ ÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ ÁÈ· ¤Ó·Ó
ÔÌÔÁÂÓ‹ ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ÙÔ 1467 Û˘ÎÔÊ¿ÓÙËÛ·Ó ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ÙÔ ‰È¿‰Ô¯Ô ÙÔ˘ πˆ¿Û·Ê, ÙÔÓ ª¿ÚÎÔ μ′29 Î·È ¤Ù˘¯·Ó Ó· ·Ó‚¿ÛÔ˘Ó ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ıÚfiÓÔ ÙÔ ÌÔÓ·¯fi
™˘ÌÂÒÓ30 ·fi ÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·, Ì ÙÔÓ fiÚÔ fiÙÈ ı·
Ï‹ÚˆÓ οı ¯ÚfiÓÔ ÊfiÚÔ 1.000 ¯Ú˘ÛÒÓ Î·È ı· ·Ú·ÈÙÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙË ¯ÔÚËÁ›· Ô˘ ¤·ÈÚÓ ̤¯ÚÈ ÚÈÓ ·fi
Ï›ÁÔ Ô ·ÙÚȿگ˘ ·fi ÙËÓ Î˘‚¤ÚÓËÛË. ŒÙÛÈ, 14 ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË Î·Ù·ÚÁ‹ıËΠÙÔ ·ÌÂٷΛÓËÙÔ Î·È ÙÔ ·ÊÔÚÔÏfiÁËÙÔ ÙÔ˘ ·Ú¯ËÁÔ‡ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜
Î·È Ô ÊfiÚÔ˜ ‰ÂÓ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠÛÙ· 1.000 ÊÏÔ˘ÚÈ¿. √
ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ºÈÏÈÔ‡ÔÏ˘ ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ˜ ÚfiÙÂÈÓ Ô
ÂÙ‹ÛÈÔ˜ ÊfiÚÔ˜ Ó· ·Ó¤‚ÂÈ ÛÙ· 2.000 ÊÏÔ˘ÚÈ¿ Î·È ÚÔοÏÂÛ ¤ÙÛÈ ÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛË ÙÔ˘ ™˘ÌÂÒÓ, ·ÊÔ‡ ›¯Â
‰È·ÙÂϤÛÂÈ ·ÙÚȿگ˘ ÂÚ›Ô˘ ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ·. ΔÔ 1481,
fï˜, Ô ‰È·‚fiËÙÔ˜ ƒ·Ê·‹Ï ÚfiÛÊÂÚÂ, ÂÎÙfi˜ ·fi Ù·
2.000 ¯Ú˘Û¿ Ô˘ ηٷ‚¿ÏÏÔÓÙ·Ó ÂÙËÛ›ˆ˜, ¿ÏÏ· 500 ˆ˜

√ Ó·fi˜ Ù˘ ∞Á›·˜
ÙÔ˘ £ÂÔ‡ ™ÔÊ›·˜
ÛÙËÓ
ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·.
ªÂÙ¿ ÙËÓ
Î·Ù¿Ï˘ÛË
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ
Ù˘ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜
·fi ÙÔÓ ªˆ¿ÌÂı μ′,
οÔÈÔÈ ·fi ÙÔ˘˜
¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘
fiÏ˘ ··›ÙËÛ·Ó
Ó· ‰Ôı› Ô
·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi˜
ıÚfiÓÔ˜ Û οÔÈÔ
Û˘Ì·ÙÚÈÒÙË ÙÔ˘˜.
ADAM WOOLFITT/
CORBIS/APEIRON

[86]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

‰ÒÚÔ ÁÈ· Ì›· ÌfiÓÔ ÊÔÚ¿. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ô ÊfiÚÔ˜ ·Ó¤‚ËΠÛÙ· 3.000 ¯Ú˘Û¿ ηÈ, ÂÎÙfi˜ ·fi ·˘Ù¿, Íԉ‡ÔÓÙ·Ó
ÔÏÏ¿ ¯Ú‹Ì·Ù· Û ·˘ÏÈÎÔ‡˜, ‚Â˙›Úˉ˜, ¢ÓÔ‡¯Ô˘˜,
Á˘Ó·›Î˜ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ Î·È ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔ˘˜, Ì ÙËÓ Â‡ÓÔÈ· ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÂÎϤÁÔÓÙ·Ó Î·È ˘ÔÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·Ó ÔÈ
·ÙÚȿگ˜. ŸÏ· ·˘Ù¿, Ê˘ÛÈο, ‹Ù·Ó Û ‚¿ÚÔ˜ ÙˆÓ
˘fiÏÔÈˆÓ ÎÏËÚÈÎÒÓ Î·È, Û ÙÂÏÈ΋ ·Ó¿Ï˘ÛË, Û ‚¿ÚÔ˜
ÙÔ˘ Ï·Ô‡. ŸÛ· ·Ó·Ê¤ÚıËÎ·Ó Ì¤¯ÚÈ ÙÒÚ· ·Ó·ÎÂÊ·Ï·ÈÒÓÔÓÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, ·ÏÏ¿ ÔÈ ¢˘ÙÈÎÔ› ηıÔÏÈÎÔ› Î·È ‰È·Ì·ÚÙ˘ÚfiÌÂÓÔÈ ‰ÈËÁÔ‡ÓÙ·È ¯ÂÈÚfiÙÂÚ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ·Ó ·˘Ùfi Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ. ΔÔ 1583 Ô πÂÚÂÌ›·˜ μ′,
·ÊÔ‡ ηÙËÁÔÚ‹ıËΠ·fi ÙËÓ ¶‡ÏË ˆ˜ ‰‹ıÂÓ ÊÈÏÔÏ·ÙÈÓÈÛÙ‹˜, ÂÍÔÚ›ÛÙËΠÛÙË ƒfi‰Ô, ÂÓÒ ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi
ıÚfiÓÔ ·Ó¤‚ËÎÂ Ô ¶·¯ÒÌÈÔ˜ μ
μ′31, Ô˘ ‹Ù·Ó ·‰ÂÏÊfi˜
ÏÔ‡ÛÈÔ˘ ÂÌfiÚÔ˘ Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ˆÚÔ‰fiÎËÛ ÙÔ ‰ÈÔÈÎËÙ‹
Ù˘ fiÏ˘ Ì 12.000 ÊÏÔ˘ÚÈ¿. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, Ô ·ÙÚȿگ˘ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜, Ô˘ ¤ÌÂÓ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Î·È ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ ¤ÁÎÚÈÙÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÈÂڿگ˜
‰È·Ì·ÚÙ˘Ú‹ıËÎ·Ó ÛÙÔ ‰È‚¿ÓÈ fiÙÈ Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ ÂΛÓÔ˜,
ÚÒÙÔÓ, ‹Ù·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ·Ó›Î·ÓÔ˜ ηÈ, ‰Â‡ÙÂÚÔÓ, ÂÍ·ÁfiÚ·Û ÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ·Í›ˆÌ· Ì ·ÈÛ¯Ú‹ ‰ˆÚÔ‰ÔΛ·.
√ ·ÙÚȿگ˘ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜ ÙÈ̈ڋıËΠÁÈ· ÙËÓ ·˘ı¿‰ÂÈ¿ ÙÔ˘ Ì ÔÈÓ‹, ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ··ÏÏ¿¯ıËÎÂ
·ÊÔ‡ η٤‚·Ï 3.000 ¯Ú˘Û¿. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ó¤· ·Ú¿ÔÓ· ¤ÁÈÓ·Ó ÛÙËÓ ¶‡ÏË, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Û˘Ó·›ÓÂÛ ÛÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛË ÙÔ˘ ÂÈ‚¿ÙË32 ÙÔ˘
ıÚfiÓÔ˘, ·ÏÏ¿ ··ÁfiÚ¢Û ÙËÓ ·Ó¿ÎÏËÛË ÙÔ˘ ÂÍfiÚÈÛÙÔ˘ πÂÚÂÌ›·. ŒÙÛÈ, ÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ·Í›ˆÌ· ‚Á‹ÎÂ
¿ÏÈ Û ‰ËÌÔÚ·Û›· Î·È ‰fiıËΠÛÙÔ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË ºÈÏÈÔ‡ÔÏ˘ Ô˘ Û˘ÌÌÂÙ›¯Â ÛÙÔ ‰È·ÁˆÓÈÛÌfi, Ô
ÔÔ›Ô˜ ÚfiÛÊÂÚ ÁÈ’ ·˘Ùfi 24.000 ¯Ú˘Û¿. ∫¿ÔÈÔÈ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Û˘Ó¤¯È˙·Ó ÙȘ ÚÔÛ¿ıÂȘ Ó· Â·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó
ÛÙÔ ıÚfiÓÔ ÙÔÓ πÂÚÂÌ›·, ·ÏÏ¿ ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ Ù· ηٿÊÂÚÓ·Ó, ı¤ÏËÛ·Ó Ó· ÂÙ‡¯Ô˘Ó ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÙËÓ ·Ó·ÁfiÚ¢ÛË ÙÔ˘ ·‰ÂÏÊÔ‡ ÙÔ˘ πÂÚÂÌ›· ¡ÈÎËÊfiÚÔ˘. ŒÙÛÈ,
·ÊÔ‡ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ·Ó 40.000 ¯Ú˘Û¿, ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËηÓ
ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰¤¯ÙËΠ̠¢¯·Ú›ÛÙËÛË ÙÔ
‰ÒÚÔ Î·È ÂÓ¤ÎÚÈÓ ÙËÓ ·›ÙËÛË. ΔfiÙ fï˜ Ô ·ÓÙ›·Ïfi˜
ÙÔ˘˜, ·ÊÔ‡ ¤Ù˘¯Â ̤۷ ÛÙËÓ ·ÂÏÈÛ›· ÙÔ˘ Ó· ÂÈÛÚ¿ÍÂÈ ·fi Ê›ÏÔ˘˜ ÙÔ ›‰ÈÔ ÔÛfi, ¤ÙÚÂÍ ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ·¿ÓÙËÛÂ: «√ ¿Ó‰Ú·˜ Â›Ó·È ¿ÚÈÛÙÔ˜ ηÈ
ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÙÔ˘ ·fiÏ˘Ù· ¿ÍÈÔ˜, ÁÈ’ ·˘Ùfi ÌÂ Î·Ó¤Ó·Ó ÙÚfiÔ Ó· ÌËÓ ÂÓÔ¯ÏËı›». ΔÔ Î·Îfi ÂȉÂÈÓÒıËÎÂ
·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ, ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ Ë ÂÍÔ˘Û›· ¤Ú·Û ·fi ÙÔ˘˜ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘˜ ÛÙÔ˘˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ‚Â˙›Úˉ˜. ∞fi ÙÔÓ ΔÈÌfiıÂÔ ∞′, Ô˘ ‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘ ·fi
ÙÔ 1614 ̤¯ÚÈ ÙÔ 1622, Ô Ì¤Á·˜ ‚Â˙›Ú˘ ∞Ï‹ ·Û¿˜
˙‹ÙËÛ ÙfiÙÂ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ Ã¿ÌÌÂÚ, 100.000 ¯Ú˘Û¿,

Ì ÙË ‰ÈηÈÔÏÔÁ›· fiÙÈ, ÂÂȉ‹ ›¯Â ‰‹ıÂÓ ‰ÈÔÚ›ÛÂÈ ÛÙÔ
‰È¿ÛÙËÌ· Ù˘ ·ÙÚÈ·Ú¯›·˜ ÙÔ˘ 300 ÌËÙÚÔÔϛ٘, ÂÈÛ¤Ú·Í ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ 300.000 ¯Ú˘Û¿, 1.000 ¯Ú˘Û¿ ·fi
οı ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË, fiˆ˜ ˘ÔÏÔÁ›˙ÂÙ·È. √ ·ÙÚȿگ˘
ÌfiÚÂÛ ӷ ··ÏÏ·Á› ·fi ÙÔ ·›ÙËÌ· ÏËÚÒÓÔÓÙ·˜
30.000 Ù¿ÏËÚ·. √È πËÛÔ˘›Ù˜, ÁÈ· Ó· Ú›ÍÔ˘Ó ÙÔ ‰È¿‰Ô¯Ô
ÙÔ˘ ΔÈÌÔı¤Ô˘ §Ô˘Î¿Úˆ˜, Ífi‰Â„·Ó 40.000 Ù¿ÏËÚ·,
ÂÓÒ ÔÈ ·ÓÙ›·ÏÔ› ÙÔ˘˜ ηςÈÓÈÛÙ¤˜ ¤Ù˘¯·Ó ÙËÓ ·ÓfiÚıˆÛË ÙÔ˘ ∫˘Ú›ÏÏÔ˘ Ì ÙËÓ ÏËڈ̋ 180.000 Ù·Ï‹ÚˆÓ.
ΔÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ ÛÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÙˆÓ 77 ÂÙÒÓ, ‰ËÏ·‰‹ ·fi ÙÔ 1623 ̤¯ÚÈ ÙÔ 1700, ¿ÏÏ·Í·Ó ÂÚ›Ô˘ 50
·ÙÚȿگ˜, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ‰ˆÚÔ‰ÔÎÒÓÙ·˜ ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›·. ŸÏ· ·˘Ù¿ ¤ÁÈÓ·Ó Û ‚¿ÚÔ˜ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ηıÒ˜
·ÊÂÓfi˜ ‰ÈfiÁÎˆÛ·Ó ˘ÂÚ‚ÔÏÈο ÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ¯Ú¤Ô˜,
·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ ¤Î·Ó·Ó ÙËÓ ·Ú·¯ÒÚËÛË Î·È ÙËÓ ¿ÛÎËÛË
fiÏˆÓ ÙˆÓ ÈÂÚ·ÙÈÎÒÓ ·ÍÈˆÌ¿ÙˆÓ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÂÍ·ÈÚÂÙÈο ıÏÈ‚ÂÚ‹˜ ÂÌÔÚÈ΋˜ Û˘Ó·ÏÏ·Á‹˜. ΔÔ ¯Ú¤Ô˜ ÙÔ˘
Ï·Ô‡ ¤ÁÈÓ ‰˘Û‚¿ÛÙ·¯ÙÔ Î·È ÔÈ Ê˘Ï·Î›ÛÂȘ ÙˆÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤ˆÓ Î·È ÙˆÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡, Ôχ Û˘ÓËıÈṲ̂Ó˜. ŒÓ·˜ ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ªÔω·‚›·˜, Ô˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó μ·Û›ÏÂÈÔ˜, ÂÏ›˙ÔÓÙ·˜ Ó· ··ÏÏ¿ÍÂÈ ÙËÓ ÂÎÎÏËÛ›· ·fi ·˘Ù‹ ÙËÓ ÓÙÚÔ‹, Ï‹ÚˆÛ fiÏ· Ù· ¯Ú¤Ë Ù˘.
ªfiÏȘ, fï˜, ¤Ú·Û·Ó 120 ¯ÚfiÓÈ·, Ô ·ÙÚȿگ˘ ™·ÌÔ˘‹Ï ∞′, ÚÔÛ·ıÒÓÙ·˜ Ó· ÌÔÈÚ¿ÛÂÈ ÛÙȘ ÂÈÛÎÔ¤˜
ηْ ·Ó·ÏÔÁ›· Ù· ¯Ú¤Ë ÙÔ˘ ÎÔÈÓÔ‡ Ô˘ ›¯·Ó Û˘ÛÛˆÚ¢Ù› ÂÎ Ó¤Ô˘, ¤ÏÂÁ fiÙÈ ¤ÁÈÓ·Ó «ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· Î·È ·fi
ÙȘ ˘Ú·Ì›‰Â˜ Ù˘ ∞ÈÁ‡ÙÔ˘».

ÕÏϘ ·Ú·‚È¿ÛÂȘ
Ù˘ ¶‡Ï˘
ΔÔ ·Ú¯ÈÎfi ‚ÂÚ¿ÙÈÔ ‰ÂÓ ·Ú·‚È¿ÛÙËΠÌfiÓÔ Û fi,ÙÈ
·ÊÔÚÔ‡Û ÙÔ ·ÌÂٷΛÓËÙÔ Î·È ÙÔ ·ÊÔÚÔÏfiÁËÙÔ ÙÔ˘
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ¶·Ú·‚È¿ÛÙËÎÂ, Â›Û˘, Î·È ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔÓ
fiÚÔ ÂΛÓÔ Ô˘ ·Ó¤ÊÂÚ fiÙÈ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ÂÎÎÏËۛ˜
ÔÙ¤ Î·È Ì η̛· ÚfiÊ·ÛË ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÌÂÙ·ÙÚ·Ô‡Ó Û ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡˜ ÙfiÔ˘˜ Ï·ÙÚ›·˜. √ Ó·fi˜
Ù˘ ÙÔ˘ £ÂÔ‡ ™ÔÊ›·˜, Ô˘ ›¯Â ·Ê·ÈÚÂı› ·fi ÙÔ˘˜
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ÙË Ì¤Ú· Ù˘ ÕψÛ˘, ÂÍ·ÈÚÔ‡ÓÙ·Ó ·fi
ÙÔÓ fiÚÔ. √ ηٷÎÙËÙ‹˜, fï˜, Û‡Ìʈӷ Ì ̷ÚÙ˘Ú›Â˜
ÙˆÓ Ìˆ·ÌÂı·ÓÒÓ ÈÛÙÔÚÈÔÁڿʈÓ, ÌÂÙ¤ÙÚ„ ÌfiÓÔ
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË 12 ÂÎÎÏËۛ˜ Û Ù˙·ÌÈ¿, ÂÓÒ
Ô ÁÈÔ˜ Î·È ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘ μ·ÁÈ·˙‹Ù μ′ ‰¤Î· Î·È Ô ÁÈÔ˜
Î·È ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ ™ÂÏ›Ì ∞′ ¿ÁÓˆÛÙÔ ·ÎÚÈ‚Ò˜ fiÛ˜, Û›ÁÔ˘Ú· fï˜ ÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ Î·È ÙȘ ηχÙÂÚ˜ ·fi fiÛ˜ ›¯·Ó ·ÔÌ›ÓÂÈ. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi,
Ô ™ÂÏ›Ì ∞′ ۯ‰›·Û οÙÈ Ôχ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ: ÙË ÛÊ·Á‹
fiÏˆÓ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ô˘ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ·Ó Ó· ·ԉ¯ÙÔ‡Ó

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [87]

ÙÔÓ ÈÛÏ·ÌÈÛÌfi, ·ÏÏ¿ Ì ÙȘ ÊÈÏ¿ÓıÚˆ˜ ÚÔÛ¿ıÂȘ
ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‚Â˙›ÚË ¶ÈÚ› ·Û¿ Î·È ÙÔ˘ ÌÔ˘ÊÙ‹ Δ˙ÂÌ·Ï‹ ·ÔÙÚ¿ËÎÂ Ë ÂÎÙ¤ÏÂÛË ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÙÂÚ·ÙÒ‰Ô˘˜
ۯ‰›Ô˘. øÛÙfiÛÔ Ë ·Ú¿ÓÔÌË ÔÈÎÂÈÔÔ›ËÛË ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÒÓ ÂÎÎÏËÛÈÒÓ Û˘Ó¯›ÛÙËΠ۠٤ÙÔÈÔ ‚·ıÌfi,
ÒÛÙÂ, ÂÓÒ ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ¿ÏˆÛ˘ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ˘‹Ú¯·Ó Û ·˘Ù‹Ó ÂÚ›Ô˘ 500 Ó·Ô›, Û‹ÌÂÚ·
·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÌfiÓÔ ‰‡Ô ÚÔÛʤÚÔÓÙ·È ÁÈ· ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋
Ï·ÙÚ›·. ÃÙ›ÛÙËÎ·Ó ÔÏϤ˜ Ӥ˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ÂÎÎÏËۛ˜ ηÈ, ÛÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ ∫ÈÔÚÈÏ‹ ªÔ˘ÛÙ·Ê¿ ·Û¿
¯Ù›ÛÙËÎ·Ó ÙfiÛ˜, ÒÛÙÂ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ∫·ÓÙÂÌ›ÚË, ÔÈ
ŒÏÏËÓ˜ ÓfiÌÈ˙·Ó fiÙÈ Ô ‚Â˙›Ú˘ ÂΛÓÔ˜ ¤¯ÙÈÛ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÂÎÎÏËۛ˜ ·fi ÙÔÓ πÔ˘ÛÙÈÓÈ·Ófi. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿,
·fi ÙȘ ·Ú¯·›Â˜ ÂÎÎÏËۛ˜ ·ÎfiÌË Î·È ÔÈ ·ÙÚÈ·Ú¯ÈΤ˜
‰Ë̇ÙËÎ·Ó Ë Ì›· ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏÏË. ∂›‰·Ì fiÙÈ Ô ªˆ¿ÌÂı μ′ ›¯Â ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ·Ú¯Èο ÛÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô ÙÔ
ÌÂÁ¿ÏÔ Ó·fi ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ ∞ÔÛÙfiψÓ. ∞ÏÏ¿ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ô ·ÙÚȿگ˘ °ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ÙÔÓ
ÂÁηٷÏ›„ÂÈ Î·È Ó· ¿ÂÈ ÛÙÔ Ó·fi Ù˘ ¶·Ì̷ηڛÛÙÔ˘,
ÂÓÒ Ô Ó·fi˜ ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ ∞ÔÛÙfiÏˆÓ ÁÎÚÂÌ›ÛÙËΠηÈ
ÛÙ· ÂÚ›È¿ ÙÔ˘ ¯Ù›ÛÙËΠ٤ÌÂÓÔ˜ Ô˘ ʤÚÂÈ ÙÔ fiÓÔÌ·
ÙÔ˘ ηٷÎÙËÙ‹. ∞ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔ 1595 ηٷϋÊıËÎÂ
·fi ÙÔ˘˜ ηٷÎÙËÙ¤˜ Î·È Ô Ó·fi˜ Ù˘ ¶·Ì̷ηڛÛÙÔ˘,

Ô ÔÔ›Ô˜ ÌÂÙ·ÙÚ¿ËΠ۠ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ·ÓÈÎfi Ù¤ÌÂÓÔ˜,
Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ºÂÙȤ Δ˙·ÌÂÛ›. ΔÔ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô ÌÂٷʤÚıËΠÛÙÔ Ó·fi ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¢ËÌËÙÚ›Ô˘, ÛÙËÓ •˘ÏfiÔÚÙ·, Î·È Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ƒ·Ê·‹Ï μ′
(1603-1608), ÛÙÔÓ Ù·ÂÈÓfi Ó·fi ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘33,
ÛÙÔ ¢ÈÏÔÊ·Ó¿ÚÈ, fiÔ˘ ·Ú·Ì¤ÓÂÈ Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·. ŸÏ·
·˘Ù¿ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó ÙËÓ Ôχ ÌÂÁ¿ÏË ÂÚÈÊÚfiÓËÛË Ô˘
¤‰ÂÈÍÂ Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ÚÔ˜ ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›·.
ŒÙÛÈ, ·fi ·˘Ù¿ ÔÈ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ηٷϷ‚·›ÓÔ˘Ó fiÙÈ
‰ÂÓ ‰È·ÙËÚ‹ıËÎ·Ó Ô‡Ù ٷ ÚÔÓfiÌÈ· Ô˘ ›¯Â ‰ÒÛÂÈ Ô
ηٷÎÙËÙ‹˜ ·Ú¯Èο ÛÙÔÓ ·ÓÒÙ·ÙÔ ¿Ú¯ÔÓÙ· ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜.
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù·‰›ÎË ÙÔ˘ ¶·ÚıÂÓ›Ô˘ °′ Û ı¿Ó·ÙÔ, Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ·Ê·›ÚÂÛ ·fi ÙÔÓ ·Ú¯ËÁfi ÙÔ˘
¤ıÓÔ˘˜ ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· ÂÓıÚÔÓ›˙ÂÙ·È ·fi ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔ
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, ‰Èη›ˆÌ· Ô˘ ›Û¯˘Â ̤¯ÚÈ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹,
ÔÚ›˙ÔÓÙ·˜ fiÙÈ Ë ÂÓıÚfiÓÈÛË ·˘Ù‹ ı· ÁÈÓfiÙ·Ó ÛÙÔ ÂÍ‹˜
·fi ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ‚Â˙›ÚË. ¢‡Ô ¯ÚfiÓÈ· ·ÚÁfiÙÂÚ·, ·Ê·ÈÚ¤ıËΠÂ›Û˘ ·fi ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó· ÊÔÚ¿ÂÈ ÙÔ ÏÂÁfiÌÂÓÔ ÛÎÈ¿‰ÈÔ, ¤Ó· ·fi Ù· ‰È·ÎÚ·ÙÈο ÛËÌ›· ÙÔ˘ ·ÍÈÒÌ·Ùfi˜ ÙÔ˘. ™˘Á¯ÚfiÓˆ˜, ÙÔ˘ ··ÁÔÚ‡ıËΠӷ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ÛÙËÓ ¶‡ÏË Û˘Óԉ¢fiÌÂÓÔ˜ ·fi
12 ·Ú¯ÈÂÈÛÎfiÔ˘˜, ÚÔÓfiÌÈÔ Ô˘ ÙÔ˘ ‰fiıËΠ¿ÏÈ
·ÚÁfiÙÂÚ·.

ΔÔ ºÂÙȯȤ Δ˙·Ì›.
√ ·ÙÚȿگ˘
°ÂÓÓ¿‰ÈÔ˜ ¿ÏÏ·ÍÂ
ÙËÓ ¤‰Ú· ÙÔ˘
·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘
Î·È ·fi ÙÔ Ó·fi
ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ
∞ÔÛÙfiψÓ,
Ô˘ ÙÔÓ Â›¯Â
·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ
Ô ªˆ¿ÌÂı μ′,
‹Á ÛÙÔ Ó·fi Ù˘
¶·Ì̷οÚÈÛÙÔ˘,
Ô ÔÔ›Ô˜ ÌÂ ÙË
ÛÂÈÚ¿ ÙÔ˘ ÙÔ 1595
ÌÂÙ·ÙÚ¿ËÎÂ
Û Ù˙·Ì›, ηÈ
ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎÂ
ºÂÙȯȤ.
GIAN BERTO VANNI/
CORBIS/APEIRON

[88]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ ÂӉȷʤÚÔÓ Î¿ÔȈÓ
·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ ÁÈ· ÙËÓ ÂıÓÈ΋
·È‰Â›·
ªÂ ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ù·ÂÈÓÒıËÎÂ, ÛÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘
¯ÚfiÓÔ˘, Ë ∂ÎÎÏËÛ›· Ì·˜ ·fi ‰È¿ÊÔÚ˜ ·Èٛ˜ Î·È ÂÈÚÔÛı¤Ùˆ˜ ·fi Ù· Ï¿ıË ÙˆÓ ›‰ÈˆÓ ÙˆÓ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÒÓ
Ù˘. ∂›‰·Ì fï˜ fiÙÈ ÔÏÏÔ› ·ÙÚȿگ˜ Î·È ¿Ó‰Ú˜
Ô˘ Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡Û·Ó ÙËÓ πÂÚ¿ ™‡ÓÔ‰Ô Ê¿ÓËÎ·Ó ·ÓÙ¿ÍÈÔÈ
Ù˘ ˘„ËÏ‹˜ ÙÔ˘˜ ·ÔÛÙÔÏ‹˜ Î·È ·Ó·Ê¤Ú·Ì ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ·ԉ›ÍÂȘ ÁÈ’ ·˘Ùfi, ÛÙȘ Ôԛ˜ ¢¯·Ú›ÛÙˆ˜ ı·
ÚÔÛı¤Ù·ÌÂ Î·È ¿ÏϘ. ∫¿ÔÈÔÈ ÚÔÓfiËÛ·Ó ÁÈ· ÙË ‰ËÌfiÛÈ· ·È‰Â›·, ΢ڛˆ˜ ·fi ÙÔ 17Ô ·ÈÒÓ· Î·È ÂȉÈÎfiÙÂÚ·
·fi ÙÔ 18Ô ·ÈÒÓ· Î·È ÂÍ‹˜. ŸÙ·Ó ‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘ ÁÈ·
‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿ Ô ÛÔÊfi˜ ∫‡ÚÈÏÏÔ˜ §Ô‡Î·ÚȘ, ÙÔ 1624,
›‰Ú˘Û ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔ ÚÒÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi

Ù˘ÔÁÚ·Ê›Ô. √ ∫ÂÊ·ÏÔÓ›Ù˘ ÌÔÓ·¯fi˜ ¡ÈÎfi‰ËÌÔ˜ ªÂÙ·Í¿˜ ·ÁfiÚ·Û ÙÔ Ù˘ÔÁÚ·ÊÂ›Ô ·˘Ùfi ÛÙÔ §ÔÓ‰›ÓÔ Î·È,
·ÊÔ‡ ÙÔ ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·, ÂÚÁ¿ÛÙËΠÂΛ
ÁÈ· οÔÈÔ ‰È¿ÛÙËÌ·, ÁÈ· Ó· ‰È·ÊˆÙ›ÛÂÈ ÙÔ ÔÚıfi‰ÔÍÔ
ϋڈ̷ Ì ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜,
fï˜, ÔÈ πËÛÔ˘›Ù˜ ηٿÊÂÚ·Ó ÌÂ Û˘ÎÔÊ·Óٛ˜ Ó· ηٷÛÙÚ·Ê› ÙÔ Ù˘ÔÁÚ·ÊÂ›Ô ·fi ÙȘ ·Ú¯¤˜. ÕÏÏÔ˜ ∫‡ÚÈÏÏÔ˜, Ô ∫‡ÚÈÏÏÔ˜ ∂′, fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘ ÁÈ·
ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÙÔ 1749, Ì ÙËÓ ÎÔÈÓ‹ ÚÔÛÊÔÚ¿ ÎÏËÚÈÎÒÓ Î·È Ï·˚ÎÒÓ ›‰Ú˘Û ÛÙÔÓ Õıˆ Û¯ÔÏ‹ «Ù¤ÙÔÈ· Ô˘,
‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ °Ú·ÈÎÔ‡˜, ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ˘¿ÚÍÂÈ Ì¤¯ÚÈ
Û‹ÌÂÚ·», Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ™¤ÚÁÈÔ ª·ÎÚ·›Ô. ™ÙË Û¯ÔÏ‹
·˘Ù‹ ÚÔÛοÏÂÛ·Ó ˆ˜ ‰¿ÛηÏÔ Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ ÙÔÓ
∂˘Á¤ÓÈÔ μÔ‡ÏÁ·ÚË, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤‚·Ï ٷ ÚÒÙ· ıÂ̤ÏÈ·
Ù˘ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚ˘ ¿ÓıËÛ˘ ÙˆÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·. ¢›‰·ÛΠÛÙ· ÂÏÏËÓÈο ÙÔ˘˜ Ì·ıËÙ¤˜ ÙÔ˘ ÙË ÏÔÁÈ΋ Î·È ÙË ÌÂÙ·Ê˘ÛÈ΋, Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ÓÂfiÙÂÚ˜ ıˆڛ˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜, fiˆ˜ Î·È ıÂÔÏÔÁ›· Î·È ÚËÙÔÚÈ΋. ¶¤ÓÙ ¯ÚfiÓÈ· ·ÚÁfiÙÂÚ·, fï˜, Ô ∂˘Á¤ÓÈÔ˜, ·ÂÏÈṲ̂ÓÔ˜
·fi ÙȘ ÔÏϤ˜ Ì˯·ÓÔÚڷʛ˜ ÙˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
›ÛÙ¢·Ó fiÙÈ ·˘Ù¿ Ô˘ ‰È‰¿ÛÎÔÓÙ·Ó ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ˆÊÂÏÔ‡Û·Ó, ·Ú·ÈÙ‹ıËÎÂ Î·È ¤Ê˘Á ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
∂›Û˘ Ï˘ËÚfi Â›Ó·È fiÙÈ Ô ∫‡ÚÈÏÏÔ˜ ∂
∂′, ÂÓÒ Â¤‰ÂÈÍÂ
·ÍȤ·ÈÓÔ ˙‹ÏÔ ÁÈ· ÙËÓ ·È‰Â›· ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜, ·‡ÍËÛÂ
ˆÛÙfiÛÔ ÙÔ ¯Ú¤Ô˜ ÙÔ˘ Ï·Ô‡ ·fi 500 Ô˘ÁÁÈ¿ Û 1.000,
‰ËÏ·‰‹ Û 500.000 ÁÚfiÛÈ· Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ÂΛӢ. ∂ÎÙfi˜
·fi ·˘Ùfi, ÚfiÛıÂÛ ÛÙÔ Î·ıÈÂڈ̤ÓÔ ·fi ·ÏÈ¿ ÂÛΤÛÈ, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙÔ ÔÛfi Ô˘ ηٷ‚·ÏÏfiÙ·Ó Ì›· ÊÔÚ¿
ÁÈ· ÙËÓ ÂÓıÚfiÓÈÛË ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, Î·È ÛÙÔ ÊfiÚÔ Ô˘
ÏËÚˆÓfiÙ·Ó ÂÙËÛ›ˆ˜, ¿ÏÏÔ, ÙÚ›ÙÔ ÊfiÚÔ, Â›Û˘ ÂÙ‹ÛÈÔ,
ÙÔ ÏÂÁfiÌÂÓÔ ÊfiÚÔ Ù˘ ÂÈ·ڈÛ˘ (ÛÙ· ÙÔ˘ÚÎÈο ÌԢηڤÚ). ∂·ÓÂÚ¯fiÌ·ÛÙ fï˜ ÛÙÔ ÂӉȷʤÚÔÓ Î¿ÔȈÓ
·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ ÁÈ· ÙËÓ ÂıÓÈ΋ ·È‰Â›·. √ ™ÂÚ·ÊÂ›Ì μ′, ÙÔ
1757, ·Á·Ô‡Û ÙÔ˘˜ ÌÔÚʈ̤ÓÔ˘˜ Î·È ¯·ÈÚfiÙ·Ó Ó·
ÌÈÏ¿ Ì·˙› ÙÔ˘˜, ϤÂÈ Ô ™¤ÚÁÈÔ˜ Ô ª·ÎÚ·›Ô˜, Î·È Â›¯Â ÙËÓ
¢·ÈÛıËÛ›· Ó· ÙÔ˘˜ ÙÈÌ¿. ∞Ó·ıÂÚÌ·›ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ ˙‹ÏÔ Ù˘
πÂÚ¿˜ ™˘Ófi‰Ô˘ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ, «·ÊÔ‡ ‰È¤Ù·Í ¯ÔÚËÁ›· ·fi
ÎÔÈÓfi ¤Ú·ÓÔ fi¯È ÌÈÎÚ‹˜ ·Í›·˜ Î·È ÂȂ‚·›ˆÛ Ì ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi ÁÚ¿ÌÌ·, ¤ıÂÛ ٷ ıÂ̤ÏÈ· ÌÂÁ·ÏÔÚÂÔ‡˜
ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹Ì·ÙÔ˜ Î·È ›‰Ú˘ÛË Û¯ÔÏ‹˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ·˜ Û ·˘Ù‹ Ù¤ÛÛÂÚȘ ‰·ÛοÏÔ˘˜ ÁÈ·
οı ÂÈÛÙ‹ÌË Î·È Ì¿ıËÛË. Œ‰ÂÈÍ ÂӉȷʤÚÔÓ Î·È ÁÈ·
ÙË Û¯ÔÏ‹ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜, ʤÚÓÔÓÙ·˜ ÁÈ· ‰¿ÛηÏÔ
ÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô ·fi ÙÔ ª¤ÙÛÔ‚Ô. ∞ÊÔ‡ ÙÔÓ Î·ÏˆÛfiÚÈÛÂ,
ÙÔÓ Ù›ÌËÛÂ Î·È Ì ٷ ÔÏÏ¿ ÙÔÓ ¤ÂÈÛÂ, ÙÔÓ ÙÔÔı¤ÙËÛ ÂΛ, ÛÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ ÛÔÊfiÙ·ÙÔ˘ ·ÚÈÔ˘ ∂˘ÁÂÓ›Ô˘,
Ô˘ ›¯Â ·Ú·ÈÙËı› ·fi ·˘Ù‹Ó. ΔÔ ÛÔ˘‰·›Ô ∂˘Á¤ÓÈÔ,
·ÊÔ‡ ÙÔÓ Í·Ó¿ÛÙÂÈÏ ·fi ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ı·˘Ì¿˙Ô-

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [89]

ÓÙ¿˜ ÙÔÓ ˘ÂÚ‚ÔÏÈο Î·È ÙÈÌÒÓÙ·˜ ÙÔÓ, ÙÔÓ ¤Î·Ó ‰¿ÛηÏÔ ÛÙË Û¯ÔÏ‹ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘». ™ÙÔ ÛËÌÂ›Ô ·˘Ùfi, ÌÈÏÒÓÙ·˜ Ì ˘ÂÚ‚ÔϤ˜, Û˘ÌÂÚ·›ÓÂÈ: «ŒÙÛÈ,
ÛÙÔÓ ÙÚ›ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ô˘ ‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘, ÙËÓ ·ÚÔÈΛ·
ÙÔ˘ º·Ó·Ú›Ô˘ ÙËÓ ¤Î·Ó ∞ıËÓfiÔÏË. ∂Λ Ô ÛËÌ·ÓÙÈÎfi˜ ∂˘Á¤ÓÈÔ˜ ‰›‰·ÛΠıÂÔÏÔÁ›·, Ô ¢ˆÚfiıÂÔ˜ ‰›‰·ÛÎÂ
ÊÈÏÔÛÔÊ›·, ÂΛ Ô ∫ÚÈÙ›·˜ ÚËÙÔÚÈ΋, ÂΛ Ô ∞Ó·Ó›·˜ ÏÔÁÈ΋ Î·È Ï‹ıÔ˜ ¿ÏÏˆÓ ÊÈÏÔÛfiÊˆÓ Î·È ÛÌ‹ÓÔ˜ ÊÈÏÔÏfiÁˆÓ Î·È ı›·ÛÔ˜ ıÂÔÏfiÁˆÓ, Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ¯·ÈÚfiÙ·Ó
οı ¿ÓıÚˆÔ˜ Ô˘ ·Á·Ô‡Û ÙÔ Á¤ÓÔ˜, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÔÈ
¯ÔÚËÁÔ› Î·È ÔÈ ÁÓÒÛÙ˜». ∂›Û˘, Î·È Ô °ÚËÁfiÚÈÔ˜ ∂′,
fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘ ÙËÓ ÚÒÙË ÊÔÚ¿, ÙÔ 1797,
›‰Ú˘Û ÛÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô Ù˘ÔÁÚ·ÊÂ›Ô Ì ‚·ÛÈÏÈ΋
¿‰ÂÈ·. ∫·Ù¿ ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ·ÙÚÈ·Ú¯È΋ ÙÔ˘ ıËÙ›·, ÙÔ
1806, Âͤ‰ˆÛ ÂÁ·ÎÏÈÔ ‰È·Ù·Á‹ Ì ÙËÓ ÔÔ›· Û˘ÓÈÛÙÔ‡Û ÙË Ì¿ıËÛË Î·È ·Ú·Î·ÏÔ‡Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Ó· ¯Ù›ÛÔ˘Ó Û¯ÔÏ›· Î·È Ó· ‚ÂÏÙÈÒÛÔ˘Ó Ù· ‹‰Ë
˘¿Ú¯ÔÓÙ·, ·ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜ ÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÙˆÓ Û¯ÔÏ›ˆÓ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ΔÔ 1819, fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ÁÈ·
ÙÚ›ÙË Î·È ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÊÔÚ¿ ·ÙÚȿگ˘, Âͤ‰ˆÛ ¿ÏÈ
Ó¤· ÂÁ·ÎÏÈÔ ÁÈ· ÙË ‰È¿‰ÔÛË ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ, Ì ÙËÓ ÔÔ›· ˙ËÙÔ‡Û ÙË ÊÚÔÓÙ›‰· Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜
΢ڛˆ˜ ·È‰Â›·˜ ηÈ, ÚÔ¿ÓÙˆÓ, ÙËÓ Î·ÏÏȤÚÁÂÈ· ηÈ
ÙËÓ ÂÎÌ¿ıËÛË Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÁÏÒÛÛ·˜, ÂÂȉ‹ Û οÔÈ· Û¯ÔÏ›· Ë ÁÏÒÛÛ· Ù˘ ·ÙÚ›‰·˜ ·Ú·ÌÂÏÔ‡ÓÙ·Ó,
ÏfiÁˆ ÙˆÓ ‰È¿ÊÔÚˆÓ ¿ÏÏˆÓ ÓÂfiÙÂÚˆÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ.
∞ӷʤÚÔÓÙ·˜ ÙÔÓ °ÚËÁfiÚÈÔ ∂′ ˆ˜ Ó· ÌËÓ ˘ÂÓı˘Ì›ÛÔ˘Ì ÛÙËÓ ·ÚÔ‡Û· ÁÂÓÈ¿ ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÂηÙfiÌ‚Ë
Ô˘ ÚfiÛÊÂÚÂ Ô ÎÏ‹ÚÔ˜ Ì·˜ ÁÈ· ÙËÓ ›ÛÙË Î·È ÙËÓ ·ÙÚ›‰·; ¶ÚÒÙÔ ı‡Ì· Ù˘ ‹Ù·Ó Ô ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜ ÂΛÓÔ˜
·ÙÚȿگ˘, ÙËÓ ÚÔÙÔÌ‹ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ¤ÛÙËÛ ÛÙ· ÚÔ‡Ï·È· ÙÔ˘ ÂıÓÈÎÔ‡ ·ÓÂÈÛÙËÌ›Ô˘ Ë Â˘Ï·‚‹˜ ¢ÁÓˆÌÔÛ‡ÓË Ù˘ ·ÚÔ‡Û·˜ ÁÂÓÈ¿˜, ˆ˜ ˉ·ÏÈÔ‡¯Ô˘ ηÈ
ÊÚÔ˘ÚÔ‡ fiÏ˘ Ù˘ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋˜ ÚÔfi‰Ô˘ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜.
√ °ÚËÁfiÚÈÔ˜ ∂′ Û˘Ó‰‡·˙ ÙËÓ Î·ÚÙÂÚÈÎfiÙËÙ· ÙÔ˘ Ì¿ÚÙ˘Ú· Ì ÙËÓ ËÁÂÙÈ΋ ÈηÓfiÙËÙ·. ª¿ÏÈÛÙ·, ÚÔ˜ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ fiÛÔ ÂÍ·ÛıÂÓÔ‡Û·Ó Ë ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ÙÔ˘
‰‡Ó·ÌË Î·È Ë ÛˆÌ·ÙÈ΋ ÙÔ˘ ÚÒÌË, ÙfiÛÔ ‰˘Ó¿ÌˆÓ Ë
·ÊÔÛ›ˆÛ‹ ÙÔ˘ ÚÔ˜ fiÏÔ ÙÔ ¤ıÓÔ˜. ™˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ‹˜ ÙÔ˘
˘‹ÚÍÂ Ô ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ¢¤ÚΈÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ ηٷÁfiÙ·Ó
Â›Û˘ ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ‹Ù·Ó ÚÔÔÚÈṲ̂ÓÔ˜

ÁÈ· Ó· ηıÔ‰ËÁ› ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÛÙÚ¿ÙÂ˘Ì· ·Ú¿ ÙÔ ÂÈÚËÓÈÎfi Ô›ÌÓÈÔ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ¶¤ı·Ó Ì ÙÚfiÔ Ô˘
‹Ù·Ó ·ÓÙ¿ÍÈÔ˜ Ù˘ ËÚˆÈ΋˜ ÙÔ˘ ʇÛ˘, ·ÊÔ‡ Ì ÙȘ
ÚÔÊËÙÈΤ˜ ÙÔ˘ ·ÂÈϤ˜ ÎÏfiÓÈÛ ÙËÓ „˘¯‹ Î·È ÙÔ˘
›‰ÈÔ˘ ÙÔ˘ ª·¯ÌÔ‡Ù μ′. ¶Ò˜ Ó· ͯ¿ÛÔ˘Ì ÙÔÓ ∫‡ÚÈÏÏÔ
·fi ÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ÁÂÓÓË̤ÓÔ˜ fi¯È
ÁÈ· Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙ÂÈ ‰‡ÛÎÔϘ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ·ÏÏ¿ ÁÈ·
Ó· Ï·ÙÚ‡ÂÈ ÙË ªÔ‡Û·, Î·È Ô‰ËÁ‹ıËΠÂ›Û˘ Û·Ó ·ÚÓ›
ÛÙÔ ÛÊ·Á›Ô; ◊ Ò˜ Ó· ͯ¿ÛÔ˘Ì ÙfiÛÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ·fi
ÙËÓ ¿ÁÈ· ÂΛÓË ÔÌ¿‰· Ì·ÚÙ‡ÚˆÓ;

ŸÏÔÈ ÔÈ ·ÙÚȿگ˜
·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó ÈÛÙÔ›
ÛÙ· ·ÙÚÔ·Ú¿‰ÔÙ·
¢ÂÓ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È Ó· ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ fiÛ· Î·È ·Ó ‹Ù·Ó Ù·
ÛÊ¿ÏÌ·Ù· ÔÏÏÒÓ ·ÙÚÈ·Ú¯ÒÓ, ηӤӷ˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜
‰ÂÓ Í¤Ê˘Á ·fi ÙËÓ ÈÛÙ‹ Ù‹ÚËÛË ÙÔ˘ ¿ÙÚÈÔ˘ ‰fiÁÌ·ÙÔ˜ Î·È ÙˆÓ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚˆÓ ÂıÓÈÎÒÓ Û˘ÌÊÂÚfiÓÙˆÓ.
™˘Ó¤‚Ë ÌfiÓÔ Û ¤Ó·Ó Ó· ÏËÛÈ¿ÛÂÈ ÙÔ ¯Â›ÏÔ˜ ÙÔ˘ ÁÎÚÂÌÔ‡, ÛÚˆÁ̤ÓÔ˜ ·fi ÔÏÏÔ‡˜ Î·È ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÂÈÚ·ÛÌÔ‡˜. ŸÙ·Ó fï˜ Û˘ÓÂȉËÙÔÔ›ËÛ Û ÙÈ ‚¿Ú·ıÚÔ ÎÈÓ‰‡Ó¢ ӷ ¤ÛÂÈ, ¤Î·Ó ¤ÁηÈÚ· ›Ûˆ Î·È ·¿ÏÏ·Í ÙÔ
¤ıÓÔ˜ Î·È ÙËÓ ∂ÎÎÏËÛ›· ÙÔ˘ ·fi Ù¤ÙÔÈÔ ÛÙ›ÁÌ·. √ ∞ı·Ó¿ÛÈÔ˜ °′, Ô ÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˜ ¶·ÙÂÏÏ¿ÚÈÔ˜, ‹Ù·Ó Â›ÛÎÔÔ˜ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ Î·È ‹Ù·Ó ÁÓˆÛÙfi˜ ˆ˜ ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜, ÊÈÏfiÏÔÁÔ˜, ÔÈËÙ‹˜ Î·È ÈÂÚÔ΋ڢη˜. ŸÙ·Ó ‰È·Ù¤ÏÂÛ ÁÈ·
ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ·ÙÚȿگ˘, ÙÔ 1633, ‹Ù·Ó Û ¤Í·ÚÛË Ë
‰È·Ì¿¯Ë ÌÂٷ͇ ηıÔÏÈÎÒÓ Î·È ‰È·Ì·ÚÙ˘ÚÔÌ¤ÓˆÓ ÁÈ· ÙÔ
ÔÈÔ˜ ı· ¤·ÈÚÓ Ì ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ∂ÎÎÏËÛ›·. ŸÛÔÈ ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙·Ó ÙÔÓ §Ô‡Î·ÚÈ ÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·Ó ÛÙÔ˘˜
·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ ÙˆÓ ‰È·Ì·ÚÙ˘ÚÔ̤ӈÓ, ÂÓÒ Ô ∞ı·Ó¿ÛÈÔ˜ °′ Ì·˙› Ì ÔÏÏÔ‡˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÂÈ˙ËÙÔ‡Û·Ó ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙˆÓ ·ÓÙÈÚÔÛÒˆÓ ÙÔ˘ ηıÔÏÈÎÈÛÌÔ‡. √‡Ù ٷ
Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÙˆÓ Î·ıÔÏÈÎÒÓ Ô‡ÙÂ ÙˆÓ ‰È·Ì·ÚÙ˘ÚÔÌ¤ÓˆÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· Ù·˘ÙÈÛÙÔ‡Ó Ï‹Úˆ˜ Ì ٷ ‰Èο Ì·˜
ÂıÓÈο Û˘ÌʤÚÔÓÙ·. √È Î·ıÔÏÈÎÔ› Âȉ›ˆÎ·Ó ÙËÓ ˘ԉԇψÛË Ù˘ ·Ó·ÙÔÏÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ ÛÙÔÓ ¿·, ÂÓÒ
ÔÈ ‰È·Ì·ÚÙ˘ÚfiÌÂÓÔÈ ÂÈı˘ÌÔ‡Û·Ó ÙËÓ ·Ô‰Ô¯‹ ·fi ÙËÓ
∂ÎÎÏËÛ›· Ì·˜ ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ‰fiÁÌ·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ÚÔÙÂÛÙ·ÓÙÈÛÌÔ‡. Ÿˆ˜ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Î¿ı ÊÔÚ¿ Ô˘ ÔÈ ÓÙfiÈÔÈ

™ÙËÓ ÁÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ 1520
Ù˘ÔÁÚ¿ÊÔÈ
Â› ÙÔ ¤ÚÁÔÓ.
BETTMANN/
CORBIS/APEIRON

√ ÛÔÊfi˜ ∫‡ÚÈÏÏÔ˜ §Ô‡Î·ÚȘ, ÙÔ 1624,
›‰Ú˘Û ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
ÙÔ ÚÒÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi Ù˘ÔÁÚ·Ê›Ô.

[90]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·Ó·˙ËÙÔ‡Ó ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ, ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·Ó Ó· ˘ÔÛ¯ÂıÔ‡Ó, ÛÙ· ÏfiÁÈ· ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ, οÔȘ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂȘ ÈηӤ˜ Ó· ˘Ô‰·˘Ï›ÛÔ˘Ó ÙÔ ˙‹ÏÔ
ÙÔ˘ ÚÔÛÙ¿ÙË. ∂›¯·Ì ‹‰Ë ·ÊÔÚÌ‹ Ó· ˘ԉ›ÍÔ˘Ì ÙȘ
˘Ô„›Â˜ Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ §Ô˘Î¿Úˆ˜
ˆ˜ ÚÔ˜ ·˘Ùfi ÙÔ ı¤Ì·, ·ÏÏ¿ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ÊÙ¿Û·Ì ÛÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ, ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó › ‹ ¤ÁÚ·„ οÙÈ ‰ÈÊÔÚÔ‡ÌÂÓÔ, ˆÛÙfiÛÔ ‰ÂÓ ¤Î·Ó ٛÔÙ· Ô˘ Ó· ÚÔÛ‚¿ÏÏÂÈ ÙȘ
‚·ÛÈΤ˜ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜ Ì·˜ ·Ú¯¤˜. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ԇ̠̠·fiÏ˘ÙË ‚‚·ÈfiÙËÙ· ÙÔ ›‰ÈÔ ÁÈ· ÙÔÓ
∞ı·Ó¿ÛÈÔ °′. ŸÙ·Ó ÂΉÈÒ¯ıËΠÛÙËÓ ·Ú¯‹ ·fi ÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ıÚfiÓÔ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ ÙÔ˘, 40 ̤Ú˜ ·ÊfiÙÔ˘
·Ó¤Ï·‚ ÙËÓ ·ÙÚÈ·Ú¯›·, Î·Ù¤Ê˘Á ÛÙËÓ ∞ÓÎfiÓ· ηÈ
¤ÁÚ·„ ÛÙÔÓ ¿·, ·Ú·Î·ÏÒÓÙ·˜ ÙÔÓ, fiÙ·Ó ı· ¤ÊÙ·ÓÂ
ÛÙË ƒÒÌË, Ó· ÙÔ˘ ÂÈÙÚ¤„ÂÈ Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜. ŸÙ·Ó fï˜ ‹Ú ÙËÓ
·¿ÓÙËÛË ·fi ÙÔÓ ¿· fiÙÈ ı· ÙÔÓ ‰Â¯fiÙ·Ó ·ÎfiÌË Î·È
ˆ˜ ηډÈÓ¿ÏÈÔ, Ô˘ ı· ηÙ›¯Â ÙËÓ 73Ë ı¤ÛË ÛÙËÓ ÔÌ¿‰·
ÙˆÓ Î·Ú‰ÈÓ·Ï›ˆÓ, ·ÚΛ Ó· ˘¤ÁÚ·Ê ÙÔÓ fiÚÔ Ù˘ Ï·ÙÈÓÈ΋˜ ›ÛÙ˘, ‰Â›ÏÈ·ÛÂ Ô ‰‡ÛÙ˘¯Ô˜ ¶·ÙÂÏÏ¿ÚÈÔ˜. ŒÙÛÈ,
·ÊÔ‡ ¤Ê˘Á ·fi ÙËÓ ∞ÓÎfiÓ·, ‹Á ÛÙË ªÔω·‚›·, ·fi
ÙËÓ ÔÔ›· Á‡ÚÈÛ ϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
Î·È Î·Ù¿ÊÂÚÂ, ¿ÏÈ Ì ÙËÓ ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍË ÙˆÓ πËÛÔ˘ÈÙÒÓ, Ó·
‰È·‰Â¯Ù› ÁÈ· ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿ ÙÔÓ ∫‡ÚÈÏÏÔ ÙÔ 1634. ∫·ÙËÁÔÚ‹ıËΠ·Ì¤Ûˆ˜ ÙfiÙ ÁÈ· ÊÈÏÔÏ·ÙÈÓÈÛÌfi Î·È ÂÍÔÚ›ÛÙËÎÂ
ÙÔ 1635 ÛÙË ƒÒÌË. ⁄ÛÙÂÚ· ·fi 16 ¯ÚfiÓÈ·, ÙÔ 1651, ηٿÊÂÚ Ì ÙËÓ ›‰È· ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍË Ó· Á›ÓÂÈ ·ÙÚȿگ˘ ÁÈ·
ÙÚ›ÙË ÊÔÚ¿, ·ÏÏ¿, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ¤ÁÈÓ ·Ô‰ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ
˘fiÏÔÈÔ ÎÏ‹ÚÔ, ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·Ú·ÈÙËı› ‡ÛÙÂÚ·
·fi 15 ̤Ú˜ Î·È ·fi ÙfiÙ ‰ÂÓ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠͷӿ ÛÙÔ
ÚÔÛ΋ÓÈÔ. ∏ Ê˘Á‹ ÙÔ˘ ÛÙËÓ πÙ·Ï›· fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘ ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿, Î·È Ë ÚfiÙ·ÛË, ÙËÓ ÔÔ›· ˘¤‚·ÏÂ
ÛÙÔÓ ·Ú¯ÈÂÚ¤· Ù˘ ƒÒÌ˘, Ó· ÙÔÓ ‰Â¯Ù› ÎÔÓÙ¿ ÙÔ˘ ˆ˜
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜, Â›Ó·È Ë ÌfiÓË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË Ú¿ÍË Ô˘ ¤ÁÈÓ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜.
∞ÏÏ¿ ÙÔ fiÙÈ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ·ÚÓ‹ıËΠӷ ˘ÔÁÚ¿„ÂÈ ÙÔ˘˜
fiÚÔ˘˜ Ù˘ Ï·ÙÈÓÈ΋˜ ›ÛÙ˘ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ fiÙÈ Ô‡Ù ÎÈ ·˘Ùfi˜ ÛÎÂÊÙfiÙ·Ó Ó· ÊÙ¿ÛÂÈ Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ÚÔ‰ÔÛ›·.

∏ ∂ÎÎÏËÛ›· ·Ì¤ÏËÛÂ
Ó· ÂÍÂÏÏËÓ›ÛÂÈ
ÙÔ˘˜ ÍÂÓfiÁψÛÛÔ˘˜
√È ÎÏËÚÈÎÔ› ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÂΛÓË ·ÓÙÈÛÙ¿ıËÎ·Ó Î·Ù¿ ηÈÚÔ‡˜ ÛÙȘ ÂÈı¤ÛÂȘ Ù˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÙˆÓ ·ÏÏÔıÚ‹ÛΈÓ,
ÊÚfiÓÙÈÛ·Ó ·ÚÎÂÙ¿ ÁÈ· ÙËÓ ·È‰Â›· ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ Î·È ÔÙ¤
‰ÂÓ ·‰È·ÊfiÚËÛ·Ó ÁÈ· ÙË ıÚËÛΛ· Ì·˜. øÛÙfiÛÔ, Ú¤ÂÈ
Ó· ·Ú·‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ ‰ÂÓ ÂˆÊÂÏ‹ıËÎ·Ó ·ÚÎÂÙ¿ ·fi ÙËÓ

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [91]

ÂÍ·ÈÚÂÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË Ô˘ ·¤ÎÙËÛÂ, ¯¿ÚË ÛÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ, Ô ·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎfi˜ ıÚfiÓÔ˜ ÛÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ∞Ó·ÙÔÏ‹,
ÁÈ· Ó· ÛÙËÚ›ÍÔ˘Ó Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. ¢ÂÓ
ı· ·Ó·ÊÂÚıԇ̠¿ÏÈ Â‰Ò ÛÙÔ ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜
fiÙÈ ÔÏÏÔ› ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÔ› ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ·fi ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜ ηٿÚÁËÛ·Ó Ù· ‰È¿ÊÔÚ· Î·È ÛËÌ·ÓÙÈο ÚÔÓfiÌÈ· Ô˘ ›¯Â ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô Ô Î·Ù·ÎÙËÙ‹˜. ¶Ò˜ Ó· ·ÚÓËıԇ̠fï˜ fiÙÈ Ë ÂÍÔ˘Û›· ·˘Ù‹ ÙÔ˘
·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘, ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó ˘Ô‚·ıÌ›ÛÙËΠÙÔ 16Ô, ÙÔ
17Ô Î·È ÙÔ 18Ô ·ÈÒÓ·, ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÚÔÛʤÚÂÈ ÔÏϤ˜
˘ËÚÂۛ˜ ÛÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÛÌfi, ÁÈ· ÙȘ Ôԛ˜ ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ ‰ÂÓ
ÊÚfiÓÙÈÛ fiÛÔ ı· ¤ÚÂÂ; √ ·ÙÚȿگ˘, fiÛÔ Î·È ·Ó
ÂÍ¢ÙÂÏ›ÛÙËΠÙÔ ·Í›ˆÌ¿ ÙÔ˘, fiÛÔ Î·È ·Ó ÂÚÈÔÚ›ÛÙËηÓ
Ù· ÚÔÓfiÌÈ· Ô˘ ·Ú¯Èο ÙÔ˘ ›¯·Ó ·Ú·¯ˆÚËı›, ‹Ù·Ó
¿ÓÙÔÙ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi˜ Î·È ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ÔÏÈÙÈÎfi˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ fiÏˆÓ ÁÂÓÈο ÙˆÓ ÔÚıfi‰ÔÍˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, fi¯È ÌfiÓÔ ‰ËÏ·‰‹ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ, ·ÏÏ¿
Î·È ÙˆÓ μÔ˘ÏÁ¿ÚˆÓ Î·È ÙˆÓ ™¤Ú‚ˆÓ Î·È ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ
Î·È ÙˆÓ ∞ÚÌÂÓ›ˆÓ. ∞˘Ùfi˜ ‰ÈfiÚÈ˙ ¿ÌÂÛ· ÙÔ˘˜ ·ÓÒÙÂÚÔ˘˜
ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡˜ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Î·È ¤ÌÌÂÛ· -̤ۈ ÙˆÓ
·ÓÒÙÂÚˆÓ ÎÏËÚÈÎÒÓ- ÙÔ˘˜ ηÙÒÙÂÚÔ˘˜, ·ÎfiÌ· Î·È ÙÔ˘˜
ÂÊË̤ÚÈÔ˘˜ Ù˘ ÈÔ ÌÈÎÚ‹˜ ΈÌfiÔÏ˘ Î·È ÙÔ˘ ÈÔ ÌÈÎÚÔ‡ ¯ˆÚÈÔ‡. ∞˘Ùfi˜ ›¯Â ÙÔÓ ÙÂÏÈÎfi ¤ÏÂÁ¯Ô Ù˘ ‰È·¯Â›ÚÈÛ˘ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ Î·È ÙˆÓ ÌÔÓ·ÛÙËÚÈ·ÎÒÓ
ÎÙËÌ¿ÙˆÓ Î·È Ù˘ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘ ÙˆÓ ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÒÓ. ∞˘Ùfi˜
‹Ù·Ó Ô ·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ‰ÈηÛÙ‹˜ ÙˆÓ ‰È·ÊÔÚÒÓ Û¯ÂÙÈο ÌÂ
ÙÔ˘˜ Á¿ÌÔ˘˜ Î·È fiÏˆÓ ÁÂÓÈο ÙˆÓ ‰ÈηÛÙÈÎÒÓ ˘Ôı¤ÛÂˆÓ Ô˘ ›¯·Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Î·È ‰ÂÓ ÙȘ
˘¤‚·ÏÏ·Ó ÛÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ‰ÈηÛÙ‹ÚÈÔ. ∞˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó, Ù¤ÏÔ˜, Ô ·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ˜ Î·È ÂÁÁ˘ËÙ‹˜ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ÛÙËÓ À„ËÏ‹ ¶‡ÏË, Ë ÔÔ›·, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡,
Ôχ Û¿ÓÈ· ·ÚÓÈfiÙ·Ó Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ Û ÔÙȉ‹ÔÙ ·˘Ùfi˜
ıˆÚÔ‡Û ÈηÓfi Ó· ÂÓÈÛ¯‡ÛÂÈ Î·È Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÙËÓ ›ÛÙË ÙÔ˘˜ ÚÔ˜ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜. ∂›¯Â ÏÔÈfiÓ ÔÏÏÔ‡˜ Î·È ·Î·Ù·Ì¿¯ËÙÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÁÈ· Ó· ÂȉڿÛÂÈ ÛÙÔ Ô›ÌÓÈfi ÙÔ˘
Ô˘ ÙÔ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÔÏϤ˜ Ê˘Ï¤˜. ¶ÔÈÔ ‹Ù·Ó ÙÔ ıÂÌÂÏÈ҉˜ ÂıÓÈÎfi Û˘ÌʤÚÔÓ, Ô˘ ÁÈ· ¯¿ÚË ÙÔ˘ fiÊÂÈÏ ӷ
ÂÎÌÂÙ·ÏÏ¢Ù› ÙË ‰‡Ó·ÌË ·˘Ù‹, ‰ÂÓ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È Ó· ÙÔ
˘ÂÓı˘Ì›ÛÔ˘Ì Ì ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ ÛÙÔ˘˜ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜.
ΔÔ Î·ı‹ÎÔÓ ·˘Ùfi ‹Ù·Ó Ë Â‰Ú·›ˆÛË ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ ÌÂ
ÙË ‰È¿‰ÔÛË Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÁÏÒÛÛ·˜ ÛÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ ·˘Ù¤˜
Ê˘Ï¤˜- οÙÈ Ô˘ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó· ηÙÔÚıˆı›.
√È Ê˘Ï¤˜ ÂΛӘ, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó ͤÓ˜ Î·È Â›¯·Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÁÏÒÛÛ·, ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ¤Ó· ÛÒÌ· Ì ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜,
ÁÈ·Ù› ˘¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ ›‰È· ·ÓÒÙ·ÙË ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋
ÂÍÔ˘Û›· Î·È Â›¯·Ó ÙËÓ ›‰È· ·Ù˘¯›· Ó· Â›Ó·È ÔÏÈÙÈο ˘ÔÙÂÏ›˜. ø˜ ¤Ó· ÛÒÌ· ÙÔ‡˜ ıˆÚÔ‡ÛÂ Î·È Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋
΢‚¤ÚÓËÛË Ô˘ ÙÔ˘˜ ·ÔηÏÔ‡Û fiÏÔ˘˜ ƒˆÌ·›Ô˘˜.

¶ÔÙ¤, ·ÎfiÌ· Î·È fiÙ·Ó Ë ÌÂ۷ȈÓÈ΋ Ì·˜ ÌÔÓ·Ú¯›· ‹Ù·Ó
ÛÙË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·ÎÌ‹ Ù˘, ‰ÂÓ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ Ù¤ÙÔÈ· ÂÓfiÙËÙ· Î·È ÔÌÔʈӛ· ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ Ê˘Ï¤˜ fiÛÔ ÛÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜. ΔÔ Ó‡̷ Ù˘ Ê˘ÏÂÙÈ΋˜ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·˜, ÙÔ ÔÔ›Ô
ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠ۠οÔȘ ·fi ·˘Ù¤˜ ÙȘ Ê˘Ï¤˜ ÛÙËÓ
ÂÔ¯‹ Ì·˜, ‹Ù·Ó Ú¿ÁÌ·ÙÈ Ôχ ÈÛ¯˘Úfi ÛÙÔ ªÂÛ·›ˆÓ·,
ÂÓÒ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ηٿÊÂÚ·Ó ÙfiÙ ӷ ˘ÔÙ¿ÍÔ˘Ó ÙȘ Ê˘Ï¤˜ ÂΛӘ, ¿ÓÙÔÙ fï˜ Û˘Ó·ÓÙÔ‡Û·Ó
·Ó˘¤Ú‚ÏËÙ· ÂÌfi‰È· ÁÈ· Ó· ÙȘ ÂÍÂÏÏËÓ›ÛÔ˘Ó. √È Ê˘ÏÂÙÈΤ˜ fï˜ ·˘Ù¤˜ ‰È·ÎÚ›ÛÂȘ ‹ ÂÍ·Ê·Ó›ÛÙËÎ·Ó ‹ ηٷϿÁÈ·Û·Ó ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜. ∏ ·È΋
¤‰Ú·, Ì ÙȘ ÔÏ˘Ì‹¯·Ó˜ ÂÓ¤ÚÁÂȤ˜ Ù˘, ‰‡ÛÎÔÏ· ηٿÊÂÚ ӷ ¿ÚÂÈ Ì ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ Ï›ÁÔ˘˜ ∞ÚÌÂÓ›Ô˘˜ ηÈ
∞Ï‚·ÓÔ‡˜. ŸÏÔÈ ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜
¤ÌÂÈÓ·Ó ÈÛÙÔ› ÛÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ıÚfiÓÔ Î·È ÔÙ¤ ‰ÂÓ
ÛΤÊÙËÎ·Ó Ó· ÂÓ·ÓÙȈıÔ‡Ó ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Î·È ÛÙȘ ‰È·Ù·Á¤˜ ÙÔ˘. ΔÔ fiÙÈ ÔÈ μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ˘ÔÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó ·ÁfiÁÁ˘ÛÙ·
ÛÙÔ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô Ê·›ÓÂÙ·È ·fi ÙËÓ ÚÔı˘Ì›· Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÔÈ ·˘ÙÔΤʷϘ ·Ú¯ÈÂÈÛÎÔ¤˜ Ù˘
∞¯Ú›‰·˜ Î·È ÙÔ˘ ¶ÂΛԢ ˘¤Î˘„·Ó ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· Ù˘
ªÂÁ¿Ï˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ·ÙÚȿگ˘ ÁÈ· ÚÒÙË
ÊÔÚ¿ Ô ™·ÌÔ˘‹Ï ∞′ (1764-1768). ΔÔ fiÙÈ Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË
¤‚ÏÂ Ì ¢¯·Ú›ÛÙËÛË Ó· ÂÂÎÙ›ÓÂÙ·È Ë ÂÍÔ˘Û›· ·˘Ù‹
Ê·›ÓÂÙ·È ·fi ÙËÓ Â˘ÎÔÏ›· Ì ÙËÓ ÔÔ›· Û˘ÌÊÒÓËÛ ÛÙË
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË Û˘Á¯ÒÓ¢ÛË. ΔÔ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô ÏÔÈfiÓ ‰ÂÓ
›¯Â Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ Î·Ó¤Ó· ÂÌfi‰ÈÔ ÛÙÔÓ ÂÍÂÏÏËÓÈÛÌfi, ̤ۈ Ù˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Î·È Ù˘ ÂıÓÈ΋˜ ·È‰Â›·˜, ÙˆÓ
ÈÔ ‚fiÚÂÈˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∫¿ÙÈ
Ù¤ÙÔÈÔ ‹Ù·Ó fi¯È ÌfiÓÔ ··Ú·›ÙËÙÔ ·ÏÏ¿ Î·È Â‡ÎÔÏÔ, ηÈ
·Ú¤ÌÂÈÓ ¤ÙÛÈ ÁÈ· 400 ¯ÚfiÓÈ· ÂÚ›Ô˘. ¢ÂÓ ı· ÈÛ¯˘ÚÈÛÙԇ̠fiÙÈ ÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô ‰ÂÓ ·ÓÙÈÏ‹ÊıËΠÙÔ Î·ı‹ÎÔÓ
ÙÔ˘ ·˘Ùfi, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ Â¤ÌÂÈÓ ·ÚÎÂÙ¿ Î·È ÈηÓÔÔÈËÙÈο
ÛÙËÓ ÂÎÏ‹ÚˆÛ‹ ÙÔ˘. ∞˘Ùfi ›¯Â ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·, fiÙ·Ó
ÚÈÓ ·fi οÔÈ· ¯ÚfiÓÈ· ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ¿ÏÈ ÔÈ Ê˘ÏÂÙÈΤ˜ ‰È·ÈÚ¤ÛÂȘ, Ó· ‚ÚÂıÔ‡Ó ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ ·ÏÏfiÁψÛÛÔÈ
μÔ‡ÏÁ·ÚÔÈ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ÙÔ˘ ∞›ÌÔ˘ Î·È ÔÏÏÔ› ÛÙË ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚË £Ú¿ÎË Î·È ÛÙË ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚË ª·Î‰ÔÓ›·. ∞˘Ù‹
Â›Ó·È Î·È Ë ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ÌÔÌÊ‹ Ô˘ ÌÔÚԇ̠ӷ ηٷÏÔÁ›ÛÔ˘Ì ÛÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô ·fi ÙËÓ ÕψÛË Ì¤¯ÚÈ Ù·
ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ·. ∫·Ù¿ ÙË ÁÓÒÌË Ì·˜, ı· ·Ó¯fiÌ·ÛÙ·Ó
fiÏ· Ù· ˘fiÏÔÈ· Ï¿ıË ÙÔ˘, ÙË ı˘Û›· ÙˆÓ ÚÔÓÔÌ›ˆÓ,
ÙÔÓ ÂÍ¢ÙÂÏÈÛÌfi, ÙË ÊÈÏÔ¯ÚËÌ·Ù›·, ·Ó ÊÚfiÓÙÈ˙ ӷ ˘ËÚÂÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÂΛÓÔ Û˘ÌʤÚÔÓ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡, ·ÊÔ‡ ‰È¤ıÂÙÂ Î·È ÙËÓ ··Ú·›ÙËÙË ‰‡Ó·ÌË Î·È ÙÔÓ
··ÈÙÔ‡ÌÂÓÔ ¯ÚfiÓÔ. øÛÙfiÛÔ, Ú¤ÂÈ Ó· ·Ú·‰Â¯ÙÔ‡ÌÂ
fiÙÈ ˘·›ÙÈÔÈ ÁÈ’ ·˘Ùfi, ÛÙÔ˘˜ ‰‡Ô ÚÒÙÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜, ›ӷÈ
ÂÍ›ÛÔ˘ Î·È ÔÈ ÔÏÈÙÈÎÔ› ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜.

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ
ÙÔ˘ ¿·
√˘Ú‚·ÓÔ‡ ∏′,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ Gian
Lorenzo Bernini
(1625-1630).
√ ∞ı·Ó¿ÛÈÔ˜ °′
Ô ¶·ÙÂÏÏ¿ÚÈÔ˜
˙‹ÙËÛÂ ÙË
‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ¿·
√˘Ú‚·ÓÔ‡ ∏′
ÁÈ· Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ
ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘
·ÙÚÈ¿Ú¯Ë fiÙ·Ó
‰È·‰¤¯ÙËΠÙÔÓ
∫‡ÚÈÏÏÔ.
ø˜ ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ·
ÙÔ˘ ˙ËÙ‹ıËÎÂ Ó·
˘ÔÁÚ¿„ÂÈ ÙÔÓ
fiÚÔ Ù˘ Ï·ÙÈÓÈ΋˜
›ÛÙ˘, ·ÏÏ¿
·˘Ùfi˜ ·ÚÓ‹ıËÎÂ.
ARALDO DE LUCA/
CORBIS/APEIRON

[92]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ë ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹
˙·ÓÙÈ ‹
Ù¤¯ÓË
∏ ¯ÚÔÓÈ΋ ÂÚ›Ô‰Ô˜
ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘
ÔÔ›·˜ ·Ó·Ù‡¯ıËΠË
ıÚËÛ΢ÙÈ΋ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋
Ô˘ ·ÔηÏ›ٷÈ
«ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹»
ÍÂΛÓËÛÂ Û˘Ì‚·ÙÈο
Ì ÙËÓ ÕψÛË Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÙÔ
1453 Î·È ¤ÊÙ·Û ̤¯ÚÈ
ÙË Û‡ÛÙ·ÛË ÙÔ˘
ÓÂÔÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
ÌÂÙ¿ ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË
ÙÔ˘ 1821. ∂ÚfiÎÂÈÙÔ
ÁÈ· ÌÈ· ÌÂÁ¿ÏË ¯ÚÔÓÈ΋
ÂÚ›Ô‰Ô, ÛÙËÓ ÔÔ›·
Û˘ÓÙÂϤÛÙËΠË
ÌÂÙ¿‚·ÛË ·fi ÙÔ˘˜
ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡˜ ÛÙÔ˘˜
ÓÂfiÙÂÚÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜, ÌÂ
ȉȷ›ÙÂÚ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ô˘ Ô›ÎÈÏÏ·Ó
·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜
Î·È ÙËÓ ÂÔ¯‹.
√ ÃÚÈÛÙfi˜ ıÂÚ·‡ÂÈ ÙÔÓ Ù˘ÊÏfi, ¤ÚÁÔ
Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ 1570-1576. √ ¢ÔÌ‹ÓÈÎÔ˜
£ÂÔÙÔÎfiÔ˘ÏÔ˜, ‹ El Greco, ‹Ù·Ó
¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ˘˜
ÂÎÚÔÛÒÔ˘˜ Ù˘ ÏÂÁfiÌÂÓ˘
«ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ÂÚÈfi‰Ô˘».
ALINARI ARCHIVES/CORBIS/APEIRON

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [93]

[94]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

π™Δ√ƒπ∫√ ¶§∞π™π√: ∞¶√
Δ√ μÀ∑∞¡Δπ√ ™Δ√À™
¡∂√Δ∂ƒ√À™ Ã√¡√À™
ΔÔ 1453 ·ÔÙÂÏ› ÔÚfiÛËÌÔ ÛÙËÓ
ÔÚ›· Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ÈÛÙÔÚ›·˜,
ηıÒ˜ Ë ÕψÛË Ù˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜
Û‹Ì·ÓÂ Î·È ÙËÓ ÔÚÈÛÙÈ΋ Î·Ù¿Ï˘ÛË Ù˘
μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. ∏ ÕψÛË
˘‹ÚÍÂ Ë ÏÔÁÈ΋ Û˘Ó¤ÂÈ· Ù˘
Ì·ÎÚfi¯ÚÔÓ˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ ηÈ
ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ·Ú·ÎÌ‹˜ ÙÔ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡
ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÙÔ ÔÔ›Ô fï˜ ‹‰Ë ·fi ÙË
¢′ ™Ù·˘ÚÔÊÔÚ›· (1204) Î·È ÌÂÙ¿ ›¯Â
‰È·Û·ÛÙ› Û ÌÈÎÚfiÙÂÚ· ÎÚ·Ù›‰È·
(·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· Ù˘ ¡›Î·È·˜ Î·È Ù˘

ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·˜, «‰ÂÛÔÙ¿ÙÔ» Ù˘
∏›ÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ªÔÚÈ¿). Δ· ÎÚ·Ù›‰È·
·˘Ù¿ ›¯·Ó ¿ÌÂÛ· ‹ ¤ÌÌÂÛ· Û¯¤ÛÂȘ
Ì ÙÔ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi ·ÚÂÏıfiÓ, ÂÓÒ
ÙÌ‹Ì·Ù· Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ›¯·Ó
ÔÚÈÛÙÈο ÂÚ¿ÛÂÈ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ¿ÏψÓ
‰˘Ó¿ÌˆÓ, ‰˘ÙÈÎÒÓ (∫Ú‹ÙË, ∫‡ÚÔ˜,
ÓËÛÈ¿ ∞ÈÁ·›Ô˘) Î·È ÔıˆÌ·ÓÈÎÒÓ
(ªÈÎÚ¿ ∞Û›·).
ΔÔ 15Ô ·ÈÒÓ· Ô ÛËÌÂÚÈÓfi˜ ÂÏÏ·‰ÈÎfi˜
¯ÒÚÔ˜ ‚Ú¤ıËΠοو ·fi ‰‡Ô
‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜.
ΔÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘
ËÂÈÚˆÙÈÎÔ‡ ÂÏÏ·‰ÈÎÔ‡ ¯ÒÚÔ˘
·ÔÙÂÏÔ‡Û ÙÌ‹Ì· Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘

√ıˆÌ·ÓÈ΋˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, ÂÓÒ Ù·
ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘, Ë ∫Ú‹ÙË, Ù· πfiÓÈ·
¡ËÛÈ¿ Î·È ÔÚÈṲ̂ӷ ̤ÚË Ù˘
ËÂÈÚˆÙÈ΋˜ ¯ÒÚ·˜ (¡·‡·ÎÙÔ˜,
¡·‡ÏÈÔ, ªÔÓÂÌ‚·Û›·) ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó
˘fi ÂÓÂÙÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·.
™Ù· ÚÒÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘
·Ú·ÙËÚ‹ıËΠÌÂٷΛÓËÛË
ÂÏÏËÓfiÊˆÓˆÓ ÔÌ¿‰ˆÓ ÙÔ˘ ÔÚıfi‰ÔÍÔ˘
ÏËı˘ÛÌÔ‡ Ù˘ √ıˆÌ·ÓÈ΋˜
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ÚÔ˜
ÂÓÂÙÔÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓ˜ ‹ ¿ÏϘ ÂÚÈÔ¯¤˜.
ΔÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ·˘Ùfi ›¯Â ÍÂÎÈÓ‹ÛÂÈ ·fi
ÙËÓ ‡ÛÙÂÚË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÂÚ›Ô‰Ô Î·È
Û˘Ó‰ÂfiÙ·Ó ¿ÌÂÛ· Ì ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [95]

·Ú·ÎÌ‹ Ù˘ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, ·ÏÏ¿ Î·È Ì ÙËÓ
ÚÔԉ¢ÙÈ΋ ·ÒÏÂÈ· ‰·ÊÒÓ Ù˘.
√È ÌÂÙ·Ó¿ÛÙ˜ ‹Ù·Ó Û˘Ó‹ıˆ˜
Â˘Î·Ù¿ÛÙ·ÙÔÈ μ˘˙·ÓÙÈÓÔ›, ¤ÌÔÚÔÈ,
ÏfiÁÈÔÈ, ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ› Ô˘ ·Ó·˙ËÙÔ‡Û·Ó
·ÛʷϤÛÙÂÚÔ˘˜ ÙfiÔ˘˜ ‰È·ÌÔÓ‹˜
ÛÙȘ ÂÓÂÙÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÂÏÏ·‰ÈÎÔ‡
¯ÒÚÔ˘, ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙËÓ ›‰È· ÙË μÂÓÂÙ›·
‹ Û ¿ÏϘ ÈÙ·ÏÈΤ˜ Î·È Â˘Úˆ·˚Τ˜
fiÏÂȘ. ŒÓ· ¿ÏÏÔ ÌÂÙ·Ó·ÛÙ¢ÙÈÎfi
Ú‡̷ ÎÈÓ‹ıËΠÚÔ˜ ÙȘ
·Ú·‰Ô˘Ó¿‚Ș ÂÚÈÔ¯¤˜ Î·È Ù·
ÂÌÔÚÈο ΤÓÙÚ· Ô˘
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó ÂΛ. ™ÙÔ˘˜ ÙfiÔ˘˜

ÙÔ˘ ÚÔÔÚÈÛÌÔ‡ ÙÔ˘˜ ÔÈ ÌÂÙ·Ó¿ÛÙ˜
›‰Ú˘Û·Ó ÛÙ·‰È·Î¿ ÂÏÏËÓÈΤ˜
·‰ÂÏÊfiÙËÙ˜ Î·È ·Ó‹ÁÂÈÚ·Ó
ÔÚıfi‰Ô͘ ÂÎÎÏËۛ˜.
¢ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó ¤ÙÛÈ ÔÈ ÂÏÏËÓÈΤ˜
·ÚÔÈ˘, ÔÈ Ôԛ˜ ·ÚÁfiÙÂÚ·
ÛÙ‹ÚÈÍ·Ó ÔÈÎÔÓÔÌÈο Î·È ÔÏÈÙÈÛÙÈο
ÙËÓ ÔÚ›· ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ ÚÔ˜ ÙËÓ
ÂıÓÈ΋ ÙÔ˘˜ Û˘ÁÎÚfiÙËÛË Î·È ÙË
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜.
ΔÔ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ηıÂÛÙÒ˜ ÛÙÔ ÔÔ›Ô
˘¿ÁÔÓÙ·Ó ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ Ù˘ ÚÒËÓ
μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ›¯Â ˆ˜
·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËı›
‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ÎÔÈÓˆÓÈÎfi Î·È Î·Ù’
Â¤ÎÙ·ÛË ÔÏÈÙÈÛÙÈÎfi ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ.
√ «Ù·ÍÈÎfi˜» ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·˜ ÙˆÓ

ηıÒ˜ Î·È Û ÎÔÈÓˆÓÈΤ˜ ÔÌ¿‰Â˜,
ÌÂ ‚·ÛÈÎfi ÛÎÔfi ÙËÓ
·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfiÙÂÚË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Î·È ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ·
¿ÌÂÛ˘ ·Ú¤Ì‚·Û˘ Ù˘ ·˘Ï‹˜ ÛÂ
·ÔÌ·ÎÚ˘Ṳ̂Ó˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. Δ·
ÚÔÓfiÌÈ· ·˘Ù¿ ‰ÂÓ Á›ÓÔÓÙ·Ó ¿ÓÙ·
Û‚·ÛÙ¿ Î·È Î·Ù¿ ηÈÚÔ‡˜ ˘‹ÚÍ·Ó
·˘ı·›ÚÂÙ˜ ÂÚÌËÓ›˜ Ô˘ Ù·
ηٷÚÁÔ‡Û·Ó. ªÈ· ÛÂÈÚ¿ ·fi
Û˘Óı‹Î˜ Ô˘ ˘ÔÁÚ¿ÊËÎ·Ó ÙÔ 1699
(∫¿ÚÏÔ‚ÈÙ˜), ÙÔ 1718 (¶·Û¿ÚÔ‚ÈÙ˜)
Î·È ÙÔ 1774 (∫ÈÔ˘ÙÛÔ‡Î-∫·˚Ó·ÚÙ˙‹),
Î·È ·ÊÔÚÔ‡Û·Ó ÛÙȘ Û¯¤ÛÂȘ Ù˘
√ıˆÌ·ÓÈ΋˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Ì ٷ
Â˘Úˆ·˚ο ÎÚ¿ÙË, Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛÙË
‚ÂÏÙ›ˆÛË Ù˘ ı¤Û˘ ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Î·È

ÎÔÈÓˆÓÈÒÓ ÛÙȘ ÂÓÂÙÔÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜ ‰ÂÓ ·ÓÙÈÛÙÔȯԇÛ ÛÙË
ÌÔÚÊ‹ Ô˘ ›¯·Ó ÔÈ ÎÔÈӈӛ˜ ÙˆÓ
ÂÚÈÔ¯ÒÓ Ô˘ ‹Ù·Ó ˘fi ÔıˆÌ·ÓÈ΋
΢ÚÈ·Ú¯›·. ¶ÔÏÂÌÈΤ˜ Û˘ÚÚ¿ÍÂȘ,
˘„ËÏÔ› ÊfiÚÔÈ, ·È¯Ì·ÏˆÛ›Â˜ Î·È ‚›·ÈÔÈ
ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌÔ› ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó ‰˘ÛÌÂÓ›˜
Û˘Óı‹Î˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÚıfi‰ÔÍÔ˘˜
ÏËı˘ÛÌÔ‡˜ Ù˘ √ıˆÌ·ÓÈ΋˜
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜.
∏ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË Î·È Ë ·Ó·‰ÈÔÚÁ¿ÓˆÛË
ÙˆÓ ıÚËÛ΢ÙÈÎÒÓ ÎÔÈÓÔÙ‹ÙˆÓ ÛÙÔ
ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù˘ ÙÂÚ¿ÛÙÈ·˜ ÔÏ˘ÂıÓÈ΋˜
Î·È ÔÏ˘ÔÏÈÙÈÛÌÈ΋˜ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜
ÎÔÈÓˆÓ›·˜ ‹Ù·Ó ÔÈ ÚÒÙÔÈ ÛÙfi¯ÔÈ ÙÔ˘
ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ™ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜ ›¯Â ·Ó·ÙÂı›
·fi ÙÔÓ ªÂ¯Ì¤Ù μ′ (1451-1481) Ë
‰ÈÔ›ÎËÛË ÙˆÓ ÔÚıfi‰ÔÍˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ.
™ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë, Î·È ¤ÌÌÂÛ· ÛÙÔ
·ÙÚȷگ›Ô, ·Ú·¯ˆÚ‹ıËηÓ
‰ÈÔÈÎËÙÈο Î·È ÔÈÎÔÓÔÌÈο ÚÔÓfiÌÈ·,
ηıÒ˜ Î·È ‰ÈηÈÔ‰ÔÙÈΤ˜ ÂÍÔ˘Û›Â˜ ÛÂ
ÂȉÈÎÔ‡˜ ÙÔÌ›˜. ΔȘ ÂÍÔ˘Û›Â˜ ·˘Ù¤˜
Ô ·ÙÚȿگ˘ ‰ÈηÈÔ‡ÓÙ·Ó Ó·
ÂίˆÚ‹ÛÂÈ, ÂÚ·ÈÙ¤Úˆ, ÛÙÔ˘˜
˘·ÁfiÌÂÓÔ˘˜ ÛÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô ÙÔ˘
ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ (ÛÙ·˘ÚÔËÁȷο
ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· Î·È ÂÈÛÎÔ¤˜). ∞Ó¿ÏÔÁ·
ÚÔÓfiÌÈ· ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó Â›Û˘ ÛÂ
‰È¿ÊÔÚ˜ ¿ÏϘ ÂÚÈÔ¯¤˜, ÔÚÂÈÓÔ‡˜
Û˘ÓÔÈÎÈÛÌÔ‡˜, Û˘ÁÎÔÈÓˆÓÈ·ÎÔ‡˜
ÎfiÌ‚Ô˘˜ Î·È fiÏÂȘ Ô˘
·Ú·‰fiıËÎ·Ó ¯ˆÚ›˜ ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË,

ÛÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ Î·È ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ÙÔ˘˜
·Ó¿Ù˘ÍË.
ΔfiÛÔ Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ fiÛÔ Î·È Ë ÂÓÂÙÈ΋
΢ÚÈ·Ú¯›· ‰ÂÓ ·Ó¤ÎÔ„·Ó ÙËÓ ÂͤÏÈÍË
Ù˘ ÔÚıfi‰Ô͢ ıÚËÛ΢ÙÈ΋˜ Ù¤¯Ó˘.
¡¤· ηÏÏÈÙ¯ÓÈο ΤÓÙÚ·
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó Î·ı’ fiÏË ‰È¿ÚÎÂÈ·
Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ ÛÙËÓ ÂÚÈʤÚÂÈ· Ù˘
ÚÒËÓ μ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜.
√È Î¿ÙÔÈÎÔ› ÙÔ˘˜ ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó
ÔÈÎÔÓÔÌÈο Î·È ‰ÈÔÈÎËÙÈο ÚÔÓfiÌÈ·,
Ô˘ ÙÔ˘˜ ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈÛ·Ó ÙËÓ ·Ó·Áη›·
·˘ÙÔÓÔÌ›·, ÒÛÙ ӷ Â›Ó·È Û ı¤ÛË Ó·
ÂÎÊÚ¿ÛÔ˘Ó ÂχıÂÚ· ÙËÓ ›ÛÙË ÙÔ˘˜,
ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘ ¢ÓfiËÛ ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË
Ù˘ ıÚËÛ΢ÙÈ΋˜ Ù¤¯Ó˘. ™ËÌ·ÓÙÈÎfi
ÚfiÏÔ ¤·È˙·Ó Â›Û˘ Ù· ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ·,
Ù· ÔÔ›·, ˘·ÁfiÌÂÓ· ·¢ı›·˜ ÛÙÔ
√ÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ¶·ÙÚȷگ›Ô
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜, ˆ˜
ÛÙ·˘ÚÔËÁȷο, ‰È·ÌÔÚÊÒıËÎ·Ó ÛÂ
·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔ˘˜ ¯ÒÚÔ˘˜ ÂÌÔÚÈ΋˜,
ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋˜ Î·È ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋˜
‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·˜. ∏ ·Ó·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘˜ ÛÂ
ÛËÌ·ÓÙÈο ΤÓÙÚ· ÔÊÂÈÏfiÙ·Ó ÛÙËÓ
¤Á΢ÚË ‰È·ÛÊ¿ÏÈÛË Ù˘ ÂÁÁ›Ԣ
ÂÚÈÔ˘Û›·˜ ÙÔ˘˜ Ì ‰‹ÏˆÛË
˘ÔÙ·Á‹˜ ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, Ë ÔÔ›·
ÂÈ΢ÚÒıËΠ̠ٷ Û¯ÂÙÈο ÊÈÚÌ¿ÓÈ·
(ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜). ∂Í›ÛÔ˘ ÛÔ˘‰·›Ô˜ ‹Ù·Ó
Î·È Ô ÚfiÏÔ˜ ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ ÙˆÓ
·Ú·‰Ô˘Ó¿‚ÈˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ, Ô˘
˘ÔÛÙ‹ÚÈÍ·Ó ÔÈÎÔÓÔÌÈο ÙȘ ÂÏÏ·‰ÈΤ˜
ÌÔÓ¤˜ (∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜ Î·È ªÂÙÂÒÚˆÓ),

ÕÔ„Ë ÙÔ˘
¡·˘Ï›Ô˘ ·fi
ÙÔ ¶·Ï·Ì‹‰È.
ªÂٷ͇ ÙˆÓ
ÂÏ¿¯ÈÛÙˆÓ
ÂÚÈÔ¯ÒÓ Ù˘
ËÂÈÚˆÙÈ΋˜
¯ÒÚ·˜ Ô˘
‰ÂÓ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó
˘fi ÔıˆÌ·ÓÈ΋
΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ
15Ô ·ÈÒÓ· ‹Ù·Ó
Î·È ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ,
ÙÔ ÔÔ›Ô
ηÙ›¯·Ó
ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›.
OLIRG/
SHUTTERSTOCK

[96]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ ÛËÌÂÚÈÓfi
∫¿ÚÏÔ‚ÈÙ˜ ÛÙË
™ÂÚ‚›·. ∏
Û˘Óı‹ÎË Ô˘
˘ÔÁÚ¿ÊËÎÂ
ÛÙÔ ∫¿ÚÏÔ‚ÈÙ˜
ÙÔ 1699 ÌÂٷ͇
√ıˆÌ·ÓÈ΋˜
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜
Î·È Â˘Úˆ·˚ÎÒÓ
ÎÚ·ÙÒÓ ‹Ù·Ó
Ì›· ·fi ·˘Ù¤˜
Ô˘ Û˘Ó¤‚·Ï·Ó
ÛÙË ‚ÂÏÙ›ˆÛË
ÙˆÓ Û¯¤ÛˆÓ
Ù˘ ı¤Û˘ ÙˆÓ
˘fi‰Ô˘ÏˆÓ
∂ÏÏ‹ÓˆÓ.
DEXNS/
SHUTTERSTOCK

ηıÒ˜ Î·È ÔÈ ¤Ú·ÓÔÈ ÙˆÓ ÌÔÓ·¯ÒÓ ÛÂ
ÔÚıfi‰Ô͘ ÂÚÈÔ¯¤˜ (˙ËÙ›˜) ‹ ÔÈ
¯ÔÚËÁ›Â˜ ·ÏÒÓ ÈÛÙÒÓ.
∏ ıÚËÛ΢ÙÈ΋ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋, Ë
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋, Ë ÌÂÙ·ÏÏÔÙ¯ӛ· Î·È Ë
˘Ê·ÓÙÈ΋-ÎÂÓÙËÙÈ΋ ·Ó·Ù‡¯ıËηÓ
ÛÙÔÓ ÂÓÈ·›Ô ÁˆÁÚ·ÊÈÎfi ¯ÒÚÔ Ù˘
√ıˆÌ·ÓÈ΋˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. √ 15Ô˜
·ÈÒÓ·˜ ¤ÊÂÚ ·ÏÏ·Á¤˜ ÛÙËÓ Ù¤¯ÓË
ÛÙÔÓ Â˘Ú‡ÙÂÚÔ ËÂÈÚˆÙÈÎfi ηÈ
ÓËÛȈÙÈÎfi ¯ÒÚÔ. ∏ ∫Ú‹ÙË ·ÔÙÂÏÔ‡ÛÂ
›Ûˆ˜ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓfi
ηÏÏÈÙ¯ÓÈÎfi ΤÓÙÚÔ, ÏfiÁˆ ÙˆÓ
ȉȷ›ÙÂÚˆÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ, ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·È
ÓÂ˘Ì·ÙÈÎÒÓ Û˘ÓıËÎÒÓ. ∞ÎfiÌË fï˜
Î·È ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ‰ÂÓ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ˘fi
ÂÓÂÙÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ›¯·Ó Ó· Âȉ›ÍÔ˘Ó
·ÍÈfiÏÔÁË Î·ÏÏÈÙ¯ÓÈ΋ ·Ú·ÁˆÁ‹.
∏ √ıˆÌ·ÓÈ΋ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·, ÌÔÏÔÓfiÙÈ
Î·Ù¤Ï˘Û ÙÔ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi ÎÚ¿ÙÔ˜,
ÂÓÔÔ›ËÛ ÙÔ ‚·ÏηÓÈÎfi ¯ÒÚÔ,
ηٷÚÁÒÓÙ·˜ Ù· Û‡ÓÔÚ· ηÈ
ÂÈÙÚ¤ÔÓÙ·˜ ÛÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ó·
ÎÈÓÔ‡ÓÙ·È Î·È Ó· ÂÍ·ÛÎÔ‡Ó ÂχıÂÚ·
ÙËÓ Ù¤¯ÓË ÙÔ˘˜ Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜. À‹Ú¯·Ó ˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ Ô˘ Ù·
¤ÚÁ· ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ‰È·ÛÎÔÚÈṲ̂ӷ ÛÂ
fiÏË ÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ, ·fi Ù· ªÂÙ¤ˆÚ·
¤ˆ˜ ÙË ªÔω·‚›·. ªÂٷ͇ ·˘ÙÒÓ ‹Ù·Ó
Ô •¤ÓÔ˜ ¢ÈÁÂÓ‹˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÍÂΛÓËÛ ÙÔ
15Ô ·ÈÒÓ· ·fi ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ·Ó‹Î·Ó
ÛÙËÓ √ıˆÌ·ÓÈ΋ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·
(ªÔ˘¯Ï› ∞Ú牛·˜) Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·
‰Ú·ÛÙËÚÈÔÔÈ‹ıËΠÙfiÛÔ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ
fiÛÔ Î·È ÛÙËÓ ÂÓÂÙÔÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓË ∫Ú‹ÙË.
√È ˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ ÎÈÓÔ‡ÓÙ·Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ÛÙÔ
Ï·›ÛÈÔ ÙˆÓ ÙÔÈÎÒÓ ·Ú·‰fiÛˆÓ,
·ÏÏ¿ ˘‹Ú¯·Ó Î·È ÂÌÓ¢Ṳ̂ÓÔÈ
ηÏÏÈÙ¤¯Ó˜ Ô˘ Û˘Ó‰‡·˙·Ó ÛÙÔ ¤ÚÁÔ
ÙÔ˘˜ ÛÙÔȯ›· ·fi ·Ï·ÈfiÙÂÚ˜
˙ˆÁÚ·ÊÈΤ˜ ·Ú·‰fiÛÂȘ ÌÂÁ¿ÏˆÓ
‚˘˙·ÓÙÈÓÒÓ Î¤ÓÙÚˆÓ
(∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË/£ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË),
‰˘ÙÈο ÛÙÔȯ›· Î·È ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ ·fi
ÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ ˙ˆ‹. ∏ ¿ÓıËÛË Ù˘
ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·˜ Î·È Ë
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙÔÈÎÒÓ ÂÚÁ·ÛÙËÚ›ˆÓ
ÂÈÎfiÓˆÓ, ·ÛËÌÔ˘ÚÁ›·˜ Î·È ÎÂÓÙËÙÈ΋˜
Û ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ μ·ÏηÓÈ΋˜
¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ ÔÊÂÈÏfiÙ·Ó, ηٿ ÌÂÁ¿ÏÔ
̤ÚÔ˜, ÛÙË ‚ÂÏÙ›ˆÛË Ù˘ ı¤Û˘ ÙˆÓ
ÔÚıÔ‰fi͈Ó. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘,

ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÔÈ
ÓÂ˘Ì·ÙÈΤ˜ ‰ÈÂÚÁ·Û›Â˜ Ô˘
ÂÈÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ˘fi ÙËÓ Â‹ÚÂÈ· ÙÔ˘
Â˘Úˆ·˚ÎÔ‡ ¢È·ÊˆÙÈÛÌÔ‡
‰È·ÌfiÚÊˆÛ·Ó Ó¤Â˜ ÎÔÈÓˆÓÈΤ˜
Û˘Óı‹Î˜ Ô˘ Ô‰‹ÁËÛ·Ó ÛÙËÓ
∂ÏÏËÓÈ΋ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË Î·È ÛÙËÓ ›‰Ú˘ÛË
ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜,
ÔÏÔÎÏËÚÒÓÔÓÙ·˜ ÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÛÙÔ˘˜
ÓÂfiÙÂÚÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜.
Δ√πÃ√°ƒ∞ºπ∂™:
∏ √ƒ£√¢√•∏
ª¡∏ª∂π∞∫∏ ∑ø°ƒ∞ºπ∫∏
(15√™-18√™ ∞πø¡∞™)
ªÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Î·È Î·ı’ fiÏË
ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ·ÔηÏÔ‡ÌÂÓ˘
ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ÂÚÈfi‰Ô˘ (15Ô˜-18Ô˜
·ÈÒÓ·˜), Ó¤· ηÏÏÈÙ¯ÓÈο ΤÓÙÚ·
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó ÛÙËÓ ÂÚÈʤÚÂÈ· Ù˘
ÚÒËÓ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ÂÈÎÚ¿ÙÂÈ·˜. Δ· Ó¤·
·˘Ù¿ ΤÓÙÚ· ‹Ù·Ó ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘
·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó ÔÈÎÔÓÔÌÈο Î·È ‰ÈÔÈÎËÙÈο
ÚÔÓfiÌÈ·, ηıÒ˜ Î·È ÌÔÓ·ÛÙÈΤ˜
ÎÔÈÓfiÙËÙ˜, ÔÈ Ôԛ˜ ̤۷ ·fi ÙÔ
ıÂÛÌfi ÙˆÓ ÛÙ·˘ÚÔËÁÈ·ÎÒÓ
ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÒÓ, ÙËÓ ¿ÌÂÛË ‰ËÏ·‰‹
ÂÍ¿ÚÙËÛ‹ ÙÔ˘˜ ·fi ÙÔ ¶·ÙÚȷگ›Ô
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜, ÌÂÙ·‚Ï‹ıËηÓ
Û ·˘ÙfiÓÔÌÔ˘˜ ¯ÒÚÔ˘˜ ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋˜
‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·˜.
◊‰Ë ·fi ÙÔ 15Ô ·ÈÒÓ·, Ì ÙÔÓ
ÂÈÏÂÎÙÈÎfi Û˘Ó‰˘·ÛÌfi ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÒÓ
Ù¯ÓÈÎÒÓ Î·È ·Ú·‰fiÛˆÓ, ‰fiıËΠÙÔ
ÛÙ›ÁÌ· Ù˘ Ù¯ÓÈ΋˜ Î·È ÙÔ˘ ‡ÊÔ˘˜ ÙˆÓ
ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚˆÓ ÚÂ˘Ì¿ÙˆÓ Ù˘
ÌÓËÌÂȷ΋˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ÙÔ˘ 16Ô˘
·ÈÒÓ·, Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ Ù˘ ·ÎÌ‹˜ Î·È ÙˆÓ
ÌÂÁ¿ÏˆÓ ¤ÚÁˆÓ Ù˘ ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
ÌÓËÌÂȷ΋˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜. √È ÌÔÓ·ÛÙÈΤ˜
ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜ Î·È ÙˆÓ
ªÂÙÂÒÚˆÓ ¤ÁÈÓ·Ó ÓÂ˘Ì·ÙÈο,
ÔÈÎÔÓÔÌÈο Î·È Î·ÏÏÈÙ¯ÓÈο ΤÓÙÚ·
ÙˆÓ ÔÚıÔ‰fi͈Ó, Ì ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›· ÛÙËÓ
¢ڇÙÂÚË μ·ÏηÓÈ΋ ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ.
¢È¿ÊÔÚ· ηÏÏÈÙ¯ÓÈο ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ·
·Ó·Ù‡¯ıËηÓ, ̤۷ Î·È Á‡Úˆ ·fi
·˘Ù¿, Û˘Ì‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË
ÙˆÓ Ù¯ÓÒÓ: ˘Ê·ÓÙÈ΋˜-ÎÂÓÙËÙÈ΋˜,
ÌÂÙ·ÏÏÔÙ¯ӛ·˜, ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ηÈ
͢ÏÔÁÏ˘ÙÈ΋˜.

™Ù· ÌÂÁ¿Ï· ·˘Ù¿ ÌÔÓ·ÛÙÈο ΤÓÙÚ·
ÙÔ˘ ÂÏÏ·‰ÈÎÔ‡ ¯ÒÚÔ˘ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û ÙÔ
¤ÚÁÔ ÙˆÓ ˙ˆÁÚ¿ÊˆÓ Ô˘
‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó ÙËÓ ·ÔηÏÔ‡ÌÂÓË
∫ÚËÙÈ΋ ™¯ÔÏ‹ ÌÓËÌÂȷ΋˜
˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜. √ £ÂÔÊ¿Ó˘ ™ÙÚÂÏ›Ù˙·˜
ª·ı¿˜, ÙÔȯÔÁÚ¿ÊÔ˜ ·ÏÏ¿ ηÈ
·ÁÈÔÁÚ¿ÊÔ˜ ·fi ÙÔ ∏Ú¿ÎÏÂÈÔ
(ÿӉ·Î·) ∫Ú‹Ù˘, ‹Ù·Ó Ô Î‡ÚÈÔ˜
ÂÎÚfiÛˆÔ˜ Ù˘ ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋˜ ·˘Ù‹˜
Ù¿Û˘. ΔÔ 1527 Û˘Ó·ÓÙ¿Ù·È ÙÔ ÚÒÙÔ
ÂÓ˘fiÁÚ·ÊÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ÛÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [97]

Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘
∞Ó··˘Û¿ ÛÙ· ªÂÙ¤ˆÚ·. ΔÔ ‡ÊÔ˜ ÙÔ˘
£ÂÔÊ¿ÓË ‰È·ÌÔÚÊÒıËΠÔÚÈÛÙÈο ÛÙË
‰È·ÎfiÛÌËÛË ÙÔ˘ ηıÔÏÈÎÔ‡ Î·È Èı·ÓfiÓ
Ù˘ ÙÚ¿Â˙·˜ Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ªÂÁ›ÛÙ˘
§·‡Ú·˜ ÛÙÔ ÕÁÈÔ ŸÚÔ˜, ÙÔ 1535. ∂‰Ò
Ë ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ ÙÔ˘ ·¤ÎÙËÛ ÚÔÛˆÈÎfi
‡ÊÔ˜, ·ÔÎÚ˘ÛÙ·ÏÏÒıËÎÂ Ë Ù¯ÓÈ΋
ÙÔ˘ Î·È Î·ıÔÚ›ÛÙËÎ·Ó Ù· ȉȷ›ÙÂÚ·
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ù˘ ∫ÚËÙÈ΋˜ ™¯ÔÏ‹˜,
Ù· ÔÔ›· ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ÌÂ
ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˜ ‹ ÌÈÎÚfiÙÂÚ˜ ·ÔÎÏ›ÛÂȘ

¿ÏÏÔÈ ÂÒÓ˘ÌÔÈ Î·È ·ÓÒÓ˘ÌÔÈ
·ÁÈÔÁÚ¿ÊÔÈ ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ˘
17Ô˘ ·ÈÒÓ·.
™ÙÔÓ ÙÔȯÔÁÚ·ÊÈÎfi ‰È¿ÎÔÛÌÔ Ù˘
§·‡Ú·˜ Ô £ÂÔÊ¿Ó˘ ‰È¢ı¤ÙËÛ ÙÔ
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈÎfi ÚfiÁÚ·ÌÌ·
ÚÔÛ·ÚÌfi˙ÔÓÙ·˜ ÙȘ ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ ÛÙȘ
ÌÂÁ¿Ï˜ ÂÈÊ¿ÓÂȘ ÙÔ˘ Ó·Ô‡.
™˘Ó‰‡·Û ÛÙÔȯ›· ÙˆÓ ˙ˆÁÚ·ÊÈÎÒÓ
Ù¿ÛÂˆÓ Ù˘ ˘ÛÙÂÚÔ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
¶ÂÚÈfi‰Ô˘ Î·È ·Ó·Ó¤ˆÛ ÙË
ıÂÌ·ÙÔÏÔÁ›· Ì Ӥ˜ ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ:

ÏÈÙ¿ ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈο ı¤Ì·Ù· ¯ˆÚ›˜ ÙȘ
ÁÚ·ÊÈΤ˜ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ Ù˘
·Ï·ÈÔÏfiÁÂÈ·˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜, Û˘Óı¤ÛÂȘ
Ì ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ú˘ıÌfi, ÚfiÛˆ· Ô˘
¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ·fi ËÚÂÌ›·, ¢Á¤ÓÂÈ·
Î·È ¯¿ÚË, ÌÔÚʤ˜ ۯ‰fiÓ ÛÙ·ÙÈΤ˜ ÌÂ
Û˘ÁÎÚ·ÙË̤Ó˜ ¯ÂÈÚÔÓƠ̂˜.
√ £ÂÔÊ¿Ó˘ ‰ÂÓ ÌÈÌ‹ıËΠ·Ï¿, Ô‡ÙÂ
·ÓÙ¤ÁÚ·„ ÛÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ÛÙÔȯ›· Ù˘
‰˘ÙÈ΋˜ Ù¤¯Ó˘, ·ÏÏ¿ Ù· ÂÓۈ̿وÛÂ
·ÚÌÔÓÈο Û ·˘Ùfi, ¯ˆÚ›˜ Ó·
ÚÔÛ‚¿ÏÏÂÈ ÙȘ ·ÈÛıËÙÈΤ˜ ·ÓÙÈÏ‹„ÂȘ

[98]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∂ÓÙ˘ˆÛȷΤ˜ Â͈ÙÂÚÈΤ˜
ÙÔȯÔÁڷʛ˜ ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·
ÛÙÔ ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ Ù˘ ªÔÏÓÙÔ‚›Ù·
ÛÙË ƒÔ˘Ì·Ó›· (¿Óˆ).
TIBOR BOGNAR/CORBIS/APEIRON

∂ÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË ·fi ÙÔ Ó¿ÚıËη
Ù˘ ªÂÁ›ÛÙ˘ §·‡Ú·˜ (·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·). √ £ÂÔÊ¿Ó˘ ™ÙÚÂÏ›Ù˙·˜
ª·ı¿˜ ÂÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛ ÙÔ 1535
ÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi Î·È Èı·ÓfiÓ Î·È ÙËÓ
ÙÚ¿Â˙· Ù˘ ªÔÓ‹˜ ªÂÁ›ÛÙ˘
§·‡Ú·˜ ÛÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜.
CHRIS HELLIER/CORBIS/APEIRON

ÙÔ˘ ÎÔÈÓÔ‡ ÙÔ˘, ÙÔ˘ ÌÔÓ·ÛÙÈÎÔ‡
ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜. ™ÙË
‰È·ÌfiÚʈÛË ÙˆÓ È‰È·›ÙÂÚˆÓ ·˘ÙÒÓ
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÒÓ Û˘Ó¤‚·Ï Ë
«ÁÓˆÚÈÌ›·» ÙÔ˘ ÌÂ Ù· ÌÂÁ¿Ï· ¤ÚÁ·
Ù˘ ·Ï·ÈÔÏfiÁÂÈ·˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜
(¶ÚˆÙ¿ÙÔ, μ·ÙÔ¤‰È, ÃÈÏ·Ó‰¿ÚÈ), ·ÏÏ¿
Î·È Ô ¡ÂfiÊ˘ÙÔ˜ Ô ∞ıËÓ·›Ô˜, Ô
ÂÍfiÚÈÛÙÔ˜ ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ μ¤ÚÔÈ·˜ – ÌÂ
ÙË ‚·ıÈ¿ ıÂÔÏÔÁÈ΋ ÙÔ˘ ÛΤ„Ë
‚Ô‹ıËÛ ÙÔÓ £ÂÔÊ¿ÓË ÛÙË
Û˘ÁÎÚfiÙËÛË ÙÔ˘ ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈÎÔ‡
ÚÔÁÚ¿ÌÌ·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ηıÔÏÈÎÔ‡ Ù˘
§·‡Ú·˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙË Û‡ÓÙ·ÍË ÙˆÓ
·ÊÈÂڈ̷ÙÈÎÒÓ ÂÈÁÚ·ÊÒÓ ÛÂ
·Ú¯·˚ÎÔ‡˜ ÛÙ›¯Ô˘˜. √ £ÂÔÊ¿Ó˘, Ì·˙›
Ì ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘, ™˘ÌÂÒÓ, ˙ˆÁÚ¿ÊÈÛ·Ó ÙÔ
1545-1546 ÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi Î·È ÙËÓ
ÙÚ¿Â˙· Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ™Ù·˘ÚÔÓÈ΋ٷ
∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜.
ΔËÓ ÂÔ¯‹ Ô˘ Ô £ÂÔÊ¿Ó˘

ÂÚÁ·˙fiÙ·Ó ÛÙÔ ÕÁÈÔÓ ŸÚÔ˜ (15351558) ‰È·ÎÔÛÌ‹ıËÎ·Ó ÌÈ· ÛÂÈÚ¿
ÌÓËÌ›· ÛÙ· ÔÔ›· ‹Ù·Ó ÂÌÊ·Ó›˜ ÔÈ
¿ÌÂÛ˜ ‹ ¤ÌÌÂÛ˜ ÂÈÚÚÔ¤˜ Ù˘
Ù¤¯Ó˘ ÙÔ˘: ÙÔ ÎÂÏ› Ù˘
ªÔÏ˘‚ÔÎÎÏËÛ›·˜ (1536), ÌÂÙfi¯È Ù˘
ÌÔÓ‹˜ ÃÈÏ·Ó‰·Ú›Ô˘ ÎÔÓÙ¿ ÛÙȘ
∫·Ú˘¤˜, ÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi Ù˘ ÌÔÓ‹˜
∫Ô˘ÙÏÔ˘ÌÔ˘Û›Ô˘ (1540), ÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi
Ù˘ ÌÔÓ‹˜ •ÂÓÔÊÒÓÙÔ˜ (1544), ÙÔ
ηıÔÏÈÎfi Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ¢ÈÔÓ˘Û›Ô˘ (1547,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘ Δ˙ÒÚÙ˙Ë ‹
∑ÒÚ˙Ë), ÙÔ ·ÚÂÎÎÏ‹ÛÈ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘
°ÂˆÚÁ›Ô˘ ÛÙË ÌÔÓ‹ ∞Á›Ô˘ ¶·‡ÏÔ˘
(1555). ™Ù· ˙ˆÁÚ·ÊÈο ·˘Ù¿ Û‡ÓÔÏ·
ÌÔÚԇ̠ӷ ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì ÙË
‰È·ÎfiÛÌËÛË ÙÔ˘ ηıÔÏÈÎÔ‡ Ù˘ ÌÔÓ‹˜
ªÂÙ·ÌfiÚʈÛ˘ ÙˆÓ ªÂÙÂÒÚˆÓ
(1552), ÙÔ˘ ηıÔÏÈÎÔ‡ Ù˘ ÌÔÓ‹˜
¢Ô˘Û›ÎÔ˘ ÛÙËÓ ¶‡ÏË ΔÚÈÎ¿ÏˆÓ (1557,
¤ÚÁÔ Â›Û˘ ÙÔ˘ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘ Δ˙ÒÚÙ˙Ë

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [99]

‹ ∑ÒÚ˙Ë), ÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi Ù˘ ÌÔÓ‹˜
ƒÔ˘Û¿ÓÔ˘ ÛÙ· ªÂÙ¤ˆÚ· (1561), ÙÔ
ηıÔÏÈÎfi Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ¢Ô¯ÂÈ·Ú›Ô˘
(1568) Î·È ÙÔ Ó·fi Ù˘ ÌËÙÚfiÔÏ˘
∫·Ï·Ì¿Î·˜ (1573), fiÔ˘ ÂÚÁ¿ÛÙËÎÂ
Ô ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˜ ¡ÂfiÊ˘ÙÔ˜ –Èı·Ófiٷٷ
Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ £ÂÔÊ¿ÓË– Ì·˙› Ì ÙÔÓ
ÈÂÚ¤· ∫˘ÚÈ·˙‹.
ΔËÓ ›‰È· ÂÔ¯‹ Ô˘ Ë ∫ÚËÙÈ΋ ™¯ÔÏ‹
ηıÈÂÚÒıËΠˆ˜ Â›ÛËÌË ÂÈηÛÙÈ΋
¤ÎÊÚ·ÛË Ù˘ ÔÚıfi‰Ô͢ ∂ÎÎÏËÛ›·˜
ÛÙ· ÌÔÓ·ÛÙÈο Û˘ÁÎÚÔÙ‹Ì·Ù· ÙÔ˘
∞Á›Ô˘ ŸÚÔ˘˜ Î·È ÙˆÓ ªÂÙÂÒÚˆÓ, ÌÈ·
·Ú¿ÏÏËÏË Î·ÏÏÈÙ¯ÓÈ΋ Ù¿ÛË –Ô˘
‰¤¯ÙËΠÂÈÚÚÔ¤˜ ·fi ÙËÓ ∫ÚËÙÈ΋
™¯ÔÏ‹ Î·È Û˘Ó¿Ì· ÙËÓ ÂËÚ¤·Û–
ÂÓÙÔ›ÛÙËΠÛÙÔÓ Â˘Ú‡ÙÂÚÔ ¯ÒÚÔ Ù˘
‚ÔÚÂÈÔ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜. Δ· ȉȷ›ÙÂÚ·
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ·˘Ù‹˜ Ù˘
˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ Î·È Ë ÂÈÚÚÔ‹ Ô˘
¿ÛÎËÛ ÛÙÔ˘˜ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘˜ ÙˆÓ
ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ Ì¿˜
ÂÈÙÚ¤Ô˘Ó Ó· ÙË ıˆڋÛÔ˘Ì ۯÔÏ‹:
ΔÔÈ΋ ∏ÂÈÚˆÙÈ΋ ™¯ÔÏ‹ ‹ ™¯ÔÏ‹
Ù˘ μÔÚÂÈÔ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜,
·Ï·ÈfiÙÂÚ· ÁÓˆÛÙ‹ ˆ˜ ™¯ÔÏ‹ ÙˆÓ
£Ë‚ÒÓ.
Δ· ÌÓËÌ›· Ô˘ ÛÒ˙ÔÓÙ·È ÛÙÔ ¡ËÛ›
ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ (ÌÔÓ‹ ∞Á›Ô˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘
ÙˆÓ ºÈÏ·ÓıÚˆËÓÒÓ ‹ ÙÔ˘ ™·ÓÔ‡,
ÌÔÓ‹ ∞Á›Ô˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ ÙÔ˘ ¡Ù›ÏÈÔ˘ ‹
™ÙÚ·ÙËÁÔÔ‡ÏÔ˘ ÙÔ˘ 1542/1543 ηÈ
ÌÔÓ‹ ∞Á›Ô˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ °ÎÈÔ˘Ì¿ÙˆÓ ‹
ÌÔÓ‹ ∂ÏÂÔ‡Û·˜ ÙÔ˘ ‰Â‡ÙÂÚÔ˘ ÌÈÛÔ‡
ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·) Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÓÔ˘Ó fiÏ·
Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜:
·ÊËÁËÌ·ÙÈ΋ ‰È¿ıÂÛË,
ÔÏ˘ÚfiÛˆ˜ Û˘Óı¤ÛÂȘ,
ÔχÏÔη Î·È ˘ÎÓ¿
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓ‹Ì·Ù· ÛÙÔ ‚¿ıÔ˜ ÙˆÓ
Û˘Óı¤ÛˆÓ, Ú·ÏÈÛÙÈΤ˜
ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ, ÌÔÚʤ˜ ÁÂÌ¿Ù˜
¤ÓÙ·ÛË Î·È ¤ÎÊÚ·ÛË ¿ıÔ˘˜, ηÈ
¤ÓÙÔÓ· ¯ÚÒÌ·Ù·. ∏ ÙÔȯÔÁÚ¿ÊËÛË
ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ·˘ÙÒÓ ˙ˆÁÚ·ÊÈÎÒÓ
Û˘ÓfiÏˆÓ ·fi ‰È·ÊÔÚÂÙÈο Û˘ÓÂÚÁ›·
˙ˆÁÚ¿ÊˆÓ ÛÙÔÓ ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓÔ ¯ÒÚÔ
ÙÔ˘ ¡ËÛÈÔ‡ ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ, ÙËÓ ›‰È·
ÂÚ›Ô˘ ¯ÚÔÓÈ΋ ÂÚ›Ô‰Ô, Ì·˜
ÂÈÙÚ¤ÂÈ Ó· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ì ٷ
πˆ¿ÓÓÈÓ· ˆ˜ ηÏÏÈÙ¯ÓÈÎfi ΤÓÙÚÔ

[100]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ÌÔÓ‹
™ÙÚ·ÙËÁÔÔ‡ÏÔ˘
(¿Óˆ) ÛÙÔ ¡ËÛ›
Ù˘ Ï›ÌÓ˘
ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ
ÊÈÏÔÍÂÓ›
ÙÔȯÔÁڷʛ˜
·ÓÙÈÚÔÛˆ¢ÙÈΤ˜ Ù˘
∏ÂÈÚˆÙÈ΋˜
™¯ÔÏ‹˜ ‹ ™¯ÔÏ‹˜
ÙˆÓ £Ë‚ÒÓ.
FLORENT RECLUS

∏ ∫Ô›ÌËÛË Ù˘
£ÂÔÙfiÎÔ˘, ¤ÚÁÔ
ÙÔ˘ £ÂÔÊ¿ÓË
ÙÔ˘ ŒÏÏËÓ·,
ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·
(·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÂÏ›‰·).
√ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˜
∞ÓÙÒÓÈÔ˜, Ô˘
ÂÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛÂ
ÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi
Ù˘ ÌÔÓ‹˜
•ÂÓÔÊÒÓÙÔ˜,
ÏËÛ›·ÛÂ
Ù¯ÓÔÙÚÔ›Â˜
Ô˘
ÂÎÚÔÛˆ‹ıËηÓ
΢ڛˆ˜ ·fi ÙÔÓ
£ÂÔÊ¿ÓË ÙÔÓ
ŒÏÏËÓ·.
SCALA

·˘Ù‹˜ Ù˘ Ù¿Û˘.
ΔÔ Î·Ù¿ÁÚ·ÊÔ Î·ıÔÏÈÎfi Ù˘ ÌÔÓ‹˜
ºÈÏ·ÓıÚˆËÓÒÓ Â›Ó·È ¤Ó· ÏÔ‡ÛÈÔ
ıÂÌ·ÙÈÎfi Î·È Ù¯ÓÔÙÚÔÈÎfi ¢ÚÂÙ‹ÚÈÔ,
ȉȷ›ÙÂÚ· ¯Ú‹ÛÈÌÔ ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÓfiËÛË
fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔ˘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘
˙ˆÁÚ·ÊÈÎÔ‡ Ú‡̷ÙÔ˜, ·ÏÏ¿ Î·È Ù˘
ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜
ÁÂÓÈÎfiÙÂÚ·. ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔ˘˜
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ÌÂÏÂÙËÙ¤˜, ÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi
Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ¤¯ÂÈ ·ÁÈÔÁÚ·ÊËı› Û ÙÚÂȘ
‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÂÚÈfi‰Ô˘˜: ÙÔ
1531/1532, ÙÔ 1542 Î·È ÙÔ 1560.
ªÂ ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·˘Ù‹ Ê¿ÛË Ù˘
ÈÛÙfiÚËÛ˘ ÙÔ˘ Ó·Ô‡ Û˘Ó‰¤ÂÙ·È ÙÔ
fiÓÔÌ· ÙˆÓ £Ë‚·›ˆÓ ˙ˆÁڿʈÓ
°ÂˆÚÁ›Ô˘ Î·È ºÚ¿ÁÁÔ˘ ∫ÔÓÙ·Ú‹.
¶·Ú’ fiÏÔ Ô˘ ÛÙËÓ ÂÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘
‚fiÚÂÈÔ˘ Â͈ӿÚıËη Ù˘ ÌÔÓ‹˜
ºÈÏ·ÓıÚˆËÓÒÓ ‰ÂÓ ÛÒ˙ÂÙ·È ÙÔ fiÓÔÌ·
ÙÔ˘ ·ÁÈÔÁÚ¿ÊÔ˘, Ë ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋
·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈΤ˜ ηÈ
Ù¯ÓÔÙÚÔÈΤ˜ ÔÌÔÈfiÙËÙ˜ Ì ٷ
˘ÔÁÂÁÚ·Ì̤ӷ ¤ÚÁ· ÙˆÓ ‰‡Ô
·‰ÂÏÊÒÓ ÛÙÔ Ó·fi ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘
ÛÙËÓ ∫Ú¿„Ë πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ (1563), ÛÙÔ
Ó¿ÚıËη Ù˘ ÌÔÓ‹˜ μ·ÚÏ·¿Ì ÛÙ·
ªÂÙ¤ˆÚ· (1566) Î·È ÛÙÔ Ó·fi
ªÂÙ·ÌfiÚʈÛ˘ Ù˘ μÂÏÙÛ›ÛÙ·˜,
ÛËÌÂÚÈÓ‹ ∫ÏËÌ·ÙÈ¿ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ (1568),
fiÔ˘ Ô ºÚ¿ÁÁÔ˜ ˙ˆÁÚ¿ÊÈ˙ ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘.

√ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ˜ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˜ Ù˘
™¯ÔÏ‹˜ Ù˘ ‚ÔÚÂÈÔ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜
‹Ù·Ó Ô Â›Û˘ £Ë‚·›Ô˜ ºÚ¿ÁÁÔ˜
∫·ÙÂÏ¿ÓÔ˜. ΔÔ ÌfiÓÔ ÂÓ˘fiÁÚ·ÊÔ ¤ÚÁÔ
ÙÔ˘ ÛÒ˙ÂÙ·È ÛÙÔ ·ÚÂÎÎÏ‹ÛÈ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘
¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ ÛÙË ÌÔÓ‹ ªÂÁ›ÛÙ˘ §·‡Ú·˜
ÛÙÔ ÕÁÈÔ ŸÚÔ˜ (1560). ∏ ·ÚÔ˘Û›·
¤ÚÁˆÓ ÙÔ˘ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘ ÛÙÔ ŸÚÔ˜, ‰›Ï·
·fi Ù· ¤ÚÁ· ÙÔ˘ ÂÎÚÔÛÒÔ˘ Ù˘
΢ڛ·Ú¯Ë˜ ∫ÚËÙÈ΋˜ ™¯ÔÏ‹˜, ÙÔ˘
£ÂÔÊ¿ÓË, Ì·ÚÙ˘Ú› ÙË Ê‹ÌË ÙfiÛÔ ÙÔ˘
›‰ÈÔ˘ fiÛÔ Î·È Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜ Ô˘
ÂÍ·ÏÒıËÎÂ Î·È ÛÙ· ÌÂÁ¿Ï· ÌÔÓ·ÛÙÈο
ΤÓÙÚ· ÙÔ˘ ÂÏÏ·‰ÈÎÔ‡ ¯ÒÚÔ˘. ™ÙÔÓ
∫·ÙÂÏ¿ÓÔ ·Ô‰›‰ÔÓÙ·È ÌÈ· ÛÂÈÚ¿ ·fi
·Ó˘fiÁÚ·Ê· ¤ÚÁ·, fiˆ˜ Ë
‰È·ÎfiÛÌËÛË Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ª˘ÚÙÈ¿˜
∞Èوϛ·˜ (1539), ÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi Ù˘
ÌÔÓ‹˜ μ·ÚÏ·¿Ì ªÂÙÂÒÚˆÓ (1548),
Ô Ó·fi˜ Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜ ƒ·ÛÛÈÒÙÈÛÛ·˜
ÛÙËÓ ∫·ÛÙÔÚÈ¿ (1553) Î·È ÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi
ÙÔ˘ √Û›Ô˘ ¡ÈοÓÔÚ· ÛÙ· °Ú‚ÂÓ¿
(̤۷ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·).
Δ· ‰‡Ô ΢ڛ·Ú¯· ˙ˆÁÚ·ÊÈο Ú‡̷ٷ
ÂÍ·ÏÒıËÎ·Ó Î·È Î·ıÈÂÚÒıËÎ·Ó ˆ˜
ÂÈηÛÙÈ΋ ¤ÎÊÚ·ÛË ÙˆÓ ÔÚıfi‰Ô͈Ó
ÏËı˘ÛÌÒÓ ÔÏfiÎÏËÚ˘ Ù˘ μ·ÏηÓÈ΋˜
̤¯ÚÈ ÙË ªÔωԂϷ¯›· Î·È Û˘Ó˘‹Ú¯·Ó
Ì ¿ÏϘ ˙ˆÁÚ·ÊÈΤ˜ Ù¿ÛÂȘ,
·Ú·‰ÔÛȷΤ˜ Î·È ·Ó·ÓˆÙÈΤ˜.
√ ∞ÓÙÒÓÈÔ˜, ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˜ ÙÔ˘ ηıÔÏÈÎÔ‡

Ù˘ ÌÔÓ‹˜ •ÂÓÔÊÒÓÙÔ˜, ·Ó Î·È ÂÓ¤Ù·ÍÂ
ÛÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ÙÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ¤ÎÊÚ·Û˘
ÙÔ˘ £ÂÔÊ¿ÓË, ‰ÂÓ Î·Ù¿ÚÁËÛ ÙÔ
ÚÔÛˆÈÎfi ÙÔ˘ ‡ÊÔ˜ Î·È ÙËÓ È‰È·›ÙÂÚË
Ù¯ÓÈ΋ ÙÔ˘, Ù˘ ¤ÓÙÔÓ˘ ·Ú¿ıÂÛ˘
Ï¢ÎÒÓ ÊÒÙˆÓ Û ÛÎÔ‡ÚÔ ‚¿ıÔ˜.
ΔÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È ·fi ÌÈ·
«ÂÍÚÂÛÈÔÓÈÛÙÈ΋» ‰È¿ıÂÛË Ì ÙËÓ
·Ú¿ıÂÛË ¤ÓÙÔÓˆÓ Ï¢ÎÒÓ ÊÒÙˆÓ ÛÂ
ÛÎÔ‡Ú· ÂÈÊ¿ÓÂÈ·, Ô˘ ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÂÙ·È
·fi ÙËÓ ÎÏ·ÛÈ΋ ¯¿ÚË ÙˆÓ ÌÔÚÊÒÓ Ù˘
∫ÚËÙÈ΋˜ ™¯ÔÏ‹˜ Î·È ÏËÛÈ¿˙ÂÈ ÛÂ
·ÓÙ›ÛÙÔȯ· Ú‡̷ٷ ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ·,
Ì ·ÚÈÔ ÂÎÚfiÛˆfi ÙÔ˘˜ ÙÔÓ
£ÂÔÊ¿ÓË ÙÔÓ ŒÏÏËÓ·. ¢È·ÊÔÚÂÙÈ΋
˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ Ù¿ÛË ÂͤÊÚ·˙ ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘
√ÓÔ‡ÊÚÈÔ˘, ÚˆÙfi·· ¡ÂÔοÛÙÚÔ˘
(∂ÏÌ·Û¿Ó) Î·È ÌÔÚʈ̤ÓÔ˘
˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘ ˘„ËÏ‹˜ Ù¤¯Ó˘ Ô˘
˙ˆÁÚ¿ÊÈÛ ÛÙÔ ªÂÚ¿ÙÈ Ù˘ ∞Ï‚·Ó›·˜.
∏ Ù¤¯ÓË ÙÔ˘ ÂËÚ¤·Û ÙËÓ Â˘Ú‡ÙÂÚË
ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ ·˘ÙÔΤʷÏ˘ ÂÈÛÎÔ‹˜
Ù˘ ∞¯Ú›‰·˜, ÂÓÒ ¤ÚÁ· ÙÔ˘ ¤¯Ô˘Ó
ÂÓÙÔÈÛÙ› ÛÙËÓ ∫·ÛÙÔÚÈ¿ Î·È ÛÙȘ
Á‡Úˆ ÂÚÈÔ¯¤˜ ¤ˆ˜ ÙË ªÔω·‚›·.
√ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˜ √ÓÔ‡ÊÚÈÔ˜ Î·È Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘
¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ‹Ù·Ó ÂÎÏÂÎÙÈÎÔ› ˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ,
Ì ÂÈÚÚÔ¤˜ ÛÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘˜ ÙfiÛÔ ·fi
Ù· Û‡Á¯ÚÔÓ¿ ÙÔ˘˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈο Ú‡̷ٷ
fiÛÔ Î·È ·fi ·Ï·ÈfiÙÂÚ˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈΤ˜
Ù¿ÛÂȘ ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·. ∏ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋
ÙÔ˘˜ ÂÌÏÔ˘Ù›ÛÙËΠÂÈϤÔÓ ÌÂ
ÛÙÔȯ›· Ù· ÔÔ›· ·Ó·Î·ÏÔ‡Û·Ó
ÌӋ̘ Ù˘ ‡ÛÙÂÚ˘ ÁÔÙıÈ΋˜ Ù¤¯Ó˘.
∏ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ¿ÓıËÛË ÔÚÈṲ̂ӈÓ
ÂÚÈÔ¯ÒÓ ÙÔ˘ ÂÏÏ·‰ÈÎÔ‡ ¯ÒÚÔ˘ ÙÔ 17Ô
·ÈÒÓ· Â¤ÙÚ„ ÙËÓ ·Ó¤ÁÂÚÛË Ï‹ıÔ˘˜
Ó·ÒÓ Î·È ÙË Û˘Ó·ÎfiÏÔ˘ıË ÌÂÁ¿ÏË
˙‹ÙËÛË ·ÁÈÔÁڿʈÓ. √È ˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ
·˘ÙÔ› ηٿÁÔÓÙ·Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ·fi ÙËÓ
‡·ÈıÚÔ, ·Ó Î·È ˘‹Ú¯·Ó Î·È ˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ
Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ·ÛÙÈο ΤÓÙÚ·,
fiˆ˜ ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ. √ÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·Ó
Û˘Ó‹ıˆ˜ Û ÌÈÎÚ¤˜ ÔÌ¿‰Â˜,
«Û˘ÓÙÚÔÊȤ˜», Ì ‚¿ÛË ÙËÓ ÎÔÈÓ‹
ηٷÁˆÁ‹ Î·È ÙËÓ ÔÈÎÔÁÂÓÂȷ΋
·Ú¿‰ÔÛË Î·È ÎÈÓÔ‡ÓÙ·Ó Û ¢ڇÙÂÚ˜
ÂÚÈÔ¯¤˜. ΔÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘˜
¯·Ú·ÎÙËÚÈ˙fiÙ·Ó ·fi ÙË ÌÂÙ·ÊÔÚ¿
·ÔÎÚ˘ÛÙ·ÏÏˆÌ¤ÓˆÓ ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈÎÒÓ
ıÂÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ÌÓËÌÂȷ΋˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [101]

[102]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ªÔÓÔ‰¤Ó‰ÚÈ (1619/20) ∑·ÁÔÚ›Ô˘).
ŒÚÁ· ÙÔ˘˜ Û˘Ó·ÓÙÒÓÙ·È Â›Û˘ ÛÙË
μfiÚÂÈ· ◊ÂÈÚÔ, ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›· Î·È ÛÙË
ª·Î‰ÔÓ›·. ∏ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ ÙÔ˘˜ ›¯Â
ÂÈÚÚÔ¤˜ ·fi ÙË ™¯ÔÏ‹ Ù˘
‚ÔÚÂÈÔ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜, Î·È Î˘Ú›ˆ˜
·fi ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙˆÓ ·‰ÂÏÊÒÓ ∫ÔÓÙ·Ú‹.
∞fi ÙËÓ ›‰È· ÂÚÈÔ¯‹ ηٿÁÔÓÙ·Ó Î·È ÔÈ
˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ ·fi ÙÔ ¯ˆÚÈfi °Ú¿ÌÌÔ˜, ÂÓÒ
·Ó¿ÏÔÁ˜ «Û˘ÓÙÚÔÊȤ˜» ˘‹Ú¯·Ó ÛÙ·
ÕÁÚ·Ê· Î·È Û ¿ÏϘ ÔÚÂÈÓ¤˜ ÂÚÈÔ¯¤˜
ÙÔ˘ ÂÏÏ·‰ÈÎÔ‡ ¯ÒÚÔ˘. ™ÙË ÓfiÙÈ·
∂ÏÏ¿‰· ÂÓÙÔ›˙ÔÓÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ¤ÚÁ· ÙˆÓ
·‰ÂÏÊÒÓ °ÂˆÚÁ›Ô˘ Î·È ¢ËÌËÙÚ›Ô˘
ªfiÛ¯Ô˘ ·fi ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ. ŒÚÁ· ÙÔ˘˜
ÛÒ˙ÔÓÙ·È ÛÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi Ù˘ ÌÔÓ‹˜
μÔ˘ÏοÓÔ˘ (1608) ÛÙË ªÂÛÛËÓ›·, ÛÙÔ
ηıÔÏÈÎfi Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ∞Á›Ô˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘
∫·Ú˘¿˜ (1638) ∞Ú牛·˜ Î·È ·ÏÏÔ‡.
∞fi ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ Î·Ù¿ÁÔÓÙ·Ó Î·È ÔÈ

μÀ∑∞¡Δπ¡√ ∫∞π Ãπ™Δπ∞¡π∫√ ª√À™∂π√

ŒÚÁÔ ÙÔ˘ ¡. ∫·ÓÙÔ‡ÓË,
ÂÎÚÔÛÒÔ˘ Ù˘
∂Ù·ÓËÛȷ΋˜ ™¯ÔÏ‹˜, ÙÔ˘
19Ô˘ ·ÈÒÓ·. ¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ ÙÔ˘
¯ÚÔÓÈÎÔÁÚ¿ÊÔ˘ ¶·Ó·ÁÈÒÙË
™·Ì·ÚÙ˙‹ (¿Óˆ).
PUBLIC DOMAIN

∂ÈÎfiÓ· Ì ÙÔÓ ¿ÁÈÔ πˆ¿ÓÓË
ÙÔÓ ¶Úfi‰ÚÔÌÔ. ŒÚÁÔ ÙÔ˘
∫ÚËÙÈÎÔ‡ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘
ÕÁÁÂÏÔ˘, ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).

ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ· Û ·ÏÔ˘ÛÙÂ˘Ì¤ÓË
ÌÔÚÊ‹ Î·È Û˘¯Ó¿ Ì Ì˯·ÓÈÎfi ÙÚfiÔ.
∞fi ÙȘ ÈÔ ÂÎÙÂÓÒ˜ ÌÂÏÂÙË̤Ó˜
ÔÌ¿‰Â˜ ˙ˆÁÚ¿ÊˆÓ Â›Ó·È ·˘ÙÔ› ·fi ÙÔ
ÂÚË̤̈ÓÔ ¯ˆÚ›Ô §ÈÓÔÙfiÈ Ù˘
∫·ÛÙÔÚÈ¿˜. √È §ÈÓÔÙÔ›Ù˜ ˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ
΢ÚÈ¿Ú¯ËÛ·Ó ÛÙË ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ Ù˘
∏›ÚÔ˘ ÙÔ ÚÒÙÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 17Ô˘
·ÈÒÓ· (ÌÔÓ‹ ª·ÎÚ˘·Ï¤ÍË ÛÙË §¿‚‰·ÓË
¶ˆÁˆÓ›Ô˘ (1599), ÕÁÈÔ˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ÛÙË
μ›ÙÛ· (1618/19) Î·È ÕÁÈÔ˜ ªËÓ¿˜ ÛÙÔ

˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ Ù˘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·˜ ∫·Î·‚¿,
¤ÚÁ· ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙË ÌÔÓ‹
¶·Ó·Á›·˜ ªÂÏ›ÓÙ˙˘ ª·ÏÂÛ›Ó·˜ (1599),
ÛÙÔ Î·ıÔÏÈÎfi Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ª·Ú‰·Î›Ô˘
(1635) ÛÙË ªÂÛÛËÓ›· Î·È ·ÏÏÔ‡. ΔËÓ
›‰È· ÂÔ¯‹ ÛÙÔ ÕÁÈÔ ŸÚÔ˜
‰È·ÎÔÛÌ‹ıËÎ·Ó Î˘Ú›ˆ˜ ·ÚÂÎÎÏ‹ÛÈ·
Î·È ÙÚ¿Â˙˜ ÌÔÓÒÓ, ÛÙȘ Ôԛ˜
Û˘Ó¯È˙fiÙ·Ó Ì ÌÈ· «Ì·ÓÈÂÚÈÛÙÈ΋»
‰È¿ıÂÛË Ë Ù¯ÓÔÙÚÔ›· Ù˘ ∫ÚËÙÈ΋˜
™¯ÔÏ‹˜ ÌÓËÌÂȷ΋˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ÙÔ˘
16Ô˘ ·ÈÒÓ·.
ΔÔ 18Ô ·ÈÒÓ· Î·È ¤ˆ˜ ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘
19Ô˘ ·Ú·ÙËÚ‹ıËΠȉȷ›ÙÂÚË
ÔÏ˘ÌÔÚÊ›· ÛÙËÓ ÂÈηÛÙÈ΋ ¤ÎÊÚ·ÛË,
ÚÔÛ·ÚÌÔṲ̂ÓË ¿ÓÙ· ÛÙȘ
‰˘Ó·ÙfiÙËÙ˜ Î·È ÛÙËÓ ·È‰Â›· ÙˆÓ
˙ˆÁÚ¿ÊˆÓ ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙȘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ
ÙˆÓ ·Ú·ÁÁÂÏÈÔ‰ÔÙÒÓ. √È ˙ˆÁÚ·ÊÈΤ˜
Û˘Óı¤ÛÂȘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ·fi
ÙÔÈο ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ· ·ÁÈÔÁڿʈÓ, Ù·
ÔÔ›· ‹Ù·Ó ÔÚÁ·ÓˆÌ¤Ó· Û ÛÈÓ¿ÊÈ·
Ô˘ Û˘Ó¤¯È˙·Ó ÌÈ· ÔÈÎÔÁÂÓÂȷ΋
·Ú¿‰ÔÛË. ΔËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹ Ë
·Ú·‰ÔÛȷ΋ ·ÁÈÔÁÚ·Ê›· ·ÚÔ˘Û›·ÛÂ
ÌÂÁ¿ÏË ÔÈÎÈÏ›· Î·È ÎÈÓÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙËÓ
ÈÔ ·ÏÔ˚΋, ÙËÓ ·ÔηÏÔ‡ÌÂÓË
«Ï·˚΋», ¤ˆ˜ ÙËÓ ÈÔ ÏfiÁÈ·, ·Î·‰ËÌ·˚΋
Î·È ÂÍÂ˙ËÙË̤ÓË ¤ÎÊÚ·ÛË. Δ·
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈο ı¤Ì·Ù· ¿ÏÏÔÙÂ
ÌÂٷʤÚÔÓÙ·Ó ·˘ÙÔ‡ÛÈ·, Û ÌÈ·

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [103]

Ù˘ÔÔÈË̤ÓË Â·Ó¿ÏË„Ë
ηıÈÂÚˆÌ¤ÓˆÓ ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈÎÒÓ Ù‡ˆÓ,
Î·È ¿ÏÏÔÙ ÂÌÏÔ˘Ù›˙ÔÓÙ·Ó Ì ÛÙÔȯ›·
·fi ÙË ‰˘ÙÈ΋ ·ÏÏ¿ Î·È ÙËÓ ÈÛÏ·ÌÈ΋
Ù¤¯ÓË, ηıÒ˜ Î·È ·fi ÙË ÚˆÛÈ΋
·ÁÈÔÁÚ·Ê›· (ηٿ ÙÔ 19Ô ·ÈÒÓ·),
΢ڛˆ˜ ÛÙËÓ ·fi‰ÔÛË ÙÔ˘ Ê˘ÛÈÎÔ‡ ηÈ
·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈÎÔ‡ ¯ÒÚÔ˘, ÂÓ›ÔÙ ÌÂ
ȉȷ›ÙÂÚË Ú·ÏÈÛÙÈ΋ ‰È¿ıÂÛË. ªÂ ·˘Ùfi
ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÂÈÙ‡¯ıËÎÂ Ë ·Ó·Ó¤ˆÛË Ù˘
·Ú·‰ÔÛȷ΋˜ ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜
˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ Ì ÛÙÔȯ›· ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÒÓ
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈÎÒÓ Î·È Ù¯ÓÔÙÚÔÈÎÒÓ
·Ú·‰fiÛˆÓ.
∏ ÙÚÈۉȿÛÙ·ÙË ÂÈηÛÙÈ΋ ¤ÎÊÚ·ÛË ÁÈ·
ÙËÓ ·fi‰ÔÛË ıÚËÛ΢ÙÈÎÒÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ
ÛÙË ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋
ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠÛÙËÓ fi„ÈÌË ÂÚ›Ô‰fi Ù˘,
‰ËÏ·‰‹ ÙÔ 18Ô ·ÈÒÓ·, ΢ڛˆ˜ ÛÙ·
∂Ù¿ÓËÛ·. ◊Ù·Ó Ë ÂÚ›Ô‰Ô˜ Ô˘
Ô ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘ ¢ÔÍ·Ú¿˜ ÛÙÔ ¶ÂÚ›
∑ˆÁÚ·Ê›·˜ ÙÔ˘ ÚÔ¤ÙÚÂ ÙÔ˘˜
ηÏÏÈÙ¤¯Ó˜ Ó· ˙ˆÁÚ·Ê›˙Ô˘Ó Ì ÙÔÓ
ÈÙ·ÏÈÎfi ÙÚfiÔ Î·È Ó· ··ÚÓËıÔ‡Ó ÙËÓ
·Ú·‰ÔÛȷ΋ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋, Ô˘
ıˆÚÔ‡Û ÍÂÂÚ·Ṳ̂ÓË.
√È ÔÏÈÙÈΤ˜, ÎÔÈÓˆÓÈΤ˜ ηÈ
ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜ Ô˘
ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Û·Ó ÛÙ· πfiÓÈ· ¡ËÛÈ¿ ÙÔ˘˜
·ÈÒÓ˜ Ù˘ ÂÓÂÙÈ΋˜ ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛ˘
(ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÁÈ· ÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ, ÙËÓ
∫ÂÊ·ÏÔÓÈ¿ Î·È ÙË ∑¿Î˘ÓıÔ) Û˘Ó¤‚·Ï·Ó
ÛÙË ÌÂÙ·ÛÙÚÔÊ‹ Ù˘ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ÛÙ·
‰˘ÙÈο, ÈÙ·ÏÈο ΢ڛˆ˜, ÌÔÓ٤Ϸ
ÂÈηÛÙÈ΋˜ ¤ÎÊÚ·Û˘. Δ· ‰È‰¿ÁÌ·Ù·
·˘Ù¿ ˘ÈÔı¤ÙËÛ·Ó Î¿ÔÈÔÈ ˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ
ÁÈ· ÙËÓ ·fi‰ÔÛË ‚˘˙·ÓÙÈÓÒÓ Î·È
ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓÒÓ ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈÎÒÓ
ıÂÌ¿ÙˆÓ, ÂÓÒ ¤ÁÈÓ ÈÔ Û˘¯Ó‹ Ë ¯Ú‹ÛË
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈÎÒÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ ‰˘ÙÈ΋˜
ηı·Ú¿ ÚÔ¤Ï¢Û˘. ¶ÈÔ Û˘ÓÂȉËÙ‹
‹Ù·Ó Ë ÛÙÚÔÊ‹ ÛÙË ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ ·˘Ù‹
ÛÙ· ·ÛÙÈο ΤÓÙÚ· ÙˆÓ πÔÓ›ˆÓ,
ȉȷ›ÙÂÚ· ÙÔ 19Ô ·ÈÒÓ·, fiÙ·Ó ÔÈ
˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ ÛÙÚ¿ÊËÎ·Ó ÚÔ˜ ÙËÓ
ÎÔÛÌÈ΋ ıÂÌ·ÙÔÏÔÁ›·, ÙËÓ
«ÂÎÎÔƯ̂΢ÛË» ÙˆÓ ıÚËÛ΢ÙÈÎÒÓ
·Ú·ÛÙ¿ÛÂˆÓ Î·È ÙË Ó·ÙÔ˘Ú·ÏÈÛÙÈ΋
·fi‰ÔÛË ÙˆÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ, Ô˘ Ô‰‹ÁËÛ·Ó
ÛÙ·‰È·Î¿ ÛÙË Ó¤· ÂÏÏËÓÈ΋
˙ˆÁÚ·ÊÈ΋.

∏ ∑ø°ƒ∞ºπ∫∏ Δø¡
ª∂Δ∞μÀ∑∞¡Δπ¡ø¡
∂π∫√¡ø¡ – ∫ƒ∏Δπ∫∏
™Ã√§∏ (15√™-18√™
∞πø¡∞)
ΔÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·
ÌÂÙ·ÙÔ›ÛÙËΠÙÔ Î¤ÓÙÚÔ ‚¿ÚÔ˘˜ Ù˘
ıÚËÛ΢ÙÈ΋˜ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ÛÙËÓ
∫Ú‹ÙË. ∏ Ì›ˆÛË Ù˘ ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋˜
·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÛÙÔÓ ÙÔ̤· Ù˘
ÙÔȯÔÁÚ·Ê›·˜ Ô˘ ‰È·ÈÛÙÒıËΠÛÙËÓ
Â·Ú¯›· Û˘Óԉ‡ÙËΠ·fi ÙËÓ
·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ ·Ú·ÁˆÁ‹˜
Ï·ÙÚ¢ÙÈÎÒÓ ÂÈÎfiÓˆÓ ÛÙȘ fiÏÂȘ, fi¯È
ÌfiÓÔ ÛÙÔ Ã¿Ó‰·Î· (ÛËÌÂÚÈÓfi

∏Ú¿ÎÏÂÈÔ), ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· Ù˘
ÂÓÂÙÔÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓ˘ ∫Ú‹Ù˘, ·ÏÏ¿ ηÈ
ÛÙȘ ¿ÏϘ fiÏÂȘ Ù˘ ªÂÁ·ÏÔÓ‹ÛÔ˘,
ÛÙÔ ƒ¤ı˘ÌÓÔ Î·È ÛÙ· ÷ÓÈ¿.
ΔÔ Â‰Ú·ÈˆÌ¤ÓÔ, Â‰Ò Î·È ·ÈÒÓ˜,
ηıÂÛÙÒ˜ Ù˘ ÂÓÂÙÔÎÚ·Ù›·˜, Ë ı¤ÛË
Ù˘ ∫Ú‹Ù˘ ˆ˜ ΤÓÙÚÔ˘ ÙÔ˘
‰È·ÌÂÙ·ÎÔÌÈÛÙÈÎÔ‡ ÂÌÔÚ›Ô˘, Ë
ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ¢ËÌÂÚ›· ÙˆÓ fiÏÂˆÓ Î·È Ë
·ÛÙÈ΋ ‰ÔÌ‹ Ù˘ ÎÔÈÓˆÓ›·˜, Ë ¤Ï¢ÛË
˙ˆÁÚ¿ÊˆÓ ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
ÌÂÙ¿ ÙËÓ Õψۋ Ù˘, ηıÒ˜ Î·È Ô
‰È·Ú΋˜ ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi˜ Î·È Î·ÏÏÈÙ¯ÓÈÎfi˜
‰È¿ÏÔÁÔ˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ ·Ú·‰fiÛÂȘ
Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È Û ·˘Ù¤˜ Ù˘ ¢‡Û˘

[104]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [105]

‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó ÙȘ ÚÔ¸Ôı¤ÛÂȘ ÁÈ·
ÌÈ· ÚˆÙÔÊ·Ó‹ ·Ó¿Ù˘ÍË, ÙfiÛÔ ÛÙ·
ÁÚ¿ÌÌ·Ù· (ÎÚËÙÈ΋ ÏÔÁÔÙ¯ӛ· ηÈ
ı¤·ÙÚÔ) fiÛÔ Î·È ÛÙË ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ ÙˆÓ
ıÚËÛ΢ÙÈÎÒÓ ÂÈÎfiÓˆÓ. √È ÊÔÚËÙ¤˜
ÂÈÎfiÓ˜ Â›Ó·È ¤ÚÁ· ȉȈÙÈ΋˜ ·ÏÏ¿ ηÈ
‰ËÌfiÛÈ·˜ Ï·ÙÚ›·˜. ∞¢ı‡ÓÔÓÙ·Ó
ÛÙËÓ ÂÏ·Ù›· ÙˆÓ fiÏÂˆÓ Î·È
ÎÔÛÌÔ‡Û·Ó È‰ÈˆÙÈΤ˜ ÔÈ˘, ηıÒ˜ ηÈ
ÂÈÎÔÓÔÛÙ¿ÛÈ· ÂÎÎÏËÛÈÒÓ Î·È
ÌÔÓ·ÛÙËÚÈÒÓ.
∏ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÙˆÓ ÂÈÎfiÓˆÓ ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË,
¤ÙÛÈ fiˆ˜ ÂÍÂÏ›¯ıËΠ·fi ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ
ÌÈÛfi ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ· ̤¯ÚÈ
ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÙËÓ ÔÚÈÛÙÈ΋ ηٿÎÙËÛË
ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡ ·fi ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜
(1669), Û˘Ó‰¤ıËΠ̠¤Ó· Ôχ
ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ηÏÏÈÙ¯ÓÈÎfi Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ, ÙÔ
ÔÔ›Ô Â›Ó·È ÁÓˆÛÙfi ˆ˜ ∫ÚËÙÈ΋ ™¯ÔÏ‹.
∏ ∫ÚËÙÈ΋ ™¯ÔÏ‹ ÏËÚÔ› Î·È ÙȘ ‰‡Ô
ÚÔ¸Ôı¤ÛÂȘ Ô˘ ÛÙÔȯÂÈÔıÂÙÔ‡Ó ÙËÓ
¤ÓÓÔÈ· Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜: ÎÔÈÓ¿
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÛÙË ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ ÙˆÓ
ÌÂÏÒÓ Ù˘ Î·È Û¯¤ÛÂȘ Ì·ıËÙ›·˜
ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜.
μ·ÛÈÎfi˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ·˜ Ô˘ ÂËÚ¤·ÛÂ
ÙËÓ ÔÚ›· Ù˘ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ÛÙËÓ
∫Ú‹ÙË ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 15Ô˘
·ÈÒÓ· ‹Ù·Ó Ë ·ÚÔ˘Û›· ˙ˆÁÚ¿ÊˆÓ ·fi
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∏ ÚÔÛÎfiÌÈÛË
ÂÈÎfiÓˆÓ ·ÏÏ¿ Î·È Ë ›‰È· Ë Î·ÏÏÈÙ¯ÓÈ΋
ÙÔ˘˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· ÛÙÔ ÓËÛ›
‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó Ó¤· ÚfiÙ˘·. ∏
·ÚÙÈfiÙËÙ· ÛÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛË, Ë ·ÎÚ›‚ÂÈ·
ÙÔ˘ ۯ‰›Ô˘, ÔÈ ÔÚÁ·ÓˆÌ¤Ó˜ ηÈ
ÈÛÔÚÚÔË̤Ó˜ Û˘Óı¤ÛÂȘ, ÔÈ
Û˘ÁÎÚ·ÙË̤Ó˜ ÛÙ¿ÛÂȘ Î·È ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ
ÛÙ· ÚfiÛˆ·, Ë ÁˆÌÂÙÚÈ΋ ·fi‰ÔÛË
ÙˆÓ Ù˘¯ÒÓ ÛÙ· ÂÓ‰‡Ì·Ù·, Ë
¯ÚˆÌ·ÙÈ΋ ·Ï¤Ù· Ì ΢ڛ·Ú¯· Ù·
Á‹ÈÓ· ¯ÚÒÌ·Ù· -ÌÂ ¯Ú‹ÛË, ÂÓ›ÔÙÂ,
·ÓÙÈıÂÙÈÎÒÓ ¯ÚˆÌ¿ÙˆÓ-, ÙÔ Ï¿ÛÈÌÔ
Ù˘ Û¿Úη˜ ÙˆÓ ÌÔÚÊÒÓ Ì ÛÎÔ‡ÚÔ
ηʤ ÚÔÏ·ÛÌfi Î·È ˘ÎÓ¿ ÏÂ˘Î¿
ʈٛÛÌ·Ù· („ÈÌ˘ı›Â˜) Á‡Úˆ ·fi Ù·
Ì¿ÙÈ·, ÙȘ ·ÚÂȤ˜ ÙÔ˘ ÚÔÛÒÔ˘ ηÈ
ÙÔ Ï·ÈÌfi, ηıÒ˜ Î·È Ë Û˘Ó‹ı˘ ¯Ú‹ÛË
¯Ú˘ÛÔÎÔÓ‰˘ÏÈ¿˜ (ÏÂÙ¤˜ ÈÓÂÏȤ˜
¯Ú˘ÛÔ‡) -Ô˘ ʈٛ˙ÂÈ Ù· ÂÓ‰‡Ì·Ù· Â›Ó·È ÌÂÚÈο ·fi Ù· ‚·ÛÈο
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ù˘ ·Ó·Óˆ̤Ó˘

ϤÔÓ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÂÈÎfiÓˆÓ.
Δ· ·Ú·¿Óˆ ‰È·ÌfiÚÊˆÛ·Ó ÙÔÓ
«·Ú·‰ÔÛÈ·Îfi» ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· ÙˆÓ
ÎÚËÙÈÎÒÓ ÂÈÎfiÓˆÓ Ô˘ ‹Á·˙Â ·fi ÙË
Û¯¤ÛË ÙÔ˘˜ Ì ÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹
·Ú¿‰ÔÛË.
∏ ˘ÈÔı¤ÙËÛË ÛÙÔȯ›ˆÓ ·fi ÙË ‰˘ÙÈ΋
Ù¤¯ÓË ·ÔÙ¤ÏÂÛ ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ‚·ÛÈ΋
·Ú¿ÌÂÙÚÔ ÙˆÓ ÂÈÎfiÓˆÓ Ù˘ ∫ÚËÙÈ΋˜
™¯ÔÏ‹˜. √È ÂȉڿÛÂȘ ·fi ÙË ‰˘ÙÈ΋
Ù¤¯ÓË ‰ÂÓ ‹Ù·Ó, Û η̛· ÂÚ›ÙˆÛË,
ÔÌÔÈÔÁÂÓ›˜. ∞Ó¿ÁÔÓÙ·Ó ÛÙÔ ¢ÈÂıÓ‹

ÕÎÚ· Δ·›ӈÛË. ºÔÚËÙ‹
ÂÈÎfiÓ· ÌÂ ·Ú¿ÛÙ·ÛË ÙÔ˘
ÃÚÈÛÙÔ‡. Δ¤ÏË 15Ô˘ ·ÈÒÓ·.
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
μÀ∑∞¡Δπ¡√ ∫∞π Ãπ™Δπ∞¡π∫√ ª√À™∂π√

ºÔÚËÙ‹ ÂÈÎfiÓ· ÌÂ ·Ú¿ÛÙ·ÛË
Ù˘ ¶ÚÔÛ·ÓËÛ˘ ÙˆÓ ª¿ÁˆÓ
(¿Óˆ). ŒÚÁÔ ÙÔ˘ ∫ÚËÙÈÎÔ‡
˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘ ∂ÌÌ·ÓÔ˘‹Ï Δ˙¿ÓÂ,
ÙÔ˘ 1667.
μÀ∑∞¡Δπ¡√ ∫∞π Ãπ™Δπ∞¡π∫√ ª√À™∂π√

[106]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

°ÔÙıÈÎfi ƒ˘ıÌfi (‰È·ÎÔÛÌËÙÈο ÌÔÙ›‚·
‚Ú›ıÔ˘Ó ·fi ÂÈÎfiÓ˜ ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·),
ηıÒ˜ Î·È ÛÙËÓ ¶ÚÒÈÌË Î·È ÛÙËÓ
flÚÈÌË ∞Ó·Á¤ÓÓËÛË (ηÏÏÈÙ¯ÓÈΤ˜
Ù˘¯¤˜ ÙÔ˘˜ ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·È ÙfiÛÔ ÛÂ
Û‡Á¯ÚÔÓ˜ ÂÈÎfiÓ˜ ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·
fiÛÔ Î·È Û ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚ· ¤ÚÁ·).
Δ¤ÏÔ˜, ÔÈ ÔÏÏ·Ϥ˜ ηÏÏÈÙ¯ÓÈΤ˜
·Ó·˙ËÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ Ì·ÓÈÂÚÈÛÌÔ‡
ÂËÚ¤·Û·Ó ¤ÚÁ· Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈÎÒÓ
‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓ ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·, fiˆ˜ ÙÔ˘

ªÈ¯·‹Ï ¢·Ì·ÛÎËÓÔ‡, ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘
∫ÏfiÓÙ˙· Î·È ÙÔ˘ ¢ÔÌ‹ÓÈÎÔ˘
£ÂÔÙÔÎfiÔ˘ÏÔ˘.
∞Ó¿ÏÔÁË ÂÙÂÚÔÁ¤ÓÂÈ· ·Ú·ÙËÚÔ‡ÓÙ·Ó
ÛÙȘ ›‰È˜ ÙȘ ËÁ¤˜ Î·È ÛÙÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜
ÚfiÛÏË„‹˜ ÙÔ˘˜. ¶›Ó·Î˜ ‰˘ÙÈ΋˜
Ù¤¯Ó˘ ÎÔÛÌÔ‡Û·Ó Î·ıÔÏÈΤ˜
ÂÎÎÏËۛ˜ Î·È ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ÙÔ˘
ÿӉ·Î·, ÂÓÒ ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ· ÙÔ Â˘Ú‡
ÎÔÈÓfi ‹Úı Û Â·Ê‹ Ì ٷ ‰˘ÙÈο
¯·Ú·ÎÙÈο. ∏ ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· ÔÏÏ·Ï‹˜

·Ó··Ú·ÁˆÁ‹˜ Ì Ôχ ¯·ÌËÏfi
ÎfiÛÙÔ˜ Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ ÛÙË ‰È¿‰ÔÛË
‰˘ÙÈÎÒÓ ¤ÚÁˆÓ. ∂È̤ÚÔ˘˜ ÌÔÙ›‚· ‹
Î·È ÔÏfiÎÏËÚ˜ Û˘Óı¤ÛÂȘ ÔÈ Ôԛ˜
ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÊÏ·Ì·Ó‰ÈΤ˜
¯·ÏÎÔÁڷʛ˜ ÂÓÙÔ›˙ÔÓÙ·Ó Û ÂÈÎfiÓ˜
Ôχ ÁÓˆÛÙÒÓ ˙ˆÁÚ¿ÊˆÓ ÙÔ˘ 16Ô˘ ηÈ
ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·. ∞Í›˙ÂÈ, Â›Û˘, Ó·
ÂÈÛËÌ·Óı› fiÙÈ ÔÈ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔÈ
ηÏÏÈÙ¤¯Ó˜ Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜
ÔÈÎÂÈÔÔÈ‹ıËÎ·Ó Ù· ÛÙÔȯ›· ‰˘ÙÈ΋˜

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [107]

ÚÔ¤Ï¢Û˘ Ô˘ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ÛÂ
ÂÈÎfiÓ˜ ‹‰Ë ·fi ÙÔ 15Ô ·ÈÒÓ·.
√È ÂÈÚÚÔ¤˜ ·fi ÙË ‰˘ÙÈ΋ Ù¤¯ÓË ‰ÂÓ
ÂÚÈÔÚ›ÛÙËÎ·Ó ÛÙ· Ù¯ÓÔÙÚÔÈο
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο: ÛÙÔ Ï¿ÛÈÌÔ ÙˆÓ
ÌÔÚÊÒÓ, ÛÙËÓ ÙÔÔı¤ÙËÛ‹ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ
¯ÒÚÔ, ÛÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· „¢‰·›ÛıËÛ˘
‚¿ıÔ˘˜, ÛÙ· ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓ‹Ì·Ù· Ô˘
ı‡ÌÈ˙·Ó Ú·ÁÌ·ÙÈο ÎÙ›ÚÈ·.
∞ÊÔÚÔ‡Û·Ó Â›Û˘ Î·È ÛÙËÓ
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·Ê›·. £¤Ì·Ù· ·ÌÈÁÒ˜ ‰˘ÙÈ΋˜
ÚÔ¤Ï¢Û˘, fiˆ˜ Ë Madre della
Conzolazione Î·È Ë Pieta, ÁÈ· Ó·
ÂÚÈÔÚÈÛÙԇ̠ÛÙÔ 15Ô ·ÈÒÓ·,
ÂÌÏÔ‡ÙÈÛ·Ó ÙË ıÂÌ·ÙÔÏÔÁ›· Ù˘
Û¯ÔÏ‹˜.
√ Û˘Ó‰˘·ÛÌfi˜ ÛÙÔȯ›ˆÓ ·fi ÙË
‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ·Ú¿‰ÔÛË Î·È ÙË ‰˘ÙÈ΋
˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ Ô‰ËÁ› Û ¤Ó·Ó
ÂÎÏÂÎÙÈÎÈÛÌfi, ÂÁÁÂÓ¤˜ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi
ÙˆÓ ¤ÚÁˆÓ Ô˘ ÂÍÂÙ¿˙Ô˘ÌÂ.
∏ ∫ÚËÙÈ΋ ™¯ÔÏ‹ ·ÔÙÂÏ› ¤Ó·
ÂÈηÛÙÈÎfi Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ Ôχ ηϿ
ÙÂÎÌËÚȈ̤ÓÔ: ÙfiÛÔ ·fi ÙËÓ ÏËıÒÚ·
ÙˆÓ ÂÈÎfiÓˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ‰È·Ûˆı› fiÛÔ
Î·È ·fi ÙËÓ ¤Ú¢ӷ ÛÙ· ·Ú¯Â›· Ù˘
μÂÓÂÙ›·˜ Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· 50 ¯ÚfiÓÈ·.
™ËÌ·ÓÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ‹Úı·Ó ÛÙÔ
ʈ˜ fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁÈ΋
‰È·‰Èηۛ· Î·È ÛÙËÓ Â·ÁÁÂÏÌ·ÙÈ΋
‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· ÙˆÓ ˙ˆÁڿʈÓ, ÛÙË
ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ ÂÚÁ·ÛÙËÚ›ˆÓ, ÛÙË
Ì·ıËÙ›·, ÛÙÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜
·Ú·ÁÁÂÏ›·˜, ÛÙËÓ ÎÔÈÓˆÓÈ΋
ÚԤϢÛË ÙˆÓ ·Ú·ÁÁÂÏÈÔ‰ÔÙÒÓ Î.·.
∂Ó‰ÂÈÎÙÈο ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì fiÙÈ Ô ·ÚÈıÌfi˜
ÙˆÓ ˙ˆÁÚ¿ÊˆÓ ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ·, ÁÈ· ÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ ¤¯Ô˘Ì ÏËÚÔÊÔڛ˜,
·ÓÂÚ¯fiÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ 150. ÿÚË ÛÂ
·Ú¯ÂȷΤ˜ ËÁ¤˜, ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì Â›Û˘
fiÙÈ ÔÈ ˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ ‹Ù·Ó ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔÈ ÛÂ
Û˘ÓÙ¯ӛ· (∞‰ÂÏÊfiÙËÙ· ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘
§Ô˘Î¿ ÙˆÓ ˙ˆÁڿʈÓ), ·ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜
ÙÔ ÚfiÙ˘Ô ÙˆÓ Û˘ÓÙ¯ÓÈÒÓ Ù˘
ÌËÙÚfiÔÏ˘. ŸÛÔ ÁÈ· ÙËÓ ÂÏ·Ù›·,
ηٷÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ·ÛÙÔ›, ·ÏÏ¿ ηÈ
¢ÁÂÓ›˜ Î·È ¯ˆÚÈÎÔ›, ŒÏÏËÓ˜ ηÈ
∂ÓÂÙÔ›, ÔÚıfi‰ÔÍÔÈ Î·È Î·ıÔÏÈÎÔ›,
Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙËÓ ∫Ú‹ÙË,
·ÏÏ¿ Î·È ·fi ÙË μÂÓÂÙ›· ‹ ¿ÏϘ
ÂÓÂÙÔÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. øÛÙfiÛÔ,

‰ÂÓ ¤ÏÂÈ·Ó Î·È ÔÈ ·Ú·ÁÁÂÏÈÔ‰fiÙ˜
Ô˘ ‹Ù·Ó ÂÁηÙÂÛÙË̤ÓÔÈ ÛÙÔÓ
¢ڇÙÂÚÔ ÂÏÏ·‰ÈÎfi Î·È ÛÙÔÓ
Â˘Úˆ·˚Îfi ¯ÒÚÔ. ∫·ı›ÛٷٷÈ, ÏÔÈfiÓ,
۷ʤ˜ fiÙÈ Ë ÚÔÛ·ÚÌÔÛÙÈÎfiÙËÙ· ÙˆÓ
˙ˆÁڿʈÓ, Ë ÏÂÁfiÌÂÓË «‰ÈÙÙ‹
ÈηÓfiÙËÙ·» Ó· ÊÈÏÔÙ¯ÓÔ‡Ó ÂÈÎfiÓ˜ «in
forma greca» Î·È «in forma latina» –fiÚÔÈ
Ô˘ ·Ú·Ù›ıÂÓÙ·È ·˘ÙÔ‡ÛÈÔÈ ÛÙ·
ÓÔÙÔÚȷο ¤ÁÁÚ·Ê·– ·ÓÙ·ÔÎÚÈÓfiÙ·Ó
ÛÙȘ ·Ó¿ÁΘ Ù˘ ÔÏ˘ÂıÓÈ΋˜ ηÈ
ıÚËÛ΢ÙÈο ÌÂÈÎÙ‹˜ ÂÏ·Ù›·˜.
∏ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· Ù˘ ∫ÚËÙÈ΋˜ ™¯ÔÏ‹˜
‰ÂÓ ÂÚÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó ÛÙ· ÁˆÁÚ·ÊÈο fiÚÈ·
ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡. ∫·ÏÏÈÙ¤¯Ó˜ Î·È ÂÈÎfiÓ˜
Ù·Í›‰Â˘·Ó Ôχ Û˘¯Ó¿ ΢ڛˆ˜ ÚÔ˜ ÙË
ÌËÙÚfiÔÏË Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜ Î·È Ù·

ºÔÚËÙ‹ ÂÈÎfiÓ· ÌÂ ·Ú¿ÛÙ·ÛË
Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜ Madre della
Consolazione Î·È ÙÔ˘ ·Á›Ô˘
ºÚ·ÁΛÛÎÔ˘ Ù˘ ∞Û›˙˘,
Ï›ÁÔ ÚÈÓ ·fi ÙÔ 1501
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
μÀ∑∞¡Δπ¡√ ∫∞π Ãπ™Δπ∞¡π∫√ ª√À™∂π√

ºÔÚËÙ‹ ÂÈÎfiÓ· ÌÂ ·Ú¿ÛÙ·ÛË
ÙÔ˘ Ì·ÚÙ˘Ú›Ô˘ ÙÔ˘ ·Á›Ô˘
∞Ó‰Ú¤·. ŒÚÁÔ ÙÔ˘ ∫ÚËÙÈÎÔ‡
˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
¢·Ì·ÛÎËÓÔ‡, ÙÔ˘ ‰Â‡ÙÂÚÔ˘
ÌÈÛÔ‡ ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ· (οو).
μÀ∑∞¡Δπ¡√ ∫∞π Ãπ™Δπ∞¡π∫√ ª√À™∂π√

[108]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÂÓÂÙÔÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓ· ∂Ù¿ÓËÛ·.
™ËÌ·ÓÙÈÎÔ› ˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ, fiˆ˜ Ô ªÈ¯·‹Ï
¢·Ì·ÛÎËÓfi˜, Ô ∂ÌÌ·ÓÔ˘‹Ï Δ˙¿Ó˜ ηÈ
Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ ¶Ô˘Ï¿Î˘, Ì·ı‹ÙÂ˘Û·Ó ‹
¤ÌÂÈÓ·Ó Î¿ÔÈÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ÛÙË μÂÓÂÙ›·,
fiÔ˘ ‰Ú·ÛÙËÚÈÔÔÈ‹ıËÎ·Ó ÛÙÔ Ï·›ÛÈÔ
Ù˘ ∂ÏÏËÓÈ΋˜ ∞‰ÂÏÊfiÙËÙ·˜, Ô˘
¿ÎÌ·˙ ‹‰Ë ·fi ÙÔ 15Ô ·ÈÒÓ·. ∂›Ó·È
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi fiÙÈ ÙÔÓ ÕÁÈÔ °ÂÒÚÁÈÔ
ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ, ÙË ÓÂfiÎÙÈÛÙË ÔÚıfi‰ÔÍË
ÂÎÎÏËÛ›· ÛÙËÓ ¶fiÏË ÙˆÓ ¢fiÁˉˆÓ,
ÎÏ‹ıËÎ·Ó Ó· ‰È·ÎÔÛÌ‹ÛÔ˘Ó ÔÈ
ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ› ∫Ú‹Ù˜ ·ÁÈÔÁÚ¿ÊÔÈ
¢·Ì·ÛÎËÓfi˜ Î·È Δ˙¿Ó˜. ∏ ÎÔÈÓfiÙËÙ·

ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜, Ë ÔÔ›·
ÁÓÒÚÈÛ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ¿ÓıËÛË ÏfiÁˆ ÙˆÓ
Ù˘ÔÁÚ·Ê›ˆÓ Ô˘ Âͤ‰È‰·Ó
ÂÏÏËÓfiʈӷ ‚È‚Ï›· (ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ÌÂ
ÎÏ·ÛÈο, ·ÚÁfiÙÂÚ· Ì ıÚËÛ΢ÙÈο
ΛÌÂÓ·), ÂÍÂÏ›¯ıËÎÂ Î·È Û ÛËÌ·ÓÙÈÎfi
ηÏÏÈÙ¯ÓÈÎfi ΤÓÙÚÔ ÁÈ· ÙË
ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋. √È
ÌÂÙ·Ó¿ÛÙ˜ ·fi ÙËÓ ∫Ú‹ÙË ÚÔ˜ ÙË
μÂÓÂÙ›·, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Ï‹ı˘Ó·Ó ÛÙË
‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ Â¤Ï·Û˘ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ
ÛÙË ªÂÁ·ÏfiÓËÛÔ (1645-1669), ¤ÊÂÚ·Ó
Ì·˙› ÙÔ˘˜ ÂÈÎfiÓ˜, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓÙ·˜
ÚfiÙ˘· ÛÙÔ Ó¤Ô ÙfiÔ ‰È·ÌÔÓ‹˜ ÙÔ˘˜.

¢ÂÓ Â›Ó·È, ÏÔÈfiÓ, Ù˘¯·›Ô ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜
fiÙÈ Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ÎÔÈÓfiÙËÙ· Ù˘ μÂÓÂÙ›·˜
η٤¯ÂÈ ·ÎfiÌË Î·È Û‹ÌÂÚ· Ì›· ·fi ÙȘ
ÏÔ˘ÛÈfiÙÂÚ˜ ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ¤˜
Û˘ÏÏÔÁ¤˜.
∞fi ÙËÓ ÏËıÒÚ· ÙˆÓ ¤ÚÁˆÓ Ù˘
∫ÚËÙÈ΋˜ ™¯ÔÏ‹˜ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ‰È·Ûˆı›
ÔÏÏ¿ ʤÚÔ˘Ó ˘ÔÁÚ·Ê‹ – ÎÚÈÙ‹ÚÈÔ
·‰È¿„¢ÛÙÔ ÁÈ· ÙËÓ ·fi‰ÔÛË ÔÏÏÒÓ
·ÎfiÌË ·Ó˘fiÁÚ·ÊˆÓ ÛÂ
Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘˜.
∏ ÂˆÓ˘Ì›· ÙˆÓ ˙ˆÁÚ¿ÊˆÓ Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È
Ì ÙËÓ ·Ó·‚¿ıÌÈÛË Ù˘ ı¤Û˘ ÙÔ˘
ηÏÏÈÙ¤¯ÓË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ Û ۯ¤ÛË Ì ÙÔ

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [109]

˙ˆÁÚ¿ÊÔ-Ù¯ӛÙË ÙˆÓ ÌÂ۷ȈÓÈÎÒÓ
¯ÚfiÓˆÓ.
√ ÕÁÁÂÏÔ˜ ∞ÎÔÙ¿ÓÙÔ˜, Ô ∞Ó‰Ú¤·˜
ƒ›Ù˙Ô˜ Î·È Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜, Ô
∞Ó‰Ú¤·˜ ¶·‚›·˜ Î.¿., ÔÈ ÔÔ›ÔÈ
¤‰Ú·Û·Ó ÙÔ 15Ô ·ÈÒÓ·, ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈο ı¤Ì·Ù· Ô˘
ÏÂÈÙÔ‡ÚÁËÛ·Ó ˆ˜ ÚfiÙ˘· ÁÈ· ÙÔ˘˜
ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˘˜ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘˜ ηÈ
·Ó··Ú¿ÁÔÓÙ·Ó Î·ı' fiÏË ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ·
Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘. ∂Ó‰ÂÈÎÙÈο ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ
ÙȘ Û˘Óı¤ÛÂȘ ÙÔ˘ ∞ÁÁ¤ÏÔ˘: ÃÚÈÛÙfi˜
ˆ˜ ÕÌÂÏÔ˜, Ô ·Û·ÛÌfi˜ ¶¤ÙÚÔ˘ ηÈ
¶·‡ÏÔ˘, Ô Ù‡Ô˜ ÙÔ˘ ÓÈÎËÊfiÚÔ˘

ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ‡ ·Á›Ô˘ Ô˘ ·Ù¿ÂÈ
‰Ú¿ÎÔÓÙ·, Ô ÊÙÂÚˆÙfi˜ πˆ¿ÓÓ˘ Ô
¶Úfi‰ÚÔÌÔ˜.
ΔÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·
ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï
¢·Ì·ÛÎËÓÔ‡ Î·È ÙÔ˘ °ÂˆÚÁ›Ô˘
∫ÏfiÓÙ˙·, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Ì·ı‹ÙÂ˘Û·Ó ÛÙËÓ
∫Ú‹ÙË Î·È ÛÙË μÂÓÂÙ›·, Î·È ·Ó·Ó¤ˆÛ·Ó
ÙËÓ ÔÚıfi‰ÔÍË ıÚËÛ΢ÙÈ΋ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋
̤ۈ Ù˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÈ΋˜ Â›‰Ú·Û˘ Ô˘
‰¤¯ÙËÎ·Ó ·fi Ù· Û‡Á¯ÚÔÓ¿ ÙÔ˘˜
‰˘ÙÈο ˙ˆÁÚ·ÊÈο Ú‡̷ٷ.
√ ¢·Ì·ÛÎËÓfi˜ ÎÈÓÔ‡ÓÙ·Ó Ì ÌÂÁ¿ÏË
¢ÎÔÏ›· ÌÂٷ͇ ·Ú·‰ÔÛȷ΋˜ ηÈ
‰˘ÙÈÎfiÙÚÔ˘ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜,
‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓÙ·˜ ÂÓ›ÔÙ ÚˆÙfiÙ˘˜
Û˘Óı¤ÛÂȘ. ŸÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙÔÓ ∫ÏfiÓÙ˙·,
Ë ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÈÎfiÙËÙ·, Ë Ê·ÓÙ·Û›· Î·È ÙÔ
ٷϤÓÙÔ ÙÔ˘ ÙÔÓ ¤Î·Ó·Ó Ó· ͯˆÚ›˙ÂÈ.
¢È·ÎÚÈÓfiÙ·Ó ÁÈ· ÙËÓ ÂÎÏËÎÙÈ΋

·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ‡˜ ηÈ
·Ú·ÁˆÁÈÎÔ‡˜ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘˜ Ù˘ ÁÂÓÈ¿˜
ÙÔ˘, ·ÔÎÚ˘ÛÙ·ÏÏÒÓÔÓÙ·È ÔÈ ‰‡Ô
Ù¿ÛÂȘ Ô˘ ¯·Ú·ÎÙ‹ÚÈ˙·Ó ÙÔ 17Ô
·ÈÒÓ·: ·fi ÙË ÌÈ· Ô Û˘ÓÙËÚËÙÈÛÌfi˜, ÌÂ
ËıÂÏË̤ÓË ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ÛÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹
·Ú¿‰ÔÛË Î·È Û ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈο
ÚfiÙ˘· ÙÔ˘ 15Ô˘ Î·È ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·,
Î·È ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÌÈ· Ù¿ÛË ·Ó·Ó¤ˆÛ˘
Ô˘ ‹Á·˙ ·fi ÙË ‰˘ÙÈ΋ Ù¤¯ÓË.
∞ÓÙ›ıÂÙ·, Ô Û‡Á¯ÚÔÓfi˜ ÙÔ˘ £Âfi‰ˆÚÔ˜
¶Ô˘Ï¿Î˘ Í¤Ê˘Á ·fi ÙȘ Ú·ÎÙÈΤ˜
Ù˘ ∫ÚËÙÈ΋˜ ™¯ÔÏ‹˜. ™ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘
·Ú·ÙËÚÂ›Ù·È fi¯È ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓË, ·ÏÏ¿
Ì·˙È΋ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÊÏ·Ì·Ó‰ÈÎÒÓ
¯·ÏÎÔÁÚ·ÊÈÒÓ. ∂ÈϤÔÓ, Ë
Ù¯ÓÔÙÚÔ›· ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ÂËÚ·Ṳ̂ÓË
·fi ÙËÓ ·ÈÛıËÙÈ΋ ÙÔ˘ Ì·ÚfiÎ Î·È Ë
·Ï¤Ù· ÙÔ˘ ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓıËΠ·fi Ù·
·Ú·‰ÔÛȷο ¯ÚÒÌ·Ù·, ·ÊÔ‡

ÌÈÎÚÔÁÚ·ÊÈ΋ ÙÔ˘ ÈηÓfiÙËÙ· Î·È ÙȘ
ÂÓÙ˘ˆÛȷΤ˜ ÔÏ˘ÚfiÛˆ˜
Û˘Óı¤ÛÂȘ ÙÔ˘, ÂÓÒ ÔÈ ÌÔÚʤ˜ ηÈ
Ô ÙÚÈۉȿÛÙ·ÙÔ˜ ¯ÒÚÔ˜ ·Ú·¤ÌÔ˘Ó
Û ·ÈÛıËÙÈο ÚfiÙ˘· ÙÔ˘
Ì·ÓÈÂÚÈÛÌÔ‡. ¶ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi
ÔÔÈÔÓ‰‹ÔÙ ¿ÏÏÔ ∫ÚËÙÈÎfi ˙ˆÁÚ¿ÊÔ,
Ô ∫ÏfiÙ˙·˜ ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÛÙȘ ıÚËÛ΢ÙÈΤ˜
Û˘Óı¤ÛÂȘ ÛÙÔȯ›· ·fi ÙËÓ
Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· Î·È Ú·ÏÈÛÙÈΤ˜
ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ. ∏ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ ÙÔ˘ ÛÂ
ÂÈÎfiÓ˜, ÙÚ›Ù˘¯· ‹ ÌÈÎÚÔÁÚ·ÊË̤ӷ
¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· Â›Ó·È ÂÚ›ÏÔÎË fi¯È ÌfiÓÔ
fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙË Û‡ÓıÂÛË, ·ÏÏ¿ ηÈ
fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÛÙ· ÔÏÏ·Ï¿ ÓÔËÌ·ÙÈο

ÚÔÙÈÌÔ‡Û ÙȘ Ôχ ¤ÓÙÔÓ˜
·ÓÙÈı¤ÛÂȘ, Ì ÂÎÙÂٷ̤ÓË ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘
ÎfiÎÎÈÓÔ˘ ¯ÚÒÌ·ÙÔ˜.

Â›‰· ·Ó¿ÁÓˆÛ˘.
ΔËÓ ›‰È· ÂÚ›Ô‰Ô ‰È·ÌÔÚÊÒıËΠË
ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋ ÚÔÛˆÈÎfiÙËÙ· ÙÔ˘
Â›Û˘ ∫ÚËÙÈÎÔ‡ ¢ÔÌ‹ÓÈÎÔ˘
£ÂÔÙÔÎfiÔ˘ÏÔ˘, ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô
ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì fiÙÈ ‹Ù·Ó ‹‰Ë «Ì·˝ÛÙÚÔ˜»
(‰¿ÛηÏÔ˜) ÚÈÓ ÂÁηٷÏ›„ÂÈ ÙË
ÁÂÓ¤ÙÂÈÚ¿ ÙÔ˘, ÙÔ Ã¿Ó‰·Î·, ηÈ
·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÂÈ Ôχ ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋
ÔÚ›·. ™ÙȘ ÙÚÂȘ Ûˆ˙fiÌÂÓ˜ ÂÈÎfiÓ˜
·fi ÙËÓ «ÎÚËÙÈ΋» ÂÚ›Ô‰Ô ÙÔ˘ El
Greco ‰È·Ê·›ÓÔÓÙ·È Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο
Ù˘ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋˜ ÙÔ˘: Ë ˘„ËÏ‹
ÔÈfiÙËÙ·, ÙÔ ˙ˆÁÚ·ÊÈÎfi Ï¿ÛÈÌÔ ÙˆÓ
ÌÔÚÊÒÓ, Î·È Ë ÂχıÂÚË ÈÓÂÏÈ¿.
™ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ∂ÌÌ·ÓÔ˘‹Ï Δ˙¿ÓÂ, ÂÓfi˜

ª∂Δ∞ Δ∏¡ ∫ƒ∏Δπ∫∏
™Ã√§∏ – ∏ £ƒ∏™∫∂ÀΔπ∫∏
∑ø°ƒ∞ºπ∫∏ º√ƒ∏Δø¡
∂ƒ°ø¡ ™Δ∞ ∂¶Δ∞¡∏™∞
(17√™-18√™ ∞πø¡∞™)
¢‡Ô ·Ú¿ÏÏËϘ Ù¿ÛÂȘ, Ô˘ ı·
ÌÔÚÔ‡Û·Ì ӷ ÙȘ ıˆڋÛÔ˘ÌÂ
ÂͤÏÈÍË Ù˘ ∫ÚËÙÈ΋˜ ™¯ÔÏ‹˜,
·Ó·‰Â›¯ıËÎ·Ó ÛÙÔ ÚÒÙÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘
18Ô˘ ·ÈÒÓ·.
∏ ÚÒÙË, ÙËÓ ÔÔ›· ‰È·ÈÛÙÒÓÔ˘Ì ÛÂ
ÂÈÎfiÓ˜ ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË, η٤ÏËÍ Û fiÏÔ
Î·È ÈÔ ÊÔÚو̤Ó˜ Û˘Óı¤ÛÂȘ. ΔȘ
ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ¯·Ú·ÎÙ‹ÚÈ˙·Ó Ë
‰È·ÎÔÛÌËÙÈÎfiÙËÙ· Î·È Ô Û˘ÁÎÚËÙÈÛÌfi˜,
Ô Û˘Ó‰˘·ÛÌfi˜ ‰ËÏ·‰‹ ÔÏÏÒÓ, ÂÓ›ÔÙÂ
ÂÙÂÚfiÎÏËÙˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ, Ù· ÔÔ›·
ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ‰È·ÊÔÚÂÙÈο
ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊÈο Û¯‹Ì·Ù·. ™˘Ó¤ÂÈ·
·˘ÙÒÓ ‹Ù·Ó Ë ÛÙ·‰È·Î‹ ·ÒÏÂÈ· Ù˘
ηı·ÚfiÙËÙ·˜ ÙÔ˘ ÓÔ‹Ì·ÙÔ˜
(ıÂÔÏÔÁÈÎÔ‡, ÂÓ ÚÔÎÂÈ̤ӈ).
¢È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ‹Ù·Ó Ë ‰Â‡ÙÂÚË Ù¿ÛË:
∏ ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ ÙˆÓ
∂Ù·Ó‹ÛˆÓ, ¤ÙÛÈ fiˆ˜ ·˘Ù‹
‰È·ÌÔÚÊÒıËΠÌÂÙ¿ ÙËÓ Î·Ù¿ÏË„Ë
Ù˘ ∫Ú‹Ù˘ ·fi ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜

ºÔÚËÙ‹ ÂÈÎfiÓ·
ÌÂ ·Ú¿ÛÙ·ÛË
ÙÔ˘ ·Á›Ô˘
°ÂˆÚÁ›Ô˘ ‰Ú·ÎÔÓÙÔÎÙfiÓÔ˘.
∞Ô‰›‰ÂÙ·È
ÛÙÔÓ ∫ÚËÙÈÎfi
˙ˆÁÚ¿ÊÔ
°ÂÒÚÁÈÔ
∫ÏfiÓÙ˙· ηÈ
¯ÚÔÓÔÏÔÁ›ٷÈ
ÛÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ
ÌÈÛfi ÙÔ˘
16Ô˘ ·ÈÒÓ·.
μÀ∑∞¡Δπ¡√ ∫∞π
Ãπ™Δπ∞¡π∫√
ª√À™∂π√

[110]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∂∫∫§∏™π∞ [111]

(1645-1669) Î·È ÙË Û˘Ó·ÎfiÏÔ˘ıË
·Ó·Ó¤ˆÛ‹ Ù˘ ·fi ÙÔ˘˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡˜
Ù˘ ∫ÚËÙÈ΋˜ ™¯ÔÏ‹˜ Ô˘
ÌÂÙ·Ó¿ÛÙ¢·Ó ÛÙ· πfiÓÈ· ¡ËÛÈ¿. ◊‰Ë
·fi ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 17Ô˘ ηÈ
ηٿ ÙÔ 18Ô ·ÈÒÓ·, ÛÙ· ∂Ù¿ÓËÛ·
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó Ó¤· ı¤Ì·Ù·,
ÂÓÈÛ¯‡ıËÎ·Ó ÔÈ ÂȉڿÛÂȘ ·fi
ÙË ‰˘ÙÈ΋ Ù¤¯ÓË –ÙË ÊÏ·Ì·Ó‰È΋
΢ڛˆ˜ ¯·ÏÎÔÁÚ·Ê›·– Î·È Ë
˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ ÙˆÓ ÂÈÎfiÓˆÓ
η٤ÏËÍ Û ¤Ó· ÙÔÈÎfi
ȉ›ˆÌ·, ·ÚÎÂÙ¿ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi
·fi ÂΛÓÔ Ù˘ ∫ÚËÙÈ΋˜
™¯ÔÏ‹˜.
√È ·ÊÈÂڈ̷ÙÈΤ˜ ÂÈÎfiÓ˜,
ÔÈ Ôԛ˜ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó
ÂÍÈÛÙÔÚ‹ÛÂȘ ı·˘Ì¿ÙˆÓ,
Ï‹ı˘Ó·Ó ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô,
Û˘Ì‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ ÛÙËÓ ÂÈÛ·ÁˆÁ‹
ÙÔ˘ ÚÔÛˆÈÎÔ‡ ÛÙÔÈ¯Â›Ô˘ ÛÙË
ıÚËÛ΢ÙÈ΋ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋. ¢Â›ÁÌ·
¢ÁÓˆÌÔÛ‡Ó˘, Û ·Ó¿ÌÓËÛË
ı·˘Ì¿ÙˆÓ, ÔÈ ÂÈÎfiÓ˜ ·˘Ù¤˜
‰ÈÂ‡Ú˘Ó·Ó ÙË Û˘Ó‹ıË ıÂÌ·ÙÔÏÔÁ›·
Ì «ÁÂÁÔÓfiÙ·» Ô˘ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó
Û‡Á¯ÚÔÓ· ‹ ÂÚ›Ô˘ Û‡Á¯ÚÔÓ· Ì ÙËÓ
ÂÚ›Ô‰Ô Î·Ù¿ ÙËÓ ÔÔ›·
ÊÈÏÔÙ¯ӋıËηÓ.
√È ·Ó·ÊÔÚ¤˜ ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·, Ë
¤ÌÊ·ÛË ÛÙËÓ ·Ê‹ÁËÛË Î·È ÛÙÔ
‰È‰·ÎÙÈÎfi ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·, Ë ÛÙ·‰È·Î‹
ηٿÚÁËÛË ÙˆÓ ÂÈηÛÙÈÎÒÓ Û˘Ì‚¿ÛˆÓ
fiˆ˜ ÙÔ ¯Ú˘Ûfi ÊfiÓÙÔ, ηıÒ˜ Î·È ÙÔ
‰Ú·Ì·ÙÈÎfi, Û˘ÁÎÈÓËÛÈ·Îfi ÛÙÔȯ›Ô,
ÌÂÙ·ÌfiÚÊˆÛ·Ó ÙÔ Â›‰Ô˜ Ù˘
Ï·ÙÚ¢ÙÈ΋˜ ÂÈÎfiÓ·˜ Ô˘ ›¯Â
ÎÏËÚÔ‰ÔÙËı› ·fi ÙË ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹
·Ú¿‰ÔÛË, ÚÔÂÙÔÈÌ¿˙ÔÓÙ·˜ ÙËÓ
¤Ï¢ÛË ÙˆÓ ıÚËÛ΢ÙÈÎÒÓ ÈÓ¿ÎˆÓ Ù˘
∂Ù·ÓËÛȷ΋˜ ™¯ÔÏ‹˜. √Úıfi‰ÔÍÔÈ
˙ˆÁÚ¿ÊÔÈ ··ÚÓ‹ıËÎ·Ó ÙfiÙÂ Î·È Ù·
ÙÂÏÂ˘Ù·›· ηٿÏÔÈ· Ù˘
ÌÂÙ·‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ·Ú¿‰ÔÛ˘ –ÁÈ·
ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ¤ÂÈÙ· ·fi Ì·ÎÚfi¯ÚÔÓË
Û˘Ì‚›ˆÛË Ì ÙÔ Ï·ÙÈÓÈÎfi ÛÙÔȯ›Ԗ ÁÈ·
Ó· ˘ÈÔıÂÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ Ù¯ÓÈ΋ Ù˘
ÂÏ·ÈÔÁÚ·Ê›·˜ Î·È ¤Ó· ȉ›ˆÌ·
Ó·ÙÔ˘Ú·ÏÈÛÙÈÎfi.
™ÙÔ Î·ÏÏÈÙ¯ÓÈÎfi credo ¶ÂÚ›
∑ˆÁÚ·Ê›·˜ ÙÔ˘ ¶·Ó·ÁÈÒÙË ¢ÔÍ·Ú¿

‰È·Ù˘ÒıËÎ·Ó Ì ۷ʋÓÂÈ· ·ÈÛıËÙÈΤ˜
·Í›Â˜ Ô˘ ηÙˇı˘Ó·Ó ÙË ıÚËÛ΢ÙÈ΋
˙ˆÁÚ·ÊÈ΋ ÚÔ˜ ÙËÓ «ÂÎ ÙÔ˘ Ê˘ÛÈÎÔ‡»
‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·, ηıÒ˜ Ù· ÚfiÙ˘·
ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ϤÔÓ ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ·fi
ÙËÓ ÈÙ·ÏÈ΋ Ù¤¯ÓË Ù˘ ∞Ó·Á¤ÓÓËÛ˘,
ÙÔ˘ Ì·ÓÈÂÚÈÛÌÔ‡ Î·È ÙÔ˘ Ì·ÚfiÎ.
ΔȘ ηÏÏÈÙ¯ÓÈΤ˜ ÚÔÙÈÌ‹ÛÂȘ ÙÔ˘
¶·Ó·ÁÈÒÙË ¢ÔÍ·Ú¿ (1662-1729)
·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó, ÌÂٷ͇ ¿ÏψÓ, Ô
¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ∫Ô˘ÙÔ‡˙˘ (1741-1813) ηÈ
Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ∫·ÓÙÔ‡Ó˘ (1767-1834).
™ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘˜ ·ÊÔÌÔÈÒıËÎ·Ó Ï‹Úˆ˜
ı¤Ì·Ù· Î·È Ù¯ÓÈΤ˜ ÙÔ˘ Ì·ÓÈÂÚÈÛÌÔ‡
Î·È ÙÔ˘ Ì·ÚfiÎ, ÂÓÒ ÛÙÚ¿ÊËηÓ
·Ú¿ÏÏËÏ· ÛÙËÓ ÚÔÛˆÔÁÚ·Ê›·.
∏ ÎÔÛÌÈ΋ ıÂÌ·ÙÔÏÔÁ›· ¯·Ú·ÎÙ‹ÚÈ˙Â
ÙËÓ fi„ÈÌË ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ∂Ù·ÓËÛȷ΋˜
™¯ÔÏ‹˜, ·ÓÔ›ÁÔÓÙ·˜ ÙȘ ‡Ï˜ ÛÙË Ó¤·
ÂÏÏËÓÈ΋ ˙ˆÁÚ·ÊÈ΋.

ºÔÚËÙ‹ ÂÈÎfiÓ· ÌÂ ·Ú¿ÛÙ·ÛË
Ù˘ ·Ó¿Ï˄˘ ÙÔ˘ ÚÔÊ‹ÙË
∏Ï›·. ŒÚÁÔ ÙÔ˘ ∫ÚËÙÈÎÔ‡
˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘ £Âfi‰ˆÚÔ˘ ¶Ô˘Ï¿ÎË
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
μÀ∑∞¡Δπ¡√ ∫∞π Ãπ™Δπ∞¡π∫√ ª√À™∂π√

£ˆÚ¿ÎÈÔ Ù¤ÌÏÔ˘ ÌÂ
·Ú¿ÛÙ·ÛË Ù˘ ÚÔÊËÙ›·˜
ÙÔ˘ μ·Ï·¿Ì (¿Óˆ). ŒÚÁÔ
ÙÔ˘ ∑·Î˘ÓıÈÓÔ‡ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘
¡ÈÎfiÏ·Ô˘ ∫·Ï¤ÚÁË, ÙÔ˘ 1722.
μÀ∑∞¡Δπ¡√ ∫∞π Ãπ™Δπ∞¡π∫√ ª√À™∂π√

[112]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À
¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À:
°ƒ∞ªª∞Δ∂π™
∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™

ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›
ÛÙËÓ √ıˆÌ·ÓÈ΋

‰ÈÔ›ÎËÛË
ŒÚÁÔ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ‹Ù·Ó
Ë ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÔÚÁ¿ÓˆÛË.
øÛÙfiÛÔ, ÂÂȉ‹ ›¯·Ó ¿ÁÓÔÈ·
ÛÙÔÓ ÙÔ̤· Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜
‰ÈÔ›ÎËÛ˘, ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó ÙËÓ
ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ‰ÈÔ›ÎËÛË Î·È
Î·Ù¤Ê˘Á·Ó ÙÂÏÈο ÛÙËÓ ÂÌÂÈÚ›· ηÈ
ÛÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙË̤ӈÓ.
∂›Û˘ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›, ÂÂȉ‹
·ÓÙÈÌÂÙÒÈ˙·Ó ÂÍÂÁ¤ÚÛÂȘ ÏfiÁˆ Ù˘
ÛÎÏËÚ‹˜ ÔÏÈÙÈ΋˜ Ô˘ ·ÛÎÔ‡Û·Ó,
·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó
Î·È ¿ÏÏ· ·ÍÈÒÌ·Ù·, fiˆ˜
ÙÔ˘ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·, ÙÔ ÔÔ›Ô ‹Ù·Ó
Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi. ™Â ·˘Ùfi ·Ó‹Ïı·Ó
ÛÔ˘‰·›ÔÈ ŒÏÏËÓ˜, fiˆ˜
Ô ¡ÈÎÔ‡ÛÈÔ˜ Î·È Ô ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [113]

πÛÙÔÚË̤ÓÔ ¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ ·fi ÙËÓ ÂÚ›ÊËÌË Û˘ÏÏÔÁ‹ ∑Ô˘ÌÓÙ¿Ù ·Ï-Δ·‚·Ú›Î (£ËÛ·˘Úfi˜ Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜) ÙÔ˘ §ÔÎÌ¿Ó, ·fi ÙÔ ªÔ˘ÛÂ›Ô ΔÔ˘ÚÎÈ΋˜
Î·È πÛÏ·ÌÈ΋˜ Δ¤¯Ó˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. JEREMY HORNER/CORBIS/APEIRON

[114]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

°Ú·ÌÌ·Ù›˜
√ ∫ ∞ Δ ∞ ∫ Δ ∏ Δ ∏ ™ ∞ ¶ ∂ ¡ ∞ ¡ Δ π ÛÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ‰ÂÓ
·Ó¤Ï·‚ ÙȘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ Ô˘ ·Ó¤Ï·‚ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ˘˜
ÎÏËÚÈÎÔ‡˜. ∂›‰·Ì fiÙÈ Ì ‰È·Î‹Ú˘ÍË ˘ÔÛ¯¤ıËÎÂ
ÛÙÔ˘˜ ¶ÂÏÔÔÓÓËÛ›Ô˘˜ ·Û˘Ï›·, ·ÛÊ¿ÏÂÈ· Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·Á·ı¿ ·fi ·˘Ù¿ Ô˘ ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó ÚÈÓ. ªÂ
ÙË ‰È·Î‹Ú˘ÍË ·˘Ù‹ fï˜, ·ÎfiÌË ÎÈ ·Ó ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ
›¯Â οÔÈ· ÛËÌ·Û›·, ‰ÂÓ ‰È·ÛÊ·ÏÈ˙fiÙ·Ó ÚËÙ¿ fiÙÈ ı·
‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó Ù· ·ÍÈÒÌ·Ù· Ô˘ ›¯·Ó ¿ÏÏÔÙ ÛÙËÓ ÔÏÈÙ›·. ∞ÏÏ¿ Ë ·Ó¿ÁÎË ˘Ô¯Ú¤ˆÛ ÙÔÓ ªˆ¿ÌÂı μ′ Ó·
¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÈ ÔÏÏÔ‡˜ ŒÏÏËÓ˜ ÛÙË ‰È·¯Â›ÚÈÛË ÙˆÓ
ÎÚ·ÙÈÎÒÓ ˘Ôı¤ÛˆÓ. √È √ıˆÌ·ÓÔ›, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙË
ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÔÚÁ¿ÓˆÛË, Ë ÔÔ›· ‹Ù·Ó ¤ÚÁÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜,
·Ó·ÁοÛÙËηÓ, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·ÓÙÂÏÔ‡˜ ·ÓÈηÓfiÙËÙ·˜
Î·È ¿ÁÓÔÈ¿˜ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË, Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó Û ÌÂÁ¿ÏÔ ‚·ıÌfi ÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ‰ÈÔ›ÎËÛË, ηÈ
ÁÈ’ ·˘Ùfi Î·Ù¤Ê˘Á·Ó ÙÂÏÈο ÛÙËÓ ÂÌÂÈÚ›· Î·È ÛÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· ÙˆÓ Î·Ù·ÎÙË̤ӈÓ.
∏ ¶ÔÏÈÙÈ΋ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜ ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ «ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ¤Î·Ó·Ó ·ÚÈıÌËÙÈΤ˜ Ú¿ÍÂȘ ¯·Ú¿ÛÛÔÓÙ·˜ Ì ͇Ϸ, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È ÛÙ· Ù·Ì›·, fiÔ˘
‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÔÈ ıËÛ·˘ÚÔ› ÙÔ˘˜. Δ· ͇Ϸ ·˘Ù¿, Ì ٷ
ÔÔ›· ÌÂÙÚÔ‡Û·Ó Î·È ¤Î·Ó·Ó ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ‡˜ Î·È Ù·
ÔÔ›· ·ÎfiÌË Î·È Û‹ÌÂÚ· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ÔÈ ·ÚÙÔÔÈÔ›
Î·È ÔÈ ¿ÏÏÔÈ ∞Á·ÚËÓÔ›, Ù· ϤÓ ڷ˘¿ÛÈ·, ‰ËÏ·‰‹ ̤۷
ÁÈ· ÙË ‰ÈÂÍ·ÁˆÁ‹ ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÒÓ». ªÂ ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ÛÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ ÏÔÁÈÛÙÈÎfi Û‡ÛÙËÌ¿ ÙÔ˘˜
Ù· ͇Ϸ Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó Û‡Ì‚ÔÏÔÓ Î·È ÂÁÎÔ›˜, Ì ٷ
ÔÔ›· ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· ÌÂÙÚËıÔ‡Ó Ì ÌÂÁ¿ÏË ·ÎÚ›‚ÂÈ· Ù· ÔÏÏ¿ ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· Ô˘ ¤Ì·ÈÓ·Ó Î·È ¤‚Á·ÈÓ·Ó ·fi ÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ Ù·Ì›Ô. ŒÙÛÈ, ·Ó·ÁηÛÙÈο ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó, ÁÈ· ÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÏÔÁÈÛÙÈÎfi
Û‡ÛÙËÌ·, ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ ›¯·Ó ÏÔÁÈÛÙÈΤ˜ ÁÓÒÛÂȘ. ∞˘Ùfi ϤÂÈ ÚËÙ¿ Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘, fiÙ·Ó ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÔÚÁ·ÓÒıËÎÂ Ë ‰ÈÔ›ÎËÛË ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ªˆ¿ÌÂı μ′. «⁄ÛÙÂÚ· ·fi
·˘ÙÔ‡˜ (ÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ ÙˆÓ ı˘ÚÒÓ, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ˘˜

·ÓÒÙ·ÙÔ˘˜ Û˘Ì‚Ô‡ÏÔ˘˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜) ‹Ù·Ó Ô ÁÚ·ÌÌ·Ù¤·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ôχ ÎÔÓÙ¿ ÙÔ˘˜ Î·È ÏËÚÔÊÔÚÔ‡ÓÙ·Ó Ù· ¤ÛÔ‰· ·fi ÙÔ˘˜ ·ÚÌÔ‰›Ô˘˜, ÙȘ ÂÈÛÚ¿ÍÂȘ Î·È ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜. ∞˘Ùfi˜ ¤Î·Ó ·ÔÏÔÁÈÛÌfi ÙˆÓ
ÂÛfi‰ˆÓ Î·È ¤‰ÈÓ ·Ó·ÊÔÚ¿ ÛÙÔ˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜ Î·È ÛÙÔÓ
›‰ÈÔ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿. ÕÏÏÔÈ ÁÚ·ÌÌ·Ù›˜ ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó Ì ٷ
¤ÁÁÚ·Ê· Î·È Ù· ‰È·Ù¿ÁÌ·Ù· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿». ∏ ÔÏÈÙÈ΋
ÈÛÙÔÚ›·, ÁÈ· ÙËÓ ÔÔ›· ¤ÁÈÓ ÚÈÓ ÏfiÁÔ˜, ·Ó·Ê¤ÚÂÈ
ÔÈÔÈ ‹Ù·Ó ·˘ÙÔ› ÔÈ ÁÚ·ÌÌ·Ù›˜, ÂÓÒ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ ÙÔÓ
ªˆ¿ÌÂı μ′ Ó· ÂÚÈÛÙÔȯ›˙ÂÙ·È ·fi «Ê›ÏÔ˘˜ Î·È ÁÚ·ÌÌ·ÙÈÎÔ‡˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜», ÔÈ ÔÔ›ÔÈ «‰ÈÔÈÎÔ‡Û·Ó fiÏÔ ÙÔ
‚·Û›ÏÂÈÔ». ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, ‰ÂÓ ‰È·ÛÒıËÎ·Ó ÔÏÏ¿ ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ÁÚ·ÌÌ·ÙÈÎÒÓ ·˘ÙÒÓ, ·ÏÏ¿ Ô Ã·ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ¤Ó·Ó, ÙÔÓ ∫·Ù·‚ÔÏËÓfi, ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ ÚËÙ¿ «ÁÚ·ÌÌ·Ù¤· ÙˆÓ ı˘ÚÒÓ». ∂›Û˘, Ô ∫ÚÈÙfi‚Ô˘ÏÔ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ¤Ó·Ó ¿ÏÏÔÓ, ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ∫·Ù·‚ÔÏËÓÔ‡, Ô˘ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó £ˆÌ¿˜ Î·È ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·ÔηÏ›
«ÁÚ·ÌÌ·Ù¤· ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿».
√È √ıˆÌ·ÓÔ› ‰ÂÓ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜
ÌfiÓÔ ÛÙȘ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ˘ËÚÂۛ˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙÔ ‰Èψ̷ÙÈÎfi ÙÔ̤·, ΢ڛˆ˜ ÛÙȘ Û¯¤ÛÂȘ Î·È ÛÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÙÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ ∂˘Úˆ·›Ô˘˜ ËÁÂÌfiÓ˜,
ÁÈ·Ù› ÔÈ ›‰ÈÔÈ, ÏfiÁˆ Ù˘ ·Ó·ÙÚÔÊ‹˜ Î·È Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜
ÙÔ˘˜, ‹Ù·Ó ÏÈÁfiÙÂÚÔ ÈηÓÔ› Û ·˘Ù¿. ∏ ¯Ú‹ÛË Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÁÏÒÛÛ·˜, ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·, ÛÙȘ
Û˘Óı‹Î˜ Î·È ÛÙË ‰Èψ̷ÙÈ΋ ·ÏÏËÏÔÁÚ·Ê›· Ê·›ÓÂÙ·È ·fi ÔÏÏ¿ ÈÛÙÔÚÈο ¤ÚÁ· Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ÂΛӢ.
∞ÎfiÌË Î·È ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ÕψÛË ÔÈ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ªÈÎÚ¿˜ ∞Û›·˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó Ù· ÂÏÏËÓÈο ÛÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ Î·È ÛÙȘ Û˘Óı‹Î˜ ÙÔ˘˜

∏ ›ÛÔ‰Ô˜ ÁÈ· ÙÔ ªÏ Δ˙·Ì› ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
SUFI/SHUTTERSTOCK

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [115]

[116]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ ÙÔ˘
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ™ÂÏ›Ì
∞′, Ô˘ ۯ‰›·˙Â
Ó· ÁÎÚÂÌ›ÛÂÈ fiϘ
ÙȘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜
ÂÎÎÏËۛ˜.
ΔÔ Û¯¤‰Èfi ÙÔ˘
Ì·Ù·ÈÒıËΠ¯¿ÚË
ÛÙËÓ Â¤Ì‚·ÛË
ÙÔ˘ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
πÂÚÂÌ›· ∞′, Ô˘
¤ÂÈÛ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ
‚Â˙›ÚË Ó· ·ÏÏ¿ÍÂÈ
ÙË ÁÓÒÌË ÙÔ˘
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘.
VISUAL PHOTOS

Ì ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜. √ °¿ÏÏÔ˜ ª·ÛÏ·ÙÚ› ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ∫‡ÚÔ˘ Ô˘ ¤ÁÚ·„Â,
‰ËÌÔÛ›Â˘Û ÙÔ Î›ÌÂÓÔ Ù˘ Û˘Óı‹Î˘ Ô˘ ˘ÔÁÚ¿ÊÙËΠÙÔ 1450 ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ∫‡ÚÔ˘ πˆ¿ÓÓË μ′ Î·È ÛÙÔÓ ·ÌÈÚ¿ ÙÔ˘ ∫·ÓÙËÏfiÚÔ˘ §Ô˘ÊÙÔ‡Ì¤Ë, Ë ÔÔ›· ·Ú¯›˙ÂÈ ˆ˜ ÂÍ‹˜:
«∂Ș ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ £ÂÔ‡. ∂Ș ÙÔ˘˜ ·˘Ó’, ÛÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ ˙′. ∞˘Ùfi ¤ÓÂÓ Ë ·Ú¯‹ Ù˘ ·Á¿˘ ̤۷ ÂȘ ÙÔÓ
˘„ËÏfiÙ·ÙÔÓ Î·È ‰ÈηÈfiÙ·ÙÔÓ Δ˙ÔÓ¿Ó Ú‹Á·Ó Ù˘ ∫‡ÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ¢ÁÂÓÈΈٿÙÔ˘ Î·È Â˘Ù˘¯ÈṲ̂ÓÔ˘ §Ô˘ÊÙÔ‡Ì¸, ·ÌÈÚ¿Ó Î·È ·Ê¤ÓÙËÓ ÙÔ˘ ∫·ÓÙËÏfiÚÔ˘Ø ·fi
ÙËÓ ’Ô›·Ó ·Á¿ËÓ ÂÁ›ÓÂÙÔÓ, ÂÙÂÏÂÈÒıËÓ ÂȘ ÙËÓ Ù¿ÍÈÓ
Î·È Ì·ÓÈ¤Ú·Ó ÙÔÈ·‡ÙËÓ».
√È ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ϤÍÂȘ ÙÔ˘ ÎÂÈ̤ÓÔ˘ Â›Ó·È ÔÈ ÂÍ‹˜:
«∫·È ¤Ù˙·È ÙÔ ÔÌfiÛ·ÛÈÓ». Δ· ΛÌÂÓ· ·˘Ù¿ ÁÚ¿ÊÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ Î˘Úȷ΋ ‰È¿ÏÂÎÙÔ, ηıÒ˜ Î·È fiÛ· ˘ÔÁÚ¿ÊÔÓÙ·Ó Ì ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ∫‡ÚÔ˘. ∞fi Ù· ‰Èψ̷ÙÈο ¤ÁÁÚ·Ê· Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·
ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ Î·È Ù· ÔÔ›· Û˘ÓÙ¿¯ıËÎ·Ó ÌÂÙ¿ ÙËÓ
ÕψÛË, fi¯È ‚¤‚·È· ÛÙËÓ Î·ı·ÚÂ‡Ô˘Û· ·ÏÏ¿ Û ÌÈ·
ÁÏÒÛÛ· οˆ˜ ·Ú·ÔÈË̤ÓË, Ô ‰ÈÎfi˜ Ì·˜ ™‡ÚÔ˜
∑·Ì¤ÏÈÔ˜ ‰ËÌÔÛ›Â˘Û ‰¤Î· ÚÈÓ ·fi 30 ¯ÚfiÓÈ· ÂÚ›Ô˘, ÛÙÔÓ ÙfiÌÔ ™Δ′ Ù˘ ¶·Ó‰ÒÚ·˜. ΔÔ ÚÒÙÔ ·fi
Ù· ¤ÁÁÚ·Ê· ·˘Ù¿ Â›Ó·È Ë ÂÈ·ڈÛË Ù˘ Û˘Óı‹Î˘
Ô˘, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ΛÌÂÓÔ, ˘¤ÁÚ·„·Ó
«ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË 1482 ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙË Á¤ÓÓËÛË
ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔ‡ Î·È 887 ÌÂÙ¿ ÙË Á¤ÓÓËÛË ÙÔ˘ ‰ÈÎÔ‡ Ì·˜
ÚÔÊ‹ÙË, ÛÙȘ 18 √ÎÙˆ‚Ú›Ô˘, Ô ÊÚ· ¶¤ÙÚÔ˜ ¢·ÈˆÌ‚Ô˘ÛÒÓ, ̤Á·˜ Ì¿ÁÈÛÙÚÔ˜ Î·È ÂʤÓÙ˘ Ù˘ ƒfi‰Ô˘,
Î·È Ô Ì¤Á·˜ ÂʤÓÙ˘ Î·È ·ÌÈÚ¿˜ ÛÔ˘ÏÙ¿Ó ¶·ÁÈ·˙‹
÷Ó, ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÂʤÓÙË ªÂ¯Ì¤Ù ÷ӻ. Δ·
˘fiÏÔÈ· ÂÓÓ¤· Â›Ó·È ÂÈÛÙÔϤ˜ Ô˘ ·ÓÙ¿ÏÏ·Í Ô
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ μ·ÁÈ·˙‹Ù Î·È Ô Ì¿ÁÈÛÙÚÔ˜ Ù˘ ƒfi‰Ô˘
(D’ Aubusson) Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ ›‰È· Û˘Óı‹ÎË. ŸÏ˜ ÔÈ
ÂÈÛÙÔϤ˜, fiˆ˜ Î·È Ë Û˘Óı‹ÎË, Â›Ó·È ÁÚ·Ì̤Ó˜ ÛÙ·
ÂÏÏËÓÈο, ÛÙËÓ ¤ÓÙÔÓ· ·Ú·Êı·Ṳ́ÓË ÂÏÏËÓÈ΋
ÁÏÒÛÛ· Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ÂΛӢ. øÛÙfiÛÔ, ‰È·ÛÒ˙ÔÓÙ·È
Î·È ÔÏÏ¿ ·Ú¯·ÈfiÙÂÚ· ¤ÁÁÚ·Ê·, Ô˘ ›¯·Ó ·ÓÙ·ÏÏ¿ÍÂÈ ·fi ÙȘ 17 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1479 ̤¯ÚÈ ÙÔÓ ∞Ú›ÏÈÔ ÙÔ˘ 1481 Ë ÂÓÂÙÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË Î·È Ô ªˆ¿ÌÂı μ′.
ŸÏ· ·˘Ù¿ ÁÚ¿ÊÙËÎ·Ó ÛÙËÓ ÚˆÙfiÙ˘Ë ÂΉԯ‹ ÙÔ˘˜
ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ· Î·È ‰ËÌÔÛȇıËÎ·Ó ÛÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ ÙÔ˘ ª›ÎÏÔÛ˘Ù˙ Î·È ÙÔ˘ ª‡ÏÏÂÚ. ∞fi fiÏ· ·˘Ù¿
Á›ÓÂÙ·È Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ·ÓÔ›¯ıËΠÁÈ· ÙÔ˘˜
ÈÔ ÂÈÊ·Ó›˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÈÔ ÈηÓÔ‡˜ ŒÏÏËÓ˜ ¤Ó·
¢ڇ ‰›Ô ‰Ú¿Û˘, Ô˘ ·ÍÈÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙÔ, ›¯·Ó ÙË
‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ˆÊÂÏ‹ÛÔ˘Ó Ôχ Ù· ‰È¿ÊÔÚ· ÂıÓÈο
Û˘ÌʤÚÔÓÙ·.

√È ¿Ú¯ÔÓÙ˜
ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ÚÒÙÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜
¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·, ‰ÂÓ ÂÎÌÂÙ·ÏχÙËÎ·Ó ÙȘ ¢ÓÔ˚Τ˜ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ, ÁÈ· ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ΢ڛˆ˜ ÁÈ·Ù› ÛÙÔ˘˜ ÔÏÈÙÈÎÔ‡˜
Ì·˜ ¿Ó‰Ú˜ Û˘Ó¤‚Ë fi,ÙÈ Î·È ÛÙÔ˘˜ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡˜:
ÔÈ ÈηÓfiÙÂÚÔÈ Î·È ÔÈ ÈÔ ÛÔ˘‰·›ÔÈ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÂÏ¿¯ÈÛÙ˜ ÂÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ, ¤Ê˘Á·Ó ÛÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÁÈ· ‰‡Ô ·ÈÒÓ˜ ¿ÓıÚˆÔÈ Ôχ ̤ÙÚÈÔÈ Î·È Â˘ÙÂÏ›˜ Ó· ¤¯Ô˘Ó ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘˜. √ °¿ÏÏÔ˜ §·ÎÚÔ˘¿, Ô˘ ‹Ù·Ó ÁÚ·ÌÌ·Ù¤·˜ Ù˘ Á·ÏÏÈ΋˜
ÚÂۂ›·˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÂÚ›Ô˘ ÛÙ·
̤۷ ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·, ‰ËÌÔÛ›Â˘Û ·ÚÁfiÙÂÚ· ‚È‚Ï›Ô
ÁÈ· ÙȘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ÂÎÎÏËۛ˜ Î·È Ù· ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈο
¤ıÓË ÛÙËÓ ΔÔ˘ÚΛ·. ™Â ·˘Ùfi ·Ó·Ê¤ÚÂÈ fiÙÈ ·fi fiϘ
ÙȘ ÊËÌÈṲ̂Ó˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ÕψÛ˘
ÛÒıËÎ·Ó ÌfiÓÔ Ù¤ÛÛÂÚȘ: ÔÈ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ›, ÔÈ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ, ÔÈ ∞Û¿Óˉ˜ Î·È ÔÈ ƒ¿ÏÏˉ˜. ¶ÚÔÛı¤ÙÂÈ fiÙÈ
Î·È ·˘ÙÔ› Ì ‰˘ÛÎÔÏ›· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·ԉ›ÍÔ˘Ó ÙË
ÁÓËÛÈfiÙËÙ· Ù˘ ηٷÁˆÁ‹˜ ÙÔ˘˜ Î·È fiÙÈ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ, ÁÈ· Ó· ÂÈ‚ÈÒÛÔ˘Ó, ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ·Û¯ÔÏËıÔ‡Ó Ì ‰È¿ÊÔÚ˜ ¢ÙÂÏ›˜ ‚ÈÔÙ¯ÓÈΤ˜ ÂÚÁ·Û›Â˜. ¢ÈηÈÔÏÔÁË̤ӷ Ô §·ÎÚÔ˘¿ ‰ÈÛÙ¿˙ÂÈ Û¯ÂÙÈο Ì ÙË ÁÓËÛÈfiÙËÙ· Ù˘ ηٷÁˆÁ‹˜ ÙÔ˘˜, ÁÈ·Ù› Ô Ã¤ÁÎÂÏ ÛÙËÓ
πÛÙÔÚ›· Ù˘ ƒ·ÁÔ‡˙˘ ‚‚·ÈÒÓÂÈ Ì ·ÍÈfiÈÛÙ˜ Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ fiÙÈ Ë fiÏË ·˘Ù‹ ÊÈÏÔͤÓËÛ fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔ˘˜ ∫ÔÌÓËÓÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ §·Ûηڋ‰Â˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡˜. ™‡Ìʈӷ Ì ÙȘ
ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ¤¯Ô˘Ì ÁÈ· ÙËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹, ·fi
ÙȘ Ù¤ÛÛÂÚȘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘
Ô˘ ÚԷӷʤڷÌ ÔÈ ÌfiÓ˜ Ô˘ Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó Ï›ÁÔ
Ôχ ÛÙË ‰ËÌfiÛÈ· ˙ˆ‹ Â›Ó·È ÔÈ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ› Î·È ÔÈ
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ, Î·È È‰È·›ÙÂÚ· ÔÈ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ›. ŸÏÔÈ
ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ Ô˘ Ì οÔÈÔÓ ÙÚfiÔ ‰È·ÎÚ›ıËηÓ,
·Ó‹ÎÔ˘Ó Û ¿ÏÏ· Î·È ÓÂÔÂÌÊ·ÓÈ˙fiÌÂÓ· Á¤ÓË. ŸÙ·Ó
ϤÌ fiÙÈ Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ÛÙȘ ‰ËÌfiÛȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ, ÂÓÓÔԇ̠΢ڛˆ˜ ÙȘ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈΤ˜ ÙÔ 15Ô Î·È ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ·. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ·˘ÙÔ› ηÙ›¯·Ó Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·ÍÈÒÌ·Ù· Ù˘ ·ÙÚÈ·Ú¯È΋˜ ·˘Ï‹˜, fiˆ˜ ·˘Ùfi ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÏÔÁÔı¤ÙË, ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ Û΢ÔʇϷη, ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ¯·ÚÙÔʇϷη Î·È ¿ÏÏ· ·ÚfiÌÔÈ·. √ÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó
ÎÏËÚÈÎÔ›, ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· fï˜ ‹Ù·Ó Ï·˚ÎÔ›
·fi ÙȘ ÈÔ ÔÓÔÌ·ÛÙ¤˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ Ù˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜.
∞˘ÙÔ› ›¯·Ó ·fiÏ˘ÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÛÙȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ Ô˘
·ÊÔÚÔ‡Û·Ó ÛÙÔ˘˜ ·ÙÚȿگ˜ Î·È ÛÙÔ ·ÙÚȷگ›Ô,
Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ‹Ù·Ó ·ÓÙÔ‰‡Ó·ÌÔÈ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙËÓ ÂÎÏÔÁ‹
Î·È ÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛË ÙÔ˘ ·ÓÒÙ·ÙÔ˘ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [117]

∂ÎÎÏËÛ›·˜. ªÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ÙËÓ
ÂÈÚÚÔ‹ ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙÔ ÎÔÈÓfi ηÏfi, ÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÊÔÚ¤˜ fï˜ ÁÈ· ÙÔ ÚÔÛˆÈÎfi ÙÔ˘˜ Û˘ÌʤÚÔÓ. ™ÙËÓ
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ÌfiÓÔ ˆ˜ ηÙÒÙÂÚÔÈ ˘¿ÏÏËÏÔÈ, Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ·ÏÒ˜ ÁÚ·ÌÌ·ÙÈÎÔ›
Î·È Û˘ÁηٷϤÁÔÓÙ·Ó Ì¿ÏÏÔÓ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ·ÎÔÏÔ‡ıÔ˘˜ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ Â˘ÁÂÓÒÓ. ∂¿Ó ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜
·Ó¤‚·ÈÓ·Ó Û ˘„ËÏfiÙÂÚ· ÎÔÈÓˆÓÈο ‹ ÔÏÈÙÈο ·ÍÈÒÌ·Ù·, ¤ÌÂÓ·Ó Û ·˘Ù¿ ÌfiÓÔ Ì ‰ˆÚÔ‰Ô˘ Î·È ÊÚfiÓÙÈ˙·Ó ΢ڛˆ˜ ÁÈ· ÙȘ ÚÔÛˆÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ·Ó¿ÁΘ ·Ú¿
ÁÈ· ÙȘ ÂıÓÈΤ˜. ŒÓ·˜ ·fi ÙÔ˘˜ Ï›ÁÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ô˘
Ê¿ÓËÎ·Ó ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÂΛÓË Ú·ÁÌ·ÙÈο ¯Ú‹ÛÈÌÔÈ ÛÙÔ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎfi Á¤ÓÔ˜ ‹Ù·Ó Ô ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ •ÂÓ¿Î˘, Ô ÔÔ›Ô˜
›¯Â ‰È·ÎÚÈı› fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Ô ™ÂÏ›Ì ∞
∞′ ηÈ
·ÙÚȿگ˘ ÁÈ· ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿ Ô πÂÚÂÌ›·˜ ∞′. √ •ÂÓ¿Î˘, fiÙ·Ó ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠ·fi οÔÈÔ˘˜ ·ÓÒÙÂÚÔ˘˜
ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ‰È·ÙËÚÔ‡Û ÊÈÏÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ, ÙÔ Û¯¤‰ÈÔ ÙÔ˘ ™ÂÏ›Ì ∞′ Ó·
ÁÎÚÂÌ›ÛÂÈ fiϘ ÙȘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ÂÎÎÏËۛ˜, ¤Û¢ÛÂ
Ó· ÂȉÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Î·È ‹Á·Ó Ì·˙› ÛÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ‚Â˙›ÚË. ŒÙÛÈ, Û˘Ó¤‚·Ï ȉȷ›ÙÂÚ· ÛÙËÓ ·Ó·ÙÚÔ‹
ÙÔ˘ ÔϤıÚÈÔ˘ ۯ‰›Ô˘. √ •ÂÓ¿Î˘, fï˜, ‰ÂÓ ·Ó‹ÎÂ
Û η̛· ·fi ÙȘ ÈÛÙÔÚÈΤ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ Ô˘ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ. ÕÏÏÔÈ ÂÈÊ·Ó›˜ Î·È ÈÛ¯˘ÚÔ› ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ÙÔ 16Ô
·ÈÒÓ· ‹Ù·Ó Ô Ì¤Á·˜ ¯·ÚÙÔʇϷη˜ ∞ϤͷӉÚÔ˜ ·fi
ÙËÓ ΔËÚ¿, Ô Ì¤Á·˜ ÏÔÁÔı¤Ù˘ π¤Ú·Î·˜, Ô ªÈ¯·‹Ï
°·‚Ú¿˜ Î·È Ô ∞ÓÙÒÓ˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜. ŸÏÔÈ ·˘ÙÔ›,
ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô, Ê·›ÓÂÙ·È Ó· ·Ó‹Î·Ó ÛÂ
ÓÂfiÙÂÚ˜ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ.

μ›Ô˜ Î·È ÔÏÈÙ›·
ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡
¶Ôχ ÁÓˆÛÙfi˜ Î·È Ôχ ÏÔ‡ÛÈÔ˜ ÙÔÓ ›‰ÈÔ ·ÈÒÓ· ‹Ù·Ó Ô
ªÈ¯·‹Ï ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ÙÔ
‚·ıÌfi Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ·˜ Ô˘ ›¯Â Ì ÙÔÓ ∞ÓÙÒÓÈÔ Ô˘ ·Ó·Ê¤Ú·Ì ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜. À‹ÚÍ ÛÙÂÓfi˜ Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘ ÂÚ›ÊËÌÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‚Â˙›ÚË ™fiÎÔÏË, Ô˘ ¤˙ËÛ ÂÚ›Ô˘ ÛÙ·
Ù¤ÏË Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ∞′ Î·È Û fiÏÔ ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘ ™ÂÏ›Ì μ′, ÂÓÒ ı·Ó·ÙÒıËΠٷ
ÚÒÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù °′ ÙÔ 1579. ∞Ó
Î·È Â›¯Â ÌÂÁ¿ÏË ÔÈÎÂÈfiÙËÙ· Ì ÙÔÓ ·ÓÙÔ‰‡Ó·ÌÔ ·˘Ùfi
¿Ó‰Ú·, ·Ó Î·È ‰È¤Û¯È˙ ¤ÊÈÔ˜ ÙÔ˘˜ ‰ÚfiÌÔ˘˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Û˘Óԉ¢fiÌÂÓÔ˜ ·fi ÔÎÙÒ ÙÛÔ¯·ÓÙ·Ú·›Ô˘˜, Ì ÔÏÏÔ‡˜ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔ˘˜ Ó· ÚÔÔÚ‡ÔÓÙ·È,
··›ÙËÛ ÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ·ÓÒÙÂÚÔ˘ ÂÊfiÚÔ˘
ÛÙËÓ Â›ÛÚ·ÍË ÙÔ˘ ÊfiÚÔ˘ ÁÈ· ÙÔ ·Ï¿ÙÈ Ù˘ ∞Á¯È¿ÏÔ˘ ηÈ
ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÁÔ‡Ó·ÚË Ù˘ ÛÔ˘ÏÙ·ÓÈ΋˜ ·˘Ï‹˜.

[118]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ ÎÙ›ÚÈÔ ÙÔ˘
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡
Û˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘ fiÔ˘
Û˘Ó‰ڛ·˙·Ó
ÔÈ ‚Â˙›Úˉ˜
ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔ˘
16Ô˘ ·ÈÒÓ·.
GILLIAN DARLEY/EDIFICE/
CORBIS/APEIRON

◊Ù·Ó ·ÓÙ›˙ËÏÔ˜ ÙˆÓ ÙfiÙ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁˆÓ, fiˆ˜ ‹Ù·Ó
Ê˘ÛÈÎfi, Î·È ·¤ÎÙËÛ ÌÂÁ¿ÏË ÂÚÈÔ˘Û›· -ÁÈ’ ·˘Ùfi
ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó Ì¤Á·˜ Ú·Ì·ÙÂ˘Ù‹˜- Î·È ÌÂÁ¿ÏË ‰‡Ó·ÌË.
¶ÚÔοÏÂÛ fï˜ ÙËÓ ÔÚÁ‹ ¿ÏÏˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ·Û¿‰ˆÓ
Î·È ÙÂÏÈο ı·Ó·ÙÒıËÎÂ. ∫·Ù¿ Û˘Ó¤ÂÈ·, Ë ÂÚÈÔ˘Û›·
ÙÔ˘ ‰Ë̇ıËΠÂÚ›Ô˘ ÂÓ¿ÌÈÛË ¯ÚfiÓÔ ÚÈÓ ·fi ÙÔ
ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ÚÔÛÙ¿ÙË ÙÔ˘, ™fiÎÔÏË. °È· Ó· Û¯ËÌ·Ù›ÛÔ˘Ó fï˜ ÔÈ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ Ì·˜ ÌÈ· ȉ¤· ÁÈ· ÙËÓ ÎÔÈÓˆÓÈ΋ ı¤ÛË Ô˘ ›¯Â ÛÙËÓ ÔÏÈÙ›· Ô ªÈ¯·‹Ï ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ Î·È ÁÈ· Ó· ÎÚ›ÓÔ˘Ó ·fi ·˘Ùfi Ò˜ ‹Ù·Ó ÁÂÓÈο ÙfiÙÂ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÁÈ· ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜, ı·
·ÊËÁËıÔ‡ÌÂ Â‰Ò ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛ‹ ÙÔ˘, fi¯È Û˘ÓÔÙÈο,
fiˆ˜ ÙËÓ ·Ú·ı¤ÙÂÈ Ô Ã¿ÌÌÂÚ ÛÙÔ ¢′ ÙfiÌÔ, ·ÏÏ¿ ÌÂ
ÙȘ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Ô ∫·ÈÛ¿ÚÈÔ˜
¢·fiÓÙ˜34 Î·È ÛÙË ‰È΋ ÙÔ˘ ÁÏÒÛÛ·, Ë ÔÔ›· ı· Ê·Ó›
ÛÙÔ ÛËÌÂÚÈÓfi ŒÏÏËÓ· ÙÔ ›‰ÈÔ ÂÚ›ÂÚÁË Ì ٷ ÂÍÈÛÙÔÚÔ‡ÌÂÓ· ÁÂÁÔÓfiÙ·. √ ¢·fiÓÙ˜, ÌÈÏÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜
·ÔÁfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡ Î·È ÂÈϤÔÓ
ÁÈ· ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ πˆ¿ÓÓË, ÚÔÛı¤ÙÂÈ:
«∞˘Ùfi˜ ‰Â ›¯Â ·Ù¤Ú· ÙÔÓ ÙÛÂÏÂ‹ ªÈ¯·‹Ï ÙÔÓ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfiÓ, ÙÔÓ ÏÔ˘ÛÈÒÙ·ÙÔÓØ ÙÔ‡ÙÔ˜ ÂηÙÔÈÎÔ‡ÛÂÓ ÂȘ ÙËÓ ∞Á¯›·ÏÔÓ, Ù· ‰Â ÙÛÈÊÙÈÏ›ÎÈ· Î·È ˘ÔÛÙ·ÙÈο ÙÔ˘ ¤Êı·Ó·Ó ¤ˆ˜ ÂȘ ÙÔÓ ¢Ô‡Ó·‚ÈÓ, η› ÙÈÓ˜ ·Á¿‰Â˜ Ù˙ÈÚ¿ÎÈ· ‰Èο ÙÔ˘ ¤ÁÈÓ·Ó Î·È ‚Â˙‡ÚÈ‰Â˜Ø ·fi ÙÔ˘˜

ÔÔ›Ô˘˜ ¤Ó·˜ ·ÊÔ‡ ¤Êı·ÛÂ Î·È ¤ÁÈÓ ‚Â˙‡Ú˘ ˘‹ÁÂÓ
Ô ªÈ¯¿Ï˘ Ó· ÙÔÓ ·ÓÙ·ÌÒÛË Î·È Ó· ÙÔÓ Û˘Á¯·Ú‹, ÂÌ‚·›ÓÔÓÙ·˜ ‰Â ̤۷ ÂȘ ÙÔÓ Ô‰¿ (ÔÔ‡ ¤Ù˘¯Â Ó· ¢ÚÂı‹
Ô ÈÌ¿Ì˘ ÙÔ˘ ‚·ÛÈϤˆ˜), ÙÔÓ Â›ÂÓ Ô ‚Â˙‡Ú˘:
-∫·ÏÒ˜ ‹Ïı˜, ªÈ¯¿Ï-Ù˙ÂÏÂ‹, οӈÓÙ·˜ Î·È Û¯‹Ì·
Ò˜ ۷χÂÈ ·fi ÙÔÓ ÙfiÔ ÙÔ˘.
ªÂÙ¿ ‰Â ÙËÓ ·Óٿ̈ÛÈÓ, ·ÊÔ‡ ¢Á‹ÎÂÓ ¤Íˆ Ô ªÈ¯¿Ï˘, ›ÂÓ Ô ÈÌ¿Ì˘ ÂȘ ÙÔÓ ‚Â˙‡ÚËØ ‰ÂÓ ·ÚÌfi˙ÂÈ,
ÂʤӉËÌ, ÂȘ ÙËÓ ˘„ËÏfiÙËÙ¿ ÛÔ˘, ÒÓÙ·˜ Â›ÙÚÔÔ˜
ÙÔ˘ ‚·ÛÈϤˆ˜, Ó· ›˘ ¤Ó· ÎÈ¿‚Ô˘Ú·, Ù˙ÂÏÂ‹. ΔÔ‡ÙÔ˜ Ô ÏfiÁÔ˜ ÂηÎÔÊ¿ÓË ÙÔÓ Â›ÙÚÔÔÓØ Ù›ÔÙ˜ fï˜
‰ÂÓ ·ÔÎÚ›ıËÎÂÓØ ÒÓÙ·˜ ‰Â ·ÚÒÓ Ô ¯·ÛÓ‰¿Ú˘ ÙÔ˘
‚Â˙‡ÚË, ¢Á‹ÎÂÓ Â˘ı‡˜ Î·È Â› ÙÔÓ ªÈ¯¿ÏË Ù· ÏfiÁÈ·
ÙÔ˘ ÈÌ¿ÌË, Î·È fiÙÈ Â‚·Ú˘Ê¿ÓËÎ·Ó ÙÔÓ ‚Â˙‡ÚË. ∂› ‰Â
Ô ªÈ¯¿Ï˘
-⁄·ÁÂ Î·È ÂÈ¤ ÙÔÓ ‚Â˙‡ÚË, ·Ó ‹Ó·È ÔÚÈÛÌfi˜ ÙÔ˘, Ó·
ο̈ ÂÁÒ ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÈÌ¿ÌË, Ó· Ì ÂÈ‹ Î·È ·˘Ùfi˜
ÂÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘ Ù˙ÂÏÂ‹. √ ‚Â˙‡Ú˘ ÙÔ ¤Î·Ì ¯¿˙È, ηÈ
-ª·Î¿Ú Ó· ÙÔ Î¿ÌË, ÙÔ˘ ›ÂÓ. ∂˘ı‡˜ Ô ªÈ¯¿Ï˘
ÏÔÈfiÓ Â‹ÁÂÓ ÂȘ ÙÔ Û‹ÙÈ ÙÔ˘ ÈÌ¿ÌË, ˇÚ ÙÔÓ Î¯·ÁÈ¿, Î·È Ï¤ÁÂÈ ÙÔ˘
-¢Ô˜ ÌÔÈ Î·Ù¿ÛÙȯÔ, fiÛÔ ‚Ô‡Ù˘ÚÔ Ô ÂʤӉ˘ ÙÔÓ
¯ÚfiÓÔÓ ÂÍԉȿ˙ÂÈ ÂȘ ÙÔ ÌÔ˘Ù¿ÎÈ ÙÔ˘, fiÛ· ͇Ϸ,
fiÛÔ Ì¤ÏÈ, fiÛÔ ÎËÚ› Î·È fiÛÔ ÎÚÈı¿ÚÈ ÂȘ ÙÔ ·¯Ô‡ÚÈ

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [119]

ÙÔ˘, ‰È¿ Ó· ÙÔ˘ Ù· ÚÔÛʤڈ fiÏ· ·˘Ù¿ ·fi ÏfiÁÔ˘
ÌÔ˘Ø Î·È ÂÈ¤ ÙÔÓ ÂʤӉË, fiÙÈ ÂÁÒ Â›Ì·È Ô ªÈ¯¿Ï˘
ÂΛÓÔ˜, ÔÔ‡ Ì ›‰ÂÓ ÂȘ ÙÔÓ ‚Â˙˘Ú·˙¤ÌË.
Œ‰ˆÎÂÓ Ô Î¯·ÁÈ¿˜ ÙÔ Î·Ù¿ÛÙȯÔÓ, Î·È ÙÔ ‚Ú¿‰˘, fiÙ·Ó
‹ÏıÂÓ Ô ÂʤӉ˘, ÙÔ˘ ›ÂÓ ÙËÓ ˘fiıÂÛÈÓØ Ô ‰Â ªÈ¯¿Ï˘ ÙËÓ ‰Â˘Ù¤Ú·Ó ËÌ¤Ú·Ó ¤ÛÙÂÈÏ ηڿ‚È Ì ٷ ÂÈÚË̤ӷ Ú¿ÁÌ·Ù·, ›ٷ ˘‹ÁÂ Î·È ·˘Ùfi˜ ÂȘ ÙÔÓ ÈÌ¿ÌËØ Ô
‰Â ÈÌ¿Ì˘ ÙÔÓ ÂÚÔÛËÎÒıË, Î·È ÙÔÓ Ï¤ÁÂÈ, «Î·ÏÒ˜ ‹Ïı˜, ªÈ¯¿Ï Ù˙ÂÏÂ‹Ø» Î·È ÂȘ ÙÔ Ï·ÎÈÚ‰› ·¿Óˆ ÔÏÏ·›˜ ÊÔÚ·›˜ ÂÔÏ˘Ï·Û›·˙ ÙÔ Ù˙ÂÏÂ‹, ϤÁˆÓÙ¿˜ ÙÔ˘
Î·È ¿ÏÏ· ÂÁÎÒÌÈ·. ∂˘Á·›ÓˆÓÙ·˜ ‰Â ·’ Â‰Ò Ô ªÈ¯¿Ï˘,
˘¿ÁÂÈ Â˘ı‡˜ ÂȘ ÙÔ ¶·Û·Î·›, ¢ڛÛÎÂÈ ÙÔÓ ¯·ÛÓ‰¿ÚË, Î·È ÙÔ˘ ϤÁÂÈ: «ŸÙ·Ó Ô ÈÌ¿Ì˘ ¤ÏıË ÂȘ ÙÔÓ ‚Â˙‡ÚË Ó· Ì ÛÙ›Ï˘ ÏfiÁÔÓ». ª›·Ó ËÌ¤Ú·Ó ÏÔÈfiÓ ÂÏıÒÓ ¿ÏÈÓ Ô ÈÌ¿Ì˘, ÂÌËÓ‡ıË Ô ªÈ¯¿Ï˘ Î·È ‹ÏıÂ. ∂Ì‚·›ÓˆÓÙ·˜ ‰Â ÂȘ ÙÔÓ ‚Â˙‡ÚË, ηıÒ˜ ÙÔÓ Â›‰ÂÓ Ô ÈÌ¿Ì˘, ÚÈÓ Ó· ÙÔÓ ÂÈ‹ Ô ‚Â˙‡Ú˘ ÏfiÁÔÓ, ‹Ú¯ÈÛ ÌÂÁ·ÏÔÊÒÓˆ˜ Ó· ÙÔ˘ ϤÁË:
-∫·ÏÒ˜
∫·ÏÒ˜ ‹Ïı˜, ªÈ¯¿Ï Ù˙ÂÏÂ‹! ∫·ÏÒ˜ ‹Ïı˜, ªÈ¯¿Ï
Ù˙ÂÏÂ‹! ¢‡Ô Î·È ÙÚÂȘ ÊÔÚ·›˜Ø ¿Ú¯ÈÛ ‰Â Î·È Ó· ÙÔÓ
Â·ÈÓ¤ÛË ÂȘ ÙÔÓ ‚Â˙‡ÚË, ϤÁˆÓÙ·˜ ˆ˜ Â›Ó·È ¿ÍÈÔ˜,
Î·È ˆ˜ Ù¤ÙÔÈÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ Â›Ó·È ¯ÚÂÈ·˙fiÌÂÓÔÈ ÂȘ ÙËÓ
‚·ÛÈÏ›·Ó, Î·È ¿ÏÏ· ÙÔÈ·‡Ù·Ø Ô ‰Â ‚Â˙‡Ú˘ ¯·ÌÔÁÂÏÔ‡ÛÂÓ. ∞ÊÔ‡ ‰Â ¢Á‹ÎÂÓ ¤Íˆ Ô ÈÌ¿Ì˘, ϤÁÂÈ Ô ‚Â˙‡Ú˘ ÙÔÓ ªÈ¯¿ÏË, Ù› ÙÔÓ ¤Î·Ì˜, Î·È Â› Ù˙ÂÏÂ‹, ηÈ
ÙfiÛ· ÂÁÎÒÌÈ·; ∫·È ÙÔ˘ ‰ÈËÁ‹ıË ÙËÓ ˘fiıÂÛÈÓØ ÙfiÙ Ô
‚Â˙˘Ú·˙ÂÌ‹˜ ÙÔ˘ ϤÁÂÈ: «°È· ÛÂ˚Ù¿Ó Û˘Ó, ÁÈ· ÛÂ˚Ù¿Ó
ÔÁÏÔ‡Û˘Ó» (‹ ‰È¿‚ÔÏÔ˜ Â›Û·È ‹ ‰È·‚ÔÏfi·È‰Ô).
∞fi ÙfiÙ ÂÈÎÚ¿ÙËÛÂ Ô ÏfiÁÔ˜ Î·È ÔÈ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ›
ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÛÂ˚Ù·ÓÔÁÏÔ‡‰Â˜. ∞˘Ùfi ÙÔÓ ªÈ¯¿ÏË, Ô˘
‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ÔÓÔÌ·ÛÙfi˜ Î·È ¿ÌÏÔ˘ÙÔ˜ ¿Ó‰Ú·˜, ÙÔÓ Û˘ÎÔÊ¿ÓÙËÛ·Ó ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ¿ÓıÚˆÔÈ ˘ÔÎÈÓÔ‡ÌÂÓÔÈ ·fi
Ì›ÛÔ˜ ˆ˜ ‰‹ıÂÓ Û¯Â‰›·˙ ӷ Á›ÓÂÈ ‚·ÛÈÏÈ¿˜. ŒÙÛÈ ÏÔÈfiÓ ¤ÛÙÂÈÏÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ηÈÙ˙‹Ì·ÛË Î·È ÙÔ˘ ‹Ú ÙÔ
ÎÂÊ¿ÏÈ Î·È fiÏË ÙÔ˘ ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›·. ŸÛ· ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó
ÙfiÙ ӷ ¿ÚÔ˘Ó ÛÙËÓ ¶fiÏË, ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó ÔÏÏ¿, Ù·
Ô‡ÏËÛ·Ó ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË, ÛÙÔ ·˙¿ÚÈ. ª¿ÏÈÛÙ·,
ÂÂȉ‹ Ë ÔÛfiÙËÙ· ‹Ù·Ó Ôχ ÌÂÁ¿ÏË, Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·
Ô˘Ï‹ıËÎ·Ó ÙfiÛÔ ÊÙËÓ¿, Ô˘ ¤ÌÂÈÓ ÌÈ· ·ÚÔÈÌ›· ηÈ
ÙË ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó fiÙ·Ó ·ÁÔÚ¿˙ÂÈ Î¿ÔÈÔ˜ ¤Ó· ÊÙËÓfi
·ÓÙÈΛÌÂÓÔ. ∞˘Ù‹ ›ӷÈ: «ÕÓıÚˆÂ, ·˘Ùfi ·fi ÙÔ ÌÂ˙¿ÙÈ
ÙÔ˘ ÛÂ˚Ù¿ÓÔÁÏÔ˘ ÙÔ ·ÁfiÚ·Û˜;».
∞˘Ù¿ ¤ÁÚ·„Â Ô ∫·ÈÛ¿ÚÈÔ˜ ¢·fiÓÙ˜ ÁÈ· ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï
∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi, ÛÙ· ÔÔ›· ı· ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì ϛÁ· Ú¿ÁÌ·Ù· ·fi ÙËÓ ·Ê‹ÁËÛË ÙÔ˘ ÿÌÌÂÚ ÁÈ· ÙËÓ Î·ÙËÁÔÚ›·
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Î·È Ì ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ ÁÈ·
ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘. ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔ °ÂÚÌ·Ófi ÈÛÙÔÚÈÔÁÚ¿ÊÔ, Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ ‰ÂÓ Î·ÙËÁÔÚ‹ıËΠfiÙÈ Û¯Â-

‰›·˙ ӷ Á›ÓÂÈ ‚·ÛÈÏÈ¿˜, Ú¿ÁÌ· Ô˘ ‹Ù·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜
·›ı·ÓÔ. ∞ÓÙ›ıÂÙ· ηÙËÁÔÚ‹ıËΠfiÙÈ ‹Ù·Ó ˘‡ı˘ÓÔ˜
ÁÈ· ÔÏϤ˜ Ù·Ú·¯¤˜ ÛÙË ªÔω·‚›· Î·È fiÙÈ Ì ÙËÓ ÙÔÔı¤ÙËÛË ÙˆÓ ‰‡Ô ·‰ÂÏÊÒÓ ¶¤ÙÚÔ˘ Î·È ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘,
ˆ˜ ËÁÂÌfiÓˆÓ Ù˘ ªÔω·‚›·˜ Î·È Ù˘ μÏ·¯›·˜, Ô‰‹ÁËÛ ÛÙËÓ ˘Ô¯ÒÚËÛË ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ Ô˘ ›¯Â Û˘Ì‚Â› Ï›ÁÔ Î·ÈÚfi ÚÈÓ ÛÙË ªÔω·‚›·. °È· ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹
ÙˆÓ ÔÏ˘ÙÂÏÒÓ ÌÂÁ¿ÚˆÓ Ô˘ ›¯Â ·ÓÂÁ›ÚÂÈ ÛÙËÓ ∞Á¯›·ÏÔ -ÛÙ· ÔÔ›· ÂÚÓÔ‡Û ˙ˆ‹ ·Ú¯ÔÓÙÈ΋ Î·È ÛÙȘ
‡Ï˜ ÙÔ˘˜ ··Á¯ÔÓ›ÛÙËÎÂ-, Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜ Ífi‰Â„ 20.000 ÊÏÔ˘ÚÈ¿, Ù· ÔÔ›· ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Ó Û‹ÌÂÚ·
Ì 1.500.000 ‰Ú·¯Ì¤˜ ÂÚ›Ô˘. ÕÏÏ· ÙfiÛ· ¯Ú‹Ì·Ù· ÂÈÛ¤Ú·ÍÂ Ô ·Ú¯Èı·Ï·ÌËfiÏÔ˜ ∞Ï‹-Ì¤Ë˜, fiÙ·Ó Â›¯Â
ÛÙ·Ï› ÁÈ· ÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛË Ù˘ ı·Ó·ÙÈ΋˜ ÔÈÓ‹˜ Ô˘
›¯Â ·ÔÊ·Û›ÛÂÈ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜. ΔÔÓ ÔÈÎÙÚfi ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘
ªÈ¯·‹Ï ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡ ·ÊËÁÂ›Ù·È ¤Ó· ·fi Ù· ·Ï·ÈfiÙÂÚ· Ûˆ˙fiÌÂÓ· ‰ËÌÔÙÈο ÙÚ·ÁÔ‡‰È·, ÙÔ ÔÔ›Ô ‚ڋΠÔ
ºˆÚÈ¤Ï Û ¤Ó· ¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ Ù˘ ¶·ÚÈÛÈÓ‹˜ μÈ‚ÏÈÔı‹Î˘. ∞˘Ùfi ·Ó·ÙÚ¤¯ÂÈ ÛÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ· Î·È ÙÔ ‰ËÌÔÛ›Â˘ÛÂ
ÚÒÙÔ˜ ÛÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ ÙÔ˘. ΔÔ ¿ÛÌ· Â›Ó·È ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙÔ fi¯È ÌfiÓÔ ÂÂȉ‹ Â›Ó·È ÙÔ ÈÔ ·ÏÈfi, ·ÊÔ‡ ÁÚ¿ÊÙËΠۛÁÔ˘Ú· ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÂÎÙ¤ÏÂÛË, ·ÏÏ¿ ηÈ
ÂÂȉ‹, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ÙË Ê·ÓÙ·Û›· Î·È ÙÔ Û˘Ó·›ÛıËÌ·
ÙˆÓ ÎϤÊÙÈΈÓ, ‰ÂÓ ÛÙÂÚÂ›Ù·È fï˜ ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙȘ ·ÚÂÙ¤˜
ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ·Ó Â›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· Ë Èı·Ó‹ ÂÈηۛ· ÙÔ˘ ºˆÚȤÏ, fiÙÈ ¤ÁÈÓ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ˘Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ
fiÙÈ Î·È Ë ›‰È· Ë ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· ¤ˆ˜ ¤Ó· ÛËÌÂ›Ô ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
·Ì¤ÙÔ¯Ë ÛÙȘ ·Í›Â˜ Î·È ÛÙ· ȉ·ÓÈο Ô˘ ¤ÓÂ·Ó ÛÙ·
‚Ô˘Ó¿ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ Î·È ·ÔÙ¤ÏÂÛ·Ó ËÁ‹ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·˜
ÁÈ· ÙfiÛ· ·ÚÈÛÙÔ˘ÚÁ‹Ì·Ù· ‰ËÌÒ‰Ô˘˜ Ô›ËÛ˘.
∂·ÓÂÚ¯fiÌ·ÛÙ fï˜ ÛÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi.
√ Ô›ÎÔ˜ ÙˆÓ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÒÓ ‰ÂÓ ¤Û‚ËÛ Ì ÙÔ ı¿Ó·Ùfi
ÙÔ˘. √ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ªÈ¯·‹Ï πˆ¿ÓÓ˘, ‹ fiˆ˜ ÙÔÓ Ï¤ÂÈ Ô
¯ÚÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˜, °È·ÓÓ¿Î˘ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓfi˜, ˘‹ÚÍÂ
·ÓÙÈÚfiÛˆÔ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË (ηÔ˘Î¯·ÁÈ¿˜) ÙÔ˘ ÙfiÙ ËÁÂÌfiÓ· ªÈ¯¿Ï ‚fi‰· Î·È ‚ڋΠÙÚ·ÁÈÎfi
Ù¤ÏÔ˜, ÁÈ·Ù›, fiÙ·Ó ·ÔÛÙ¿ÙËÛÂ, Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ‰È¤Ù·ÍÂ
Ó· ÂÚÈʤÚÔ˘Ó ÙÔÓ °È·ÓÓ¿ÎË Ì ÙÔÓ ϤÔÓ ·ÙÈ̈ÙÈÎfi
ÙÚfiÔ ÛÙË Ì¤ÛË Ù˘ ·ÁÔÚ¿˜ Î·È ¤ÂÈÙ· Ó· ÙÔÓ ·ÔÎÂÊ·Ï›ÛÔ˘Ó. √ ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ‚Â˙›Ú˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó Ê›ÏÔ˜
ÙÔ˘ °È·ÓÓ¿ÎË, ÙÔ˘ › fiÙÈ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ Ûˆı›, ·Ó
ÁÈÓfiÙ·Ó ΔÔ‡ÚÎÔ˜. ∂ΛÓÔ˜, fiÙ·Ó Î·Ù¿Ï·‚ fiÙÈ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Û ‰‡ÛÎÔÏË ı¤ÛË, ÙÔ‡ÚÎÂ„Â Î·È ‰ÈÔÚ›ÛÙËΠÎÈÔ˘Ù˙ԇΠ‰ÂÊÙÂÚ‰¿Ú˘. √ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ °È·ÓÓ¿ÎË, Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜, ¤ÁÈÓ ̤Á·˜ ÔÛÙ¤ÏÓÈÎÔ˜ ÛÙȘ ËÁÂÌÔӛ˜ ηÈ
ı·Ó·ÙÒıËΠ·fi ÙÔÓ ËÁÂÌfiÓ· Ù˘ μÏ·¯›·˜ °ÚËÁfiÚ
°Î›Î· ‚fi‰·. √ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ™ÂÚÌ¿Ó ‚fi‰·˜
¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËΠ·fiÏ˘ÙÔ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ Ù˘ μÏ·¯›·˜.

[120]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [121]

√È ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ·Ú¯Èο
‰ÂÓ ÚÔ¿ÁÔÓÙ·Ó
ÛÙ· ·ÓÒÙÂÚ· ·ÍÈÒÌ·Ù·
∞fi fiÏ· fï˜ ·˘Ù¿ Ù· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÂÍ¿ÁÂÙ·È ÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ ÔÈ ·Ú¯ÔÓÙÈÎÔ› ÂΛÓÔÈ Ô›ÎÔÈ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÛÙÔ˘˜ ‰‡Ô ÚÒÙÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜ ·fi ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË
ÔÚÈṲ̂Ó˜ ÊÔÚ¤˜ Á›ÓÔÓÙ·Ó ÏÔ‡ÛÈÔÈ Î·È ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜
ÈÛ¯˘ÚÔ›. øÛÙfiÛÔ, ‰ÂÓ Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ¿ÌÂÛ· ÛÙË ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ. ™ÙȘ ËÁÂÌÔӛ˜ ·Ó·Ï¿Ì‚·Ó·Ó
Ù· ÔÏÈÙÈο ˙ËÙ‹Ì·Ù·, fiÔ˘ ηٿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· ·ÛÎÔ‡Û·Ó ·fi ÙfiÙÂ Î·È ÙËÓ ·ÓÒÙ·ÙË ÂÍÔ˘Û›·. ¢ÂÓ ÂÎÌÂÙ·ÏχÙËÎ·Ó fiÛÔ ÌÔÚÔ‡Û·Ó ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË
Ô˘ ›¯·Ó ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ÌËÓ ÚÔ·¯ıÔ‡Ó Û ·ÍÈÒÌ·Ù· ·ÓÒÙÂÚ· ÙÔ˘ ·ÏÔ‡ ÁÚ·ÌÌ·Ù¤·.
ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ¤¯·Û·Ó Î·È ·˘Ù‹ ÙËÓ ·Û‹Ì·ÓÙË ˘ËÚÂÛ›·, ΢ڛˆ˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·Ì¿ıÂÈ¿˜ ÙÔ˘˜, fiˆ˜ ÚԷӷʤڷÌÂ. ∏ ·Ì¿ıÂÈ· ·˘Ù‹ Ê·›ÓÂÙ·È Û ¤Ó· ·fi Ù·
ΛÌÂÓ· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó Ûˆı› Î·È Â›Ó·È ÁÚ·Ì̤ӷ Û ··Ú¿‰ÂÎÙ· ÂÏÏËÓÈο. ¢ÂÓ ·ÚÓԇ̷ÛÙ fiÙÈ ÛÙËÓ ·ÔÙ˘¯›·
ÙˆÓ ‰ÈÎÒÓ Ì·˜ Û˘Ó¤‚·Ï·Ó Î·È ¿ÏÏÔÈ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜. ªÂ
ÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ·¤ÎÙËÛ·Ó ÌÈ·
ÚÒÙË È‰¤· ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋˜ Î·È ‰Èψ̷ÙÈ΋˜ ÂÌÂÈÚ›·˜,
ÙËÓ ÔÔ›· ÚÈÓ ÛÙÂÚÔ‡ÓÙ·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜. ∞ÎfiÌ· Î·È ÙËÓ
›‰È· ÙÔ˘˜ ÙË ÁÏÒÛÛ· ÙË ‰È·ÌfiÚÊˆÛ·Ó ¤ˆ˜ ¤Ó· ‚·ıÌfi
Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ Ӥ˜ ·Ó¿ÁΘ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ÿÛˆ˜ Ì¿ÏÈÛÙ· ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ¤¯Ô˘Ó Î·È Î¿ÔÈ· ‰˘ÛÈÛÙ›· ·¤Ó·ÓÙÈ
ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜. ŒÙÛÈ, ÁÈ· fiÏÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜, Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, fiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ··Ú·›ÙËÙÔÈ ¿Ó‰Ú˜ Ô˘ ÁÓÒÚÈ˙·Ó ͤÓ˜ ÁÏÒÛÛ˜, ÚÔÙ›ÌËÛ·Ó
Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ˘˜ °ÂÚÌ·ÓÔ‡˜, √‡ÁÁÚÔ˘˜, ¶ÔψÓÔ‡˜, πÙ·ÏÔ‡˜ Î·È ¿ÏÏÔ˘˜. √ ÚÒÙÔ˜ ·Ú¯È‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Â›Ó·È Ô
ÛÔ‡Ì·Û˘ ∞Ï‹˜, Ô ÔÔ›Ô˜, ¿ÁÓˆÛÙÔ ·Ó ‹Ù·Ó ÂÎ ÁÂÓÂÙ‹˜ ̈·ÌÂı·Ófi˜ ‹ ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ˜, ¤ÁÈÓ ·Ú¯È‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ ÙÔ 1502, fiÙ·Ó ‰ËÏ·‰‹ ‹Ù·Ó ·ÎfiÌ· ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ô μ·ÁÈ·˙‹Ù μ′. ŸÙ·Ó Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÙÔÓ ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙË μÂÓÂÙ›·,
ÌÂÙ¤ÊÂÚ ÂΛ Ù· ¤ÁÁÚ·Ê· Ù˘ ÂÈÚ‹Ó˘ Ô˘ ›¯·Ó ˘ÔÁÚ·Ê› Î·È Ù· ÔÔ›· ‹Ù·Ó ÁÚ·Ì̤ӷ ÛÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ηÈ
ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ·. ∞fi ·˘Ùfi Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ Â›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ ‹‰Ë Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Ë ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ÁÏÒÛÛ· ·ÏÏ¿
ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· οÓÔ˘Ó ¯Ú‹ÛË Ù˘
ÂÏÏËÓÈ΋˜. ∞ÚÁfiÙÂÚ· fï˜, ÂÂȉ‹ ÔÈ ‰ÈÂÚÌËÓ›˜ ‹Ù·Ó
fiÏÔÈ Í¤ÓÔÈ, fiˆ˜ ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi, Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó Ù· ‰Èψ̷ÙÈο ¤ÁÁÚ·Ê· Ó· ÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋. ¶ÂÚ›Ô˘ ÛÙ· ̤۷, ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ·ÈÒÓ·, ÙËÓ ÂÔ¯‹
ÙÔ˘ ªÔ˘Ú¿Ù °′, ‰ÈÂÚÌËÓ›˜ Ù˘ ¶‡Ï˘ ‹Ù·Ó Ô ¶ÔψÓfi˜ πÌÚ·¯‹Ì, Ô μ·˘·Úfi˜ ª·¯ÌÔ‡Ù, Ô √‡ÁÁÚÔ˜ ªÔ˘-

Ú¿Ù Î·È Ô °ÂÚÌ·Ófi˜ ∞Ï‹-Ì¤Ë˜. ∂Âȉ‹ Â›Ó·È ‰‡ÛÎÔÏÔ
Ó· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ Â‰Ò Ù· ÔÓfiÌ·Ù· fiÏˆÓ ·˘ÙÒÓ, ·ÚÎԇ̷ÛÙ ÛÙÔ Ó· Â·Ó·Ï¿‚Ô˘Ì ÙË ‚‚·›ˆÛË ÙÔ˘ ÿÌÌÂÚ
fiÙÈ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ‰ÈÂÚÌËÓ›˜ ‹Ù·Ó ÙfiÙ ͤÓÔÈ
·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔÈ.

√È ·Èٛ˜ Ô˘ ÚÔοÏÂÛ·Ó
ÙȘ ÌÂÙ·ÚÚ˘ıÌ›ÛÂȘ
ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·
∞fi Ù· ̤۷ ÙÔ˘ ÂfiÌÂÓÔ˘ ·ÈÒÓ· Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ¿ÏÏ·Í·Ó. ∂›‰·Ì fiÙÈ Ì¤¯ÚÈ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ·˘Ù¿ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ΢‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó Û˘ÛÙËÌ·ÙÈο Ì ÙË ‚›·, ÙËÓ Î·Ù·›ÂÛË Î·È
ÙÔÓ Ù·ÎÙÈÎfi ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ô˘ ‹Ù·Ó
˘‹ÎÔÔÈ. ∞fi ÙfiÙ fï˜ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ·ÈÛı¿ÓÔÓÙ·È ÙȘ
ηٷÛÙÚÔÊÈΤ˜ Û˘Ó¤ÂȘ ÌÈ·˜ Ù¤ÙÔÈ·˜ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘.
√È ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Û˘Ó¯Ҙ ÂÍÂÁ›ÚÔÓÙ·Ó. ¶¿ÓÙ· ¤·ÈÚÓ·Ó
̤ÚÔ˜ Úfiı˘Ì· Û fiϘ ÙȘ Â·Ó·ÛÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ˘ÔÎÈÓÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙË ¢‡ÛË ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·˘Ù¤˜ Î·È Û fiÏÔ˘˜
ÙÔ˘˜ ÔϤÌÔ˘˜ Ô˘ ¤Î·Ó·Ó ÔÈ ‰˘ÙÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜. ∏ ηٿÛÙ·ÛË ÏÔÈfiÓ
ÁÈÓfiÙ·Ó fiÏÔ Î·È ÈÔ ÂÈΛӉ˘ÓË, ·ÊÔ‡ Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ‰‡Ó·ÌË ÂÍ·ÛıÂÓÔ‡Û ηıËÌÂÚÈÓ¿. ∂›¯Â ‚¤‚·È· ÚÔÛÏ¿‚ÂÈ
ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· Ù˘ ÙÔ˘˜ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ‡˜ ·fi ηÈÚfi. ◊Ù·Ó
fï˜ ¿ÓÙ· η¯‡ÔÙË ·¤Ó·ÓÙ› ÙÔ˘˜, ΢ڛˆ˜ ÂÂȉ‹
ÙÔ Ï‹ıÔ˜ ÙˆÓ ÔÏÂÌÈÛÙÒÓ ÛÙ· ‚Ô˘Ó¿ ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·˙fiÙ·Ó Î·ıËÌÂÚÈÓ¿ ÏfiÁˆ Ù˘ Û˘Ó¯ԇ˜ ηٷ›ÂÛ˘ ÙˆÓ
˘ËÎfiˆÓ. ŒÙÛÈ, Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË Î·Ù¿Ï·‚ fiÙÈ ‹Ù·Ó
·Ó¿ÁÎË Ó· ˘ÈÔıÂÙ‹ÛÂÈ ÂÈÂÈΤÛÙÂÚË ÔÏÈÙÈ΋ ·¤Ó·ÓÙ›
ÙÔ˘˜. ∫·È fi¯È ÌfiÓÔ ·˘Ùfi. ∂ÓÒ ÚÈÓ ÙÔ˘˜ Â¤ÙÚÂ ÙËÓ
·Ó¿ÏË„Ë fiÏˆÓ ÙˆÓ ·ÍȈ̿وÓ, Ì ÙÔÓ fiÚÔ fï˜ Ó·
ÂÍÈÛÏ·Ì›˙ÔÓÙ·È, ·fi ÙfiÙ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ Î¿ÔÈ· ÚÔÓfiÌÈ· Î·È ¯ˆÚ›˜ ÙÔÓ fiÚÔ ·˘Ùfi.
º˘ÛÈο, Ù· ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ·˘Ù¿ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Ù· ›‰È· Û ÔÈfiÙËÙ· Î·È ·ÚÈıÌfi Ì ÂΛӷ Ô˘ ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó fiÛÔÈ Â›¯·Ó ··ÚÓËı› ÙË ıÚËÛΛ· ÙÔ˘˜, ‹Ù·Ó fï˜ ·ÍÈfiÏÔÁ·.
ΔÔ Ó¤Ô ·˘Ùfi ΢‚ÂÚÓËÙÈÎfi Û‡ÛÙËÌ· ‹Ù·Ó ΢ڛˆ˜ ¤ÚÁÔ
ÙˆÓ ∫ÈÔ˘ÚÈÏȉÒÓ. ¢ÂÓ ÂÎÊÚ¿ÛÙËΠ̛̠· ÌfiÓÔ
Ú¿ÍË, ·ÏÏ¿ Ì ÌÈ· ÛÂÈÚ¿ ·fi Ú¿ÍÂȘ, Ô˘ ۯ‰fiÓ
fiϘ ÙȘ ·ÔÊ·ÛÈÛÂ Î·È ÙȘ ÂÎÙ¤ÏÂÛÂ Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ÂΛÓÔ˜
Ô›ÎÔ˜ ÙˆÓ ‚Â˙›ÚˉˆÓ, Ô˘ ›¯Â ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ηٷ‚ÔϤ˜.
ª¿ÏÈÛÙ·, ¤‰ˆÛ ÛÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ¤ÓÙ ·ÓÒÙ·ÙÔ˘˜ ΢‚ÂÚÓ‹Ù˜ ·fi ÙÔ 1656 ¤ˆ˜ ÙÔ 1710. ΔfiÙ ηٷÚÁ‹ıËΠÙÔ
·È‰ÔÌ¿˙ˆÌ· Î·È ÛÙÔ ÛÒÌ· ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó·
ÛÙÚ·ÙÔÏÔÁÔ‡Ó Ù· ·È‰È¿ ÙˆÓ ›‰ÈˆÓ ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ.
∂›‰·Ì fiÙÈ ÛÙËÓ Î·Ù¿ÚÁËÛË ÙÔ˘ Ù·ÎÙÈÎÔ‡ Î·È ‚›·ÈÔ˘
ÂΛÓÔ˘ ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌÔ‡ Û˘Ó¤‚·Ï Ôχ Î·È Ë ˙‹ÏÈ· Ô˘
¤ÙÚÂÊ·Ó ÔÈ ÁÓ‹ÛÈÔÈ Ìˆ·ÌÂı·ÓÔ› ÁÈ· ÙË Ï·ÌÚ‹ Ù‡¯Ë

∞Á¿˜ ÙˆÓ
ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ,
‰ÈÔÈÎËÙ‹˜ ¤ÊÈ˘
ÌÔÓ¿‰·˜, 17Ô˜
·ÈÒÓ·˜.
SCALA/HERITAGE IMAGES

[122]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

O ÚÒÙÔ˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜,
Ô ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘ ¡ÈÎÔ‡Û˘ ÁÂÓÓ‹ıËÎÂ
ÛÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ ÙÔ 1613.
Ô˘ ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó Ù· ·È‰È¿ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ. ∞˘Ù‹ Ë
˙‹ÏÈ· fï˜ ˘‹Ú¯Â ·Ó¤Î·ıÂÓ Î·È ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÈηӋ Ó·
Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ ÛÙËÓ ·ÏÏ·Á‹ ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘ Ù˘ ÛÙÚ·ÙÔÏÔÁ›·˜
ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ, ·Ó Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‰ÂÓ ˘·ÁÔÚ¢fiÙ·Ó
·fi ÁÂÓÈÎfiÙÂÚ· Î·È ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜. ∞fi ÙfiÙ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó Î·Ù¿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· Ó·
·Ó‚·›ÓÔ˘Ó ÛÙ· ·ÓÒٷٷ ·ÍÈÒÌ·Ù· ̈·ÌÂı·ÓÔ›, Ô˘
‹Ù·Ó ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ÂÎ ÁÂÓÂÙ‹˜, ·ÏÏ¿ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔ
ÔÏÈÙÈÎfi ·Í›ˆÌ· ¤·„ ϤÔÓ Ó· ˘Ê›ÛٷٷÈ, ÁÈ·Ù› ηÓ›˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·Ó¤‚ÂÈ ÛÙ· ·ÍÈÒÌ·Ù· ÂΛӷ, ·Ó
‰ÂÓ Â›¯Â ÁÂÓÓËı› ¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜. ∞fi‰ÂÈÍË ÁÈ’ ·˘Ùfi ‹Ù·Ó
·˘Ùfi˜ Ô Ô›ÎÔ˜ ÙˆÓ ∫ÈÔ˘ÚÈÏȉÒÓ ·fi ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·Ó·‰Â›¯ıËÎ·Ó ‰È·‰Ô¯Èο ÌÂÁ¿ÏÔÈ ‚Â˙›Úˉ˜. ΔfiÙÂ Ô Î·Ïfi˜
ªÔ˘ÛÙ·Ê¿ ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹˜ ¤‰ÂÈÍ ¿Óˆ ·fi fiÏ· ÚÔ˜ ÙËÓ
∂ÎÎÏËÛ›· Ì·˜ ÙËÓ ÂÈ›ÎÂÈ·, ÛÙËÓ ÔÔ›· ·Ó·ÊÂÚı‹Î·Ì ·Ú·¿Óˆ. ™˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ, ˙‹ÙËÛ ӷ ÌÂÙÚÈ¿ÛÂÈ
ÁÂÓÈο οˆ˜ ÙËÓ Î·Ù·›ÂÛË ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Ì ÙÔ
ÚÒÙÔ ÓÈ˙¿ÌÈ ‰˙‰›Ù. ªÂ ·˘Ùfi, ÔÈ ‰ÈÔÈÎËÙ¤˜ ÙˆÓ Â·Ú¯ÈÒÓ ‰È·Ù¿¯ıËÎ·Ó ÚËÙ¿ Ó· Ï˘Ô‡ÓÙ·È ÙÔ˘˜ ÊÙˆ¯Ô‡˜
˘ËÎfiÔ˘˜ Î·È Ó· ··ÈÙÔ‡Ó ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÌfiÓÔ ÙÔÓ ÎÂÊ·ÏÈÎfi ÊfiÚÔ, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ ¯·Ú¿ÙÛÈ. ªÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË,
·˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó Ô ÌfiÓÔ˜ ÊfiÚÔ˜ Ô˘ ÂÈ‚Ï‹ıËΠÛÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Î·È ·Ú¯Èο ‹Ù·Ó ‹ÈÔ˜. ∞ÚÁfiÙÂÚ· fï˜, fi¯È
ÌfiÓÔ ·˘Í‹ıËÎÂ, ·ÏÏ¿ ÚÔÛÙ¤ıËÎ·Ó Û ·˘ÙfiÓ Î·È ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ Ô˘ ‹Ù·Ó ‰˘Û‚¿ÛÙ·¯ÙÔÈ Î·È ·fi ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜,
·ÏÏ¿ Î·È ·fi ÙȘ ηٷ¯Ú‹ÛÂȘ Ô˘ Á›ÓÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ Â›ÛÚ·ÍË. ΔÒÚ· Ë Î˘‚¤ÚÓËÛË ˘ÔÛ¯fiÙ·Ó fiÙÈ ı· ÂÈÛ¤Ú·ÙÙ ·fi ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ ÌfiÓÔ ÙÔÓ ÎÂÊ·ÏÈÎfi ÊfiÚÔ. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi, ÙÔ˘˜ ‰È·›ÚÂÛ Û ÙÚÂȘ
Ù¿ÍÂȘ, ·fi ÙȘ Ôԛ˜, Ë ÚÒÙË ı· Ï‹ÚˆÓ ٤ÛÛÂÚ·
ÊÏÔ˘ÚÈ¿ ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ, Ë ‰Â‡ÙÂÚË ‰‡Ô Î·È Ë ÙÚ›ÙË ¤Ó·.
ΔÂÏÈο, ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ¤ÁÈÓ·Ó ‰ÂÎÙÔ› ˆ˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Û οÔÈ· ·ÍÈÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Û ·˘Ùfi ÙÔ˘
ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·. ΔÔ˘˜ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠۯ‰fiÓ ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο Ë ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÙˆÓ ‰‡Ô ·Ú·‰Ô˘Ó¿‚ȈÓ
ËÁÂÌÔÓÈÒÓ, ÙËÓ ÔÔ›· ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ·Ó·Ï¿Ì‚·Ó·Ó
Û˘Ó‹ıˆ˜ ÓÙfiÈÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜. °ÈÓfiÙ·Ó Ì¿ÏÈÛÙ· Ôχ˜ ÏfiÁÔ˜ Ó· ·Ó·ÙÂı› Î·È Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ Û ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜
ËÁÂÌfiÓ˜. ∞˘Ùfi ‚¤‚·È· ‰ÂÓ ¤ÁÈÓÂ, ·ÏÏ¿ Ë ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘
ª¿Ó˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠ۠ÓÙfiÈÔ ¿Ú¯ÔÓÙ·.

∞Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó ÏÔÈfiÓ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› ·fi ÙȘ Ӥ˜
ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ÚԤ΢„·Ó, Ó· ηϤÛÔ˘Ó ¿ÏÈ ÙÔ˘˜
ŒÏÏËÓ˜ ÛÙ· Ú¿ÁÌ·Ù· fi¯È ϤÔÓ ˆ˜ ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ˘˜
·ÏÏ¿ ˆ˜ ŒÏÏËÓ˜. ∂›Ó·È fï˜ Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ, ·Ó ÙÔ 17Ô
·ÈÒÓ· ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ‹Ù·Ó ·Ì·ı›˜ Î·È ·Ó›Î·ÓÔÈ, fiˆ˜ ÔÈ
¿Ó‰Ú˜ Ô˘ ÌÂÙ¿ ÙË ÌÂÙ·Ó¿ÛÙ¢ÛË fiÏˆÓ ÙˆÓ ÏÔÁ›ˆÓ
Î·È ÙˆÓ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚˆÓ Â˘ÁÂÓÒÓ ¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹, ÙÔ 15Ô ·ÈÒÓ· ı· Û˘Ó¤‚·ÈÓ ¿ÏÈ fi,ÙÈ Û˘Ó¤‚Ë
ÙfiÙÂ. ¢ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó, Ì ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, Ó· ÂˆÊÂÏËıÔ‡Ó ·fi ÙË Ó¤· ÛÙ·‰ÈÔ‰ÚÔÌ›· Ô˘ ·ÓÔÈÁfiÙ·Ó ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘˜. ™ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Â˘Ù˘¯Ò˜ ›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ ·fi ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ· Ó· ·Ó·˙ˆÔÁÔÓ›ٷÈ
Ë ·È‰Â›· ΢ڛˆ˜ ·fi ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ ›¯·Ó ÁÂÓÓËı›
Î·È ·Ó·ÙÚ·Ê› ÛÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ηÙ›¯·Ó ÔÈ ∂ÓÂÙÔ›.
ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÛËÌÂÈÒÓÂÙ·È ÌÂÁ¿ÏË ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ·Ó¿Ù˘ÍË. ∫¿Ùˆ ·fi ·˘Ù¤˜ ÙȘ ¢ÓÔ˚Τ˜ Û˘Óı‹Î˜ ÌÔÚÊÒıËÎ·Ó Ó¤Â˜ ÁÂÓȤ˜ ·ÓıÚÒˆÓ ÌÔÚÊˆÌ¤ÓˆÓ Î·È ÈηÓÒÓ. ŒÙÛÈ, ηÙfiÚıˆÛ·Ó Ó· Á›ÓÔ˘Ó ÙfiÛÔ
·Ó·Áη›ÔÈ ÛÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË Ô˘, ·fi ÙfiÙÂ
Î·È Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÍÂ¤Ú·Û·Ó
fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜.
°‡Úˆ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙȘ Ù¤ÛÛÂÚȘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ Ô˘ ÚԷӷʤڷÌÂ Î·È Ô˘ ˘‹Ú¯·Ó
ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ÕψÛË, ˙Ô‡Û·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ¿ÏϘ ÔÏϤ˜ Ô˘ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÔÓÔÌ·ÛÙ¤˜.
∞˘Ù¤˜, Ì ÙËÓ ÂÁηٿÛÙ·Û‹ ÙÔ˘˜ ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û·,
›Ù ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË Â›Ù ·ÚÁfiÙÂÚ·, ¤ÁÈÓ·Ó
ÏÔ˘ÛÈfiÙÂÚ˜. ∞¤ÎÙËÛ·Ó Ì¿ÏÈÛÙ· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Î‡ÚÔ˜
·fi ÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ‡˜, ÙÔ˘˜
∞Û·ÓÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ƒ·ÏÏÔ‡˜. ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ §·ÎÚÔ˘¿, ÔÈ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ·˘Ù¤˜ ηٿÁÔÓÙ·Ó ·fi ÙËÓ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙ·, ·fi ÙËÓ ˘fiÏÔÈË ªÈÎÚ¿ ∞Û›·, ·fi ÙË
ÛÔ, ÙËÓ ∫Ú‹ÙË, ÙË ƒfi‰Ô, ÙËÓ ∫‡ÚÔ, ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Î·È ÙË £ÂÛÛ·Ï›·. √È ÈÔ ÔÓÔÌ·ÛÙ¤˜ ·fi ·˘Ù¤˜
‹Ù·Ó ÔÈ ƒÔÛÛ¤ÙÔÈ, ÔÈ ¢ÈÏÔ‚·Ù¿Ù˙ˉ˜, ÔÈ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔÈ, ÔÈ μÏ·ÛÙÔ›, ÔÈ ™Ô‡ÙÛÔÈ, ÔÈ ª·˘ÚÔ˘‰‹‰Â˜, ÔÈ ƒ·Ì·ÓÙ¿Óˉ˜. øÛÙfiÛÔ, fi,ÙÈ Â›¯·Ì ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ì ۯÂÙÈο Ì ٷ Ù¤ÛÛÂÚ· ·˘Ù¿ ·ÏÈ¿ Á¤ÓË,
ÈÛ¯‡ÂÈ Î·È ÁÈ’ ·˘Ù¿ Ù· Ó¤·. ª¤¯ÚÈ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ·˘Ù¿, fiÏÔÈ
ÔÈ Âͤ¯ÔÓÙ˜ ŒÏÏËÓ˜ Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Ô˘

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [123]

·Ó·Ê¤ÚıËÎ·Ó ÔÓÔÌ·ÛÙÈο, ‰ÂÓ ·Ó‹ÎÔ˘Ó Û ·˘Ù¿ Ù·
Ó¤· Á¤ÓË ·ÏÏ¿ Û ¿ÏÏ·. ™Ù· ̤۷ ÂÚ›Ô˘ ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘
·ÈÒÓ·, ·˘Ùfi˜ Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ÏÔÁÔı¤Ù˘ Ù˘ ªÂÁ¿Ï˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ÙÛÂÏÂÌ‹˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ °Ô˘ÏÈ·Ófi˜ ‰ÂÓ Ê·›ÓÂÙ·È Ó· ›¯Â Ù›ÔÙ· ÎÔÈÓfi Ì ÙÔ˘˜ Ô›ÎÔ˘˜ Ô˘ ÚԷӷʤÚıËηÓ, fiˆ˜ Ê·ÓÂÚÒÓÂÈ Î·È ÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘. ΔÔ
›‰ÈÔ ÈÛ¯‡ÂÈ Î·È ÁÈ· ÙÔÓ ¿ÏÏÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÏÔÁÔı¤ÙË ∫·Ú˘ÔʇÏÏË Î·È ÁÈ· ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÏÔÁÔı¤ÙË ÁÈ·ÙÚfi ªÈ¯·Ï¿ÎË
ª·ÌÔÚ¿, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤˙ËÛ ÙÔ 18Ô ·ÈÒÓ·. ΔÔ ÈÔ ·Ú¿ÍÂÓÔ Â›Ó·È ˆ˜ ·˘Ùfi˜ Ô ÚÒÙÔ˜ ŒÏÏËÓ·˜ Ô˘ ¤ÁÈÓ ̤Á·˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜, Ô ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘ ¡ÈÎÔ‡Û˘, ‰ÂÓ ·Ó‹ÎÂ
Û ÂΛӘ ÙȘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ. √È ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔÈ ¿ÎÌ·Û·Ó ·ÚÁfiÙÂÚ· Î·È ·ÎfiÌË ÈÔ ÌÂÙ¿ ÔÈ ™Ô‡ÙÛÔÈ, ·fi
ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ô ∞ϤͷӉÚÔ˜ ÌfiÏȘ ÙÔ 1741 ¤ÁÈÓ ̤Á·˜
¯·ÚÙÔʇϷη˜ Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ì ÙÔ Ì¤Á· Û΢ÔʇϷη
ªÈ¯·Ï¿ÎË ƒÔÛÛ¤ÙÔ. √È ªÔ˘ÚÔ‡˙ˉ˜, ÔÈ À„ËÏ¿ÓÙˉ˜, ÔÈ ª·˘ÚÔÁ¤Óˉ˜, ÔÈ ∫·Ú·Ù˙¿‰Â˜, ÔÈ ∫·ÏÏÈÌ¿¯Ë‰Â˜, ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ Î¿ÔÈÔÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜
‹Ù·Ó ÂÁηÙÂÛÙË̤ÓÔÈ ÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· ·fi ÙÔ 17Ô
·ÈÒÓ· ‹ Î·È ÓˆÚ›ÙÂÚ·, ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È Î·ıfiÏÔ˘ ÛÙÔÓ
ηٿÏÔÁÔ ÙÔ˘ §·ÎÚÔ˘¿.

√ ÚÒÙÔ˜ ̤Á·˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜
¶·Ó·ÁÈÒÙ˘ ¡ÈÎÔ‡Û˘
√ ÚÒÙÔ˜ Ô˘ ¤ÁÈÓ ̤Á·˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜, Ô ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘
¡ÈÎÔ‡Û˘, ‹ ¡ÈÎÔ‡ÛÈÔ˜ -Ô ÔÔ›Ô˜ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ·Ï¿ ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘ ‹ Î·È ¶·Ó·ÁȈٿ΢- ÁÂÓÓ‹ıËΠÛÙÔ μ˘˙¿ÓÙÈÔ ÙÔ 1613 ·fi ¿ÛËÌÔ˘˜ ÁÔÓ›˜.
√ ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ¤ÌÔÚÔ˜ ÁÔ˘Ó·ÚÈÎÒÓ. ¢¿ÛηÏfi˜
ÙÔ˘ ˘‹ÚÍÂ Ô ªÂϤÙÈÔ˜ ™˘Ú›ÁÔ˜. ◊Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜
ÈÔ ÌÔÚʈ̤ÓÔ˘˜ ÙfiÙ ŒÏÏËÓ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËΠ·fi ÙÔÓ ∫‡ÚÈÏÏÔ §Ô‡Î·ÚÈ ÈÂÚÔ΋ڢη˜ Ù˘ ªÂÁ¿Ï˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜ Î·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ‰›‰·ÛΠ۠·˘Ù‹Ó.
∞Ó¤‰ÂÈÍ ̿ÏÈÛÙ· Î·È Ì·ıËÙ¤˜, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ ¶·Ó·ÁȈٿÎË Î·È ¿ÏÏÔ˘˜ ÔÏÏÔ‡˜ Ô˘ ‰È¤Ú„·Ó Û ‰È¿ÊÔÚ· ·ÍÈÒÌ·Ù·. ¢›Ï· ÛÙÔÓ Î·Ïfi ªÂϤÙÈÔ, ÏÔÈfiÓ,
¤Ì·ıÂ Ô ¶·Ó·ÁȈٿ΢ ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ·. ∫ÔÓÙ¿ ÛÂ
¿ÏÏÔ˘˜ ‰·ÛοÏÔ˘˜ ¤Ì·ı ÙËÓ ÂÚÛÈ΋, ÙËÓ ·Ú·‚È΋ ηÈ
ÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÈ΋. ŒÂÈÙ· ·fi ·˘Ùfi, ¤Ê˘Á ÁÈ· ÙÔ ¶·Ù¿‚ÈÔ,
fiÔ˘ ‰È‰¿¯ıËΠÙË Ï·ÙÈÓÈ΋, ÙËÓ ÈÙ·ÏÈ΋, Ù· Ì·ıËÌ·ÙÈο Î·È ÙËÓ ·ÛÙÚÔÓÔÌ›·. ∞Ó Ì¿ÏÈÛÙ· ÈÛÙ¤„Ô˘Ì ÙÔÓ
∫·ÈÛ¿ÚÈÔ ¢·fiÓÙÂ, ·fi ÙË Ì·ÚÙ˘Ú›· ÙÔ˘ ªÂÏÂÙ›Ô˘,

√ ÚÒÙÔ˜
ÌÂÁ¿ÏÔ˜
‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜
¶·Ó·ÁÈÒÙ˘
¡ÈÎÔ‡Û˘ ›¯Â
ÛÔ˘‰¿ÛÂÈ
ÂÚÛÈο, ·Ú·‚Èο,
ÙÔ˘ÚÎÈο, Ï·ÙÈÓÈο
Î·È ÈÙ·ÏÈο.
TECHCTM/
SHUTTERSTOCK

[124]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ÿӉ·Î·˜, ÙÔ
ÈÛ¯˘ÚfiÙÂÚÔ Ô¯˘Úfi
Ù˘ ∫Ú‹Ù˘, ¤ÂÛÂ
ÙÂÏÈο ÙÔ 1699 ÛÙ·
¯¤ÚÈ· ÙÔ˘ ‚Â˙›ÚË
∞¯Ì¤Ù ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹.
AGATA DOROBEK/
SHUTTERSTOCK

¤ÁÈÓ «‰Ú·ÁÔÌ¿ÓÔ˜ ÙÔ˘ ÂÏÙÛ› ÙˆÓ ¡ÂÌÙÛÒÓ», Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ ÙÔ˘ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ Ù˘ ÁÂÚÌ·ÓÈ΋˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ ·Ú¯Èο ˆ˜ Ù¤ÙÔÈÔ˜ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È, Ì fiÔÈÔÓ ÙÚfiÔ fï˜ Î·È ·Ó ·Ó¤Ï·‚ ·˘Ùfi ÙÔ
·Í›ˆÌ·, ÙÔ Û›ÁÔ˘ÚÔ Â›Ó·È fiÙÈ ÙÔ ÂÍ¿ÛÎËÛ ÂÍ·ÈÚÂÙÈο.
¶ÚÒÙ· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ˆ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ Ù˘
·˘ÛÙÚȷ΋˜ ÚÂۂ›·˜ ÙÔ 1649 fiÙ·Ó ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ ‹Ù·Ó
Ô ™ÌÈÙ, ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô ¤¯Ô˘Ì ‹‰Ë ÌÈÏ‹ÛÂÈ. ∂ΛÓË ÙËÓ
ÂÚ›Ô‰Ô ‰ÈÂÚÌËÓ›˜ Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘ ‹Ù·Ó Ô √‡ÁÁÚÔ˜ ™Ô˘ÏÊÈÎ¿Ú Î·È Ô ¶ÔψÓfi˜ ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ˜ μˆ‚fiÊÛ΢. ∞ÔÊ·Û›ÛÙËΠÙfiÙÂ Ë ·ÔÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘ ̈·ÌÂı·ÓÔ‡ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ ÛÙË μȤÓÓË Î·È ¤ÁÈÓ Ôχ˜ ÏfiÁÔ˜

ÁÈ· ÙËÓ ·Í›ˆÛË Ô˘ ›¯Â Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Ó· ÚÔÛʈÓ›
ÛÙ· ‰È·ÈÛÙÂ˘Ù‹ÚÈ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÛÙÔ
‰Â‡ÙÂÚÔ ÂÓÈÎfi ÚfiÛˆÔ. √ ¶·Ó·ÁȈٿ΢ ·ÁˆÓ›ÛÙËÎÂ
Ôχ Ó· ·ÏÏ¿ÍÂÈ ÙËÓ ÚÔÛÊÒÓËÛË ·˘Ù‹ ÛÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi ·ÚÈıÌfi. ∞¤Ù˘¯Â fï˜, ÁÈ·Ù› ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ ·Ú·Ù‹ÚËÛ·Ó fiÙÈ, ·ÊÔ‡ Ô ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ÌÈÏÔ‡Û ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi
ÙÔ˘ ÛÙÔÓ ÂÓÈÎfi, «ÂÁÒ», ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·¢ı‡ÓÂÈ ÙÔ
ÏfiÁÔ ÚÔ˜ ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÛÙÔÓ ÏËı˘ÓÙÈÎfi. ŒÙÛÈ,
‰ÂÓ Î·ÙfiÚıˆÛ ӷ ›ÛÂÈ ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ‰Èψ̷ٛ·
Ó· ‰ÒÛÂÈ ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘
√˘ÁÁ·Ú›·˜. øÛÙfiÛÔ, ·Ó Î·È ·¤Ù˘¯Â ÛÙȘ ‰‡Ô ·˘Ù¤˜
Ù˘ÈΤ˜ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ, ‹Ù·Ó ÙfiÛ˜ ÔÈ ˘ËÚÂۛ˜
ÙÔ˘ ÛÙ· ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈο ˙ËÙ‹Ì·Ù·, Ô˘ Ë ·˘ÛÙÚȷ΋
ÚÂۂ›· ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ÂÈ˙ËÙ› ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘
ÁÈ· 20 ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ·. ∞fi ÙȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘
¤¯Ô˘ÌÂ, ı· Ú¤ÂÈ ›Ûˆ˜ Ó· ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ë ÈηÓfiÙËÙ· ÙÔ˘ ¿Ó‰Ú· ‹Ù·Ó ı·˘Ì·ÛÙ‹. ∂ÓÒ, ‰ËÏ·‰‹, ‹Ù·Ó
ÚÒÙÔ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ Ù˘ ·˘ÛÙÚȷ΋˜ ÚÂۂ›·˜, ÚÔÛÏ‹ÊıËΠϛÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Î·È ˆ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ Ù˘

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [125]

À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘ Î·È ÁÈ· ÔÏÏ¿ ¯ÚfiÓÈ· ηÙ›¯Â ·Ú¿ÏÏËÏ· Î·È ÙȘ ‰‡Ô ·˘Ù¤˜ ı¤ÛÂȘ. Δ· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÙˆÓ ‰‡Ô
‰˘Ó¿ÌÂˆÓ ‰ÂÓ Ù·˘Ù›˙ÔÓÙ·Ó ¿ÓÙÔÙÂ, ÙÔ ·ÓÙ›ıÂÙÔ Ì¿ÏÈÛÙ·. √ ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘, fï˜, ÂÎÙ¤ÏÂÛ ·˘Ù‹ ÙË ‰ÈÏ‹
˘ËÚÂÛ›· Ì ÙÚfiÔ Ô˘ ¿ÓÙ· ÚÔηÏÔ‡Û ÙËÓ ÂȉÔÎÈÌ·Û›· Î·È ÙËÓ ·ÌÔÈ‚‹ Î·È ·fi ÙȘ ‰‡Ô Ï¢ڤ˜ ÙˆÓ
ÂÓÙÔϤˆÓ. ∞ÎfiÌË ÈÔ ·Ú¿‰ÔÍÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ ÙÔÓ ÚÔۤϷ‚ ÛÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ˘ËÚÂÛ›· Ô È‰Ú˘Ù‹˜ ÙˆÓ ∫ÈÔ˘ÚÈÏȉÒÓ ªÂ¯Ì¤Ù ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹˜, Í·ÎÔ˘ÛÙfi˜ ÁÈ· ÙË Û‡ÓÂÛË Ì ÙËÓ ÔÔ›· ·Ó·‰Â›¯ıËΠ·ÓÔÚıˆÙ‹˜ ÙÔ˘ ‰È·Ï˘Ì¤ÓÔ˘ ÙfiÙ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÂÚÈ‚fiËÙÔ˜
ÁÈ· ÙËÓ ·‰˘ÛÒËÙË ·ÁÚÈfiÙËÙ· Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÙÈ̈ÚÔ‡ÛÂ
fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ηٷ¯Ú·ÛÙ¤˜. √ ªÂ¯Ì¤Ù ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹˜, Ô
ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ Ï˘fiÙ·Ó ÙÔ ·›Ì· ÙˆÓ ÔÌÔıÚ‹ÛΈÓ, fiÛ˜
ÊÔÚ¤˜ ÙÔ‡˜ ıˆÚÔ‡Û ¤ÓÔ¯Ô˘˜ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·Ï˘Û›· ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÂÓÙ·ÂÙÔ‡˜ ÙÔ˘ ÂÍÔ˘Û›·˜
·ÔÎÂÊ¿ÏÈÛ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ 30.000 ·ÓıÚÒÔ˘˜. Ÿˆ˜
‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi, ÏÔÈfiÓ, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÂÈÂÈ΋˜ Ô‡Ù Ì ÙÔ˘˜
‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜. √ ›‰ÈÔ˜ ··Á¯fiÓÈÛ ÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi

·ÙÚÈ¿Ú¯Ë ¶·Úı¤ÓÈÔ °′ ¤¯ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ·Ï‹ ˘Ô„›· fiÙÈ
Û˘ÓÂÚÁ·˙fiÙ·Ó Ì ÙÔ˘˜ ∫·˙¿ÎÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ƒÒÛÔ˘˜
ηٿ Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘. ∞˘Ùfi˜ ··Á¯fiÓÈÛÂ Î·È ÙÔÓ
·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ ¶ÂΛԢ, fï˜ ¤Î·ÓÂ Î·È ÙÔÓ ¡ÈÎÔ‡ÛÈÔ
ÚÒÙÔ ‰ÈÂÚÌËÓ¤· Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘. ¶ÚÈÓ Âı¿ÓÂÈ,
ÙÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ ÙÔ˘ 1661, Û‡ÛÙËÛ ÙÔÓ ¿Ó‰Ú· ÛÙÔ ‰È¿‰Ô¯fi ÙÔ˘, ÙÔ Ì¤Á· ‚Â˙›ÚË, ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ∞¯Ì¤Ù ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹,
Ô ÔÔ›Ô˜, ·ÊÔ‡ ·Ó¤Ï·‚ ٷ ËÓ›· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Û ËÏÈΛ·
26 ÂÙÒÓ Î·È ·Ó·‰Â›¯ıËΠˆ˜ Ô ÈÔ ¿ÍÈÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ‚Â˙›Úˉ˜ ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ™fiÎÔÏË, ·Á¿ËÛ ÙÔÓ ¶·Ó·ÁȈٿÎË Û·Ó ·‰ÂÏÊfi Î·È ÙÔÓ Ù›ÌËÛÂ Û·Ó ·Ù¤Ú·.
™˘Ó¤¯ÈÛ ÁÈ· οÔÈÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· Ó· οÓÂÈ ÙËÓ
ÂÚ›ÂÚÁË ·˘Ù‹ ‰ÈÏ‹ ˘ËÚÂÛ›·. ΔÔ 1664, ÙÔÓ Î·ÈÚfi Ù˘
ÌÂÁ·ÏÔÚÂÔ‡˜ Î·È ÂÚÈ‚fiËÙ˘ ÚÂۂ›·˜ ÙÔ˘ ÎfiÌË
μ¿ÏÙÂÚ §¤ÛÏË, Û˘ÌÌÂÙ›¯Â ˆ˜ ÚÒÙÔ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ Ù˘
·˘ÛÙÚȷ΋˜ ÚÂۂ›·˜ Î·È Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘. ¶‹ÚÂ
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎfi ‚Ú·‚Â›Ô 2.000 ÊÏÔ˘ÚÈ¿ ÏfiÁˆ ÙˆÓ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂÒÓ ÙÔ˘ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË ÙÔ˘ μ·Û‚¿Ú ÌÂٷ͇
∞˘ÛÙÚ›·˜ Î·È ΔÔ˘ÚΛ·˜ Ô˘ ÎÚ¿ÙËÛ·Ó ¤Ó· ¯ÚfiÓÔ, Ë
ÔÔ›·, ϤÂÈ Ô Ã¿ÌÌÂÚ, ·Ó Î·È ˘ÔÁÚ¿ÊÙËΠÌÂÙ¿ ÙË ÊÔ‚ÂÚ‹ ‹ÙÙ· ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ ÛÙÔ Saint Gotthard, ‹Ù·Ó ÙÂÏÈο Ôχ ÈÔ ˆÊ¤ÏÈÌË ÁÈ’ ·˘ÙÔ‡˜ ·Ú¿ ÁÈ· ÙËÓ ∞˘ÛÙÚ›·. ŒÙÛÈ, ÚfiÛÊÂÚ ÙfiÙ ÛÙËÓ ·˘ÛÙÚȷ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ÛÔ˘‰·›· ˘ËÚÂÛ›· Û ÌÈ· ÂÚ›ÙˆÛË Ô˘ Ê·Ó¤ÚˆÓ fiÛÔ ÂÈÛÊ·Ï‹˜ ‹Ù·Ó Ë ı¤ÛË ÙÔ˘ ÌÂٷ͇ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Î·È Ù˘ ¶‡Ï˘ Î·È fiÛÔ ¤ÓÙ¯ӷ ÂÈ‚›ˆÓÂ
·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ‰‡Ô ·˘ÙÔ‡˜ ÛÎÔ¤ÏÔ˘˜.
∏ √˘ÁÁ·Ú›· ‹Ù·Ó ¯ıÚÈ΋ ÚÔ˜ ÙËÓ ∞˘ÛÙÚ›· Î·È ‹ÏÈ˙ ¿ÓÙ· ÛÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· Ù˘ ΔÔ˘ÚΛ·˜. √È Â˘ÁÂÓ›˜
Ù˘, ÏÔÈfiÓ, ¤Î·Ó·Ó ÙfiÙ οÔȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÛÙËÓ
¶‡ÏË Î·Ù¿ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Î·È ÊÚfiÓÙÈÛ·Ó Ó· ÎÚ·Ù‹ÛÔ˘Ó Ì˘ÛÙÈÎfi ÙÔ ‰È¿‚ËÌ· ·fi ÙÔÓ ¡ÈÎÔ‡ÛÈÔ. ∞˘Ùfi˜,
fiÙ·Ó ¤Ì·ı fiÛ· ›¯·Ó Á›ÓÂÈ, Ù· ÎÔÈÓÔÔ›ËÛ ÛÙËÓ ·˘ÛÙÚȷ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË Î·È ¤ÂÈÛ ٷ˘Ùfi¯ÚÔÓ· ÙÔÓ ∞¯Ì¤Ù
∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹ Ó· ·ÔÚÚ›„ÂÈ ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÂΛӘ Ô˘
¤Ú¯ÔÓÙ·Ó Û ·ÓÙ›ıÂÛË Ì ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË Ô˘ ›¯Â ˘ÔÁÚ·Ê› Ì ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·. ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ, ˘ËÚ¤ÙËÛÂ
Î·È Û ¿ÏϘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ÂÈÎÚ¿ÙÂȘ. ΔÔ 1666, fiÙ·Ó
‹Ù·Ó Ì ÙÔ˘˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ Ù˘ °¤ÓÔ˘·˜, ÙÔ˘˜ ‚Ô‹ıËÛÂ
ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛˆÓ. °È’ ·˘Ùfi ηÈ
·ÓÙ·Ì›ÊıËΠ̠ÙÔ Ó· ·Ó·ÁÚ·Ê› ÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ·˘Ù¿ ÙˆÓ Â˘ÁÂÓÒÓ Ù˘ ÔÏÈÙ›·˜ ·˘Ù‹˜. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ¤Ù˘¯Â Ó· ÂΉÔı› ¤Ó· ÊÈÚÌ¿ÓÈ Ô˘ Â¤ÙÚÂÂ
ÛÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‰Ô‡Î· Ù˘ ΔÔÛοÓ˘ Ó·
¤¯Ô˘Ó ÂÌÔÚÈΤ˜ Û˘Ó·ÏÏ·Á¤˜. °‡Úˆ fï˜ ÛÙ· ̤۷
·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ¤Ê˘Á Ì ÙÔ Ì¤Á· ‚Â˙›ÚË ∞¯Ì¤Ù ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹ ÁÈ· ÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË. ŒÙÛÈ, ¤Ú·ÛÂ
È· ÛÙËÓ ·ÔÎÏÂÈÛÙÈ΋ ˘ËÚÂÛ›· Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘.

[126]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ¶·Ó¿ÁÈÔ˜ Δ¿ÊÔ˜
ÛÙËÓ πÂÚÔ˘Û·Ï‹Ì.
√ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜
¶·Ó·ÁȈٿ΢
¤Ù˘¯Â ÙËÓ
˘ÔÁÚ·Ê‹
ÙÔ˘ ¯¿ÙÈ ÛÂÚ›Ê,
‰ËÏ·‰‹ Ù˘
‰È·Ù·Á‹˜ ÙÔ˘
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘, ‚¿ÛÂÈ
Ù˘ ÔÔ›·˜
ÂΉfiıËΠ‚ÂÚ¿ÙÈÔ
Ô˘ ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÛÂ
ÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙÔ˘
¶·Ó¿ÁÈÔ˘ Δ¿ÊÔ˘
ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜.
ROMAN SIGAEV/
SHUTTERSTOCK

√ fiÏÂÌÔ˜ ·˘Ùfi˜ ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Î·È ÛÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ ›¯Â ·Ú¯›ÛÂÈ ÙÔ 1644.
∏ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û¿ Ù˘, Ô Ã¿Ó‰·Î·˜, ›¯Â ÛÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ·
·˘Ùfi ÔÏÈÔÚÎËı› ‰‡Ô ÊÔÚ¤˜. ΔÒÚ· ÏÔÈfiÓ ÍÂÎÈÓÔ‡ÛÂ
ÌÈ· ÙÚ›ÙË ÔÏÈÔÚΛ· Ù˘, Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ
∞¯Ì¤Ù, Ô ÔÔ›Ô˜ ı· ÂÙ‡¯·ÈÓ ÙÔ ™Â٤̂ÚÈÔ ÙÔ˘ 1669
ÙËÓ ¿ÏˆÛË ÙÔ˘ ÈÛ¯˘ÚÔ‡ ÂΛÓÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘. ªÂ ÙÔÓ
ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ·¤Û·Û ÔÚÈÛÙÈο ·fi ÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÓËÛ›, ÙÔ ÔÔ›Ô ·fi ÙfiÙ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È
ÛÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ ÙˆÓ Ìˆ·ÌÂı·ÓÒÓ. ¶·Ú¿ÍÂÓ· Ù· ·È¯Ó›‰È·
Ù˘ Ù‡¯Ë˜! ΔȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÁÈ· ÙËÓ
·Ú¿‰ÔÛË ÙÔ˘ ÿӉ·Î· ÙȘ ¤Î·Ó·Ó ÙÚÂȘ ŒÏÏËÓ˜, Ô
∞Ó¿ÓÙ˘ Î·È Ô ™ÎÔÚ‰‡Ï˘, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‹Ù·Ó ∫ÚËÙÈÎÔ›
·ÚÈÛÙÔÎÚ¿Ù˜, ˆ˜ ÏËÚÂÍÔ‡ÛÈÔÈ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÛÙÚ¿ÙËÁÔ˘
ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ, ªÔÚÔ˙›ÓË, Î·È ˆ˜ Â›ÙÚÔÔ˜ ÙÔ˘ ∞¯Ì¤Ù
∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹ Ô ¶·Ó·ÁȈٿ΢. ∏ ÚËÙÔÚÈ΋ ‰ÂÈÓfiÙËÙ·
ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘, Û‡Ìʈӷ Ì ÎÔÈÓ‹ ÔÌÔÏÔÁ›·, Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ ȉȷ›ÙÂÚ· ÛÙËÓ ÂÈÙ˘¯›· ÙˆÓ Ìˆ·ÌÂı·ÓÒÓ. ΔÔ
Ò˜ ‚Ú¤ıËÎ·Ó ÛÙË ıÏÈ‚ÂÚ‹ ·˘Ù‹ ·Ó¿ÁÎË ÔÈ ∫ÚËÙÈÎÔ›
·ÚÈÛÙÔÎÚ¿Ù˜ ı· Á›ÓÂÈ Ê·ÓÂÚfi, fiÙ·Ó ı· ԇ̠ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÁÈ· ÂΛÓÔ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ù˘ ¿ÏˆÛ˘ Ù˘ ∫Ú‹Ù˘.
°È·Ù› fï˜ Ô ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘ ¡ÈÎÔ‡Û˘ Û˘Ó¤‚·Ï ÙfiÛÔ
ÛÙÔ Ó· ˘Ô·„ÂÈ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ·˘Ùfi ÓËÛ› ÛÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·; ∞˜ ÌËÓ ¤¯Ô˘Ì ·˘Ù·¿Ù˜.

√È ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ ÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ˘ËÚÂÛ›· Ê¿ÓËÎ·Ó ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ¯Ú‹ÛÈÌÔÈ ÛÙÔ ¤ıÓÔ˜, ·ÏÏ¿
Û ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÛÙȘ Ôԛ˜ ‹ Û˘Ì‚È‚¿˙ÔÓÙ·Ó Ì ٷ
Û˘ÌʤÚÔÓÙ· Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘ ‹ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ÂӉȤÊÂÚÂ. ŸÛ˜ ÊÔÚ¤˜ fï˜ Ù· ÔıˆÌ·ÓÈο Û˘ÌʤÚÔÓÙ·
‹Ù·Ó ÛËÌ·ÓÙÈο, ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·Ó Ó· Ù·
˘ËÚÂÙÔ‡Ó, ÁÈ·Ù› ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó·
‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó ¤Ó· Ù¤ÙÔÈÔ ·Í›ˆÌ· ‰›Ï· ÛÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ÁÈ· 150 ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ·.
ΔÔÓ ÂfiÌÂÓÔ ¯ÚfiÓÔ ·fi ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∫Ú‹Ù˘,
fiÙ·Ó ‹Á ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Ô ÌÂÁ·ÏÔÚÂ‹˜
ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ Ù˘ °·ÏÏ›·˜ ¡Ô·ÓÙ¤Ï, Ô ¶·Ó·ÁȈٿ΢
¡ÈÎÔ‡ÛÈÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ‹‰Ë ¯ÂÈÚÔÙÔÓËı› ÚÒÙÔ˜
‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘, ¤Î·Ó ÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ Î·È ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋
΢‚¤ÚÓËÛË Î·È ÙÔÓ ¤ÊÂÚ ÂÓÒÈÔÓ ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘.
∏ ÚÔÛÊÒÓËÛË ÙÔ˘ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ ‰È‹ÚÎÂÛ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ¤Ó· ٤ٷÚÙÔ Ù˘ ÒÚ·˜, ·ÏÏ¿ Ô ¶·Ó·ÁȈٿ΢ ÙË ÌÂÙ¤ÊÚ·Û Ôχ ÈÔ Û‡ÓÙÔÌ· ·¢ı˘ÓfiÌÂÓÔ˜
ÛÙÔ ‚Â˙›ÚË. ∞˘Ùfi˜ Ì ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙÔ˘ ÂÚÈfiÚÈÛ ÙËÓ ÚÔÛÊÒÓËÛË Û ‰‡Ô ϤÍÂȘ, ÙȘ Ôԛ˜ ·ˇı˘Ó ÚÔ˜ ÙÔ
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ. ∞Ó Î·È ‰È¤ÁÚ·Ê ϷÌÚ‹ ÔÚ›·, Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜
ÂΛÓÔ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ ‰ÂÓ Í¯ÓÔ‡Û ÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [127]

Î·È ¤‰Ú·Û ˘¤Ú ÙˆÓ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÒÓ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ
Û˘ÌÊÂÚfiÓÙˆÓ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜, fi¯È ÌfiÓÔ Ì ÙË Û˘ÓËıÈṲ̂ÓË
ÙÔ˘ ÈηÓfiÙËÙ· ·ÏÏ¿ ÂÓ›ÔÙÂ Î·È Ì ÌÂÁ¿ÏË ÙfiÏÌË. ¢‡Ô
ÊÔÚ¤˜ ¤ÛˆÛ ·fi Ù· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ ·ÏÏfiıÚËÛÎˆÓ ÙÔ˘˜
ÕÁÈÔ˘˜ ΔfiÔ˘˜ ÙˆÓ πÂÚÔÛÔÏ‡ÌˆÓ Î·È ÚÔÛٿ٢۠ٷ
‰ÈηÈÒÌ·Ù· Ô˘ ›¯Â ÂΛ ÙÔ ¤ıÓÔ˜ ÙÔ 1656 ·fi ÙÔ˘˜
∞ÚÌÂÓ›Ô˘˜ Î·È ÙÔ 1672 ·fi ÙÔ˘˜ ¢˘ÙÈÎÔ‡˜. ∏ ‰‡Ó·ÌË
ÙˆÓ Ú¿ÍÂÒÓ ÙÔ˘ Ê¿ÓËΠ΢ڛˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘.
∏ Á·ÏÏÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Û ÁÈ· ÙÔÓ ÕÁÈÔ Δ¿ÊÔ
Î·È Ì ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ Î·È Ì ÙËÓ ∞˘ÛÙÚ›· ˙ËÙÒÓÙ·˜
Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ó· ˘ÂÚÈÛ¯‡ÛÂÈ Ô Î·ıÔÏÈÎÈÛÌfi˜ Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· Ó· Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ˘ÂÚ›Û¯˘Û ̤ۈ ·˘Ù‹˜. ŒÙÛÈ, ÙÔ
1673 Ô ¡Ô·ÓÙ¤Ï Âȯ›ÚËÛ ÌÈ· Ï·ÌÚ‹ ÂÚÈԉ›· ̤¯ÚÈ ÙÔÓ ÕÁÈÔ Δ¿ÊÔ, ÁÈ· Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÈ ÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿
ÙÔ˘, §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ π¢′,, ˆ˜ ÚÔÛÙ¿ÙË ÙˆÓ πÂÚÒÓ ΔfiˆÓ
Î·È Ó· ÚÔÛÂÙ·ÈÚÈÛÙ› Ì ÙË ‚›· fiÛ· ηÙ›¯·Ó ÔÈ ‰ÈÎÔ›
Ì·˜. ŸÙ·Ó Ù· ÏËÚÔÊÔÚ‹ıËΠ·˘Ù¿ Ô ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜
·ÙÚȿگ˘, ‹Á ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË
Î·È ÂÌÊ¿ÓÈÛ ÙÔ ¯¿ÙÈ ÛÂÚ›Ê, Ô˘ ›¯Â ÂÙ‡¯ÂÈ Ô ¶·Ó·ÁȈٿ΢ ÁÈ· ÙÔ Á¤ÓÔ˜ Ì·˜. ªÂ ‚¿ÛË ·˘Ùfi ÂΉfiıËÎÂ
‚ÂÚ¿ÙÈÔ, Ì ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ë
ηÙÔ¯‹ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ Δ¿ÊÔ˘, Ù˘ μËıϤÌ, ÙˆÓ Ï‡¯ÓˆÓ,
ÙˆÓ ¯·ÏÈÒÓ Î·È ÙˆÓ ÎÏÂȉÈÒÓ Ì ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ· 1.000
ÁÚfiÛÈ·, Ù· ÔÔ›· fiÊÂÈÏ·Ó Ó· ÏËÚÒÓÔ˘Ó Î¿ı ¯ÚfiÓÔ
ÛÙÔ Ù˙·Ì› ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ∞¯Ì¤Ù. √È ÊÚ·ÁÎÈÛηÓÔ›, ÁÈ·
Ó· ÂÙ‡¯Ô˘Ó ÙËÓ ·Ó¿ÎÏËÛË ÙÔ˘ ‚ÂÚ·Ù›Ô˘ ·˘ÙÔ‡, ÚfiÛÊÂÚ·Ó ÛÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ‚Â˙›ÚË 10.000 Ù¿ÏËÚ·, ·ÏÏ¿ Ô ∞¯Ì¤Ù ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹˜ ‰È¤Ù·Í ӷ ÂÎÙÂÏÂÛıÔ‡Ó ··Ú¤ÁÎÏÈÙ·
fiÛ· ›¯·Ó ·ÔÊ·ÛÈÛÙ›. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÛÙȘ 25 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘
ÙÔ˘ 1676, ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ¤ÁÈÓ·Ó ÔÈ Â›ÛËÌÔÈ Î¿ÙÔ¯ÔÈ fiψÓ
ÙˆÓ ÙfiˆÓ Ô˘ ÚԷӷʤÚıËηÓ. ∂ÍÈÛÙÔÚÒÓÙ·˜ fiÏ·
·˘Ù¿, Ô Ã¿ÌÌÂÚ Î·Ù·Ï‹ÁÂÈ ÛÙÔ ·ÎfiÏÔ˘ıÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ·,
Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ Ï·ÌÚ¿ fiÏË ÙË ‰‡Ó·ÌË Î·È ÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· ÙÔ˘ ¤ÍÔ¯Ô˘ ÂΛÓÔ˘ ÔÏÈÙÈÎÔ‡ ¿Ó‰Ú·. «∂ÓÒ» ϤÂÈ
«Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜ Î·È Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘
°·ÏÏ›·˜ ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Û·Ó ÛÙËÓ À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ÁÈ· ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙˆÓ ∞Á›ˆÓ ΔfiˆÓ, ¤Ù˘¯·Ó ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÙËÓ
ÙÈÌ‹ ·˘Ù‹ ÌÂٷ͇ ÂÎÂ›ÓˆÓ ÙˆÓ ‰‡Ô Ô˘ ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó».
øÛÙfiÛÔ, Î·È Û ÌÈ· ¿ÏÏË ÂıÓÈ΋ ÂÚ›ÛÙ·ÛË ¤‰ÂÈÍÂ
Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ı¿ÚÚÔ˜ Î·È ÂÍ·ÈÚÂÙÈ΋ ıÚËÛ΢ÙÈ΋ ·ÊÔÛ›ˆÛË. ΔÔ 1662, οÔÈ· Â›ÛËÌË Ì¤Ú·, Ô ÈÂÚÔ΋ڢη˜
ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘, μ·ÓÏ‹ ÂʤÓÙ˘ ˘Ô¯Ú¤ˆÛ ÙÔÓ ¶·Ó·ÁȈٿÎË Ó· Û˘˙ËÙ‹ÛÂÈ Ì·˙› ÙÔ˘ ÁÈ· ÙË Ìˆ·ÌÂı·ÓÈ΋
Î·È ÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ›ÛÙË Ì ÙËÓ ·ÚÔ˘Û›· ÙÔ˘ ∞¯Ì¤Ù
∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹, ÙˆÓ ‰‡Ô η‰Ë·ÛΤÚȉˆÓ Î·È ÙÔ˘ ÛÙ·ÌfiÏ
ÂʤÓÙË. √ ¶·Ó·ÁȈٿ΢ ı¤ÏËÛ ӷ ·ÔʇÁÂÈ ÙËÓ
·ÓÙÈ·Ú¿ıÂÛË ·˘Ù‹, Ë ÔÔ›·, fiÛÔ ıˆÚËÙÈ΋ Î·È ·Ó
Ê·ÈÓfiÙ·Ó, ÌÔÚÔ‡Û ӷ Ï‹ÍÂÈ ·ÈÌ·ÙËÚ¿. ∞Ó·ÁοÛÙËÎÂ

fï˜ Ó· ÂÎÊÚ¿ÛÂÈ ÙË ÁÓÒÌË ÙÔ˘ Î·È fi¯È ÌfiÓÔ ÙfiÓÈÛÂ
ÙËÓ ÔÚıfiÙËÙ· Ù˘ ›ÛÙ˘ ÙÔ˘ ·ÏÏ¿ Ì›ÏËÛ ·ÚÔÎ¿Ï˘Ù·, Ì ÏfiÁÈ· ÚÔÛ‚ÏËÙÈο, ÁÈ· ÙË Û·ıÚfiÙËÙ· ÙÔ˘
ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ‰fiÁÌ·ÙÔ˜. ŒÙÛÈ, ¤ÂÈÙ· ·fi ·ÚÎÂÙ‹ ÒÚ· Ô
∞¯Ì¤Ù ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹˜ ‰È¤Ï˘Û ÙË Û˘Ó‰ڛ·ÛË Î·È Â› ÁÂÏÒÓÙ·˜ ÛÙÔÓ ¶·Ó·ÁȈٿÎË fiÙÈ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙ¿ fiÛ· ›¯·Ó
ÂÈˆı› ·ÊÔ‡ Â¤ÌÂÓ ÙfiÛÔ ÛÙËÓ ›ÛÙË ÙÔ˘. ŸÙ·Ó ÏÔÈfiÓ Ô μ·ÓÏ‹ ÂʤÓÙ˘ Ù·ÂÈӈ̤ÓÔ˜ ··›ÙËÛ ·fi ÙÔ
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ‰ÈÂÚÌËÓ¤· ÏfiÁˆ Ù˘ ‚Ï·ÛÊ‹ÌÈ·˜ ÙÔ˘, Ô ªÂ¯Ì¤Ù ¢′, fiˆ˜ ‚‚·ÈÒÓÔ˘Ó, ·¿ÓÙËÛÂ:
«¢ÂÓ ÛÔ˘ ›¯· ÂÈ Ó· ÌË Û˘˙ËÙ¿˜ ıÚËÛ΢ÙÈο ˙ËÙ‹Ì·Ù· Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ ¿ÈÛÙÔ; ÕÊËÛ¤ ÙÔÓ ·fi Â‰Ò Î·È ÛÙÔ
ÂÍ‹˜ ‹Û˘¯Ô, ÁÈ·Ù› Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙÔ˜ ÁÈ· ÙË ÛÙ‹ÚÈÍË
ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ì·˜». ¶¤ı·Ó ·fi ·ÔÏËÍ›· ÌfiÏȘ ÛÙ·
60 ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÈ·, ÛÙȘ 22 ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1673 , ÂÓÒ
‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ì ÙÔ Ì¤Á· ‚Â˙›ÚË ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô ÎÔÓÙ¿
ÛÙË ™¿Í·. ΔÔ ÛÒÌ· ÙÔ˘ Ù·Úȯ‡ıËÎÂ, ÌÂٷʤÚıËΠÌÂ
ÂÓÙÔÏ‹ ÙÔ˘ ‚Â˙›ÚË Î·È ı¿ÊÙËΠ̠οı ÌÂÁ·ÏÔÚ¤ÂÈ· ÛÙË Ã¿ÏÎË, ÙË ÌÔÓ‹ Ù˘ £ÂÔÌ‹ÙÔÚÔ˜, Ô˘ ÙËÓ
›¯Â ·ÓÔÈÎÔ‰ÔÌ‹ÛÂÈ ·fi Ù· ÂÚ›È· Î·È ÙËÓ Â›¯Â ‰È·ÎÔÛÌ‹ÛÂÈ ÔÈÎÈÏÔÙÚfiˆ˜ Ì ‰Èο ÙÔ˘ ¤ÍÔ‰·. ŒÁÈÓ ÏÔÈfiÓ Ë ÂÎÊÔÚ¿ ÙÔ˘ ÓÂÎÚÔ‡ ·fi ÙË ı¿Ï·ÛÛ· Î·È ÙËÓ ·Ú·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó fi¯È ÌfiÓÔ fiÏÔÈ ÔÈ ÔÌÔÁÂÓ›˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÔÈ
ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ÙˆÓ Â˘Úˆ·˚ÎÒÓ ‰˘Ó¿ÌˆÓ. √ Ù¿ÊÔ˜ ÙÔ˘
ÛÒ˙ÂÙ·È ÂΛ ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·, ·Ó Î·È Ì ÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘
¯ÚfiÓÔ˘ ۯ‰fiÓ ÂÍ·Ï›ÊıËÎ·Ó Î·È ÙÔ ÂÈه̂ÈÔ Î·È Ô
·Ó¿ÁÏ˘ÊÔ˜ ‰È¿ÎÔÛÌÔ˜.
√ ¶·Ó·ÁȈٿ΢, ÂÎÙfi˜ ·fi ÈηÓfiÙ·ÙÔ˜ ÔÏÈÙÈÎfi˜
¿Ó‰Ú·˜, ‹Ù·Ó Î·È ¤ÍÔ¯Ô˜ ÏfiÁÈÔ˜. ∞Ó Î·È ‰ÂÓ ¿ÊËÛÂ
›Ûˆ ÙÔ˘ ÔÏÏ¿ ¤ÚÁ·, ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË Â›¯Â ÌÂÁ¿ÏË Ê‹ÌË
ˆ˜ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÔÏ˘ÁÚ·ÊfiÙÂÚÔ˘˜ Î·È ÈÔ ÌÔÚʈ̤ÓÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ÂΛӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ·. ŒÓ· ¯ÚfiÓÔ ÂÚ›Ô˘
ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, Ô ÂÚ›ÊËÌÔ˜ ∫ÔÏ‚¤ÚÙÔ˜, Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ˘Ô˘ÚÁfi˜ ÙÔ˘ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˘ π¢′, ¤ÁÚ·Ê ÛÙÔÓ ¡Ô·ÓÙ¤Ï fiÙÈ Ë ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË ÙÔ˘ ÚÒËÓ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·
‹Ù·Ó, Û‡Ìʈӷ Ì fiÛ· ›¯Â ÏËÚÔÊÔÚËı›, ·ÍÈfiÏÔÁË
Î·È ˘‹Ú¯Â ÂÚ›ÙˆÛË Ó· Ô˘ÏËı›. °È’ ·˘Ùfi ÙÔ˘
¤‰ˆÛ ÂÓÙÔÏ‹ Ó· ·ÁÔÚ¿ÛÂÈ ÁÈ· ÙË ‚·ÛÈÏÈ΋ ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË
ÛÙÔ ¶·Ú›ÛÈ fiÛ· ·Ú¯·›· ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê·, ÈÛÙÔÚÈο ‚È‚Ï›·
ÁÈ· ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ‹ ¤ÚÁ· Û˘ÁÁڷʤˆÓ ÁÓˆÛÙÒÓ ÛÙËÓ
·Ú¯·ÈfiÙËÙ· ˘‹Ú¯·Ó ÂΛ, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ‰ËÌÔÛÈ¢ı›
·ÎfiÌ· ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. °È· fiÏ· ·˘Ù¿ Ô Ã¿ÌÌÂÚ ·Ú·ı¤ÙÂÈ ÙËÓ ¿Ô„‹ ÙÔ˘: «√ ı¿Ó·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ¶·Ó·ÁÈÒÙË ¡ÈÎÔ‡ÛË, Ô˘ ¤ı·Ó ·fi ·ÔÏËÍ›·, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÎÔÈÓ‹
·ÒÏÂÈ· ÁÈ· ÙËÓ ¶‡ÏË Î·È ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋ ·˘Ï‹.
°È· 25 ¯ÚfiÓÈ·, ÚÒÙ· ˆ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋˜ ÚÂۂ›·˜, ¤ÂÈÙ· ˆ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ηÈ

[128]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ù˘ ¶‡Ï˘ Î·È Ù˘ ÚÂۂ›·˜ Î·È ÙÂÏÈο ·fi ÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÙÔ˘ ∞¯Ì¤Ù ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹ ÛÙËÓ ∫Ú‹ÙË ˆ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ ÌfiÓÔ Ù˘ ¶‡Ï˘, ÚfiÛÊÂÚ Ôχ ÌÂÁ¿Ï˜
˘ËÚÂۛ˜ ÛÙËÓ ¶‡ÏË, ÂÓÒ Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ ÛÙËÓ Ù·¯‡ÙÂÚË
·Ú¿‰ÔÛË ÙÔ˘ ÿӉ·Î·. ™ÙËÓ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈ΋ ·˘Ï‹
‚Ô‹ıËÛ Ì ÙËÓ ·Ó·Î¿Ï˘„Ë Î·È ÙËÓ Â·ÓÂÈÏËÌ̤ÓË
Ì·Ù·›ˆÛË Ù˘ ‰Ú¿Û˘ ÙˆÓ √‡ÁÁÚˆÓ ·ÔÛÙ·ÙÒÓ, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ ‹Ù·Ó Î·È ÔÈ ÌfiÓÔÈ Ô˘ ¯¿ÚËÎ·Ó Ì ÙÔ ı¿Ó·Ùfi
ÙÔ˘. √ ÔÏÈÙÈÎfi˜ ·˘Ùfi˜ ¿Ó‰Ú·˜ ‹Ù·Ó ÈηÓfi˜ ÛÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ, ȉȷ›ÙÂÚ· ‰ÈÔÚ·ÙÈÎfi˜ ÛÙȘ ‰ËÌfiÛȘ
˘Ôı¤ÛÂȘ, ˘fi‰ÂÈÁÌ· ÙÈÌÈfiÙËÙ·˜, ÊÚÔ‡ÚÈÔ Î·Ù¿ Ù˘
ÂͤÁÂÚÛ˘, ÚÔÛÙ¿Ù˘ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ∂ÎÎÏËÛ›·˜, ÙËÓ
ÔÔ›· ˘ÂÚ·Û›ÛÙËΠ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔÓ μ·ÓÏ‹ ÂʤÓÙË
Î·È ·¤ÎÙËÛ ÙÔ˘˜ πÂÚÔ‡˜ ΔfiÔ˘˜ ÛÙ· πÂÚÔÛfiÏ˘Ì·.
ªÂ Ï›Á· ÏfiÁÈ·, ˘‹ÚÍ ıÂ̤ÏÈÔ˜ Ï›ıÔ˜ Ù˘ ÂÈÚÚÔ‹˜
ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ ÛÙȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ Ù˘ ¶‡Ï˘».

∞ϤͷӉÚÔ˜ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜
Ô ÚÂÛ‚‡ÙÂÚÔ˜
ŸÙ·Ó ¤ı·ÓÂ, Ë ÌÂÁ¿ÏË ‰ÈÂÚÌËÓ›· ‰ÂÓ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎÂ
·Ì¤Ûˆ˜ Û οÔÈÔÓ ¿ÏÏÔÓ ŒÏÏËÓ·. ∫·È ·˘Ùfi fi¯È ÁÈ·Ù›
‰ÂÓ ˘‹Ú¯·Ó ¿Ó‰Ú˜ ÚÔÂÙÔÈÌ·Ṳ̂ÓÔÈ Î·Ù¿ÏÏËÏ· ÁÈ’
·˘Ùfi. √ °È·ÓÓ¿Î˘ ∫ÏËÚÔÓfiÌÔ˜, Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∫ÏËÚÔÓfiÌÔ˜, Î·È ÔÈ ‰‡Ô ·ÓÈ„ÈÔ› ÙÔ˘ ¡ÈÎÔ˘Û›Ô˘ Î·È Ô °È·ÓÓ¿Î˘
¶ÔÚÊ˘Ú›Ù·˜ ‹Ù·Ó ‰ÈÂÚÌËÓ›˜ Ù˘ ·˘ÛÙÚȷ΋˜ ÚÂۂ›·˜. ŒÓ·˜ ٤ٷÚÙÔ˜ ‹Ù·Ó Ô ∞ϤͷӉÚÔ˜ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜35, Ô˘ ›¯Â ‰È·ÙÂϤÛÂÈ ÁÚ·ÌÌ·Ù¤·˜ Î·È ÌÂÙ·ÊÚ·ÛÙ‹˜ ‰›Ï· ÛÙÔÓ ¡ÈÎÔ‡ÛÈÔ. ∞ÏÏ¿ Ë ¶‡ÏË, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ
›ÛÙ¢ fiÙÈ ı· ¤‚ÚÈÛΠ۠οÔÈÔÓ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÙËÓ
ÂÍ·ÈÚÂÙÈ΋ ÈηÓfiÙËÙ· ÙÔ˘ ¡ÈÎÔ˘Û›Ô˘ Î·È ÂÓ‰›‰ÔÓÙ·˜
·ÎfiÌ· ÛÙȘ Ú·‰ÈÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ, ‰ÈfiÚÈÛ ¿ÏÈ ÚÒÙÔ
‰ÈÂÚÌËÓ¤· ÙÔÓ ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ ¶ÔψÓfi μˆ‚fiÊÛÎË.
ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ fï˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·ÓÔ›ÍÂÈ Ù· Ì¿ÙÈ· Î·È Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÂΛÓÔ ÛÙÔÓ ∞ϤͷӉÚÔ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ. √ ¿Ó‰Ú·˜ ·˘Ùfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ı·
ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡Û ÁÈ· 30 ÔÏfiÎÏËÚ· ¯ÚfiÓÈ· ÛÙȘ Â͈ÙÂÚÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, fi¯È Ì ÈÔ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ ÙÚfiÔ, ·ÏÏ¿ Ì ÈÔ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ·fi ·˘ÙfiÓ
ÙÔ˘ ¡ÈÎÔ˘Û›Ô˘, ÁÂÓÓ‹ıËΠÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÙÔ
1636. ¶·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ô ¤ÌÔÚÔ˜ ÌÂÙ·ÍÈÔ‡ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜
ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ ·fi ÙË Ã›Ô Î·È ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ Ë ƒˆÍ¿Ó‰Ú·, ÎfiÚË ÙÔ˘ ÏÔ‡ÛÈÔ˘ ÚÔÌËıÂ˘Ù‹ ÙÔ˘ ÙÔ˘ÚÎÈÎÔ‡
ÛÙÚ·ÙÔ‡, ™Î·ÚÏ¿ÙÔ˘ ªÂÁÏÈÎÙ˙‹. °È· ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘
‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ·, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ fiÙÈ ¤ı·ÓÂ
ÓˆÚ›˜. °È· ÙË ƒˆÍ¿Ó‰Ú· ªÂÁÏÈÎÙ˙‹ fï˜ ¤¯Ô˘Ó ÂÈˆı› ÔÏÏ¿ Î·È ‰È¿ÊÔÚ·. √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó
fiÙÈ Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ μÏ·¯›·˜ ∞ϤͷӉÚÔ˜, Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘

ƒ·‰Ô‡Ï π′, Ô˘ Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ‰ÈÔÈÎÔ‡Û ÙË ªÔω·‚›·
(1623-1626), ÙËÓ ·ÓÙÚ‡ÙËΠ¯ˆÚ›˜ Ó· ÙËÓ ¤¯ÂÈ ‰ÂÈ,
·ÏÏ¿ ÙËÓ ¤‰ÈˆÍ ÚÈÓ Ì¿ıÂÈ fiÙÈ ÙÔ ¤Ó· Ì¿ÙÈ Ù˘ ›¯Â
ÚÔÛ‚ÏËı› ·fi ¢ÏÔÁÈ¿. ∫¿ÔÈÔ˜ ¿ÏÏÔ˜ Ô˘ ÂÍÈÛÙÔÚ› Ù· ›‰È· ·Ô‰›‰ÂÈ ÂΛÓÔ ÙÔ Á¿ÌÔ ÂÓÙÂÏÒ˜ ·Ó˘fiÛٷٷ ÛÙÔÓ ·Ê¤ÓÙË Ù˘ μÏ·¯›·˜, ª·Ùı·›Ô μ·Û·Ú¿‚·
(1633-1654). ΔÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ Ë ƒˆÍ¿Ó‰Ú· ·ÓÙÚ‡ÙËΠÛÙÔÓ ÚÒÙÔ Ù˘ Á¿ÌÔ ÙÔÓ ·Ê¤ÓÙË Ù˘ μÏ·¯›·˜
∞ϤͷӉÚÔ Ô˘ ÚԷӷʤڷÌÂ. ∞˘Ùfi ÙÔ ‚‚·ÈÒÓÔ˘Ó
Î·È Ô ∫·ÈÛ¿ÚÈÔ˜ ¢·fiÓÙ˜ Î·È Ô ÈÛÙÔÚÈÔÁÚ¿ÊÔ˜ Ù˘ ¢·Î›·˜, ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ˜ ºˆÙÂÈÓfi˜. ΔÔ ÂÚ›ÂÚÁÔ Â›Ó·È fiÙÈ Î·Ó¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ·˘ÙÔ‡˜ Ì¿ÚÙ˘Ú˜ ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ Î¿ÙÈ
ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·ËÚ›· Ù˘ ƒˆÍ¿Ó‰Ú·˜ Ô‡Ù fiÙÈ ÙËÓ ¤‰ÈˆÍÂ
ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÙÔ ÏfiÁÔ. ∞ÓÙ›ıÂÙ· Ô ºˆÙÂÈÓfi˜ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ
Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ ÙȘ ÙÂÏÂÙ¤˜ ÙÔ˘ Á¿ÌÔ˘ Î·È ÈÛ¯˘Ú›˙ÂÙ·È
fiÙÈ Ô ÂÔÚÙ·ÛÌfi˜ ÎÚ¿ÙËÛ ‰‡Ô ‚‰ÔÌ¿‰Â˜. ∂Ô̤ӈ˜,
Ô‡Ù ·˘Ùfi ¤Ú¯ÂÙ·È ÛÂ Û˘Ìʈӛ· Ì ÙË Ê‹ÌË fiÙÈ Ë Ó‡ÊË
›¯Â ÂÓÙÂÏÒ˜ Î·Ï˘Ì̤ÓÔ ÙÔ ÚfiÛˆfi Ù˘ ηٿ ÙË
‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÙÂÏÂÙ‹˜, fiÙÈ Ô Á·ÌÚfi˜ ÙËÓ Â›‰Â ÌÂÙ¿, ÙË
¯ÒÚÈÛ ·Ì¤Ûˆ˜ Î·È ‡ÛÙÂÚ· ·fi Ï›Á˜ ̤Ú˜ ÙËÓ ¤ÛÙÂÈÏÂ
ÛÙÔÓ ·Ù¤Ú· Ù˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ΔÔ Û›ÁÔ˘ÚÔ
Â›Ó·È fiÙÈ Ë ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Á˘Ó·›Î·
Í·ÎÔ˘ÛÙ‹ Î·È ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÁˆÁ‹ Ù˘ Î·È ÁÈ· ÙÔÓ ÚÒÙÔ
Ù˘ Á¿ÌÔ. ∂ÈϤÔÓ, ͯÒÚÈ˙ ÁÈ· ÙËÓ ·È‰Â›· Î·È ÙË
Û‡ÓÂÛ‹ Ù˘. √ ·Ù¤Ú·˜ Ù˘, Ô ™Î·ÚÏ¿ÙÔ˜, ‹Ù·Ó Ôχ
ÏÔ‡ÛÈÔ˜ Î·È ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ÁÈ· ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏÔ
¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·, Ô˘ Î·È Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ Î·È Ë ·˘ÛÙÚȷ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ·ÔηÏÔ‡Û·Ó ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔ ÁÈÔ Ù˘
ƒˆÍ¿Ó‰Ú·˜, ÙÔÓ ∞ϤͷӉÚÔ, fi¯È ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ ·ÏÏ¿
πÛÎÂÚϤ٠∑·‰¤Ó, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ·fiÁÔÓÔ˜ ÙÔ˘ ™Î·ÚÏ¿ÙÔ˘. ŒÙÛÈ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó Ë ÁÂÓÈ¿ ÙˆÓ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙˆÓ
̤¯ÚÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜. √ ¢·fiÓÙ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Û˘¯Ó¿ ÛÙËÓ
·È‰Â›· Ù˘ Î·È Ï¤ÂÈ: «∞˘Ù‹ ˘‹ÚÍ ̷ı‹ÙÚÈ· ÙÔ˘ ÛÔÊfiÙ·ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÏÔÁÔı¤ÙË πˆ¿ÓÓË ∫·Ú˘ÔʇÏÏË. ™ËÌ›ˆÛ ̿ÏÈÛÙ· Ù¤ÙÔÈ· ÚfiÔ‰Ô ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο Î·È ¤ÁÈÓÂ
ÙfiÛÔ ÔÓÔÌ·ÛÙ‹, Ô˘ ¤Êı·Ó·Ó ÂÚÈËÁËÙ¤˜ ·fi ÙËÓ ∂˘ÚÒË, Û˘ÓÔÌÈÏÔ‡Û·Ó Ì·˙› Ù˘ Î·È ı·‡Ì·˙·Ó ÙË ÛÔÊ›·
Ù˘». √ π¿Îˆ‚Ô˜ Ô ∞ÚÁ›Ԙ ÙËÓ ÂÁΈÌÈ¿˙ÂÈ Î·È ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ ÛÙË ÊÈÏÔÛÔÊ›· ‰ÂÓ ˘ÛÙÂÚÔ‡Û Û ۯ¤ÛË Ì ÙËÓ
À·Ù›·.

√ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ ªˆ¿ÌÂı ¢′. ∂› ªˆ¿ÌÂı ¢′ ÙË ı¤ÛË ÙÔ˘
ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‰ÈÂÚÌËÓ¤· η٤Ϸ‚ ÙÔ 1674 Ô ∞ϤͷӉÚÔ˜
ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ Ô ÚÂÛ‚‡ÙÂÚÔ˜, ¿ÍÈÔ˜ ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘
¶·Ó·ÁÈÒÙË ¡ÈÎÔ‡ÛË.
SCALA/HERITAGE IMAGES

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [129]

[130]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∂Âȉ‹ ÏÔÈfiÓ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ Î·ÏÏÈÂÚÁË̤ÓË, ÊÚfiÓÙÈÛÂ
Ó· ÌÔÚÊÒÛÂÈ Ì ÌÂÁ¿ÏË ÂÈ̤ÏÂÈ· ÙÔÓ ÔÚÊ·Ófi ·fi
·Ù¤Ú· ∞ϤͷӉÚÔ, ÚÒÙ· ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÛÙËÓ πÙ·Ï›·, fiÔ˘ ‹Á ÛÙËÓ ËÏÈΛ·
ÙˆÓ 12 ÂÙÒÓ. ∞ÊÔ‡ ¤ÌÂÈÓ ÂΛ 14 ¯ÚfiÓÈ·, ¤ÁÈÓ ‰È‰¿ÎÙˆÚ Ù˘ È·ÙÚÈ΋˜ Î·È Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ ÛÙÔ ¶·Ù¿‚ÈÔ.
§›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰·, ·Ó¤Ï·‚Â
Ì ÂÈÙ˘¯›· ÛÙË Û¯ÔÏ‹ ÙÔ˘ º·Ó·Ú›Ô˘ ÙË ‰È‰·Ûηϛ·
Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ Î·È Ù˘ ÚËÙÔÚÈ΋˜ Î·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·
¿Ú¯ÈÛ ӷ ÂÍ·ÛΛ ÙÔ Â¿ÁÁÂÏÌ· ÙÔ˘ ÁÈ·ÙÚÔ‡. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ· fï˜, ·ԂϤÔÓÙ·˜ Û ÌÈ· Ï·ÌÚfiÙÂÚË ÛÙ·‰ÈÔ‰ÚÔÌ›·, ÂȉfiıËΠÛÙËÓ ÂÎÌ¿ıËÛË Ù˘ ·Ú·‚È΋˜,
Ù˘ ÂÚÛÈ΋˜ Î·È Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÈ΋˜ ÁÏÒÛÛ·˜. ŸÙ·Ó È·
ÙȘ ¤Ì·ıÂ, Ô ¡ÈÎÔ‡ÛÈÔ˜36 ÙÔÓ ÚÔۤϷ‚ ÙÔ 1671 ˆ˜
ÁÚ·ÌÌ·Ù¤· Î·È ÌÂÙ·ÊÚ·ÛÙ‹. ªÂ ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË
ȉÈfiÙËÙ·, ηıÒ˜ Î·È Ì ·˘Ù‹ ÙÔ˘ ÁÈ·ÙÚÔ‡ ÁÓˆÚ›ÛÙËÎÂ
ÙfiÙ Ì ÙÔÓ ∞¯Ì¤Ù ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙÔÓ Û˘Ì¿ıËÛÂ, ·ÏÏ¿ ·Ú¯Èο ‰ÂÓ ıÂÒÚËÛ ÏÔÁÈÎfi Ó· ÙÔÓ ‰ÈÔÚ›ÛÂÈ ‰È¿‰Ô¯Ô ÙÔ˘ ¡ÈÎÔ˘Û›Ô˘. ŒÙÛÈ ¤‰ˆÛÂ, fiˆ˜ ÚԷӷʤڷÌÂ, ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‰ÈÂÚÌËÓ¤· ÛÙÔÓ

μˆ‚fiÊÛÎË. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· fï˜ ÙÔ ÌÂÙ¿ÓȈÛÂ, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·ÓÈηÓfiÙËÙ·˜ ÙÔ˘ ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ˘ ·˘ÙÔ‡ ¶ÔψÓÔ‡, Î·È ÙÔ 1674 ·Ó¤ıÂÛ ÙË ‰ÈÂÚÌËÓ›· ÛÙÔÓ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ. ΔÔ ÂÚ›ÂÚÁÔ, ˆÛÙfiÛÔ, Â›Ó·È fiÙÈ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜
Ô ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ·Ú¯Èο
ÈηÓfi˜ ÌÂÙ·ÊÚ·ÛÙ‹˜. √ ·ÓÙÈÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ Ù˘ ∞˘ÛÙÚ›·˜
∫›Ó‰Û‚ÂÚÁ ¤ÏÂÁ fiÙÈ ·¤‰È‰Â Ôχ ¿Û¯ËÌ· ÙȘ ‰È·Ï¤ÍÂȘ ÙÔ˘ Î·È ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Â›Ó·È ¯Ú‹ÛÈÌÔ˜ Û ÌÈ·
Ù¤ÙÔÈ· ˘ËÚÂÛ›·. √ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ ·Ú¤ÌÂÈÓ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ fi¯È ÌfiÓÔ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ÙÔ˘ ∞¯Ì¤Ù ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹ ÙÔ 1676, ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙÔ ‰È¿‰Ô¯fi ÙÔ˘ ∫·Ú¿ ªÔ˘ÛÙ·Ê¿. ∂›¯Â ¿ÏψÛÙ ·Ú¢ÚÂı› ÛÙËÓ ÂÚ›ÊËÌË
ÂΛÓË Û˘Ó¿ÓÙËÛË ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ·Ï·˙fiÓ· ÚÂÛ‚Â˘Ù‹
Ù˘ °·ÏÏ›·˜ ¡Ô·ÓÙ¤Ï Î·È ÙÔ˘ ˘ÂÚfiÙË Ó¤Ô˘ ‚Â˙›ÚË.
ΔfiÙÂ Ô ÚÒÙÔ˜ ··ÈÙÔ‡Û ӷ ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ ›‰È· ı¤ÛË
Ì ·˘Ù‹Ó ÙÔ˘ ‚Â˙›ÚË, ÂÓÒ Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ηÙÒÙÂÚË,
̤¯ÚÈ Ô˘ Ô ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ ‹Ú ›Ûˆ Ù· ‰ÒÚ· Ô˘ ›¯Â
ʤÚÂÈ Ì·˙› ÙÔ˘ Î·È ¤Ê˘Á ÁÈ· ÙËÓ ·ÙÚ›‰·. ΔÔ ÌfiÓÔ
·ÌÊ›‚ÔÏÔ Â›Ó·È ·Ó ·fi ÙfiÙ ‹Ù·Ó È· ÚÒÙÔ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜. °È·Ù›, ·Ó ·˘Ùfi ÙÔ ıˆڋÛÔ˘Ì ‰Â‰Ô̤ÓÔ, ‰ÂÓ

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [131]

ηٷϷ‚·›ÓÔ˘Ì Ò˜ ÙÔÓ ÂfiÌÂÓÔ ¯ÚfiÓÔ, ÙÔ 1678, ‰ÂÓ
·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÙÔ ‚Â˙›ÚË -Ô˘ ÂÎÛÙÚ¿Ù¢Û ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙˆÓ ƒÒÛˆÓ- Ô ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜, ·ÏÏ¿ Ô ª¿ÌԢη˜
(della Torre) Ì ÙË ‰ÈÏ‹ ȉÈfiÙËÙ· ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚÈÎÔ‡ ‰ÈÂÚÌËÓ¤· Î·È ÙÔ˘ ‰ÈÂÚÌËÓ¤· Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘,
ÂÈÛÚ¿ÙÙÔÓÙ·˜ ÁÈ’ ·˘Ùfi ËÌÂÚÔÌ›ÛıÈÔ 150 ¿ÛÚ·.
∞Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙ· Ô ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÙ·È
ˆ˜ Ô ÚÒÙÔ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘ ÙÔ 1863,
fiÙ·Ó Û˘Ófi‰Â˘Û ÙÔÓ ∫·Ú¿ ªÔ˘ÛÙ·Ê¿ ÛÙËÓ ÂÚÈ‚fiËÙË
ÂÎÛÙÚ·Ù›· ηٿ Ù˘ μȤÓÓ˘ Î·È ·Ú¢ڤıËΠÛÙË
ÊÔ‚ÂÚ‹ ÁÈ· ÙËÓ fiÏË ·˘Ù‹ ˘Ô¯ÒÚËÛË ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡ Ô˘ ‹Ù·Ó ηÙfiÚıˆÌ· ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ Ù˘ ¶Ôψӛ·˜ ™Ô‚ȤÛÎË. À¿Ú¯ÂÈ ¿Ú·Á οÔÈ·
‰fiÛË ·Ï‹ıÂÈ·˜ ÛÙËÓ ·Ú¿‰ÔÛË fiÙÈ ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË
·˘Ù‹ ·¤ÙÚ„ Ì ÙȘ ηٿÏÏËϘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ ‚Â˙›ÚË ·fi ÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ μȤÓÓ˘ Ì ¤ÊÔ‰Ô, ‰›ÓÔÓÙ·˜
¤ÙÛÈ ¯ÚfiÓÔ ÛÙÔÓ ™Ô‚ȤÛÎË Ó· ÂÈÙÂı› Î·È Ó· ÂÙ‡¯ÂÈ
ÙË Ï·ÌÚ‹ ÙÔ˘ Ó›ÎË; ∫¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ‰ÂÓ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È
Ô‡Ù ıˆÚÂ›Ù·È Èı·Ófi. ∞˘Ùfi ÙÔ Û˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘Ì fi¯È
ÌfiÓÔ ÂÍÂÙ¿˙ÔÓÙ·˜ fiϘ ÙȘ ÁÓˆÛÙ¤˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ Ù˘
ÔÏÈÔÚΛ·˜, ·ÏÏ¿ Î·È ·fi ÔÏÏ¿ Ô˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó.
∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ Ô ∫·Ú¿ ªÔ˘ÛÙ·Ê¿˜, Ô Ú½˙ ÂʤÓÙ˘
ΔÂϯÈÛ› ∑·‰¤˜ Î·È Ô ‰ÂÊÙÂÚ‰¿Ú˘ Ã·Û¿Ó ·Û¿˜ ı·Ó·ÙÒıËηÓ. §›ÁÔ ¤ÏÂÈ„Â Ó· ÙÈ̈ÚËı› Ì ÙËÓ ÂÛ¯¿ÙË ÙˆÓ
ÔÈÓÒÓ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ∞ϤͷӉÚÔ˜ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ ηÈ
Â›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ fiÙÈ Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ‚Â˙›Ú˘ ηÙËÁÔÚ‹ıËΠfiÙÈ
‰ÂÓ Â¤ÙÚ„ ÙËÓ ¤ÊÔ‰Ô ÁÈ· Ó· ÌË ÌÔÈÚ·ÛÙ› Ù· Ï¿Ê˘Ú· Ù˘ fiÏ˘ Ì ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi. ∂ÎÙfi˜ fï˜ ·fi ÙÔ fiÙÈ
Ë ÔÏÈÔÚΛ· ÂÍËÁ› Û ÌÂÁ¿ÏÔ ‚·ıÌfi ÙËÓ ·Ó·‚ÔÏ‹ Ù˘
ÂÊfi‰Ô˘, Ô ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ ηÙËÁÔÚ‹ıËΠÁÈ· ¿ÏÏÔ
ÏfiÁÔ. ∫·ÙËÁÔÚ‹ıËΠÁÈ·Ù› Û˘Ó¤‚·Ï ‰‹ıÂÓ ÛÙÔ Ó·
·ÔÚÚÈÊıÔ‡Ó ÔÈ ÂÈÚËÓÈΤ˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ›¯Â οÓÂÈ Ë
∞˘ÛÙÚ›· ÚÈÓ ·fi ÙÔÓ fiÏÂÌÔ. ™ÒıËΠ΢ڛˆ˜ ÁÈ·Ù›
·¤‰ÂÈÍ fiÙÈ Ô Ú½˙ ÂʤÓÙ˘ ·ÚÓ‹ıËΠÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ
·˘Ù¤˜. ∞˘Ùfi Ô˘ ÚÔοÏÂÛ ¿Óˆ ·fi fiÏ· ÙËÓ ÔÚÁ‹
ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ‹Ù·Ó Ë ·ÔÙ˘¯›·. ŸÏ· Ù· ¿ÏÏ· ‹Ù·Ó
ÚÔÊ¿ÛÂȘ Î·È ›Ûˆ˜ Ô ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ ‰ÂÓ ı· ‰È¤Ê¢Á ÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔ Ô˘ ÙÔÓ ·ÂÈÏÔ‡ÛÂ, ·Ó ‰ÂÓ ÌÂÛÔÏ·‚Ô‡Û ˘¤Ú ÙÔ˘ Ô ·‰ÂÏÊfi˜ ÙÔ˘ ∞¯Ì¤Ù ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹,
Ô ªÔ˘ÛÙ·Ê¿, Ô˘ ·ÚÁfiÙÂÚ· ¤ÁÈÓ ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ‚Â˙›Ú˘.
ªÔÚ› ÙfiÙ ӷ ÁϛوÛ ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ, ¤·ı fï˜ ¿ÏϘ, ÊÔ‚ÂÚ¤˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜. Œ¯·Û ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘, ·ÊÔ‡ ÏËÚˆÛ ÁÈ· Ó· Ûˆı› 250 Ô˘ÁÎÈ¿ ÁÚfiÛÈ· Î·È fiÏ· Ù· ÔχÙÈÌ· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· Ô˘ ›¯Â. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ê˘Ï·Î›ÛÙËΠ̷˙› Ì ÙË ÌËÙ¤Ú· Î·È ÙË Û‡˙˘Áfi
ÙÔ˘, ‚·Û·Ó›ÛÙËÎÂ Î·È Ì·ÛÙÈÁÒıËÎÂ. √ÈÎÙÚ‹ Ù‡¯Ë ÁÈ·
ÙÔ˘˜ ‰Ô‡ÏÔ˘˜ Ô˘ ÌÂÙ·ÌÊȤ˙ÔÓÙ·È Û ¿Ú¯ÔÓÙ˜! ∂›¯Â
ÏÔÈfiÓ ‰›ÎÈÔ ÂΛÓÔ˜ fiÙ·Ó ¤ÁÚ·Ê ·Ó·Ûٷو̤ÓÔ˜:

«¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Î˘Ï¿Ì ÙÔ Ï›ıÔ Ù˘ ‰Ô˘Ï›·˜ fiˆ˜ Ô
™›Û˘ÊÔ˜. ∏ ·˘ÏÈ΋ ˙ˆ‹ Â›Ó·È ÁÂÌ¿ÙË Û˘ÌÊÔÚ¤˜. ¶ÔȘ
‰˘ÛÎÔϛ˜ ‰ÂÓ Û˘Ì·Ú·Û¤ÚÓÂÈ; √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·fi
·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ Â›Ó·È ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ‰ÂÓ Â›Ó·È ¿‰ÈÎÔÈ, ˘ÂÚfiÙ˜, ·ÓÂϤËÙÔÈ Î·È Î·ÙÂÈÏËÌ̤ÓÔÈ ·fi οı ›‰Ô˘˜
ηΛ·;».
™ÙË Ê˘Ï·Î‹ ¤ÌÂÈÓ ÁÈ· ¤Ó·Ó ÔÏfiÎÏËÚÔ ¯ÚfiÓÔ ÂÚ›Ô˘ ηÈ, ÂÎÙfi˜ ·fi Ù· ¿ÏÏ·, ›¯Â ÙËÓ ·Ù˘¯›· Ó· ‰ÂÈ ÙË
Û‚·ÛÙ‹ ÙÔ˘ ÌËÙ¤Ú· Ó· Âı·›ÓÂÈ ÂΛ. ™ÙÔ ÌÂٷ͇ ̤Á·˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ ›¯Â ‰ÈÔÚÈÛÙ› Ô ∂ÓÂÙfi˜ ·ÚÓËÛ›ıÚËÛÎÔ˜
™ÂʤÚ, ·ÏÏ¿ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ·Ó›Î·ÓÔ˜, Ô˘ Ô Ó¤Ô˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˜
‚Â˙›Ú˘ Ô˘ ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËΠÁ‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1685,
Ô Â˘Ê˘¤ÛÙ·ÙÔ˜ ™¤Ú‚Ô˜ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ·Û¿˜, ·ÓÙÈÏ‹ÊıËÎÂ
fiÙÈ ‹Ù·Ó ·Ó·Áη›Ô Ó· Â·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÛÙ· Ú¿ÁÌ·Ù· ÙÔÓ
ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ Î·È ÙÔ˘ ¤‰ˆÛ ·Ì¤Ûˆ˜ ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘
ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·. ∂ÈϤÔÓ, ÙÔ˘ ¤‰ˆÛ ›Ûˆ Ù· Û›ÙÈ· ÙÔ˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, Ô˘ ›¯·Ó ‰ËÌ¢ı›,
Î·È ÔÌÔÏÔÁ›Â˜ 50 Ô˘ÁÁÈÒÓ, Ô˘ ›¯Â ‰ÒÛÂÈ ÛÙÔ Ù·Ì›Ô
ÁÈ· Ó· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÈ ÙÔ ¯ÚËÌ·ÙÈÎfi ÔÛfi Ô˘ ÙÔ˘ ›¯Â
ÂÈ‚ÏËı›. §›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔ˘ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËÎ·Ó Î·È
fiϘ ÔÈ ÂÈÛÚ¿ÍÂȘ Ù˘ ÌËÙÚfiÔÏ˘ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏ˘,
ηıÒ˜ Î·È Ù· ÂÈÛÔ‰‹Ì·Ù· Ù˘ ª‹ÏÔ˘ Î·È Ù˘ ª˘ÎfiÓÔ˘. ŒÙÛÈ, ÔÈÎÔÓÔÌÈο ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ, ·Ô˙ËÌÈÒıËΠÁÈ·
ÙȘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜. ∞ÏÏ¿ Î·È Ë ÔÏÈÙÈ΋ ÙÔ˘
ÛÙ·‰ÈÔ‰ÚÔÌ›· ˘‹ÚÍ ·fi ÙfiÙ Ú·ÁÌ·ÙÈο Ï·ÌÚ‹
Î·È ·ÍÈÔÚÂ‹˜. ™˘Ó¯È˙fiÙ·Ó ·ÎfiÌ· Ô Ì·ÎÚÔ¯ÚfiÓÈÔ˜
fiÏÂÌÔ˜ ηٿ Ù˘ ÁÂÚÌ·ÓÈ΋˜ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ Î·È ÙˆÓ
Û˘ÌÌ¿¯ˆÓ Ù˘ ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ, ÙˆÓ ¶ÔψÓÒÓ Î·È ÙˆÓ ƒÒÛˆÓ, fiÙ·Ó ÙÔ 1688 Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË, ¤ÂÈÙ· ·fi Û˘Ó¯›˜
‹ÙÙ˜, ›ÛÙËΠӷ ÛÙ›ÏÂÈ ÛÙË μȤÓÓË ÚÂۂ›· ÁÈ· ÂÈÚ‹ÓË. ∏ ÚÂۂ›· ··ÚÙÈ˙fiÙ·Ó ·fi ‰‡Ô ¿Ó‰Ú˜, ÙÔÓ
™Ô˘ÏÊÈÎ¿Ú ÂʤÓÙË Î·È ÙÔÓ ∞ϤͷӉÚÔ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ
Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ ·Ú¢ڤıËΠϤÔÓ ˆ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ ·ÏÏ¿
ˆ˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁfi˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÈÛfiÙÈÌÔ˜ Û fiÏ· Ì ÙÔ Ìˆ·ÌÂı·Ófi Û˘Ó¿‰ÂÏÊfi ÙÔ˘. ªÔÚ› ÙfiÙ ӷ ÌËÓ ˘ÔÁÚ¿ÊÙËΠÂÈÚ‹ÓË Î·È ¤ÂÈÙ· ·fi ÙÚÈÂÙ‹ ·ÎÔ‡ÛÈ· ·Ú·ÌÔÓ‹ ÛÙËÓ ∞˘ÛÙÚ›· ÔÈ ‰‡Ô ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔÈ Â¤ÛÙÚ„·Ó
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ¿Ú·ÁÔÈ, Ô ÙÚfiÔ˜ fï˜ ÌÂ
ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›¯·Ó ·ÚÔ˘ÛÈ·ÛÙ› ÛÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ÛÙȘ
8 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1689, Ì·ÚÙ˘Ú› fiÛÔ ÛÔ˘‰·›Ô
‹Ù·Ó ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˘ Î·È fiÛÔ Î·Ï¿
‹ÍÂÚ ӷ ÙÔ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ› ÁÈ· Ó· ˆÊÂÏ› fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜
ÔÌÔÁÂÓ›˜. ∞˘Ùfi ÂÍËÁÂ›Ù·È ·fi ÙÔ fiÙÈ ÙË Ì¤Ú· ÂΛÓË
ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎÂ Ô ™Ô˘ÊÏÈÎ¿Ú ÂʤÓÙ˘ Ì ¤ÓÙ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜
Î·È Ô ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ Ì ٤ÛÛÂÚȘ ŒÏÏËÓ˜, ÙÔÓ
·‰ÂÏÊfi Ù˘ Á˘Ó·›Î·˜ ÙÔ˘ ÃÚ˘ÛÔÛÎÔ˘Ï·›Ô, ÙÔÓ ·ÓÈ„Èfi
ÙÔ˘ ∞ÓÙÒÓÈÔ ∫ÚÂÌ¿ÎË, ÙÔ ÁÚ·ÌÌ·Ù¤· ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ
°ÈÔ‚·Ó›ÎË Î·È ÙÔ ‰ÈÂÚÌËÓ¤· £ˆÌ¿ Δ·ÚÛ›·.

™ÎËÓ‹ ·fi
ÙËÓ ·ÓˆÏÂıÚ›·
Ô˘ ˘¤ÛÙË
Ô ÙÔ˘ÚÎÈÎfi˜
ÛÙÚ·Ùfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜
Âȯ›ÚËÛ ÙÔ
1683 Ó· ηٷϿ‚ÂÈ
ÙË μȤÓÓË ÌÂ
ËÁ¤ÙË ÙÔÓ ∫·Ú¿
ªÔ˘ÛÙ·Ê¿.
BETTMANN/CORBIS

[132]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Δ· ¯ÚfiÓÈ· ·˘Ù¿ ÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ›
΢‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó Ì ‚›·, ηٷ›ÂÛË
Î·È Ù·ÎÙÈÎfi ÂÍÈÛÏ·ÌÈÛÌfi ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ.
Δ¤ÏÔ˜, ÙÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ ÙÔ˘ 1698, Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËηÓ
ÛÙÔ ∫¿ÚÏÔ‚ÈÙ˙ ÔÈ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔÈ ÙˆÓ ¤ÓÙ ·ÓÙÈÌ·¯fiÌÂÓˆÓ ‰˘Ó¿ÌˆÓ, Î·È ÔÈ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔÈ ÙˆÓ ‰‡Ô ÌÂÛÔÏ·‚ËÙÒÓ, Ù˘ ∞ÁÁÏ›·˜ Î·È Ù˘ √ÏÏ·Ó‰›·˜, ÁÈ· Ó· ˘ÔÁÚ¿„Ô˘Ó ÙËÓ ÔÌÒÓ˘ÌË Ì ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ÂΛÓË Û˘Óı‹ÎË. ™ÙË Û‡ÓÔ‰Ô ·˘Ù‹ Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ‰ÈfiÚÈÛ ‰‡Ô
ÏËÚÂÍÔ‡ÛÈÔ˘˜ ˘Ô˘ÚÁÔ‡˜ Ù˘, ÙÔÓ Ú½˙ ÂʤÓÙË ƒ·Ì‹
ªÂ¯Ì¤Ù Î·È ÙÔÓ ∞ϤͷӉÚÔ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ. ΔÔ ›‰ÈÔ
¤Î·Ó·Ó Î·È fiϘ ÔÈ ¿ÏϘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ, Ë Î·ıÂÌ›· ·fi ÙȘ
Ôԛ˜ ¤ÛÙÂÈÏ ÂΛ Â›Û˘ ·fi ‰‡Ô ÏËÚÂÍÔ‡ÛÈÔ˘˜.
™Â fiϘ fï˜ ÂΛӘ ÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ, Ô˘ ‰È‹ÚÎÂÛ·Ó 72 ̤Ú˜, Î·È ÛÙȘ 36 Û˘Ó‰ÚÈ¿ÛÂȘ Ô˘ ¯ÚÂÈ¿ÛÙËηÓ, ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘ Ì›ÏËÛÂ
ÌfiÓÔ Ô ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜. ŒÙÛÈ, Î·È ÛÙÔ fiÓÔÌ· Ù˘ ∞˘ÛÙÚ›·˜ ‹Ú ÙÔ ÏfiÁÔ Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜ ÏËÚÂÍÔ‡ÛÈÔ˜ ÎfiÌ˘
™ÏÈÎ. ∂Ô̤ӈ˜, fiÏÔ ÙÔ ‚¿ÚÔ˜ ÙˆÓ Û˘˙ËÙ‹ÛÂˆÓ ¤ÂÛÂ
Û ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ¿Ó‰Ú˜. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, ÔÈ ‰‡Ô ÚÒÙÔÈ
ÏËÚÂÍÔ‡ÛÈÔÈ, Ô ÎfiÌ˘ ŒÙÙÈÁÎÂÓ Î·È Ô ƒ·Ì‹˜ Ì›ÏËÛ·Ó
ÂÏ¿¯ÈÛÙ·, ϤÁÔÓÙ·˜ ÂÓ›ÔÙ ̛· ÌfiÓÔ Ï¤ÍË Î·È Ì¿ÏÈÛÙ·
ÙfiÛÔ ·Û‹Ì·ÓÙË Ô˘ ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Î·ıfiÏÔ˘ ÛÙ·
ÚˆÙfiÎÔÏÏ·. ∏ ı¤ÛË ÙÔ˘ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ‰‡ÛÎÔÏË. ∏ ΔÔ˘ÚΛ· ÛÙ· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘
›¯Â ÛÙ·ı› ÈÔ Ù˘¯ÂÚ‹ ·fi fi,ÙÈ ÛÙ· ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ·,
·ÏÏ¿ ‰ÂÓ Â›¯Â ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ fiϘ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ›¯·Ó
ηٷϿ‚ÂÈ ÔÈ ·ÓÙ›·ÏÔ› Ù˘. ¶·Ú’ fiÏ’ ·˘Ù¿, Ù¤ıËΠˆ˜
ıÂÌÂÏÈ҉˘ ·Ú¯‹ ÙˆÓ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂˆÓ fiÙÈ Î·ıÂÌ›·
·fi ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ı· ‰È·ÙËÚÔ‡Û ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ηÙ›¯Â. ŒÙÛÈ, ÛÙÔ Û˘Ó‹ÁÔÚÔ Ù˘ ΔÔ˘ÚΛ·˜ ÙÔ ÌfiÓÔ Ô˘
·¤ÌÂÓ ‹Ù·Ó Ó· ÂÙ‡¯ÂÈ fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓ ÏÈÁfiÙÂÚÔ
ÂÈ˙‹ÌÈÔ˘˜ fiÚÔ˘˜. ∂ÈϤÔÓ, fiˆ˜ ÛÙÔÓ fiÏÂÌÔ Ë
ΔÔ˘ÚΛ· ›¯Â ·ÁˆÓÈÛÙ› ·¤Ó·ÓÙÈ Û ٤ÛÛÂÚȘ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜, ¤ÙÛÈ Î·È ÛÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ Ô ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ ›¯Â ·¤Ó·ÓÙ› ÙÔ˘ Ù¤ÛÛÂÚȘ ·ÓÙȉ›ÎÔ˘˜ Î·È ÂÓ›ÔÙÂ
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜, fiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ÔÈ ÌÂÛÔÏ·‚ËÙ¤˜ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó Ì ÙȘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ. ™Â ·˘Ù‹ ÙË Ì¿¯Ë
Ù˘ Â˘Ê˘˝·˜ Î·È Ù˘ ÈηÓfiÙËÙ·˜ ·Ó·‰Â›¯ıËΠÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜ ÓÈÎËÙ‹˜. ∂Âȉ‹ Î·È Ë ΔÔ˘ÚΛ· Î·È ÔÈ ·ÓÙ›·ÏÔ›
Ù˘ ηÙ›¯·Ó οÔÈ· ÌÂÌÔӈ̤ӷ Ô¯˘Ú¿, Ù· ÔÔ›·
¤ÚÂ ӷ ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó Î·È ÔÈ ‰‡Ô Ï¢ڤ˜ ÂÓ Ì¤ÚÂÈ
‹ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο, ÁÈ· Ó· ÔÚÈÛÙ› ÌÈ· ÔÚÔıÂÙÈ΋ ÁÚ·ÌÌ‹
·ÚÎÂÙ¿ ÔÌ·Ï‹ Î·È ·ÛÊ·Ï‹˜, ·Ó·ÁηÛÙÈο ÙÚÔÔÔÈ‹-

ıËΠ۠οÔÈÔ ‚·ıÌfi Ë ·fiÏ˘ÙË ·Ú¯‹ Ù˘ ‰È·Ù‹ÚËÛ˘ ÙˆÓ Î·Ù¯fiÌÂÓˆÓ Â‰·ÊÒÓ. ¶ÚԤ΢„·Ó ÏÔÈfiÓ
ÙÚ›· ·ÓÙÈΛÌÂÓ· Û˘˙‹ÙËÛ˘: Ë ‰È¢ı¤ÙËÛË ÙˆÓ Û˘ÓfiÚˆÓ, Ë ÂÁηٿÏÂÈ„Ë ÙˆÓ Ô¯˘ÚˆÌ¿ÙˆÓ ·fi ÙË ÌÈ·
ÏÂ˘Ú¿ Ù˘ Û˘ÓÔÚȷ΋˜ ÁÚ·ÌÌ‹˜ ÛÙËÓ ¿ÏÏË Ô˘ Ù·
ηÙ›¯Â Ë ·ÓÙ›·ÏË ‰‡Ó·ÌË, Î·È Ë Î·Ù‰¿ÊÈÛË Î¿ÔÈˆÓ ·fi ·˘Ù¿.
™Â ·˘Ù¤˜ ÏÔÈfiÓ ÙȘ Ù¤ÛÛÂÚȘ ÚÒÙ˜ Û˘Ó‰ÚÈ¿ÛÂȘ Ô
ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ ··›ÙËÛ ÙËÓ ÂÎΤӈÛË Î·È ÙËÓ Î·Ù‰¿ÊÈÛË Î¿ÔÈˆÓ Ô¯˘ÚÒÓ, Ô˘ Ù· ηÙ›¯·Ó ÔÈ ∞˘ÛÙÚÈ·ÎÔ› Î·È ·Ó‹Î·Ó ÛÙÔ μ·Ó¿ÙÔ, ÙÔ ÔÔ›Ô ı· ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙËÓ ΔÔ˘ÚΛ·. √ ™ÏÈÎ ·Ú·Ù‹ÚËÛ fiÙÈ Ë ·Ú·¯ÒÚËÛË Î·È Ë Î·Ù‰¿ÊÈÛË ¤ÚÂ ӷ Û˘˙ËÙËıÔ‡Ó
ÌÂÙ¿ ÙÔÓ Î·ıÔÚÈÛÌfi ÙˆÓ Û˘ÓfiÚˆÓ. ∞˘Ùfi ÚÔÊ·ÓÒ˜
‰ÂÓ Û˘Ó¤ÊÂÚ ÙËÓ À„ËÏ‹ ¶‡ÏË, ÁÈ·Ù› ˘‹Ú¯Â Ô Î›Ó‰˘ÓÔ˜ fiÙÈ, ÌÂÙ¿ ÙË ‰È¢ı¤ÙËÛË ÙˆÓ Û˘ÓfiÚˆÓ, Ë ∞˘ÛÙÚ›·
‰ÂÓ ı· Û˘Ó·ÈÓÔ‡Û ÛÙËÓ ·Ú·¯ÒÚËÛË ÙˆÓ Ô¯˘ÚÒÓ Ô˘
ηÙ›¯Â ̤۷ Û ·˘Ù¿. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi, Ô ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ Â¤ÌÂÓ fiÙÈ fiÚÈ· Î·È Î·ÙÔ¯‹ ‹Ù·Ó ·‰È¿Û·ÛÙ·
Î·È ı· ¤ÚÂ ӷ ÏËÊı› ·ÔÊ¿ÛË Î·È ÁÈ· Ù· ‰‡Ô Ì·˙›.
ΔfiÙÂ, Ô ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ˜ Ù˘ ∞ÁÁÏ›·˜ ¶¿ÁÂÙ ¤Î·Ó ÙËÓ
ÂÍ‹˜ ‰È¿ÎÚÈÛË: Ô ÙfiÔ˜, Ë Î·ÙÔ¯‹ Î·È ·˘Ùfi Ô˘
¤ÚÂ ӷ Á›ÓÂÈ. √ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ ·¿ÓÙËÛ fiÙÈ Î·È
Ù· ÙÚ›· ‹Ù·Ó ·‰È·›ÚÂÙ· Î·È fiÙÈ ¤ÚÂ ӷ Ú˘ıÌÈÛÙÔ‡Ó
Ì·˙›. √È ÏËÚÂÍÔ‡ÛÈÔÈ Ù˘ ∞˘ÛÙÚ›·˜ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó·
ÂÓ‰ÒÛÔ˘Ó ÛÙË ÏÔÁÈ΋ ·˘Ù‹ ··›ÙËÛË Î·È Ó· ·ԉ¯ÙÔ‡Ó ÙËÓ Î·Ù‰¿ÊÈÛË ÙˆÓ Û˘ÁÎÂÎÚÈÌ¤ÓˆÓ Ô¯˘ÚÒÓ.
ŒÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ, ÚfiÙÂÈÓ·Ó Ó· ÂÚËÌÒÛÔ˘Ó ÂÓÙÂÏÒ˜
ÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÈ΋ fi¯ıË ÙÔ˘ ÔÙ·ÌÔ‡ Δȉ›ÛÎÔ˘ (Theiss),
ÁÈ· Ó· ÂÍ·ÛÊ·ÏÈÛÙÔ‡Ó ·ÎfiÌË Î·Ï‡ÙÂÚ· Ù· Û‡ÓÔÚ·.
√ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ fï˜ ÙÔ˘˜ ·ÔÛÙfïÛ ϤÁÔÓÙ¿˜
ÙÔ˘˜ fiÙÈ Ë ÚfiÙ·Û‹ ÙÔ˘˜ ÂÚ¯fiÙ·Ó Û ·ÓÙ›ıÂÛË Ì ÙË
ıÚËÛΛ·, Ë ÔÔ›· ÚfiÛÙ·˙ ηÙÔ›ÎËÛË Ù˘ ¯ÒÚ·˜ ηÈ
fi¯È Âڋ̈ÛË. ªÂ ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÙÚfiÔ, ÛÙȘ ÂfiÌÂÓ˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ Û˘Ó‰ÚÈ¿ÛÂȘ Ë μÂÓÂÙ›·, Ë ÔÔ›· ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÙÔ˘
ÔϤÌÔ˘ ·˘ÙÔ‡ ›¯Â ΢ÚȇÛÂÈ ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ··ÈÙÔ‡Û ӷ ·Ú·¯ˆÚËı› Û ·˘Ù‹ ηÈ
fiÏÔ˜ Ô πÛıÌfi˜. √ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ fï˜ › fiÙÈ ÔÈ
∂ÓÂÙÔ› ı· ¤ÚÂ ӷ ·ÚÎÂÛÙÔ‡Ó ÛÙËÓ ÎÂÊ·Ï‹ Î·È ÛÙÔ
Ï·ÈÌfi ¯ˆÚ›˜ Ó· ˙ËÙÔ‡Ó Î·È ÙȘ Ï¿Ù˜. §¤ÁÔÓÙ·˜ ÎÂÊ·Ï‹ ÂÓÓÔÔ‡Û ÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ Î·È Ï·ÈÌfi ÙËÓ ·fiÛÙ·ÛË

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [133]

·Ó¿ÌÂÛ· Û ·˘Ù‹Ó Î·È ÛÙÔÓ πÛıÌfi. ŒÂÈÙ· ·fi ÌÂÁ¿ÏË
·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÛË, ¤Ù˘¯Â Ó· ÙÂıÔ‡Ó ÛÙÔ Ì¤ÛÔ ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡.
™ÙË Û˘˙‹ÙËÛË Û¯ÂÙÈο Ì ·˘Ùfi › ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ¿ÏψÓ
ÙÔ ÂÍ‹˜ ·Ú¿‰ÔÍÔ, fiÙÈ, ·Ó ÔÈ ∂ÓÂÙÔ› ‰ÂÓ ¤‚ÚÈÛÎ·Ó Ù· Û‡ÓÔÚ· ·˘Ù¿ ·ÚÎÂÙ¿ ·ÛÊ·Ï‹, ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· Îfi„Ô˘Ó ÙÔÓ
πÛıÌfi, Ú¿ÁÌ· Ô˘ ‰ÂÓ ··ÈÙÔ‡Û ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi
ÙÚÂȘ Ì‹Ó˜. ∞fi ·˘Ùfi Ê·›ÓÂÙ·È fiÛÔ ÂÏÏÈ›˜ ÁÓÒÛÂȘ
›¯·Ó ÙfiÙ ÁÈ· ÙȘ ‰˘ÛÎÔϛ˜ Ô˘ ı· ·ÓÙÈÌÂÙÒÈ˙·Ó ÁÈ·
ÙËÓ ÙÔÌ‹ ÙÔ˘ πÛıÌÔ‡ Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘. ∞ÏÏ¿ ÛÙË 16Ë Î·È
ÛÙËÓ 31Ë Û˘Ó‰ڛ·ÛË ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠÛÙÔ ÚÔÛ΋ÓÈÔ ÙÔ
·‰È¿ÊÔÚÔ ÁÈ· ÙËÓ ΔÔ˘ÚΛ· ·ÏÏ¿ ÛÔ˘‰·ÈfiÙ·ÙÔ ÁÈ· ÙÔÓ
ÂÏÏËÓÈÛÌfi ˙‹ÙËÌ· Ù˘ ηÙÔ¯‹˜ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ Δ¿ÊÔ˘.
√ ™ÏÈÎ ··›ÙËÛ ӷ ‰Ôı› ÛÙÔ˘˜ ÊÚ·ÁÎÈÛηÓÔ‡˜.
√ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜, ¤ÂÈÙ· ·fi ÔÏϤ˜ Î·È Â·ÓÂÈÏËÌ̤Ó˜ ÚÔÛ¿ıÂȘ, ¤Ù˘¯Â Ó· ·ÔÛȈËı› ÂÓÙÂÏÒ˜ ÙÔ
˙‹ÙËÌ· ·˘Ùfi, Ì ÙÔ Âȯ›ÚËÌ· fiÙÈ ÔÙ¤ ÚÈÓ ‰ÂÓ ¤ÁÈÓÂ
ÏfiÁÔ˜ ÁÈ· ÂΛÓÔ ÛÙȘ Û˘Óı‹Î˜. ŒÙÛÈ, ·Ó Î·È Â›¯Â
ÂÁÎψ‚ÈÛÙ› ·Ï‡ÔÓÙ·˜ Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ fiÛ· ›¯·Ó, ÂÍ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ӷ ÂÈÓÔ› Ù· ¿ÓÙ· ÁÈ· Ó· ‰È·ÛÒÛÂÈ Î·È Ù·
Û˘ÌʤÚÔÓÙ· Ù˘ ‰‡Ó·Ì˘ Ô˘ ÂÎÚÔÛˆÔ‡ÛÂ Î·È fiÛÔ
ÌÔÚÔ‡Û ٷ Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ ÛÙÔ ÔÔ›Ô ·Ó‹ÎÂ.
ΔÔ ·Ú¿‰ÔÍÔ ‹Ù·Ó fiÙÈ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ˘ÔÁÚ·Ê‹ Ù˘ Û˘Óı‹Î˘, ·ÓÙ·Ì›ÊıËÎÂ Î·È ·fi ÙËÓ À„ËÏ‹ ¶‡ÏË Î·È ·fi
ÙË ÁÂÚÌ·ÓÈ΋ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·. √ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Ì¿ÏÈÛÙ· ÙÔ˘
¤‰ˆÛ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ Ì·¯Ú¤Ì ÂÛÚ¿¯, Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÙÔÓ ÂÍ
·ÔÚÚ‹ÙˆÓ, ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÌÂÓÔ ·fi ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ ÂÎÏ·ÌÚÔÙ¿ÙÔ˘, Î·È Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜ ÙÔÓ
·Ó·ÁfiÚ¢Û ÎfiÌË Ù˘ ·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜.
ΔfiÙ ¤ÊÙ·Û ÛÙÔÓ ·ÓÒÙ·ÙÔ ‚·ıÌfi Ù˘ ‰fiÍ·˜ Î·È Ù˘
‰‡Ó·Ì˘. ΔÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘ ·ÓÙ‹¯ËÛ Û ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ
∂˘ÚÒË. ª¤Û· ÛÙ· fiÚÈ· ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜
·ÔÙ¤ÏÂÛ ̷˙› Ì ÙÔ Ì¤Á· ‚Â˙›ÚË ÃÔ˘ÛÛÂ˝Ó ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹ Î·È ÙÔ Ú½˙ ÂʤÓÙË ƒ·Ì‹ ÌÈ· ÙÚÈ·Ó‰Ú›· Ô˘ ΢‚¤ÚÓËÛ Ì ÙË ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ‰˘Ó·Ù‹ Û‡ÓÂÛË Î·È ÌÂÙÚÈÔ¿ıÂÈ·. «∏ ‰‡Ó·Ì‹ ÙÔ˘» ϤÂÈ Ô Ã¿ÌÌÂÚ «·ԉ›¯ıËÎÂ
¢ÂÚÁÂÙÈ΋ Î·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÌfiıÚËÛÎÔ‡˜ ÙÔ˘ Î·È ÁÈ· ÙȘ
Û¯¤ÛÂȘ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ Î·È ÙËÓ
ΔÔ˘ÚΛ·. ø˜ Ê›ÏÔ˜ ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ∫ÈÔ˘ÚÈÏȉÒÓ Î·È È‰È·›ÙÂÚ· ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ ‚Ô‹ıËÛ Û fiϘ ÙȘ ÂÈÂÈΛ˜ ηÈ

ΔÔ Îˆ‰ˆÓÔÛÙ¿ÛÈÔ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘, ÙÔ˘ ÔÚıfi‰ÔÍÔ˘
ηı‰ÚÈÎÔ‡ Ó·Ô‡ ÙÔ˘ ∫¿ÚÏÔ‚ÈÙ˜. ªÂÙ¿ ÙȘ ‹ÙÙ˜ Ù˘
Ë √ıˆÌ·ÓÈ΋ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›· ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ Û˘Ó¿„ÂÈ
ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙËÓ ∞˘ÛÙÚÔÔ˘ÁÁ·Ú›· Î·È ÙÔ˘˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ Ù˘.
∏ Û˘Óı‹ÎË ˘ÔÁÚ¿ÊËΠÙÔ 1698 ÛÙÔ ∫¿ÚÏÔ‚ÈÙ˜
Ù˘ ™ÂÚ‚›·˜.
DEXNS/SHUTTERSTOCK

[134]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ
ÙÔ˘ ∞¯Ì¤Ù °′,
Ô˘ ‹ÚÂ
ÙÔ ıÚfiÓÔ ·fi
ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ
ªÔ˘ÛÙ·Ê¿ μ′
¤ÂÈÙ· ·fi ÛÙ¿ÛË
ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1703.
HULTON-DEUTSCH
COLLECTION/
CORBIS/APEIRON

¢ÂÚÁÂÙÈΤ˜ ‰È·Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘˜». øÛÙfiÛÔ, Ë ‰‡Ó·ÌË ÙˆÓ
·Ó‰ÚÒÓ ·˘ÙÒÓ ‰ÂÓ ÎÚ¿ÙËÛ Ôχ Î·È ›Ûˆ˜ Ó· ÌËÓ
‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ‰È·ÚΤÛÂÈ Ôχ, ¤ÙÛÈ fiˆ˜ ‹Ù·Ó ÙfiÙÂ
Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ÛÙËÓ ΔÔ˘ÚΛ·. ∂Λ, ¿ÏψÛÙÂ, fiÏ· Ù· fiÚÁ·Ó· Ù˘ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ ‹Ù·Ó Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· fiÚÁ·Ó· ·Ó·Ú¯›·˜ Î·È ·ÓÔÌ›·˜.
ΔÔ 1702, Ô ÃÔ˘ÛÛÂ˝Ó ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ
·Ú·ÈÙËı› ·fi ÙËÓ ·ÓÒÙ·ÙË ÂÍÔ˘Û›· Î·È ¤ÂÈÙ· ·fi
Ï›Á˜ ‚‰ÔÌ¿‰Â˜ ¤ı·ÓÂ. √ ¿ÍÂÛÙÔ˜ ‰È¿‰Ô¯fi˜ ÙÔ˘
¢·ÏÙ·‚¿Ó ¤ÌÂÈÓ ϛÁÔ Î·ÈÚfi ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ηÈ
ÛÙȘ 24 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1703 ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠÌÂÁ¿ÏÔ˜ ‚Â˙›Ú˘ Ô ƒ·Ì‹˜,
ÌÂÙ¿ ÙË ‰ÔÏÔÊÔÓ›· ÙÔ˘ ¢·ÏÙ·‚¿Ó. √ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜
fï˜ ηٿϷ‚ fiÙÈ Î·È
ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ Ë ·Ú·ÌÔÓ‹
ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ı· ‹Ù·Ó
Û‡ÓÙÔÌË. ªË ı¤ÏÔÓÙ·˜ ÏÔÈfiÓ Ó· ÂÎı¤ÛÂÈ ÙÔÓ Â·˘Ùfi
ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó
ÙÔ˘ -ÂÂȉ‹
Û ÚÔ¯ˆÚË̤ÓË
ËÏÈΛ·- Û Ӥ˜
ÂÚÈ¤ÙÂȘ, ·Ú·ÈÙ‹ıËΠ·ÍÈÔÚÂÒ˜ ·fi ÙÔ
·Í›ˆÌ· Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ‰ÈÂÚÌËÓ›·˜
Î·È fiÚÈÛ ‰È¿‰Ô¯fi
ÙÔ˘ ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ
ÁÈÔ ÙÔ˘ ¡ÈÎfiÏ·Ô.
∏ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Â›ÛËÌË
ÂÚ›ÛÙ·ÛË ÛÙËÓ ÔÔ›·
·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È fiÙÈ Û˘ÌÌÂÙ›¯Â
Ô ∞ϤͷӉÚÔ˜ ‹Ù·Ó ÙÔ ÂÚÈ‚fiËÙÔ ÂΛÓÔ ÂÚÈÛÙ·ÙÈÎfi Ô˘
Û˘Ó¤‚Ë ÛÙ· ·Ó¿ÎÙÔÚ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÙÔÓ π·ÓÔ˘¿ÚÈÔ ÙÔ˘ 1700, ÁÈ· ÙËÓ
·ÚÔ˘Û›·ÛË ÙÔ˘ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ Ù˘ °·ÏÏ›·˜ ºÂÚÚÈfiÏ,
Ì·ÚÎËÛ›Ô˘ ¢·ÚÁÂÓÙ¿Ï ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ. Δ· ¿ÓÙ· ‰ÈÂÍ¿ÁÔÓÙ·Ó Ì ¢Ú¤ÂÈ· ̤¯ÚÈ ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ Ô ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ ÊÔÚÒÓÙ·˜ ¯Ú˘ÛÔΤÓÙËÙÔ Î·ÊÙ¿ÓÈ ‹Ù·Ó ¤ÙÔÈÌÔ˜
Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ·ÛÙ› ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ. ΔfiÙÂ Ô ÙÛ·Ô‡Ì·Û˘ ·Ú·Ù‹ÚËÛ fiÙÈ Ô ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ οو ·fi
ÙÔ Î·ÊÙ¿ÓÈ ÙÔ˘ ›¯Â ÙÔ Í›ÊÔ˜ ÙÔ˘. ∞Ú¯Èο Ô ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ › ÛÙÔÓ ÙÛ·Ô‡Ì·ÛË fiÙÈ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
ηÎfi, ÁÈ·Ù› ÙÔ Î·ÊÙ¿ÓÈ ¤ÎÚ˘‚ ÙÔ Í›ÊÔ˜. ∂Âȉ‹ fï˜
Ô ÙÛ·Ô‡Ì·Û˘ Â¤ÌÂÈÓ ӷ ʈӿ˙ÂÈ Î·È Ó· ·ÂÈÏ›,

Ô Ì¤Á·˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ ÏËÛ›·Û ÙÔÓ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ ÛÙÂÓÔ¯ˆÚË̤ÓÔ˜ ÁÈ· fiÛ· ›¯·Ó Á›ÓÂÈ Î·È ÙÔ˘ › fiÙÈ Û‡Ìʈӷ Ì ٷ ηıÈÂڈ̤ӷ ηÓ›˜, fiÔÈÔ˜ Î·È ·Ó ‹Ù·Ó,
‰ÂÓ ÂÈÙÚÂfiÙ·Ó Ó· ÂÌÊ·ÓÈÛÙ› ÔÏÈṲ̂ÓÔ˜ ÌÚÔÛÙ¿
ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ. √ °¿ÏÏÔ˜ ‰ÂÓ ¤‰ÂÈÍ Û‚·ÛÌfi, ¤‚·ÏÂ
ÙÔ ¯¤ÚÈ ÙÔ˘ ÛÙË Ï·‚‹ Î·È ÔÚΛÛÙËΠfiÙÈ ı· ·Ú¤‰È‰Â
ÙÔ Í›ÊÔ˜ ÌfiÓÔ ÛÙÔ ‚·ÛÈÏÈ¿ ÙÔ˘. ™ÙÔ ÌÂٷ͇ ÛÙË ‰È¤ÓÂÍË ·ÚÂÓ¤‚Ë Î·È Ô ‚Â˙›Ú˘ Ô˘ ‰‹ÏˆÛ ÛÙÔÓ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ fiÙÈ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ¤¯ÂÈ ÙË Û˘Ó¿ÓÙËÛË
Ô˘ ˙ËÙÔ‡Û ·Ó ‰ÂÓ ¿ÊËÓ ÙÔ Í›ÊÔ˜. √ ºÂÚÚÈfiÏ
ÈÛ¯˘Ú›ÛÙËΠfiÙÈ, Û‡Ìʈӷ Ì οÔȘ
ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ Ô˘ ›¯Â ¿ÚÂÈ, Ô
ÚÔοÙÔ¯fi˜ ÙÔ˘ ›¯Â Á›ÓÂÈ ‰ÂÎÙfi˜, ·Ó Î·È Â›¯Â ÙÔ Í›ÊÔ˜
Ì·˙› ÙÔ˘. √ ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ‚Â˙›Ú˘ ·¿ÓÙËÛ fiÙÈ ·˘Ùfi
‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙÔÓ, ÂÎÙfi˜
·Ó ÙÔ Í›ÊÔ˜ ‹Ù·Ó
ÙfiÛÔ ÌÈÎÚfi, ÒÛÙÂ
ηÓ›˜ ‰ÂÓ ÙÔ ·Ú·Ù‹ÚËÛÂ. ∂Âȉ‹ Ô
ÁÂÓÈÙÛ¿Ú·Á·˜ ηÈ
¿ÏÏÔÈ ·ÓÒÙ·ÙÔÈ
·ÍȈ̷ÙÈÎÔ› ÙÔ˘
ÎÚ¿ÙÔ˘˜, ÁÈ· Ó·
ÙÔÓ ÌÂÙ·›ÛÔ˘Ó,
ÙÔÓ ‰È·‚‚·›ˆÛ·Ó
fiÙÈ fi¯È ÌfiÓÔ ·˘ÙÔ›
·ÏÏ¿ Î·È ÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ
‚Â˙›Úˉ˜ ·ÊÔÏ›˙ÔÓÙ·Ó ÁÈ· Ó· ‰Ô˘Ó ÙÔ
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, Ô ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˜ ÙÔ˘ §Ô˘‰Ô‚›ÎÔ˘ π¢′
ÙÔ˘˜ ·¿ÓÙËÛÂ: «∂Û›˜ ›ÛÙÂ
˘‹ÎÔÔ› ÙÔ˘, ÂÓÒ ÂÁÒ ÏËÚÂÍÔ‡ÛÈÔ˜ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘
‚·ÛÈÏÈ¿». √È ˘ËÚ¤Ù˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‹‰Ë
ÙÔÓ Â›¯·Ó ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂÈ ÁÈ· Ó· ÙÔÓ Ô‰ËÁ‹ÛÔ˘Ó ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ¤ıÈÌÔ, ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ·Ê·ÈÚ¤ÛÔ˘Ó ÎÚ˘Ê¿ ÙÔ Í›ÊÔ˜ ÙÔ˘. ∞˘Ùfi˜ fï˜
ÙÔ˘˜ ¤ÛÚˆÍÂ Î·È ÎÏÔÙÛÒÓÙ·˜ ÊÒÓ·Í ÛÙÔÓ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ: « ŒÙÛÈ ÏÔÈfiÓ ·Ú·‚È¿˙ÂÙ·È ÙÔ ‰›Î·ÈÔ ÙˆÓ
ÂıÓÒÓ! º›ÏÔÈ Â›Ì·ÛÙ ‹ ¯ıÚÔ›;». «º›ÏÔÈ» ·¿ÓÙËÛ Ô
ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ «·ÏÏ¿ ηÓ›˜ ‰ÂÓ Ì·›ÓÂÈ Â‰Ò Ê¤ÚÔÓÙ·˜ Í›ÊÔ˜». «§ÔÈfiÓ, Ô‡Ù ÂÁÒ ı· Ìˆ» ÊÒÓ·Í ÔÚÁÈṲ̂ÓÔ˜ Ô ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ¤‚Á·Ï ÙÔ Î·ÊÙ¿ÓÈ, ‰È¤Ù·Í fiÏË ÙË Û˘Óԉ›· ÙÔ˘ Ó· οÓÂÈ ÙÔ ›‰ÈÔ
Î·È Á‡ÚÈÛ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰·. ΔÔ ÂÚÈÛÙ·ÙÈÎfi ·˘Ùfi

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [135]

Ì·ÚÙ˘Ú¿ fiÙÈ Î·È ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ ÃÔ˘ÛÛÂ˝Ó ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹
Ë ı¤ÛË ÙÔ˘ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ‰‡ÛÎÔÏË. ∂Ô̤ӈ˜, ‰ÂÓ Ì·˜ οÓÂÈ ÂÓÙ‡ˆÛË Ô˘ ‰ÂÓ ı¤ÏËÛ ӷ ÙÂı›
ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÙÔ˘ ‰È·‰fi¯Ô˘ ÙÔ˘.
¢ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó· ·Ú·Ï›„Ô˘Ì fiÙÈ Ô ¿Ó‰Ú·˜ ·˘Ùfi˜
‹Ù·Ó ȉȷ›ÙÂÚ· Ô͇ı˘ÌÔ˜. °È· ÙÔÓ ·fiÙÔÌÔ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·
ÙÔ˘ Ô ∫·ÈÛ¿ÚÈÔ˜ ¢·fiÓÙ˜ Ì·˜ ¤¯ÂÈ ‰È·ÛÒÛÂÈ ÌÈ· ·Ê‹ÁËÛË, ÙȘ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ Ù˘ ÔÔ›·˜ ‰ÂÓ ı· ·ÔÛȈ‹ÛÔ˘ÌÂ, fiÛÔ ·Ú¿ÍÂÓÔ Î·È ·Ó Ê·›ÓÂÙ·È, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ÙËÓ ·ÎÚÈ‚‹ Ù˘ ¯ÚÔÓÔÏfiÁËÛË. √ ¢·fiÓÙ˜ ‚‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ, fiÙ·Ó ·Ú·ÈÙ‹ıËÎÂ Ô ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜ ·ÙÚȿگ˘ π¿Îˆ‚Ô˜ Î·È ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËΠÛÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ Ô
Î˘Ú ∫·ÏÏ›ÓÈÎÔ˜ ·fi ÙËÓ ¶ÚÔ‡Û·, «Î·ıÒ˜ ‹Á·ÈÓ·Ó
‰‡Ô ÎÏËÚÈÎÔ› Ó· ÙÔÓ Ô‰ËÁ‹ÛÔ˘Ó ÛÙÔ ¿ÁÈÔ ‚‹Ì· Û‡Ìʈӷ Ì ÙË Û˘Ó‹ıÂÈ·, ¿ÚÁËÛ·Ó Ï›ÁÔ Î·È Ô ∫·Ú˘ÔʇÏÏ˘, ̤Á·˜ ÏÔÁÔı¤Ù˘, ‚ϤÔÓÙ·˜ ˆ˜ ·ÚÁÔ‡Û·Ó, ϤÁÂÙ·È fiÙÈ Â›Â: “ΔÈ Î¿ÓÔ˘Ó ·˘Ù¿ Ù· ‚Ô˘‚¿ÏÈ· Î·È ·ÚÁÔ‡Ó ÙfiÛÔ”;. ∂Âȉ‹ ÏÔÈfiÓ ‹Ù·Ó ÎÔÓÙ¿ ÙÔ˘ Ô Ì¤Á·˜
‰Ú·ÁÔ˘Ì¿ÓÔ˜ ∞ϤͷӉÚÔ˜ (Ô˘ ‹Ù·Ó ÙfiÙ ̤Á·˜ Û΢ÔʇϷη˜), ÙÔÓ ¿ÎÔ˘ÛÂ Î·È Â› ÛÙÔ Ï·fi, Ô ÔÔ›Ô˜
‹Ù·Ó ·fi ÚÈÓ ıÔÚ˘‚Ë̤ÓÔ˜: “¢Â›Ù ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›, Ô ·Û‚‹˜ Ó· ηÙËÁÔÚ› ÙÔ˘˜ ÎÏËÚÈÎÔ‡˜ Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ϤÂÈ
‚Ô˘‚¿ÏÈ·!”. √ ∫·Ú˘ÔʇÏÏ˘ ÙfiÙ ÙÔ˘ Ì›ÏËÛ Ì ÏfiÁÈ·
Ô˘ ÚfiÛ‚·ÏÏ·Ó ÙËÓ ÙÈÌ‹ ÙÔ˘. √ ̤Á·˜ ‰Ú·ÁÔ˘Ì¿ÓÔ˜
‰ÂÓ ¿ÓÙÂÍÂ Î·È ¤ÙÚÂÍ ηٷ¿Óˆ ÙÔ˘. ∫·ıÒ˜ ‹Ù·Ó
·ÎfiÌ· ÈÔ ‰˘Ó·Ùfi˜, ¯Ù˘‹ıËηÓ. ΔȘ ÁÚÔıȤ˜ fï˜ ÙȘ
‰¤¯ÙËÎÂ Ô ∫·Ú˘ÔʇÏ˘, Ô˘ ‹Ù·Ó ÈÔ ·‰‡Ó·ÙÔ˜. £¤ÏÔÓÙ·˜ Ó· οÓÂÈ ·ÁˆÁ‹ ÁÈ’ ·˘Ùfi, Ì‹Î ÛÙË Ì¤ÛË Ô Î˘Ú
¢ÔÛ›ıÂÔ˜ πÂÚÔÛÔÏ‡ÌˆÓ Î·È ÙÔ˘˜ Û˘ÌÊÈÏ›ˆÛ». ∂›·ÌÂ
fiÙÈ Ë ·Ê‹ÁËÛË ‰ÂÓ Â›Ó·È ·ÎÚÈ‚‹˜ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ
ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ·Ô‰›‰ÂÙ·È, ÁÈ·Ù› Ô ÌËÙÚÔÔÏ›Ù˘ ¶ÚÔ‡Û˘, ∫·ÏÏ›ÓÈÎÔ˜, ‰È·‰¤¯ÙËΠÙÔÓ π¿Îˆ‚Ô ÙÔ 1690, ÙÔ
¯ÚfiÓÔ ‰ËÏ·‰‹ Ô˘ Ô ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ ‹Ù·Ó ÛÙË μȤÓÓË
ˆ˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ Ì·˙› Ì ÙÔÓ ™Ô˘ÏÊÈÎ¿Ú ÂʤÓÙË. ŒÙÛÈ,
Ë ·ÏÏfiÎÔÙË ÂΛÓË Û˘ÌÏÔ΋, ·Ó Ú¿ÁÌ·ÙÈ ¤ÁÈÓ ÔÙ¤,
Û˘Ó¤‚Ë Û οÔÈ· ¿ÏÏË ÂÚ›ÛÙ·ÛË. ∞ÏÏ¿ Î·È ·Ó ‰ÂÓ
Û˘Ó¤‚Ë, Ë Ê‹ÌË Ô˘ ÂÈÎÚ·Ù› ÁÈ’ ·˘Ù‹ Ì·ÚÙ˘Ú› ÔÈ·
ÁÓÒÌË Â›¯·Ó ÁÈ· ÙÔ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· ÙÔ˘ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˘ ÔÈ
Û‡Á¯ÚÔÓÔ› ÙÔ˘. ∂Âȉ‹ fï˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ͯ¿ÛÂÈ
ÁÈ· ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÙÔ ·Í›ˆÌ¿ ÙÔ˘ Ô‡ÙÂ
ÛÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘ Ì ÙÔ˘˜ ‚Â˙›Úˉ˜ Ô‡Ù Û ·˘Ù¤˜ ÌÂ
ÙÔ˘˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù¤˜ ·ÏÏ¿ Ô‡ÙÂ Î·È Ó· ÙÔ˘˜ Û˘ÌÂÚÈÊÂÚı› fiˆ˜ ÛÙÔÓ ∫·Ú˘ÔʇÏÏË, ÂÍËÁÂ›Ù·È ÙÔ Ò˜ Î·È ÁÈ’
·˘Ùfi, ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ ¿ÏψÓ, ıÂÒÚËÛ ηÏfi Ó· ·Ú·ÈÙËı›
·fi ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘, Ô˘ ‹Ù·Ó ÂÈÛÊ·Ï‹˜. ΔÔ fiÛÔ
ÛÔÊ¿ ›¯Â ÚԂϤ„ÂÈ ÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ Ô˘ ÏËÛ›·˙·Ó
ÂȂ‚·ÈÒıËΠ¤ÂÈÙ· ·fi Ï›ÁÔ ·fi Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·.
√ Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘ ƒ·Ì‹˜ ΢‚¤ÚÓËÛ ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜ ÌfiÓÔ ÁÈ·

Ï›ÁÔ˘˜ Ì‹Ó˜. °‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1703 ͤÛ·Û ÌÈ·
ÊÔ‚ÂÚ‹ ÛÙ¿ÛË, Ô˘ Ô‰‹ÁËÛ ÛÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛË ÙÔ˘
ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘ ªÔ˘ÛÙ·Ê¿ μ′ Î·È ÛÙËÓ ·Ó¿ÏË„Ë ÙÔ˘ ıÚfiÓÔ˘ ·fi ÙÔÓ ∞¯Ì¤Ù °′. ™ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÛÙ¿Û˘,
Ô ƒ·Ì‹˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠӷ ·Ú·ÈÙËı›. √È ÛÙ·ÛÈ·ÛÙ¤˜
··›ÙËÛ·Ó ÔÏÏ¿ ¯Ú‹Ì·Ù· Î·È ·fi ÙÔÓ ÂÍ ·ÔÚÚ‹ÙˆÓ
Û‡Ì‚Ô˘Ïfi ÙÔ˘, ∞ϤͷӉÚÔ. ∞˘Ùfi˜ ·¤Ê˘Á ӷ ÏËÚÒÛÂÈ Î·È ¤ÁÈÓ ¿Ê·ÓÙÔ˜. ∏ ·Î›ÓËÙË ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘ fï˜
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ‰Ë̇ÙËÎÂ, ̤¯ÚÈ Ô˘ ¤Ú·ÛÂ Ë ı‡ÂÏÏ· Î·È Ô Ì¤Á·˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ‰È¢ı¤ÙËÛ ٷ Ú¿ÁÌ·Ù· οÓÔÓÙ·˜ ÔÈÎÔÓƠ̂˜ Î·È ·Ó·ÎÙÒÓÙ·˜ Ù· Û›ÙÈ· Ô˘ ›¯·Ó ‰ËÌ¢Ù›. √ ∞ϤͷӉÚÔ˜
ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ·˘Ùfi ΛӉ˘ÓÔ ¤˙ËÛ ÂÚ›Ô˘ ¤ÍÈ
¯ÚfiÓÈ·. ¶¤ı·Ó ÙÔ 1709 ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ·È‰È¿ ÙÔ˘, ÙÔ˘˜
‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÙÔ˘, ·ÊÔ‡ ‰È¤Ù·Í ӷ Á›ÓÂÈ
Ë Îˉ›· ÙÔ˘ ¯ˆÚ›˜ ÔÏ˘Ù¤ÏÂȘ Î·È ˘ÂÚ‚ÔϤ˜ ηÈ
Û˘Ó¤Ù·Í ÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘ ÂÈÙ¿ÊÈÔ Â›ÁÚ·ÌÌ·.

√È ˘fiÏÔÈÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ
‰ÈÂÚÌËÓ›˜ √È ËÁÂÌfiÓ˜ Ù˘ ªÔω·‚›·˜
Î·È Ù˘ μÏ·¯›·˜
¢ÂÓ ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ÏÂÙÔÌÂÚÒ˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ‰È·‰fi¯Ô˘˜ ÙÔ˘
∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ¶·Ó·ÁÈÒÙË, fiˆ˜ ‰›Î·È· ÙÔÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ Ô Ã¿ÌÌÂÚ. ∞fi ÙË
Ì›· ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ ı¤ÏÔ˘Ì ӷ ÊÙ¿ÛÔ˘Ì Û ˘ÂÚ‚ÔϤ˜, ·fi
ÙËÓ ¿ÏÏË ÁÈ·Ù› ηÓ›˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ‰ÂÓ ·Ó¤Ï·‚ ÙÔ
ÛÔ˘‰·›Ô ·Í›ˆÌ· ÙˆÓ ‰‡Ô ÂÎÂ›ÓˆÓ ·Ó‰ÚÒÓ. ¶ÔÏÏÔ›
·fi ÙÔ˘˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ‰ÈÂÚÌËÓ›˜ ¤ÁÈÓ·Ó Î˘Ú›·Ú¯ÔÈ Ù˘
ªÔω·‚›·˜ Î·È Ù˘ μÏ·¯›·˜. ∫¿ÔÈÔÈ Ï›ÁÔÈ ·Ó¤Ï·‚·Ó
Ù· ¤ÎÙ·ÎÙ· ·ÍÈÒÌ·Ù· ÙˆÓ ‰‡Ô ÚÒÙˆÓ. √ ¤Ó·˜ ‹Ù·Ó Ô
πˆ¿ÓÓ˘ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜, Ô ‰Â˘ÙÂÚfiÙÔÎÔ˜ ÁÈÔ˜ ÙÔ˘
∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ÁÈÓ ÙÚ›ÙÔ˜ ÏËÚÂÍÔ‡ÛÈÔ˜
˘Ô˘ÚÁfi˜ ÛÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈÚ‹ÓË Ô˘
˘ÔÁÚ¿ÊÙËΠÛÙÔ ¶·ÛÛ¿ÚÔ‚ÈÙ˙ ÙÔ 1718. √ ¿ÏÏÔ˜ ‹Ù·Ó
Ô ∞ϤͷӉÚÔ˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ªÔ˘ÚÔ‡˙˘, Ô˘ ¤ÁÈÓÂ
ÏËÚÂÍÔ‡ÛÈÔ˜ ˘Ô˘ÚÁfi˜ ÛÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÁÈ· ÙȘ
Û˘Óı‹Î˜ ÙÔ˘ ™ÈÛÙÔ‚›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ π·Û›Ô˘ Ì ÙËÓ ∞˘ÛÙÚ›· Î·È ÙË ƒˆÛ›· ÙÔ 1791 Î·È ÙÔ 1792. ∂ÎÙfi˜ ·fi
·˘Ù¿, Ô °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∫·Ú·Ù˙¿˜ ¤ÁÈÓ ÂÍ ·ÔÚÚ‹ÙˆÓ Û‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜ Î·È Ô ªÈ¯·‹Ï ™Ô‡ÙÛÔ˜ ̤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ∞ÓÒÙ·ÙÔ˘
™˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘ ∂ÈÎÚ·Ù›·˜ Ï›ÁÔ ÚÈÓ ÙË ÌÂÁ¿ÏË Â·Ó¿ÛÙ·ÛË. ∫·Ó›˜ fï˜ ·fi fiÏÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ -Î·È ·ÎfiÌË ÏÈÁfiÙÂÚÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜-, ‰ÂÓ ¤ÌÂÈÓ ÛÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›· ÁÈ· ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· fiÛÔ Ô
¡ÈÎÔ‡ÛÈÔ˜ Î·È Ô ∞ϤͷӉÚÔ˜ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜.

[136]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∞ÎÔ˘·Ù›ÓÙ·
ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·
Ì ı¤Ì· ÙÔ
ÂÛˆÙÂÚÈÎfi
Ê·Ó·ÚÈÒÙÈÎÔ˘
ÛÈÙÈÔ‡. ŒÚÁÔ
ÙÔ˘ William Henry
Bartlett.
PHILIP DE BAY/
HISTORICAL PICTURE
ARCHIVE/CORBIS/
APEIRON

∞ÚΛ ÏÔÈfiÓ Ó· ԇ̠fiÙÈ ·fi ÙÔÓ ∞ϤͷӉÚÔ Î·È
ÌÂÙ¿, ̤¯ÚÈ ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË, fiÏÔÈ ÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ ‰ÈÂÚÌËÓ›˜ Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘ ‹Ù·Ó ŒÏÏËÓ˜ Ì ÂÍ·›ÚÂÛË
¤Ó·Ó Î·È ÌÔÓ·‰ÈÎfi, ÙÔ μÏ¿¯Ô ªÈ¯·‹Ï ƒ·ÎÔ‚›Ù˙·.
∂ΛÓÔ˜ fï˜ ¤ÌÂÈÓ ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ·˘Ù‹ ÁÈ· ¤Ó·
ÌfiÓÔ ¯ÚfiÓÔ, ·fi ÙÔ 1769 ¤ˆ˜ ÙÔ 1770. ∞fi ÙfiÙ ¤ÁÈÓ·Ó ÌÂÁ¿ÏÔÈ ‰ÈÂÚÌËÓ›˜ ÙÚÂȘ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔÈ, Ù¤ÛÛÂÚȘ °Î›Î˜, ¤ÍÈ ∫·ÏÏÈÌ¿¯Ë‰Â˜, ¤ÍÈ ∫·Ú·Ù˙¿‰Â˜, ¤ÓÙÂ
™Ô‡ÙÛÔÈ, ‰‡Ô À„ËÏ¿ÓÙˉ˜, ¤ÍÈ ªÔ˘ÚÔ‡˙ˉ˜, ¤Ó·˜
ƒ¿ÏÏ˘ ‹ ƒ·ÏϤÙÔ˜, ¤Ó·˜ ∞ÚÁ˘ÚfiÔ˘ÏÔ˜ Î·È ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ fiÏˆÓ Ô ™Ù·˘Ú¿Î˘ ∞ÚÈÛٿگ˘. ∞Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜
ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ŒÏÏËÓ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ›˜ Û˘ÌÂÚÈÏ¿‚·ÌÂ Î·È ÙÔ˘˜ °Î›Î˜, ·Ó Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ÔÏfiÎÏËÚÔ˜ ·˘Ùfi˜ Ô Ô›ÎÔ˜ Â΂Ϸ¯›ÛÙËÎÂ. ∏ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· fï˜ ·˘Ù‹,
Ô˘ ηٷÁfiÙ·Ó ·fi ÙËÓ ∞Ï‚·Ó›·, ÙÔÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ
·ÈÒÓ· ÌÈÏÔ‡Û ÂÏÏËÓÈο Î·È ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÎfi ÙÚfiÔ ˙ˆ‹˜. √ °ÚËÁfiÚÈÔ˜ °Î›Î·˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ ·fi ÙÔÓ Ô›ÎÔ ·˘Ùfi, ¤ÛˆÛ ÙË ƒfi‰Ô ·fi ÙȘ ηٷȤÛÂȘ ÙˆÓ ‚Â˙›ÚˉˆÓ, ·fi ÙȘ Ôԛ˜ ÎÈÓ‰‡Ó¢Â
Ó· ÂÚË̈ı› ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈο. ªÂ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi, ηÙfiÚıˆÛ ӷ ÙË Û˘ÌÂÚÈÏ¿‚ÂÈ ÛÙȘ ȉȈÙÈΤ˜ ÎÙ‹ÛÂȘ
ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘, ÔÈ Ôԛ˜ ‰ÈÔÈÎÔ‡ÓÙ·Ó Û›ÁÔ˘Ú· Ì ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ÂÈ›ÎÂÈ·. ª‹ˆ˜ Ë ÈÔ ÂÏÏËÓÈ΋ ·Ó¿ÌÂÛ·
ÛÙȘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ÂΛӘ, ÔÈ ∫·ÏÏÈÌ¿¯Ë‰Â˜, ‰ÂÓ Â›¯·Ó,
fiˆ˜ ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙·Ó οÔÈÔÈ, È‰Ú˘Ù‹ πÙ·Ïfi ‹ Û‡Ìʈӷ
Ì ÌÈ· ÈÔ ÁÂÓÈ΋ ÔÌÔÏÔÁ›· ηÈ, fiˆ˜ ÂȂ‚·ÈÒÓÂÈ
Î·È Ô ¢·fiÓÙ˜, ÁÈ· οÔÈÔÓ ÙÛ·Ú¿ÓÔ Ù˘ ªÔω·‚›·˜
Ô˘ ÏÂÁfiÙ·Ó ∫·ÏÌԇ΢ Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔ fiÓÔÌ· ·˘Ùfi
¿ÏÏ·Í Û ∫·ÏÏÈÌ¿¯Ë. ∞˘Ùfi˜ Ô πˆ¿ÓÓ˘ ∫·ÏÏÈÌ¿¯Ë˜
¤ÁÈÓ ÙÔ 1740 ̤Á·˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ Î·È Ô ¢·fiÓÙ˜ ÙÔÓ
ÔÓÔÌ¿˙ÂÈ Ôχ ·Ï¿ °È·ÓÓ¿ÎË ªfiÁ‰·ÓÔ.
ΔfiÙ ‰ÂÓ ‰fiıËΠÌfiÓÔ ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ‰ÈÂÚÌËÓ¤· ÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ Ù˘ μÏ·¯›·˜ Î·È Ù˘ ªÔω·‚›·˜. ª¤¯ÚÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·, ËÁÂÌfiÓ˜ ÛÙȘ ‰‡Ô ·˘Ù¤˜ ·Ú·‰Ô˘Ó¿‚Ș ËÁÂÌÔӛ˜ ‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ·Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ÔÈ ÓÙfiÈÔÈ
¿Ú¯ÔÓÙ˜ Î·È ‹Ù·Ó Ï›Á˜ ÔÈ ÂÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ ÛÙÔÓ Î·ÓfiÓ·
·˘Ùfi. ¢‡Ô ∫·ÓÙ·ÎÔ˘˙ËÓÔ›, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Î·Ù¿ÁÔÓÙ·Ó ·fi
ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ¯ÂÈÚÔÙÔÓ‹ıËÎ·Ó ËÁÂÌfiÓ˜
Ù˘ μÏ·¯›·˜, Ô ™ÂÚÌ¿Ó ÙÔ 1679 Î·È Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ÙÔ
1714. ΔÚ›ÙÔ˜ ‹Ù·Ó Ô ¢ËÌËÙÚ¿ÛÎÔ˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÈÔ›ÎËÛÂ
‰‡Ô ÊÔÚ¤˜ ÙË ªÔω·‚›·, ÙÔ 1674 Î·È ÙÔ 1684. ™ÙËÓ
·Ú¯‹ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ·ÈÒÓ·, ÙÔ 1619, ·Ó·ÁÔÚ‡ıËΠÁÈ· ÌÈÎÚfi ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ªÔω·‚›·˜, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ Ã¿ÌÌÂÚ, Ô ÚÒËÓ ‰Ô‡Î·˜ Ù˘ ¡¿ÍÔ˘
°Ú·ÙÈ¿ÓȘ, ÂÓÒ Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ºˆÙÂÈÓfi οÔÈÔ˜ °·Û¿Ú, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â ‰È·ÙÂϤÛÂÈ ÚÈÓ Ì¤Á·˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜. ∞ÏÏ¿ ·fi ÙÔ 1710 Û¯ÂÙÈο Ì ÙË ªÔω·‚›· ηÈ

ÙÔ 1716 Û¯ÂÙÈο Ì ÙË μÏ·¯›·, ̤¯ÚÈ ÙÔ 1821, Ë ·ÓÒÙ·ÙË ÂÍÔ˘Û›· ÙˆÓ ‰‡Ô ÂÎÂ›ÓˆÓ ËÁÂÌÔÓÈÒÓ ·Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÛÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, ÂÎÙfi˜ ·fi ‰‡Ô ƒ·ÎÔ‚ÈÙ˙‹‰Â˜
ÛÙË μÏ·¯›· Î·È ‰‡Ô ¿ÏÈ ƒ·ÎÔ‚ÈÙ˙‹‰Â˜ Î·È ¤Ó·Ó ∫·ÓÙÂÌ›Ú ÛÙË ªÔω·‚›·. ŸÏÔÈ ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ËÁÂÌfiÓ˜
‹Ù·Ó ŒÏÏËÓ˜ Î·È ‹Ù·Ó: ÙÚÂȘ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔÈ, ÙÚÂȘ
∫·ÏÏÈÌ¿¯Ë‰Â˜, ÔÎÙÒ °Î›Î˜, Ù¤ÛÛÂÚȘ ∫·Ú·Ù˙¿‰Â˜,
ÙÚÂȘ À„ËÏ¿ÓÙˉ˜, ‰‡Ô ªÔ˘ÚÔ‡˙ˉ˜, ÙÚÂȘ ™Ô‡ÙÛÔÈ, ¤Ó·˜ ƒˆÛ¤ÙÔ˜ Î·È ¤Ó·˜ ª·˘ÚÔÁ¤Ó˘. ∂ÎÙfi˜ ·fi
·˘Ùfi, Î·È ¤Ó· ¿ÏÏÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Ë
‰ÈÂÚÌËÓ›· ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘, ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÓÙ·Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ÛÂ
ŒÏÏËÓ˜. Δ¤ÙÔÈÔÈ Í·ÎÔ˘ÛÙÔ› ‹Ù·Ó Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ªÔ˘ÚÔ‡˙˘, Ô πˆ¿ÓÓ˘ ¡ÈÎÔÏ¿Ô˘ ∫·Ú·Ù˙¿˜, Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ª·˘ÚÔÁ¤Ó˘ Î·È Ô ™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ª·˘ÚÔÁ¤Ó˘. ™˘Ó‹ıˆ˜ Ì¿ÏÈÛÙ· Ë ‰ÈÂÚÌËÓ›· ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘
ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ÌÈ· ÚÔÂÙÔÈÌ·Û›· ÁÈ· ÙË ÌÂÁ¿ÏË ‰ÈÂÚÌËÓ›·, ηıÒ˜ ¿ÏÈ ÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ ‰ÈÂÚÌËÓ›˜ ÚÔ‚È‚¿˙ÔÓÙ·Ó Û ̛· ·fi ÙȘ ·Ú·‰Ô˘Ó¿‚Ș ËÁÂÌÔӛ˜.
øÛÙfiÛÔ, Ô ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ª·˘ÚÔÁ¤Ó˘ Ô˘ ÚԷӷʤڷÌÂ
¤ÁÈÓ ·fi ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘ ηÙ¢ı›·Ó ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ μÏ·¯›·˜ ÙÔ 1786.

√È ÏÂÁfiÌÂÓÔÈ º·Ó·ÚÈÒÙ˜
√È ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Ù˘ μÏ·¯›·˜ Î·È Ù˘ ªÔω·‚›·˜ Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ Î·È ÙÔ˘˜ Ê›ÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜
Î·È Ì·˙› ÙÔ˘˜ ΢‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó ÙȘ ¯ÒÚ˜ ÂΛӘ, ‰›ÓÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜ Ù· ÂÁ¯ÒÚÈ· ·ÍÈÒÌ·Ù· ÙˆÓ Û·ı·Ú›ˆÓ, ÙˆÓ
ÔÛÙÂÏӛΈÓ, ÙˆÓ ¯·ÙÌ¿ÓˆÓ, ÙˆÓ ‚ÔÚÓ›ÎˆÓ Î·È ¿ÏÏ·.
ŸÙ·Ó Ô ËÁÂÌfiÓ·˜ ¤¯·Ó È· ÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· ÙÔ˘, Û˘Ó‹ıˆ˜
Â¤ÛÙÚÂÊ·Ó fiÏÔÈ Ì·˙› ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ŒÙÛÈ,
‰È·ÌÔÚÊÒıËΠÛÙË ‚·ÛÈÏÂ‡Ô˘Û· ÌÈ· ÔÏ˘¿ÚÈıÌË
Ù¿ÍË ·ÓıÚÒˆÓ, Ë ÔÔ›· ·ÔÙ¤ÏÂÛ ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ·ÈÒÓ· Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜ ¤Ó· ›‰Ô˜ ÔÏÈÙÈ΋˜ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·˜ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜. √È ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó
ÙËÓ Ù¿ÍË ·˘Ù‹ ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎ·Ó º·Ó·ÚÈÒÙ˜, ÂÂȉ‹ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÛÙË Û˘ÓÔÈΛ· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ Ô˘
ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó º·Ó¿ÚÈ Î·È ÛÙËÓ ÔÔ›· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÙÔ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô Î·È Ô ·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ÎÏ‹ÚÔ˜. √È
·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ı˘ÌÔ‡ÓÙ·È fiÙÈ ÔÈ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ·˘Ù¤˜, ÚÈÓ
·ÓÔȯı› ÌÚÔÛÙ¿ ÙÔ˘˜ Ô ‰ÚfiÌÔ˜ Ù˘ ‰ÈÂÚÌËÓ›·˜,
ÙˆÓ ËÁÂÌÔÓÈÎÒÓ Î·ıËÎfiÓÙˆÓ Î·È ÙˆÓ ˘Ô˘ÚÁÈÎÒÓ
·ÍÈˆÌ¿ÙˆÓ ÛÙȘ ËÁÂÌÔӛ˜, Âȉ›ˆÎ·Ó ΢ڛˆ˜ Ù· ÏÂÁfiÌÂÓ· ÎÏËÚÈο ·ÍÈÒÌ·Ù· Ù˘ ·ÙÚÈ·Ú¯È΋˜ ·˘Ï‹˜.
∂Ô̤ӈ˜, ÂÍËÁÂ›Ù·È ÁÈ·Ù› ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ
·˘Ï‹. ∞ÏÏ¿ Î·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ‰ÂÓ ¤·˘Û·Ó Ó· ηÙÔÈÎÔ‡Ó
ÂΛ, ·fi ÙË ÌÈ· ÁÈ·Ù› Ô‡Ù ÙfiÙ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó Ó· ÂÈ˙ËÙÔ‡Ó ÂΛӷ Ù· ·ÍÈÒÌ·Ù·, Î·È ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÁÈ·Ù›
Î·È Û˘ÌʤÚÔÓ Î·È Î·ı‹ÎÔÓ Â›¯·Ó Ó· ·Ó·ÌÂÈÁÓ‡ÔÓÙ·È

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [137]

Û fiÏ· Ù· ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο Î·È Ù· ˘fiÏÔÈ· ÂıÓÈο ı¤Ì·Ù·, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ·Ú¯ËÁfi˜ ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó Î·È
‹Ù·Ó ¿ÓÙ· Ô ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi˜ ·ÙÚȿگ˘.
∂›‰·Ì fiÙÈ ÔÈ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ·˘Ù¤˜, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË Ù¤ÛÛÂÚȘ, Ë ·Ú¯‹ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ·Ó¿ÁÂÙ·È ÚÈÓ ·fi ÙËÓ Î·Ù¿ÎÙËÛË, Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ·fi fiϘ
ÙȘ Â·Ú¯›Â˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÕψÛË, ÂÓÒ Î¿ÔȘ ¿ÏϘ Ôχ ·ÚÁfiÙÂÚ·. ∞Ó Ì¿ÏÈÛÙ· ıˆڋÛÔ˘ÌÂ
·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙ· Ù· fiÛ· ϤÁÔÓÙ·È ÁÈ· ÔÚÈṲ̂Ó˜ ·fi
·˘Ù¤˜, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ ·Ó‹Î·Ó Û ÌÈ· ·ÓÒÙÂÚË Ù¿ÍË ÛÙȘ
¯ÒÚ˜ ·fi ÙȘ Ôԛ˜ ηٿÁÔÓÙ·Ó, ÙÔ ·Í›ˆÌ· ·˘Ùfi ‰ÂÓ
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ¯ÚËÛÈ̇ÛÂÈ Î·ıfiÏÔ˘ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, fiˆ˜ ›¯·Ó ÙfiÙ ٷ Ú¿ÁÌ·Ù·. ∞ÏÏ¿ ·ÊÔ‡
ÂÁηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ÂΛ Î·È ·Ó¤Ï·‚·Ó ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÔÏÏ¿ Î·È ÂÓ›ÔÙ ÛÔ˘‰·›· ·ÍÈÒÌ·Ù·Ø
·ÊÔ‡ ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ÛÔ‡‰·Û·Ó ÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜, ÙȘ
·Ú·‚ÈΤ˜ Î·È ÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜ ÁÏÒÛÛÂ˜Ø ·ÊÔ‡ Û˘Ó‹ıÈÛ·Ó Ó· ˙Ô˘Ó ÏÔ‡ÛÈ· ¤¯ÔÓÙ·˜ ηıËÌÂÚÈÓ¤˜ Î·È Î¿ÔȘ
ÊÔÚ¤˜ ÊÈÏÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ fi¯È ÌfiÓÔ Ì ÙÔ˘˜ ·ÓÒÙ·ÙÔ˘˜

ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡˜ ÙÔ˘ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ ·ÏÏ¿ Î·È Ì ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ ‰˘Ó¿ÌÂˆÓ Î·È Ì fiÏÔ˘˜ ÁÂÓÈο
ÙÔ˘˜ Â›ÛËÌÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜Ø ·ÊÔ‡ ÁÈ· ÔÏϤ˜ ÁÂÓȤ˜ ˙Ô‡Û·Ó ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘˜ ‰È¢ıÂÙÒÓÙ·˜ Ù· ‰ËÌfiÛÈ· ˙ËÙ‹Ì·Ù·
Î·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ù· ÈÔ ÛÔ˘‰·›· ·fi ·˘Ù¿Ø ·ÊÔ‡ ›‰·Ó ÙÔ˘˜ ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ‡˜ ÚÔ‡¯ÔÓÙ˜ ÙÔ˘ Á¤ÓÔ˘˜ ÛÙȘ
Â·Ú¯›Â˜ Ó· ËÁ·›ÓÔ˘Ó Û˘Ó¯Ҙ Û ·˘ÙÔ‡˜ ÁÈ· Ó· ˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÔχÙÈÌË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜Ø ·ÊÔ‡ ÙÂÏÈο ÔÏÏÔ› ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ·¤ÎÙËÛ·Ó ÌÂÁ¿ÏË ÂÍÔ˘Û›· Û ÌÂÁ¿Ï˜ Î·È Ôχ ÏÔ‡ÛȘ ¯ÒÚ˜ Î·È ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÙËÎ·Ó ˆ˜
ËÁÂÌfiÓ˜ fi¯È ÌfiÓÔ ·fi ÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ ·ÏÏ¿ Î·È ·fi
ͤÓÔ˘˜ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Î·È ˘Ô˘ÚÁÔ‡˜, ‹Ù·Ó Ôχ Ê˘ÛÈÎfi
Ó· ·ÔÙÂϤÛÔ˘Ó ÌÈ· Âͤ¯Ô˘Û· Ù¿ÍË ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ Ô˘
˘ÂÚ›¯Â Û ÔÏÏ¿ ·fi fiϘ ÙȘ ˘fiÏÔÈ˜.
√È º·Ó·ÚÈÒÙ˜ ‰˘ÛÊËÌ‹ıËÎ·Ó Ì ÔÏÏÔ‡˜ Î·È ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜. ∏ ·Ï‹ıÂÈ· Â›Ó·È fiÙÈ ÁÈ· οÔÈ· ÛÙÔȯ›· Ù˘ ˙ˆ‹˜ Î·È Ù˘ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿˜ ÙÔ˘˜ ÌÔÚÔ‡Û·Ó
‡ÏÔÁ· Ó· ηÙËÁÔÚËıÔ‡Ó. §›ÁÔÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ·Ó¤Ù˘Í·Ó ·ÍÈÔÚÂ›˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜.

[138]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

°ÎÚ·‚Ô‡Ú· ÛÙËÓ
ÔÔ›·
·ÂÈÎÔÓ›˙ÔÓÙ·È Ô
ª·˘ÚÔÁ¤Ó˘ Î·È Ë
·˘Ï‹ ÙÔ˘. ΔÔ 1770
Ô Ã·Û¿Ó ·Û¿˜
ÚÔۤϷ‚ ÙÔÓ
¡ÈÎfiÏ·Ô
ª·˘ÚÔÁ¤ÓË ˆ˜
‰ÈÂÚÌËÓ¤·. ∞˘Ùfi˜,
¯¿ÚË ÛÙËÓ Â˘Ê˘˝·
Î·È ÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ¿
ÙÔ˘, ¤ÊÙ·Û ̤¯ÚÈ
ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘
ËÁÂÌfiÓ· Ù˘
μÏ·¯›·˜.
PUBLIC DOMAIN

øÛÙfiÛÔ, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ˘‹ÚÍ·Ó ·Ï·˙fiÓ˜ Ì ÙÔ˘˜
ÔÌÔÁÂÓ›˜, ͯÓÒÓÙ·˜ fiÙÈ Ë ˘ÂÚÔ¯‹ ÙÔ˘˜ ÎÚÂÌfiÙ·Ó
·fi ÌÈ· ÎψÛÙ‹ Î·È fiÙÈ Ë ›‰È· ÈÛ¯˘Ú‹ ÂÍÔ˘Û›· ·ÂÈÏÔ‡Û ÙÔ ›‰ÈÔ Î·È ·˘ÙÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÔÌfiÊ˘ÏÔ˘˜ Ô˘
ÂÚÈÊÚÔÓÔ‡Û·Ó. ø˜ ‰ÈÂÚÌËÓ›˜ ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘ Î·È ÌÂÁ¿ÏÔÈ ‰ÈÂÚÌËÓ›˜ Î·È Â›ÙÚÔÔÈ ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Ù˘ μÏ·¯›·˜ Î·È Ù˘ ªÔω·‚›·˜ ›¯·Ó ‚‚·›ˆ˜ ÔÏÏÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÁÈ· Ó· ÏÔ˘Ù›ÛÔ˘Ó, ȉȷ›ÙÂÚ· ÔÈ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Î·È ÔÈ
·ÓÒÙÂÚÔÈ Î·È Î·ÙÒÙÂÚÔÈ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ› ÙˆÓ ‰‡Ô ÂΛӈÓ
Ôχ ÏÔ‡ÛÈˆÓ ¯ˆÚÒÓ. ÀÔ‚¿ÏÏÔÓÙ·Ó Û Ôχ ‚·ÚÈ¿
¯Ú¤Ë, ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÓ·Ó ÙȘ ˘ËÚÂۛ˜ ÙÔ˘˜
ÊÙˆ¯Ô› Î·È ˙Ô‡Û·Ó ‰·ÓÂÈ˙fiÌÂÓÔÈ ·fi ÂÌfiÚÔ˘˜ ‹ ÙÚÂÊfiÌÂÓÔÈ ·fi ÂÏÂËÌÔÛ‡Ó˜ ÙÔ˘ ÏËÚÒÌ·ÙÔ˜ Ù˘ ªÂÁ¿Ï˘ ∂ÎÎÏËÛ›·˜. ∂ȉ›ˆÎ·Ó Ó· Û˘ÁÁÂÓÂ‡Ô˘Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·˙·Ó, ÁÈ· Ó· ·Ú·ÁΈӛÛÔ˘Ó ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÂÓÒÓÔÓÙ·Ó ÌÂ
Ôχ ÛÙÂÓÔ‡˜ ‰ÂÛÌÔ‡˜ ·›Ì·ÙÔ˜ ‹ ·Á¯ÈÛÙ›·˜, Ó· ÌÂÙ·¯ÂÈÚ›˙ÔÓÙ·È ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘˜ οı ›‰Ô˜ ·ÓÔ˘ÚÁ›·˜ ηÈ
Û˘ÎÔÊ·ÓÙ›·˜. °ÂÓÈο, ÔÈ ·Ï·ÈfiÙÂÚÔÈ Ô›ÎÔÈ ÌÈÛÔ‡Û·Ó
fiÛÔ˘˜ Ó¤Ô˘˜ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·Ó Î·È ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·Ó Ì οıÂ
ÙÚfiÔ Ó· ÙÔ˘˜ ‰ÈÒÍÔ˘Ó.
ŸÙ·Ó Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÚÒÙË Â·Ó¿ÛÙ·ÛË Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, ÙÔ 1770, ¤ÁÈÓ ·ÓÙÈÓ·‡·Ú¯Ô˜ Ô ÂÚ›ÊËÌÔ˜
Ã·Û¿Ó ·Û¿˜, ÚÔۤϷ‚ ˆ˜ ‰ÈÂÚÌËÓ¤· ·ÓÙ› ÁÈ· ÙÔÓ
∞ÚÁ˘ÚfiÔ˘ÏÔ Ô˘ ‹Ù·Ó ÚÈÓ, ÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô ª·˘ÚÔÁ¤ÓË, Ô˘ Ë ÁÂÓÈ¿ ÙÔ˘ ÎÚ·ÙÔ‡Û ·fi ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÂÓÒ Â›¯Â ÁÂÓÓËı› ÛÙËÓ ¶¿ÚÔ. √ ª·˘ÚÔÁ¤Ó˘

‹Ù·Ó Ê˘ÛÈο ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ Â˘Ê˘Â›˜, ÙÔ˘˜ ÈÔ
ÈηÓÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÈÔ ÁÂÓÓ·›Ô˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ ˘ËÚ¤ÙËÛ·Ó ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜. ™˘Ó¤‚·Ï Ôχ ÛÙËÓ ÂÈÎÚ¿ÙËÛË Ù˘ ÂÈÚ‹Ó˘ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, fiÙ·Ó ÙÔ
1779 Ô Ã·Û¿Ó ·Û¿˜ ‹Ú ÂÓÙÔÏ‹ Ó· ··ÏÏ¿ÍÂÈ ÙË
¯ÂÚÛfiÓËÛÔ ·fi ÙÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜, fiˆ˜ ı· ‰Ô‡Ì ÛÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ·. √ Ó·‡·Ú¯Ô˜ ÙÔÓ ÂÎÙ›ÌËÛ ÙfiÛÔ Ôχ, Ô˘
Á‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1786 ·Ó·‰Â›¯ıËΠ̠ÙËÓ ÈÛ¯˘Ú‹
ÙÔ˘ ÚÔÛÙ·Û›· ËÁÂÌfiÓ·˜ μÏ·¯›·˜ ¯ˆÚ›˜ Ó· ÂÚ¿ÛÂÈ
ηıfiÏÔ˘ ·fi ÙÔ ·Í›ˆÌ· Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ‰ÈÂÚÌËÓ›·˜.
«ª¿Ù·È·» ϤÂÈ Ô Hope ÛÙË ÁÓˆÛÙ‹ ÙÔ˘ Û˘ÁÁÚ·Ê‹ ÌÂ
Ù›ÙÏÔ ∞Ó¿ÛÙ·ÛȘ ‹ ·ÔÌÓËÌÔÓ‡̷ٷ ŒÏÏËÓÔ˜ ÁڷʤÓÙ·
ÂÚ› Ù· Ù¤ÏË Ù˘ 18˘ ÂηÙÔÓÙ·ÂÙËÚ›‰Ô˜, «Ì¿Ù·È· fiÏÔÈ
ÔÈ º·Ó·ÚÈÒÙ˜ ÂÓÒıËÎ·Ó ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÂÈÏÈÎÚÈÓ¿ ÁÈ·
Ó· ÂÌÔ‰›ÛÔ˘Ó ·˘ÙfiÓ ÙÔ ‰ÈÔÚÈÛÌfi. ª¿Ù·È· ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ·Ó ÁÈ’ ·˘Ùfi ÙÔ Û·Ú¿ÊË (ÙÚ·Â˙›ÙË) ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘, ÙÔÓ ¶ÂÙÚ¿ÎË, Ô ÔÔ›Ô˜, ÁÈ· Ó· ·Ó·ÙÚ¤„ÂÈ ÙÔ ‰ÈÔÚÈÛÌfi ÙÔ˘ ª·˘ÚÔÁ¤ÓË, Ífi‰Â„ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi fiÛ·
›¯Â ÍÔ‰¤„ÂÈ ÔÙ¤ οÔÈÔ˜ ¿ÏÏÔ˜ ÁÈ· Ó· ÂÙ‡¯ÂÈ ÌÈ·
Ù¤ÙÔÈ· ı¤ÛË. Δ›ÔÙ· ‰ÂÓ ÛÙ¿ıËΠÈηÓfi Ó· ·ÏÏ¿ÍÂÈ
ÙËÓ ·fiÊ·ÛË ÙÔ˘ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘. √ ª·˘ÚÔÁ¤Ó˘ ‹ÚÂ
Ù· ·Ú¿ÛËÌ· ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ·˘ÙÔ‡ Î·È ˙‹ÙËÛ ̛· ÌfiÓÔ
¯¿ÚË, ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÙÔ˘ Û·Ú¿ÊË. √È ÚÔÛٿ٘ ÙÔ˘ ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ÙÔ˘ ·ÚÓËıÔ‡Ó ÙË ÌÈÎÚ‹ ·˘Ù‹ ¯¿ÚË
Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ¤‰ÂÈÍ·Ó Ù¤ÙÔÈ· ÚÔı˘Ì›·, ÒÛÙ ÊÚfiÓÙÈÛ·Ó Ó· ¤ÛÂÈ ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÙÔ˘ ¶ÂÙÚ¿ÎË ÛÙ· fi‰È· ÙÔ˘
ª·˘ÚÔÁ¤ÓË ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ·˘Ùfi˜ Â¤ÛÙÚÂÊ ·fi Ù·

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [139]

·Ó¿ÎÙÔÚ· Ì ϷÌÚ‹ Û˘Óԉ›· Û›ÙÈ ÙÔ˘». ∂›Ó·È ÂÚÈÙÙfi Ó· ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ Î·È Ô ª·˘ÚÔÁ¤Ó˘, ·ÊÔ‡
΢‚¤ÚÓËÛ ÙË μÏ·¯›· Â› ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ· Ì ‰‡Ó·ÌË Ù¤ÙÔÈ· Ô˘ ηÓ›˜ ¿ÏÏÔ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ‰ÂÓ ·¤ÎÙËÛÂ, ·ÊÔ‡
ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÛËÌ›ˆÛ ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÛÙÔÓ fiÏÂÌÔ
ηٿ ÙˆÓ ∞˘ÛÙÚÈ·ÎÒÓ Î·È ÙˆÓ ƒÒÛˆÓ, ·ÊÔ‡ ÂÎϤ¯ıËÎÂ Î·È ·Ú¯ÈÛÙÚ¿ÙËÁÔ˜ ·fi ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ -‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ Î·È ·‡ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡˜, ‚Ú·‚‡ÔÓÙ·˜ Î·È ÙÈ̈ÚÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡-, ·ÊÔ‡ ÛÙÂÚ‹ıËΠÙÂÏÈο ÙÔÓ
ÈÛ¯˘Úfi ·˘Ùfi ÚÔÛÙ¿ÙË ÙÔ˘ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ı·Ó¿ÙÔ˘ ÙÔ˘
Ã·Û¿Ó ·Û¿, ¤¯·Û ·fi ÙÔ˘˜ ∞˘ÛÙÚÈ·ÎÔ‡˜ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ
∫·Ï·Ê¿ÙÈÔ Î·È ·ÔÎÂÊ·Ï›ÛÙËΠÙÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ ÙÔ˘
1790. Δ¤ÙÔÈ· ‹Ù·Ó Ù· ·ÓÙ›ÔÈÓ· Ô˘ ¤·ÈÚÓ·Ó ·ÏÏËÏԉȷ‰Ô¯Èο ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ·˘ÙÔ›.
∏ ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË fï˜ ··ÈÙ› Ó· ÔÌÔÏÔÁ‹ÛÔ˘Ì fiÙÈ
fiÏ· ÂΛӷ Ù· ÂÏ·ÙÙÒÌ·Ù·, Ë ˘ÂÚÔ„›·, Ë ÊÈÏ·Ú¯›·, Ë
·Ï·˙ÔÓÈ΋ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ÊÙˆ¯Ô‡˜ ··ÓÙÔ‡Ó
Ï›ÁÔ Ôχ Û fiϘ ÙȘ ·ÓÒÙÂÚ˜ ÏÂÁfiÌÂÓ˜ ÎÔÈÓˆÓÈΤ˜
Ù¿ÍÂȘ. √È º·Ó·ÚÈÒÙ˜ ·ÓÙÈÛÙ¿ıÌÈ˙·Ó Ù· ÂÏ·ÙÙÒÌ·Ù·
·˘Ù¿ Ì ÚÔÙÂÚ‹Ì·Ù· Ô˘ ‰ÂÓ ‚Ú›ÛÎÔ˘Ì ¿ÓÙ· ÛÙȘ
Ù¿ÍÂȘ ·˘Ù¤˜, ·ÎfiÌ· Î·È fiÙ·Ó ÔÈ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È Â˘ÓÔ˚ÎfiÙÂÚ˜. §fiÁˆ Ù˘ ·Ó·ÙÚÔÊ‹˜ ÙÔ˘˜ ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·Ó
Î·È ÁÈ· ÙËÓ ·È‰Â›· ÙÔ˘˜ Î·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÏÂÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜
ÙÚfiÔ˘˜. ™ÙË ÌÂÁ¿ÏË ‰Èψ̷ÙÈ΋ Û¯ÔÏ‹, ÛÙËÓ ÔÔ›·
‰ÂÓ ¤·˘Û·Ó Ó· ÌÔÚÊÒÓÔÓÙ·È ÁÈ· 150 ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ·,
ÔÏÏÔ› ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ·¤ÎÙËÛ·Ó ÌÂÁ¿ÏË ›ڷ Î·È ÈηÓfiÙËÙ·. ∞fi ÙË Û¯ÔÏ‹ ·˘Ù‹ ‚Á‹ÎÂ Ô ÔÏÈÙÈÎfi˜ ¿Ó‰Ú·˜
Ô˘ ÂÎÙ›ÌËÛ ÈÔ Û˘ÓÂÙ¿ ·fi fiÏÔ˘˜ Î·È ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛÂ
Ì ÙÔÓ Î·Ù·ÏÏËÏfiÙÂÚÔ ÙÚfiÔ Ù· Â͈ÙÂÚÈο Û˘ÌʤÚÔÓÙ· Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘, Ô ∞ϤͷӉÚÔ˜ ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ Ô ÓÂfiÙÂÚÔ˜. ¶ÔÏÏÔ› ÊÚfiÓÙÈÛ·Ó ÁÈ· ÙË ‰ËÌfiÛÈ· ÂÎ·›‰Â˘ÛË Â›Ù ȉڇÔÓÙ·˜ ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi
Ó¤· ÂÎ·È‰Â˘Ù‹ÚÈ· ›Ù ÂÓÈÛ¯‡ÔÓÙ·˜ Î·È ÙÂÏÂÈÔÔÈÒÓÙ·˜ Ù· ‹‰Ë ˘¿Ú¯ÔÓÙ·. ø˜ ÚÔ˜ ·˘Ùfi ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó·
οÓÔ˘Ó ·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ·, ÁÈ·Ù› ÙÔ˘˜ ÍÂ¤Ú·Û·Ó ηٿ
Ôχ ¿ÏÏÔÈ ŒÏÏËÓ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ, ·Ó Î·È ‹Ù·Ó ·ÏÔ›
ȉÈÒÙ˜, Ë ·Ï‹ıÂÈ· Â›Ó·È fiÙÈ Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ȉȷ›ÙÂÚ· ÛÙËÓ
ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ÔÈ

º·Ó·ÚÈÒÙ˜ ·Ó·‰Â›¯ıËÎ·Ó fiÛÔ Î·Ó¤Ó·˜ ¿ÏÏÔ˜ ÚÔÛٿ٘ ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ Û˘ÌÊÂÚfiÓÙˆÓ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜. ∞ӷʤڷÌÂ
‹‰Ë ÙÔ˘˜ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎÔ‡˜ ·ÁÒÓ˜ ÙˆÓ ‰‡Ô ÚÒÙˆÓ
‰ÈÂÚÌËÓ¤ˆÓ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ ˙‹ÙËÌ· ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ Δ¿ÊÔ˘.
√ π¿Îˆ‚Ô˜ ·fi ÙÔ ÕÚÁÔ˜, ÌÈÏÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÙÔÓ ∞ϤͷӉÚÔ
ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ ÙÔÓ ÚÂÛ‚‡ÙÂÚÔ, ÙÔÓ Â·ÈÓ› ÁÈ·Ù›
‹Ù·Ó ¢ÚÔÛ‹ÁÔÚÔ˜ Î·È ÚfiÛÊÂÚ Úfiı˘Ì· ÙË ‚Ô‹ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Û fiÏÔ˘˜ fiÛÔÈ ÙË ˙ËÙÔ‡Û·Ó. ¶ÚÔÛı¤ÙÂÈ ·ÎfiÌË:
«ΔÔ˘˜ ·Ó·ÎÔ‡ÊÈÛ ·fi ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ‰·ÛÌÔ‡˜
Î·È ÙÔ˘˜ ·Ï¿ÊÚ˘Ó ·fi ÙȘ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ,
fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔÓ Î·ı¤Ó· ͯˆÚÈÛÙ¿ ·ÏÏ¿ Î·È fiÏÂȘ ÔÏfiÎÏËÚ˜ Î·È ¯ˆÚÈ¿ ˘¿Ú¯Ô˘Ó, Ù· ÔÔ›· ·¿ÏÏ·Í ·fi
ÊfiÚÔ˘˜. ∞˘Ù¿ Ù· ¤Î·Ó ¯ˆÚ›˜ Ó· ÂȉÂÈÎÓ‡ÂÙ·È Î·ıfiÏÔ˘ Ô‡Ù ÂÂȉ‹ ·Á·Ô‡Û ÙȘ ÙÈ̤˜ ·ÏÏ¿ ÂÂȉ‹ ‹Ù·Ó
Úfiı˘ÌÔ˜ Ó· ˆÊÂÏ‹ÛÂÈ fiÛÔ˘˜ ÙÔ ‹ıÂÏ·Ó». ¶fiÛ· Ù¤ÙÔÈ·
‹ ·ÚfiÌÔÈ· ÌÔÚԇ̠ӷ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ Î·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ‰ÈÂÚÌËÓ›˜, ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ·fi
·˘ÙÔ‡˜! ∞ÚÎԇ̷ÛÙ fï˜ Û οÔÈ· Ï›Á· ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· Ô˘ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó fiÙÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ì ÙË ÌÂÛÔÏ¿‚ËÛ‹ ÙÔ˘˜ Ù·ÎÙÔÔÈ‹ıËÎ·Ó ÛÔ˘‰·Èfiٷ٘ ˘Ôı¤ÛÂȘ
ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ ÁÈ· ÙÔ ÎÔÈÓfi ηÏfi.
ªÂÙ¿ ÙËÓ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÙÔ˘ 1770, ÛÙËÓ ÔÔ›· Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó Î·È Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÓËÛÈ¿, ÔÏÏ¿ ·fi ·˘Ù¿ ÎÈÓ‰‡ÓÂ˘Û·Ó Ó· ÙÈ̈ÚËıÔ‡Ó ÛÎÏËÚ¿, ΢ڛˆ˜ Ù· æ·Ú¿. ŒÙÛÈ,
ÔÈ æ·ÚÈ·ÓÔ› ¤ÛÙÂÈÏ·Ó ÛÙÔÓ ÙfiÙ ‰ÈÂÚÌËÓ¤· ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘
¡ÈÎfiÏ·Ô ª·˘ÚÔÁ¤ÓË ÚÂۂ›· ˙ËÙÒÓÙ·˜ ÙÔ˘ Ó· ÌÂÛÔÏ·‚‹ÛÂÈ ÁÈ· ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙÔ˘˜. ∞˘Ùfi˜, ÏfiÁˆ Ù˘ ͯˆÚÈÛÙ‹˜ Û˘Ì¿ıÂÈ·˜ Ô˘ ÙÔ˘ ›¯Â Ô ·Ú¯ÈÓ·‡·Ú¯Ô˜ ÷ۿÓ
·Û¿˜, ÙÔÓ ¤ÂÈÛ fi¯È ÌfiÓÔ Ó· ‰Â›ÍÂÈ ÂÈ›ÎÂÈ· ·ÏÏ¿ ηÈ
Ó· ¢ÂÚÁÂÙ‹ÛÂÈ ÙÔ˘˜ æ·ÚÈ·ÓÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜, ÁÈ·Ù› Ô Ã·Û¿Ó ·Û¿˜ ÙÔ˘˜ οÏÂÛÂ Î·È ÙÔ˘˜
Â¤ÏËÍ ÁÈ· ÙËÓ ·ÁÓˆÌÔÛ‡ÓË ÙÔ˘˜ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ. ΔÔ˘˜ Û˘Ì‚Ô‡Ï¢Û ·ÎfiÌ· Ó· ·¤¯Ô˘Ó ÛÙÔ ÂÍ‹˜
·fi ÛÙ·ÛÈ·ÛÙÈο ÎÈÓ‹Ì·Ù·, ÙÔ˘˜ ¤ÓÙ˘Û Ì ηÊÙ¿ÓÈ Î·È
¯¿ÚÈÛ ÛÙÔ˘˜ æ·ÚÈ·ÓÔ‡˜ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ÂÙÒÓ ¯·Ú¿ÙÛÈ.
ΔÔ 1787, fiÙ·Ó ÎËÚ‡¯ıËΠӤԘ fiÏÂÌÔ˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
Ù˘ ƒˆÛ›·˜, Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ Â›¯Â ÂÌÈÛÙÔÛ‡ÓË ÛÙÔ˘˜ æ·ÚÈ·ÓÔ‡˜, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ ÙÔ˘˜ ÌÂٷʤÚÂÈ
Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ‰È·ÛÎÔÚ›ÛÂÈ ÛÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· Î·È ÛÙ·

∏ ÔÏÈÙÈ΋ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›· ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜
·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ º·Ó·ÚÈÒÙ˜,
Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÛÙË Û˘ÓÔÈΛ· Ù˘ ¶fiÏ˘
Ô˘ ÏÂÁfiÙ·Ó º·Ó¿ÚÈ.

[140]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ·Ó‰ÚÈ¿ÓÙ·˜ ÙÔ˘
Ã·Û¿Ó ·Û¿ ÛÙÔÓ
ΔÛÂṲ̂, ÙËÓ ·ÏÈ¿
ÂÏÏËÓÈ΋ ∫Ú‹ÓË.
∞ƒÃ∂π√ ¡. ™. ª∞ƒ°∞ƒ∏

¶›Ó·Î·˜ ÙÔ˘ Louis
Dupre, ÙÔ˘ 1820,
Ì ÙÔÓ ªÈ¯·‹Ï
™Ô‡ÙÛÔ. √ ªÈ¯·‹Ï
™Ô‡ÙÛÔ˜,
ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘
ªÔω·‚›·˜,
‚Ô‹ıËÛÂ ÙÔÓ
À„ËÏ¿ÓÙË, fiÙ·Ó
Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜
·ÔÊ¿ÛÈÛÂ Ó·
ËÁËı› ÙÔ˘ ·ÁÒÓ·
Ù˘ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·˜
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
PUBLIC DOMAIN

Á‡Úˆ ÓËÛÈ¿. ∞ÏÏ¿ Ô ÙfiÙ ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘ ÷ÓÙ˙¤Ú˘, ÁÈ· Ó· ÚÔÏ¿‚ÂÈ ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹, ¤ÂÈÛ ÙÔÓ
·ÓÙÈÓ·‡·Ú¯Ô, ·ÓÙ› Ó· ÙÔ˘˜ ‰È·ÛÎÔÚ›ÛÂÈ -Ú¿ÁÌ·
Ô˘ ‰ÂÓ ı· ˆÊÂÏÔ‡Û Û ٛÔÙ· ÙÔ ÎÚ¿ÙÔ˜-, Ó· ·Ú·Ï¿‚ÂÈ Î¿ÔÈ· ÏÔ›· ÙˆÓ æ·ÚÈ·ÓÒÓ Ì ٷ ÏËÚÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘˜, ÁÈ· Ó· Ù· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›·
ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÛÙfiÏÔ˘. ªÂ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ÛÒıËÎÂ
‰‡Ô ÊÔÚ¤˜ Ì ÙȘ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙˆÓ º·Ó·ÚȈÙÒÓ ÙÔ ÓËÛ›
ÂΛÓÔ, ÙÔ ÔÔ›Ô ı· ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡Û ÛÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô
·ÁÒÓ· ˘¤Ú Ù˘ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·˜. ŸÙ·Ó ·ÔÊ·Û›ÛÙËΠÔ
·ÁÒÓ·˜ ·˘Ùfi˜, Ô ∞ϤͷӉÚÔ˜ À„ËÏ¿ÓÙ˘ ‰ÂÓ ‰›ÛÙ·ÛÂ
Ó· ·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙËÓ Â˘ı‡ÓË Ù˘ ·Ú¯ËÁ›·˜ ÙÔ˘. √ ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ªÔω·‚›·˜ ªÈ¯·‹Ï ™Ô‡ÙÛÔ˜ ‚Ô‹ıËÛ Úfiı˘Ì· ÙÔÓ À„ËÏ¿ÓÙË. ¶ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ ¤ÁÈÓ·Ó Ù· ÚÒÙ·
ı‡Ì·Ù· Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘, Ì ÚÒÙÔ ÙÔÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ
ªÔ˘ÚÔ‡˙Ë.
ŒÓ· fï˜ ·fi Ù· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· -·Ó fi¯È ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ- ¤ÚÁ· Ô˘ ¤Î·Ó·Ó ÔÈ º·Ó·ÚÈÒÙ˜ ‹Ù·Ó Ô ÂÍÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ÙˆÓ ‰‡Ô ·Ú·‰Ô˘Ó¿‚ÈˆÓ ËÁÂÌÔÓÈÒÓ. ∞fi
ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ· Ô ∞ıËÓ·›Ô˜ ÈÂÚÔÌfiÓ·¯Ô˜
¶·Úı¤ÓÈÔ˜ ÌÈÏÒÓÙ·˜ ÁÈ· ÙÔÓ ¡ÈÎfiÏ·Ô ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ,
Ô˘ ·Ú¯Èο ‹Ù·Ó ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ªÔω·‚›·˜ Î·È ÛÙË

Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ù˘ μÏ·¯›·˜, ¤ÏÂÁÂ: «ΔË ÁË ÙˆÓ √˘ÁÁÚÔ‚Ï¿¯ˆÓ ‰ÂÓ ÙËÓ ¤Î·Ó ·ÔÈΛ· ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ, ÙËÓ ÎfiÛÌËÛ fï˜ Ì Á˘ÌÓ¿ÛÈ· Î·È ÂχıÂÚ˜ ÛÔ˘‰¤˜, Ù·
ÔÔ›·, ·Ó Î·È ÚÈÓ ‹Ù·Ó ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙ· fi‰È· ÙÔ˘˜,
·ÏÏ¿ ·˘Ùfi˜ Ù· ÔÏÏ·Ï·Û›·ÛÂ, fiˆ˜ Î·È Ù· ¯Ú‹Ì·Ù¿
ÙÔ˘». ∞fi ÙfiÙÂ, ÁÈ· fiÏÔ ÙÔÓ ˘fiÏÔÈÔ ·ÈÒÓ· ηÈ
¤ÂÈÙ·, ÔÈ ¯ÒÚ˜ ÂΛӘ ΢‚ÂÚÓÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ŒÏÏËÓ˜,
Ë ÂÎ·›‰Â˘Û‹ ÙÔ˘˜ ÛÙËÚÈ˙fiÙ·Ó Û ÂÏÏËÓÈο Û¯ÔÏ›·
Î·È ÂÍÂÏÏËÓ›ÛÙËÎ·Ó Û ٤ÙÔÈÔ ‚·ıÌfi, ÒÛÙ ÔÈ ÈÔ Í·ÎÔ˘ÛÙÔ› ÓÙfiÈÔÈ, ÔÈ ƒ·ÎÔ‚›Ù˙ˉ˜, ÔÈ ™ÙÔ‡Ú˙ˉ˜, ÔÈ
ºÈÏÈ¤ÛÎÔÈ, ÔÈ ª·ÏÈ¿ÓÔÈ, ÔÈ ºÏˆÚ¤ÛÎÔÈ, ÔÈ ∫ÔÚÓ¤ÛÎÔÈ, ÔÈ ªÚ·ÁÎÔ‚¿ÓÔÈ, ÔÈ °ÔϤÛÎÔÈ, ÔÈ ª¿ÏÛˉ˜,
ÔÈ μ·Î·Ú¤ÛÎÔÈ, ÌÈÏÔ‡Û·Ó Î·È ¤ÁÚ·Ê·Ó ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋
fiˆ˜ ÙË ÌËÙÚÈ΋ ÙÔ˘˜ ÁÏÒÛÛ·.
ªÂÙ¿ ÙËÓ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÙÔ˘ 1821 Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· 50 ¯ÚfiÓÈ·, Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ‚‚·›ˆ˜ ÂΛ ¿ÏÏ·Í·Ó, ·ÏÏ¿ Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ›¯Â ÚÈ˙ÒÛÂÈ ÙfiÛÔ Ôχ, Ô˘,
Î·È Û‹ÌÂÚ· ·ÎfiÌ·, ÂÓÒ ¤¯Ô˘Ó ÂÚ¿ÛÂÈ 50 ¯ÚfiÓÈ· ·ÓÙ›‰Ú·Û˘, ˘¿Ú¯Ô˘Ó ·ÚÎÂÙ¿ ›¯ÓË Î·È ÛËÌ¿‰È· ÙÔ˘ ÛÙȘ
·Ú·‰Ô˘Ó¿‚Ș ËÁÂÌÔӛ˜. ¢ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó· ·ÌÊÈ‚¿ÏÏÔ˘Ì ÁÈ· ÙÔ fiÙÈ, ·Ó ÛÙÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ·˘Ùfi ‰È¿ÛÙËÌ· Ë
‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛË ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û ӷ Á›ÓÂÙ·È ·fi ŒÏÏËÓ˜, ÙÔ ¤ıÓÔ˜ Ì·˜ ı· η˘¯ÈfiÙ·Ó fiÙÈ ¤Ù˘¯Â, οو ·fi
ηıÂÛÙÒ˜ ‰Ô˘Ï›·˜, Ì›· ηٿÎÙËÛË ÂÊ¿ÌÈÏÏË Ì ٷ
ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· ηÙÔÚıÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘ Û ηÈÚfi ÔÏÈÙÈ΋˜ ·ÎÌ‹˜. ∞fi ÙËÓ ·ÎÚÈ‚‹ Û‡ÁÎÚÈÛË Î·È ÂÎÙ›ÌËÛË fiψÓ
ÙˆÓ ÁÂÁÔÓfiÙˆÓ Ô˘ ÚԷӷʤڷÌÂ, ÌÔÚԇ̠ӷ Û˘ÌÂÚ¿ÓÔ˘Ì fiÙÈ ÔÈ ÔÏÈÙÈÎÔ› Ì·˜ ¿Ó‰Ú˜ Ù· ¯ÚfiÓÈ·
ÂΛӷ, ·Ó Î·È ¤Î·Ó·Ó ÔÏÏ¿ Ï¿ıË, ›¯·Ó Î·È ÌÂÁ¿Ï·
ÚÔÙÂÚ‹Ì·Ù·. ∂ÈϤÔÓ, ›¯·Ó ΢ڛˆ˜ ÙË Û˘Ó›‰ËÛË
ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡ Ôχ ÈÔ ÈÛ¯˘Ú‹ ·fi fi,ÙÈ Ô ÎÏ‹ÚÔ˜
Î·È ¤ÙÛÈ ˘ËÚ¤ÙËÛ·Ó Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ¿ ÙÔ˘ ÈÔ Ú·ÎÙÈο Î·È ÈÔ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈο. ΔÔ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô Î·È Ô ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˜ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜, Ô˘ ‹Ù·Ó ˘ÔÙ·Á̤ÓÔ˜ Û ·˘Ùfi, ÌfiÚÂÛ·Ó Ó·
‰Ú¿ÛÔ˘Ó ·ÂÚ›Û·ÛÙ· ÁÈ· 400 ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ· ÛÙȘ
¯ÒÚ˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ ·fi ÙËÓ ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ ÿÛÙÚÔ˘,
Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ·ÏÏfiÊ˘ÏÔ˘˜. ΔÂÏÈο fï˜
·ԉ›¯ıËΠfiÙÈ ¤Î·Ó·Ó ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ÁÈ· ÙÔÓ ÂÍÂÏÏËÓÈÛÌfi ÙÔ˘˜. √È ÔÏÈÙÈÎÔ› ¿Ó‰Ú˜ Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó º·Ó·ÚÈÒÙ˜ ηÙ›¯·Ó ·˘Ùfi ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÁÈ· Ôχ ÏÈÁfiÙÂÚÔ
ηÈÚfi Î·È Û˘Ó¯Ҙ ÂÌÔ‰›˙ÔÓÙ·Ó ·fi ÙË ‰˘ÛÈÛÙ›·
Ù˘ ÂοÛÙÔÙ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ Î·È ÙȘ ·ÓÙȉڿÛÂȘ ÙˆÓ
‰‡Ô ÌÂÁ¿ÏˆÓ ‰˘Ó¿ÌÂˆÓ ÛÙȘ ËÁÂÌÔӛ˜. ¶·Ú’fiÏ·
·˘Ù¿, ¤ÛÙËÛ·Ó ÂΛ ÌÓËÌ›· Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÈηÓfiÙËÙ·˜ Î·È ‰Ú¿Û˘, Ù· ÔÔ›·, fiÛÔ Î·È ·Ó ·Ó·ÙÚ¿ËηÓ
·ÚÁfiÙÂÚ·, Â›Ó·È ‰›Î·ÈÔ Ó· ÂÎÙÈÌËıÔ‡Ó fiˆ˜ ÙÔ˘˜ ·Í›˙ÂÈ ·fi ÙË Û‡Á¯ÚÔÓË ÁÂÓÈ¿.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [141]

[142]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [143]

Ë ªÂÁ¿ÏË
ÙÔ˘ °¤ÓÔ˘˜

™¯ÔÏ‹
•ÂΛÓËÛ ÙËÓ ÔÚ›· Ù˘ ÙÔ 1454.

™ÙË Ì·ÎÚ·›ˆÓË ‰È·‰ÚÔÌ‹ Ù˘ Ë Û¯ÔÏ‹

∏ ‰È¿‰Ô¯Ô˜ ÙÔ˘ √ÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎÔ‡

¿ÏÏ·Í ÙÔ fiÓÔÌ¿ Ù˘ ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔÓ

¢È‰·ÛηÏ›Ԣ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÙÔ

ÙÚfiÔ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ Ù˘. ¶¿ÓÙ· fï˜

·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô ·fi ÙËÓ ∞Á›· ™ÔÊ›· ÛÙÔ˘˜

ÎÈÓÔ‡ÓÙ·Ó Ì¤Û· ÛÙ· ÛÙÂÓ¿ fiÚÈ· Ù˘

∞Á›Ô˘˜ ∞ÔÛÙfiÏÔ˘˜ (ÙÔ ÛËÌÂÚÈÓfi

∞Ú¯ÈÂÈÛÎÔ‹˜ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ˘fiψ˜

º·Ù›¯ Δ˙·Ì›), ÛÙËÓ ¶·Ì̷οÚÈÛÙÔ

Î·È ˘fi ÙËÓ ˘„ËÏ‹ ÂÔÙ›· ÙÔ˘

(ºÂÙ¯ÈÁȤ Δ˙·Ì›) Î·È ÙÔ 1603 ÛÙÔ

√ÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎÔ‡ ¶·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô˘.

º·Ó¿ÚÈ. ∂Ӊȷ̤ۈ˜ ÏÂÈÙÔ‡ÚÁËÛÂ

√ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¢ËÌ¿‰Ë˜, Ô ÔÔ›Ô˜

¿ÏÏÔÙ Û ·Ú¯ÔÓÙÈο Î·È ¿ÏÏÔÙ ÛÂ

ΤډÈÛ ÙÔ ‰È·ÁˆÓÈÛÌfi Ô˘ ›¯Â

ÌÂÙfi¯È· Î·È ÌÔÓ·ÛÙ‹ÚÈ· ÛÙÔ μfiÛÔÚÔ

ÚÔÎËÚ‡ÍÂÈ ÙÔ √ÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi

Î·È ÛÙ· ¶ÚÈÁÎÈÔÓÓ‹ÛÈ·. ΔÔ «ÎfiÎÎÈÓÔ

¶·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¤ÁÂÚÛË ÙÔ˘

ÎÙ›ÚÈÔ» ¯Ù›ÛÙËÎÂ ÙÔ 1881 ·fi ÙÔÓ

ÎÙÈÚ›Ô˘ Ù˘ ªÂÁ¿Ï˘ ÙÔ˘ °¤ÓÔ˘˜

·Ú¯ÈÙ¤ÎÙÔÓ· ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ ¢ËÌ¿‰Ë.

™¯ÔÏ‹˜, ›¯Â ˆ˜ ËÁ‹ ¤ÌÓ¢Û˘ ÁÈ·

ª¤Û· ·fi ÙÔ ·ÏÈfi ÙËÏÂÛÎfiÈÔ, ÛÙÔ

ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ÙÔÓ ·ÂÙfi Ì ٷ ·ÓÔÈÁ̤ӷ

·ÛÙÂÚÔÛÎÔÂ›Ô Ù˘, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È

ÊÙÂÚ¿. Œ¯ÙÈÛÂ, ÏÔÈfiÓ, ÙË Û¯ÔÏ‹ ÛÂ

ÛÙÔÓ ÎÂÓÙÚÈÎfi ÙÚÔ‡ÏÔ, ÔÈ ÛËÌÂÚÈÓÔ›

Û¯‹Ì· ÙÔÍÔÂȉ¤˜ Â›ÌËΘ, Ì ¤ÙÚ·

Ì·ıËÙ¤˜ ·Ú·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ÙËÓ

Î·È ÎfiÎÎÈÓÔ ÙÔ‡‚ÏÔ, Ô˘ ÚÔÛ‰›‰ÂÈ ÛÙÔ

«Ô˘Ú·ÓÔÁÚ·Ê›·» Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜ ÙÔ˘˜Ø ÙÔÓ

ÔÈÎÔ‰fiÌËÌ· ‚˘˙·ÓÙÈÓÔÚÂ¤˜ ‡ÊÔ˜.

«Ï¿ÓËÙ·», ·ÏÏ¿ Ï·ÌÚfi ‚›Ô Ù˘

ΔÔ ÔÈÎfi‰Ô, 2.000 ÙÂÙÚ·ÁˆÓÈÎÒÓ

¶·ÙÚÈ·Ú¯È΋˜ ªÂÁ¿Ï˘ ÙÔ˘ °¤ÓÔ˘˜

‹¯ÂˆÓ, ÙÔ ÚfiÛÊÂÚÂ Ô ÙÚ·Â˙›Ù˘

™¯ÔÏ‹˜.

™Ù¤Ê·ÓÔ˜ ∑·ÊÂÈÚfiÔ˘ÏÔ˜ Î·È ÔÈ
Ã∞§√À∫ Δ™√ª¶∞¡√°§√À

[144]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÂÚÁ·Û›Â˜ ÍÂΛÓËÛ·Ó fiÙ·Ó

ηıËÁËÙÒÓ. ΔÔ ‰¤Ô˜ ÌÂÙ·ÙÚ¿ËΠÛÙË

·Ú¿‰ÔÛË ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ı› Ó· Û˘Ì‚·‰›˙ÂÈ

ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÙËÎ·Ó ÔÈ ·Ó·Áη›ÔÈ fiÚÔÈ:

ÛÙÈÁÌ‹ Û ¤ÎÏËÍË. À‹Ú¯·Ó ˙ˆÓÙ¿ÓÈ·

Ì ÙËÓ ÚfiÔ‰Ô: ∏ ı·ÙÚÈ΋ ÔÌ¿‰·

√ ÙÚ·Â˙›Ù˘ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∑·Ú›Ê˘

‰Ò, ıÂÙÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·, ˘‹Ú¯·Ó 54

ÚÔÂÙÔÈÌ·˙fiÙ·Ó ÁÈ· ÙËÓ ·Ú¿ÛÙ·ÛË

¤‰ˆÛ 10.500 ¯Ú˘Û¤˜ ÔıˆÌ·ÓÈΤ˜

·È‰È¿ ÙÔ˘ Á˘ÌÓ·Û›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ Ï˘Î›Ԣ

Ô˘ ı· ¤‰ÈÓ ÙÔ ·fiÁÂ˘Ì· Û ·È‰È¿

ϛژ, ÂÓÒ ÔÈ ÌÔÓ·¯Ô› Ù˘ ªÔÓ‹˜

Î·È ¿ÏÏ· ÙfiÛ· ¯·ÌfiÁÂÏ·. ªÂÙ¿

Î·È ‰·ÛοÏÔ˘˜ ÙÔ˘ÚÎÈÎÒÓ Û¯ÔÏ›ˆÓ

μ·ÙÔ‰›Ô˘ Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛÙÔ ÂÁ¯Â›ÚËÌ·

‰È·Ï‡ıËÎ·Ó Î·È Î·Ù¢ı‡ÓıËÎ·Ó ÚÔ˜

– ÛÙË Û¯ÔÏ‹ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› ı·ÙÚÈ΋

Ì 6.700 ¯Ú˘Û¤˜ ÔıˆÌ·ÓÈΤ˜ ϛژ

ÙȘ Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘˜. ∏ ˆÚ·›· ·›ıÔ˘Û· ÙÔ˘

ÔÌ¿‰· ·fi ÙÔ 1865! ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË, ÔÈ

– ÙȘ ÚfiÛÊÂÚ·Ó Ì¤Ûˆ ÙÔ˘

ÈÛÔÁ›Ԣ ‚˘ı›ÛÙËΠÛÙË ÛȈ‹.

Ì·ıËÙ¤˜ ¤¯Ô˘Ó ·Ú¯›ÛÂÈ Â‰Ò Î·È ·ÚÎÂÙ¿

·Ú¯ÈÌ·Ó‰Ú›ÙË ∞Ó·Ó›·, Ô˘ ›¯Â ÙËÓ

√ ›Ó·Î·˜ Ô˘ ÌÈÛÔÎÚ˘‚fiÙ·Ó ›Ûˆ

¯ÚfiÓÈ· Ó· ÂÍÔÈÎÂÈÒÓÔÓÙ·È ÌÂ ÙË Ó¤·

ÂÔÙ›· ÙˆÓ ÎÙËÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ÌÔÓ‹˜ ÛÙË

·fi Ù· ·È‰È¿ ÍÂÚfi‚·ÏÂ

Ù¯ÓÔÏÔÁ›·. ªfiÓÔ ÙÔ ·ÌÊÈı¤·ÙÚÔ ÙÔ˘

μÂÛÛ·Ú·‚›· Ù˘ ƒÔ˘Ì·Ó›·˜.

ÌÂÁ·ÏÔÚÂ‹˜: ∞ÂÈÎfiÓÈ˙ ÙÔÓ

ÃËÌ›Ԣ ‰ÂÓ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È È·, ·Ú’

√ ıÂ̤ÏÈÔ˜ Ï›ıÔ˜ ÙÔÔıÂÙ‹ıËΠÛÙȘ

·ÙÚÈ¿Ú¯Ë °ÂÓÓ¿‰ÈÔ ™¯ÔÏ¿ÚÈÔ Ó·

fiÏÔ Ô˘ ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó Â‰Ò ·ÎfiÌË Î·È

30 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1880. ΔÔ ¯Ù›ÛÈÌÔ

·Ú·Ï·Ì‚¿ÓÂÈ ÙÔ 1454 ·fi ÙÔÓ

̤¯ÚÈ ÙË ‰ÂηÂÙ›· ÙÔ˘ 1960 ÔÈ

ÔÏÔÎÏËÚÒıËΠ¤ÂÈÙ· ·fi ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ·.

¶ÔÚıËÙ‹ ÙÔ ÊÈÚÌ¿ÓÈ ÁÈ· ÙËÓ ¿‰ÂÈ·

ÊÔÈÙËÙ¤˜ Ù˘ º˘ÛÈÎÔÌ·ıËÌ·ÙÈ΋˜

∏ Û¯ÔÏ‹ ÚÔηÏ› ‰¤Ô˜, ÛÎÂÊÙfiÌÔ˘Ó

ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜.

™¯ÔÏ‹˜ ÙÔ˘ ¶·ÓÂÈÛÙËÌ›Ô˘ Ù˘

ηıÒ˜ ·Ó¤‚·ÈÓ· Ù· ÛηÏÈ¿. ÕÓÔÈÍ· ÙËÓ

ŸÏ˜ ÔÈ Ù¿ÍÂȘ, Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙËÓ

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ™ÙÔÓ ¿ÁÎÔ ÙÔ˘

fiÚÙ· Ù˘ ÂÈÛfi‰Ô˘ Î·È ‚Ú¤ıËη

ÌÚÔÛÙÈÓ‹ ‚ÔÚÂÈÔ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ÏÂ˘Ú¿,

ÃËÌ›Ԣ ÔÈ Ì·ı‹ÙÚȘ Ù˘ ‰Â˘Ù¤Ú·˜

ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙËÓ ÚˆÈÓ‹ ‰Â˘ÙÂÚÈ¿ÙÈÎË

ÏÔ‡˙ÔÓÙ·È ÛÙÔ Êˆ˜ ÙÔ˘ ÚˆÈÓÔ‡

Á˘ÌÓ·Û›Ô˘ Ì¿˜ ¤‰ÂÈÍ·Ó Ù· ˙ˆÁÚ·ÊÈο

Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË ÙˆÓ Ì·ıËÙÒÓ Î·È ÙˆÓ

‹ÏÈÔ˘. ™ÙȘ ·›ıÔ˘Û˜ ·˘Ù¤˜ Ë

ÙÔ˘˜ ¤ÚÁ·.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [145]

ÃÚÔÓÔ ÏfiÁÈÔ
1556 ÿÚË ÛÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë
πˆ¿Û·Ê, Ô˘ ÌÂٷηÏ› ·fi ÙÔ
¡·‡ÏÈÔ ÙÔÓ πˆ¿ÓÓË ∑˘ÁÔÌ·Ï¿,
Ë Û¯ÔÏ‹ ·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È.
1561 ∞Ó¤ÏÈÛÙÔ˜ ·ÚˆÁfi˜ Ù˘
Û¯ÔÏ‹˜ Á›ÓÂÙ·È Ô π‚¿Ó Ô ΔÚÔÌÂÚfi˜,
ËÁÂÌfiÓ·˜ Ù˘ ªfiÛ¯·˜, Ô˘ ˙ËÙ¿
·fi ÙÔÓ ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë Ó· ÂÈ΢ÚÒÛÂÈ
ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ ˆ˜ ÙÛ¿ÚÔ˘ Ù˘ ƒˆÛ›·˜.

1583 √ ·ÙÚȿگ˘ πÂÚÂÌ›·˜ μ′
ÛÙ¤ÏÓÂÈ ÛÙË μÂÓÂÙ›· ÙÔ ÏfiÁÈÔ ‰È¿ÎÔÓÔ
¡ÈÎËÊfiÚÔ ¶·Û¯¿ÏË ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘
Ó· ·ÁÔÚ¿ÛÂÈ «Ù· ··Ú·›ÙËÙ·
ÂÈÛÙËÌÔÓÈο ‚È‚Ï›·».
1586 °›ÓÂÙ·È Î·Ù¿Û¯ÂÛË ÙÔ˘
¶·ÙÚÈ·Ú¯ÈÎÔ‡ ¡·Ô‡ Ù˘
¶·Ì̷ηڛÛÙÔ˘ Î·È ÎÏ›ÓÂÈ Ë Û¯ÔÏ‹.
∂·Ó·ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› ÙÔ 1604.
70 ÂÚ›Ô˘ Â›Ó·È ÔÈ «Û¯ÔϿگ˜»,
ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ô ª·Ùı·›Ô˜
∫·Ì·ÚÈÒÙ˘, ÚÒÙÔ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ
ÕψÛË, Ô ªÈ¯·‹Ï Ô ∂ÚÌfi‰ˆÚÔ˜,
o πˆ¿ÓÓ˘ ∑˘ÁÔÌ·Ï¿˜, Ô ∞ϤͷӉÚÔ˜
ª·˘ÚÔÎÔÚ‰¿ÙÔ˜ Î·È Ô ¢È·Ì·ÓÙ‹˜
Ô ƒ‡ÛÈÔ˜ (·Ô‡˜ ÙÔ˘ ∞‰·Ì¿ÓÙÈÔ˘
∫ÔÚ·‹).

[146]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

«ª‹Î· ÛÙËÓ ·˘Ï‹ Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜.

‰›ψ̷ ÛÙÔ ¯¤ÚÈ, ‰ÂÓ ‹Ì·ÛÙ·Ó È·

ªÂÁ·ÏÔÛ¯ÔÏÈÙÒÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ ȉڇıËÎÂ

μÔ˘ÂÚfi ÌÂÏ›ÛÛÈ. Œ‚ÏÂ˜ ÂΛ οıÂ

οı ηڢ‰È¿˜ ηڇ‰È» ÁÚ¿ÊÂÈ Ô

ÙÔ 1927. ªÂٷ͇ ¿ÏÏˆÓ ÌÂÚ›ÌÓËÛ ÁÈ·:

ηڢ‰È¿˜ ηڇ‰È. ¶ÔÈÎÈÏ›· ·Ê¿ÓÙ·ÛÙË

·fiÊÔÈÙÔ˜ Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜ ÕÁÁÂÏÔ˜

∞. ΔËÓ ‡·ÚÍË ·ÏÏËÏÂÁÁ‡Ë˜ ·Ó¿ÌÂÛ·

ÛÙÔ ÓÙ‡ÛÈÌÔ, ÛÙȘ ÌÔÚʤ˜, ÛÙËÓ ÔÌÈÏ›·.

πˆ·ÓÓ›‰Ë˜ ÛÙȘ ·Ó·ÌÓ‹ÛÂȘ ÙÔ˘. ∫·Ù¿

ÛÙ· ̤ÏË ÙÔ˘, ηıÒ˜ Î·È ÁÈ· ÙËÓ ËıÈ΋

¶·È‰È¿ Ì ·Ì¿‰Â˜ Î·È ÊÂÛ¿ÎÈ·,

ÌÈ· ¤ÓÓÔÈ· Ë «ÔÏ˘ÔÏÈÙÈÛÌÈÎfiÙËÙ·»

Î·È ˘ÏÈ΋ ÂÓ›Û¯˘ÛË ÙˆÓ

ÌÈÛÔÙÔ˘ÚÎfiʈӷ, ÓËÛȈٿÎÈ· ·fi ÙË

¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÈ ·ÎfiÌË ÙË Û¯ÔÏ‹, ηıÒ˜

·Ó·ÍÈÔ·ıÔ‡ÓÙˆÓ ªÂÁ·ÏÔÛ¯ÔÏÈÙÒÓ

ÛÔ, ‰È¿ÎÔÈ ÁÂÓÂÈÔÊfiÚÔÈ, ·È‰È¿

ÌÂٷ͇ ÙˆÓ 54 Ì·ıËÙÒÓ Ù˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó

‹ fiÛˆÓ ‰›‰·ÛÎ·Ó ÛÙË ªÂÁ¿ÏË

ÔÌÔÁÂÓÒÓ ÂÁηÙÂÛÙËÌ¤ÓˆÓ ÛÙË ƒˆÛ›·,

·Ú·‚fiʈӷ ·È‰È¿ Ù˘ ∞ÏÂÍ·Ó‰Ú¤Ù·˜

ÙÔ˘ °¤ÓÔ˘˜ ™¯ÔÏ‹. μ. ΔË ‰È¿ÛˆÛË

º·Ó·ÚȈٿÎÈ· ÔÈÎÔÁÂÓ›·˜... ηÈ, fiÙ·Ó

Î·È Ù˘ ∞ÓÙÈfi¯ÂÈ·˜.

ÙÔ˘ Ï·ÔÁÚ·ÊÈÎÔ‡ ÏÔ‡ÙÔ˘ Ù˘

ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ÔÁ‰fi˘ ٿ͈˜,

ªÂ ÙË ªÂÁ¿ÏË ÙÔ˘ °¤ÓÔ˘˜ ™¯ÔÏ‹

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÛÂ Û˘ÓÂÚÁ·Û›· ÌÂ

·Ô¯·ÈÚÂÙ›Û·ÌÂ ÙË Û¯ÔÏ‹ Ì·˜, ÌÂ ÙÔ

·Û¯ÔÏ‹ıËÎÂ Î·È Ô ™‡Ó‰ÂÛÌÔ˜ ÙˆÓ

Ù· ¿ÏÏ· ۈ̷Ù›·. °. ΔËÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [147]

™ÙË ªÂÁ¿ÏË ÙÔ˘ °¤ÓÔ˘˜ ™¯ÔÏ‹ ÊÔÈÙÔ‡Ó Û‹ÌÂÚ· 54 Ì·ıËÙ¤˜
ÛÙÔ Á˘ÌÓ¿ÛÈÔ Î·È ÛÙÔ Ï‡ÎÂÈÔ Î·È ‰È‰¿ÛÎÔ˘Ó 14 ŒÏÏËÓ˜
Î·È 6 ΔÔ‡ÚÎÔÈ ÂÎ·È‰Â˘ÙÈÎÔ›. √ Ï˘ÎÂȿگ˘ Â›Ó·È ƒˆÌÈfi˜
Î·È Ô ˘ԉȢı˘ÓÙ‹˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˜.

ÂÏÏËÓÔÙÔ˘ÚÎÈ΋ ÚÔÛ¤ÁÁÈÛË.

ÙÚÔ‡ÏÔ˘, fiÔ˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÙÔ

¶·ÚıÂÓ·ÁˆÁÂ›Ô ÛÙËÓ ∞‰ÚÈ·ÓÔ‡ÔÏË

°È· ÙËÓ ˘ÏÔÔ›ËÛË ÙˆÓ ·Ú·¿Óˆ

·ÛÙÂÚÔÛÎÔ›Ô, ÙÔ ÔÔ›Ô ‰ÂÓ

Î·È ÙÔ ªËÙÚÔÔÏÈÙÈÎfi ¡·fi ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘

ÛÙfi¯ˆÓ ÂȉÈÒÎÂÙ·È ·ÎfiÌË Î·È Û‹ÌÂÚ·

¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È È·.

™˘Ú›‰ˆÓ· ÛÙÔ ªÂÛÔÏfiÁÁÈ.

Ë Û˘¯Ó‹ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· ÙˆÓ ÌÂÏÒÓ. ŒÙÛÈ,

∞ÎfiÌË Î·È Ô ‚ÔÚÂÈÔ·Ó·ÙÔÏÈÎfi˜ ¿ÓÂÌÔ˜,

∏ ·›ıÔ˘Û· ÙÂÏÂÙÒÓ Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜, ÛÙËÓ

‰ÈÔÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·È ‰È·Ï¤ÍÂȘ, ËÌÂÚ›‰Â˜,

Ô ÁÚ¤ÁÔ˜, Ô˘ ·Ó·ÓÂÒÓÂÈ ÙÔÓ ·¤Ú· ÙÔ˘

ÔÔ›· ¤ÁÈÓ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ¤ÚÁÔ Â› 550

ÁÈÔÚÙ¤˜ Î·È Î¿ı ›‰Ô˘˜ ÂΉËÏÒÛÂȘ.

ÎÙÈÚ›Ô˘, fiˆ˜ Ì·˜ ›Â Ô Û¯ÔϿگ˘

¯ÚfiÓÈ·, ¤¯ÂÈ ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÌÂÁ¿Ï˜ ‰fi͘.

ΔÔ ÔÚÊ˘Úfi¯ÚÔ˘Ó ÎÙ›ÚÈÔ Â›Ó·È ÔÚ·Ùfi

¡›ÎÔ˜ ª·˘Ú¿Î˘, Â›Ó·È Ô ÈÔ ˘ÁÈÂÈÓfi˜

ªÂ ÙËÓ ¿ÚÔ‰Ô ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘

·fi ¿ÌÔÏÏ· ÛËÌ›· Ù˘

Ù˘ ¶fiÏ˘. √ ·Ú¯ÈÙ¤ÎÙÔÓ·˜

Ϸ͇ÙËÎ·Ó ÛÙȘ Ì·ÚÌ¿ÚÈÓ˜ ÛًϘ

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ∏ ı¤· ÚÔ˜ ÙÔÓ

∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ¢ËÌ¿‰Ë˜ ۯ‰›·Û ηÈ

Ù˘ Î·È ¿ÏÏ· ÔÓfiÌ·Ù· ÌÂÁ¿ÏˆÓ

∫ÂÚ¿ÙÈÔ Â›Ó·È ·ÓÔÚ·ÌÈ΋ – ȉ›ˆ˜ ·fi

·Ó¤ÁÂÈÚ ÙËÓ ∞ÛÙÈ΋ ™¯ÔÏ‹ ¡ÂÔ¯ˆÚ›Ô˘

¢ÂÚÁÂÙÒÓ Î·È ‰ˆÚËÙÒÓ, Ù›ÔÙÂ

Ù· ‰‡Ô Â›‰· ÙÔ˘ ÎÂÓÙÚÈÎÔ‡

(°ÂÓ›ÎÈÔ˚) ÛÙÔ μfiÛÔÚÔ, ÙÔ ∑¿ÂÈÔ

fï˜ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ·ÏÏ¿ÍÂÈ ÛÙÔ ‰È¿ÎÔÛÌÔ

[148]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√È ÔÏÈÙÈÛÙÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ Ù˘ Û¯ÔÏ‹˜, ΢ڛˆ˜ ÔÈ ı·ÙÚÈΤ˜, Â›Ó·È ÔÏϤ˜, ·Ú¿ ÙÔ
ÌÈÎÚfi ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ Ì·ıËÙÒÓ.
π‰È·›ÙÂÚ· ÛËÌ·ÓÙÈÎfi˜ Â›Ó·È Ô
ÚfiÏÔ˜ ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ Î·ıËÁËÙÒÓ
Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÌÂÚ¿ÎÈ, Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ ˘ԉȢı˘ÓÙ‹ Ù˘
Û¯ÔÏ‹˜. ŒÙÛÈ, ·fi ÙÔ 2002
ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› ı·ÙÚÈ΋ ÔÌ¿‰·,
Ë ÔÔ›· ·Ó·ÓÂÒÓÂÙ·È Î¿ıÂ
¯ÚfiÓÔ. √È Ì·ıËÙ¤˜ ¤¯Ô˘Ó
·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÈ ÔÏÏ¿ ı·ÙÚÈο
¤ÚÁ· fi¯È ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÛÙËÓ ÕÁ΢ڷ,
·ÏÏ¿ Î·È ÛÙËÓ ∞ı‹Ó·, ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È ÛÙË ª˘ÙÈÏ‹ÓË.
ª¿ÏÈÛÙ·, Ë ·Ú¿ÛÙ·ÛË Ô˘
·Ó¤‚·Û·Ó ÙÔ 2003, Ë ÔÔ›·
‚·ÛÈ˙fiÙ·Ó ÛÂ ¤Ó· ¤ÚÁÔ ÙÔ˘
¡·˙›Ì ÃÈÎ̤Ù, ͯÒÚÈÛ ·fi
ÂΛӘ ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎÒÓ
Û¯ÔÏ›ˆÓ Î·È ¤ÙÛÈ Î¤Ú‰ÈÛ·Ó ÙÔ
ÚÒÙÔ ‚Ú·‚›Ô.

– ˘¿Ú¯Ô˘Ó ·ÎfiÌË Ù· ÌÂÁ¿Ï· ÙÔ͈ٿ

ÙÔ 1974, ‹ Ó· ηٷ‚¿ÏÂÈ ·Ô˙ËÌ›ˆÛË

·Ú¿ı˘Ú· Î·È ÔÈ ÂÚ›Ù¯Ó˜ fiÚÙ˜.

‡„Ô˘˜ 890.000 ¢ÚÒ.

√È ΔÚÂȘ πÂڿگ˜ ÛÙÔ Î¤ÓÙÚÔ ÙˆÓ

√ ÚÒËÓ ·ÓÙÈÚfi‰ÚÔ˜ Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÈ΋˜

ÓˆÔÁÚ·ÊÈÒÓ Ù˘ ÔÚÔÊ‹˜ ›ӷÈ

΢‚¤ÚÓËÛ˘ ªÂ¯Ì¤Ù ∞Ï› ™·¯›Ó

Ï·ÈÛȈ̤ÓÔÈ ·fi ·Ú¯·›Ô˘˜ ŒÏÏËÓ˜

·Ó·Ê¤ÚıËΠÛÙËÓ ·fiÊ·ÛË Î·È

ÔÈËÙ¤˜ Î·È ÊÈÏÔÛfiÊÔ˘˜.

ÂÍ‹ÁÁÂÈÏ ·ÏÏ·Á¤˜ ÛÙÔ ÓfiÌÔ ÂÚ›

ª¤Û· ·fi ÙÔ ·ÏÈfi ÙËÏÂÛÎfiÈÔ ÔÈ

‚·ÎÔ˘Ê›ˆÓ. ™˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ›Â:

Ì·ıËÙ¤˜ ·Ó·Î·Ï‡ÙÔ˘Ó ÙÔ ·ÂÈÊ·Ó¤˜

«§·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ˘fi„Ë ÙËÓ ·fiÊ·ÛË

·ÛÙ¤ÚÈ Ô˘ ÙÔ˘˜ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È ˆ˜

ÙÔ˘ ∂˘Úˆ·˚ÎÔ‡ ¢ÈηÛÙËÚ›Ô˘, ÌÔÚ›

Ô‰ËÁfi˜. √ ¯ÚfiÓÔ˜ ‰ÂÓ ¿ÓÙÂÍ ηÈ

Ó· Á›ÓÂÈ ÌÈ· ·ÏÏ·Á‹ Î·È Ó· ÚÔÛÙÂı›

·ÔÛ‡ÚıËΠÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ó·Ì¤ÙÚËÛ‹ ÙÔ˘

ÛÙÔ ÓfiÌÔ ÌÈ· ‰È¿Ù·ÍË Ô˘ ı·

Ì ÙËÓ ¶·ÙÚÈ·Ú¯È΋ ªÂÁ¿ÏË ÙÔ˘

ÚԂϤÂÈ ÙËÓ Î·Ù·‚ÔÏ‹

°¤ÓÔ˘˜ ™¯ÔÏ‹. ΔÔ ·ÙÂÏ›ˆÙÔ Ù·Í›‰È

·Ô˙ËÌ›ˆÛ˘».

¿Ú¯ÈÛÂ...

ª¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ÔÈ ‰ÈÔÈ΋ÛÂȘ ÙˆÓ

™‡Ìʈӷ Ì ÚfiÛÊ·ÙË ·fiÊ·ÛË ÙÔ˘

È‰Ú˘Ì¿ÙˆÓ ·¤Ê¢Á·Ó Ó· ÚÔÛʇÁÔ˘Ó

∂˘Úˆ·˚ÎÔ‡ ¢ÈηÛÙËÚ›Ô˘ ∞ÓıÚˆ›ÓˆÓ

ÛÙË ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË Î·È ÂÓ·fiıÂÙ·Ó ÙȘ

¢ÈηȈ̿وÓ, ÙÔ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ¢ËÌfiÛÈÔ

ÂÏ›‰Â˜ ÙÔ˘˜ ÁÈ· ‰Èη›ˆÛË ÛÙËÓ

ηÏÂ›Ù·È Ó· ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÛÙË ªÂÁ¿ÏË ÙÔ˘

ÚˆÙÔ‚Ô˘Ï›· ÙˆÓ Â˘Úˆ·˚ÎÒÓ

°¤ÓÔ˘˜ ™¯ÔÏ‹ ·Î›ÓËÙÔ (ÙÔ ™È‰¤ÚÂÈÔ

΢‚ÂÚÓ‹ÛÂˆÓ ÁÈ· ¿ÛÎËÛË ȤÛˆÓ

ª¤Á·ÚÔ) ÙÔ ÔÔ›Ô Â›¯Â ··ÏÏÔÙÚÈÒÛÂÈ

ÚÔ˜ ÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: °ƒ∞ªª∞Δπ∫√π ∫∞π ª∂°∞§√π ¢π∂ƒª∏¡∂π™ [149]

«[…] ∏ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË
¯¿ÚÈÛ ÂȘ ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜
ÙËÓ Û˘Ó›‰ËÛË ÙÔ˘ ÂÓÈ·›Ô˘
“°¤ÓÔ˘˜” Î·È Ë ªÂÁ¿ÏË ÙÔ˘
°¤ÓÔ˘˜ ™¯ÔÏ‹ ‰È·ÌfiÚʈÛÂ
ÙËÓ Û˘Ó›‰ËÛË ·˘Ù‹Ó ηÈ
ÙËÓ Î·Ù¤ÛÙËÛ ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi
ÁÂÁÔÓfi˜. √ ‰Â ™‡Ó‰ÂÛÌÔ˜
Ù˘ ªÂÁ¿Ï˘ ÙÔ˘ °¤ÓÔ˘˜
™¯ÔÏ‹˜ ˘‹ÚÍÂ
Ô ÚÔ¿ÁÁÂÏÔ˜ ηÈ
ÚÔÂÎÙÈÌËÙ‹˜ Ù˘
ÙÂÏÂ˘Ù·›·˜ ÂȘ Ù· ∂ÏÏËÓÈο
ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Î·È ÙËÓ ∂ÏÏËÓÈ΋
‰È·ÓfiËÛË ÙÔÔıÂÙ‹ÛÂÒ˜
ÙÔ˘, ‰È¿ Ù˘ ÂÎÏÔÁ‹˜ ÙÔ˘
ˆ˜ ̤ÏÔ˜ Ù˘ ∞η‰ËÌ›·˜
∞ıËÓÒÓ».
¶·Ó·ÁÈÒÙ˘
∫·ÓÂÏÏfiÔ˘ÏÔ˜,
Úˆı˘Ô˘ÚÁfi˜
Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜

«[…] ºÚÔÓÒ ·ÎÚ·‰¿ÓÙˆ˜
fiÙÈ Ë Î·Ï˘Ù¤Ú· ÂÓÛ¿ÚΈÛȘ
ÙˆÓ Ì·ÎÚ·›ˆÓˆÓ
·Ú·‰fiÛÂˆÓ Â›Ó·È ·˘Ù‹
Ë °¤ÓÂÛȘ ˆ˜ ȉ¤·˜ ηÈ
Ë Û‡ÛÙ·ÛȘ ˆ˜ ȉڇ̷ÙÔ˜
ÙÔ 1453 Î·È Ù¤ÏÔ˜
Ë ‰È·Ù‹ÚËÛȘ ̤¯ÚÈ ÙˆÓ
ËÌÂÚÒÓ Ì·˜ ÂÓ ÛÊ˘˙Ô‡ÛË
˙ˆ‹ Ù˘ ¶·ÙÚÈ·Ú¯È΋˜
ÙÔ˘ °¤ÓÔ˘˜ ™¯ÔÏ‹˜.
√ ™‡Ó‰ÂÛÌÔ˜
ªÂÁ·ÏÔÛ¯ÔÏÈÙÒÓ ‰ÈηÈÔ‡Ù·È
Ó· ˘ÂÚËÊ·Ó‡ÂÙ·È ‰È¿ ÙËÓ
À„ËÏ‹ ·ÔÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘».
°ÂÒÚÁÈÔ˜ ¶··Ó‰Ú¤Ô˘,
Úˆı˘Ô˘ÚÁfi˜
Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜

[150]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À
¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À:
∫√π¡√Δ∏Δ∂™

ÙÔ
¤ÚÁÔ
Ù˘ ÙÔÈ΋˜ ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘

ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ
√È ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ Ô˘ ‰È·ÙËÚ‹ıËηÓ
ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ √ıˆÌ·ÓÈ΋˜
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ıÂÛÌfi˜
Ô˘ ˘‹Ú¯Â ·fi Ù· ÚÒÈÌ· ¯ÚfiÓÈ·
ÙÔ˘ ªÂÛ·›ˆÓ·. ™ÙËÓ Ô˘Û›·
Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ Â›Ó·È ÂÓÂÚÁfi˜, ¤¯ÔÓÙ·˜
‰Â˘ÙÂÚ‡ÔÓÙ· ·ÏÏ¿ η›ÚÈÔ ÚfiÏÔ
ÛÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË.
ΔÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ·,
‰ËÏ·‰‹ ÙÔ˘ ·Ú¯ËÁÔ‡ Ù˘
ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜, Û˘Ó‹ıˆ˜ ‹Ù·Ó
ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfi, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·
Ó· Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡ÓÙ·È ÈÛ¯˘Ú¤˜ ηÈ
ÏÔ‡ÛȘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ. √ ÙÚfiÔ˜
Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ‰ÚÔ‡Û·Ó ÔÈ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜
‰ÂÓ ‹Ù·Ó Ôχ ÍÂοı·ÚÔ˜, ·ÏÏ¿
·˘Ùfi Ô˘ ¤¯ÂÈ ÛËÌ·Û›· Â›Ó·È fiÙÈ
ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜
¤Î·Ó·Ó ÛÔ˘‰·›· ¤ÚÁ· ÛÙÔ Ï·›ÛÈÔ
Ù˘ ÎÔÈÓÔÙÈ΋˜ ˙ˆ‹˜.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [151]

∏ ∞Á›· ™ÔÊ›· Û ÏÈıÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘ Louis Haghe, Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ 1826-1885, ·fi ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ Caspar Fussati. PHILIP DE BAY/HISTORICAL PICTURE ARCHIVE/CORBIS/APEIRON

[152]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∫ÔÈÓfiÙËÙ˜
Δ ∞ ™ à ∂ Δ π ∫ ∞ ª ∂ Δ √ ¶ ∞ Δ ƒ π ∞ ƒ à ∂ π √ Î·È ÙÔ˘˜
ÔÏÈÙÈÎÔ‡˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ηÓÔÓ›ÛÙËÎ·Ó ·fi ÙËÓ Î˘Ú›·Ú¯Ë
‰‡Ó·ÌË. √È ÎÔÈÓfiÙËÙ˜37 ‹Ù·Ó ÁÓ‹ÛÈÔ ÚÔ˚fiÓ ÙˆÓ ÂıÓÈÎÒÓ ·Ú·‰fiÛÂˆÓ Î·È Ù˘ ÂıÓÈ΋˜ Â˘Ê˘˝·˜ Î·È ‰Ú¿Û˘. ∂›¯·Ó ‚·ıȤ˜ Ú›˙˜ ÛÙȘ Û˘Ó‹ıÂȘ Î·È ÛÙȘ ·Ú·‰fiÛÂȘ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ¤ıÓÔ˘˜. ∂›Ó·È ÂÓÙÂÏÒ˜ ·‚¿ÛÈÌÔ
ÙÔ fiÙÈ ÚԤ΢„·Ó ·fi ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË ÛÙËÓ ÔÔ›· ‚Ú¤ıËÎÂ Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË Ó· ·Ú·¯ˆÚ‹ÛÂÈ ÛÙÔ˘˜
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ÙËÓ Î·ÙÒÙ·ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË ‹ ÙÔ fiÙÈ ÂÈ‚Ï‹ıËÎ·Ó ·fi ÙËÓ ÍÂÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· ˆ˜ ·Ú·‚È΋ ‰‹ıÂÓ
ıÂÛÌÔıÂÛ›·. ∞̤ۈ˜ ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·, ÙËÓ
ÂÔ¯‹ ‰ËÏ·‰‹ Ù˘ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜, ‚ϤÔ˘Ì ÛÙÔ
ÃÚÔÓÈÎfi ÙÔ˘ ªÔÚ¤ˆ˜ Ó· ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ηÈ
ÚÔÂÛÙÔ› ·ÎÚÈ‚Ò˜ fiˆ˜ ÛÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜. ¶ÚÈÓ ·fi Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ, ÛÙÔ 10Ô ·ÈÒÓ·,
‰È·‚¿˙Ô˘Ì ÛÙË ¡Â·Ú¿ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ ÙÔ˘ ¶ÔÚÊ˘ÚÔÁ¤ÓÓËÙÔ˘ ÙÔ 947 ÙÔÓ fiÚÔ ÔÌ¿˜ ÙÔ˘ ¯ˆÚ›Ô˘, Ô˘
·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Û ·ÓÙ›ıÂÛË Ì ÙÔ Î¿ı ¿ÙÔÌÔ Í¯ˆÚÈÛÙ¿
Î·È ‰ËÏÒÓÂÈ ÙÔ ËıÈÎfi ¿ÙÔÌÔ Ù˘ ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜.
∞ÎfiÌË ÈÔ ÚÈÓ, ÙÔ 922 ÛÙË ¡Â·Ú¿ ÙÔ˘ ƒˆÌ·ÓÔ‡,
ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘ Î·È ÙÔ˘ ÃÚÈÛÙÔÊfiÚÔ˘, Û˘Ó·ÓÙ¿ÌÂ
ÙÔÓ fiÚÔ ÌËÙÚÔΈ̛·, ‰ËÏ·‰‹ ¤Ó· Û‡ÓÔÏÔ Î·ÙԛΈÓ, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ ÌÔÈÚ¿˙ÔÓÙ·Ó ÎÔÈÓ¿ ÚÔÓfiÌÈ· Î·È Â›¯·Ó ÎÔÈÓ¿
ηı‹ÎÔÓÙ·, Ì ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ÂÓÓÔԇ̠ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·
ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜. °‡Úˆ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 9Ô˘ ·ÈÒÓ· ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÔÈ ÚˆÙ‡ÔÓÙ˜ Î·È ·Ù¤Ú˜ ÙˆÓ fiψÓ, Ô˘ ηÓfiÓÈ˙·Ó Ù· ¿ÓÙ· ̤۷ Û ·˘Ù¤˜. ŒÙÛÈ, Ë ¿Ô„Ë fiÙÈ
ÛÙ· ÌÂ۷ȈÓÈο ¯ÚfiÓÈ· ÔÈ fiÏÂȘ, ÔÈ ÎˆÌÔfiÏÂȘ ηÈ
Ù· ¯ˆÚÈ¿ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·˘ÙÔÙÂÏ‹, Ú¿ÁÌ· Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ
fiÙÈ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ηıfiÏÔ˘ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ÂÎÏÂÁ̤ÓÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜, Â›Ó·È ÂÛÊ·Ï̤ÓË. ∞˘Ùfi
ÈÛ¯‡ÂÈ Î·È ÁÈ· ÙfiÛ˜ ¿ÏϘ ‰Ôͷۛ˜ ÂΛӢ Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ ÁÈ· ÙËÓ ÔÔ›· Ë ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·Ù˘¯›· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
Ê˘ÛÈο Ë Î·Ù¿ÛÙ·Û‹ Ù˘, Ë ÔÔ›·, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ‰ÂÓ
ÙËÓ ÂÌfi‰ÈÛ ӷ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ‹ÛÂÈ ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·, ·ÏÏ¿ Ì¿ÏÏÔÓ ÔÈ Û ÔÏÏ¿

ÛËÌ›· ÂÛÊ·Ï̤Ó˜ ·fi„ÂȘ ÙˆÓ ÈÛÙÔÚÈÎÒÓ Ù˘ ¢‡Û˘ ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ·˘Ù‹. √È ÎÔÈÓfiÙËÙ˜, ÏÔÈfiÓ,
˘‹Ú¯·Ó ÛÙÔ˘˜ ÌÂ۷ȈÓÈÎÔ‡˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜. ¢ÂÓ ‹Ù·Ó Ù›ÔÙ· ¿ÏÏÔ ·fi ÌÈ· ÙÚÔÔÏÔÁ›· ÚÔÛ·ÚÌÔṲ̂ÓË ÛÙȘ
Ӥ˜ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ ÙˆÓ ·ÏÈfiÙÂÚˆÓ ·˘ÙfiÓÔÌˆÓ ·ÛÙÈÎÒÓ ÔÏÈÙÂ˘Ì¿ÙˆÓ. 줂·È·, Ì ÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ Î·È ÙËÓ ÔÈΛÏË Â›‰Ú·ÛË Ù˘ ÌÂ۷ȈÓÈ΋˜ ‰È·Î˘‚¤ÚÓËÛ˘, ˘¤ÛÙËÛ·Ó Û ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÚÈfi‰Ô˘˜ Î·È ÛÂ
‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·ÏÏ·Á¤˜ ÛÙËÓ ÔÓÔÌ·Û›· ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Î·È ÛÙÔ ‚·ıÌfi ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›·˜ ÙÔ˘˜, ›Ûˆ˜ Î·È ÛÙÔÓ
ÙÚfiÔ ÂÎÏÔÁ‹˜ ÙÔ˘˜, ÛÙËÓ Ô˘Û›· fï˜ ‰ÂÓ ¤·˘Û·Ó
ÔÙ¤ Ó· ˘¿Ú¯Ô˘Ó. ∏ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ‚Ú‹ÎÂ
·˘Ù¤˜ Ô˘ ÚÔ¸‹Ú¯·Ó Î·È ‹Ù·Ó ÂÓÂÚÁ¤˜ Î·È ÙȘ
¿ÊËÛ ӷ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ‹ÛÔ˘Ó ‚ÔËıËÙÈο ÛÙËÓ Î·ÙÒÙÂÚË
‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ¯ÒÚ·˜.
¡· ÌËÓ Í¯¿ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ‰ÂÓ ıÂÒÚËÛÂ
ÔÙ¤ ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ÔÚÁ·ÓÈÎfi ̤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ·ÏÏ¿ ÌfiÓÔ ÚÔÛ¿ÚÙËÌ· ˘ÔÙ·Á̤ÓÔ ÛÂ
·˘Ù‹. °È· Ó· ÌËÓ ·Ó·ÙÚ¤ÍÔ˘Ì Û ·ÏÈfiÙÂÚÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜, ÛÙȘ 4/16 ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘ ÙÔ˘ 1821, ‰ËÏ·‰‹ ÌÂÙ¿ ÙËÓ
¤Ó·ÚÍË Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘, ¤ÏÂÁ Û ÌÈ· ·ÂÈÏËÙÈ΋ ÂÈÛÙÔÏ‹ ÚÔ˜ ÙÔ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚȷگ›Ô:
«√ ÂÏÏËÓÈÎfi˜ Ï·fi˜, Ô˘ ·fi ·ÏÈ¿ ‹Ù·Ó ˘‹ÎÔÔ˜
ÛÙËÓ À„ËÏ‹ ¶‡ÏË Î·È Ï‹ÚˆÓ ÊfiÚÔ Û ·˘Ù‹». ∂Í·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡ Ì·˜ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ ¿ÓÙ· Û·Ó ¤ıÓÔ˜ Ì ·˘ÙÔÙÂÏ‹ ‡·ÚÍË. °È’ ·˘Ùfi ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ÙÔ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi
·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô ˆ˜ ÎÂÊ·Ï‹ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜, fi¯È ÌfiÓÔ ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ·ÏÏ¿ Î·È ÔÏÈÙÈ΋. °È’ ·˘Ùfi ·Ó¤Ù˘Í ÙȘ
Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔ ·ÙÚÈ·Ú¯Â›Ô Ì ÙÔÓ ˘Ô˘ÚÁfi ∂͈ÙÂÚÈÎÒÓ.

°ÎÚ·‚Ô‡Ú· ÙÔ˘ Le Hay Ì ı¤Ì· ÌÈ· ∂ÏÏËÓ›‰·
ÙÔ˘ 1713-1714, Ì ÙË ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈ΋ ÂÓ‰˘Ì·Û›·
Ù˘ ÂÔ¯‹˜.
PHILIP DE BAY/HISTORICAL PICTURE ARCHIVE/CORBIS/APEIRON

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [153]

[154]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÿÚÙ˘
Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘,
ÙÔ˘ 1600,
¤ÚÁÔ ÙÔ˘
I. Laurenbergio.
CORBIS/APEIRON

°È’ ·˘Ùfi, Ù¤ÏÔ˜, ‰È·Ù‹ÚËÛ ÙȘ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ Ô˘ ÚÔ¸‹Ú¯·Ó. ŒÙÛÈ, οı fiÏË, οı ΈÌfiÔÏË, οı ¯ˆÚÈfi ›¯·Ó ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÂÎϤÁÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Î·È ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜. ∞Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔÓ ÙfiÔ Î·È ÙËÓ ÂÚ›ÛÙ·ÛË
ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó Î·È ‰È·ÊÔÚÂÙÈο: Á¤ÚÔÓÙ˜, ¿Ú¯ÔÓÙ˜, ÚÔÂÛÙÔ›, Â›ÙÚÔÔÈ Î·È ÛÙ· ÙÔ˘ÚÎÈο ÎÔÙ˙·Ì¿Ûˉ˜. ∞˘ÙÔ› ‰ÈÔÈÎÔ‡Û·Ó ÙȘ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ Î·È ·ÔÊ¿ÛÈ˙·Ó ˆ˜ ‰È·ÈÙËÙ¤˜ ÁÈ· ÙȘ ·ÛÙÈΤ˜ ‰È·ÊÔÚ¤˜. √È ÔÈÓÈΤ˜ ‰È·ÊÔÚ¤˜ ˘Ô‚¿ÏÏÔÓÙ·Ó ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘ √ıˆÌ·ÓÔ‡
‰ÈηÛÙ‹, ÙÔ˘ 牋 ‹ ÙÔ˘ ÌÔÏÏ¿. √È ÚÔ˚ÛÙ¿ÌÂÓÔÈ ÙˆÓ
ÎÔÈÓÔÙ‹ÙˆÓ ÂÈÛ¤Ú·ÙÙ·Ó Î·È ‰È·¯ÂÈÚ›˙ÔÓÙ·Ó ÙÔ˘˜ ÎÔÈÓÔÙÈÎÔ‡˜ ÊfiÚÔ˘˜, ηıÒ˜ Î·È ÙËÓ ÎÔÈÓÔÙÈ΋ ÂÚÈÔ˘Û›·.
ŸÚÈ˙·Ó ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜ Ô˘ ¤ÚÂ ӷ ηٷ‚¿ÏÏÂÈ Î¿ıÂ
ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· ÛÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔ ÂÈÛfi‰ËÌ¿ Ù˘.
◊Ù·Ó ÔÈ Ê˘ÛÈÎÔ› ÚÔÛٿ٘ Î·È Û‡Ì‚Ô˘ÏÔÈ Î¿ı ηٷ-

‰ÈˆÎfiÌÂÓÔ˘ Î·È Î·Ù·ÈÂṲ̂ÓÔ˘ ηÙÔ›ÎÔ˘ Ù˘ ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ù¿, Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ¿ÌÂÛ· ‹ Ì ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ ÛÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË ÔÏfiÎÏËÚ˘ Ù˘ Â·Ú¯›·˜ ˆ˜
Û‡Ì‚Ô˘ÏÔÈ ‹ ¿Ú‰ÚÔÈ ÙÔ˘ √ıˆÌ·ÓÔ‡ ‰ÈÔÈÎËÙ‹, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ˘ ‚Ô‚fi‰·. ∫¿ÔȘ ÊÔÚ¤˜ Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ηÈ
ÛÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË ÔÏfiÎÏËÚÔ˘ ÙÔ˘ ·Û·ÏÈÎÈÔ‡ ·ÏÏ¿ ÌfiÓÔ
Ì ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Ô˘ ¤ÌÂÓ·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ
·Û¿.

∂ÎÏÔÁ‹ ÙˆÓ ÚÔÂÛÙÒÓ
£· ¤¯Ô˘Ì fï˜ ÂÛÊ·Ï̤ÓË ÂÓÙ‡ˆÛË ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿ÙˆÓ, ·Ó ÓÔÌ›˙Ô˘Ì fiÙÈ Ô Ì˯·ÓÈÛÌfi˜ ·˘Ùfi˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Û ÙfiÛÔ ÔÌÔÈfiÌÔÚÊ· Î·È ÔÌ·Ï¿ fiÛÔ ÙÔÓ ÂÚÈÁÚ¿„·ÌÂ. ∏ ÂÎÏÔÁ‹ ÙˆÓ ·Ú¯ËÁÒÓ Û¿ÓÈ· ‹Ù·Ó ηıÔÏÈ΋
Î·È ·ÎfiÌË ÈÔ Û¿ÓÈ· ¿ÌÂÛË- ·Ó ˘‹ÚÍ ÔÙ¤
¿ÌÂÛË. ∞˘Ùfi Â›Ó·È ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙÔ ÁÈ· ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓ-

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [155]

ÓËÛÔ Î·È ÙËÓ ÂχıÂÚË ÙÒÚ· ™ÙÂÚ¿ ∂ÏÏ¿‰· ·fi ÙÔ˘˜
ÓfiÌÔ˘˜ Ô˘ ÂΉfiıËÎ·Ó ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¤ÎÚËÍË Ù˘
E·Ó¿ÛÙ·Û˘. ΔÔ ÚÒÙÔ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ ÙÔ˘ √ÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡
Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓËÛȷ΋˜ °ÂÚÔ˘Û›·˜, Ô˘ „ËÊ›ÛÙËΠÁ‡Úˆ
ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1821, ÔÚ›˙ÂÈ fiÙÈ «Û οı ¯ˆÚÈfi ÔÈ Á¤ÚÔÓÙ˜ Î·È ÔÈ Â˘˘fiÏËÙÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ÂÎϤÁÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ÂÊfiÚÔ˘˜ ÙÔ˘ ¯ˆÚÈÔ‡». ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ,
ÔÈ ¤ÊÔÚÔÈ ÙˆÓ ¯ˆÚÈÒÓ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÓÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· Ù˘ Â·Ú¯›·˜, «Ë ÔÔ›· ı· ÔÚ›˙ÂÈ ·fi ÙÔ˘˜ ÚÔ‡¯ÔÓÙ¤˜ Ù˘ ÙÔ˘˜ ÂÎϤÎÙÔÚ˜». ∫·Ù¿ ·Ó¿ÏÔÁÔ ÙÚfiÔ, ÙÔ
¤ÌÙÔ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜ Ô˘ „ËÊ›ÛÙËΠۯ‰fiÓ Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ·ÔÊ¿ÛÈ˙ fiÙÈ
«Û οı ÎÔÈÓfiÙËÙ· ‹ ¯ˆÚÈfi ÔÈ Á¤ÚÔÓÙ˜ Î·È ÔÈ Â˘fiÏËÙÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ÂÎϤÁÔ˘Ó ¤Ó·Ó ‹ ‰‡Ô ÚÔÂÛÙÔ‡˜, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙËÓ ¤ÎÙ·ÛË Î·È ÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ Ù˘ ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜ ‹
ÙÔ˘ ¯ˆÚÈÔ‡». ™ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ ÔÚ›˙ÂÙ·È Â›Û˘
fiÙÈ ÔÈ ÚÔÂÛÙÔ› ÙˆÓ ¯ˆÚÈÒÓ ÂͤÏÂÁ·Ó ÙÔ˘˜ ÂÊfiÚÔ˘˜
ÙÔ˘ ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜, ÂÓÒ, Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔ ÚÒÙÔ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ,
ÔÈ ¤ÊÔÚÔÈ ÙˆÓ ÙÌËÌ¿ÙˆÓ ÂͤÏÂÁ·Ó Ù· ̤ÏË Ù˘ ÙÔÈ΋˜ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘ ÙˆÓ Â·Ú¯ÈÒÓ. Δ¤ÏÔ˜, Ô ÓfiÌÔ˜ Ù˘ 9˘
¡ÔÂÌ‚Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1822 Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ ÂÎÏÔÁ‹ ÙˆÓ ·Ú·ÛÙ·ÙÒÓ, ‰ËÏ·‰‹ ÙˆÓ ‚Ô˘Ï¢ÙÒÓ, ÔÚ›˙ÂÈ ÚËÙ¿: «™Â οıÂ
¯ˆÚÈfi Ô Ï·fi˜ Ó· ÂÎϤÍÂÈ Â˘˘fiÏËÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜. ŸÏÔÈ
·˘ÙÔ›... Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚˆıÔ‡Ó ÛÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· Ù˘
Â·Ú¯›·˜, Ë ÔÔ›· Ó· ÂÎϤÍÂÈ Â˘˘fiÏËÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜...
Î·È ÙfiÙ fiÏÔÈ Ì·˙› ·˘ÙÔ› ÔÈ ÂÎÏÂÎÙÔ› Ó· ÂÎϤÍÔ˘Ó ¤Ó·Ó
ÂÙ‹ÛÈÔ ·Ú·ÛÙ¿ÙË ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ÈÔ Û˘ÓÂÙÔ‡˜ ηÈ
ËıÈÎÔ‡˜ Â·Ú¯ÈÒÙ˜». ¶·Ú·ı¤Û·Ì fiϘ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ‰È·Ù¿ÍÂȘ ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ ıˆÚԇ̠·ÎÚÈ‚¤˜ ·˘Ùfi Ô˘ ¤¯ÂÈ ÁÚ·ÊÙ› ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘
ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜ οı ÂÓ‹ÏÈÎÔ˜, ÓÙfiÈÔ˜ Û fiÏË, ΈÌfiÔÏË ‹ ¯ˆÚÈfi, ›¯Â ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· ÙÔ˘ ÂÎϤÁÂÈÓ Î·È
ÙÔ˘ ÂÎϤÁÂÛı·È. √È ÚÔÂÛÙÒÙ˜ ÙˆÓ ÎÔÈÓÔÙ‹ÙˆÓ ÂÎϤÁÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ô˘ ›¯·Ó ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ó·
ÂÎϤÁÔ˘Ó Î·È Ó· ÂÎϤÁÔÓÙ·È. ∞˘Ùfi Û‹Ì·ÈÓ fiÙÈ Î·Ù¿ ÙË
‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜ ›Û¯˘Â Û ÂÌ¿˜ Ë ·fiÏ˘ÙË
Î·È ¿ÌÂÛË Î·ıÔÏÈ΋ „ËÊÔÊÔÚ›·. ∞fi ÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜
Ô˘ ·Ú·ı¤Û·ÌÂ, fï˜, Â›Ó·È Û·Ê¤˜ fiÙÈ ÙÔ ÚÒÙÔ ¤ÙÔ˜
Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘ ηıÈÂÚÒıËΠÔÙȉ‹ÔÙ ¿ÏÏÔ ÂÎÙfi˜
·fi ÙËÓ Î·ıÔÏÈ΋ Î·È ¿ÌÂÛË „ËÊÔÊÔÚ›·. ¶Ò˜ ›ӷÈ
‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ·Ú·‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ ÙË Ì¤Ú· Ô˘ Ô Ï·fi˜
‹Ú ٷ fiÏ· ÁÈ· Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· ÙÔ˘
˘¤Î˘„ ÛÙÔÓ ÂÚÈÔÚÈÛÌfi ÙˆÓ ‰ÈÎ·ÈˆÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘, Ù·
ÔÔ›·, ·Ó Ë ·ÓÙ›ıÂÙË ÁÓÒÌË ‹Ù·Ó ·ÏËı‹˜, ı· ›¯·Ó
ηٷÎÙËı› ·ÈÒÓ˜ ÚÈÓ;
∞ÏÏ¿ Î·È fiϘ ÔÈ ÈÔ ·ÎÚȂ›˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘
¤¯Ô˘Ì ÁÈ· ÔÏϤ˜ Î·È ÔÓÔÌ·ÛÙ¤˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ ‰ÂÓ ÂȂ‚·ÈÒÓÔ˘Ó ÙËÓ ·Í›ˆÛË ÂΛÓË ÁÈ· ¿ÌÂÛË Î·È Î·ıÔÏÈ΋

„ËÊÔÊÔÚ›·. Δ· æ·Ú¿ ÊËÌ›˙ÔÓÙ·Ó ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË ÁÈ· ÙÔ ‰ËÌÔÎÚ·ÙÈÎfi ÙÔ˘˜ ÔÏ›ÙÂ˘Ì·. øÛÙfiÛÔ,
Ô Ï·fi˜ Û˘ÁÎÂÓÙÚˆÓfiÙ·Ó ÂΛ οı ¯ÚfiÓÔ ÁÈ· Û˘Ó¤Ï¢ÛË Î·È ÂͤÏÂÁ 40 ÂÎÏÔÁ›˜ ·fi fiϘ ÙȘ Ù¿ÍÂȘ ÙˆÓ
ÔÏÈÙÒÓ (¤ÁÎÚÈÙˆÓ, ÏÔÈ¿Ú¯ˆÓ, ÂÌfiÚˆÓ Î·È Ó·˘ÙÒÓ).
√È ÂÎÏÔÁ›˜ ·˘ÙÔ› ÂͤÏÂÁ·Ó ÙÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜. ™ÙË Ã›Ô ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ù˘ ÂÎÏÔÁ‹˜ ‹Ù·Ó Ôχ ÈÔ
ÂÚ›ÏÔÎÔ Î·È ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓÔ. √È ¤ÓÙ ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜
Ô˘ ÚÔ¸‹Ú¯·Ó Û˘Ó¤Ú¯ÔÓÙ·Ó Ì·˙› Ì 20 ¿ÏÏÔ˘˜ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ Ôϛ٘, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ 16 ‹Ù·Ó ·fi
ÙËÓ ∞ÏÔÙ·ÚÈ¿ Î·È ÙÔÓ ∂ÁÎÚÂÌfi, ‰‡Ô ·fi ÙÔ ¶·Ï·ÈfiηÛÙÚÔ Î·È ‰‡Ô ηıÔÏÈÎÔ›. ΔfiÙ ÔÈ ¤ÓÙ ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜ ÂͤÏÂÁ·Ó Ì „ËÊÔ‰¤ÏÙÈ· ·fi ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ 14,
Ù¤ÛÛÂÚȘ. √È Ù¤ÛÛÂÚȘ ·˘ÙÔ› Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ ¤ÓÙ ÚÒËÓ
‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜, ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ÙÔ˘ ¶·Ï·ÈÔοÛÙÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘˜
‰‡Ô ηıÔÏÈÎÔ‡˜ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÙÔ ÂÎÏÔÁÈÎfi Û˘Ó¤‰ÚÈÔ,
Ô˘ ÂͤÏÂÁ ÙÔ˘˜ ¤ÓÙ ӤԢ˜ ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜. ™ÙȘ
™¤ÙÛ˜ ÔÈ ¤ÓÙ ÚÔÂÛÙÔ› ÂÎϤÁÔÓÙ·Ó Î¿ı ¯ÚfiÓÔ
·fi ÙÔ˘˜ ¤ÁÎÚÈÙÔ˘˜ ÏÔÈ¿Ú¯Ô˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÏÔ‡ÛÈÔ˘˜
Ôϛ٘. ΔËÓ ⁄‰Ú· ·Ú¯Èο ÙË ‰ÈÔÈÎÔ‡Û·Ó ÔÈ ÈÂÚ›˜ Ù˘.
™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ¤Ï·‚·Ó ̤ÚÔ˜ ÛÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË ‰‡Ô Ï·˚ÎÔ›,
Ô˘ ÂÎϤÁÔÓÙ·Ó fï˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÂÚ›˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰È·Ù‹ÚËÛ·Ó Î·È ÙËÓ ÚÔ‰ڛ· ÙÔ˘ Û˘Ó‰ڛԢ. ™ÙÔ˘˜ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜, ·fi ÙÔ 1770 Î·È ÂÍ‹˜ ˘¿Ú¯ÂÈ
οÔÈ· ·Û¿ÊÂÈ· Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô
Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡ÓÙ·Ó Ë ‰ÈÔ›ÎËÛË ÛÙËÓ ⁄‰Ú·. ∂›Ó·È ‚¤‚·ÈÔ
fiÙÈ ÂÎÏ·˚·ÙËÎÂ, ·Ó Î·È ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó Û ·˘Ù‹ Ô ÔÈÎÔÓfiÌÔ˜, Ô Û·ÎÂÏ¿ÚÈÔ˜, Ô Û΢ÔʇϷη˜, Ô ¯·ÚÙÔʇϷη˜ Î·È Ô Û·ÎÂÏ›ˆÓ·˜, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ·
˘¤ÁÚ·Ê·Ó ÚÒÙÔÈ ·fi fiÏÔ˘˜. °È· ÙÔÓ ÙÚfiÔ fï˜ ÌÂ
ÙÔÓ ÔÔ›Ô Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡ÓÙ·Ó ÙÔ Û˘Ó¤‰ÚÈÔ ÙˆÓ ÚÔÎÚ›ÙˆÓ
ÂÈÎÚ·Ù› ‰È·ÊˆÓ›·. ÕÏÏÔÈ ˘ÔÛÙËÚ›˙Ô˘Ó fiÙÈ ÂÎϤÁÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔ Ï·fi, Ô˘ ÙÔÓ ÚÔÂÙԛ̷˙·Ó ÔÈ ÏÔ›·Ú¯ÔÈ,
Î·È ¿ÏÏÔÈ fiÙÈ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·Ó ·˘ÙÔÙÂÏÒ˜ Î·È Î˘‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó. ∞fi ·˘Ù‹ ÙË ‰È·ÊˆÓ›· ˘Ô‰ËÏÒÓÂÙ·È fiÙÈ, ·ÎfiÌ·
Î·È ·Ó ÁÈÓfiÙ·Ó ÂÎÏÔÁ‹, ·˘Ù‹ ‰ÂÓ ¤Î·Ó ٛÔÙ· ¿ÏÏÔ
·fi ÙÔ Ó· ÂÈ΢ÚÒÓÂÈ ÙËÓ Î·ÙÔ¯‹ Ù˘ ÂÍÔ˘Û›·˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ÏÔ˘ÛÈfiÙÂÚÔ˘˜ Î·È ÛˆÊÚÔÓ¤ÛÙÂÚÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜
Ù˘ ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜, Ú¿ÁÌ· Ô˘ ı· Á›ÓÂÈ Û·Ê¤ÛÙÂÚÔ fiÙ·Ó
Ì¿ıÔ˘Ì ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÁÈ· ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË
Ù˘ ⁄‰Ú·˜.

°ÂÓÈΤ˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ
ÙˆÓ ÎÔÈÓÔًوÓ
∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ù¿, Ô ∫ԇ̷˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÁÂÓÓ‹ıËΠÛÙË
§¿ÚÈÛ· ÙÔ 1777, ¤˙ËÛ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ËÏÈΛ· ÙˆÓ 26 ¯ÚfiÓˆÓ
Û ‰È¿ÊÔÚ˜ fiÏÂȘ Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜ Î·È Â›¯Â ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ·fi ÎÔÓÙ¿ Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ÂΛ, ϤÂÈ fiÙÈ

[156]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¶ÏËÚÔÊÔڛ˜
ÁÈ· Ù· ÌÂÙ·ÏÏ›·
Ù˘ ÷ÏÎȉÈ΋˜
Ì·˜ ‰›ÓÂÈ Ô °¿ÏÏÔ˜
ÂÚÈËÁËÙ‹˜
¶ÈÂÚ ªÂÏfiÓ,
Ô ÔÔ›Ô˜
‰ËÌÔÛ›Â˘ÛÂ
Û¯ÂÙÈÎfi
Û‡ÁÁÚ·ÌÌ·
ÙÔ 1555.
CORBIS/APEIRON

ÔÈ ÚÔÂÛÙÔ› ‹ ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜ ‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ·Ó Û οÔȘ
ÂÚÈÔ¯¤˜ ·fi ÙÔ˘˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜. ŸÙÈ ·ÎfiÌ· ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ ·È‰› ÎÏËÚÔÓÔÌÔ‡Û ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÙÔ˘ ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ· ·fi ÙÔÓ ·Ù¤Ú·, fiÙÈ Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡ÓÙ·Ó ¤ÙÛÈ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ÈÛ¯˘Ú¤˜ Î·È ÏÔ‡ÛȘ, fiÙÈ fï˜ ÔÈ ÌÂÁ·ÏÔ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜ ·˘ÙÔ› ‰ÔÏÔÊÔÓÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋
΢‚¤ÚÓËÛË Î·È Ë ÂÚÈÔ˘Û›· ÙÔ˘˜ ‰ËÌ¢fiÙ·Ó. ¶ÚÔÛı¤ÙÂÈ ·ÎfiÌË fiÙÈ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ· Ë ‰ËÌÔÁÂÚÔÓÙ›· ·Ú·¯ˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ¿ÏÈ ÛÙÔ˘˜ ÁÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÁÈ· Ó· Í·Ó·ÏÔ˘Ù›ÛÔ˘Ó Î·È Ó· Í·Ó·‰ËÌ¢ÙÔ‡Ó. ∂ÈϤÔÓ, fiÙÈ ÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜ ÔÈ ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜ Û˘ÁÎÚÔ‡ÔÓÙ·Ó ÌÂ
ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Î·È ÂÍ·ÈÙ›·˜ ·˘ÙÔ‡
ÚÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó Û˘¯Ó¿ ÂÈı¤ÛÂȘ,
Ê˘Ï·Î›ÛÂȘ, ÂÍÔڛ˜, οÔȘ
ÊÔÚ¤˜ Î·È ‰ÔÏÔÊÔӛ˜,
Ú¿ÁÌ· Ô˘ ‹Ù·Ó ÙÚÔÌÂÚ¿ ÂÈ˙‹ÌÈÔ ÁÈ· ÙȘ
fiÏÂȘ Î·È Ù· ¯ˆÚÈ¿.
∞Ó¿ÏÔÁ· ÁÂÁÔÓfiÙ·
Û˘Ó¤‚·ÈÓ·Ó Î·È ÛÙËÓ
¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ·Ó
Î·È ·˘Ù‹ ›¯Â οÔÈ· ȉȷ›ÙÂÚ·
ÚÔÓfiÌÈ·, Ì ÙËÓ
ηٿÏÏËÏË ¯Ú‹ÛË
ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÚÈÔÚ›˙ÂÈ ÔÏϤ˜ ·fi ÙȘ
Û˘ÌÊÔÚ¤˜ Ù˘ ͤÓ˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜.
¶ÚÒÙ· ·fi fiÏ·
›¯Â ÙÔ ÚÔÓfiÌÈÔ Ó·
ÛÙ¤ÏÓÂÈ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ‰‡Ô ‹ ÙÚÂȘ
ÚÔÂÛÙÔ‡˜. ∞˘ÙÔ› ˙Ô‡Û·Ó
ÂΛ ˆ˜ ÏËÚÂÍÔ‡ÛÈÔÈ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ Î·È Ì ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ Ô˘
‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Û·Ó Ì ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ ¿Ó‰Ú˜
Ù˘ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·˜, ÔÌÔÁÂÓ›˜ Î·È ÂÍÔ˘ÛÈ·ÛÙ¤˜, ÂÚÈfiÚÈ˙·Ó οˆ˜ ÙËÓ ÏÂÔÓÂÍ›· Î·È ÙȘ ηٷ¯Ú‹ÛÂȘ ÙˆÓ ·Û¿‰ˆÓ. ∂Ó›ÔÙ ̿ÏÈÛÙ· ÂÙ‡¯·ÈÓ·Ó ÙËÓ
ηı·›ÚÂÛË ‹ ÙË ÌÂÙ¿ıÂÛ‹ ÙÔ˘˜. ∞ÎfiÌË, οı Â·Ú¯›·
Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ÂͤÏÂÁ ‰‡Ô ŒÏÏËÓ˜ ÚÔ‡¯ÔÓÙ˜,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‹Á·ÈÓ·Ó ÛÙÔÓ ·Û¿ Ì›· ‹ ‰‡Ô ÊÔÚ¤˜ ÙÔ
¯ÚfiÓÔ Î·È ÊÚfiÓÙÈ˙·Ó ÙȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ ÔÏfiÎÏËÚ˘ Ù˘
¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘. ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ÔÏÏÔ› ·fi ÙÔ˘˜ ÚÔÂÛÙÔ‡˜ ·˘ÙÔ‡˜ fi¯È ÌfiÓÔ Â›¯·Ó ¿ÚÂÈ ÙÔ ·Í›ˆÌ· ÎÏËÚÔÓÔÌÈο, fiˆ˜ ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·, ·ÏÏ¿ ·ÏÏËÏÔÛ·Ú¿˙ÔÓÙ·Ó

ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ·ÎfiÌ· Î·È ÙËÓ Í¤ÓË
΢ÚÈ·Ú¯›· ÁÈ· Ó· ··ÏÏ·ÁÔ‡Ó ·fi ÙÔ˘˜ ·ÓÙ›˙ËÏÔ‡˜
ÙÔ˘˜. ∞˜ ÌËÓ ÈÛÙ‡ԢÌ fï˜ ·Ôχو˜ ÙȘ Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ ÙˆÓ Û˘Á¯ÚfiÓˆÓ Û¯ÂÙÈο Ì fiÏ· ·˘Ù¿, ÁÈ·Ù› ηÈ
ÙfiÙÂ, fiˆ˜ ¿ÓÙ·, ‰È¿ÊÔÚ· ¿ıË Î·È Û˘ÌʤÚÔÓÙ· Û˘¯Ó¿ ·Ú·ÔÈÔ‡Ó ÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ·.
Œ¯ˆ ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÌÔ˘ ÙÔ ¯ÂÈÚfiÁÚ·ÊÔ ™˘ÓÔÙÈÎ‹Ó ÈÛÙÔÚ›·Ó ÙÔ˘ ∞Ï‹ ·Û¿, ËÁÂÌfiÓÔ˜ Ù˘ ∏›ÚÔ˘. ∏ ÈÛÙÔÚ›·
·˘Ù‹ ÂÚȤ¯ÂÈ ÔÏÏ¿ ÂÚ›ÂÚÁ· Î·È ·ÎÚÈ‚¤Ûٷٷ ÛÙÔȯ›· ÁÈ· ÙÔÓ Ù‡Ú·ÓÓÔ ÂΛÓÔ. √ Û˘ÁÁڷʤ·˜ fï˜
‹Ù·Ó Ô ÁÚ·ÌÌ·Ù¤·˜ ÙÔ˘ μÂÏ‹ ·Û¿, Ô
ÔÔ›Ô˜ ΢‚¤ÚÓËÛ ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ
·fi ÙÔ 1807 ¤ˆ˜ ÙÔ 1812. √È ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÈÔÈ Î·Ù¿ÊÂÚ·Ó Ó· ÙÔÓ
ηı·ÈÚ¤ÛÔ˘Ó. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ
·˘Ùfi, Ô ÁÚ·ÌÌ·Ù¤·˜ ÙÔ˘,
fiÙ·Ó Î·Ù·Ê¤ÚÂÙ·È ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ·ÁÈ¿ÓÓȉˆÓ
Î·È ÙˆÓ ·Ú¯fiÓÙˆÓ Ù˘
¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, ÂÈÛˆÚ‡ÂÈ ÙfiÛ˜ ηÙËÁÔڛ˜ Ô˘ ÔÏϤ˜
ÊÔÚ¤˜ Â›Ó·È ÂÌÊ·Ó¤ÛÙ·ÙÔ fiÙÈ Ï¤ÂÈ
„¤Ì·Ù·. ¶·Ú·ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÙȘ ηٷ¯Ú‹ÛÂȘ ÙÔ˘ μÂÏ‹
ÚÔÛı¤ÙÂÈ: «¶·Ú’
fiÏ· ·˘Ù¿, ‰ÂÓ ¤Î·ÓÂ
Ô‡Ù ÙÔ ¤Ó· ÂηÙÔÛÙfi ·fi fiÛ· Ì ÙȘ
·Ó·ÊÔÚ¤˜ ÙÔ˘˜ ÙÔÓ Î·ÙËÁfiÚËÛ·Ó». ŒÂÈÙ· ·Ó·Ê¤ÚÂÈ: «ΔÔÓ Î·ÙËÁfiÚËÛ·Ó
fiÙÈ ÛÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· Ù˘ ËÁÂÌÔÓ›·˜ ÙÔ˘ ¤‚·Ï ÛÙÔ Ù·Ì›Ô
50.000.000 ÙÔ˘ÚÎÈο ÁÚfiÛÈ·, ÂÓÒ
¤‚·Ï ÌfiÓÔ 7.500.000 ÓfiÌÈÌ· Î·È ·Ú¿ÓÔÌ·». ª‹ˆ˜ fï˜ fiÛÔ ·ÎÚÈ‚¤˜ Â›Ó·È fiÙÈ
ÙÔ ¤Ó· ÂηÙÔÛÙfi ÙˆÓ 50.000.000 Â›Ó·È 71/2 ÙfiÛÔ ·ÎÚÈ‚‹
Â›Ó·È Î·È Ù· 7.500.000;
¶ÔÏÏ¿ ·fi Ù· ÔÚÂÈÓ¿ ÙÌ‹Ì·Ù· Ù˘ ¯¤ÚÛÔ˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ÛÙ¿ıËÎ·Ó ÈÔ Ù˘¯ÂÚ¿. ∞˘Ù¿ ηÙfiÚıˆÛ·Ó ›Ù ÌÂ
Û˘Óı‹Î˜ ›Ù Ì ٷ fiÏ· Ó· Á›ÓÔ˘Ó Û¯Â‰fiÓ ·˘ÙÔÙÂÏ‹. ΔÔ ›‰ÈÔ Ù˘¯ÂÚ¿ ‹Ù·Ó ÔÏÏ¿ ·fi Ù· ÌÈÎÚfiÙÂÚ·
ÓËÛÈ¿, fiÔ˘ ‰ÂÓ Î·ÙÔÈÎÔ‡Û·Ó Î·ıfiÏÔ˘ √ıˆÌ·ÓÔ›.
∂ÈϤÔÓ, ‰ÂÓ ‰ÈÔÈÎÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ·Û¿ Ô˘ ¤ÌÂÓ ÌfiÓÈÌ· Û ·˘Ù¿, ·ÏÏ¿ ·fi ÙÔÓ Î·ÂÙ¿Ó ·Û¿, Ô ÔÔ›Ô˜

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [157]

√È ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ Ù˘ ÷ÏÎȉÈ΋˜ ÚÈÓ
ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÌÈ·
·˘ÙfiÓÔÌË ÔÌÔÛÔÓ‰›· ·fi 360 ¯ˆÚÈ¿.
Ù· ÂÈÛÎÂÙfiÙ·Ó ÌfiÓÔ Î·Ù¿ ηÈÚÔ‡˜ Î·È ·fi ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ· ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÙÔ˘ Ì ·˘Ù¿ ·Ó¤Ï·‚Â
Ô ‰ÈÂÚÌËÓ¤·˜ ÙÔ˘ ÛÙfiÏÔ˘, Ô˘ ÚÔÛÙ¿ÙÂ˘Â Ù· ÓËÛÈ¿
Ì οı ÙÚfiÔ ·fi ÙÔÓ ¿Ú¯ÔÓÙ¿ ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ÔÈ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ ÙˆÓ ÔÚÂÈÓÒÓ ÂÎÂ›ÓˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ Ù˘ ¯¤ÚÛÔ˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ Î·È ÙˆÓ ÌÈÎÚfiÙÂÚˆÓ ÓËÛÈÒÓ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘, Ô˘
ηٿÊÂÚ·Ó Ó· ·Ó·Ù˘¯ıÔ‡Ó ÂχıÂÚ·, ·¤ÎÙËÛ·Ó
¢ÓÔÌ›· Î·È Â˘ËÌÂÚ›· ·Û‡ÁÎÚÈÙ· ·ÓÒÙÂÚ˜ ·fi ÙȘ
˘fiÏÔÈ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. ™ÙË ™ÙÂÚ¿ ∂ÏÏ¿‰·, ÂÓÒ ÔÈ Â‡ÊÔÚ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ‹Ù·Ó ÊÙˆ¯¤˜ Î·È ‚·Û·Ó›˙ÔÓÙ·Ó, ÔÈ
ÔÚÂÈÓ¤˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ ¢ËÌÂÚÔ‡Û·Ó Î·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜
ÏÔ‡ÙÈ˙·Ó. ∞Ó¿ÏÔÁ·, ÛÙÔ ∞ÈÁ·›Ô ¤Ï·ÁÔ˜, ÂÓÒ Ù· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· ÓËÛÈ¿ ‹Ù·Ó Ù· ÏÔ˘ÛÈfiÙÂÚ· Î·È ÔÏÏ¿ ·fi
·˘Ù¿ ·ÏÈfiÙÂÚ· ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó Í¯ˆÚÈÛÙ¿ ÎÚ¿ÙË Ô˘
›¯·Ó ÛÙfiÏÔ Î·È ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó Ì ÙÔ ÂÌfiÚÈÔ ‰È·ÊfiÚˆÓ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ ÂÈÎÂÚ‰Ò˜, ÙÒÚ·, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÙË Ã›Ô,
fiÏ· Ù· ˘fiÏÔÈ·, Ë ∫Ú‹ÙË, Ë ƒfi‰Ô˜, Ë ∫‡ÚÔ˜, Ë
ª˘ÙÈÏ‹ÓË Î·È ™¿ÌÔ˜, ·Ú‹ÎÌ·˙·Ó οو ·fi ÙËÓ
ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË. ∞fi Ù· ÌÈÎÚfiÙÂÚ·, ·Ó Î·È Ù·
ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ‹Ù·Ó ¿ÁÔÓ·, ¿Ó˘‰Ú· Î·È ¯ˆÚ›˜ ÏÈÌ¿ÓÈ,
ÂÂȉ‹ Í¤Ê˘Á·Ó ·fi ÙËÓ ·‰È¿ÎÔË ÂΛÓË ›ÂÛË Ù˘
‰ÈÔ›ÎËÛ˘, ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÛËÌ›ˆÓ·Ó ÌÂÁ¿ÏË ÚfiÔ‰Ô.
°È· Ó· ÌËÓ ¤ÛÔ˘Ì fï˜ Û Ï¿ÓË Î·È ÁÈ· ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË ÙˆÓ ÔÚÂÈÓÒÓ ÂÎÂ›ÓˆÓ ÎÔÈÓÔًوÓ
Ù˘ ™ÙÂÚ¿˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÙˆÓ ÌÈÎÚfiÙÂÚˆÓ ÓËÛÈÒÓ, Ú¤ÂÈ Ó· ÔÌÔÏÔÁ‹ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ô‡Ù ·fi ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ ·˘Ù¤˜ ·Ô˘Û›·˙·Ó ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ‰È·ÊˆÓ›Â˜ ηٷÛÙÚÔÊÈΤ˜, Ô˘ ÚÔοÏÂÛ·Ó ÂÓ›ÔÙ ÙËÓ Â¤Ì‚·ÛË Ù˘ ͤÓ˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜.
∞ÊÔ‡ ÂÎı¤Û·ÌÂ, ÏÔÈfiÓ, fiÏ· ·˘Ù¿ ÁÈ· ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË
ÙˆÓ ÎÔÈÓÔÙ‹ÙˆÓ Î·È ÙˆÓ ÂÚÈÂÙÂÈÒÓ ÙÔ˘˜ ηٿ ÙË
‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜, ı· ԇ̠ϛÁ· Ú¿ÁÌ·Ù·
ÂȉÈÎfiÙÂÚ· ÁÈ· Ù· ÔʤÏË Ô˘ Ì·˜ ÚfiÛÊÂÚÂ Ô ıÂÛÌfi˜
·˘Ùfi˜ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÂΛӷ.

∂ȉÈΤ˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ
∏ ÷ÏÎȉÈ΋ ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ· ‹Ù·Ó ÔÓÔÌ·ÛÙ‹ ÁÈ· Ù· ÌÂÙ·ÏÏ›· Ù˘, fiˆ˜ ۯ‰fiÓ Î¿ı ·Ú·Ï›· Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜ ÛÙÔ˘˜ ·Ú¯·ÈfiÙÂÚÔ˘˜ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜, ‰ËÏ·‰‹
ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ ºÈÏ›Ô˘ Î·È ÙˆÓ ∞ıËÓ·›ˆÓ. ΔÔ 16Ô ·ÈÒÓ· ÙËÓ ÂÈÛΤÊıËÎÂ Ô ÂÚ›ÊËÌÔ˜ °¿ÏÏÔ˜ ÂÚÈËÁËÙ‹˜

¶¤ÙÚÔ˜ μÂÏfiÓ, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙÔ Û‡ÁÁÚ·ÌÌ· ‰ËÌÔÛȇıËΠÙÔ 1555 ÛÙÔ ¶·Ú›ÛÈ. ™‡Ìʈӷ Ì ·˘ÙfiÓ, ˘‹Ú¯·Ó
ÙfiÙ ÛÙË Ã·ÏÎȉÈ΋ 500-600 η̛ÓÈ· Ù· ÔÔ›· Ú¤ÂÈ
Ó· ›¯·Ó ÌÂÁ¿ÏË ·Ú·ÁˆÁ‹, ÁÈ·Ù› Ô ÊfiÚÔ˜ Ô˘ η٤‚·ÏÏ·Ó ÛÙËÓ Î˘‚¤ÚÓËÛË Î˘Ì·ÈÓfiÙ·Ó ·fi 18.000 ¤ˆ˜
30.000 ‰Ô˘Î¿Ù· ÙÔ Ì‹Ó·. ∂ΛÓÔ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ù· ÂÎÌÂÙ·ÏÏ¢fiÙ·Ó ÌÈ· ÂÙ·ÈÚ›·. §›ÁÔ Î·ÈÚfi ·ÚÁfiÙÂÚ·, fï˜, ·Ó¤Ï·‚·Ó ÙÔ ¤ÚÁÔ ÔÈ ÁÂÈÙÔÓÈΤ˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜, ÔÈ Ôԛ˜ ¤ÙÛÈ
·¿ÏÏ·Í·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ·fi οı Â¤Ì‚·ÛË ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË. °È· ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÙˆÓ ÎÔÈÓÔًوÓ
·˘ÙÒÓ ÚÈÓ ·fi ÙÔ 1821 ¤ÁÚ·„ ·ÚÎÂÙ¿ Ô ÕÁÁÏÔ˜ ÂÚÈËÁËÙ‹˜ √‡ÚÎÔ˘·ÚÙ Ô˘ ÂÚÈËÁ‹ıËΠÚÈÓ ·fi 50
¯ÚfiÓÈ· ÙËÓ Â˘Úˆ·˚΋ ΔÔ˘ÚΛ·. ∂ÁÒ, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ·ÚΤÛÙËη Û ·˘Ù¿, ÊÚfiÓÙÈÛ· Ó· Û˘ÏϤ͈ Î·È ¿ÏϘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ·fi ¿ÓıÚˆÔ Ô˘ ¤ÊÙ·Û ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ηÈ
¿ÎÔ˘Û ÙȘ Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ ÙˆÓ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚˆÓ. ∂˘Ù˘¯Ò˜, ÔÈ
ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ·˘Ù¤˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Û˘ÌʈÓÔ‡Ó ÛÙ· ÈÔ
ÛËÌ·ÓÙÈο ÛËÌ›· Ì ·˘Ù¤˜ ÙÔ˘ ÕÁÁÏÔ˘ ÂÚÈËÁËÙ‹,
ÚÔÛı¤ÙÔ˘Ó fï˜ οÔȘ ÏÂÙÔ̤ÚÂȘ, ηٿÏÏËϘ
Ó· ‰È·ÊˆÙ›ÛÔ˘Ó ·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·.
√È ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ Ù˘ ÷ÏÎȉÈ΋˜, Ù· ÏÂÁfiÌÂÓ· ª·‰ÂÌÔ¯ÒÚÈ·, ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÌÈ· ·˘ÙfiÓÔÌË ÔÌÔÛÔÓ‰›· Ô˘ Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡ÓÙ·Ó ·fi 12 ΈÌÔfiÏÂȘ ηÈ, fiˆ˜ ϤÂÈ Ô √‡ÚÎÔ˘·ÚÙ, ·Ô 360 ¯ˆÚÈ¿. √È
12 ΈÌÔfiÏÂȘ ›¯·Ó ÙȘ ·ÎfiÏÔ˘ı˜ ÔÓÔ̷ۛ˜: °·Ï¿ÙÈÛÙ·, μ¿‚‰Ô˜, ƒÈ·Ó¿, ™Ù·Ófi˜, μ·Ú‚¿Ú·, §È·Ú›ÁÎÔ‚Ë, ¡Ô‚ÔÛ¤ÏÔ, ª·¯·Ï¿˜, ÿÛ‚ÔÚÔ˜, ÈÚÔ‡‰·, ƒÂ‚ÈÓ›ÎÈ· Î·È πÂÚÈÛÛfi˜. ∏ ηıÂÌ›· ·fi ·˘Ù¤˜ ›¯Â ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· Ù˘
¤Ó· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ·ÚÈıÌfi ¯ˆÚÈÒÓ. ¶Ú¤ÂÈ Ó· ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ Î¿ı ¯ˆÚÈfi ›¯Â ÙÔÓ ÚÔÂÛÙfi ÙÔ˘. ΔÔ ‚¤‚·ÈÔ
Â›Ó·È fiÙÈ ÔÈ ÎˆÌÔfiÏÂȘ „‹ÊÈ˙·Ó ÁÈ· ÙË Û˘ÁÎÚfiÙËÛË
Ù˘ ÁÂÓÈ΋˜ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ηıÂÌ›· ·fi
·˘Ù¤˜ ¤ÛÙÂÏÓ οı ¯ÚfiÓÔ ÙÔÓ ·ÓÙÈÚfiÛˆfi Ù˘ ÛÙËÓ
ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙÔ ª·¯·Ï¿. √È 12 ·˘ÙÔ› ·ÓÙÈÚfiÛˆÔÈ ÂͤÏÂÁ·Ó Ù¤ÛÛÂÚȘ ¿Ú¯ÔÓÙ˜, Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ‚ÂΛÏȉ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â›¯·Ó Î·È ¤Ó· ÁÚ·ÌÌ·Ù¤· ηÈ
fiÏÔ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ ·ÛÎÔ‡Û·Ó ÙËÓ ·ÓÒÙ·ÙË ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋ Î·È ÙË
‰ÈηÛÙÈ΋ η̛· ÊÔÚ¿ ÂÍÔ˘Û›· ÔÏfiÎÏËÚ˘ Ù˘ ÔÌÔÛÔÓ‰›·˜. √È ÌfiÓÔÈ √ıˆÌ·ÓÔ› Ô˘ ˘‹Ú¯·Ó ÛÙ· ª·‰ÂÌÔ¯ÒÚÈ· ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ·ÍȈ̷ÙÈÎfi˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÏÂÁfiÙ·Ó Ì·‰¤Ì-·Á¿˜, Î·È Î¿ÔÈÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÙÔ˘, Ô˘ ·Ó¤Ú¯ÔÓÙ·Ó

[158]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÂÚ›Ô˘ ÛÙÔ˘˜ 20. ∞ÏÏ¿ ·˘Ùfi˜ Ô Ì·‰¤Ì-·Á¿˜ ‰ÂÓ
·ÛÎÔ‡Û ÂÍÔ˘Û›· ÛÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ÙˆÓ ª·‰ÂÌÔ¯ˆÚ›ˆÓ. ∞Ï¿ ÂÎÙÂÏÔ‡Û fiÛ· ·ÔÊ¿ÛÈ˙·Ó ÔÈ ‚ÂΛÏȉ˜.
ŸÏÔÈ ·˘ÙÔ›, ‰ËÏ·‰‹ Ô Ì·‰¤Ì-·Á¿˜, ÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÙÔ˘
Î·È ÔÈ ‚ÂΛÏȉ˜, ¤ÌÂÓ·Ó ÛÙÔ ª·¯·Ï¿. √ ÚÒÙÔ˜ ÛÂ
¤Ó·Ó ¤ÙÚÈÓÔ ‡ÚÁÔ, Ù· ÂÚ›È· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÛÒ˙ÔÓÙ·È
̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·, Î·È ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ Û ¤Ó· ͇ÏÈÓÔ Ô›ÎËÌ·
Ô˘ ηٷÛÙÚ¿ÊËÎÂ. ∫·È Ù· ‰‡Ô ÎÙ›ÛÌ·Ù· ηٷÛ΢¿ÛÙËÎ·Ó Ì ¤ÍÔ‰· Ù˘ ÔÌÔÛÔÓ‰›·˜. ª¤¯ÚÈ ÙÔ 1805 Ù·
ª·‰ÂÌÔ¯ÒÚÈ· ÂÍ·ÚÙÈfiÓÙ·Ó ¿ÌÂÛ· ·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∞fi ÂΛ ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ·Ó Ô Ì·‰¤Ì-·Á¿˜ Î·È ÔÈ
ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÙÔ˘. °‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1806, fï˜, Ô ÂÚÈ‚fiËÙÔ˜ ÏfiÁˆ Ù˘ ‰‡Ó·Ì˘ Î·È ÙÔ˘ ÏÔ‡ÙÔ˘ ÙÔ˘
πÛÌ·‹Ï-Ì¤Ë˜ ÛÙȘ ™¤ÚÚ˜ ¤Ù˘¯Â Ó· ÙÔ˘ ·Ó·ı¤ÛÂÈ
Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ÙÔ ‰ÈÔÚÈÛÌfi ÙÔ˘ Ì·‰¤Ì-·Á¿. ª¿ÏÈÛÙ·,
Û˘Ó¤¯ÈÛ ӷ ÙÔÓ ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 1819, ¯ˆÚ›˜ fï˜ Ó·
ÂÂÌ‚·›ÓÂÈ Î·ıfiÏÔ˘ ÛÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘
ÔÌÔÛÔÓ‰›·˜. ΔÔ 1819 ¿ÏÈ, ÔÈ ª·‰ÂÌÔ¯ˆÚ›Ù˜ ηٿÊÂÚ·Ó Ì ·ÓÙÈÚfiÛˆÔ Ô˘ ¤ÛÙÂÈÏ·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi Ó· ·Ê·ÈÚÂı› ·fi ÙÔÓ
πÛÌ·‹Ï-Ì¤Ë ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· ÙÔ˘ ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡ ÙÔ˘ Ì·‰¤Ì·Á¿ Î·È Ó· ˘·¯ıÔ‡Ó Í·Ó¿ ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· Ù˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÂΛÓË ‰ÈfiÚÈÛ ·Ì¤Ûˆ˜ ¿ÏÏÔÓ Ì·‰¤Ì-·Á¿, Ô˘ ·Ú¤ÌÂÈÓ ÂΛ ̤¯ÚÈ ÙÔ ª¿ÈÔ ÙÔ˘
1821, fiÙ·Ó Í¤Û·ÛÂ Ë Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÛÙË Ã·ÏÎȉÈ΋.
√È ¯ˆÚÈÎÔ› ‰Ô‡Ï¢·Ó ÁÈ· ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜ ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌfi Ù·
ÌÂÙ·ÏÏ›· Î·È Î·Ù¤‚·ÏÏ·Ó ÛÙÔ ıËÛ·˘ÚÔÊ˘Ï¿ÎÈÔ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘ ÂÙ‹ÛÈÔ ÊfiÚÔ 220 Ôο‰Â˜ ηı·Úfi
·Û‹ÌÈ. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, οı ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· Ï‹ÚˆÓ ηْ
·ÔÎÔ‹Ó ¤Ó· ÔÛfi ÁÈ· οÔÈ· ÔÛfiÙËÙ· ÛÈÙ·ÚÈÔ‡
Î·È ÎÚÈı·ÚÈÔ‡ ÁÈ· ÙË ‰È·ÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ Ì·‰¤Ì-·Á¿, ÙˆÓ
ÛÙÚ·ÙȈÙÒÓ ÙÔ˘ Î·È ÙˆÓ ‚ÂΛÏȉˆÓ. ∞˘ÙÔ› ‹Ù·Ó ÔÈ ÌfiÓÔÈ ÊfiÚÔÈ ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ˘Ô‚¿ÏÏÔÓÙ·Ó ÔÈ ª·‰ÂÌÔ¯ˆÚ›Ù˜. ¶Ôχ ÂÚ›ÂÚÁÔ Â›Ó·È ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ, ÂÓÒ ÛÙÔ
¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ÂÏ·ÙÙÒıËÎ·Ó Ù· ¤ÛÔ‰· ·fi Ù·
ÌÂÙ·ÏÏ›·, ›Ûˆ˜ ·fi ÙËÓ ·ÙÂÏ‹ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ‹ ÁÈ·Ù›
ÂÍ·ÓÙÏ‹ıËηÓ, ÔÈ ª·‰ÂÌÔ¯ˆÚ›Ù˜ ‰ÂÓ ‰‹ÏˆÛ·Ó ·˘Ù‹
ÙËÓ ·ÏÏ·Á‹ Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘ ÛÙËÓ Î˘Ú›·Ú¯Ë ‰‡Ó·ÌË,
ÁÈ· Ó· ·ÔʇÁÔ˘Ó Î¿ı ÌÔÚÊ‹ Â¤Ì‚·Û˘. ¶ÚÔÙÈÌÔ‡Û·Ó Ó· Û˘ÌÏËÚÒÛÔ˘Ó ÙȘ 220 Ôο‰Â˜ ·Û‹ÌÈ ·ÁÔÚ¿˙ÔÓÙ·˜ ÈÛ·ÓÈο Ù¿ÏÈÚ·, Ô˘ Ù· ¤ÏÈˆÓ·Ó Î·È Ù· ¤ÛÙÂÏÓ·Ó
ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ŒÊÙÈ·¯Ó·Ó, ÏÔÈfiÓ, ÔÛfiÙËÙ˜ ·fi ·Û‹ÌÈ Û·Ó Ó· ÙȘ ·Ú‹Á·Á·Ó ÛÙ· ÌÂÙ·ÏÏ›·.
ΔÂÏÈο, ›Ûˆ˜ ¤ÙÛÈ ‰ÂÓ ‚Á‹Î·Ó ˙ËÌȈ̤ÓÔÈ ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·, ÁÈ·Ù›, ‰È·Ê˘Ï¿ÛÛÔÓÙ·˜ ÙËÓ ÂχıÂÚË ÂÍ¿ÛÎËÛË ÙˆÓ ÎÔÈÓÔÙÈÎÒÓ ·˘ÙÒÓ ıÂÛÌÒÓ, ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈ˙·Ó
ÙËÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· Ù˘ ÁˆÚÁ›·˜ Î·È ÙÔ˘ ÂÌÔÚ›Ô˘.
ªÂ ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô, fiˆ˜ ϤÂÈ ÛˆÛÙ¿ Ô √‡ÚÎÔ˘·ÚÙ,

Û˘ÁΤÓÙÚˆÓ·Ó ÛÙËÓ ÂÈÊ¿ÓÂÈ· Ù˘ ÁfiÓÈÌ˘ ÂΛӢ
ÂÚÈÔ¯‹˜ ıËÛ·˘ÚÔ‡˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘
·Ó·˙ËÙÔ‡Û·Ó ÚÒÙ· ÛÙ· ÛÏ¿¯Ó· Ù˘ Á˘.
∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ fiÏ· ·˘Ù¿ ¿ÏÏ·Í·Ó Ì ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË,
Ë ÔÔ›· Ô‰‹ÁËÛ ÛÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÙˆÓ ÎˆÌÔfiψÓ
Î·È ÙˆÓ ¯ˆÚÈÒÓ, ηıÒ˜ Î·È ÛÙÔ ‰È·ÛÎÔÚÈÛÌfi ÙˆÓ Î·ÙԛΈÓ. √È ª·‰ÂÌÔ¯ˆÚ›Ù˜ ‚¤‚·È· Â¤ÛÙÚ„·Ó ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙȘ ›‰È˜ ·Û¯Ôϛ˜, ·ÏÏ¿, ·Ô‰ÂηÙÈṲ̂ÓÔÈ ·fi
‰È¿ÊÔÚ˜ Û˘ÌÊÔÚ¤˜, Û‹ÌÂÚ· Â›Ó·È ·Û‡ÁÎÚÈÙ· ÏÈÁfiÙÂÚÔÈ
·fi fi,ÙÈ ÚÈÓ ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË. ΔÔ ·Ú¯·›Ô ÙÔ˘˜ ÔÏ›ÙÂ˘Ì· ·Ó·ÙÚ¿ËÎÂ, ÁÈ·Ù› ˘Ô‚Ï‹ıËÎ·Ó ÛÙËÓ ¿ÌÂÛË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘ ·Û¿ Î·È ÙÔ˘ 牋 Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢.
∞fi ÂΛ ÙÔ˘˜ ¤ÛÙÂÈÏ·Ó Î·È Ì·‰¤Ì-·Á¿, Ô ÔÔ›Ô˜ ›¯Â
¿Óˆ ÙÔ˘˜ ·fiÏ˘ÙË ÂÍÔ˘Û›· ˙ˆ‹˜ Î·È ı·Ó¿ÙÔ˘. ∂ÎÙfi˜
·fi ·˘Ùfi, ˘Ô¯ÚÂÒıËÎ·Ó Ó· ÏËÚÒÓÔ˘Ó ¯·Ú¿ÙÛÈ, ÙË
‰ÂοÙË Î·È ÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜ Ô˘ Ï‹ÚˆÓ·Ó Î·È ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ŒÏÏËÓ˜.

∞ÌÂÏ¿ÎÈ·
π‰È·›ÙÂÚ· ·ÍÈÔÌÓËÌfiÓ¢ÙË ‹Ù·Ó Ë ÎÔÈÓfiÙËÙ· ÙˆÓ
∞ÌÂϷΛˆÓ ÛÙË £ÂÛÛ·Ï›·, Ô˘ ¿ÎÌ·Û Á‡Úˆ ÛÙ·
Ù¤ÏË ÙÔ˘ ÂÚ·Ṳ̂ÓÔ˘ ·ÈÒÓ·, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi ÙÔ 1795.
Δ· ∞ÌÂÏ¿ÎÈ· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙË ‰ÂÍÈ¿ fi¯ıË ÙÔ˘
¶ËÓÂÈÔ‡, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙË §¿ÚÈÛ· Î·È ÙË ı¿Ï·ÛÛ·.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [159]

ªÔÈ¿˙Ô˘Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ì ΈÌfiÔÏË Ù˘ √ÏÏ·Ó‰›·˜
·Ú¿ Ì ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ¯ˆÚÈfi, ϤÂÈ Ô °¿ÏÏÔ˜ μˆ˙Ô‡Ú, Ô
ÔÔ›Ô˜ ¤˙ËÛ ·fi ÎÔÓÙ¿ ÙȘ Â˘Ù˘¯ÈṲ̂Ó˜ ̤Ú˜ Ù˘
ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜ ·˘Ù‹˜. ΔÔ ¯ˆÚÈfi ·˘Ùfi ¤‰ÈÓ Ì ÙË ‚ÈÔÙ¯ӛ· ÙÔ˘ ˙ˆ‹ Û ÔÏfiÎÏËÚË ÙË ÁÂÈÙÔÓÈ΋ ÂÚÈÔ¯‹ ηÈ
¢ÓÔÔ‡Û Ôχ ÙÔ ÂÌfiÚÈÔ, Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·
Ì ÙË °ÂÚÌ·Ó›·. √È Î¿ÙÔÈÎÔ› ÙÔ˘ Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· 15 ¯ÚfiÓÈ· ÙÚÈÏ·ÛÈ¿ÛÙËηÓ. ™‹ÌÂÚ· ˘ÔÏÔÁ›˙ÔÓÙ·È, ϤÂÈ Ô
°¿ÏÏÔ˜ Û˘ÁÁڷʤ·˜, Û 4.000 Î·È fiÏÔÈ ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·È ÌÂ
ÙË ‚·ÊÈ΋. ∂ÚÁ¿˙ÔÓÙ·È fiˆ˜ ¤Ó· ÛÌ‹ÓÔ˜ ̤ÏÈÛÛ˜
ÛÙËÓ Î˘„¤ÏË. ∏ ÛÎÏ·‚È¿ Ô˘ ÌfiÏ˘Ó ÛÙÔ˘˜ ÚfiÔ‰¤˜
ÙÔ˘˜ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ‚Ú¤¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔÓ ¶ËÓÂÈfi, ‰ÂÓ
¤ÊÙ·Û ÔÙ¤ ÛÙÔ˘˜ ÏfiÊÔ˘˜ ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó
Ù· ∞ÌÂÏ¿ÎÈ·. ΔÔ‡ÚÎÔ˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ô‡Ù ӷ
ηÙÔÈΛ Ô‡Ù ӷ Û˘¯Ó¿˙ÂÈ ÂΛ. ΔËÓ ÎÔÈÓfiÙËÙ· ·˘Ù‹
ÙËÓ Î˘‚ÂÚÓÔ‡Û·Ó ¿ÓÙ· ‰ÈÎÔ› Ù˘ ÚˆÙÔÁ¤ÚÔÓÙ˜ ηÈ
¿Ú¯ÔÓÙ˜. ¢‡Ô ÊÔÚ¤˜ Âȯ›ÚËÛ·Ó ÔÈ ¿ÁÚÈÔÈ ÌÔ˘ÛÔ˘Ï-

Ì¿ÓÔÈ Ù˘ §¿ÚÈÛ·˜ Ó· ·Ó¤‚Ô˘Ó ÛÙ· ‚Ô˘Ó¿ ÙÔ˘˜ ÁÈ· Ó·
ÙÔ˘˜ ÏËÛÙ¤„Ô˘Ó. ∫·È ÙȘ ‰‡Ô ÙÔ˘˜ ·¤ÎÚÔ˘Û·Ó ¿Ó‰Ú˜
Ô˘ ›¯·Ó ·fi ηÈÚfi ·Ê‹ÛÂÈ ÙËÓ ÂÈÚËÓÈ΋ ˙ˆ‹ Î·È Â›¯·Ó ¿ÚÂÈ Ù· fiÏ·. ™Ù· ∞ÌÂÏ¿ÎÈ· fiÏÔÈ ÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·Ó,
·ÎfiÌ· Î·È Ù· ›‰È· Ù· ·È‰È¿. √È ¿Ó‰Ú˜ ¤‚·Ê·Ó ÙÔ
‚·Ì‚¿ÎÈ, ÔÈ Á˘Ó·›Î˜ ÙÔ ¤Îψı·Ó Î·È ÙÔ ÂÙԛ̷˙·Ó.
À‹Ú¯·Ó ÂΛ 24 ‚·Ê›·, Ô˘ ·Ú‹Á·Ó οı ¯ÚfiÓÔ
2.500 Û·ÎÈ¿ (‚¿Ï·˜) ‚·Ì‚¿ÎÈ Î·È ˙‡ÁÈ˙·Ó 1.000 ÁÚ·ÌÌ¿ÚÈ· ÙÔ Î·ı¤Ó·. √È 2.500 Û¿ÎÔÈ ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ·Ó ÛÙË °ÂÚÌ·Ó›·, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙË μȤÓÓË, ÙËÓ ¶¤ÛÙË, ÙË §ÂÈ„›·, ÙË
¢Ú¤Û‰Ë, ÙËÓ ∞ÓÛ¿¯Ë Î·È ÙË μ·Ú²ıË. √È ∞ÌÂÏ·ÎÈÒÙ˜ ›¯·Ó ˘ÔηٷÛÙ‹Ì·Ù· Û fiϘ ·˘Ù¤˜ ÙȘ fiÏÂȘ,
Ù· ÔÔ›· ¿ÏÏÔÙ ¿ÓËÎ·Ó Û Í¯ˆÚÈÛÙ¤˜ ÂÙ·ÈÚ›˜. ™ÙË
Û˘Ó¤¯ÂÈ· fï˜, ÁÈ· Ó· ·ÔʇÁÔ˘Ó ÙÔÓ ÂÈ˙‹ÌÈÔ ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌfi, ÂÓÒıËÎ·Ó fiÏ· Û ÌÈ· ÂÙÂÚfiÚÚ˘ıÌË ÂÙ·ÈÚ›·.
∫¿ı ȉÈÔÎÙ‹Ù˘ ‹ ·Ú¯ËÁfi˜ ‚·Ê›Ԣ η٤‚·ÏÏ ÛÙËÓ
ÂÓÈ·›· ·˘Ù‹ ÂÙ·ÈÚ›· ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ ·Ó¿ÏÔÁÔ Ì ٷ ÂÈÛÔ‰‹-

√ Ó·fi˜ ÙÔ˘
∞Á›Ô˘ ∞ı·Ó·Û›Ô˘
ÛÙ· ∞ÌÂÏ¿ÎÈ·.
™Ù· ∞ÌÂÏ¿ÎÈ·
Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜
ȉڇıËÎÂ
ÙÔ 1778 Ô ÚÒÙÔ˜
ÂÚÁ·ÙÈÎfi˜
Û˘ÓÂÙ·ÈÚÈÛÌfi˜
ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ÌÂ ÙËÓ
ÔÓÔÌ·Û›· «∫ÔÈÓ‹
™˘ÓÙÚÔÊ›· ηÈ
∞‰ÂÏÊfiÙ˘ ÙˆÓ
∞ÌÂϷΛˆÓ».
FLORENT RECLUS/
VISUAL PHOTOS

[160]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ì·Ù¿ ÙÔ˘. ∏ ÂÏ¿¯ÈÛÙË Î·Ù·‚ÔÏ‹ ÔÚ›ÛÙËΠ۠5.000
ÁÚfiÛÈ· Î·È Ë ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ÌfiÓÔ Û 20.000, ÁÈ· Ó· ÌËÓ
ÌÔÚÔ‡Ó ÔÈ ÏÔ‡ÛÈÔÈ Ó· ·ÔÚÚÔÊÔ‡Ó fiÏ· Ù· ΤډË.
√È ·ÏÔ› ÂÚÁ¿Ù˜ ¤ÓˆÛ·Ó Ù· ÔÛ¿ Ô˘ ›¯·Ó ·ÔÙ·ÌȇÛÂÈ. ™¯ËÌ¿ÙÈÛ·Ó ¤ÙÛÈ ÌÂÚ›‰Â˜, ÔÈ Ôԛ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛ·Ó, ı· ϤÁ·ÌÂ, οÙÈ Û·Ó ÌÈÎÚfiÙÂÚ˜ ÂÙÂÚfiÚÚ˘ı̘
ÂÙ·ÈÚ›˜ Ô˘ Û˘ÌÂÚÈÏ‹ÊıËÎ·Ó ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË. √È ÂÚÁ¿Ù˜ ·˘ÙÔ› fï˜, ÂÎÙfi˜ ·fi ÙÔ ¯Ú‹Ì·, ÚfiÛÊÂÚ·Ó
Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ÙËÓ ÂÚÁ·Û›· Î·È ÙË ÊÚÔÓÙ›‰· ÙÔ˘˜. ∞ÔÎÙÒÓÙ·˜, ÏÔÈfiÓ, ÌÈÛıÔ‡˜ Î·È Î¤Ú‰Ë ·‡ÍËÛ·Ó Ù·
ÏÔ‡ÙË ÙÔ˘˜. Δ· ÌÂÚ›ÛÌ·Ù· ÔÚ›ÛÙËÎ·Ó ÛÙÔ 10% οıÂ
¯ÚfiÓÔ, ÂÓÒ ÙÔ ÂÈϤÔÓ Î¤Ú‰Ô˜ ·‡Í·ÈÓ ÙÔ ·Ú¯ÈÎfi ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ, ÙÔ ÔÔ›Ô Ì¤Û· Û ‰‡Ô ¯ÚfiÓÈ· ·fi Ù· 600.000
·Ó¤‚ËΠÛÙ· 1.000.000 ÁÚfiÛÈ·.
∏ ÂÙ·ÈÚ›· ›¯Â ÙÚÂȘ ·ÓÒÙ·ÙÔ˘˜ ‰È¢ı˘ÓÙ¤˜ ηÈ
·ÔÙÂÏÔ‡Û ÂÌÔÚÈ΋ ÂˆÓ˘Ì›·, ÛÙËÓ ÔÔ›· ÌfiÓÔ ·˘ÙÔ› ›¯·Ó ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· Ù˘ ˘ÔÁÚ·Ê‹˜. ∂¤ÙÚ„·Ó
£¤· ·fi
fï˜ Î·È Û ¿ÏÏÔ˘˜ ÙÚÂȘ Û˘Ó¤Ù·ÈÚÔ˘˜ ÛÙË μȤÓÓË Ó·
ÙË ª·ÎÚÈÓ›ÙÛ·
˘ÔÁÚ¿ÊÔ˘Ó. ∏ μȤÓÓË ‹Ù·Ó Ô ÙfiÔ˜ ÙˆÓ ÂÈÛ·ÁˆÁÒÓ,
ÚÔ˜ ÙËÓ ·Ú·Ï›·
fiˆ˜ Ù· ∞ÌÂÏ¿ÎÈ· ‹Ù·Ó Ô ÙfiÔ˜ Ù˘ ÂÍ·ÁˆÁ‹˜. Δ·
ÙÔ˘ μfiÏÔ˘.
‰‡Ô ·˘Ù¿ ηٷÛÙ‹Ì·Ù· ÙˆÓ ∞ÌÂϷΛˆÓ Î·È Ù˘ μȤÓΔËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘
ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜
Ó˘ ›¯·Ó ÛÙȘ fiÏÂȘ Ù˘ °ÂÚÌ·Ó›·˜ ¶¤ÛÙË, ΔÂÚÁ¤ÛÙË
¿ÎÌ·Û·Ó Î·È Ù·
Î·È §ÂÈ„›·, ÛÙËÓ ΔÔ˘ÚΛ·, ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ÙËÓ ∫ˆÓÏÂÁfiÌÂÓ· 24 ¯ˆÚÈ¿
ÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÙË ™Ì‡ÚÓË Î·ÙÒÙÂÚÔ˘˜ ·ÓÙÈÚÔÙÔ˘ μfiÏÔ˘,
ÛÒÔ˘˜. ™Â ·˘ÙÔ‡˜ ›¯·Ó ·Ó·ÙÂı› Ë ·Ú·Ï·‚‹ ÙˆÓ
ÛÙȘ Ï·ÁȤ˜
ÂÌÔÚÂ˘Ì¿ÙˆÓ, Ë ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ¿ÏψÓ, Ë Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹ ÛÂ
ÙÔ˘ ¶ËÏ›Ô˘.
ÂΉËÏÒÛÂȘ Î·È Ë Â‡ÚÂÛË Û˘Ó¯Ҙ Ó¤ˆÓ ÙÚfiˆÓ ÁÈ· Ó·
OLLIRG/SHUTTERSTOCK

Ô˘ÏËı› ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi Ó‹Ì·. ™Â ·˘ÙÔ‡˜ ›¯Â Â›Û˘
·Ó·ÙÂı› Ë Î˘ÎÏÔÊÔÚ›· ÙˆÓ ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ ·fi ÙȘ ˆÏ‹ÛÂȘ, ‰ËÏ·‰‹ Ë ‰È·Î›ÓËÛ‹ ÙÔ˘˜ ·fi ÙÔÓ ¤Ó· ÛÙÔÓ ¿ÏÏÔ,
·fi ÙË ÌÈ· fiÏË ÛÙËÓ ¿ÏÏË, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙȘ ·Ó¿ÁΘ
Î·È Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ·. ŒÙÛÈ, fiÏ· Ù· ÙÚ·Â˙Èο ÔʤÏË
¤ÌÂÓ·Ó ÛÙËÓ ÂÙ·ÈÚ›· Î·È Î¿ı ÊÔÚ¿ Ô˘ ÙÔ Û˘Ó¿ÏÏ·ÁÌ· ‰ÂÓ ÙË Û˘Ó¤ÊÂÚÂ, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û ٷ ¯Ú‹Ì·Ù¿
Ù˘ ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË Î·È ÙË ™Ì‡ÚÓË ÁÈ· ·ÁÔÚ¿ ÚÒÙ˘ ‡Ï˘. ∞ÏÏ¿ ·˘Ùfi ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙfi. °È· Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÔ˘Ó ÛÙ· ∞ÌÂÏ¿ÎÈ· fiÏ· Ù· ΤډË, ¤Ó· ¿ÚıÚÔ
ÙÔ˘ ηٷÛÙ·ÙÈÎÔ‡ fiÚÈ˙ fiÙÈ fiÏÔÈ ÔÈ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔÈ
¤ÚÂ ӷ Â›Ó·È ∞ÌÂÏ·ÎÈÒÙ˜. °È· Ó· ÌÔÈÚ·ÛÙÔ‡Ó Î·Ï‡ÙÂÚ· Ù· Î¤Ú‰Ë ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ ı· ¤ÚÂ ӷ ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÔÓÙ·È Î·ıfiÏÔ˘ ·fi ÙËÓ ·Ú¯È΋ ÂÛÙ›· Ù˘ Âȯ›ÚËÛ˘ fiÛÔÈ ÍÂÓÈÙ‡ÔÓÙ·Ó ˆ˜ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔÈ. ŒÓ·
¿ÏÏÔ ¿ÚıÚÔ ÙÔ˘ ηٷÛÙ·ÙÈÎÔ‡ fiÚÈ˙ fiÙÈ fiÏÔÈ ÔÈ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔÈ ¤ÚÂ ӷ ·ÓÙÈηı›ÛÙ·ÓÙ·È Î¿ı ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ·. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÌÂÙ¿ ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·, ›¯·Ó ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ó· ÂÈÛÙÚ¤„Ô˘Ó ÛÙËÓ
·ÙÚ›‰· ÁÈ· Ó· ÂÚÁ·ÛÙÔ‡Ó ÂΛ ÁÈ· ¤Ó·Ó ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ
¯ÚfiÓÔ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ˘˜ ·ÓÒÙ·ÙÔ˘˜ ‰È¢ı˘ÓÙ¤˜ Î·È Ó· ÂÍÔÈÎÂȈıÔ‡Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ì ÙȘ ÂÌÔÚÈΤ˜ ·Ú¯¤˜ Ù˘
ÂÙ·ÈÚ›·˜. ΔfiÛÔ Ù¯ÓˤÓÙˆ˜ ÔÚÁ·ÓÒıËΠfiÏÔ˜ ·˘Ùfi˜ Ô
Ì˯·ÓÈÛÌfi˜ Î·È ÂÊ·ÚÌÔ˙fiÙ·Ó ÙfiÛÔ ÈÛÙ¿, Ô˘ ¢Ë̤ÚËÛ·Ó fiÏ· Ù· ‚·Ê›·. ΔÔ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ Ù˘ ÂÙ·ÈÚ›·˜ ˘ÂÚ·˘Í‹ıËÎÂ, ÔÈ ·ÔÛÙÔϤ˜ Ù˘ ÔÏÏ·Ï·ÛÈ¿ÛÙËηÓ, Ù·
Î¤Ú‰Ë ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙÔ 60, 80 Î·È 100%, Î·È Ë ·Í›· fiψÓ

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [161]

ÙˆÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ ‰ÂηÏ·ÛÈ¿ÛÙËÎÂ. ΔÔ ÌÂÁ¿ÏÔ, ÏÔÈfiÓ, ˙‹ÙËÌ· ÙÔ˘ Û˘ÓÂÙ·ÈÚÈÛÌÔ‡ ÙˆÓ ÂÚÁ·ÙÒÓ Î·È ÙˆÓ ÎÂÊ·Ï·ÈÔ‡¯ˆÓ, ÙÔ ÔÔ›Ô ÔÈ Û‡Á¯ÚÔÓÔÈ ÎÔÈÓˆÓÈÔÏfiÁÔÈ Âȯ›ÚËÛ·Ó Ó· χÛÔ˘Ó Ì ÙË ‚›·, Ô˘ ÙfiÛÔ ÎÏfiÓÈÛ ÙË °·ÏÏ›·,
ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ·˘Ùfi ˙‹ÙËÌ·, Ì ÙÔ ÔÔ›Ô ˆÛÙfiÛÔ Û˘Ó‰¤ÂÙ·È
ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ Ù˘ ÓÂfiÙÂÚ˘ ‚ÈÔÌ˯·Ó›·˜, ‰È¢ıÂÙ‹ıËΠ·fi ÙÔÓ ÂÚ·Ṳ̂ÓÔ ·ÈÒÓ· ·fi ÙË ÌÈÎÚ‹ ÂÏÏËÓÈ΋ ÎÔÈÓfiÙËÙ· ÙˆÓ ∞ÌÂϷΛˆÓ Î·È ÂÊ·ÚÌfiÛÙËÎÂ
Ì οı ۇÓÂÛË Î·È ÂÈÙ˘¯›·. ¶Ú¤ÂÈ Ó· ÔÌÔÏÔÁ‹ÛÔ˘ÌÂ
fiÙÈ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜ ‹Ù·Ó ı·˘Ì¿ÛÈÔ. ∞Ó Î·È ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Î¿Ùˆ ·fi ÌÈ· ηٷÛÙÚÔÊÈÎfiÙ·ÙË ÍÂÓÔÎÚ·Ù›·, ·Ó
Î·È ·Ó·Áη˙fiÙ·Ó Ó· ‰È·Ì·ÚÙ‡ÚÂÙ·È ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Ù˘ ÎÚ·ÙÒÓÙ·˜ ÙÔ fiÏÔ ·fi ÙÔ ¤Ó· ¯¤ÚÈ, ηÙfiÚıˆÓ Ì ÙÔ
¿ÏÏÔ Ó· ‰›ÓÂÈ Ù¤ÙÔÈ· ‰Â›ÁÌ·Ù· ÂÌÔÚÈ΋˜ Î·È ‚ÈÔÙ¯ÓÈ΋˜ ÌÂÁ·ÏÔÊ˘˝·˜. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ÚÔÙÂÚ‹Ì·Ù· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜ ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ Û˘ÌÂÚÈÏ¿‚Ô˘Ì ÙËÓ ÔÌfiÓÔÈ·. ∏ ·ÚÌÔÓ›· Ô˘ ÂÈÎÚ¿ÙËÛ ÛÙ·
∞ÌÂÏ¿ÎÈ· ÁÈ· ·ÚÎÂÙfi ηÈÚfi ‰È·Ù·Ú¿¯ÙËÎÂ. √È ∞ÌÂÏ·ÎÈÒÙ˜ ‰È·ÈÚ¤ıËÎ·Ó Û ‰‡Ô ·ÓÙ›·Ï˜ ÌÂÚ›‰Â˜. ∞˘Ùfi
ÚÔοÏÂÛ ÔϤıÚȘ ‰›Î˜. ŒÂÈÙ· ÚÔÛÙ¤ıËÎ·Ó Ô
·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌfi˜ Ù˘ ‚ÈÔÌ˯·Ó›·˜ ÙÔ˘ ª¿ÓÙÛÂÛÙÂÚ Î·È ÔÈ
‡Ô˘Ï˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙÔ˘ ∞Ï‹ ·Û¿. ∞ÎfiÌË, ÙÔ 1811 Ë
∞˘ÛÙÚ›· ¯ÚÂÔÎfiËÛÂ Î·È ¤¯·Û ‰¤Î· Î·È ϤÔÓ ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ÊÚ¿Áη, ‰ËÏ·‰‹ Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÎÂÊ¿Ï·È·
Ù˘ ÂÙ·ÈÚ›·˜ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ∫·ÙfiÈÓ fiÏˆÓ ·˘ÙÒÓ ÙÔ
ÂÌfiÚÈÔ ÙˆÓ ∞ÌÂϷΛˆÓ ηٷÛÙÚ¿ÊËÎÂ Î·È Ë ¿ÏÏÔÙÂ
ÙfiÛÔ Â‡ÔÚË ÎˆÌfiÔÏË ·Ú‹ÎÌ·ÛÂ Î·È ÂÚËÌÒıËÎÂ
Ï›ÁÔ ÚÈÓ ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË.

Δ· 24 ¯ˆÚÈ¿ ÙÔ˘ μfiÏÔ˘
ª›· ¿ÏÏË ÔÌ¿‰· ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÎÔÈÓÔÙ‹ÙˆÓ Ô˘ ¿ÎÌ·ÛÂ
ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜ ‹Ù·Ó Ù· ÏÂÁfiÌÂÓ· 24
¯ˆÚÈ¿ ÙÔ˘ μfiÏÔ˘. √ ÕÓıÈÌÔ˜ °·˙‹˜38, Ô ÔÔ›Ô˜ ηٷÁfiÙ·Ó ·fi ¤Ó· ·fi ·˘Ù¿ Ù· ¯ˆÚÈ¿, ÙȘ ªËÏȤ˜, ÙÔ 1807
Âͤ‰ˆÛ ÛÙË μÂÓÂÙ›· ÙË ÁˆÁÚ·Ê›· ÙÔ˘ ªÂÏÂÙ›Ô˘.
™ÙȘ ÂÎÙÂÓ›˜ ÛËÌÂÈÒÛÂȘ ÙÔ˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ fiÏ· Ù· ¯ˆÚÈ¿
ÂΛӷ, ·fi Ù· ÔÔ›· ÔÏÏ¿ Â›Ó·È ÈÔ ÛˆÛÙfi Ó· ÔÓÔÌ·ÛÙÔ‡Ó ÎˆÌÔfiÏÂȘ, Î·È ¤ÂÈÙ· ÚÔÛı¤ÙÂÈ Ù· ÂÍ‹˜: «√È
ΈÌÔfiÏÂȘ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ·Ú·¿Óˆ ˙Ô˘Ó ·fi Ù·
¯ˆÚ¿ÊÈ· ÙÔ˘˜. √ ÙfiÔ˜ Â›Ó·È È‰È·›ÙÂÚ· ÁfiÓÈÌÔ˜ Î·È Â›Ó·È Î·Ù¿Ê˘ÙÔ˜ ·fi ηÚÔÊfiÚ· ‰¤ÓÙÚ·. √È Î¿ÙÔÈÎÔ›
ÙÔ˘˜ Â›Ó·È Ôχ ÂÚÁ·ÙÈÎÔ›, ÊÈÏÔÌ·ı›˜ Î·È ÊÈÏfi·ÙÚÂȘ. ∞Á·Ô‡Ó ÙȘ Ù¤¯Ó˜ Î·È ÙȘ ÂÈÛً̘. ŸÏ˜ ÔÈ
ΈÌÔfiÏÂȘ ¤¯Ô˘Ó Û¯ÔÏ›· ÂÏÏËÓÈο, fiÔ˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó
Î·È Î¿ÔȘ ÌÈÎÚ¤˜ ‚È‚ÏÈÔı‹Î˜. ∂ÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈο ‰ÈÔÈÎÔ‡ÓÙ·È ·fi ÙÔ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË ÙÔ˘˜, ¢ËÌËÙÚÈ¿‰Ô˜ ηÈ
∑·ÁÔÚ¿˜. ™ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ ‰ÈÔ›ÎËÛË Ô˘ ·ÛÎÂ›Ù·È ‰ËÌÔÎÚ·ÙÈο Ì Ó‡̷ ·ÙÚȈÙÈÛÌÔ‡, ÂÍ·ÚÙÈÔ‡ÓÙ·È ¿ÌÂÛ·

·fi ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È ÂÎϤÁÔ˘Ó Î¿ı ¯ÚfiÓÔ
Á¤ÚÔÓÙ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ¤¯Ô˘Ó fiÏË ÙË ÊÚÔÓÙ›‰· Ù˘ ·ÙÚ›‰·˜ ÙÔ˘˜». √ ÕÓıÈÌÔ˜ °·˙‹˜ ‰ÂÓ Â›¯Â Ù˘Êψı› ·fi
¤ÚˆÙ· ÁÈ· ÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘ fiÙ·Ó ¤ÁÚ·Ê fiÏ· ·˘Ù¿ ÁÈ·
Ù· 24 ¯ˆÚÈ¿ ÙÔ˘ μfiÏÔ˘. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó fiÏ·
Ù· ¯ˆÚÈ¿ ÈÛfiÙÈÌ· Î·È ÈÛÔ‰›Î·È·. ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ °·˙‹,
Ë •ÔÚ›ÎÙË Î·È Ë §·ÌÓÔ‡ ‹Ù·Ó ÛÙËÓ ÂÍÔ˘Û›· Ù˘ ΔÛ·Áηڿ‰·˜. ΔÔ ¯ˆÚÈfi ¶Úfi·ÓÙÔ˜, ÛÙȘ ªËÏȤ˜. ΔÔ
¶Ô˘Ú›, ÛÙË ∑·ÁÔÚ¿. ∏ ∫Ô˘ÎÔ˘Ú¿‚· Î·È ÔÈ ™Ù·˚¿Ù˜,
ÛÙË ª·ÎÚÈÓ›ÙÛ·. ΔÔ ¯ˆÚÈfi ¡È¿Ô˘, ÛÙÔ ¡ÂÔ¯ÒÚÈ. ™ÙËÓ
ÂÍÔ˘Û›· Ù˘ ∞ÚÁ·Ï·ÛÙ‹˜ ‹Ù·Ó ¿ÏÏ· ÂÊÙ¿ ÌÈÎÚ¿ ¯ˆÚÈ¿.
ŒÙÛÈ, Î·È Â‰Ò Ô ÎÔÈÓÔÙÈÎfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡ÛÂ
fiˆ˜ ÛÙ· ª·‰ÂÌÔ¯ÒÚÈ· Ù˘ ÷ÏÎȉÈ΋˜. √ ÕÁÁÏÔ˜
ÂÚÈËÁËÙ‹˜ √‡ÚÎÔ˘·ÚÙ fï˜, ˘Ô‰ÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·˜ ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ·˘Ùfi ÁÂÁÔÓfi˜, ·Ú·ÙËÚ› fiÙÈ Ô ¢fi‰Ô˘ÂÏ ıˆÚ› Ù· ¯ˆÚÈ¿ ·˘Ù¿ Ù· ÏÔ˘ÛÈfiÙÂÚ· Î·È Ù· ·ÎÌ·ÈfiÙÂÚ·
·Ó¿ÌÂÛ· Û fiϘ ÙȘ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ ÛÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘
ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜. ŒÂÈÙ· ·fi ÌÈ· ȉȷ›ÙÂÚ· ÔÈËÙÈ΋ ÂÚÈÁÚ·Ê‹ Ù˘ ‚Ï¿ÛÙËÛ‹˜ ÙÔ˘˜ Ô √‡ÚÎÔ˘·Ú٠ηٷϋÁÂÈ
ϤÁÔÓÙ·˜: «ΔÔ ¶‹ÏÈÔ ÎÔÛÌÂ›Ù·È ·fi 24 ÌÂÁ¿Ï· ηÈ
ÏÔ‡ÛÈ· ¯ˆÚÈ¿, ·fi Ù· ÔÔ›· οÔÈ· ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó
‰›Î·È· Ó· ÔÓÔÌ·ÛÙÔ‡Ó fiÏÂȘ. ∫·ÙÔÈÎÔ‡ÓÙ·È ·fi ÔÏÏÔ‡˜ ŒÏÏËÓ˜ ‰˘Ó·ÙÔ‡˜, ÁÂÓÓ·›Ô˘˜, Ì ÎÔÚÌ› Á˘ÌÓ·Ṳ̂ÓÔ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó Ó· ÊÔ‚ËıÔ‡Ó Ù›ÔÙ· ·fi
ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Á›ÙÔÓ¤˜ ÙÔ˘˜». ∫·È fï˜, ÏÂËÏ·Ù‹ıËÎ·Ó ÛÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË. √ √‡ÚÎÔ˘·ÚÙ fï˜ ÔÌÔÏÔÁ›
fiÙÈ ÚÈÓ ·fi ·˘Ùfi ›¯·Ó ·Ó·Ù‡ÍÂÈ ÙÔ ÂÌfiÚÈÔ ÙÔ˘ ÌÂÙ·ÍÈÔ‡ Î·È ÙˆÓ Ì¿ÏÏÈÓˆÓ ÛÎÂ·ÛÌ¿ÙˆÓ Ì ٷ ÔÔ›·
ÚÔÌ‹ı¢·Ó ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹Ø fiÙÈ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ô˘
ηٷÛÙÚ¿ÊËÎ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ›¯·Ó ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ
¿ÏÏˆÓ Î·ıËÁËÙ‹ Ù˘ ¯ËÌ›·˜ Î·È Ù˘ ÂÈÚ·Ì·ÙÈ΋˜
Ê˘ÛÈ΋˜. ŸÙÈ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· Ï¿Ê˘Ú· Ô˘ ¤ÎÏ„·Ó ÔÈ
¯ıÚÔ› ˘‹Ú¯·Ó Î·È ÛÎÂ‡Ë Ô˘ ¯ÚË̢ۛ·Ó ÛÙ· ÂÈÚ¿Ì·Ù· ÙÔ˘ Á·Ï‚·ÓÈÛÌÔ‡, ηıÒ˜ Î·È ËÏÂÎÙÚÈΤ˜ Ì˯·Ó¤˜. °ÂÓÈο Û˘ÌÂÚ·›ÓÂÈ fiÙÈ Ô ÏÔ‡ÙÔ˜ Î·È Ë Â˘ËÌÂÚ›·
ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ·ÍÈÔı·‡Ì·ÛÙ·.

√È ÎÔÈÓÔÙÈΤ˜ ÔÌÔÛÔÓ‰›Â˜
ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ
™ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ ˘‹Ú¯·Ó ÔÏϤ˜ ÔÌÔÛÔÓ‰›Â˜ Ô˘ ‹Ù·Ó
fiÌÔȘ Ì ÙȘ ·˘ÙfiÓÔ̘ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜ ηÈ
Ù˘ ª·Î‰ÔÓ›·˜. ™Ù· ‚fiÚÂÈ· ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ, ›Ûˆ ·fi
ÙÔ ‚Ô˘Ófi Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ª·ÙÛԢΤÏÈ, Û ÌÈ· ·fiÛÙ·ÛË ÂÚ›Ô˘ ¤ÓÙ ˆÚÒÓ ·fi ÂΛÓË ÙËÓ ÚˆÙÂ‡Ô˘Û·, ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Ë Â·Ú¯›· ∑·ÁfiÚÈ. ∞˘Ù‹ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó
·fi 40 ÂÏÏËÓÈο ¯ˆÚÈ¿, ·fi Ù· ÔÔ›· ÚˆÙ‡ÔÓ ‹Ù·Ó
ÙÔ ∫·¤ÛÛÔ‚Ô, fiÔ˘ ˙Ô‡ÛÂ Î·È Ô ÚÔÂÛÙfi˜ ÙÔ˘˜ ‹

[162]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ 17Ô ·ÈÒÓ· ÔÈ °È·ÓÓÈÒÙ˜ ›‰Ú˘Û·Ó
ÂÌÔÚÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÛÙË μÂÓÂÙ›·,
ÛÙË ªfiÛ¯·, ÛÙËÓ ΔÔ˘ÚΛ·, ÛÙË §¿ÚÈÛ·
Î·È ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË.
Ô ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ·˜. «√È Î¿ÙÔÈÎÔÈ» ϤÂÈ Ô ÕÓıÈÌÔ˜ °·˙‹˜
«·Á·Ô‡Ó ÙÔ Î·Ïfi Î·È ÙËÓ ·ÙÚ›‰·. ∂›Ó·È ÁÂÓÓ·›ÔÈ,
¤Í˘ÓÔÈ, οÔÈÔÈ Î·È ·˘ÙÔ‰›‰·ÎÙÔÈ ÁÈ·ÙÚÔ›, Ú¿ÁÌ·
Ô˘ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ ÙËÓ ¤ÌÊ˘ÙË Ù¿ÛË ÙÔ˘˜ ÁÈ· Ì¿ıËÛË».
™Ù· ·Ó·ÙÔÏÈο ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ Î·È Û ·fiÛÙ·ÛË ÔÎÙÒ
ˆÚÒÓ ·fi ÙËÓ fiÏË ·˘Ù‹, ÛÙÔ˘˜ ‰˘ÙÈÎÔ‡˜ Úfiԉ˜
Ù˘ ¶›Ó‰Ô˘, ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ‰‡Ô ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÌ¿‰Â˜ ¯ˆÚÈÒÓ,
Ù· ÏÂÁfiÌÂÓ· μÏ·¯Ô¯ÒÚÈ·. ∫·ÙÔÈÎÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ô˘ ›Ûˆ˜ ηٿÁÔÓÙ·Ó ·fi μÏ¿¯Ô˘˜ ‹ ›¯·Ó ·Ó·ÌÂȯı› Ì μÏ¿¯Ô˘˜, ÌÈÏÔ‡Û·Ó fï˜ ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ Û·Ó
ÌËÙÚÈ΋ ÙÔ˘˜ ÁÏÒÛÛ·. Δ· μÏ·¯Ô¯ÒÚÈ· ·˘Ù¿ ‹Ù·Ó ¯ˆÚÈṲ̂ӷ Û ‰‡Ô ÎÔÈÓÔÙÈΤ˜ ÔÌÔÛÔÓ‰›Â˜, ·fi ÙȘ
Ôԛ˜ Ë Ì›· ›¯Â ÚˆÙÂ‡Ô˘Û· ÙËÓ ÎˆÌfiÔÏË ∫·Ï·ÚÚ‡ÙË Î·È Ë ¿ÏÏË ÙË ™˘Ú¿Îˆ. ∫¿ı ¯ˆÚÈfi ›¯Â ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ÎÔÈÓÔÙÈÎÔ‡˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜, ·ÏÏ¿ ÂÍ·ÚÙÈfiÙ·Ó ·fi
ÙË ÌÈ· ‹ ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË ÎÔÈÓfiÙËÙ·. ∞fi ·˘Ù¤˜, Ë ™˘Ú¿Îˆ ›¯Â 42 ¯ˆÚÈ¿ ˘ÔÙ·Á̤ӷ Û ·˘Ù‹ ηÈ, fiˆ˜
Ê·›ÓÂÙ·È, ‹Ù·Ó ÈÔ ·˘ÙfiÓÔÌË ·fi ÙËÓ ∫·Ï·ÚÚ‡ÙË, Ë
ÔÔ›·, ·Ó ÈÛÙ¤„Ô˘Ì ÙÔÓ ÕÓıÈÌÔ °·˙‹, ÂÍ·ÚÙÈfiÙ·Ó
¿ÏÈ ·fi ÙÔ ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ· ÙÔ˘ ∑·ÁÔÚ›Ô˘. Δ· ¯ˆÚÈ¿
·˘Ù¿ ÂÌÔÚ‡ÔÓÙ·Ó Ó·˘ÙÈΤ˜ ο˜ Î·È ÔÏÏÔ› ·fi
ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ÁÈ· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ‰È·ÛÎÔÚÈṲ̂ÓÔÈ Û fiϘ ÙȘ ·Ú¿ÏȘ fiÏÂȘ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘
̤¯ÚÈ Î·È ÙȘ ∏Ú¿ÎÏÂȘ ™Ù‹Ï˜. ŒÊ¢Á·Ó fï˜ ¿ÓÙÔÙ Ì ÛÎÔfi Ó· Á˘Ú›ÛÔ˘Ó. ŸÙ·Ó Â¤ÛÙÚÂÊ·Ó, ¤ÊÂÚÓ·Ó Ì·˙› ÙÔ˘˜ ÂÚÈÔ˘Û›·, Ô˘ ¤ÊÙ·Ó ٷ 100.000 ηÈ
Ù· 200.000 ¯Ú˘Û¿. ªÂ ÙȘ ÂÚÈÔ˘Û›Â˜ ¤Î·Ó·Ó ¤ÚÁ· Ô˘
ÚÔ‹Á·Á·Ó ÙÔÓ ÔÏÈÙÈÛÌfi, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÔχÙÈ̘ ‚È‚ÏÈÔı‹Î˜. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, Ô ∞Ï‹ ·Û¿˜ ·ÁˆÓ›ÛÙËΠӷ ηٷÛÙÚ¤„ÂÈ fiϘ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ÔÌÔÛÔÓ‰›Â˜, fiˆ˜ ¤Î·ÓÂ
Î·È Ì ٷ ∞ÌÂÏ¿ÎÈ·. ΔÂÏÈο, ÙÔ Î·Ù¿ÊÂÚÂ, Ì ÌÔÓ·‰È΋ ÂÍ·›ÚÂÛË ÙË ∑·ÁÔÚ¿ ÛÙÔ ¶‹ÏÈÔ, Ë ÔÔ›· ηÙfiÚıˆÛÂ Î·È ÛÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·˘ÙÔÓÔÌ›· Ù˘. ŸÏ· Ù· ¿ÏÏ· ¯ˆÚÈ¿ Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜ Î·È Ù˘
∏›ÚÔ˘ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ı˘ÛÈ¿ÛÔ˘Ó ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›· ÙÔ˘˜ Î·È Ó· Á›ÓÔ˘Ó È‰ÈÔÎÙËÛ›· ÙÔ˘ Ù‡Ú·ÓÓÔ˘ ÂΛÓÔ˘ ‹ ÙÛÈÊÏ›ÎÈ·, fiˆ˜ ϤÁÔÓÙ·Ó ÙfiÙÂ, ÁÈ· Ó· ÂÚÈÔÚ›ÛÔ˘Ó Î¿ˆ˜ ÙËÓ Î·Ù·›ÂÛË, ÙËÓ ÔÔ›· ˘Ê›ÛÙ·ÓÙÔ.
∞ÎfiÌË ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ ‹Ù·Ó ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ ‰ÂÓ ·Ó¤ÎÙËÛ·Ó

ÙËÓ ·˘ÙÔÓÔÌ›· Ô˘ ›¯·Ó ÚÈÓ, ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÙÒÛË ÙÔ˘
∞Ï‹ ·Û¿, ·ÏÏ¿ ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó È‰ÈÔÎÙËۛ˜ ‹ ÈÛ¯˘ÚÒÓ
·Á¿‰ˆÓ ‹ Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘.

πˆ¿ÓÓÈÓ· -ÛԘ
-ÛԘ§È‚·‰ÂÈ¿-¶ÂÏÔÔÓÓËÛȷΤ˜
ÎÔÈÓfiÙËÙ˜
∞fi ÙȘ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ ÛÙȘ Ôԛ˜ Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ·Ú¤Ì‚·ÛË ‹Ù·Ó ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË, ¢‰ÔΛÌËÛ·Ó Î·È ¿ÏϘ, ·ÏÏ¿
ÔÈ ÈÔ Í·ÎÔ˘ÛÙ¤˜ ‹Ù·Ó ·˘Ù‹ ÙˆÓ πˆ·ÓÓ›ÓˆÓ, Ù˘ §È‚·‰ÂÈ¿˜, Ù˘ Ã›Ô˘ Î·È ÔÈ ÂÏÔÔÓÓËÛȷΤ˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜.
∞fi ÙÔ 17Ô ·ÈÒÓ· ·ÎfiÌË, ÔÈ °È·ÓÓÈÒÙ˜ ›‰Ú˘Û·Ó
ÂÌÔÚÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÛÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi, fiˆ˜ ÛÙË μÂÓÂÙ›·, ÙË ªfiÛ¯·, ÙËÓ ΔÔ˘ÚΛ·, ÙË §¿ÚÈÛ· Î·È ÙËÓ
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË. ∞¤ÎÙËÛ·Ó Ôχ ÏÔ‡ÙÔ ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·. ∞ԉ›¯ıËÎ·Ó ÈÔ ÁÂÓÓ·Èfi‰ˆÚÔÈ ·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÛÙËÓ ·Ó·˙ˆÔÁfiÓËÛË
Ù˘ ·È‰Â›·˜, fi¯È ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÛÂ
ÔÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·. ∂Í·ÈÙ›·˜ Ù˘ Ù˘Ú·ÓÓ›·˜ ÙÔ˘
∞Ï‹ ·Û¿ ÔÏÏÔ› ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó ÛÙËÓ ÍÂÓÈÙÈ¿, ·ÏÏ¿ ÔÙ¤ ‰ÂÓ ¤·˘Û·Ó Ó·
ÊÚÔÓÙ›˙Ô˘Ó ÁÈ· ÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘˜. ∏ ÛԘ, ·Ó Î·È Â›¯Â
ηÙÔ›ÎÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜, Î·È ‹Ù·Ó ˘ÔÙ·Á̤ÓË Û √ıˆÌ·Ófi ‰ÈÔÈÎËÙ‹, ‰ÂÓ Ì·Ú¿˙ˆÛÂ, fiˆ˜ Ù· ¿ÏÏ· ÌÂÁ¿Ï·
ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, Ì ÙËÓ ÂÚÁ·ÙÈÎfiÙËÙ· ηÈ
ÙËÓ Â˘Ê˘˝· ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ Ù˘ ¢Ë̤ÚËÛ ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ
¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·. ª¿ÏÈÛÙ·, ·fi ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ÂÚ·Ṳ̂ÓÔ˘ ·ÈÒÓ·, fiÙ·Ó ÔÈ ÃÈÒÙ˜ ÂȉfiıËÎ·Ó ÛÙÔ ÂÌfiÚÈÔ, ›‰Ú˘Û·Ó ˘ÔηٷÛÙ‹Ì·Ù· Û fiÏ· ۯ‰fiÓ Ù· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ Î·È ·Ó·‰Â›¯ıËÎ·Ó ÔÈ Î·Ï‡ÙÂÚÔÈ
ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ ÁÈ· ÙÔ ÌÂÁ·ÏÂ‹‚ÔÏÔ Î·È ÎÂÚ‰ÔÛÎÔÈÎfi
Ó‡̷ ÙÔ˘˜. ™ÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘˜, ·Ó Î·È ‰ÈÔÈÎÔ‡Û·Ó
·˘ÛÙËÚ¿ ÔÏÈÁ·Ú¯Èο, fiˆ˜ ›‰·ÌÂ, ‰È¤Ú„·Ó ÏfiÁˆ
Ù˘ Û‡ÓÂÛ˘ Î·È Ù˘ ÔÌÔÁӈ̛·˜, Ì ÙËÓ ÔÔ›· ‰È¢ıÂÙÔ‡Û·Ó Ù· ˙ËÙ‹Ì·Ù· Ù˘ ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜. ∫¿ÙÈ ·Ó¿ÏÔÁÔ
Ì ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ÎÔÈÓfiÙËÙ·˜ Û˘Ó¤‚·ÈÓÂ Î·È ÛÙË §È‚·‰ÂÈ¿. √È ÚfiÎÚÈÙÔÈ Ù˘ fiÏ˘ ·˘Ù‹˜ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó
¤Ó· ›‰Ô˜ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·Ù›·˜. ∞Ú¯ËÁfi˜ ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ‰ËÌÔÁ¤-

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [163]

ÚÔÓÙ·˜, Ô ÔÔ›Ô˜, ÛÙËÚÈ˙fiÌÂÓÔ˜ ÛÙËÓ ÎÔÈÓ‹ ı¤ÏËÛË
ÙˆÓ Û˘ÌÔÏÈÙÒÓ ÙÔ˘, fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÈÔÈÎÔ‡Û Ì ۇÓÂÛË,
·ÏÏ¿ ÚÔÛٿ٢ ÛıÂÓ·Ú¿ Î·È ÙËÓ ·ÙÚ›‰· ÙÔ˘ ·fi
οı Â¤Ì‚·ÛË ÙÔ˘ ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘ Ù˘ ͤÓ˘ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜, ·›ÚÓÔÓÙ·˜ ÁÈ· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi Ì·˙› ÙÔ˘, ·Ó
˘‹Ú¯Â ·Ó¿ÁÎË, ÁÈ· Ó· ÙÔÓ ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó ¤ÍÈ ‹ ‰¤Î· ·fi
ÙÔ˘˜ ÚfiÎÚÈÙÔ˘˜. ◊Ù·Ó ÙfiÛË Ë ÔÌfiÓÔÈ· Ô˘ ›¯·Ó,
Ô˘ Ô‡ÙÂ Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ∞Ï‹ ·Û¿˜ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ ÙËÓ
ÎÏÔÓ›ÛÂÈ. ∫·Ù·›ÂÛ ̿ÏÈÛÙ· ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙËÓ fiÏË,
·ÏÏ¿ ÔÙ¤ ‰ÂÓ ‚ڋΠ·ÊÔÚÌ‹ Ó· ÙËÓ ·Ê·Ó›ÛÂÈ. √È ÂÏÔÔÓÓËÛȷΤ˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜
Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜ Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ ÂÎı¤Û·Ì ·Ú·¿Óˆ, ·Ó¤‰ÂÈÍ·Ó Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ
ÙÚfiÔ ÚÔÂÛÙÔ‡˜ Ô˘ ·Û¯ÔÏ‹ıËÎ·Ó Ôχ Ì ÙȘ ÔÏÈÙÈΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ. ∫¿ÔÈÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ¿Ó‰Ú˜ ·˘ÙÔ‡˜
‰È·ÎÚ›ıËÎ·Ó fi¯È ÌfiÓÔ ÁÈ· ÙËÓ ÂÌÂÈÚ›· ÙÔ˘˜ ·ÏÏ¿ ηÈ
ÁÈ· ÙËÓ ÂÍ·ÈÚÂÙÈ΋ ÊÈÏÔ·ÙÚ›· ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË.
Δ¤ÙÔÈÔÈ ‹Ù·Ó ¿Óˆ ·fi fiÏÔ˘˜ ÔÈ ‰‡Ô ∑·˝Ìˉ˜, Ô ∞ÛËÌ¿Î˘ Î·È Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ∞Ó‰Ú¤·˜, ηıÒ˜ Î·È ÔÈ ‰‡Ô §fiÓÙÔÈ, Ô ™ˆÙËÚ¿Î˘ Î·È Ô ∞Ó‰Ú¤·˜, ·Ù¤Ú·˜ Î·È ÁÈÔ˜.

∞ı‹Ó·
ΔfiÛ· ÌÔÚԇ̠ӷ ԇ̠ÛÙÔ ÛËÌÂ›Ô ·˘Ùfi ÁÈ· ÙȘ
ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÙȘ ÔÏÂÌÈΤ˜, ÁÈ· ÙȘ Ôԛ˜ ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ·ÎÔÏÔ‡ıˆ˜. ∞fi ÙËÓ ·ÚÔ‡Û· Û‡ÓÙÔÌË ·ÏÏ¿ fiÛÔ ÙÔ ‰˘Ó·ÙfiÓ ·ÎÚÈ‚‹ ¤ÎıÂÛË ÙˆÓ ÁÂÁÔÓfiÙˆÓ, ÂÍ¿ÁÂÙ·È, ÓÔÌ›˙Ô˘ÌÂ, ÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ıÓÔ˜ ›¯Â ηٷÎÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ÂÍ·›ÚÂÙÔ Ó‡̷ Ù˘ ÎÔÈÓÔÙÈ΋˜ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘. ªÂ ÔÈÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ Î·È Ì ÔÈÔ˘˜
ÙÚfiÔ˘˜ ÙËÓ ÂÍ·ÛÎÔ‡ÛÂ, Â›Ó·È ·‰È¿ÊÔÚÔ.
∂›Ù Ì ηıÔÏÈ΋ ›Ù Ì ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓË
›Ù Ì ¿ÌÂÛË Â›Ù Ì ¤ÌÌÂÛË „ËÊÔÊÔÚ›·, ›Ù Ì Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ÂÎÏÔÁ‹ ›ÙÂ
Ì ·Ï‹ Û˘Ó·›ÓÂÛË Î·È ÛȈËÚ‹
ÂÈ·ڈÛË ÙˆÓ ÔÏÏÒÓ, Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜ ÔÏÏ¿ Î·È ÌÂÁ¿Ï·
¤ÚÁ· ÛÙËÓ ÎÔÈÓÔÙÈ΋ ˙ˆ‹. ŒÓ·
ÌfiÓÔ ÛÎfiÂÏÔ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ ӷ
·ÔʇÁÂÈ: ÙËÓ ÂͤÁÂÚÛË Î·È ÙË
‰È¯fiÓÔÈ·, Î·È È‰È·›ÙÂÚ· ÛÙȘ Ó·˘ÙÈΤ˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜, fiˆ˜ ı· ‰Ô‡ÌÂ,
ηٷÛÙ¿ÛÂȘ ÁÈ· ÙȘ Ôԛ˜ ·Ó·ÁοÛÙËΠÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ó· ˙ËÙ‹ÛÂÈ
ÙËÓ Â¤Ì‚·ÛË ·ÎfiÌ· Î·È Ù˘ ›‰È·˜
Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ÂÍÔ˘Û›·˜. ∂‰Ò,
fï˜, ıˆÚԇ̠ηı‹ÎÔÓ Ì·˜ Ó·

ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì οÔÈ· Ú¿ÁÌ·Ù· ÁÈ· ÙËÓ fiÏË ÂΛÓË,
Ë ÔÔ›· ˘‹ÚÍ ̛· ·fi ÙȘ ÈÔ ‰È¿ÛË̘ ÚÈÓ ·fi
ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË. ªÂ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Ù˘ fï˜ ÈÛÙÔÚÈÎfi
fiÓÔÌ·, ÙÔ ÔÔ›Ô Â›¯Â ÛÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·, Î·È ÙÔ ·Í›ˆÌ·
Ô˘ ·Ó¤ÎÙËÛ ÛÙÔ ÓÂfiÙÂÚÔ ÂÏÏËÓÈÛÌfi, ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi Ó·
ÚÔηÏ› ÙËÓ ÂÚȤÚÁÂÈ· Û οı ŒÏÏËÓ· ÁÈ· ÙËÓ
Ù‡¯Ë Ô˘ ›¯Â ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ô˘ ÌÂÛÔÏ¿‚ËÛ·Ó. ¶ÔÈ·
‹Ù·Ó Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ÙÔ ªÂÛ·›ˆÓ· ÙÔ ·Ó·Ê¤Ú·Ì ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜. ΔÒÚ· ı· ԇ̠οÔÈ· Ú¿ÁÌ·Ù· ÁÈ· ÙËÓ ÔÚ›· Ù˘ ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜. √ °¿ÏÏÔ˜ Gullet ‰ËÌÔÛ›Â˘Û ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ
ÌÈÛfi ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ· ÛÙÔ ¶·Ú›ÛÈ Û‡ÁÁÚ·ÌÌ· Ì ٛÙÏÔ
∞Ú¯·›·È Î·È ¡¤·È ∞ı‹Ó·È, Ô˘ Û˘ÓÙ¿¯ÙËΠ‰‹ıÂÓ ·fi
ÙÔÓ ·‰ÂÏÊfi ÙÔ˘ De la Guilletiere, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÈÛΤÊıËΠÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· (ÙËÓ ∞ı‹Ó·, ÙÔ ºÂ‚ÚÔ˘¿ÚÈÔ ÙÔ˘
1669). ™ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·, fï˜, ÙÔ ¤ÁÚ·„Â Ô ›‰ÈÔ˜
Ô Guillet, ·Ó Î·È ‰ÂÓ ‹Úı ÔÙ¤ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·. ΔÔ ¤ÚÁÔ
¤¯ÂÈ ÌÂÁ¿ÏË ·Í›·, ÁÈ·Ù› ÂÚȤ¯ÂÈ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ·fi

√ ∞Ï‹ ·Û¿˜
ÂȉfiıËÎÂ
ÛÂ ¤Ó·Ó ·ÁÒÓ·
ÁÈ· Ó· ‰È·Ï‡ÛÂÈ
ÙȘ ÔÌÔÛÔÓ‰›Â˜
Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó ÛÙÔ
ÁˆÁÚ·ÊÈÎfi ¯ÒÚÔ
Ù˘ ∏›ÚÔ˘
Î·È ·Ó¤‰ÂÈÍ·Ó
ÙfiÛÔ˘˜ ηÈ
ÙfiÛÔ˘˜ ¢ÂÚÁ¤Ù˜.
HULTON-DEUTSCH
COLLECTION/
CORBIS/APEIRON

[164]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ºˆÙÔÁÚ·Ê›·
ÙÔ˘ 1900. ∂›
ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·˜,
̤¯ÚÈ Î·È Ù· ̤۷
ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·
Ô ¶·ÚıÂÓÒÓ·˜
Ûˆ˙fiÙ·Ó ·Î¤Ú·ÈÔ˜,
ÚÈÓ Î·Ù·ÛÙÚ·Ê›
·fi ÂÓÂÙÈ΋ Ô‚›‰·
ÛÙËÓ ÔÏÈÔÚΛ·
Ù˘ ∞ÎÚfiÔÏ˘
·fi ÙÔÓ ªÔÚÔ˙›ÓÈ
ÙÔ 1687.
BETTMANN/
CORBIS/APEIRON

·˘ÙfiÙ˜ Ì¿ÚÙ˘Ú˜, ÙÔ˘˜ °¿ÏÏÔ˘˜ ηԢΛÓÔ˘˜, Ô˘
ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ÙfiÙ ÛÙËÓ fiÏË. ªÔÚ› Ì¿ÏÈÛÙ· Ó· ÂÈ
ηÓ›˜ fiÙÈ Â›Ó·È ·ÎÚÈ‚¤ÛÙÂÚÔ ·fi ¿ÏÏ· ¤ÚÁ· ÂÚÈËÁËÙÒÓ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ ÔÈ ÂÚÈËÁËÙ¤˜ Ô˘ ¤ÌÂÓ·Ó ÁÈ· Ï›ÁÔ Î·ÈÚfi ÛÙË ¯ÒÚ· ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ¤ÂÊÙ·Ó
Û ‰È¿ÊÔÚ˜ Ï¿Ó˜, ÂÓÒ ÔÈ Î·ԢΛÓÔÈ, Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó ·fi ηÈÚfi ÛÙËÓ ∞ı‹Ó· Î·È Â›¯·Ó ÔÏÏÔ‡˜
ÙÚfiÔ˘˜ Ó· ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· Î·È Ù· ÚfiÛˆ·
·fi ÎÔÓÙ¿, ÚfiÛÊÂÚ·Ó Ôχ ÈÔ ·ÛÊ·Ï›˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÛÙÔ Û˘ÁÁڷʤ·, ÙȘ Ôԛ˜ Î·È ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÈÛÙ¿. Œ¯ÔÓÙ·˜, ÏÔÈfiÓ, ·˘ÙfiÓ ˆ˜ Ô‰ËÁfi, ı· ÂȯÂÈÚ‹ÛÔ˘Ì ӷ ‰ÒÛÔ˘Ì ÌÈ· ÂÈÎfiÓ· Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘ Ù˘
∞ı‹Ó·˜ Á‡Úˆ ÛÙÔ 1670 Ì.Ã., ‰ËÏ·‰‹ Ï›ÁÔ Î·ÈÚfi ÚÈÓ

ηٷÎÙËı› ÁÈ· Ï›ÁÔ ·fi ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜ Î·È Ú·Á›ÛÂÈ
Ô ¶·ÚıÂÓÒÓ·˜, Ô˘ ̤¯ÚÈ ÙfiÙ ۈ˙fiÙ·Ó ·Î¤Ú·ÈÔ˜.
∏ fiÏË, ϤÂÈ, ηÙÔÈÎÔ‡ÓÙ·Ó ÂÚ›Ô˘ ·fi 15.000 ¤ˆ˜
16.000 ¿ÙÔÌ·, ·fi Ù· ÔÔ›· ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ ‹Ù·Ó
1.000 ‹ ÙÔ Ôχ 1.200. ™Â πÔ˘‰·›Ô˘˜ ÔÙ¤ ‰ÂÓ ÂÈÙÚ¿ËΠӷ Ì›ÓÔ˘Ó Û ·˘Ù‹, ·Ó Î·È ˘‹Ú¯·Ó ÔÏÏÔ› ÛÙË
£‹‚· Î·È ÙË Ã·ÏΛ‰·. ÕÓ‰Ú˜ Î·È Á˘Ó·›Î˜ ‹Ù·Ó ڈ̷ϤÔÈ Î·È ÌÈÏÔ‡Û·Ó ÙË ÏÈÁfiÙÂÚÔ ·Ú·Êı·Ṳ́ÓË
ÁÏÒÛÛ· Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜. ∂›Ó·È ·Ï‹ıÂÈ· fiÙÈ ÙÚ·ÁÔ˘‰Ô‡Û·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·Ú¿ ÌÈÏÔ‡Û·Ó Î·È Ô ‹¯Ô˜ Ù˘ ʈӋ˜ ÙÔ˘˜ ›¯Â οÙÈ ÙÔ ÙÚ·¯‡. ¶Èı·ÓfiÓ ÁÈ’ ·˘Ùfi ÂÈÒıËΠ·fi ÔÏÏÔ‡˜ fiÙÈ ÌÈÏÔ‡Û·Ó ·fiÙÔÌ·. ∂›Ó·È fï˜
·ÚÔÈÌÈ҉˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ÙÔ fiÙÈ, ÁÈ· Ó· ÌÈÏȤٷÈ

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [165]

ηϿ Ë ÁÏÒÛÛ· ÙÔ˘˜, ··ÈÙÔ‡ÓÙ·Ó Ï¤ÍÂȘ ·fi ÙËÓ
∞ı‹Ó· Î·È ‹¯Ô˜ ʈӋ˜ ·fi ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ, ÁÈ·Ù› ÙÔ ¡·‡ÏÈÔ ÊËÌÈ˙fiÙ·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi οı ¿ÏÏË ÂÏÏËÓÈ΋
fiÏË ÁÈ· ÙË ÁÏ˘ÎÈ¿ Î·È ·Î·Ù¤ÚÁ·ÛÙË ÊˆÓ‹ ÙˆÓ Î·ÙÔ›ÎˆÓ ÙÔ˘. ΔËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÌÈÏÔ‡Û·Ó Î·È ÔÈ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔÈ
Ù˘ ∞ı‹Ó·˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·fi Ù· ÙÔ˘ÚÎÈο ÁÓÒÚÈ˙·Ó ÌfiÓÔ
ÂÙ¿ ‹ ÔÎÙÒ Ï¤ÍÂȘ, fiÛ˜ ‰ËÏ·‰‹ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÙËÓ
ÔÌÔÏÔÁ›· Ù˘ ›ÛÙ˘ ÙÔ˘˜. ∂ÈϤÔÓ, ÓÙ‡ÓÔÓÙ·Ó
ÙÔ ›‰ÈÔ Ì ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, Ì ÂÍ·›ÚÂÛË ÙÔ Î·‚Ô‡ÎÈ.
√È ΔÔ˘ÚοϘ Ì¿ÏÈÛÙ· ‰ÂÓ ‰È¤ÊÂÚ·Ó Û ٛÔÙ· ·fi
ÙȘ ∂ÏÏËÓ›‰Â˜ ÛÙ· ÚÔ‡¯·.
∏ fiÏË ‰ÂÓ ˘·ÁfiÙ·Ó Û ·Û¿ ·ÏÏ¿ ‹Ù·Ó ÛÙË ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘ ÎÈÛÏ¿Ú-·Á·Û‹, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ˘ ·Ú¯È¢ÓÔ‡¯Ô˘
ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏÈÎÔ‡ ÛÂÚ·ÁÈÔ‡, Ô ÔÔ›Ô˜ ·ÓÙÈÚÔÛˆ¢fiÙ·Ó
·fi ÙÚÂȘ ·ÍȈ̷ÙÈÎÔ‡˜: ÙÔ ‚Ô‚fi‰·, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ ‰ÈÔÈÎËÙ‹ Ù˘ fiÏ˘, ÙÔ ‰ÈÛ‰¿ÚË, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ ÊÚÔ‡Ú·Ú¯Ô
Ù˘ ∞ÎÚfiÔÏ˘, Î·È ÙÔÓ Î·‰‹. ΔÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ ÙÔ˘˜
‰ÈÔÈÎÔ‡Û·Ó 24 ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜ Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi
ÙȘ ÈÔ ‰È·ÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ. √È ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜ ‰ÈÔÚ›˙ÔÓÙ·Ó ‰È¿ ‚›Ô˘ ηÈ, fiÙ·Ó Ë ı¤ÛË
ÙÔ˘˜ ¯‹Ú¢Â, Î·Ï˘ÙfiÙ·Ó ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·
Ù˘ „ËÊÔÊÔÚ›·˜ ÙˆÓ ÂÈ˙ÒÓÙˆÓ. √È ÈÔ ·ÍÈfiÏÔÁÔÈ ·fi
ÙÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ‹Ù·Ó ÔÈ ‰‡Ô ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔÈ, ™Ù·Ì¿Ù˘ ηÈ
°È¿ÓÓ˘, ÔÈ ‰‡Ô μÂÓÈ˙¤ÏÔÈ, °È¿ÓÓ˘ Î·È ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜, Ô
¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ¶ÂÚÔ˘Ïfi˜, ÔÈ ‰‡Ô ™ÎÏËÚÔ›, §ÂÔÓ¿Ú‰Ô˜ ηÈ
¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜, Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ª·ÎÔÏfi˜, Ô ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘ ∫·‚·ÏÏ¿Ú˘, ÔÈ ªÂӷωԛ, Ô ™Ù·Ì¿Ù˘ ÷ÏÎÔÎÔÓ‰‡Ï˘
Î·È Ô ∫·ÂÙ·Ó¿Î˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ÏÔ‡ÛÈÔ˜ ¤ÌÔÚÔ˜
Ô˘ ÌÈÏÔ‡Û ¿ÚÈÛÙ· ÙËÓ ÈÙ·ÏÈ΋ Î·È Û˘Ì·ıÔ‡Û ÙÔ˘˜
ºÚ¿ÁÎÔ˘˜. √È ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜ ͯÒÚÈ˙·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ·fi Ù· ÌÈÎÚ¿ ηχÌÌ·Ù· Ô˘ ÊÔÚÔ‡Û·Ó. ∞˘ÙÔ› Û˘Ó‰ڛ·˙·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ˘˜ ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˘˜ ‹ ÛÙÔ˘˜ ∫·ÂÙ·Ó¿Îˉ˜, Ì ϛÁ· ÏfiÁÈ· ÎÔÓÙ¿
ÛÙÔÓ ·ÏÈfiÙÂÚÔ ‹ ÙÔÓ ÈÔ Â›ÛËÌÔ ·fi ·˘ÙÔ‡˜. √
ÁÚ·ÌÌ·Ù¤·˜ Ê˘ÏÔ‡Û ٷ ÚˆÙfiÙ˘· fiÏˆÓ ÙˆÓ Û˘Ì‚ÔÏ·›ˆÓ Ô˘ ˘¤ÁÚ·Ê·Ó ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Ù˘ fiÏ˘ ÌÂٷ͇
ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙËÓ ·ÁÔÚ·ˆÏËÛ›· ÛÈÙÈÒÓ ‹ ¿ÏÏˆÓ ·ÎÈÓ‹ÙˆÓ. Δ· Û˘Ì‚fiÏ·È· ·˘Ù¿ ˘Ô‚¿ÏÏÔÓÙ·Ó ÁÈ· ÂÈ·ڈÛË
ÛÙÔÓ Î·‰‹, fiˆ˜ Î·È Ë ÂÎÏÔÁ‹ ÙˆÓ ‰ËÌÔÁÂÚfiÓÙˆÓ,
·ÏÏ¿ ·˘Ùfi ¤ÁÈÓ ÌfiÓÔ ÁÈ·Ù› ÔÈ ÓÙfiȘ ÔıˆÌ·ÓÈΤ˜ ·Ú¯¤˜ ·Ó·ÌÂÈÁÓ‡ÔÓÙ·Ó ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ÛÙȘ ˘Ôı¤ÛÂȘ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ. ŸÛ˜ ÊÔÚ¤˜ fï˜ ·Ú·Û‡ÚÔÓÙ·Ó ÛÂ Ù˘Ú·ÓÓÈ΋ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ ‹ Û οÔÈ· ·‰ÈΛ·, ÔÈ ÚfiÎÚÈÙÔÈ
¤ÛÙÂÏÓ·Ó ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ·ÓÙÈÚÔÛÒÔ˘˜
ÛÙÔÓ ·Ú¯È¢ÓÔ‡¯Ô Î·È ÂÙ‡¯·ÈÓ·Ó ÙËÓ ·Ó¿ÎÏËÛË ÙÔ˘
‚Ô‚fi‰· Î·È fiÛˆÓ Â›¯·Ó ·ÚÂÎÙÚ·›, ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜
Î·È ÙËÓ ÙÈ̈ڛ· ÙÔ˘˜. ŒÓ· Ù¤ÙÔÈÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ·Ó·Ê¤ÚÂÈ
¤Ó·˜ ¿ÏÏÔ˜ °¿ÏÏÔ˜ ÂÚÈËÁËÙ‹˜, Ô ™ÔÓ, Ô ÔÔ›Ô˜

ÂÈÛΤÊıËΠÙËÓ ∞ı‹Ó· ÙÔ 1675. ¶ÔÏÏ¿ Â›Û˘ ÂÍÈÛÙÔÚ› Ô Guillet ÁÈ· ÙËÓ ËıÈÎfiÙËÙ·, ÙË ÊÈÏÔÌ¿ıÂÈ·, ÙË ÊÈÏÔÍÂÓ›· Î·È ¿Óˆ ·fi fiÏ· ÁÈ· ÙËÓ ÂÈÚËÓÈ΋ Û˘Ì‚›ˆÛË
ÙˆÓ ÙfiÙ ∞ıËÓ·›ˆÓ Ì ÙÔ˘˜ ¢˘ÙÈÎÔ‡˜. ø˜ Ì¿ÚÙ˘Ú˜ Ù˘
Â˘Ê˘˝·˜ ÙÔ˘˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÙÔ˘˜ ηԢΛÓÔ˘˜, ·fi ÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ ¿Ú· ÔÏÏÔ› Ó¤ÔÈ ‰È‰¿ÛÎÔÓÙ·Ó. ∞fi ·˘Ùfi Á›ÓÂÙ·È Ê·ÓÂÚfi fiÙÈ ÂΛӷ Ù· ¯ÚfiÓÈ· Ë ÊÔ›ÙËÛË ÙˆÓ Ó¤ˆÓ
ÛÙ· ÂÎ·È‰Â˘ÙÈο ȉڇ̷ٷ Ô˘ Ù· Û˘ÓÙËÚÔ‡Û·Ó ÂÙÂÚfi‰ÔÍÔÈ ÂÈ‚ÏÂfiÙ·Ó ÏÈÁfiÙÂÚÔ ·fi fi,ÙÈ Û‹ÌÂÚ·.
ΔÔ ÈÔ ÂÚ›ÂÚÁÔ ›Ûˆ˜ ·fi fiÛ· ÂÚȤ¯ÔÓÙ·È ÛÙË Û˘ÁÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ Guillet Â›Ó·È ÌÈ· Â›ÛÎÂ„Ë Ô˘ ¤ÁÈÓ ÛÙÔ
‰¿ÛηÏÔ Ù˘ fiÏ˘. √ Û˘ÁÁڷʤ·˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙË
ÊÈÏÈ΋ ˘Ô‰Ô¯‹ ÙËÓ ÔÔ›· ¤Ù˘¯·Ó Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Î·È ÔÈ ‰ÈÎÔ› ÙÔ˘ ÛÙËÓ ÈηÓfiÙ·ÙË Ì¤ıÔ‰Ô ÙÔ˘ ‰·ÛοÏÔ˘, ÙÔÓ
·ÚÈıÌfi ÙˆÓ Ì·ıËÙÒÓ, ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ϤÂÈ fiÙÈ ‹Ù·Ó
ÂÚ›Ô˘ 30, ηıÒ˜ Î·È ÛÙÔ ÚfiÁÂ˘Ì· Ô˘ ÚfiÛÊÂÚÂ
ÛÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜ Î·È ÛÙÔ ÔÔ›Ô Î¿ÏÂÛ ‰‡Ô Ê›ÏÔ˘˜ ÙÔ˘
ηÏfiÁÂÚÔ˘˜. ŒÂÈÙ· ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ Î¿ÔÈ· ‰È¿ÏÂÍË, ÙËÓ
ÔÔ›· ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ÌËÓ ·Ú·ı¤ÛÔ˘Ì ‰Ò, ·ÊÔ‡
Â›Ó·È Ôχ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈ΋ Ù˘ ȉȿ˙Ô˘Û·˜ Â˘Ê˘˝·˜ ηÈ
Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ù˘ ÌÂÁ·Ïfi„˘¯Ë˜ ÊÈÏÔ·ÙÚ›·˜, ÁÈ· ÙËÓ
ÔÔ›· ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·Ó ¿ÓÙ· ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi Ó‡̷ Î·È Ë
ÂÏÏËÓÈ΋ ηډȿ. «™Ù· ÓfiÙÈ· ÙÔ˘ ÛÈÙÈÔ‡, ÛÙÔ ÔÔ›Ô
‚ÚÈÛÎfiÌ·ÛÙ» ϤÂÈ Ô Guillet «˘‹Ú¯Â ·Ì¤ÏÈ Ôχ ηÎÔηÏÏÈÂÚÁË̤ÓÔ, ·Ó Î·È Ù· ÎÏ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ‡ڈÛÙ·. ŒÙÛÈ, ÓfiÌÈ˙ ηÓ›˜ fiÙÈ […] ÚÔηÏÔ‡Û·Ó ÙÔ ‰¿ÛηÏÔ Ó· Ù· ÂÈÌÂÏËı› ηχÙÂÚ·. ŸÙ·Ó Ì·˜ › fiÙÈ
ÙÔ ÎÚ·Û› Ô˘ ›Ó·Ì ‹Ù·Ó ·fi ·ÚfiÌÔÈ· ÎÏËÌ·Ù·ÚÈ¿,
‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ· Ó· ÌËÓ ÙÔÓ Î·ÙËÁÔÚ‹Ûˆ Ô˘ ›¯Â ·Ú·ÌÂÏ‹ÛÂÈ ÙfiÛÔ ÙËÓ ÚÒÙË. ΔfiÙÂ, ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ηÏfiÁÂÚÔ˘˜, Ô˘ ›¯Â ÙË Ê‹ÌË ÙÔ˘ ÈÔ ¤Í˘ÓÔ˘, ‹Ú ÙÔ
ÏfiÁÔ Î·È ÌÔ˘ ·¿ÓÙËÛ ÛÙ· ÈÙ·ÏÈο, Ô˘ Ù· ÌÈÏÔ‡ÛÂ
ηϿ, fiÙÈ “Ú¿ÁÌ·ÙÈ Ë ÁË, ·˘Ù‹ Â›Ó·È ¿ÚÈÛÙË Î·È fiÙÈ
ÌÔÚÔ‡Û ӷ ¢‰ÔÎÈÌ‹ÛÂÈ Î·Ï‡ÙÂÚÔ ·Ì¤ÏÈ. ∞ÏÏ¿
ÔÈÔ ÙÔ fiÊÂÏÔ˜” ÚfiÛıÂÛÂ. “Δ· ÛٷʇÏÈ· ÌÔÚÔ‡Ó Ó·
ÎÚ¤ÌÔÓÙ·È ÂΛ 2.000 ¯ÚfiÓÈ· ¯ˆÚ›˜ Ó· ·Ú¿ÁÔ˘Ó ÎÚ·Û›
¤ÙÔÈÌÔ ÁÈ· fiÛË”. ŸÙ·Ó ·ÎÔ‡Û·Ì ÙËÓ ·¿ÓÙËÛË, ÎÔÈÙ¿Í·ÌÂ Ô ¤Ó·˜ ÙÔÓ ¿ÏÏÔ ·ÔÚÒÓÙ·˜ Ò˜ ¤Ó·˜ ∞ıËÓ·›Ô˜, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ¤Í˘ÓÔ˘˜, ÌÔÚÔ‡ÛÂ
Ó· ··ÈÙ› Ù· ÎÏ‹Ì·Ù· Ó· ·Ú¿ÁÔ˘Ó ÎÚ·Û› ¤ÙÔÈÌÔ ÁÈ·
fiÛË. ŒÙÛÈ, ÌÈÏ‹Û·Ì ÁÈ· ÙÔ „ˆÌ›, Ô˘ Ê·ÈÓfiÙ·Ó fiÙÈ
‰ÂÓ ‹Ù·Ó ηϿ ˙˘ÌˆÌ¤ÓÔ. √ ‰¿ÛηÏÔ˜ Ì·˜ › fiÙÈ ÙÔ
Ï¿ıÔ˜ ‹Ù·Ó ÛÙÔ˘˜ ̇ÏÔ˘˜ Î·È fiÙÈ Ô πÏÈÛfi˜ ‹Ù·Ó ÌÔÈÚ·Ṳ̂ÓÔ˜ Û ÙfiÛ˜ ÔÏϤ˜ ‰ÈÒÚ˘Á˜, Ô˘ ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â
·ÚÎÂÙfi ÓÂÚfi ÁÈ· Ó· ·Ï¤ÛÔ˘Ó ÙÔ ÛÈÙ¿ÚÈ. “∫·È ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ
¯ÚËÛÈÌÔÔț٠·ÓÂÌfiÌ˘ÏÔ˘˜;” ·Ú·Ù‹ÚËÛ οÔÈÔ˜
·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜. “°È·Ù›” ·¿ÓÙËÛ „˘¯Ú¿ Ô Î·ÏfiÁÂÚÔ˜ “οÔÙ ÊÙÈ¿Í·Ì ٤ÛÛÂÚȘ ̇ÏÔ˘˜ ̤۷ Û ÌÈ·

[166]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

™Ù‡ÏÔÈ
ÙÔ˘ √Ï˘Ì›Ô˘ ¢Èfi˜
ÛÙËÓ ∞ı‹Ó·.
∞fi ÙȘ ·Ú¯¤˜
ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·
˘‹ÚÍ ÌÈ·
Û¯ÂÙÈ΋ ¢ËÌÂÚ›·
ÁÈ· ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜
ÙˆÓ ∞ıËÓÒÓ, ·ÊÔ‡
ÔÈ ÂÚÈËÁËÙ¤˜
ÙËÓ ÂÓ¤Ù·Í·Ó ÛÙËÓ
·Ó·˙ˆ‡ÚˆÛË
ÙÔ˘ ÊÈÏÂÏÏËÓÈÎÔ‡
Ó‡̷ÙÔ˜
ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË.
JAVARMAN/
SHUTTERSTOCK

ÎÔÈÏ¿‰· Î·È ‰ÂÓ ‰Ô‡Ï¢·Ó”. ªÂÙ¿ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛË ·˘Ù‹
¯¿Û·Ì οı ηϋ ÂÓÙ‡ˆÛË ÁÈ· ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ηÈ
ÌËÓ ÌÔÚÒÓÙ·˜ Ó· ÌË ÁÂÏ¿ÛÔ˘Ì ›·Ì ÌÂٷ͇ Ì·˜
ÔÏÏ¿ Î·È ‰È¿ÊÔÚ· ÛÙ· Ï·ÙÈÓÈο ÁÈ· ÙËÓ ·Ì¿ıÂÈ· ÙˆÓ
ÓÂfiÙÂÚˆÓ ∞ıËÓ·›ˆÓ. ∞˘ÙÔ› ÛȈÔ‡Û·Ó Î·È ‹Ù·Ó ÛÔ‚·ÚÔ›, ÂÓÒ ÂÌ›˜, ıˆÚÒÓÙ·˜ fiÙÈ ÚfiÛ‚·Ï·Ó ÙÔ ‹ıÔ˜
·˘Ùfi Û·Ó Ó· η˘¯ÈfiÓÙÔ˘Û·Ó fiÙÈ Â›·Ó οÙÈ ÛÔ˘‰·›Ô,
‰ÈÏ·ÛÈ¿Û·Ì ٷ Á¤ÏÈ· Ì·˜. ¶·Ú’ fiÏ’ ·˘Ù¿, Ô ‰¿ÛηÏÔ˜ ÌÈÛÔ¯·ÌÔÁÂÏÔ‡Û ¯ˆÚ›˜ Ó· ϤÂÈ Ù›ÔÙ·. ∫¿ÔÈÔ˜
¿ÏÏÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ÌÈÏ‹ÛÂÈ
·ÎfiÌË, ·Ú·Ù‹ÚËÛ fiÙÈ Ô ›‰ÈÔ˜ ‰ÂÓ ¤ÎÚÈÓ ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ fiˆ˜ ÂÌ›˜ Î·È ÈÛ¯˘Ú›ÛÙËΠfiÙÈ ÔÈ
ŒÏÏËÓ˜ Ì·˜ ÎÔÚfiÈ‰Â˘·Ó Î·È fiÙÈ Ì ٤ÙÔȘ ··ÓÙ‹ÛÂȘ, Ô˘ ηٿ ¿Û· Èı·ÓfiÙËÙ· ‹Ù·Ó ·È‰È¿ÛÙÈΘ,
‹ıÂÏ·Ó Ó· ‰È·Îfi„Ô˘Ó ÙË ÊÏ˘·Ú›· Ì·˜ Î·È Ó· ··ÏÏ·ÁÔ‡Ó ·fi ÙȘ ÂÓÔ¯ÏËÙÈΤ˜ Ì·˜ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ. ¶ÚfiÛıÂÛÂ
·ÎfiÌ· fiÙÈ ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ ÈÔ ¯·ÚÈو̤ÓÔ ›ڷÁÌ· ·fi
·˘Ù‹ ÙËÓ Â˘Ê˘‹ Û˘Ó‹ıÂÈ·, Ó· ¯Ï¢¿˙ÂȘ ‰ËÏ·‰‹ „˘¯Ú¿ ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ÓÔÌ›˙Ô˘Ó ˆ˜ Â›Ó·È ¤Í˘ÓÔÈ. ∞ÏÏ¿
Ì¿Ù·È· ¤ÏÂÁÂ, ÁÈ·Ù› ÂÌ›˜ ‰ÂÓ ·‡Û·Ì ÔÙ¤ Ó· ÈÛÙ‡ԢÌ fiÙÈ ÙÔ˘˜ ·¤‰È‰Â Â˘Ê˘˝·, ·Ó Î·È ‰ÂÓ Â›¯·Ó.
∏ ·Ï‹ıÂÈ· Â›Ó·È fiÙÈ Ì·˜ ¿ÎÔ˘Á·Ó Ì ‡ÊÔ˜ ÙfiÛÔ
ÛÎÏËÚfi Î·È Ì ÙfiÛÔ ·ÓfiËÙË ÛÔ‚·ÚfiÙËÙ·, Ô˘ ‰ÂÓ
‹Ù·Ó ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· Ì·˜ ÚÔηϤÛÔ˘Ó ¿ÏÏË ÂÓÙ‡ˆÛË.
ª¿ÏÈÛÙ·, fiÙ·Ó ¿Ú¯ÈÛ· Ó· ÙÔ˘˜ ‰ÈËÁÔ‡Ì·È fiÙÈ ˘‹ÚÍÂ
οÔÙ οÔÈÔ˜ ¿Ó‰Ú·˜ ¤Ó‰ÔÍÔ˜ ÛÙËÓ fiÏË, Ô ∞ÏÎÈ‚È¿‰Ë˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ΢ڛ¢Û ÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
Ô˘ ÙfiÙ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó μ˘˙¿ÓÙÈÔ, Ì ÎÔ›Ù·Í·Ó Ì ·ÔÚ›·. ŸÙ·Ó ηÙÔÓfiÌ·˙· ÙÔ˘˜ ÂÓ‰ÔÍfiÙÂÚÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜
·Ú¯·ÈfiÙÂÚÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜, fiˆ˜ ÙÔÓ √Ï˘ÌÈfi‰ˆÚÔ,
ÙÔÓ ∞ÚÌfi‰ÈÔ, ÙÔÓ ∞ÚÈÛÙÔÁ›ÙÔÓ·, Ì ‰È¤ÎÔÙ·Ó Û˘Ó¯Ҙ Î·È Ì ڈÙÔ‡Û·Ó ·Ó ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ·˘ÙÔ› ‹Ù·Ó ηÏÔ› ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ›, ·Ó ‹Ù·Ó ·fiÁÔÓÔÈ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘
Î·È ·Ó ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· Û˘ÁÎÚÈıÔ‡Ó Ì ÙÔÓ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ
μÂÓÈ˙¤ÏÔ, ÙÔÓ ™Ù·Ì¿ÙË ¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ Î·È ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜
‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ¤˜ ÙÔ˘˜.
»Δ¤ÏÔ˜, Ô Î·ÏfiÁÂÚÔ˜, ·ÊÔ‡ ·Ê·›ÚÂÛ ÙÔ ÚÔÛˆ›Ô, › ÔÚÁÈṲ̂ÓÔ˜: “ΔÈ Ì ÂӉȷʤÚÂÈ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ∞ÏÎÈ‚È¿‰Ë‰Â˜ Î·È ÙÔ˘˜ √Ï˘ÌÈfi‰ˆÚÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜; ŸÔÈÔ˜
·fi ÂÌ¿˜ ÂÚ›ÌÂÓ ӷ ÙÚ·Ê› ·fi ÙËÓ ·Ó‰Ú›· ÙÔ˘˜
Î·È ·fi ÙË Û‡ÓÂÛË ÙÔ˘ ºˆÎ›ˆÓ·, Â›Ó·È Ôχ ÈÔ
·ÓfiËÙÔ˜ ·fi fiÛÔ ÛÔÊfi˜ ˘‹ÚÍÂ Ô ™ˆÎÚ¿Ù˘. ŸÏÔÈ ÔÈ
ºÚ¿ÁÎÔÈ Ô˘ ¤Ú¯ÔÓÙ·È ÛÙËÓ ∞ı‹Ó· Î·È ‚ϤÔ˘Ó fiÙÈ Ë
ηٿÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ÙfiÔ˘ Â›Ó·È ÙfiÛÔ ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ·fi
ÙËÓ ·Ú¯·›·, ÂÓıÔ‡Ó ÁÈ· ÙËÓ Ù‡¯Ë Ì·˜ Î·È ÛÙÂÓÔ¯ˆÚÈÔ‡ÓÙ·È, ÁÈ·Ù› ÌÈ· ÙfiÛÔ ¤Ó‰ÔÍË fiÏË Â›Ó·È ˘ÔÙ·Á̤ÓË
Û ‚·Ú‚¿ÚÔ˘˜. ¢È·Î·Ù¤¯ÔÓÙ·È Ì¿ÏÈÛÙ· ·fi Â˘Ï·‚ÈÎfi
˙‹ÏÔ Î·È ÊˆÓ¿˙Ô˘Ó Î·Ù¿ Ù˘ ÊÈÏÔ‰ÔÍ›·˜ ÙˆÓ ∂˘Úˆ·›ˆÓ

ËÁÂÌfiÓˆÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÔÏÂÌÔ‡Ó Û˘Ó¯Ҙ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜
·ÓÙ› Ó· Û˘ÌÌ·¯‹ÛÔ˘Ó Î·Ù¿ ÙˆÓ ·›ÛÙˆÓ ÁÈ· ÂÌ¿˜ ηÈ
ÁÈ· ÙÔ ÚÔÛˆÈÎfi ÙÔ˘˜ Û˘ÌʤÚÔÓ. ∞ÏÏ¿ ÔÈÔ ÙÔ Î¤Ú‰Ô˜ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÊÏ˘·Ú›·˜; ªÔÚ›Ù ӷ ÚËÙÔÚ‡ÂÙ ÁÈ·
500 ¯ÚfiÓÈ· ·ÎfiÌË ÁÈ· ÙËÓ Î·Î‹ ¯Ú‹ÛË Ô˘ ¤Î·Ó·Ó ÔÈ
¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› Û·˜ Ù˘ ‰‡Ó·Ì‹˜ ÙÔ˘˜, ¯ˆÚ›˜ Ó· ˘¿ÚÍÂÈ
οÙÈ ˆÊ¤ÏÈÌÔ ·fi ·˘Ùfi. √È ¿Ó‰Ú˜ Ù˘ ÏÂ˘Ú¿˜ Û·˜
Ô˘ ÈÛÙÂ‡Ô˘Ó fiÙÈ Â›Ó·È ÛÔÊÔ› ÎÔÚÔ˚‰Â‡Ô˘Ó ÙËÓ ·Ì¿ıÂÈ¿ Ì·˜. Œ¯Ô˘Ó fï˜ ‰›ÎÈÔ; ¶ÚÒÙ· ·fi fiÏ· ÛÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ· Û·˜ ÌÂÙ·Ï·Ì·‰Â‡Û·Ì ÙÔ Êˆ˜ Ù˘ ˆÚ·ÈfiÙÂÚ˘ ÂÈÛÙ‹Ì˘. ∞ÏÏ¿ Î·È fiÙ·Ó ¤Ù˘¯Â Ó· ͯ¿ÛÂÙÂ
fiÛ· ‰È‰·¯Ù‹Î·Ù ·fi ÙÔÓ ¶Ï¿ÙˆÓ·, ÙÔÓ ∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË,
ÙÔÓ ∂›ÎÔ˘ÚÔ Î·È ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ·Ú¯·›Ô˘˜ Ì·˜, ÂÌ›˜
¿ÏÈ ÁÈ· ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿, Á‡Úˆ ÛÙ· ̤۷ ÙÔ˘ 14Ô˘ ·ÈÒÓ· Ì.Ã., Û·˜ ÛÙ›ϷÌ ÙÔ ÛÔÊfi ∞ÚÁ˘ÚfiÔ˘ÏÔ, ÙÔÓ
£Âfi‰ˆÚÔ °·˙‹, ÙÔÓ °ÂÒÚÁÈÔ ΔÚ·Â˙Ô‡ÓÙÈÔ Î·È ÙÔÓ
°ÂÒÚÁÈÔ °ÂÌÈÛÙfi. ΔÒÚ· Ô˘ ·ÎÔ‡Ù ٷ ÏfiÁÈ· ÌÔ˘ Í·ÊÓÈ¿˙ÂÛÙÂ. ∞ÏÏ¿ ÙÈ ıˆÚ›Ù ˆ˜ Â›Ó·È ÔÈ Û‡Á¯ÚÔÓÔÈ
∞ıËÓ·›ÔÈ;”. ∫·È Û˘Ó¤¯ÈÛ ¤ÙÛÈ Ó· ‰ËÌËÁÔÚ› ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·Ú¿ Ó· ÌÈÏ¿ Ô Î·ÏfiÁÂÚÔ˜, Î·È Î·˘¯ÈfiÙ·Ó ÁÈ·
ÙËÓ ·È‰Â›·, Ô˘ ηٿ ÙË ÁÓÒÌË ÙÔ˘ ˘‹Ú¯Â ÙfiÙ ÛÙȘ
ÂÏÏËÓÈΤ˜ fiÏÂȘ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÙË ™ÈÓÒË Î·È ÙËÓ ∞ı‹Ó·. ∫·ÙËÁfiÚËÛ ‰ÈηÈfiٷٷ ÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË fiÙÈ Û˘Ó¤‚·Ï ÛÙËÓ Î·Ù¿Ï˘ÛË
ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜ Ù˘ ∞Ó·ÙÔÏ‹˜ Î·È ‰ÂÓ ÂÓÒıËΠ̠ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜, ÁÈ· Ó· ·ÔÎÚÔ‡ÛÂÈ ÂÁη›Úˆ˜
ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·, Ë ÔÔ›· ÚÔοÏÂÛ ÙfiÛ·
Ï‹ÁÌ·Ù· ÛÙË ¢‡ÛË. “∂Ì›˜” ÊÒÓ·Í “¢ηÈÚ›· ÌfiÓÔ
˙ËÙ¿Ì ÁÈ· Ó· ·Ô‚¿ÏÔ˘Ì ÙËÓ Î˘ÚÈ·Ú¯›· ·˘Ù‹.
ÕÏψÛÙÂ, Ë ·Ó‰Ú›· ‰ÂÓ Ï›ÂÈ ·fi ÙÔ ¤ıÓÔ˜ Ì·˜.
ŒÏÏËÓ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ·˘ÙÔ› Ô˘ ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· ηٷÙÚÔÒÓÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÔ‡˜ Û·˜ Î·È ˘ÔÙ¿ÛÛÔ˘Ó ÙȘ Â·Ú¯›Â˜ Û·˜, ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔÈ; ¢ÂÓ ı· ·ÚÓËı›Ù fiÙÈ Ù· ÔıˆÌ·ÓÈο Ù¿ÁÌ·Ù· ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi Ù· ·È‰È¿ Ì·˜ Ô˘
¤¯Ô˘Ó Û˘ÁÎÂÓÙÚˆı›, Î·È fiÙÈ ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ÁÂÓ›ÙÛ·ÚÔ˘, Ô˘ ¤¯Ô˘Ó Ù· ·È‰È¿ ·˘Ù¿, ‰ÂÓ ·Ê·ÈÚ› ·fi ·˘Ù¿
ÙË Ê‡ÛË Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÙÔ˘˜ ηٷÁˆÁ‹˜”. ∞ÊÔ‡ ›Â
·˘Ù¿ Î·È ¿ÏÏ· Ù¤ÙÔÈ· Ô Î·ÏfiÁÂÚÔ˜, Ù·›ӈÛ ÙÔ˘˜
·ÎÚÔ·Ù¤˜ ÙÔ˘ Û‡Ìʈӷ ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ ÙÔ˘˜ ÔÌÔÏÔÁ›· Î·È ÙÔ˘˜ ·Ó¿ÁηÛ ӷ ˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó Û˘ÁÁÓÒÌË, ÁÈ·Ù›
¤ÎÚÈÓ·Ó ÙfiÛÔ ¿‰Èη ÙÔ˘˜ ÓÂfiÙÂÚÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜».
™‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ Guillet, Ô Î·ÏfiÁÂÚÔ˜ ·˘Ùfi˜ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ÈÂÚÔÌfiÓ·¯Ô˜ ¢·Ì·ÛÎËÓfi˜. ªÈÏÔ‡Û ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋, ÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÈ΋, ÙË Ï·ÙÈÓÈ΋, ÙËÓ ÈÙ·ÏÈ΋ Î·È Ï›ÁÔ
ÙË Á·ÏÏÈ΋ ÁÏÒÛÛ·. ◊Ù·Ó ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ ‰·ÛοÏÔ˘˜ Ô˘ ‰›‰·ÛÎ·Ó ‰ËÌfiÛÈ· ÙË ÊÈÏÔÏÔÁ›· Î·È ÙË ÊÈÏÔÛÔÊ›· ÛÙËÓ ∞ı‹Ó·. √È ‰‡Ô ¿ÏÏÔÈ ‹Ù·Ó Ô ·Ú¯ÈÂ›ÛÎÔÔ˜ Î·È Ô ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ μÂÓÈ˙¤ÏÔ˜. ΔÔ fiÙÈ fi¯È ÌfiÓÔ ÔÈ

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [167]

ÎÏËÚÈÎÔ› ·ÏÏ¿ Î·È Î¿ÔÈÔÈ Ï·˚ÎÔ› Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÔÈ ÚÔÂÛÙÔ› ‹Ù·Ó ÏfiÁÈÔÈ ¿Ó‰Ú˜, Ì·ÚÙ˘ÚÂ›Ù·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi ÙËÓ
ÂÈÛÙÔÏ‹ Ô˘ ¤ÁÚ·„·Ó ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÂΛÓÔ ÔÈ ∞ıËÓ·›ÔÈ
ÚÔ˜ ÙÔÓ ÔÈÎÔ˘ÌÂÓÈÎfi ·ÙÚÈ¿Ú¯Ë. ªÂ ·˘Ù‹ ÙÔ˘ ˙ËÙÔ‡Û·Ó Û˘ÁÁÓÒÌË ÁÈ·Ù› ÙÔÓ ·Ó¿ÁÎ·Û·Ó Ì¤Ûˆ ÙÔ˘ ·Ú¯È¢ÓÔ‡¯Ô˘ Ó· ·Ó·Î·Ï¤ÛÂÈ ÙËÓ Î·ı·›ÚÂÛË Ô˘ ›¯·Ó „ËÊ›ÛÂÈ Ô ›‰ÈÔ˜ Î·È Ë ÈÂÚ¿ Û‡ÓÔ‰Ô˜ ηٿ ÙÔ˘ ÌËÙÚÔÔÏ›ÙË
∞ıËÓÒÓ. ΔËÓ ÂÈÛÙÔÏ‹ ·˘Ù‹ ÙË ‰È¤ÛˆÛÂ Ô ¶ÂÚÚ·È‚fi˜39
ÛÙË ÁÓˆÛÙ‹ ÙÔ˘ ÂÈÙÔÌ‹ ÁÈ· ÙÔ ÔÏ›ÙÂ˘Ì· Ù˘ ∞ı‹Ó·˜
Î·È ÙËÓ ¤ÁÚ·„Â Ô ÚÔ‡¯ÔÓÙ·˜ ªÂӷω‹˜. ª·ÚÙ˘Ú›
fiÙÈ Ô Û˘ÁÁڷʤ·˜ fi¯È ÌfiÓÔ ‹Ù·Ó ÁÓÒÛÙ˘ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜, Ú¿ÁÌ· Ô˘ ·fi Ù· ¯ÚfiÓÈ· ·˘Ù¿ Î·È ¤ÂÈÙ· Û˘Ó¤‚Ë ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·, ·ÏÏ¿ ›¯Â Î·È ı¿ÚÚÔ˜, Ê·ÓÙ·Û›· Î·È Â˘ÁψÙÙ›·, ÚÔÙÂÚ‹Ì·Ù· Ô˘ ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ Û¿ÓÈ· Ù· ‰È¤ıÂÙ·Ó ÔÈ ÏfiÁÈÔÈ ¿Ó‰Ú˜ Ô˘ ¿ÎÌ·Û·Ó ·fi ÙfiÙÂ.
ΔËÓ ›‰È· ÂÚ›Ô‰Ô, ÙÔ 1674, ¤˙ËÛ ÛÙËÓ ∞ı‹Ó· Ô ÂÚ›ÊËÌÔ˜ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹˜ Ù˘ °·ÏÏ›·˜ ¡Ô·ÓÙ¤Ï. ™ÙȘ 7 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ÁÚ¿ÊÂÈ ·fi ÙËÓ ∞ı‹Ó·
ÚÔ˜ ÙÔ ˘Ô˘ÚÁÂ›Ô ∂͈ÙÂÚÈÎÒÓ Î·È ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ ÙËÓ
Â›ÛËÌË ˘Ô‰Ô¯‹ Ô˘ ‰¤¯ÙËΠÛÙÔÓ ¶ÂÈÚ·È¿ ·fi ÙȘ
ÔıˆÌ·ÓÈΤ˜ ·Ú¯¤˜ ÛÙȘ 15 ¡ÔÂÌ‚Ú›Ô˘. ΔËÓ ÂfiÌÂÓË
̤ڷ Ù˘ ¿ÊÈÍ‹˜ ÙÔ˘ ÛÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ ÂΛÓÔ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ fiÙÈ
·Ó‚·›ÓÔÓÙ·˜ ·fi ÙÔÓ ¶ÂÈÚ·È¿ Û˘Ó¿ÓÙËÛ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ
Ó·fi ÙÔ˘ £ËÛ¤· ÙÔ˘˜ ÚÔ‡¯ÔÓÙ˜ ÙˆÓ ∞ıËÓ·›ˆÓ ÌÂ
ÛÙÔÏ‹, ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈÎÔ‡˜ Î·È Ï·˚ÎÔ‡˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÙÔ˘
ÚfiÛÊÂÚ·Ó Ù· Û¤‚Ë ÙÔ˘˜. ∂ÎÙfi˜ ·fi ·˘Ùfi, ÌÂÁ¿ÏÔ
Ï‹ıÔ˜ Ï·Ô‡, ̤۷ ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô «¤ÊÙ·Û·» ϤÂÈ «ÛÙÔ
̤Á·ÚÔ, Ô˘ ÂÙÔÈÌ¿ÛÙËΠÁÈ· Ó· Ì›ӈ Î·È fiÔ˘ ‰ÂÓ
ÌfiÚÂÛ· Ó· Ê¿ˆ ·fi ÙÔ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi Á‡̷, Ô˘ Ì ÂÚ›-

ÌÂÓÂ. ¢ÂÓ ÌfiÚÂÛ· Ó· Ȉ Ô‡Ù ÙÔ ÓÙfiÈÔ ÎÚ·Û›, ÁÈ·Ù›
‹Ù·Ó ÙfiÛÔ ·ÚˆÌ·ÙÈÎfi Î·È ÙfiÛÔ ·Ó·ÌÂÈÁ̤ÓÔ Ì ÚÂÙÛ›ÓÈ, Ô˘ Î·È ¯ˆÚ›˜ Ó· ÙÔ ÈÂÈ Î·Ó›˜ Â›Ó·È ·Ó˘fiÊÔÚÔ
ÛÙËÓ fiÛÊÚËÛË». ¶ÚÔÛı¤ÙÂÈ ·ÎfiÌË ÔÏÏ¿ ÁÈ· ÙȘ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ˜ Ô˘ ›¯·Ó Ûˆı› Î·È ˘fiÛ¯ÂÙ·È fiÙÈ ı· ˘Ô‚¿ÏÂÈ ·ÎÚÈ‚¤˜ ˘fiÌÓËÌ· ÁÈ· ÙËÓ ÔÏÈÙÈ΋ Î·È ·ÛÙÈ΋
‰ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ¯ÒÚ·˜ Î·È ÁÈ· ÙË ‰ÂηÂÓı‹ÌÂÚË ÂÚÈ‹ÁËÛË Ô˘ Âȯ›ÚËÛ ÛÙËÓ ∞ÙÙÈ΋ Î·È ÙËÓ ∂ÏÂ˘Û›Ó·,
ÛÙË μÔȈٛ· Î·È ÙËÓ ∂‡‚ÔÈ·, fiÔ˘ ı·‡Ì·Û Ì ȉȷ›ÙÂÚË Â˘¯·Ú›ÛÙËÛË ÙÔ Ôχ ÂÚ›ÂÚÁÔ Î·È ÌÔÓ·‰ÈÎfi Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ, ÙËÓ ·Ï›ÚÚÔÈ· ÙÔ˘ ∂˘Ú›Ô˘. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜, fï˜, fiÛ˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ·Ó ¤ÁÈÓ·Ó ·fi ÙfiÙÂ
ÛÙÔ ˘Ô˘ÚÁÂ›Ô ∂͈ÙÂÚÈÎÒÓ Ù˘ °·ÏÏ›·˜, ηӤӷ Ù¤ÙÔÈÔ
˘fiÌÓËÌ· ‰ÂÓ ‚Ú¤ıËÎÂ.
¶ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙËÓ ∞ı‹Ó· ¤¯Ô˘Ì Â›Û˘ -fi¯È
fï˜ ·ÚÎÂÙ¤˜- ·fi ·˘ÙfiÙ˜ Ì¿ÚÙ˘Ú˜, ÁÈ· Ù· Ï›Á·
¯ÚfiÓÈ· Ô˘ ‰È‹ÚÎÂÛÂ Ë Û‡ÓÙÔÌË Î·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ fiÏ˘
·fi ÙÔÓ ªÔÚÔ˙›ÓË ÙÔ 1687. √È ∞ıËÓ·›ÔÈ, fiˆ˜ ¤Î·Ó·Ó
¿ÓÙ· ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ Û ٤ÙÔȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ, ‚Ô‹ıËÛ·Ó
ÙÔ˘˜ ∂ÓÂÙÔ‡˜, ¯ˆÚ›˜ Ó· ÚԂϤ„Ô˘Ó fiÛÔ ÂÊ‹ÌÂÚÔ˜
ı· ‹Ù·Ó Ô ıÚ›·Ì‚fi˜ ÙÔ˘˜ Î·È fiÛÔ Î·Ù·ÛÙÚÔÊÈο ı·
ÂȉÚÔ‡ÛÂ Ë ÔÏÈÔÚΛ· ÂΛÓË ÛÙ· Ûˆ˙fiÌÂÓ· ÌÓËÌ›·
ÛÙËÓ ∞ÎÚfiÔÏË. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÛÙȘ 15 (25) ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘

[168]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ ∫·Ô‰›ÛÙÚÈ·˜
Û ¯·ÚÙÔÓfiÌÈÛÌ·
ÙˆÓ 500 ‰Ú·¯ÌÒÓ.
¶Úfi‰ÚÔ˜
Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜
ÙˆÓ ºÈÏÔÌÔ‡ÛˆÓ,
Ë ÔÔ›· ÌÔÚ›
Ó· ıˆÚËı›
Úfi‰ÚÔÌÔ˜ Ù˘
ºÈÏÈ΋˜ ∂Ù·ÈÚ›·˜,
Î·È È‰Ú‡ıËÎÂ
ÙÔ 1814, ‹Ù·Ó
Ô πˆ¿ÓÓ˘
∫·Ô‰›ÛÙÚÈ·˜.
GEORGIOS KOLLIDAS/
SHUTTERSTOCK

¤ÂÛ ‚fiÌ‚· ̤۷ Û ÌÈÎÚ‹ ·Ôı‹ÎË Ì Ì·ÚÔ‡ÙÈ
ÛÙ· ¶ÚÔ‡Ï·È· Î·È ÙËÓ ·Ó·Ù›Ó·ÍÂ, ÚÔηÏÒÓÙ·˜ ÌÂÁ¿ÏË ˙ËÌÈ¿. ΔÔ ÂfiÌÂÓÔ ‚Ú¿‰˘, fï˜, ¤ÁÈÓ ÌÈ· ÊÔ‚ÂÚ‹ ¤ÎÚËÍË Ô˘ ÎÏfiÓÈÛ fiÏ· Ù· ÂÚ›¯ˆÚ·. ª¿ÏÈÛÙ·,
¤ÎÔ„Â ÛÙ· ‰‡Ô ÙÔ ·ÓÒÙ·ÙÔ ·ÚÈÛÙÔ‡ÚÁËÌ· Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋˜. ΔËÓ ÙÚ›ÙË Ì¤Ú· ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¿ÏˆÛË
Ô °ÂÚÌ·Ófi˜ ŸÌ‚ÂÚÁ, ·ÍȈ̷ÙÈÎfi˜ ÙÔ˘ ÂÓÂÙÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡, ÁÚ¿ÊÔÓÙ·˜ ·fi ÙËÓ ∞ı‹Ó· ϤÂÈ ÔÏÏ¿ ÁÈ· οÔÈ·
·Û‹Ì·ÓÙ· ÂÚÈÛÙ·ÙÈο Ù˘ ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋˜ ÙÔ˘ ˙ˆ‹˜.
∞ӷʤÚÂÙ·È Î·È ÛÙËÓ ¿ÏˆÛË Ù˘ ∞ÎÚfiÔÏ˘, ·ÏÏ¿ ÙË
Û˘ÌÊÔÚ¿ ÂΛÓË, Ô˘ Û˘ÁÎÈÓ› οı ÂÏÏËÓÈ΋ ηډȿ
Î·È Î¿ı ηډȿ Ô˘ ·Á·¿ÂÈ ÙÔ ˆÚ·›Ô, ‰ÂÓ ÙË ıÂÒÚËÛ ¿ÍÈ· Ô‡Ù ÁÈ· Ì›· ϤÍË. °È· ÙËÓ fiÏË Ï¤ÂÈ ÌfiÓÔ
fiÙÈ ‹Ù·Ó ÌÂÁ¿ÏË, Ì ÔÏÏÔ‡˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜, Î·È fiÙÈ ÔÈ
∞ıËÓ·›ÔÈ ‹Ù·Ó ¿ÓıÚˆÔÈ ·ÍÈfiÏÔÁÔÈ. ΔÔ ÌfiÓÔ ÙÔ˘˜
ÂÏ¿Ùو̷ ‹Ù·Ó, ÚÔÛı¤ÙÂÈ, fiÙÈ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ηÓ›˜
Ó· ÙÔ˘˜ ηٷϿ‚ÂÈ, ÁÈ·Ù› ÌÈÏÔ‡Û·Ó ÂÏÏËÓÈο. ÕÏÏÔ˜
¿ÏÈ ·ÍȈ̷ÙÈÎfi˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡, Ô πˆ·ÎÂ›Ì ∑ÂÓ, ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÛÙÔ ËÌÂÚÔÏfiÁÈfi ÙÔ˘ Ô˘ ÛÒıËΠÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹
ÙÔ˘ ¶·ÚıÂÓÒÓ·. μ‚·ÈÒÓÂÈ fï˜ fiÙÈ Ë fiÏË Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ›¯Â ÙfiÙ 14.000 Û›ÙÈ·, Ú¿ÁÌ· Ô˘ Â›Ó·È ÂÓÙÂÏÒ˜ ·›ı·ÓÔ, ΢ڛˆ˜ ·ÊÔ‡ Ô Guillet ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÌÈ·
ÏËÚÔÊÔÚ›· Ô˘ Â›Ó·È ÈÔ ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ·, fiÙÈ
‰ËÏ·‰‹ ·ÚÈıÌÔ‡Û 15.000 ¤ˆ˜ 16.000 ηÙÔ›ÎÔ˘˜.
À¿Ú¯ÂÈ Î·È ¿ÏÏÔ ËÌÂÚÔÏfiÁÈÔ ÁÈ· ÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›·
·˘Ù‹, ·˘Ùfi Ù˘ ÕÓÓ·˜ ∞ÎÂگȤÏÌ, Ë ÔÔ›· ‹Ù·Ó ΢ڛ·
Â› ÙˆÓ ÙÈÌÒÓ Ù˘ ÎfiÌÈÛÛ·˜ ∫ÂÓÈÍÌ¿ÚÎ Î·È Û˘Ófi‰Â˘ÛÂ
ÙÔ Û‡˙˘Áfi Ù˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó ·Ú¯ÈÛÙÚ¿ÙËÁÔ˜ ÙÔ˘ ÂÓÂÙÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡. ™ÙÔ ·fiÛ·ÛÌ· ÙÔ˘ ËÌÂÚÔÏÔÁ›Ô˘ ÁÈ· ÙËÓ
∞ı‹Ó·, fï˜, ˘¿Ú¯ÂÈ ¯¿ÛÌ·, ÁÈ·Ù› Ë ÎfiÌÈÛÛ· ‹Ù·Ó ¿ÚÚˆÛÙË ÙȘ ̤Ú˜ ÂΛӘ. ªfiÓÔ Û ̛· ·fi ÙȘ ÂÈÛÙÔϤ˜ Ù˘, Ô˘ ÁÚ¿ÊÙËΠÛÙËÓ ∞ı‹Ó· ÛÙȘ 18 √ÎÙˆ‚Ú›Ô˘
1687, ·ÊÔ‡ ıÚËÓ› ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ ¶·ÚıÂÓÒÓ·, ÚÔÛı¤ÙÂÈ fiÙÈ Û ٤ÛÛÂÚ· ‹ ¤ÓÙ ÂÏÏËÓÈο Û›ÙÈ·, Ô˘ Ù· ÂÈÛΤÊıËÎÂ Ë ÎfiÌÈÛÛ·, Ù˘ ÚfiÛÊÂÚ·Ó
ÔÚÙÔηϿ‰Â˜, ÏÂÌÔÓ¿‰Â˜, ÊÚ¤Ûη ·Ì‡Á‰·Ï·, Úfi‰È·
Î·È ‰È¿ÊÔÚ· ÁÏ˘Î›ÛÌ·Ù·. ΔËÓ ÎfiÌÈÛÛ· ÙË ÊÒÓ·˙·Ó
·ÊÂÓÙ›Ó· Î·È fiÙ·Ó Ù˘ ·ˇı˘Ó·Ó ÙÔ ÏfiÁÔ ¤ÏÂÁ·Ó Ë
·ÊÂÓÙÈ¿ Û·˜. ΔÂÏÂÈÒÓÔÓÙ·˜, ϤÂÈ Ì Ôχ ÏÂÙ‹ ÂÈÚˆÓ›· fiÙÈ Ô‰ËÁ‹ıËΠÛÙËÓ fiÏË ·fi οÔÈÔ ÁÈ·ÙÚfi, Ô
ÔÔ›Ô˜ ıˆÚÔ‡Û ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ ·fiÁÔÓÔ ÙÔ˘ ¶ÂÚÈÎÏ‹.
√È ∂ÓÂÙÔ› ¤ÌÂÈÓ·Ó ÛÙËÓ ∞ı‹Ó· ÂÚ›Ô˘ ¤ÍÈ Ì‹Ó˜,
ÁÈ·Ù› ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ∞ÚÈÏ›Ô˘ ÙÔ˘ 1688 ÙËÓ ¿ÊËÛ·Ó ÛÙËÓ
Ù‡¯Ë Ù˘. ∏ À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ‰ÂÓ Î·ÎÔÌÂÙ·¯ÂÈÚ›ÛÙËÎÂ
ÙÔ˘˜ ÓÙfiÈÔ˘˜, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÚÔı˘Ì›·˜ Ì ÙËÓ ÔÔ›·
›¯·Ó ˘ԉ¯Ù› ÙÔÓ ÂÓÂÙÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi. ∂Ô̤ӈ˜, Â·Ó‹ÏıÂ Ë ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ÂÈÂÈ΋˜ ‰ÈÔ›ÎËÛ‹ ÙÔ˘˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ ΢ڛˆ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ˜ ·Ú¿ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÓÙÈÚÔ-

ÛÒÔ˘˜ Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘. ∞˘Ùfi ›Û¯˘ÛÂ
̤¯ÚÈ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ·, fiÙ·Ó Ë fiÏË
˘¤ÛÙË Û˘ÌÊÔÚ¤˜ ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜. Δ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ù˘ ¿Ù˘¯Ë˜ Â·Ó¿ÛÙ·Û˘ ÙÔ˘ 1770, ÛÙËÓ ÔÔ›·
ı· ·Ó·ÊÂÚıԇ̠ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ï›ÁÔ ¤ÏÂÈ„Â Ó· ·Ô‚Ô‡Ó Î·È ÁÈ· ÙËÓ ÎÔÈÓfiÙËÙ· Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ Î·È ÁÈ· ÙȘ ¿ÏϘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ ηٷÛÙÚÔÊÈο. √È ∞Ï‚·ÓÔ›,
Ô˘ Ì‹Î·Ó ÙfiÙ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ Âȯ›ÚËÛ·Ó
ÂȉÚÔ̤˜ Î·È ÛÙËÓ ∞ÙÙÈ΋. √ ÙfiÙ ‚Ô‚fi‰·˜ ÷Ù˙‹
-∞Ï‹- ÷ÛÛÂΛ-Ì¤Ë˜ Ì·˙› Ì √ıˆÌ·ÓÔ‡˜ Î·È ŒÏÏËÓ˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ηٷÙÚfiˆÛ ÙÔ˘˜ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜ ÙÔ 1777 ÛÙÔ Ã·Ï¿Ó‰ÚÈ. ŒÎÚÈÓ ÊÚfiÓÈÌÔ, fï˜, Ó·
ÚÔÛٷهÛÂÈ ÙËÓ fiÏË Ì Ù›¯Ô˜, ÙÔ ÔÔ›Ô ¿Ú¯ÈÛ ӷ
¯Ù›˙ÂÙ·È ÙÔ ºÂ‚ÚÔ˘¿ÚÈÔ ÙÔ˘ 1778 Î·È Ë Î·Ù·Û΢‹
ÙÔ˘ ÔÏÔÎÏËÚÒıËΠ̤۷ Û 90 ̤Ú˜. ™˘Ó¤¯ÈÛ ӷ
˘¿Ú¯ÂÈ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 1835, fiÙ·Ó ÁÎÚÂÌ›ÛÙËÎÂ.
√ ÷ÛÛÂΛ-Ì¤Ë˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÈÔ›ÎËÛ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜
·fi ÙfiÙ ÙËÓ ÎÔÈÓfiÙËÙ·, ÙÔ 1789 ¤ÁÈÓÂ, ¤ÂÈÙ· ·fi
··›ÙËÛ‹ Ù˘, ÈÛfi‚ÈÔ˜ ¿Ú¯ÔÓÙ¿˜ Ù˘. ⁄ÛÙÂÚ· fï˜
·fi ·˘Ùfi, ¤ÁÈÓ ÊÔ‚ÂÚfi˜ Ù‡Ú·ÓÓÔ˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ √ıˆÌ·ÓÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ̤¯ÚÈ ÙÔ 1792, fiÙ·Ó ÙÂÏÈο ηı·ÈÚ¤ıËÎÂ Î·È ÂÍÔÚ›ÛÙËΠÛÙËÓ ∫ˆ, fiÔ˘ ·ÔÎÂÊ·Ï›ÛÙËΠÙÔ 1795. ∞fi ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ· Ë fiÏË
Ù˘ ∞ı‹Ó·˜ ·fiÏ·˘Û ÌÈ· Û¯ÂÙÈ΋ ¢ËÌÂÚ›· ΢ڛˆ˜
¯¿ÚË ÛÙÔ˘˜ ÔÏÏÔ‡˜ Î·È ÔÓÔÌ·ÛÙÔ‡˜ ÂÚÈËÁËÙ¤˜, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ, Ì ÙȘ ÂÚÈÁڷʤ˜ Î·È ÙÔ˘˜ ıÚ‹ÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ȉȷ›ÙÂÚ· ÛÙËÓ ·Ó·˙ˆ‡ÚˆÛË ÙÔ˘ ÊÈÏÂÏÏËÓÈÎÔ‡ Ó‡̷ÙÔ˜ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ŒÙÛÈ, ÙÔ 1814 ȉڇıËÎÂ,
·fi ÙÔ˘˜ ¿ÚÔÈÎÔ˘˜ ·ÏÏÔ‰·Ô‡˜, Ë ∂Ù·ÈÚ›· ÙˆÓ ºÈÏÔÌÔ‡ÛˆÓ. ¶Úfi‰Úfi˜ Ù˘ ·Ó·ÁÔÚ‡ıËÎÂ Ô πˆ¿ÓÓ˘
∫·Ô‰›ÛÙÚÈ·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÙfiÙ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙÔ ·fiÁÂÈÔ
Ù˘ ‰‡Ó·Ì˘ Î·È Ù˘ Ê‹Ì˘ ÙÔ˘. ∞˘Ùfi˜ ηÙfiÚıˆÛ ӷ
ÂÓÈÛ¯‡ÛÂÈ ÙËÓ ÂÙ·ÈÚ›· Ì ÙËÓ Â‡ÓÔÈ· ÙˆÓ ËÁÂÌfiÓˆÓ,
ÙˆÓ Â˘ÁÂÓÒÓ Î·È ÙˆÓ ˘Ô˘ÚÁÒÓ Ô˘ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËηÓ
ÂΛÓÔ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ ÛÙË μȤÓÓË, Û ٤ÙÔÈÔ ‚·ıÌfi Ô˘ ηÈ
Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜ Ù˘ ƒˆÛ›·˜ ∞ϤͷӉÚÔ˜ Î·È ÔÈ
Â›‰ÔÍÔÈ ‰È¿‰Ô¯ÔÈ ÙˆÓ ‚·ÛÈÏÈ¿‰ˆÓ Ù˘ μ·˘·Ú›·˜ ηÈ
Ù˘ μÈÚÙÂÌ‚¤ÚÁ˘ ¤ÁÈÓ·Ó Ì¤ÏË ÙÔ˘ Û˘ÏÏfiÁÔ˘ ·˘ÙÔ‡
Î·È ÚfiÛÊÂÚ·Ó ¯ÚËÌ·ÙÈ΋ ‚Ô‹ıÂÈ·. ∫‡ÚÈÔ˜ ÛÎÔfi˜
Ù˘ ‹Ù·Ó Ë ‰È·Ù‹ÚËÛË ÙˆÓ ·Ú¯·ÈÔًوÓ, Ë ›‰Ú˘ÛË
ÌÔ˘Û›Ԣ, Ë Û‡ÛÙ·ÛË ‚È‚ÏÈÔı‹Î˘ Î·È Û¯ÔÏ›ˆÓ.
À‹Ú¯Â Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ë ÂÏ›‰· fiÙÈ Ë ÂÙ·ÈÚ›· ı· ÂȉÚÔ‡Û ÛÙË ‚·ıÌÈ·›· Î·È Ì ÂÈÚËÓÈο ̤۷ ‚ÂÏÙ›ˆÛË
Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ ηٿÛÙ·Û˘ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜. ŒÙÛÈ, ·Ó ηÈ
¿Óˆ ·fi fiÏ· ·¤‚ÏÂ ÛÙËÓ ÚfiÔ‰Ô Ù˘ ÂıÓÈ΋˜
·È‰Â›·˜, ÌÔÚ› Ó· ıˆÚËı› ˆ˜ Ô Úfi‰ÚÔÌÔ˜ Ù˘
ºÈÏÈ΋˜ ∂Ù·ÈÚ›·˜, Ô˘ ÚÔÂÙԛ̷Û ÙËÓ ¤ÎÚËÍË ÙÔ˘
ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ ·ÁÒÓ· ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [169]

[170]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ë ∂ÏÏ¿‰·

ÙˆÓ Í¤ÓˆÓ

ÂÚÈËÁËÙÒÓ

∏ ∞ÎÚfiÔÏË, fiˆ˜ ÙËÓ ·¤‰ˆÛ ÙÔ 1825 Ô °¿ÏÏÔ˜ ÂÚÈËÁËÙ‹˜ Louis Dupre.

SCALA

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [171]

Δ· ΛÌÂÓ· ÙˆÓ ∂˘Úˆ·›ˆÓ ÂÚÈËÁËÙÒÓ
Ô˘ ηχÙÔ˘Ó ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ·fi ÙÔ
15Ô Ì¤¯ÚÈ ÙÔ 19Ô ·ÈÒÓ· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó
ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ËÁ‹ ÏËÚÔÊfiÚËÛ˘ ÁÈ· ÙËÓ
∂ÏÏ¿‰· ÙˆÓ ÔıˆÌ·ÓÈÎÒÓ ¯ÚfiÓˆÓ.
™˘Óԉ¢fiÌÂÓ· ηٿ ηÓfiÓ· ·fi
ÏÔ‡ÛÈ· ÂÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊËÛË, ÚÔÛʤÚÔ˘Ó
ÌÈ· ÁÏ·Ê˘Ú‹ ÂÈÎfiÓ· ÁÈ· ÙȘ ÎÔÈӈӛ˜
Ù˘ ÂÔ¯‹˜, Û·ÊÒ˜ ÈÔ ¿ÌÂÛË ·fi
ÂΛÓË Ô˘ ·Ú¤¯Ô˘Ó Ù· ÈÛÙÔÚÈο
·Ú¯Â›·. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, Û˘ÓÈÛÙÔ‡Ó ÙȘ
ÚÒÙ˜ ·fiÂÈÚ˜ ηٷÁÚ·Ê‹˜ ÙˆÓ
·Ú¯·›ˆÓ ÌÓËÌ›ˆÓ ÙÔ˘ ÂÏÏ·‰ÈÎÔ‡ ¯ÒÚÔ˘
Î·È ÙˆÓ ÓËÛÈÒÓ ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘.
√ fiÚÔ˜ «∂˘Úˆ·›ÔÈ ÂÚÈËÁËÙ¤˜» ‰ÂÓ
¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÁÈ· Ó· ÂÚÈÁÚ¿„ÂÈ ÌÈ·
ÔÌÔÈÔÁÂÓ‹ ÔÌ¿‰· ·ÓıÚÒˆÓ Ì ÎÔÈÓ¿
ÔÚ¿Ì·Ù· Î·È ÛÙfi¯Ô˘˜. ∫¿ÔÈÔÈ ·fi
·˘ÙÔ‡˜ ‹Ù·Ó ¤ÌÔÚÔÈ Ô˘ ÂÈÛΤÙÔÓÙ·Ó
ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ÙËÓ ∞Ó·ÙÔÏ‹ ÁÈ·
Â·ÁÁÂÏÌ·ÙÈÎÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜, ÂÓÒ ¿ÏÏÔÈ
‹Ù·Ó ÚÔÛ΢ÓËÙ¤˜ Ô˘ ÂÚÓÔ‡Û·Ó ·fi
ÙÔ ∞ÈÁ·›Ô ηı’ Ô‰fiÓ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ∞Á›Ô˘˜
ΔfiÔ˘˜. √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ, ¿ÓÙˆ˜, ‹Ù·Ó
Ó·ÚÔ› ·ÚÈÛÙÔÎÚ¿Ù˜ Ì ·ÓÒÙÂÚË
ÌfiÚʈÛË, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÌÂÙ¿ ÙËÓ
ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÛË ÙˆÓ ÛÔ˘‰ÒÓ ÙÔ˘˜
Ù·Í›‰Â˘·Ó ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·
Ì ÛÎÔfi Ó· ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ó ·fi ÎÔÓÙ¿ Î·È Ó·
ÌÂÏÂÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ Ù¤¯ÓË Ù˘ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜
Î·È Ù˘ ∞Ó·Á¤ÓÓËÛ˘. ∫ÔÈÓ¿
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο fiÏˆÓ ‹Ù·Ó ÙÔ ·Ó‹Û˘¯Ô
Ó‡̷, Ë ‰È¿ıÂÛË ÂÍÂÚ‡ÓËÛ˘, ÙÔ
ÂӉȷʤÚÔÓ ÁÈ· ÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ Î·È ÙÔ
·ÚfiÓ ÙˆÓ ÙfiˆÓ Ô˘ ÂÈÛΤÙÔÓÙ·Ó Î·È
Ë ‰È¿ıÂÛË Î·Ù·ÁÚ·Ê‹˜ ÙˆÓ ÂÌÂÈÚÈÒÓ
ÙÔ˘˜ Û ÔÏ˘ÙÂÏ›˜ Û˘Ó‹ıˆ˜ ÂΉfiÛÂȘ.
ªÈ· ¿ÏÏË ‰È·‰Â‰Ô̤ÓË Û˘Ó‹ıÂÈ· ‹Ù·Ó Ë
Û˘ÏÏÔÁ‹ ·Ú¯·›ˆÓ ·ÓÙÈÎÂÈÌ¤ÓˆÓ (΢ڛˆ˜
ÓÔÌÈÛÌ¿ÙˆÓ, Ì·ÚÌ¿ÚÈÓˆÓ ÂÈÁÚ·ÊÒÓ Î·È
·Á·ÏÌ¿ÙˆÓ) Î·È Ë ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ ÙÔ˘˜ ÛÂ
‚·ÛÈÏÈΤ˜ ‹ ·ÚÈÛÙÔÎÚ·ÙÈΤ˜ ·˘Ï¤˜, ηÈ
·ÚÁfiÙÂÚ· Û ÌÔ˘Û›· Ù˘ ‚fiÚÂÈ·˜
∂˘ÚÒ˘. ™Ùfi¯Ô˜ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó Ô
ÂÌÏÔ˘ÙÈÛÌfi˜ ÙˆÓ ‚·ÛÈÏÈÎÒÓ Û˘ÏÏÔÁÒÓ,
Ë ÚÔÛÙ·Û›· ·fi ÙË ÊıÔÚ¿ ‹ Ë
ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ÌÂϤÙË ÙˆÓ ÌÓËÌ›ˆÓ.

[172]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÕÔ„Ë ·fi ÙÔ ·Ó¿ÎÙÔÚÔ
ÙÔ˘ ºÔÓÙÂÓÂÌÏfi, ΤÓÙÚÔ
ÙÔ˘ ·Ó·ÁÂÓÓËÛÈ·ÎÔ‡
Ó‡̷ÙÔ˜ ÙÔ˘ 16Ô˘ ·ÈÒÓ·
(¿Óˆ).
ROBERT HOLMES/CORBIS/APEIRON

¶ÔÚÙÚ¤ÙÔ Ì ÙÔÓ ¶ÂÙÚ¿Ú¯Ë,
Ô˘ ıˆÚÂ›Ù·È ¤Ó·˜ ·fi
ÙÔ˘˜ È‰Ú˘Ù¤˜ Ù˘ ÈÙ·ÏÈ΋˜
∞Ó·Á¤ÓÓËÛ˘, ηıÒ˜ ¤‰ˆÛÂ
ȉȷ›ÙÂÚË ÛËÌ·Û›· ÛÙË
ÌÂϤÙË Ù˘ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
CORBIS/APEIRON

√π ∞¶∞ƒÃ∂™

ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙÔ˘ ı·Ï¿ÛÛÈÔ˘

Δ√À ¶∂ƒπ∏°∏Δπ™ª√À

ÂÌÔÚ›Ô˘ –Ì ‚·ÛÈο ΤÓÙÚ· ÙË

(15 √™ ∞πø¡∞™)

μÂÓÂÙ›· Î·È ÙË °¤ÓÔ˘·–, Ô˘ Â¤ÙÚ„Â

°È· Ó· ηٷÓÔ‹ÛÂÈ Î·Ó›˜ ÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ

ÙËÓ ÎÔÈÓˆÓÈ΋ ·Ó¤ÏÈÍË ÙˆÓ ÌÂÙ·Ú·ÙÒÓ

ÙÔ˘ ÂÚÈËÁËÙÈÛÌÔ‡, ı· Ú¤ÂÈ Ó·

Î·È fiÛˆÓ ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó Ì ÙË

·Ó·ÙÚ¤ÍÂÈ ÛÙȘ ÈÛÙÔÚÈΤ˜ ÂÍÂÏ›ÍÂȘ Ô˘

¯ÚËÌ·ÙÈÛÙÈ΋ ÔÈÎÔÓÔÌ›· Î·È ÙÔ˘˜ ¤ÊÂÚÂ

¤Ï·‚·Ó ¯ÒÚ· ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ÙÔ 13Ô Î·È

ÛÂ ÛÊÔ‰Ú‹ ·ÓÙÈ·Ú¿ıÂÛË ÌÂ ÙËÓ

ÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ·, Î·È È‰È·›ÙÂÚ· ÛÙËÓ

·Ú·‰ÔÛȷ΋ ÊÂÔ˘‰·Ú¯›·. ∏ Ó¤· Ù¿ÍË

ÂÌÊ¿ÓÈÛË ÙÔ˘ ÎÈÓ‹Ì·ÙÔ˜ Ù˘

˘ÈÔı¤ÙËÛ ÌÈ· ÈÔ ÚÔԉ¢ÙÈ΋

∞Ó·Á¤ÓÓËÛ˘ ÛÙËÓ πÙ·Ï›·. ΔËÓ ÂÚ›Ô‰Ô

ȉÂÔÏÔÁ›·, Ô˘ ÛÙÔÓ ÙÔ̤· ÙÔ˘

ÂΛÓË Ë πÙ·Ï›· ‹Ù·Ó ‰È·Û·Ṳ̂ÓË ÛÂ

ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡ ÂÎÊÚ¿ÛÙËΠ̤۷ ·fi ÙÔ

ÔÏÏ¿ ÌÈÎÚ¿ ‚·Û›ÏÂÈ·, Ì ÈÔ

ΛÓËÌ· Ù˘ ∞Ó·Á¤ÓÓËÛ˘. ∞¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ

ÊÈÏÂχıÂÚ˜ ÔÏÈÙÈΤ˜ ‰Ô̤˜ ·fi ÙȘ

Û˘ÓÙËÚËÙÈÛÌfi Î·È ÛÙÔ Û¯ÔÏ·ÛÙÈÎÈÛÌfi

ÌÂÁ¿Ï˜ ÌÔÓ·Ú¯›Â˜ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘.

Ù˘ ıÚËÛ΢ÙÈ΋˜ Ù¤¯Ó˘ ηÈ

√ ÊÈÏÂÏ¢ıÂÚÈÛÌfi˜ ÔÊÂÈÏfiÙ·Ó ÂÓ Ì¤ÚÂÈ

ÂÎ·›‰Â˘Û˘, Ô˘ ΢ÚÈ·Ú¯Ô‡Û·Ó

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [173]

ÂÓÈÛ¯˘ı› Î·È ÂΛ Ë ÌÂÛ·›· (ÂÌÔÚÈ΋)
Ù¿ÍË. ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi, ÛÂ Û˘Ó‰˘·ÛÌfi
Ì ÙËÓ ·ÂÈÏËÙÈ΋ ÁÈ· Ù· ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈο
¤ıÓË ÂÍ¿ψÛË Ù˘ √ıˆÌ·ÓÈ΋˜
∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, ΛÓËÛ ÙÔ ÂӉȷʤÚÔÓ
ÙˆÓ ÌÂÏÂÙËÙÒÓ ÁÈ· ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·,
Ë ÔÔ›·, ·Ó Î·È ÙÌ‹Ì· ÌÈ·˜ «Â¯ıÚÈ΋˜»
·˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, ‰È·ÙËÚÔ‡Û ·ÎfiÌË Î¿ÙÈ
·fi ÙËÓ ·›ÁÏË Ù˘ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜.
∞Ó Î·È ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÂΛÓË ÙÔ ÂӉȷʤÚÔÓ
ÙˆÓ ÂÚ¢ÓËÙÒÓ ÂÈÎÂÓÙÚˆÓfiÙ·Ó Î˘Ú›ˆ˜
Û ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· Î·È ÓÔÌ›ÛÌ·Ù·, ·ÚÎÂÙÔ›
ÂÚÈËÁËÙ¤˜ ·Û¯ÔÏ‹ıËÎ·Ó Ì ٷ ·Ú¯·›·
ÌÓËÌ›· Ô˘ ÛÒ˙ÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋
‡·ÈıÚÔ, ÙË ¯Ú‹ÛË Î·È ÙË ÛËÌ·Û›· ÙˆÓ
ÔÔ›ˆÓ ‚¤‚·È· ÂÏ¿¯ÈÛÙ· ηٷÓÔÔ‡Û·Ó.
√ ÃÚÈÛÙfiÊÔÚÔ˜ ªÔ˘ÂÓÙÂÏÌfiÓÙÈ,
ÈÂÚ¤·˜ ·fi ÙË ºÏˆÚÂÓÙ›· (ÂÚ. 13851430), ‹Ù·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜
ÂÚÈËÁËÙ¤˜ Ô˘ η٤ÁÚ·„·Ó ÌÂ
ÏÂÙÔ̤ÚÂÈ· Ù· Ù·Í›‰È· ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ
∂ÏÏ¿‰· Û ‰‡Ô ‚È‚Ï›· Ì ٛÙÏÔ˘˜
Descriptio Insulae Cretae (1417) ηÈ
Liber Insularum Archipelagi (1422).
∞Ó Î·È Î·Ù¿ ‚¿ÛË Â›Ó·È ÁˆÁÚ·ÊÈο
¤ÚÁ·, ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙËÓ
ηıËÌÂÚÈÓ‹ ˙ˆ‹, ηıÒ˜ ηÈ
ÂÚÈÛÙ·ÛȷΤ˜ ·Ó·ÊÔÚ¤˜ Û ·Ú¯·›Ô˘˜
ÙfiÔ˘˜ – fiˆ˜ Ë ÚˆÌ·˚΋ °fiÚÙ˘Ó·, ÙËÓ
ÔÔ›· Ô ªÔ˘ÂÓÙÂÏÌfiÓÙÈ,
ÂËÚ·Ṳ̂ÓÔ˜ ·fi ÙÔ Ì‡ıÔ,
ÂÚÌ‹Ó¢Û ˆ˜ ÙÔ ·Ó¿ÎÙÔÚÔ ÙÔ˘ ª›Óˆ·.
¶ÈÔ Û˘ÛÙËÌ·ÙÈ΋ ÂÓ·Û¯fiÏËÛË Ì ٷ
·ÎfiÌË ÛÙËÓ ˘fiÏÔÈË ∂˘ÚÒË, Ë

·ÍÈÒÓ Ù˘ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜ Î·È ÂÊ·ÚÌÔÁ‹˜

·Ú¯·›· ÌÓËÌ›· ·Ú·ÙËÚÂ›Ù·È ÛÙÔ

ÈÙ·ÏÈ΋ ∞Ó·Á¤ÓÓËÛË ·ÓÙÈ·Ú¤Ù·Í ÙËÓ

ÙˆÓ ‰È‰·ÁÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ÛÙÔ Û‡Á¯ÚÔÓÔ

¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ∫˘ÚÈ¿ÎÔ˘ ¶ÈÛÙÈÎfiÏÈ (Ciriaco

¤ÌÊ·ÛË ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ (Ô˘Ì·ÓÈÛÌfi˜),

ÎfiÛÌÔ. ◊Ù·Ó Ì¿ÏÈÛÙ· Ô ÚÒÙÔ˜ Ô˘

Pizzeccolli), ·Ú¯·ÈÔ‰›ÊË Ô˘Ì·ÓÈÛÙ‹

ÙË Û˘ÛÙËÌ·ÙÈ΋ ·Ú·Ù‹ÚËÛË Î·È ÙË

‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛÂ Û˘ÏÏÔÁ‹ ڈ̷˚ÎÒÓ

·fi ÙËÓ ∞ÁÎÒÓ· (1391-1453), Ô˘

ÌÂϤÙË Ù˘ ʇÛ˘ (ÂÈÛÙ‹ÌË), ηıÒ˜

ÓÔÌÈÛÌ¿ÙˆÓ Ì ÛÎÔfi Ó· ηıÔÚ›ÛÂÈ ÙË

Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛ ÛÂÈÚ¿ Ù·ÍȉÈÒÓ ÛÙËÓ

Î·È ÙËÓ ÂÏ¢ıÂÚ›· Ù˘ ηÏÏÈÙ¯ÓÈ΋˜

¯ÚÔÓÔÏÔÁÈ΋ ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ ƒˆÌ·›ˆÓ

ËÂÈÚˆÙÈ΋ ∂ÏÏ¿‰·, Ù· ÓËÛÈ¿ ÙÔ˘

¤ÎÊÚ·Û˘.

·˘ÙÔÎÚ·ÙfiÚˆÓ.

∞ÈÁ·›Ô˘ Î·È ÙË ªÈÎÚ¿ ∞Û›· ·fi ÙÔ 1402
̤¯ÚÈ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘.

◊‰Ë ·fi Ù· ÚÒÙ· ÙÔ˘ ‚‹Ì·Ù· ÙÔ Ó¤Ô
ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi ΛÓËÌ· ÛÙÚ¿ÊËΠÚÔ˜ ÙË

∏ ÛÙÚÔÊ‹ ·˘Ù‹ ÚÔ˜ ÙÔ ·Ú¯·›Ô

ÃÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ˆ˜ Ô‰ËÁfi ÙÔÓ

ÌÂϤÙË Ù˘ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜, ΢ڛˆ˜ ÙˆÓ

·ÚÂÏıfiÓ Â›¯Â ÌÂÁ¿ÏÔ ·ÓÙ›ÎÙ˘Ô ÛÂ

ŸÌËÚÔ, ÙÔÓ ™ÙÚ¿‚ˆÓ· Î·È ÙÔ

·Ú¯·›ˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Î·È ƒˆÌ·›ˆÓ

fiÏË ÙËÓ ∂˘ÚÒË, ȉȷ›ÙÂÚ· ÌÂÙ¿ ÙÔ

ÁˆÁÚ¿ÊÔ ÙÔ˘ 2Ô˘ ·ÈÒÓ· .Ã.

ÊÈÏÔÛfiʈÓ. ŒÓ·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ϤÔÓ

‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·, fiÙ·Ó ÔÈ

¶ÙÔÏÂÌ·›Ô, η٤ÁÚ·„Â Î·È Û¯Â‰›·ÛÂ

ÚÒÈÌÔ˘˜ ÂÎÊÚ·ÛÙ¤˜ ÙÔ˘, Ô

ÌÂÁ¿Ï˜ Ó·˘ÙÈΤ˜ ·Ó·Î·Ï‡„ÂȘ

·Ì¤ÙÚËÙ· ÌÓËÌ›· ·fi οı ÂÚÈÔ¯‹

¶ÂÙڿگ˘ (1304-1374), ÂÈÛ‹Ì·Ó ÌÂ

¤ÛÙÚ„·Ó Î·È ¿ÏÏ· ÎÚ¿ÙË ÚÔ˜ ÙÔ

Ô˘ ¤Ú·ÛÂ, ÚÔÛ·ıÒÓÙ·˜ Ó· Ù·

¤ÌÊ·ÛË ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË ·Ó·˙‹ÙËÛ˘ ÙˆÓ

ı·Ï¿ÛÛÈÔ ÂÌfiÚÈÔ, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó·

Ù·˘Ù›ÛÂÈ Ì ÙȘ ÂÚÈÁڷʤ˜ ÙˆÓ

[174]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

·Ú¯·›ˆÓ Û˘ÁÁڷʤˆÓ (Û˘¯Ó¿
Ì ÂÈÙ˘¯›·), ÂÓÒ ·ÓÙ¤ÁÚ·„ ηÈ
ÂηÙÔÓÙ¿‰Â˜ ÂÈÁڷʤ˜ (‰È·ÛÒ˙ÔÓÙ·˜
¤ÙÛÈ Î¿ÔȘ Ô˘ ÌÂÙ¤ÂÈÙ·
ηٷÛÙÚ¿ÊËηÓ). Δ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·
ÙˆÓ ÌÂÏÂÙÒÓ ÙÔ˘ ‰ËÌÔÛȇıËÎ·Ó ÛÂ
¤Ó· ÂÍ¿ÙÔÌÔ Ô‰ÔÈÔÚÈÎfi, ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô
‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ ÛÒıËÎ·Ó ÌfiÓÔ
·ÔÛ¿ÛÌ·Ù·.
√ ¶ÈÛÙÈÎfiÏÈ ¤¯ÂÈ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙ› ·fi
ÔÚÈṲ̂ÓÔ˘˜ Ô ÚÒÙÔ˜ ·Ú¯·ÈÔÏfiÁÔ˜
Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜, ÂÂȉ‹ ÂÈÛ‹Á·Á ÙËÓ
¤ÓÓÔÈ· Ù˘ Û˘ÛÙËÌ·ÙÈ΋˜
·Ú·Ù‹ÚËÛ˘ Î·È Î·Ù·ÁÚ·Ê‹˜ ÙˆÓ
ÌÓËÌ›ˆÓ. ◊Ù·Ó Ì¿ÏÈÛÙ· ¤Ó·˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ Ô˘ ÂÎÊÚ¿ÛÙËÎ·Ó ÌÂ
ı·˘Ì·ÛÌfi ÁÈ· Ù· ÁÏ˘Ù¿ Ù˘
∞ÎÚfiÔÏ˘ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜, ÂÓÒ Ì·˜
¿ÊËÛÂ Î·È ¤Ó· ·fi Ù· ÚˆÈÌfiÙÂÚ·
Û¯¤‰È¿ Ù˘.
∞ƒÃ∞π√¢πº∂™
μ∞™π§π∞¢∂™- ™À§§∂∫Δ∂™
∫∞π μ∞™π§π∞¢∂™
(16 √™ -17 √™ ∞πø¡∞™)
ΔÔ ·Ó·ÁÂÓÓËÛÈ·Îfi Ó‡̷, Ô˘ Ì ÙËÓ
¿ÚÔ‰Ô ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ›¯Â ‰È·‰Ôı› ÛÂ
fiÏË ÙËÓ ∂˘ÚÒË, Ô‰‹ÁËÛ fi¯È ÌfiÓÔ ÛÂ
ÌÈ· Ó¤· ·ÓÙ›ÏË„Ë ÁÈ· ÙËÓ Ù¤¯ÓË ·ÏÏ¿
Î·È Û ÌÈ· ¤ÓÙÔÓË Ù¿ÛË Û˘ÏÏÂÎÙÈÛÌÔ‡,
ÛÙËÓ ÔÔ›· ÚˆÙÔÛÙ·ÙÔ‡Û·Ó Ù· ̤ÏË
Ù˘ ·ÓÂÚ¯fiÌÂÓ˘ ÂÌÔÚÈ΋˜ Ù¿Í˘
·ÏÏ¿ Î·È ÔÈ ·Ú·‰ÔÛÈ·ÎÔ›
·ÚÈÛÙÔÎÚ¿Ù˜. ∏ Ó¤· Ù¿ÛË ‰ÂÓ ¿ÚÁËÛÂ
Ó· ÊÙ¿ÛÂÈ Î·È ÛÙȘ ‚·ÛÈÏÈΤ˜ ·˘Ï¤˜.
ΔÔ 1527 Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ Ù˘ °·ÏÏ›·˜
ºÚ·ÁΛÛÎÔ˜ ∞′ (1494-1547) ·ÔÊ¿ÛÈÛÂ
Ó· ÌÂÙ·ÙÚ¤„ÂÈ ÙÔ ·Ó¿ÎÙÔÚÔ ÙÔ˘
ºÔÓÙÂÓÂÌÏfi ÛÂ ¤Ó· Ú·ÁÌ·ÙÈÎfi
ΤÓÙÚÔ ÙÔ˘ ·Ó·ÁÂÓÓËÛÈ·ÎÔ‡
Ó‡̷ÙÔ˜. ∫¿ÏÂÛ ÛÔ˘‰·›Ô˘˜
ηÏÏÈÙ¤¯Ó˜ Ù˘ ÂÔ¯‹˜ Ó· ÂÚÁ·ÛÙÔ‡Ó
ÂΛ Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ¿ÙÔÌ· ÛÙËÓ πÙ·Ï›· ηÈ
·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· ÁÈ· ÙË Û˘ÏÏÔÁ‹
ÓÔÌÈÛÌ¿ÙˆÓ, ÛÊÚ·ÁȉÔÁÏ‡ÊˆÓ Î·È
·Ú¯·›ˆÓ ·Á·ÏÌ¿ÙˆÓ. ΔËÓ ÂÔ¯‹ ÂΛÓË
ÌÂÁ¿ÏË ˙‹ÙËÛË Â›¯·Ó Ù· ·Á¿ÏÌ·Ù· ·fi
ÙËÓ πÙ·Ï›·, Ô˘ ÛÙËÓ ÏÂÈÔÓfiÙËÙ¿ ÙÔ˘˜
‹Ù·Ó ڈ̷˚ο ·ÓÙ›ÁÚ·Ê· ÂÏÏËÓÈÛÙÈÎÒÓ

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [175]

ÚˆÙÔÙ‡ˆÓ. ∏ ÎÏ·ÛÈ΋ Ù¤¯ÓË ¤¯·ÈÚÂ

¢ÁÂÓ›˜ Ô˘ ηٷÈ¿ÓÔÓÙ·Ó ÌÂ

·ÎfiÌË ÌÈÎÚ‹˜ ÂÎÙ›ÌËÛ˘, ·ÊÔ‡

·ÚfiÌÔȘ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜. ŒÓ·˜ ·fi

ÛÒ˙ÔÓÙ·Ó ÏÈÁÔÛÙ¿ ‰Â›ÁÌ·Ù· ηÈ

·˘ÙÔ‡˜ ‹Ù·Ó Ô ÎfiÌ˘ ΔfiÌ·˜ Ã¿Ô˘·ÚÓÙ

ÂÏ¿¯ÈÛÙÔÈ Â›¯·Ó ÂÈÛÎÂÊı› ÙËÓ ∞ı‹Ó·

ÕÚ·ÓÙÂÏ (1586-1646), Ô ÔÔ›Ô˜ ÌÂٷ͇

Î·È ÙÔÓ ¶·ÚıÂÓÒÓ·.

1621 Î·È 1626 Û˘Ó¤ÏÂÍ ·ÚÎÂÙ¤˜

°Ú‹ÁÔÚ· Ô Û˘ÏÏÂÎÙÈÛÌfi˜ ÂÍÂÏ›¯ıËÎÂ

ÂÏÏËÓÈΤ˜ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ˜ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ·

Û Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ Ì·Ó›·. ΔÔ 1550 ˘‹Ú¯·Ó

ÙÔ˘ μÚÂÙ·ÓÔ‡ Ú¤Û‚Ë ÛÙËÓ

ÂηÙÔÓÙ¿‰Â˜ ÓÔÌÈÛÌ·ÙÈΤ˜ Û˘ÏÏÔÁ¤˜

∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ΔfiÌ·˜ ƒfiÔ˘ –

Û fiÏË ÙËÓ ∂˘ÚÒË, ÂÓÒ ·Ú¯·ÈÔ‰›Ê˜

Ì¿ÏÈÛÙ·, Û ÌÈ· ÂÈÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘ ÚÔ˜ ÙÔÓ

Ù·Í›‰Â˘·Ó ÛÙËÓ πÙ·Ï›· Î·È Ù· ÂÏÏËÓÈο

ÎfiÌË ÂÈÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ Ù· ·Ú¯·›· ÌÓËÌ›·

ÓËÛÈ¿ ÁÈ· ÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚˆÓ

«‰ÂÓ ÂÎÙÈÌÒÓÙ·È Â‰Ò… Î·È ı· ›ӷÈ

ÓÔÌÈÛÌ¿ÙˆÓ, ¯ÂÈÚÔÁÚ¿ÊˆÓ Î·È

‡ÎÔÏÔ Ó· ·ÔÎÙËıÔ‡Ó, Ì ÌfiÓ· ¤ÍÔ‰·

«Ì·ÚÌ¿ÚˆÓ». ∏ πÙ·Ï›· ΢ÚÈÔÏÂÎÙÈο

fiÛ· ¯ÚÂÈ·ÛÙÔ‡Ó ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·Ûηʋ ηÈ

ÏÂËÏ·Ù‹ıËÎÂ ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ·˘Ù‹. ΔÔ

ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ ÙÔ˘˜».

ÂӉȷʤÚÔÓ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·

√È ·Ú¯·ÈÔ‰›Ê˜ Ô˘ Ù·Í›‰Â˘·Ó ÛÙÔ˘˜

ÂÓÙÂÈÓfiÙ·Ó ‰È·ÚÎÒ˜. ∞ÎfiÌË Î·È

·Ú¯·›Ô˘˜ ÙfiÔ˘˜ Î·È Û˘Ó¤ÏÂÁ·Ó ¤ÚÁ·

ηÏÏÈÙ¤¯Ó˜ fiˆ˜ Ô ƒÔ‡ÌÂÓ˜ (1577-

Ù¤¯Ó˘ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·Ú¯·ÈÔοËÏÔÈ Ì ÙË

1640) ‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó ÚÔÛˆÈΤ˜

ÛËÌÂÚÈÓ‹ ¤ÓÓÔÈ· Ù˘ Ϥ͢ (Ô˘

¡ÔÙÈÔ‰˘ÙÈ΋ ¿Ô„Ë ÙÔ˘
∂Ú¤¯ıÂÈÔ˘ ÙÔ 1821 ·fi ÙÔÓ
ÂÚÈËÁËÙ‹ Edward Dodwell.
∏ ÎÏ·ÛÈ΋ Ù¤¯ÓË Î·È
Ô Û˘ÏÏÂÎÙÈÛÌfi˜ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ
·Ú¯·ÈÔÙ‹ÙˆÓ ÂÍÂÏ›¯ıËηÓ
Û ̷ӛ· – ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘
ÂÓ›Û¯˘Û ÙÔ Î‡ÚÔ˜ Ù˘
∞ı‹Ó·˜ Î·È ÙfiÓˆÛÂ
ÙÔ ÊÈÏÂÏÏËÓÈÛÌfi (¿Óˆ).

ȉȈÙÈΤ˜ Û˘ÏÏÔÁ¤˜.

¿ÏψÛÙ ‰ÂÓ ˘Ê›ÛÙ·ÙÔ ÂΛÓË ÙËÓ

PUBLIC DOMAIN

∞Ó¿ÏÔÁË Ì·Ó›· η٤Ϸ‚ ۇÓÙÔÌ· ηÈ

ÂÔ¯‹). √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ›ÛÙ¢·Ó

ÙËÓ ∞ÁÁÏ›·. √ ÚÒÙÔ˜ ‚·ÛÈÏÈ¿˜-

ÂÈÏÈÎÚÈÓ¿ fiÙÈ ÌÂ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi Ù·

Û˘ÏϤÎÙ˘ ‹Ù·Ó Ô ∫¿ÚÔÏÔ˜ ∞′ (1600-

‰È¤Ûˆ˙·Ó ·fi ÙËÓ ÂÚ·ÈÙ¤Úˆ ÊıÔÚ¿

1649), ÂÓÒ ˘‹Ú¯·Ó Î·È ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ

Î·È ÙËÓ ·ÈÒÓÈ· Ï‹ıË. ¶›ÛÙ¢·Ó, Â›Û˘,

¶ÚÔÛˆÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘ ÎfiÌË
ΔfiÌ·˜ Ã¿Ô˘·ÚÓÙ ÕÚ·ÓÙÂÏ,
Ô˘ ›¯Â ÌÂÁ¿ÏË Û˘ÏÏÔÁ‹
ڈ̷˚ÎÒÓ ÁÏ˘ÙÒÓ, ÂÓÒ
·Ó¤Ûη„Â Î·È ·ÚÎÂÙ¿
ÂÏÏËÓÈο Û ÌÈ· ÂÚ›Ô‰Ô
Ô˘ «‰ÂÓ ÂÎÙÈÌÒÓÙ·Ó»
Û ÙÔÈÎfi Â›‰Ô
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
BARNEY BURSTEIN/ CORBIS/APEIRON

[176]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ô˘ ÂÚÈËÁ‹ıËÎ·Ó ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· ÙËÓ
ÂÚ›Ô‰Ô ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ô °¿ÏÏÔ˜ ∑·Î ™ÔÓ
(1645-1688) Î·È Ô ÕÁÁÏÔ˜ Δ˙ÔÚÙ˙
√˘¤ÏÂÚ (1651-1724). √ ™ÔÓ ‹Ù·Ó
ÁÈ·ÙÚfi˜ ·fi ÙË §ÈfiÓ Ô˘ ¤Î·Ó ÌÂÁ¿Ï·
Ù·Í›‰È· ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· Î·È ÛÙÔ ∞ÈÁ·›Ô
Ì·˙› Ì ÙÔÓ √˘¤ÏÂÚ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ 1674
Î·È ÙÔ˘ 1676, ηٷÁÚ¿ÊÔÓÙ·˜ ÌÂ
ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎfi ÙÚfiÔ ÂηÙÔÓÙ¿‰Â˜
·Ú¯·›· ÌÓËÌ›· ÛÙË ¢‹ÏÔ, ÛÙÔ˘˜
¢ÂÏÊÔ‡˜, ÛÙȘ ∫˘ÎÏ¿‰Â˜, ÛÙ·
∂Ù¿ÓËÛ·, ÛÙË ™¿ÚÙË, ÛÙËÓ ∫fiÚÈÓıÔ
ηÈ, ΢ڛˆ˜, ÛÙËÓ ∞ı‹Ó· Î·È ÛÙËÓ
˘fiÏÔÈË ∞ÙÙÈ΋. ™ÙÔÓ ™ÔÓ ÔÊ›ÏÔ˘ÌÂ
ÙËÓ ÏËÚ¤ÛÙÂÚË Ì¤¯ÚÈ ÙfiÙ ηٷÁÚ·Ê‹
Î·È Ù·‡ÙÈÛË ÙˆÓ ·ıËÓ·˚ÎÒÓ ÌÓËÌ›ˆÓ,
ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Î·È ÙÔ˘ ·Î¤Ú·ÈÔ˘
¶·ÚıÂÓÒÓ·, ÚÈÓ ·fi ÙÔÓ
ηٷÛÙÚÔÊÈÎfi ‚ÔÌ‚·Ú‰ÈÛÌfi Î·È ÙË
ÏÂËÏ·Û›· ÙÔ˘ ·fi ÙÔÓ ªÔÚÔ˙›ÓÈ ÙÔ
1687. ∏ ‰ËÌÔÛ›Â˘ÛË ÙˆÓ ÂÚÈËÁ‹ÛÂÒÓ
ÙÔ˘˜ (۠ͯˆÚÈÛÙ¤˜ ÂΉfiÛÂȘ) ›¯Â
ÌÂÁ¿ÏË ·‹¯ËÛË Û fiÏË ÙËÓ ∂˘ÚÒË
Î·È Û˘Ó¤‚·Ï ·ÔÊ·ÛÈÛÙÈο ÛÙËÓ
·Ó·‚›ˆÛË ÙÔ˘ ·ÚÔ˘˜ Ù˘ ∞ı‹Ó·˜,
‰ÈfiÙÈ Ì¤¯ÚÈ Î·È ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ· Ë ™¿ÚÙË
‹Ù·Ó ÂΛÓË Ô˘ ÂͤÊÚ·˙ ÁÈ· ÙÔ˘˜
∂˘Úˆ·›Ô˘˜ Ù· ȉ·ÓÈο ÙÔ˘ ·Ú¯·›Ô˘
√ ‚ÔÙ·ÓÈÎfi˜ ∑Ô˙¤Ê ¶ÈÙfiÓ
ÓÙÂ ΔÔ˘ÚÓÂÊfiÚ
ÂÈÛΤÊıËΠÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·
Ì ÙË Á·ÏÏÈ΋ ·ÔÛÙÔÏ‹
ÙÔ˘ 1700 Î·È Î·Ù¤ÁÚ·„Â
Ù· ÌÓËÌ›· Î·È ÙËÓ
ηıËÌÂÚÈÓ‹ ˙ˆ‹ Ù˘ ¯ÒÚ·˜
(¿Óˆ).

fiÙÈ ¤ÙÛÈ Û˘Ó¤‚·Ï·Ó ÛÙË ÌÂϤÙË ÙÔ˘˜,

ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ Ó‡̷ÙÔ˜. ªfiÓÔ ÌÂÙ¿ ÙȘ

·ÊÔ‡ Ù· ·ÔÛÔ‡Û·Ó ·fi ÂÚÈÔ¯¤˜

¤Ú¢Ó˜ ÙÔ˘ ™ÔÓ Î·È ÙÔ˘ √˘¤ÏÂÚ Ë

fiÔ˘ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ‰ÂÓ ¤‰ÂÈ¯Ó·Ó Î·Ó¤Ó·

∞ı‹Ó· Ì ٷ ı·˘Ì¿ÛÈ· ‰È·ÙËÚË̤ӷ

ÂӉȷʤÚÔÓ (ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Û fi,ÙÈ

ÌÓËÌ›· Ù˘ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÎÂÓÙÚ›˙ÂÈ ÙÔ

·ÊÔÚÔ‡Û ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘

ÂӉȷʤÚÔÓ ÙˆÓ ÂÚ¢ÓËÙÒÓ.

fiˆ˜ Ë ËÂÈÚˆÙÈ΋ ∂ÏÏ¿‰·, Ù· ÓËÛÈ¿

∏ ∂¶π¢ƒ∞™∏ Δ∏™ ∂¶π™Δ∏ª∏™

MICHAEL NICHOLSON/CORBIS/APEIRON

ÙÔ˘ ∞ÈÁ·›Ô˘ Î·È Ë ªÈÎÚ¿ ∞Û›·) Î·È Ù·

(18 √™ ∞πø¡∞™)

ÌÂÙ¤ÊÂÚ·Ó Û ¯ÒÚ˜ fiÔ˘ ·ÓıÔ‡Û·Ó

√È ∂˘Úˆ·›ÔÈ ‚·ÛÈÏÈ¿‰Â˜ Û˘Ó¤¯ÈÛ·Ó Ó·

ÔÈ ·ÓıÚˆÈÛÙÈΤ˜ ÂÈÛً̘. 줂·È·,

ÂȉÈÒÎÔ˘Ó ÙÔÓ ÂÌÏÔ˘ÙÈÛÌfi ÙˆÓ

ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ˘‹Ú¯·Ó Î·È ¿ÓıÚˆÔÈ

Û˘ÏÏÔÁÒÓ ÙÔ˘˜ Ì ·Ú¯·ÈfiÙËÙ˜ Î·È ÙÔÓ

Ô˘ ÚÔÛ¤‚ÏÂ·Ó ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ÛÙÔ

ÂfiÌÂÓÔ ·ÈÒÓ·. ∫¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ¿ÏψÛÙÂ

ΤډԘ, fï˜ ‹Ù·Ó Ë ÌÂÈÔÓfiÙËÙ·.

ıˆÚÔ‡ÓÙ·Ó ¤Ó‰ÂÈÍË ·È‰Â›·˜ ηÈ

¶ÔχÙÈ̘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÔ¯‹

·ÚÔ˘˜. °È’ ·˘Ùfi Î·È Ï‹ı·ÈÓ·Ó ÔÈ

Ì·˜ ·ÓÙÏԇ̠·fi ÙȘ ÂÚÈÁڷʤ˜ ÙÔ˘

‚·ÛÈÏÈÎÔ› ·ÂÛÙ·Ï̤ÓÔÈ Ô˘

ÈËÛÔ˘›ÙË ÌÔÓ·¯Ô‡ ∑·Î-¶ÔÏ ª·Ì¤Ó

ÂÈÛΤÙÔÓÙ·Ó ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· Ì ÛÎÔfi

ÁÈ· ÙËÓ ∞ı‹Ó· (1674), ÙÔ˘ °¿ÏÏÔ˘

fi¯È ÌfiÓÔ Ó· ηٷÁÚ¿„Ô˘Ó ·ÏÏ¿ Î·È Ó·

ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡ ∞ÓÙÚ¤ ∑ÔÚ˙ °ÎÈÁȤ ÁÈ· ÙËÓ

ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ·Ú¯·›· ÛÙË °·ÏÏ›· ‹ ÙËÓ

∞ı‹Ó· (1675) Î·È ÙË ™¿ÚÙË (1679) Î.¿.

∞ÁÁÏ›·. ∫·ıÒ˜ fï˜ ÔÈ ·ÓıÚˆÈÛÙÈΤ˜

ŸÌˆ˜, ÔÈ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔÈ ·Ú¯·ÈÔ‰›Ê˜

ÂÈÛً̘ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·Ó Ú·Á‰·›·,

§ÈıÔÁÚ·Ê›· ÙˆÓ ™ÙÈÔ‡·Úك‚¤Ù Ì ÙËÓ ·Ú¯·›· Á¤Ê˘Ú·
ÙÔ˘ πÏÈÛÔ‡, Ô˘ ‰ÂÓ ÛÒ˙ÂÙ·È
ϤÔÓ, ∞ı‹Ó· 1794
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
PUBLIC DOMAIN

‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ˘fi ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·,

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [177]

Ù· Ù·Í›‰È· ·˘Ù¿ Û˘¯Ó¿ ¤·ÈÚÓ·Ó ÙË

ı· Ú¤ÂÈ Ó· ͯӿÌ fiÙÈ Ï›ÁÔ ÌÂÙ¿ Ù·

™Â ÔÚÈṲ̂Ó˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ Ì¿ÏÈÛÙ·

ÌÔÚÊ‹ ÔÏÈÁÔÌÂÏÒÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎÒÓ

̤۷ ÙÔ˘ ·ÈÒÓ· ȉڇıËÎ·Ó ÙfiÛÔ ÙÔ

¯ÚÂÈ¿ÛÙËΠӷ ‰ÈÂÍ¿ÁÔ˘Ó ·Ó·Ûηʤ˜

·ÔÛÙÔÏÒÓ. ∂ÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÌÈ·˜ Ù¤ÙÔÈ·˜

μÚÂÙ·ÓÈÎfi ªÔ˘ÛÂ›Ô fiÛÔ Î·È ÙÔ §Ô‡‚ÚÔ

ÁÈ· Ó· ·Ôηχ„Ô˘Ó Î¿ÔÈÔ ÌÓËÌ›Ô,

Á·ÏÏÈ΋˜ ·ÔÛÙÔÏ‹˜ Ô˘ ÍÂΛÓËÛ ÙÔ

ˆ˜ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔÈ ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎÔ›

fiˆ˜, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÛÙÔ øÚÔÏfiÁÈÔ

1700 ‹Ù·Ó Ô ‚ÔÙ·ÓÈÎfi˜ ∑Ô˙¤Ê ¶ÈÙfiÓ ÓÙÂ

ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÁÚ·Ê‹ Î·È ÙËÓ

ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔÓ›ÎÔ˘ ∫˘ÚÚ‹ÛÙÔ˘, ÁÓˆÛÙfi

ΔÔ˘ÚÓÂÊfiÚ (1656-1708). √ ΔÔ˘ÚÓÂÊfiÚ

ÚÔÛÙ·Û›· ÙˆÓ ıËÛ·˘ÚÒÓ ÙÔ˘

Î·È ˆ˜ «∞¤Úˉ˜».

‰ÂÓ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠ۠‚ÔÙ·ÓÔÏÔÁÈΤ˜

·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡. ∂ΛÓÔÈ fï˜

ΔÔ ÌÓËÌÂÈ҉˜ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘˜

¤Ú¢Ó˜, ·ÏÏ¿ ÂÈÛΤÊıËΠηÈ

Ô˘ ¯·Ú·ÎÙ‹ÚÈÛ·Ó Ì ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘˜ fiÏÔ

‰ËÌÔÛȇıËΠ۠٤ÛÛÂÚȘ ÙfiÌÔ˘˜

η٤ÁÚ·„ ÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ ˙ˆ‹ ÔÏÏÒÓ

ÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ÙÔ˘ ÂÚÈËÁËÙÈÛÌÔ‡ ÙÔ˘

ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ 1762 Î·È ÙÔ˘ 1820. ◊‰Ë

ÂÚÈÔ¯ÒÓ, ηıÒ˜ Î·È ÔÏÏÔ‡˜

18Ô˘ ·ÈÒÓ· ‹Ù·Ó ÔÈ ÕÁÁÏÔÈ Δ˙¤È̘

fï˜ ·fi ÙËÓ ¤Î‰ÔÛË ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘

·Ú¯·ÈÔÏÔÁÈÎÔ‡˜ ¯ÒÚÔ˘˜, ÌÂٷ͇ ·˘ÙÒÓ

™ÙÈÔ‡·ÚÙ (1713-1788) Î·È ¡›ÎÔÏ·˜

ÙfiÌÔ˘ ¤ÁÈÓ·Ó ÂÌÊ·Ó›˜ ÙfiÛÔ Ë ÛËÌ·Û›·

Î·È ÙÔ ∏Ú·›Ô Ù˘ ™¿ÌÔ˘, ÁÈ· ÙÔ ÔÔ›Ô

ƒÂ‚¤Ù (1720-1804). ∞Ú¯ÈÙ¤ÎÙÔÓ·˜ Ô

ÙÔ˘ fiÛÔ Î·È ÔÈ ÂÈÙÒÛÂȘ ÙÔ˘.

‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â η̛· ·Ó·ÊÔÚ¿ ̤¯ÚÈ ÙfiÙÂ.

ÚÒÙÔ˜ Î·È ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˜ Ô ‰Â‡ÙÂÚÔ˜,

™‡ÓÙÔÌ· ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ¯Ù›˙ÔÓÙ·È ÛÙËÓ

∏ ÚÔÛ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘ Ó· ·ÔÙ˘ÒÛÂÈ ÙËÓ

Ù·Í›‰Â„·Ó ÛÙËÓ ∞ı‹Ó· ÙÔ 1751 ÌÂ

∞ÁÁÏ›· ÔÈÎÔ‰ÔÌ‹Ì·Ù· Ô˘

οÙÔ„Ë ÙÔ˘ ·Ú¯·˚ÎÔ‡ Ó·Ô‡ Ì·ÚÙ˘Ú›

¯ÚËÌ·ÙÔ‰fiÙËÛË Ù˘ ‚ÚÂÙ·ÓÈ΋˜

·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÈÛÙ¿ ·ÓÙ›ÁÚ·Ê· ÙˆÓ

ÙÔ Ó¤Ô Ó‡̷ Û˘ÛÙËÌ·ÙÔÔ›ËÛ˘ Ù˘

·ÚÈÛÙÔÎÚ·ÙÈ΋˜ Ϥۯ˘ ÙˆÓ ¡ÙÈÏÂÙ¿ÓÙÈ

·ıËÓ·˚ÎÒÓ, ÂÁηÈÓÈ¿˙ÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙÔ

ÌÂϤÙ˘ Ô˘ ›¯Â ÂËÚ¿ÛÂÈ ÙÔ˘˜

ÁÈ· Ó· ηٷÁÚ¿„Ô˘Ó Ì ·ÎÚ›‚ÂÈ· fiÏ·

ΛÓËÌ· ÙÔ˘ ÓÂÔÎÏ·ÛÈÎÈÛÌÔ‡ ÛÙËÓ

ÂÚ¢ÓËÙ¤˜-Ù·ÍȉÈÒÙ˜.

Ù· ·Ú¯·›· ÌÓËÌ›· Ù˘ fiÏ˘.

·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋.

Δ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÙˆÓ ÂÚ¢ÓÒÓ ÙÔ˘

√ ™ÙÈÔ‡·ÚÙ ¤Î·Ó ÙȘ ÌÂÙÚ‹ÛÂȘ Î·È Ô

√È ™ÙÈÔ‡·ÚÙ Î·È ƒÂ‚¤Ù ›¯·Ó

‰ËÌÔÛȇıËÎ·Ó ÙÔ 1717 Î·È ¤ÁÈÓ·Ó

ƒÂ‚¤Ù Ù· Û¯¤‰È·, Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ·ÎfiÌË

ÂȯÂÈÚ‹ÛÂÈ Ó· ηٷ‰Â›ÍÔ˘Ó ÙËÓ

·Ó¿Ú·ÛÙ· Û ÌÈ· ∂˘ÚÒË Ô˘

Î·È Û‹ÌÂÚ· ÛËÌ›· ·Ó·ÊÔÚ¿˜ ÙfiÛÔ ÁÈ·

·ÓˆÙÂÚfiÙËÙ· Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜

‰È„Ô‡Û ϤÔÓ ÁÈ· «·Ó·ÙÔÏ›ÙÈΘ»

ÙË ÏÂÙÔ̤ÚÂÈ¿ ÙÔ˘˜ (·ÂÈÎÔÓ›˙Ô˘Ó

·Ú¯ÈÙÂÎÙÔÓÈ΋˜ ¤Ó·ÓÙÈ Ù˘ ڈ̷˚΋˜,

ÂÚÈ¤ÙÂȘ.

¿ÏψÛÙ ÌÓËÌ›· Ù· ÔÔ›· ¤¯Ô˘Ó ϤÔÓ

οÙÈ Ô˘ ›¯Â ·‹¯ËÛË ·ÎfiÌË Î·È ÛÙË

∞ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ÔÏÏÔ› ÂÚÈËÁËÙ¤˜ ·fi

ηٷÛÙÚ·Ê›, fiˆ˜ Ô ÈˆÓÈÎfi˜ Ó·fi˜ ηÈ

ÓÂfiÙ¢ÎÙË ·ÌÂÚÈηÓÈ΋ ‰ËÌÔÎÚ·Ù›·,

οı ÁˆÓÈ¿ Ù˘ ‰˘ÙÈ΋˜ ∂˘ÚÒ˘, Ô˘

Ë Á¤Ê˘Ú· ÙÔ˘ πÏÈÛÔ‡) fiÛÔ Î·È ÁÈ· ÙËÓ

ȉȷ›ÙÂÚ· Â› ÚÔ‰ڛ·˜ ÙÔ˘ ÊÈϤÏÏËÓ·

η٤¯ÔÓÙ·Ó ·fi ·ÚfiÌÔÈÔ

ÈÛÙ‹ ·fi‰ÔÛË ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜

ΔfiÌ·˜ Δ˙¤ÊÂÚÛÔÓ (1801-1809), fiÙ·Ó

ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎfi Ó‡̷. ÕÏψÛÙÂ, ‰ÂÓ

¯ÒÚÔ˘ Î·È ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ Ù˘ ÂÔ¯‹˜.

¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ÔÈÎÔ‰ÔÌÔ‡ÓÙ·È Ù· ÚÒÙ·

[178]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

Ù˘ Ù¤¯Ó˘ Ù˘ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜ ÙÔ 1764
‰È·¯ÒÚÈÛ ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ·fi ÙË
ڈ̷˚΋ Ù¤¯ÓË Î·È Î·ıȤڈÛ ¤Ó·
ÏÂÙÔÌÂÚ¤˜ Ï·›ÛÈÔ ¯ÚÔÓÈÎÒÓ
ÂÚÈfi‰ˆÓ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·.
∏ ÂÚÈÔ‰ÔÏfiÁËÛË ·˘Ù‹ –Ô˘ ÛÙ·
‚·ÛÈο Ù˘ ÛËÌ›· Á›ÓÂÙ·È ·Ô‰ÂÎÙ‹
¤ˆ˜ Û‹ÌÂÚ·– Ô‰‹ÁËÛ ÛÙËÓ ·Ó¿‰ÂÈÍË
ÙˆÓ ·ÚÂÙÒÓ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ Ù¤¯Ó˘, ÙËÓ
ÔÔ›· Ô ›‰ÈÔ˜ ıˆÚÔ‡Û ۷ÊÒ˜
·ÓÒÙÂÚË ·fi ÙË ÚˆÌ·˚΋ (Ô˘ ÙËÓ
·ÓÙÈÌÂÙÒÈ˙ ˆ˜ Û˘ÓÒÓ˘ÌÔ Ù˘
·Ú·ÎÌ‹˜).
∂Í›ÛÔ˘ ÛËÌ·ÓÙÈ΋, ÛÙÔ Â›Â‰Ô Ù˘
ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜, ‹Ù·Ó Ë Û˘Ì‚ÔÏ‹ ÙÔ˘
°Î·›Ù (1749-1832), Ô˘ Â›Û˘
˘ÂÚ·Û›ÛÙËΠ̠¿ıÔ˜ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi
ȉÂ҉˜. Àfi ÙËÓ ÂÈÚÚÔ‹ Ù¤ÙÔȈÓ
ÛÔ˘‰·›ˆÓ ‰È·ÓÔËÙÒÓ, ·ÏÏ¿ Î·È Ì ÙÔ
‰ÈÂıÓ¤˜ ÔÏÈÙÈÎfi ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ Ó·
ÎÏÔÓ›˙ÂÙ·È ·fi ÙȘ ÊÈÏÂχıÂÚ˜ ȉ¤Â˜
Ù˘ °·ÏÏÈ΋˜ Î·È Ù˘ ∞ÌÂÚÈηÓÈ΋˜
∂·Ó¿ÛÙ·Û˘, ‹Ù·Ó ÏÔÁÈÎfi Ó·
·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·‹¯ËÛË ÙÔ
ΛÓËÌ· ÙÔ˘ ÊÈÏÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡.
∞ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÂÍÂÏ›ÍÂˆÓ ‹Ù·Ó
Ó· ·˘ÍËı› Ô ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ
ηÏÏÈÂÚÁËÌ¤ÓˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ Ô˘
‹ıÂÏ·Ó Ó· ÂÈÛÎÂÊıÔ‡Ó ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·.
∞Ó¿ÌÂÛ¿ ÙÔ˘˜ ˘‹Ú¯·Ó ηÈ
ηÏÏÈÙ¤¯Ó˜, fiˆ˜ Ô ÎfiÌ˘ ™Ô˘·˙¤Ï°ÎÔ˘ÊȤ, Ô ÚÒÙÔ˜ Ô˘ ·Û¯ÔÏ‹ıËÎÂ
Û˘ÛÙËÌ·ÙÈο Ì ÙË ÏÂÙÔÌÂÚ‹
·fi‰ÔÛË ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ÙÔ›Ô˘ ·ÏÏ¿
Î·È Ì ÙË Ï·ÔÁÚ·Ê›·, ·ÂÈÎÔÓ›˙ÔÓÙ·˜
√ °ÂÚÌ·Ófi˜ ·Ú¯·ÈÔÏfiÁÔ˜
Î·È ÈÛÙÔÚÈÎfi˜ Ù¤¯Ó˘ °Èfi¯·Ó
μ›ÓÎÂÏÌ·Ó ˘ÔÁÚ¿ÌÌÈÛ ÙËÓ
·Í›· Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ Ù¤¯Ó˘,
ÂÓÙ›ÓÔÓÙ·˜ ÙȘ ÊÈÏÂÏÏËÓÈΤ˜
Ù¿ÛÂȘ Ù˘ ÂÔ¯‹˜ (¿Óˆ).
THE METROPOLITAN MUSEUM OF ART/
SCALA

∂ȯڈ̷ÙÈṲ̂ÓË
¯·ÏÎÔÁÚ·Ê›· ÌÂ ·ÂÈÎfiÓÈÛË
ηÙÔ›ÎÔ˘ Ù˘ ¶¿ÙÌÔ˘
(·¤Ó·ÓÙÈ ÛÂÏ›‰·).
∂£¡π∫√ π™Δ√ƒπ∫√ ª√À™∂π√

ÎÙ›ÚÈ· ·Ú¯·ÈÔÂÏÏËÓÈ΋˜ ·ÈÛıËÙÈ΋˜.

ÔÏ˘¿ÚÈı̘ ÙÔÈΤ˜ ÊÔÚÂÛȤ˜ ηÈ

∏ ÛÙÚÔÊ‹ ÚÔ˜ Ù· ·Ú¯·ÈÔÂÏÏËÓÈο

ηıËÌÂÚÈÓ¤˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ·fi

ȉÂÒ‰Ë, Ô˘ Û˘ÓÙÂϤÛÙËΠÙÔ 18Ô

‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ –

·ÈÒÓ·, ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ‚·ÛÈÎfi˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ·˜

Û˘¯Ó¿ Ì Âȉ˘ÏÏÈ·Îfi ÙÚfiÔ.

ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙÔ˘ ÊÈÏÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡
Ô˘ ·ԉ›¯ıËΠηıÔÚÈÛÙÈÎfi˜ ηٿ ÙË

√π ¶∞ƒ∞ª√¡∂™

‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘ ÙÔ˘ 1821.

Δ∏™ ∂¶∞¡∞™Δ∞™∏™

∞fi ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋˜ ¿Ԅ˘

(∞ƒÃ∂™ 19 √À ∞πø¡∞)

ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙ·ÙË ÚÔ˜ ·˘Ù‹ ÙËÓ

∞fi ÙÔ˘˜ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔ˘˜ ÂÚÈËÁËÙ¤˜

ηÙ‡ı˘ÓÛË ‹Ù·Ó Ë Û˘Ì‚ÔÏ‹ ÙÔ˘

Ô˘ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó ·Í›˙ÂÈ Ó·

°ÂÚÌ·ÓÔ‡ ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡ Ù¤¯Ó˘ ηÈ

ÌÓËÌÔÓ‡ÛÔ˘Ì ÙÔÓ πÚÏ·Ó‰fi ŒÓÙÔ˘·ÚÙ

·Ú¯·ÈÔÏfiÁÔ˘ °Èfi¯·Ó μ›ÓÎÂÏÌ·Ó (1717-

¡ÙfiÓÙÁÔ˘ÂÏ (1767-1832), ÙÔÓ ÕÁÁÏÔ

1768), Ô ÔÔ›Ô˜ ÌÂ ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ πÛÙÔÚ›·

√˘›ÏÈ·Ì ª¿ÚÙÈÓ §ÈÎ (1777-1860) Î·È ÙÔ

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ∫√π¡√Δ∏Δ∂™ [179]

°ÂÚÌ·Ófi ŸÙÔ ª¿ÁÎÔ˘˜ ÊÔÓ
™Ù¿ÎÂÏÌÂÚÁÎ (1786-1837). ∫·È ÔÈ ÙÚÂȘ
¤Î·Ó·Ó Ù·Í›‰È· Û fiÏË ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· ÁÈ·
ÙËÓ Î·Ù·ÁÚ·Ê‹ ·Ú¯·ÈÔًوÓ, ‰ÈÂÍ‹Á·Ó
·Ó·Ûηʤ˜ (ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ô ¡ÙfiÓÙÁÔ˘ÂÏ
Î·È Ô ™Ù¿ÎÂÏÌÂÚÁÎ, ÂÓÒ Ô §ÈÎ Ê·›ÓÂÙ·È
fiÙÈ ÂÚÈÔÚ›ÛÙËΠ۠ÂÈÊ·ÓÂȷΤ˜
¤Ú¢Ó˜), Û˘Ó¤ÏÂÍ·Ó ·Ú¯·ÈfiÙËÙ˜ ÙȘ
Ôԛ˜ ÌÂÙ¤ÊÂÚ·Ó ÛÙËÓ ∞ÁÁÏ›· Î·È ÛÙË
°ÂÚÌ·Ó›·, Î·È ‰ËÌÔÛ›Â˘Û·Ó Ù·
·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÙˆÓ ÂÚÈËÁ‹ÛÂÒÓ ÙÔ˘˜
Û ÏÔ‡ÛÈ· ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊË̤Ó˜ ÂΉfiÛÂȘ
Ô˘ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó Ó· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó
‚·ÛÈÎfiٷ٘ ËÁ¤˜ ÁÈ· ÙËÓ ÎÔÈÓˆÓ›· Ù˘
ÚÔÂ·Ó·ÛÙ·ÙÈ΋˜ ∂ÏÏ¿‰·˜. ∂ÎÙfi˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ·Ú¯·ÈÔ‰›Ê˜, ÙËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹
¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ÂÈÛΤÙÔÓÙ·È ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·
Î·È ¿ÏÏÔÈ ÛÔ˘‰·›ÔÈ ‰È·ÓÔÔ‡ÌÂÓÔÈ Ù˘
∂˘ÚÒ˘, fiˆ˜ Ô ÏfiÚ‰Ô˜ μ‡ÚˆÓ·˜ ηÈ
Ô ™·Ùˆ‚ÚÈ¿Ó‰Ô˜, Ô˘ Ì ٷ ÊÏÔÁÈṲ̂ӷ
ÁÚ·Ù¿ ÙÔ˘˜ ÂÓ›Û¯˘·Ó ÙÔ ÊÈÏÂÏÏËÓÈÎfi
ΛÓËÌ·. ŒÁÚ·ÊÂ Ô ™·Ùˆ‚ÚÈ¿Ó‰Ô˜ ÛÙȘ
·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·: «[…] fiÙ·Ó Ë
∂˘ÚÒË ‚Á‹Î ·fi ÙË ‚·Ú‚·ÚfiÙËÙ·,
ÔÈ ÚÒÙ˜ Ù˘ ÛΤ„ÂȘ ÛÙÚ¿ÊËηÓ
ÚÔ˜ ÙËÓ ∞ı‹Ó· […] fiÙ·Ó Ì·ı‡ÙËÎÂ
fiÙÈ Ù· ÂÚ›È¿ Ù˘ ˘‹Ú¯·Ó ·ÎfiÌ·,
ÔÈ ÌÔÚʈ̤ÓÔÈ Î·È ÔÈ Â˘Ê˘Â›˜
Û˘Ó¤ÚÚÂ˘Û·Ó ÂΛ, Û·Ó Ó· ›¯·Ó
·Ó·Î·Ï‡„ÂÈ ÙË ¯·Ì¤ÓË Ù¤ÊÚ· ÙÔ˘
ÁÔÓÈÔ‡ ÙÔ˘˜».
™ÙȘ ·Ú·ÌÔÓ¤˜ Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘ ÔÈ
ÓÂ˘Ì·ÙÈÎÔ› ¿ÓıÚˆÔÈ Ù˘ ∂˘ÚÒ˘
›¯·Ó ÛÙÚ·Ì̤ÓÔ ÙÔ ‚ϤÌÌ· ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ
∂ÏÏ¿‰·. £ÂˆÚÒÓÙ·˜ ÙËÓ ϤÔÓ ÎÔÈÙ›‰·
ÙÔ˘ ‰ÈÎÔ‡ ÙÔ˘˜ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡, ¤ÓȈı·Ó

∏ Û˘Ì‚ÔÏ‹ ÙˆÓ ÂÚÈËÁËÙÒÓ ÛÙȘ

ÔÏÈÙÈÛÙÈÎÔ‡ ȉÂÒ‰Ô˘˜. ªÂ ÙËÓ ¿ÚÔ‰Ô

¤ÓÙÔÓË ‰˘ÛÊÔÚ›· ÁÈ· ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ

ÂÍÂÏ›ÍÂȘ ·˘Ù¤˜ ‹Ù·Ó ȉȷ›ÙÂÚ·

ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ÙÔ È‰Â҉˜ ·˘Ùfi

·Ó‹Î Û ÌÈ· ÌË Â˘Úˆ·˚΋ –ÌË

ÛËÌ·ÓÙÈ΋. •ÂÎÈÓÒÓÙ·˜ ·fi ÌÈ· ÂÓÙÂÏÒ˜

Ù·˘Ù›ÛÙËÎÂ Î·È Ì Ӥ˜ ÔÏÈÙÈΤ˜ ·Í›Â˜

¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋– ‰‡Ó·ÌË. √ ÔÏÈÙÈÎfi˜

‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ·ÊÂÙËÚ›· –ÙËÓ ·Ó·˙‹ÙËÛË

– ·Í›Â˜ Ô˘ ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ‰È·ÊˆÙÈÛÙ¤˜

ÊÈÏÂÏ¢ıÂÚÈÛÌfi˜ Ô˘ ›¯Â ·Ó·Ù˘¯ı›

Ù˘ ÂÚÈ¤ÙÂÈ·˜ Û ¿ÁÓˆÛÙÔ˘˜

ÌÂÙ·Ï·Ì¿‰Â˘Û·Ó ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù˘

ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ· Â¤ÙÚÂÂ

ÙfiÔ˘˜–, ÂÍÂÏ›¯ıËÎ·Ó ÛÂ

¯ÒÚ·˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓÙ·˜ ÙÔ È‰ÂÔÏÔÁÈÎfi

ϤÔÓ ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ

‰È·ÌÂÛÔÏ·‚ËÙ¤˜ ÙÔ˘ ·Ú¯·ÈÔÂÏÏËÓÈÎÔ‡

˘fi‚·ıÚÔ Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘. Àfi ·˘Ù‹

ˆ˜ ÂÓfi˜ «˘fi‰Ô˘ÏÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜» – ¤ÓÓÔÈ·

·ÚÂÏıfiÓÙÔ˜ ÛÙËÓ Â˘Úˆ·˚΋

ÙËÓ ÔÙÈ΋, ÔÈ ÂÚÈËÁËÙ¤˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó

Ô˘ ‰ÂÓ Û˘Ó·ÓÙ¿Ù·È Û ËÁ¤˜

‰È·ÓfiËÛË. ∫·È ηıÒ˜ ÙÔ Ó‡̷ Ù˘

ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ› ÌfiÓÔ ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÁÚ·Ê‹

ÚˆÈÌfiÙÂÚˆÓ ·ÈÒÓˆÓ. ŒÙÛÈ, ÙÔ Î‡Ì·

∞Ó·Á¤ÓÓËÛ˘ Î·È ÙÔ˘ ¢È·ÊˆÙÈÛÌÔ‡

ÌÈ·˜ Ï›ÁÔ ÁÓˆÛÙ‹˜ ÂÚÈfi‰Ô˘ Ù˘

ÙˆÓ ‰È·ÓÔÔ‡ÌÂÓˆÓ Ô˘ ˘ÔÛÙ‹ÚÈ˙·Ó

‰È·fiÙÈ˙ ÙËÓ ∂˘ÚÒË, Ë ÂÈÎfiÓ· Ù˘

ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÈÛÙÔÚ›·˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ· ÙËÓ

ÙËÓ È‰¤· Ù˘ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·˜ ÁÈÓfiÙ·Ó

∂ÏÏ¿‰·˜ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÌÂÙ·ÌÔÚÊÒÓÂÙ·È

›‰È· ÙË ‰È·ÌfiÚʈÛË ÙÔ˘ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú·

ÔÏÔ¤Ó· Î·È ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ.

Î·È Ó· ·ÔÎÙ¿ ÙȘ ‰È·ÛÙ¿ÛÂȘ ÂÓfi˜

ÙÔ˘ Ó¤Ô˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡.

[180]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À
¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À:
™Δƒ∞ΔπøΔπ∫∂™ ¢À¡∞ª∂π™

ÎϤÊÙ˜, ·ÚÌ·ÙÔÏÔ›

Î·È Ó·˘ÙÈΤ˜

‰˘Ó¿ÌÂȘ

∏ Û‡ÓıÂÛË ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡
ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜
ηٿÎÙËÛ˘ ‹Ù·Ó ÔχÏÔÎË
΢ڛˆ˜ ÏfiÁˆ ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘
ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÙÔ˘. ΔȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ
ÙÔ˘ Â˙ÈÎÔ‡, Ô˘ ÔÚÁ·ÓÒıËηÓ
·fi ÙÔ Ó¤Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi ÛÙËÓ
ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·, ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó
ÔÈ ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔÈ ÎϤÊÙ˜ ηÈ
·ÚÌ·ÙÔÏÔ›. ΔÔ ÂÏÏËÓÈÎfi Ó·˘ÙÈÎfi,
̤¯ÚÈ ÙË Û˘Óı‹ÎË Ô˘ ˘ÔÁÚ¿ÊËÎÂ
ÙÔ 1774 ÌÂٷ͇ ƒˆÛ›·˜ ηÈ
ΔÔ˘ÚΛ·˜, ·Ú›¯Â ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ ÙÔ˘
ÛÙÔÓ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÛÙfiÏÔ. ∏ Û˘Óı‹ÎË,
ÏÔÈfiÓ, ·ÔÙ¤ÏÂÛ ÙËÓ Î‡ÚÈ· ·ÈÙ›·
ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡
ÛÙfiÏÔ˘, ·ÊÔ‡ fiÚÈ˙ fiÙÈ ÌÔÚÔ‡ÛÂ
Ó· ·Ú¤¯ÂÈ ıÚËÛ΢ÙÈ΋ ÚÔÛÙ·Û›·
ÛÙÔ ÔÚıfi‰ÔÍÔ ϋڈ̷ Ù˘
∞Ó·ÙÔÏ‹˜.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ™Δƒ∞ΔπøΔπ∫∂™ ¢À¡∞ª∂π™ [181]

ÿÚÙ˘ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ÙÔ˘ 1826, ÙÔ˘ Joseph Perkins.

MICHAEL MASLAN HISTORIC PHOTOGRAPHS/CORBIS/APEIRON

[182]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∫ϤÊÙ˜
Δ π ™ ¢ À ¡ ∞ ª ∂ π ™ Δ √ À ¶ ∂ ∑ π ∫ √ À , Ô˘ ÔÚÁ·ÓÒıËÎ·Ó ·fi ÙÔ Ó¤Ô ÂÏÏËÓÈÛÌfi ÛÙËÓ ΔÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·, ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÔÈ ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔÈ ÎϤÊÙ˜ Î·È ·ÚÌ·ÙÔÏÔ›.
™‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ̤¯ÚÈ ÙfiÙ ÏËÚÔÊÔڛ˜, ÔÈ ÚÒÙÔÈ
ÁÓˆÛÙÔ› ·ÚÌ·ÙÔÏÔ› ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÚÔ˜ Ù· Ù¤ÏË ÙÔ˘
16Ô˘ ·ÈÒÓ·Ø Ô μÔÓ›ÙÛ˘ Î·È Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ ªÔ‡·˜ °Ú›‚·˜ ·fi ÙÔ §Ô‡ÚÔ Î·È ÔÈ ¶Ô‡ÏÈÔ˜ ¢Ú¿ÎÔ˜ Î·È ª·Ï¿ÌÔ˜ ·fi ÙËÓ ◊ÂÈÚÔ. ∞ÏÏ¿ ÔÈ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ› ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó Ôχ ÓˆÚ›ÙÂÚ·, Èı·ÓfiÓ fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˜ Ô
™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó Ô ªÂÁ·ÏÔÚÂ‹˜ (1520-1566), ÂÓÒ ÔÈ ÎϤÊÙ˜ ·fi ÙËÓ ÚÒÙË Ì¤Ú· Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ηٿÎÙËÛ˘. ∏ ÊÈÏÔfiÏÂÌË ·ÁˆÁ‹ Ô˘ ¤Ï·‚·Ó ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ
ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ Ô˘ ÂÎÙ›ÓÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔÓ
ŸÏ˘ÌÔ ¤ˆ˜ ÙÔ Δ·›Ó·ÚÔ ÛÙË ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›· Ô‰‹ÁËÛÂ
ÛÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÔÏfiÎÏËÚÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ·Ó‰ÚÒÓ, ÔÈ
ÔÔ›ÔÈ ·fi ÙËÓ ÚÒÙË ÛÙÈÁÌ‹ ‰ÂÓ ¤Û΢„·Ó ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ
ÛÙÔÓ ÙÔ˘ÚÎÈÎfi ˙˘Áfi. ¶ÔÏÏÔ› Ù¤ıËÎ·Ó ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›·
ÙˆÓ ∂ÓÂÙÒÓ Î·È ¿ÏÏÔÈ ÚÔۤʢÁ·Ó Û ·˘Ù‹Ó fiÛ˜
ÊÔÚ¤˜ ÂΛÓÔÈ Î·ÏÔ‡Û·Ó ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ÛÙ· fiÏ·.
∫¿ı ÊÔÚ¿ Ô˘ ÔÈ μÂÓÂÙÔ› ¤Î·Ó·Ó ÂÈÚ‹ÓË Ì ÙÔ˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ÔÏÏÔ› ·fi ÙÔ˘˜ Ì¿¯ÈÌÔ˘˜ Ô˘ ·Á·Ô‡Û·Ó
ÙÔÓ fiÏÂÌÔ ·Ú¤ÌÂÓ·Ó ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÙÔ˘˜ ‹ ÛÙȘ
ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘˜ Ì ÙËÓ ÂÏ›‰· fiÙÈ ı· ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó Ì·˙›
ÙÔ˘˜ Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ¿ÏÈ ·ÊÔÚÌ‹ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ. ¶ÔÏÏÔ› fï˜ ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·È
·fi Ù· ‰˘ÛÚfiÛÈÙ· ‚Ô˘Ó¿ fiÔ˘ ›¯·Ó Ù· ÎÚËÛʇÁÂÙ¿
ÙÔ˘˜. ŒÓ· ‰ËÌÔÙÈÎfi ÙÚ·ÁÔ‡‰È ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ¿Ú· Ôχ
ˆÚ·›· ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ·‰È¿ÎÔ· ÛÙÚ·ÙÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·Ó ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ·˘Ùfi ÛÒÌ· ÙˆÓ ÎÏÂÊÙÒÓ:

«ª¿Ó·, ÛÔ˘ Ϥˆ ‰ÂÓ ’ÌÔÚÒ ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Ó· ‰Ô˘Ï‡ˆ,
«¢ÂÓ ÂÈÌÔÚÒ, ‰Â ‰‡Ó·Ì·È, ÂÌ¿ÏÏÈ·Û’ Ë Î·Ú‰È¿ ÌÔ˘.
«£· ¿Úˆ ÙÔ ÓÙÔ˘Ê¤ÎÈ ÌÔ˘, Ó· ¿ˆ Ó· Á¤Óˆ ÎϤÊÙ˘,
«¡· ηÙÔÈ΋ۈ ’˜ Ù· ‚Ô˘Ó¿ Î·È ’˜ Ù˜ „ËÏ·›˜ Ú·¯Ô‡Ï·È˜.
«¡¿¯ˆ ÙÔ˘˜ ÏfiÁÁÔ˘˜ Û˘ÓÙÚÔÊÈ¿, Ì ٷ ıÂÚÈ¿ ÎÔ˘‚¤ÓÙ·,
« ¡¿¯ˆ Ù· ¯ÈfiÓÈ· ÁÈ· ÛÎÂ‹, ÙÔ˘˜ ‚Ú¿¯Ô˘˜ ÁÈ· ÎÚ‚¿ÙÈ,

«¡¿¯ˆ Ì ٷ ÎÏÂÊÙfiÔ˘Ï· ηıËÌÂÚÈÓfi ÏË̤ÚÈ.
«£· ʇÁˆ, Ì¿Ó·, Î·È ÌËÓ ÎϷȘ, ÌfiÓ ‰fiÌÔ˘ ÙËÓ Â˘¯‹ ÛÔ˘,
«∫’ ¢¯‹ÛÔ˘ ÌÂ, Ì·ÓԇϷ ÌÔ˘, ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÔÏÏÔ‡˜ Ó· Ûʿ͈Ø
«∫·È ʇÙ„ ÙÚÈ·ÓÙ·Ê˘ÏÏÈ¿ Î·È Ì·‡ÚÔ Î·Ú˘ÔʇÏÏÈ.
«∫·È fiÙÈ˙¤ Ù· ˙¿¯·ÚË Î·È fiÙÈ˙¤ Ù· ÌfiÛÎÔ.
«∫È’ fiÛÔ ’ ·Óı›˙Ô˘Ó, Ì¿Ó· ÌÔ˘, Î·È ‚Á¿ÓÔ˘Ó ÏÔ˘ÏÔ‡‰È·,
«√ Á˘Èfi˜ ÛÔ˘ ‰ÂÓ ·¤ı·ÓÂ, Î·È ÔÏÂÌ¿ÂÈ ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜.
«∫È ·Ó ¤ÏıË ’̤ڷ ıÏÈ‚ÂÚ‹, ’̤ڷ Ê·Ú̷Έ̤ÓË,
«∫·È Ì·Ú·ıÔ‡Ó Ù· ‰˘fi Ì·˙›, Î·È ¤ÛÔ˘Ó Ù· ÏÔ˘ÏÔ‡‰È·,
«ΔfiÙ Β ÂÁÒ ı· Ï·‚ˆıÒ, Ù· Ì·‡Ú· Ó· ÊÔÚ¤Û˘.»
¢Ò‰Âη ¯ÚfiÓÔÈ ’¤Ú·Û·Ó Î·È ‰Âη¤ÓÙ ̋Ó˜
¶Ô˘ ·Óı›˙·Ó Ù· ÙÚÈ·ÓÙ¿Ê˘ÏÏ·, ÎÈ’ ·Óı›˙·Ó Ù· ÌÔ˘ÌÔ‡ÎÈ·.
∫·È ÌÈ·Ó ·˘Á‹ ·ÓÔÈÍÈ¿ÙÈÎË, ÌÈ· ÚÒÙË ÙÔ˘ ª·˝Ô˘,
¶Ô˘ ÎÂÏ·‰Ô‡Û·Ó Ù· Ô˘ÏÈ¿, ÎÈ’ Ô Ô˘Ú·Ófi˜ ÁÂÏÔ‡ÛÂ,
ªÂ ÌÈ·˜ ·ÛÙÚ¿ÊÙÂÈ Î·È ‚ÚÔÓÙ¿ Î·È Á›ÓÂÙ·È ÛÎÔÙ¿‰È.
ΔÔ Î·Ú˘ÔʇÏÏÈ ÂÛÙ¤Ó·ÍÂ, ÙÚÈ·ÓÙ·Ê˘ÏÏÈ¿ ‰·ÎÚ‡˙ÂÈ,
ªÂ ÌÈ·˜ ÍÂÚ¿ıËÎ·Ó Ù· ‰˘fi, Î·È Â¤Û·Ó Ù· ÏÔ˘ÏÔ‡‰È·Ø
ª·˙‹ Ì’ ·˘Ù¿ ÛˆÚÈ¿ÛÙËÎ Β Ë ‰fiÏÈ· ÙÔ˘ Ë Ì·ÓԇϷ. (sic)
√È ÎϤÊÙ˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ›¯·Ó, fiˆ˜ ›·ÌÂ
ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜, Úfi¯ÂÈÚÔ Î·Ù·Ê‡ÁÈÔ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜
Ô˘ ηÙ›¯·Ó ÔÈ μÂÓÂÙÔ›, ÂÓÒ ÂΛÓÔÈ Ù˘ ƒÔ‡ÌÂÏ˘,
Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙˆÓ ·Ó·ÙÔÏÈÎfiÙÂÚˆÓ Â·Ú¯ÈÒÓ, ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ì ÙËÓ ¿ÚÔ‰Ô ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÔ˘Ó
ÔÈ ›‰ÈÔÈ ÌÂÁ¿Ï· ÔÚÌËÙ‹ÚÈ· ¿Óˆ ÛÙ· ‚Ô˘Ó¿, ÛÙÔÓ
ŸÏ˘ÌÔ, ÙÔ ¶‹ÏÈÔ, ÙËÓ ¶›Ó‰Ô Î·È Ù· ÕÁÚ·Ê·. ∂Λ,

°ÎÚ·‚Ô‡Ú· Ì ÙÔÓ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ÙÔ ªÂÁ·ÏÔÚÂ‹.
¶Èı·ÓfiÓ ÔÈ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ› ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó Â› ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó
ÙÔ˘ ªÂÁ·ÏÔÚÂÔ‡˜, ÙÔ 16Ô ·ÈÒÓ·,
ÂÓÒ ÔÈ ÎϤÊÙ˜ ˘Ê›ÛÙ·ÓÙÔ ·fi ÙËÓ ÚÒÙË ÛÙÈÁÌ‹
Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ηÙÔ¯‹˜.
BETTMANN/CORBIS/APEIRON

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ™Δƒ∞ΔπøΔπ∫∂™ ¢À¡∞ª∂π™ [183]

[184]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

¿ÏÏÔÙ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·˜ Úfiı˘ÌÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ηÙÔ›ÎÔ˘˜ ÙˆÓ
‰˘ÛÚfiÛÈÙˆÓ ÔÈÎÈÛÌÒÓ Î·È ÙˆÓ ¯ˆÚÈÒÓ Ó· ÙÔ˘˜ ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó, ¿ÏÏÔÙ ÂÍ·Ó·Áο˙ÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜, Û¯ËÌ¿ÙÈÛ·Ó
ÛÙÚ·Ùfi‰·, ·fi Ù· ÔÔ›· ¤Î·Ó·Ó ÂÈı¤ÛÂȘ ÛÙȘ ‰ȿ‰Â˜ Î·È ÙȘ fiÏÂȘ ÏËÛÙ‡ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ·ÏÏfiıÚËÛÎÔ˘˜ ηٷÎÙËÙ¤˜ Î·È ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÙÔ˘˜ ÔÌfiıÚËÛÎÔ˘˜ ˘fi‰Ô˘ÏÔ‡˜ ÙÔ˘˜, ÁÈ’ ·˘Ùfi Î·È ÔÓÔÌ¿ÛÙËηÓ
ÎϤÊÙ˜.

™˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛË Ù˘ ¶‡Ï˘
Ì ÙÔ˘˜ ÎϤÊÙ˜ ∞ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ·
∏ ηٿÛÙ·ÛË ·˘Ù‹ ÎÚ¿ÙËÛ 70 Ì 80 ¯ÚfiÓÈ·, fiÙ·Ó
ÙÔÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ηÈÚfi, Â› ÙÔ˘ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó ÙÔ˘ ªÂÁ·ÏÔÚÂ‹, Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ıÂÒÚËÛÂ Û˘ÓÂÙfi Ó· Û˘ÓıËÎÔÏÔÁ‹ÛÂÈ Ì·˙› ÙÔ˘˜. √È ˙ËÌȤ˜ Ô˘ ÚÔηÏÔ‡Û·Ó ÛÙȘ
Â·Ú¯›Â˜ ÔÈ Â¯ıÚÔ› ·˘ÙÔ› ̤ڷ Ì ÙË Ì¤Ú· Ï‹ı·ÈÓ·Ó.
∂ÈϤÔÓ, ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ Û˘Ó¯fiÌÂÓˆÓ ÔÏ¤ÌˆÓ Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘ Ì ÙȘ ‰˘ÙÈΤ˜ ¢˘Ó¿ÌÂȘ ÔÈ
ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ› ¯ıÚÔ› Ù˘ Û˘ÌÌ·¯Ô‡Û·Ó Ì ÙÔ˘˜ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡˜, ÌÈ· Û˘ÌÌ·¯›· Ë ÔÔ›· ·ԉ›¯ıËΠÔχ ÂÈΛӉ˘ÓË. ŒÙÛÈ, Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ·ÔÊ¿ÛÈÛ ӷ
ÌÈÌËı› ÙËÓ ÂÓÂÙÈ΋, Ô˘ ›¯Â ÂÓÙ¿ÍÂÈ ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›·
Ù˘ ÔÏÏÔ‡˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ Ì¿¯ÈÌÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜
ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÔÓfiÌ·˙ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ‡˜, armatores, fiˆ˜
¿ÏψÛÙ ·ÔηÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ Ù˘ ÊÚ·ÁÎÔÎÚ·Ù›·˜ ÔÈ ÔÏ˘¿ÚÈıÌÔÈ ÂıÂÏÔÓÙ¤˜ Ô˘ Ù¿ÛÛÔÓÙ·Ó
˘fi ÙË ÛËÌ·›· Ù˘. ∞ÎÔÏÔ˘ıÒÓÙ·˜ ¤Ó· Ù¤ÙÔÈÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ·Ó¤ıÂÛ Û ·˘Ù¤˜ ÙȘ ÂÙÔÈÌÔfiÏÂ̘ ÔÌ¿‰Â˜ ÙËÓ Ù‹ÚËÛË Ù˘ ‰ËÌfiÛÈ·˜ Ù¿Í˘ ηÈ
ÙÔÓ ÂÚÈÔÚÈÛÌfi ÙˆÓ ÏËÛÙÂÈÒÓ, Û˘ÁÎÚÔÙÒÓÙ·˜ ÛÒÌ·Ù·
Ù· ÔÔ›· ηÏÔ‡ÓÙ·Ó ·ÚÌ·ÙÔÏÔ› Î·È Û˘ÓÙËÚÔ‡ÓÙ·Ó ÌÂ
‰·¿Ó˜ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ Ï·Ô‡. Δ· ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÌfiÓÔ
ŒÏÏËÓ˜, ‹Ù·Ó ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ· ·fi Ù· ˘fiÏÔÈ· Ô˘
˘‹Ú¯·Ó Î·È Î·Ù·Ó¤ÌÔÓÙ·Ó Û ‰È¿ÊÔÚ˜ Â·Ú¯›Â˜ Ù˘
∂ÏÏ¿‰·˜, ·fi ÙÔÓ ∞ÍÈfi ̤¯ÚÈ ÙÔÓ πÛıÌfi Ù˘ ∫ÔÚ›ÓıÔ˘. ™ÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÙÔ˘ÚÎÈο ·ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ· ‰ÂÓ
˘‹ÚÍ·Ó, Èı·ÓfiÓ ÁÈ·Ù› ıˆڋıËΠÂÈÛʷϤ˜ Ó· Û˘ÁÎÚÔÙËıÔ‡Ó Ù¤ÙÔÈ· ¤ÓÔÏ· ÛÒÌ·Ù· ̤۷ Û ̛· ÂÚÈÔ¯‹ ÙËÓ ÔÔ›· ÔÈ μÂÓÂÙÔ› ·ÌÊÈÛ‚ËÙÔ‡Û·Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi οı ¿ÏÏË Ì¤¯ÚÈ ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ·.
øÛÙfiÛÔ, ÙÔ Ì·¯ËÙÈÎfi Ó‡̷ Ù˘ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘ ‰È·ÙËÚ‹ıËΠ΢ڛˆ˜ ·fi Ù· ‚ÂÓÂÙÈο ·ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ·, Ù·
ÔÔ›· ‰È‹ÚÎÂÛ·Ó Ì οÔÈ· ‰È·Ï›ÌÌ·Ù· ̤¯ÚÈ ÙȘ
·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ·. ª¿ÏÈÛÙ·, Ô Î·ÂÙ¿Ó ÃÚÔÓ¿˜
·fi ÙÔ ÃÚ˘ÛÔ‚›ÙÛÈ, Ô Î·ÂÙ¿Ó £·Ó¿Û˘ ·fi ÙËÓ ∫·Ú‡Ù·ÈÓ· Î·È ¿ÏÏÔÈ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ¤Î·Ó ÏfiÁÔ Ô £Âfi‰ˆÚÔ˜ ∫ÔÏÔÎÔÙÚÒÓ˘ ÛÙÔ ÁÓˆÛÙfi ‰È¿ÏÔÁfi ÙÔ˘ ÌÂ
ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ, ‰ÂÓ ‹Ù·Ó Ù›ÔÙ ¿ÏÏÔ ·Ú¿

ŒÁ¯ÚˆÌË ÏÈıÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘ Louis Dupre, ÙÔ˘ 1825,
Ì ٛÙÏÔ ¶ÚˆÙÔ·Ï›Î·ÚÔ. ŒÙÛÈ ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó
Ô ˘·Ú¯ËÁfi˜ ÙÔ˘ ηÂÙ¿ÓÈÔ˘ ÛÙÔ ·ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ.
PHILIP DE BAY/HISTORICAL PICTURE ARCHIVE/CORBIS/APEIRON

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ™Δƒ∞ΔπøΔπ∫∂™ ¢À¡∞ª∂π™ [185]

ÔÈ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ› Ù˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›·˜ ÂÓÂÙÈ΋˜ ΢ÚÈ·Ú¯›·˜.
∞fi ÙËÓ Î·Ù¿Ï˘Û‹ Ù˘ ̤¯ÚÈ ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË ÔÈ ÔÏÂÌÈΤ˜ Û˘Ó‹ıÂȘ ‰È·ÙËÚ‹ıËÎ·Ó ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ
¯¿ÚË ÛÙÔ˘˜ ÔÏÏÔ‡˜ ÎϤÊÙ˜ Ô˘ ˘‹Ú¯·Ó ·Ó¤Î·ıÂÓ,
ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ¤ÁÈÓ·Ó Ôχ ÔÓÔÌ·ÛÙÔ› ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘ ·ÈÒÓ· Î·È ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ ÙˆÚÈÓÔ‡. ∞˘ÙÔ›
¿ÏÏÔÙ ˙Ô‡Û·Ó ÛÙ· ‚Ô˘Ó¿, ¿ÏÏÔÙ ÎÚ‡‚ÔÓÙ·Ó ÛÙȘ fiÏÂȘ ‹ ÛÙ· ¯ˆÚÈ¿, ¿ÏÏÔÙ η٤Ê¢Á·Ó ÛÙ· ∂Ù¿ÓËÛ· ‹
ÛÙË ƒÔ‡ÌÂÏË ÁÈ· Ó· ÛˆıÔ‡Ó, ÂÓÒ ¿ÏÏÔÙ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó
ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÙˆÓ ÚÔÂÛÙÒÓ ˆ˜ ۈ̷ÙÔʇϷΘ
ÂÎÙÂÏÒÓÙ·˜ ÙȘ ‰È·Ù·Á¤˜ ÙÔ˘˜. ∂ÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ πÛıÌfi, Ô
·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ·ÚÌ·ÙÔÏÈÎÈÒÓ ¿ÏÏ·Í Û ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÚÈfi‰Ô˘˜ Î·È ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ. °‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·
ÌÓËÌÔÓ‡ÔÓÙ·È ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ Î·È ÙË
‰˘ÙÈ΋ ∂ÏÏ¿‰· Ô¯ÙÒ ·ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ·. ™ÙȘ ·Ú·ÌÔÓ¤˜
Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘ ˘‹Ú¯·Ó Û˘ÓÔÏÈο 17, ÂÎ ÙˆÓ
ÔÔ›ˆÓ Ù· ÙÚ›· ÛÙË ª·Î‰ÔÓ›· ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ÙÔ˘
∞ÍÈÔ‡, ‰¤Î· ÛÙËÓ £ÂÛÛ·Ï›· Î·È ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∂ÏÏ¿‰·
Î·È Ù¤ÛÛÂÚ· ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÙËÓ ∞Èوϛ· Î·È ÙËÓ
∞ηÚÓ·Ó›·.

°¤ÚÔÓÙ˜ ı¤ÏÔ˘Ó ¯¿È‰ÂÌ·, ÎË ·Á¿‰Â˜ ı¤ÏÔ˘Ó ¿ÛÚ·.
∫Ë Ô Î·ÂÙ¿ÓÔ˜ ‰fiÎÈÌÔ˜ ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ ΢‚ÂÚÓ‹ÛË». (sic)

™Â οı ·ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ ·Ú¯ËÁfi˜ ‹Ù·Ó Ô ÂÔÓÔÌ·˙fiÌÂÓÔ˜
ηÂÙ¿ÓÔ˜, ¤¯ÔÓÙ·˜ ÎÔÓÙ¿ ÙÔ˘ ‚ÔËıfi ‹ ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ‹
ÙÔ ÚˆÙÔ·Ï›Î·ÚÔ, ÁÈ·Ù› ÔÈ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó
·ÏÈοÚÈ·. ∏ ϤÍË ÂÓÙÔ›˙ÂÙ·È ‹‰Ë ·fi ÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi
ÂÏÏËÓÈÛÌfi ÂÓÒ Ë ÚÒÙË Â›Ó·È ÙÔ Èı·ÓfiÙÂÚÔ ÈÙ·ÏÈ΋.
ΔÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ηÂÙ¿ÓÔ˘ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ‡ÎÔÏÔØ ¤ÚÂ ӷ
¢¯·ÚÈÛÙ› Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜
ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ Î·È Ù· Û˘ÌʤÚÔÓÙ· ·˘Ù¿ Û˘¯Ó¿ ‰ÂÓ Û˘Ì‚È‚¿˙ÔÓÙ·Ó. À¿Ú¯ÂÈ ¤Ó· ‰ËÌÔÙÈÎfi ÙÚ·ÁÔ‡‰È ÙÔ˘ ™ÙÔ˘ÚÓ¿ÚË, ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ó·ÙÚ¤¯ÔÓÙ·˜ ̤¯ÚÈ ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 18Ô˘
·ÈÒÓ·, ÙÔ 1710, ·Ó··ÚÈÛÙ¿ ÌÂ Û˘ÓÙÔÌ›· ·ÏÏ¿ Î·È ÌÂ
·ÎÚ›‚ÂÈ· ·˘Ù‹ ÙË ‰˘ÛÎÔÏ›·:

∞fi ÙÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È ·˘Ùfi Û˘Ó¿ÁÂÙ·È Î·È ¤Ó· ‹‰Ë ÁÓˆÛÙfi
ÛÙÔȯ›Ô, fiÙÈ Ù· ηÂÙ·Ó¿Ù· ‹Ù·Ó Û˘¯Ó¿ ÎÏËÚÔÓÔÌÈο.
√È ªÔ˘ÎÔ˘‚·Ï·›ÔÈ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰ÈÔÈÎÔ‡Û·Ó Ù· ÕÁÚ·Ê·
ÛÙËÓ ·Ú¯‹ Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘, fiÙ·Ó ÙÔ˘˜ ¿Ú·Í ÙËÓ
Â·Ú¯›· Ô ∫·Ú·˚Ûο΢, ‹Ù·Ó ·fiÁÔÓÔÈ ÙÔ˘ °È¿ÓÓË
ªÔ˘ÎÔ˘‚¿Ï· Ô˘ ·¤ÎÙËÛ ÌÂÁ¿ÏË Ê‹ÌË ·fi ÙȘ
·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ·. √ ¡›ÎÔ˜ ΔÛ¿Ú·˜ ‹ ¡ÈÎÔÙÛ¿Ú·˜
‹Ù·Ó ÁÈÔ˜ Î·È ÂÁÁÔÓfi˜ ηÂÙ·Ó·›ˆÓ, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÁÈÔ˜
ÙÔ˘ ΔÛ¿Ú·, ηÂÙ¿ÓÈÔ˘ ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·
ÛÙËÓ ∂Ï·ÛÛfiÓ·Ø Ô ··-£‡ÌÈÔ˜ ‹Ù·Ó ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ÂÍ›ÛÔ˘
ÁÓˆÛÙÔ‡ μÏ·¯¿‚·Ø Ô √‰˘ÛÛ¤·˜, ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ ∞Ó‰ÚÔ‡ÙÛÔ˘Ø
·Ó¿ÏÔÁÔÈ ‹Ù·Ó Î·È ÔÈ ∫ÔÓÙÔÁÈ·ÓÓ·›ÔÈ, ÔÈ ™Î˘ÏÔ‰ËÌ·›ÔÈ
Î·È ¿ÏÏÔÈ.
øÛÙfiÛÔ, Ô‡Ù fiÏÔÈ ÔÈ ÎϤÊÙ˜ Û˘ÓıËÎÔÏfiÁËÛ·Ó Î·È
˘ÔÙ¿¯ıËÎ·Ó Ô‡ÙÂ Î·È fiÏÔÈ ÔÈ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ› ·Ú¤ÌÂÈÓ·Ó
ÈÛÙÔ› ÛÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË. √È ·ÚÌ·ÙÔÏÔ›
Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó Û fiÏ· Ù· Â·Ó·ÛÙ·ÙÈο ÎÈÓ‹Ì·Ù·, ·ÏÏ¿
ÙfiÙ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÚÔ¤‚·ÈÓ·Ó Û ¯ıÚÔڷ͛˜ ηٿ
ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ, ÌÂ Ê˘ÛÈÎÔ‡˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜ ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹ ÙÔ˘˜ ÎϤÊÙ˜. ª¤¯ÚÈ Î·È Û‹ÌÂÚ· ·ÎfiÌ·
Â›Ó·È Í·ÎÔ˘ÛÙfi ÛÙËÓ ∞ηÚÓ·Ó›· ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ‡ ÃÚ‹ÛÙÔ˘ ªËÏÈÒÓË, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤‰Ú·Û ÛÙ· Ù¤ÏË
ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È ÂÈÛ¤‚·Ï ÛÙËÓ ÕÚÙ· ·¿ÁÔÓÙ·˜
ÙÔÓ Î·‰‹ Î·È ‰‡Ô ·Á¿‰Â˜ Ì ÛÎÔfi Ù· χÙÚ·. √ ÌÔ˘ÛÂÏ›Ì˘ Ù˘ Â·Ú¯›·˜ Û˘ÓÂÓÓÔ‹ıËΠ̠ÙÔÓ ÚÔÂÛÙfi
ª·˘ÚÔÌ¿ÙË Î·È ÙÔ ‰ÂÚ‚¤Ó·Á· ªÔ˘¯Ù¿ÚË Î·È ·Ó¤ıÂÛÂ
ÙË ‰ÔÏÔÊÔÓ›· ÙÔ˘ ªËÏÈÒÓË Û οÔÈÔÓ ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó, Ô
ÔÔ›Ô˜ ‹Ù·Ó οÔÙ ʛÏÔ˜ ÙÔ˘ ÃÚ‹ÛÙÔ˘ Î·È ÌÔÚÔ‡ÛÂ
Ó· ÙÔÓ ÏËÛÈ¿ÛÂÈ ¯ˆÚ›˜ Ó· ÎÈÓ‹ÛÂÈ ˘Ô„›Â˜. ∞ÏÏ¿ Ô
™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó, fiÙ·Ó Û˘Ó¿ÓÙËÛ ÙÔÓ ÃÚ‹ÛÙÔ ÛÙÔÓ ∞ÏÌ˘Úfi,
¤Ó· ÌÈÎÚfi ¯ˆÚÈfi ÙÔ˘ μ¿ÏÙÔ˘, ÙÔ˘ ÔÌÔÏfiÁËÛ Ì ÂÈÏÈÎÚ›ÓÂÈ· ÙËÓ ÂÓÙÔÏ‹ Ô˘ ¤Ï·‚Â. ∫·È ÙfiÙ ÔÈ ‰‡Ô ÁÂÓÓ·›ÔÈ ¿Ó‰Ú˜ ÌÔÓÔÌ¿¯ËÛ·Ó Î·È ÂÓÙÂÏÒ˜ ·Ú¿‰ÔÍ·
ÛÎÔÙÒıËηÓ.

μÔ˘Ó¿ ÌÔ˘ ·’ Ù’ ∞ÛÚÔfiÙ·ÌÔ Ì ٷ ÔÏÏ¿ Ù· ¯ÈfiÓÈ·,
Δ· ¯ÈfiÓÈ· ÌË Ù· Ï˘ÒÛÂÙ fiÛÔ Ó·ÏıÔ‡Ó Î·È Ù’ ¿ÏÏ·,
Ù’ ›Ӓ Ô ™ÙÔ˘ÚÓ¿Ú˘ ¿ÚÚˆÛÙÔ˜ ‚·ÚÂÈ¿ ÁÈ· Ó’ ·Ôı¿ÓË,
∫·È ÙÔ˘˜ È·ÙÚÔ‡˜ ÂοÏÂÛ ӷ ÙÔÓ ·ÔÊ·Û›ÛÔ˘Ó,
∫Ë ·fi Ù· ·ÏÏËοÚÈ· ÙÔ˘ ÂοÏÂÛ ÙÔÓ ÚÒÙÔÓ.Ø
«ŒÏ·, ºÔÓÙ‡ÏË ·‰ÂÚʤ Î·È ÚˆÙÔ·ÏÏËοÚÈ,
ŒÏ·, οıÔ˘ ÛÙ· ÁfiÓ·Ù·, ¤Ï· οıÔ˘ ÛÈÌ¿ ÌÔ˘Ø
™’ ·Ê›Óˆ ‰È¿Ù· ÙÔ ·È‰›, ÙÔ ÌÈÎÚÔ¯·˚‰Â̤ÓÔ,
’Ù’ Â›Ó·È ÌÈÎÚfi ÎË ·Ó‹ÍÂÚÔ, ’ ¿ÚÌ·Ù· ‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙ÂÈØ
¡· Ì’ ¤¯Ë˜ ¤ÓÓÔÈ· Ù· ¯ˆÚÈ¿ Î·È ÙÔ Î·ÂÙ·ÓÏ›ÎÈ.

ΔÚ›· Ô˘Ï¿ÎÈ· οıÔÓÙ·Ó ’˜ÙËÓ Ú¿¯ÈÓ ’˜ÙÔ ÏË̤ÚÈ.
ŒÓ· ÙËÚ¿ÂÈ ÙÔÓ ∞ÏÌ˘ÚfiÓ, Ù’ ¿ÏÏÔ Î·Ù¿ ÙÔÓ μ¿ÏÙÔÓ,
ΔÔ ÙÚ›ÙÔÓ ÙÔ Î·Ï‹ÙÂÚÔÓ, ÌÔÈÚÈÔÏÔÁ¿ÂÈ Î·È Ï¤ÁÂÈ.
«∫‡ÚȤ ÌÔ˘, ÙÈ ÂÁ›ÓËÎÂÓ Ô ÃÚ‹ÛÙÔ˜ Ô ªËÏÈÒÓ˘;
√˘‰¤ ’˜ÙÔÓ μ¿ÏÙÔÓ Ê¿ÓËÎÂÓ Ô˘‰¤ ’˜ ÙËÓ ∫Ú‡· μÚ‡ÛÈÓ.»«ª·˜ ›·Ó, ¤Ú· ¤Ú·ÛÂ, Î’ Â‹Á ÚÔ˜ ÙËÓ ÕÚÙ·Ó,
∫’ Â‹Ú ÛÎÏ¿‚ÔÓ ÙÔÓ Î·Ù‹Ó Ì·˙‡ Ì ‰˘fi ·Á¿‰·È˜.
∫È’ Ô ÌÔ˘ÛÂÏ›Ì˘ Ù’ ¿ÎÔ˘ÛÂ, ‚·ÚÈ¿ ÙÔ˘ ηÎÔÊ¿ÓË.
ΔÔÓ ª·˘ÚÔÌÌ¿ÙËÓ ¤ÎÚ·ÍÂ Î·È ÙÔÓ ªÔ˘¯Ù¿Ú ∫ÏÂÈÛÔ‡Ú·Ó»«∂Û›˜ ·Ó ı¤ÏÂÙ „ˆÌ›, ·Ó ı¤ÏÂÙ ڈٿٷ,

∏ ÔÚÁ¿ÓˆÛË
ÙˆÓ ·ÚÌ·ÙÔÏÈÎÈÒÓ
Î·È Ë Û¯¤ÛË Ì ÙÔ˘˜ ÎϤÊÙ˜

[186]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÙÔÓ ÃÚ‹ÛÙÔÓ Ó· ÛÎÔÙÒÛÂÙÂ, ÙÔÓ Î·ÂÙ¿Ó ªËÏÈfiÓËÓ.
ΔÔ‡ÙÔ ÚÔÛÙ¿˙’ Ô ‚·ÛÈÏ¿˜ Î·È ¤ÛÙÂÈÏ ÊÂÚÌ¿ÓÈ.»
¶·Ú·Û΢‹ ’ÍË̤ڈÓ (ÔÙ¤ Ó· Ì’ ›¯Â ʤÍË!)
∫È’ Ô ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó˘ ÛÙ¿ÏıËΠӷ ¿ÁË Ó· ÙÔÓ Â‡ÚË.
’™ÙÔÓ ∞ÏÌ˘ÚfiÓ ÙÔÓ ¤Êı·ÛÂ, Î·È ˆ˜ Ê›ÏÔÈ ÊÈÏËı‹Î·ÓØ
√ÏÔÓ˘ÎÙ‹˜ Â›Ó·ÓÂ, fiÛÔ Ó· ÍÂÌÂÚÒÛËØ
∫·È fiÙ·Ó ¤ÊÂÍ’ Ë ·˘Á‹, ¤Ú·Û·Ó ’˜Ù· ÏË̤ÚÈ·.
∫È’ Ô ™Ô˘ÏÂ˚Ì¿Ó˘ ÊÒÓ·Í ÙÔ˘ ηÂÙ¿Ó ªËÏÈfiÓËØ
«ÃÚ‹ÛÙÔ, Û ı¤Ï’ Ô ‚·ÛÈÏ¿˜, Û ı¤ÏÔ˘Ó Î’ ÔÈ ·Á¿‰Â˜.»«ŸÛÔ ËÓ’ Ô ÃÚ‹ÛÙÔ˜ ˙ˆÓÙ·Ófi˜, ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ‰ÂÓ ÚÔ˜Î˘Ó¿ÂÈ.»ªÂ Ù· ÙÔ˘Ê¤ÎÈ· ¤ÙÚÂÍ·Ó Ô ¤Ó·˜ ÚÔ˜ ÙÔÓ ¿ÏÏÔÓØ
ºˆÙÈ¿Ó Â‰fiÛ·Ó ’˜ÙËÓ ÊˆÙÈ¿Ó, Î’ ¤ÂÛ·Ó ÂȘ ÙÔÓ ÙfiÔÓ.
(sic)
ŸÛ˜ ÊÔÚ¤˜, ÏÔÈfiÓ, ÔÈ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ› Â·Ó·ÛÙ·ÙÔ‡Û·Ó,
Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ÙÔ˘˜ η٤ÛÙÂÈÏ Ì ÙË ‚›· Î·È ÚÔÛ·ıÔ‡Û Ì οı ÙÚfiÔ Ó· ÙÔ˘˜ ÂÍÔÓÙÒÛÂÈ. ÕÏϘ ÊÔÚ¤˜
ÙÔ ÂÙ‡¯·ÈÓÂ Î·È ¿ÏϘ fi¯È. ™˘¯Ó¿ ÔÈ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ› ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·Ó ÙfiÛÔ ÈÛ¯˘ÚÔ›, ÒÛÙ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·Ó·ÎÙ‹ÛÔ˘Ó Ù· ·ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ· ÙÔ˘˜ Î·È ·Ó¿Áη˙·Ó Ì¿ÏÈÛÙ· Ì ÙË
‚›· ÙËÓ Î˘‚¤ÚÓËÛË Ó· ÙÔ˘˜ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ Î·È ¿ÏÈ.
∫¿Ùˆ ’˜ÙÔ˘ μ¿ÏÙÔ˘ Ù· ¯ˆÚÈ¿,
•ËÚfiÌÂÚÔ Î·È ÕÁÚ·Ê·,
∫·È ’˜Ù· ¤ÓÙ ‚ÈÏ·¤ÙÈ·
(Œ‚Á·Ù ӷ ȉ‹Ù’ ·‰¤ÚÊÈ·!)
∂Î’ ›Ӓ ÔÈ ÎϤÊٷȘ ÔÈ ÔÏÏÔ›,
ŸÏ’ ÂÓ‰˘Ì¤ÓÔÈ ’˜ÙÔ Êψڛ.
∫¿ıÔÓÙ·È Î·È ÙÚˆÓ Î·È ›ÓÔ˘Ó,
∫·È ÙËÓ ÕÚÙ·Ó ÊÔ‚ÂÚ›˙Ô˘Ó.
¶È¿ÓÔ˘Ó Î·È ÁÚ¿ÊÔ˘Ó ÌÈ· ÁÚ·Ê‹,
μÚ›˙Ô˘Ó Ù· Á¤ÓÂÈ· ÙÔ˘ ηًØ
°Ú¿ÊÔ˘ÓÂ Î·È ’˜ÙÔ ∫ÔÌfiÙÈ,
¶ÚÔÛ΢ÓÔ‡Ó Î·È ÙÔÓ ¢ÂÛfiÙËØ
«™˘ÏÏÔÁÈÛı‹Ù ÙÔ Î·Ï¿,
°È·Ù› Û·˜ η›Ì ٷ ¯ˆÚÈ¿.
°Ï›ÁˆÚ· Ù’ ·Ú̷وϛÎÈ,
ŸÙ’ ÂÚ¯fiÌÂÛÙ ’˜·Ó χÎÔÈ.» (sic)
¢ÂÓ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ÔÈÔ˜ ‹Ù·Ó Ô Î·ÂÙ¿ÓÔ˜, Ô˘ ·Ó¤ÎÙËÛ Ì ٤ÙÔÈÔ ÙÚfiÔ ÙÔ ·ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ ·fi
¿ÏÏÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È Ì·ı·›ÓÔ˘Ì Ò˜ Ô °È¿ÓÓ˘ ªÔ˘ÎÔ˘‚¿Ï·˜ η٤Ϸ‚ ÙÔ ·ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ ÙˆÓ ∞ÁڿʈÓ.
¡¿ÌÔ˘Ó ÌÈ· ÂÙÚÔ¤Ú‰Èη, ’˜Ù· Ï¿ÁÈ· ÙÔ˘ ¶ÂÙÚ›ÏÔ˘
(¯ˆÚÈfi ÙˆÓ ∞ÁڿʈÓ)
¡· ÛÎfiÓÔ˘ÌÔ˘Ó Ù·ÔÙ·¯‡, ‰˘ÒڷȘ Ó· ÍËÌÂÚÒÛË,
¡’ ·ÎÔ‡ÚÌ·ÈÓ· (Ó· ¿ÎÔ˘·) ÙÔÓ fiÏÂÌÔÓ Ò˜ ÔÏÂÌÔ‡Ó

ÔÈ ÎϤÊٷȘ,
√È ÎϤÊٷȘ, ÔÈ ·ÚÌ·ÙˆÏÔ› ÎÈ’ Ô °È¿ÓÓ˘ ªÔ˘ÎÔ˘‚¿Ï·˜.
(sic)
™ÙÔÓ fiÏÂÌÔ ·˘Ùfi Ô ªÔ˘ÎÔ˘‚¿Ï·˜ ηٷÙÚfiˆÛÂ
ÙÔÓ ·Ô‡ ÙÔ˘ ∞Ï‹ ·Û¿ Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ·ÊÔ‡ Ì¿˙„ ÙÔ ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘,
ªÂÛ’ ÙËÓ √ÍÈ¿ ÍË̤ڈÛ ٷ ÎfiÏÈ· Ó· ÌÔÈÚ¿ÛËØ
∫’ ÔÈ ∞ÁÚ·ÊÈÒÙ˜ ¤ÛÙÂÈÏ·Ó ‰¤Î· ÎÔÙÛ·Ì·Û›‰Â˜,
Δˆ Ê¤Ú·Ó ÙÔÓ ÌÔڷ۷Ϥ (ÙÔ Î·ÂÙ·Ó¿ÙÔ) ˜’ fiÏÔÓ ÙÔ ‚ÈÏ·¤ÙÈ.
(sic)
ŸÌˆ˜, fiϘ ۯ‰fiÓ ÔÈ ·Ú·‰fiÛÂȘ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ·Ï·ÈfiÙÂÚÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÈÔ ÊËÌÈṲ̂ÓÔ˘˜ ·Ú¯ËÁÔ‡˜ ÙÔ‡˜ ÂÌÊ·Ó›˙Ô˘Ó Ó· ÎÚ·ÙÔ‡Ó Ì ÙË ‚›· Ù· ·ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ· ÙÔ˘˜ ‹
Ó· Ù· ·›ÚÓÔ˘Ó ›Ûˆ Ì ٷ fiÏ· fiÙ·Ó ‰ÈÒ¯ÓÔÓÙ·Ó.
«√ ηÂÙ¿Ó ∑‹ÙÚÔ˜ ·fi ÙËÓ ∂Ï·ÛÛÒÓ· ‰ÂÓ ÎÚ¿ÙËÛÂ
ÙËÓ Â·Ú¯›· ÙÔ˘ ÂχıÂÚË ·fi ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜;» ·Ó·ÚˆÙÈ¤Ù·È Ô ¶ÂÚÚ·È‚fi˜. «√ ηÂÙ¿Ó ΔfiÛη˜ ‰ÂÓ ‰¿Ì·Û ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ ÛÙ· °Ú‚ÂÓ¿ Ì ÙÚÔÌÂÚÔ‡˜ ÔϤÌÔ˘˜; √ ηÂÙ¿Ó ∫·Ú·Ï‹˜ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ηٷ‰›ˆÍ ·fi
Ù· ¯ˆÚÈ¿ ÙÔ˘ √χÌÔ˘ Î·È Ù· ÎÚ¿ÙËÛ ÂχıÂÚ·;
√ ηÂÙ¿Ó ªÏ·¯¿‚·˜ ÛÙ· ÿÛÈ· ‰ÂÓ ÂÍÔÏfiıÚ¢ÛÂ
ÙÔ˘˜ Ù˘Ú¿ÓÓÔ˘˜; √ ηÂÙ¿Ó ª·ÎÚ˘ı·Ó¿Û˘ Î·È Ô Î·ÂÙ¿Ó ª·ÎÚÔÔ‡ÏÈÔ˜ ‰ÂÓ ÔϤÌËÛ·Ó Û·Ó ¿ÏÏÔÈ §ÂˆÓ›‰Â˜ Î·È £ÂÌÈÛÙÔÎÏ›˜ ÎÚ·ÙÒÓÙ·˜ Ù· ¯ˆÚÈ¿ ÙÔ˘
∫›ÛÛ·‚Ô˘ ·¿ÙËÙ·; √ ηÂÙ¿Ó ∫·Ú·Î›ÙÛÔ˜ ÛÙÔ ∫·ÚÂÓ‹ÛÈ ‰ÂÓ ¤ÛÊ·˙ ¿ÓÙÔÙ ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ Û·Ó Ù·
˙Ò·;». ∏ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ¤Î·Ó ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË ÊÈÏÔÙÈÌ›· Î·È ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ù¤ÙÔÈ· ·ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ·, ÂÓÒ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·Ó Úfiı˘ÌÔÈ Û οÔÈ· ¯ÚÔÓÈο ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· Ó· ÙËÓ ˘ËÚÂÙÔ‡Ó, ȉ›ˆ˜
ÛÙÔ˘˜ ÂÌʇÏÈÔ˘˜ ÔϤÌÔ˘˜ Ù˘. ª‹ˆ˜ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ›‰·Ì ӷ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙÔ‡Ó ÛÙÔ˘˜ ÔϤÌÔ˘˜ ÌÂٷ͇
Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘ Î·È ÙÔ˘ ∞Ï‹ ·Û¿; ª‹ˆ˜, fiÙ·Ó Ô
√Ì¤Ú μÚ˘ÒÓ˘ ÔÏÈfiÚÎËÛ ÙÔÓ ·Û¿ ÙÔ˘ ªÂÚ·Ù›Ô˘,
‰ÂÓ ÔϤÌËÛ·Ó Ì·˙› ÙÔ˘, fiˆ˜ ϤÂÈ Î·È ÙÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È;
[…]Î·È ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ ÔÏÏ¿ ηÂÙ·Ó¿Ù·,
√ ÿÛÎÔ˜ ·fi ÙËÓ ¢Ô˘Ó›ÙÛ·Ó, Ô ÁÈÔ˜ ÙÔ˘ °Ú›‚· °ÂÒÚÁÔ˘,
∑fiÁÎÔ˜ ·’ ÙÔ •ÂÚfiÌÂÚÔ, Ô °ÂÒÚÁ˘ μ·ÚÓ·ÎÈÒÙ˘,
ΔÔ˘ ªÔ˘ÎÔ˘‚¿Ï· Ù· ·È‰È¿, Î·È ÔÈ ™Î˘ÏÔ‰ËÌ·›ÔÈ,
√ ¢È¿ÎÔ˜ Î·È Ô ¶·ÓÔ˘ÚÁÈ¿˜ Î·È ÔÈ ‰˘fi ∫ÔÓÙÔÁÈ·ÓÓ·›ÔÈ.
(sic)
∞ÏÏ¿ Î·È Ë À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ¿ÓÙÔÙ ÙÔ˘˜ ‹ÏÂÁ¯Â ηÈ
ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Âȯ›ÚËÛ ӷ ÂΉÈÎËı› ÙÔ˘˜ ·ÓÙ¿ÚÙ˜

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ™Δƒ∞ΔπøΔπ∫∂™ ¢À¡∞ª∂π™ [187]

Ô˘ Ù˘ ›¯·Ó ÂÈ‚ÏËı› Ì ÙË ‚›·. ŒÎÙÔÙÂ, fiˆ˜ ÔÈ
ÎϤÊÙ˜ ›¯·Ó Á›ÓÂÈ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ›, ¤ÙÛÈ Î·È ÔÈ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ›
Á›ÓÔÓÙ·Ó ¿ÏÈ ÎϤÊÙ˜ Î·È Ë ÌÂÙ¿‚·ÛË ·fi ÙË ÌÈ·
ȉÈfiÙËÙ· ÛÙË ¿ÏÏË ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ Û˘¯Ó‹, ÒÛÙ ٷ ÔÓfiÌ·Ù· ·˘Ù¿ η٤ÏËÍ·Ó Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÙÔ ¤Ó·
·ÓÙ› ÙÔ˘ ¿ÏÏÔ˘ Î·È Û˘¯Ó¿ Ó· ·Ô‰›‰ÔÓÙ·È ÛÙÔ ›‰ÈÔ
ÚfiÛˆÔ. ™Ù· ‰ËÌÔÙÈο ÙÚ·ÁÔ‡‰È· ·˘Ùfi Û˘Ì‚·›ÓÂÈ
¿Ú· Ôχ Û˘¯Ó¿:
√ ŸÏ˘ÌÔ˜ ÎÈ’ Ô ∫›ÛÛ·‚Ô˜, Ù· ‰˘Ô ‚Ô˘Ó¿ Ì·ÏÏfiÓÔ˘Ó.
°˘Ú›˙ÂÈ ÙfiÙ’ Ô ŸÏ˘ÌÔ˜ Î·È Ï¤ÁÂÈ ÙÔ˘ ∫ÈÛÛ¿‚Ô˘Ø
«ªË Ì ̷ÏÏfiÓ˘, ∫›ÛÛ·‚Â, ÎÔÓÈ·ÚÔ·ÙË̤ÓÂ!
∂ÁÒ Â›Ì’ Ô Á¤ÚÔ˜ ŸÏ˘ÌÔ˜, ’˜ÙÔÓ ÎfiÛÌÔÓ Í·ÎÔ˘Ṳ̂ÓÔ˜.
Œ¯ˆ Û·Ú¿ÓÙ· ‰˘Ô ÎÔÚÊ·›˜, ÂÍ‹ÓÙ· ‰˘Ô ‚Ú˘ÛԇϷȘØ
¶¿Û· ‚Ú˘Û‹ Î·È ÊÏ¿ÌÔ˘ÚÔÓ, ·ÓÙÔ‡ ÎÏ·‰› Î·È ÎϤÊÙ˘
∫·È ’˜ÙËÓ „ËÏ‹Ó ÌÔ˘ ÎÔÚ˘Ê‹Ó ·ÂÙfi˜ ›Ӓ ηıÈṲ̂ÓÔ˜,
∫·È ÂȘ Ù· Ó‡¯È· ÙÔ˘ ÎÚ·Ù› ÎÂÊ¿Ï’ ·Ó‰ÚÂȈ̤ÓÔ˘.
«∫ÂÊ¿ÏÈ ÌÔ˘, ÙÈ ¤Î·Ì˜, Î’ Â›Û·È ÎÚÈÌ·ÙÈṲ̂ÓÔÓ;»«º¿ÁÂ, Ô˘Ï›, Ù· Ó¿ٷ ÌÔ˘, Ê¿ÁÂ Î·È ÙËÓ ·Ó‰ÚÂÈ¿Ó ÌÔ˘,
¡· οÌ˘ ‹¯˘ ÙÔ ÊÙÂÚfiÓ, Î·È Èı·Ì‹ ÙÔ Ó‡¯È.
’™ÙÔÓ §Ô‡ÚÔÓ, ’˜ÙÔ •ÂÚfiÌÂÚÔÓ ·ÚÌ·ÙˆÏfi˜ ÂÛÙ¿ıËÓ,
’™Ù· ÿÛÈ· Î·È ’˜ÙÔÓ ŸÏ˘ÌÔÓ ‰Ò‰Âη ¯ÚfiÓÔ˘˜ ÎϤÊÙ˘.
∂Í‹ÓÙ· ·Á¿‰Â˜ ÛÎfiÙˆÛ· Î’ ¤Î·„· Ù· ¯ˆÚÈ¿ ÙÔ˘˜Ø
∫È’ fiÛÔ˘˜ ’˜ÙÔÓ ÙfiÔ ¿ÊËÛ· Î·È ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÎÈ’ ∞Ú‚·Ó›Ù˜,
∂›Ó·È ÔÏÏÔ›, Ô˘Ï¿ÎÈ ÌÔ˘, Î·È ÌÂÙÚËÌfiÓ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó.
¶ÏËÓ ‹Úı Β Ë ·Ú¿‰· ÌÔ˘ ’˜ÙÔÓ fiÏÂÌÔÓ Ó· ¤Ûˆ». (sic)

∞Ó ·˘Ùfi˜ Ô ·ÚÌ·ÙÔÏfi˜ Î·È ÎϤÊÙ˘, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙÔ
·Ú¿‰ÔÍ· ÓÂÎÚ·Ó·ÛÙË̤ÓÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ‰ÈËÁÂ›Ù·È Ù· ηÙÔÚıÒÌ·Ù· Î·È ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ ¿Óˆ ÛÙËÓ ÎÔÚ˘Ê‹ ÙÔ˘ √χÌÔ˘, ·Ú¤ÌÂÈÓ ·ÓÒÓ˘ÌÔ˜, ÔÓÔÌ·ÛÙfi˜ ¤ÁÈÓÂ Ô ¡ÈÎÔÏfi˜ Δ˙ÈÔ‚¿Ú·˜. ™‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ¶ÂÚÚ·È‚fi, ˘¤Ù·ÍÂ
ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ «ÂÚ·ÙÒÓÙ·˜ ÂÚ‹Ê·Ó· Ì ٷ Ï¿‚·Ú¿ ÙÔ˘» ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ ÛÒ˙ÂÙ·È ‰ËÌÔÙÈÎfi ÙÚ·ÁÔ‡‰È Ô˘ ÙÔÓ
Â͢ÌÓ› ˆ˜ ÎϤÊÙË ·ÏÏ¿ Î·È ˆ˜ ·ÚÌ·ÙÔÏfi.
§¿ÏËÛÂ, ÎÔ‡ÎÎÂ, Ï¿ÏËÛÂØ Ï¿Ï·, η¸Ì¤Ó’ ·Ë‰fiÓÈ,
§·Ï¿Ù ’˜ ·ÎÚÔ¤Ï·ÁÔ˜ Ô˘ Ï¤Ô˘Ó Ù· ηڿ‚È·,
’ƒˆÙ¿Ù ÁÈ· ÙÔÓ ¡ÈÎÔÏfi, ÙÔÓ ¡ÈÎÔÏfi Δ˙ÈÔ‚¿Ú·,
¶Ô‡ÙÔÓ ’˜ÙÔ §Ô‡Ú’ ·ÚÌ·ÙˆÏfi˜, ’˜ÙÔ ∫·ÚÂÓ‹ÛÈ ÎϤÊÙ˘Ø
∂›¯Â ÊÏ¿ÌÔ˘ÚÔ ÎfiÎÎÈÓÔ, ÎfiÎÎÈÓÔ Î·È Á·Ï¿˙ÈÔ,
∂›¯Â ÛÙ·˘Úfi, ›¯Â ÃÚÈÛÙfi, ›¯Â Î·È ¶·Ó·Á›·.»
«∂„¤˜ ÚÔ„¤˜ ·ÎÔ‡Û·Ì ٷ ‚ÚÔÓÙÂÚ¿ ÙÔ˘Ê¤ÎÈ·.
∫’ ›‰·Ì Ò˜ ‚¿ÚÂÛ ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ÌÂÛ’ ÙÔ §Ô‡ÚÔ.
∫’ Â‹Ú ÛÎÏ¿‚Ô˘˜ ‰ÂÎÔÎÙÒ, ÎË ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÌÔ˘ÛÂÏ›ÌËØ
¶‹Ú ÌÔ˘Ï¿ÚÈ· ‰Ò‰Âη Ì’ ·Û‹ÌÈ ÊÔÚو̤ӷ,
∫’ ÂΛı ¤Ú· ‰È¿‚ËÎÂ, ¤Ú· ηٿ ÙÔ μ¿ÏÙÔ,
¶‹Á ӷ οÌË ÙËÓ Ï·ÌÚ‹ Î·È ÙÔ «ÃÚÈÛÙfi˜ ∞Ó¤ÛÙË»,
¡· „‹ÛË ÙÔ ÛÊ·¯Ù¿ÚÈ ÙÔ˘, ÎfiÎÎÈÓ’ ·˘Á¿ Ó· Ê¿ÁË
∫·È Ó· ¯ÔÚ‡ÛÔ˘Ó Ù· ·È‰È¿, Ó· Ú›„Ô˘Ó ’˜ÙÔ ÛËÌ¿‰È.»
(sic)

ŒÓ· ·fi Ù·
ϤÔÓ ÔÓÔÌ·ÛÙ¿
·ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ·
‹Ù·Ó ·˘Ùfi
ÙˆÓ ∞ÁڿʈÓ.
∏ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· ÙˆÓ
ªÔ˘ÎÔ˘‚·Ï·›ˆÓ
ÎÚ¿ÙËÛÂ
ÙÔ ·ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ
ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô
1770-1820.
PANOS KARAPANAGIOTIS/
SHUTTERSTOCK

[188]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

∏ ÔÏÈÙ›· ÙˆÓ ·ÚÌ·ÙÔÏÒÓ
Î·È ÙˆÓ ÎÏÂÊÙÒÓ

°È·Ù·Á¿ÓÈ
ÙÔ˘ ÙÔ˘ÚÎÈÎÔ‡
ÛÒÌ·ÙÔ˜
ÙˆÓ ÁÂÓÈÙÛ¿ÚˆÓ,
ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ·.
OLEMAC/SHUTTERSTOCK

◊Ù·Ó, ÏÔÈfiÓ, ‰‡ÛÎÔÏÔ ÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÊÔÚ¤˜ Ó·
‰È·ÎÚÈı› Ô ·ÚÌ·ÙÔÏfi˜ ·fi ÙÔÓ ÎϤÊÙË Î·È Ù· Ï›Á·
Ô˘ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ÁÈ· ÙË ˙ˆ‹ Ô˘ ˙Ô‡Û·Ó ÂΛÓÔÈ ÔÈ ÔÏÂÌÈÛÙ¤˜ Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó Î·È ÛÙȘ ‰‡Ô ÔÌ¿‰Â˜. ¶ÂÚÓÔ‡Û·Ó
ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÙÔ˘˜ Û ¿ÁÔÓ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜, ¿ÓÙ· ¤ÙÔÈÌÔÈ Ó·
·ÏÏ¿ÍÔ˘Ó ÏË̤ÚÈ·, Î·È ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·Ê‹ÛÔ˘Ó Ù·
fiÏ· Ô‡Ù ÛÙÈÁÌ‹ ‰›¯ˆ˜ ΛӉ˘ÓÔ ÁÈ· ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘˜.
ŒÙÛÈ ·Ó·ÁηÛÙÈο ÔÈ ÎϤÊÙ˜ ˙Ô‡Û·Ó ·fi ÙË ÏËÛÙ›·.
™˘Ó‹ıˆ˜ ÂÈÙ›ıÔÓÙ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ, ·Ú¿˙ÔÓÙ·˜ Ù· ÎÔ¿‰È· ÙÔ˘ ·Û¿ Ô˘ ‚ÔÛÎÔ‡Û·Ó ÛÙ· ‚Ô˘Ó¿
‹ ÂÈÛ‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ Í·ÊÓÈο ÛÙ· ¯ˆÚÈ¿ ÙˆÓ ·Á¿‰ˆÓ ηÈ
ÙˆÓ Ì¤Ë‰ˆÓ. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·‹Á·Á·Ó ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜
ÙÔ˘˜ Ì¤Ë‰Â˜, ÙÔ˘˜ ·Á¿‰Â˜ ‹ ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÙÔ˘˜ ηÈ
ÙÔ˘˜ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÓ·Ó ÌfiÓÔ ·Ó ¤·ÈÚÓ·Ó Ï‡ÙÚ·. ŸÌˆ˜,
ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·Ó Ó· ÏËÛÙÂ‡Ô˘Ó Î·È ÙÔ˘˜
›‰ÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Ì ÙË ‰ÈηÈÔÏÔÁ›· fiÙÈ ‹Ù·Ó ˘ËÚ¤Ù˜ ‹ ÂÓÔÈÎÈ·ÛÙ¤˜ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. √È ·ÚÌ·ÙÔÏÔ›, fiÙ·Ó
›¯·Ó ηϤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ì ÙËÓ Î˘‚¤ÚÓËÛË, Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·Ó ÙfiÛÔ Ì ÙÔ˘˜ ÚÔÂÛÙÔ‡˜ fiÛÔ Î·È Ì ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, fiˆ˜ ›‰·Ì ÛÙÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È ÙÔ˘ ™ÙÔ˘ÚÓ¿ÚË.
ŸÌˆ˜, ÔÈ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ› Ô˘ Â·Ó·ÛÙ·ÙÔ‡Û·Ó ‰ÂÓ Â›¯·Ó
η̛· χË ÁÈ’ ·˘ÙÔ‡˜, ÁÈ·Ù› οÔȘ ÊÔÚ¤˜ ÔÈ ÚÔÂÛÙÔ› ÙÔ˘˜ ηٷ‰›ˆÎ·Ó fiˆ˜ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ, οÙÈ Ô˘ ›‰·Ì ÛÙÔ ¿ÛÌ· ÙÔ˘ ÃÚ‹ÛÙÔ˘ ªËÏÈÒÓË Î·È Ô˘ Â›Û˘
ÂÍÈÛÙÔÚ› ÙÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È ÙÔ˘ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ‡ ·fi ÙÔ ∫·ÚÂÓ‹ÛÈ §È‚›ÓË, Á‡Úˆ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ·. ™Â ·˘Ùfi
ÙÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È Ô §È‚›Ó˘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÙ·È Ó· ϤÂÈ:
»™Â Û¤Ó·, ª‹ÙÚÔ ÌÔ˘ Á·ÌÚ¤, ™Ù·ıԇϷ „˘¯ÔÁ˘È¤ ÌÔ˘,
∞ʛӈ ÙË Á˘Ó·›Î· ÌÔ˘, ÙÔ ‰fiÏÈÔ ÌÔ˘ ÙÔ °ÈÒÚÁË.
¶Ô‡Ó ÌÈÎÚfi˜ ÁÈ· Ê·ÌÂÏÈ¿, ÎÈ’ ·’ ¿ÚÌ·Ù· ‰ÂÓ Í¤ÚÂÈ.

∫·È ’˜· ‰È·‚‹ Ù· ‰ÂηÓÓÈ¿ Î·È Á›ÓË ·ÏÏËοÚÈ,
∂Ï¿Ù ӷ ÍÂı¿„ÂÙ ٷ ‰fiÏÈ· Ù’ ¿ÚÌ·Ù¿ ÌÔ˘,
¶Ô˘ Ù· ’¯ˆÛ· ’˜ÙËÓ ÂÎÎÏËÛÈ¿, ̤۷ ’˜ÙÔ ¿ÁÈÔ ‚‹Ì·,
¡· ÌË Ù· ¿ÚÔ˘Ó Ù· Û΢ÏÈ¿ ÎË Ô ΔÔ˘‡ÚÎÔ-∫ˆÓÛÙ·ÓÙ¿Î˘.»
(sic)
∂‰Ò Ô ΔÔ˘ÚÎÔ-∫ˆÓÛÙ·ÓÙ¿Î˘, Ô ÚÔÂÛÙfi˜ ÙÔ˘ ∫·ÚÂÓËÛÈÔ‡, ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ·Ú¿ÏÏËÏ· Ì ÙÔ˘˜ ·ÏÏfiıÚËÛÎÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ ÙÔ˘ Á¤ÓÔ˘˜. °È’ ·˘Ùfi ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÔÈ
ÎϤÊÙ˜ Û˘ÓÂÏ¿Ì‚·Ó·Ó ÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÚÔÂÛÙÔ‡˜ ‹
ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÙÔ˘˜.
√ ™Î˘ÏÔ‰‹ÌÔ˜ ¤ÙÚˆÁ ’˜ Ù· ¤Ï·Ù’ ·Ôοو,
∫·È ÙËÓ ∂ÈÚ‹ÓËÓ ’˜ÙÔ Ï¢ÚfiÓ Â›¯Â Ó· ÙÔÓ ÎÂÚ¿ÛË.
«∫¤ÚÓ· Ì’, ∂ÈÚ‹ÓË Ì’ ‡ÌÔÚÊË, ΤÚÓ· Ì’ fiÛÔÓ Ó· ʤÍË,
ŸÛÔ Ó· ¤‚Á’ ·˘ÁÂÚÈÓfi˜, Ó· ¿Á’ Ë Ô‡ÏÈ· Á‡̷.
∫È’ ··› Û ÛÙ¤ÏÓˆ Û‹ÙÈ ÛÔ˘ Ì ‰¤Î· ·ÏÏËοÚÈ·.» «¢‹ÌÔ ‰ÂÓ Â›Ì·È ‰Ô‡Ï· ÛÔ˘, ÎÚ·Û› Ó· Û ÎÂÚ¿ÛˆØ
∂ÁÒ Â›Ì·È Ó‡ÊË ÚÔÂÛÙÒÓ, ÎÈ’ ·Ú¯fiÓÙˆÓ ı˘Á·Ù¤Ú·.» (sic)
∞fi ÙÔ ·Ú·¿Óˆ ÙÚ·ÁÔ‡‰È Û˘Ó¿ÁÂÙ·È Î·È ¤Ó· ¿ÏÏÔ
ÁÓÒÚÈÛÌ· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙˆÓ ÎÏÂÊÙÒÓ. ∏ ÂÚËÊ¿ÓÈ· Ì ÙËÓ
ÔÔ›· ÂΛÓË Ë Á˘Ó·›Î· ·ÚÓ‹ıËΠӷ ÈηÓÔÔÈ‹ÛÂÈ ÌÈ·
ÙfiÛÔ ·Ï‹ ÚÔÛÙ·Á‹ ÙÔ˘ ·Ú¯ËÁÔ‡ Ù˘ Û˘ÌÌÔÚ›·˜ Ô˘
‹Ù·Ó ·È¯Ì¿ÏˆÙË Ê·ÓÂÚÒÓÂÈ ÙË ‚‚·ÈfiÙËÙ¿ Ù˘ fiÙÈ
Ô‡Ù ·˘Ùfi˜ Ô‡Ù ÔÈ ¿ÓıÚˆÔ› ÙÔ˘ ı· ÚÔÛ¤‚·ÏÏ·Ó ÙËÓ
ÙÈÌ‹ Ù˘. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÂÎÙfi˜ ·fi ÂÏ¿¯ÈÛÙ˜ ÂÍ·ÈÚ¤ÛÂȘ, ÔÈ
ÎϤÊÙ˜ ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·Ó ÁÈ· ÙÔ Û‚·ÛÌfi Ô˘ ¤‰ÂȯӷÓ
ÛÙȘ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜ ÙÔ˘˜, ›Ù ‹Ù·Ó fiÌÔÚʘ ›Ù ¿Û¯Ë̘ ›Ù Ӥ˜ ›Ù ÁÚȤ˜ ›Ù ¯ÚÈÛÙÈ·Ó¤˜ ›Ù ·ÏÏfiıÚËÛΘ. À¿Ú¯ÂÈ Ì¿ÏÈÛÙ· Î·È ÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÂÓfi˜ ·Ú¯ËÁÔ‡ Ô˘ Ù· ›‰È· ÙÔ˘ Ù· ·ÏÈοÚÈ· ÙÔÓ ÛÎfiÙˆÛ·Ó, ÁÈ·Ù›
ÚÔÛ¤‚·Ï ÙËÓ ÙÈÌ‹ ÌÈ·˜ ΔÔ˘ÚοϷ˜, ÙËÓ ÔÔ›· ÎÚ·ÙÔ‡Û ·È¯Ì¿ÏˆÙË Ì¤¯ÚÈ Ó· ÊÙ¿ÛÔ˘Ó Ù· χÙÚ·.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ™Δƒ∞ΔπøΔπ∫∂™ ¢À¡∞ª∂π™ [189]

√È ÂÏÏËÓÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ Â˙ÈÎÔ‡ ηٿ
ÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›· ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó
·fi ÙÔ˘˜ ÎϤÊÙ˜ Î·È ÙÔ˘˜ ·ÚÌ·ÙoÏÔ‡˜.
∂ÎÙfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÚÔÂÛÙÔ‡˜, ÔÈ ÎϤÊÙ˜ ÌÂÙ¿ ¯·Ú¿˜
·Ó¿Áη˙·Ó ÙÔ˘˜ ηÏfiÁÂÚÔ˘˜ Ó· ÏËÚÒÓÔ˘Ó Ï‡ÙÚ· ηıÒ˜ ‰ÂÓ ¤ÙÚÂÊ·Ó Î·Ì›· ȉȷ›ÙÂÚË Û˘Ì¿ıÂÈ· ÁÈ’ ·˘ÙÔ‡˜. ΔÔ ›‰ÈÔ ›Û¯˘Â Î·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ ·¿‰Â˜, fiÙ·Ó Ù‡¯·ÈÓ ӷ Â›Ó·È ÚÔÂÛÙÔ› ÙˆÓ ¯ˆÚÈÒÓ, ÔfiÙ ÂÍ·ÈÙ›·˜
·˘ÙÔ‡ ‹Ù·Ó ¯ıÚÔ› ÙˆÓ ÎÏÂÊÙÒÓ. Ÿˆ˜ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ, ÔÈ
ÎϤÊÙ˜ Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ ¤ÁÈÓ·Ó Í·ÎÔ˘ÛÙÔ› Û fiÏÔ
ÙÔ 18Ô Î·È ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·. ¶·Û›ÁÓˆÛÙÔÈ
‹Ù·Ó Ô ¶·Ó·ÁÈÒÙ·ÚÔ˜ Î·È ÔÈ ∫ÔÏÔÎÔÙÚˆÓ·›ÔÈ Î·È ÔÈ ÏÈÁfiÙÂÚÔ ÔÓÔÌ·ÛÙÔ› ∫ÔÓÙÔ‚Ô˘Ó›ÛÈÔÈ Î·È ÃÔÓÙÚÔÁÈ·ÓÓ·›ÔÈ, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÔÈ ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ ·fiÁÔÓÔÈ, ·ÊÔ‡ ˘ËÚ¤ÙËÛ·Ó ÙËÓ E·Ó¿ÛÙ·ÛË, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÌÂÙ¿ ·fi ÌÈ·
·Ó·¿ÓÙÂ¯Ë ·ÏÏ·Á‹ Ù˘ Ù‡¯Ë˜, ·ÔÎÂÊ·Ï›ÛÙËÎ·Ó ÚÈÓ
·fi ÂÚ›Ô˘ 50 ¯ÚfiÓÈ·. ∂›Û˘, ÔÈ ™ÔÏÈÒÙ˜, ¤Ó·˜ ·fi
ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Û˘Ó¤‰ÂÛ ÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘ Ì ÙËÓ ÚÒÙË
¯ıÚÔÚ·Í›· ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ ÙÔ 1821. Δ¤ÏÔ˜, Ô ÂÚÈ‚fiËÙÔ˜ ∑·¯·ÚÈ¿˜, ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÛÒ˙ÂÙ·È ÙÚ·ÁÔ‡‰È
Ô˘ ÈÛÙÔÚ› Ì ÈÎÚ‹ ÂÈÚˆÓ›· ÙÔ Ò˜ ÂΉÈ΋ıËΠÙÔÓ
·¿ ÙÔ˘ ∞Á›Ô˘ ¶¤ÙÚÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ˆ˜ ÚÔÂÛÙfi˜ ÙÔ˘
¯ˆÚÈÔ‡ ‹Ù·Ó ¿ÛÔÓ‰Ô˜ ¯ıÚfi˜ ÙÔ˘ Î·È Î·Ù·‰›ˆÍ ̤¯ÚÈ ı·Ó¿ÙÔ˘ ÔÏÏÔ‡˜ ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÙÔ˘.
Δ’ ›Ӓ ÙÔ Î·ÎfiÓ Ô˘ Á›ÓÂÙ·È ÙÔ‡ÙÔ ÙÔ Î·ÏÔη›ÚÈ;
ΔÚ›· ¯ˆÚÈ¿ Ì·˜ ÎÏ·›ÔÓÙ·È, ÙÚ›· ÎÂÊ·ÏÔ¯ÒÚÈ·.
ª·˜ ÎÏ·›ÂÙ·È Î’ ¤Ó·˜ ·¿˜ ·fi ÙÔÓ ÕÁÈÔÓ ¶¤ÙÚÔÓ.
ΔÈ ÙÒη̷ ÙÔ˘ Î… Î·È ÎÏ·›ÂÙ’ ·’ Â̤ӷ,
ª‹Ó· Ù· ‚fi‰È· Ù’ ¤ÛÊ·Í·, Ì‹Ó· Ù· Úfi‚·Ù¿ ÙÔ˘;
ΔËÓ ÌÈ· ÙÔ˘ Ó‡ÊË Ê›ÏËÛ·, ٷȘ ‰˘Ô ÙÔ˘ ı˘Á·Ù¤Ú·È˜,Ø
ΔÔ ’Ó· ·È‰› ÙÔ˘ ÛÎfiÙˆÛ·, Ù’ ¿ÏÏÔ ÙÔ ‹Ú· ÛÎÏ¿‚ÔÓ,
∫·È ÂÓÙ·ÎfiÛÈ· ‰˘fi ÊψÚÈ¿ ÂÍ·ÁÔÚ¿Ó ÙÔ˘ ‹Ú·.
ŸÏ· ÏÔ˘Ê¤Ó Ù· ÌÔ›Ú·Û·, ÏÔ˘Ê¤Ó ’˜Ù· ·ÏÏËοÚÈ·Ø
∫È’ ·Ùfi˜ ÌÔ˘ ‰ÂÓ ÂÎÚ¿ÙËÛ· Ù›ÔÙ· ÁÈ· Â̤ӷ. (sic)
ŸÌˆ˜, ·fi ÙÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È Û˘Ó¿ÁÂÙ·È Â›Û˘ fiÙÈ Ô ∑·¯·ÚÈ¿˜ ‹Ù·Ó ·fi ÙÔ˘˜ Ï›ÁÔ˘˜ ÎϤÊÙ˜ Ô˘ ‰ÂÓ Û¤‚ÔÓÙ·Ó
ÙȘ Á˘Ó·›Î˜. ΔÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÙÔ˘ ·˘Ùfi ÙÔ Ì·ÚÙ˘ÚÔ‡Ó Î·È fiϘ ÔÈ ·Ú·‰fiÛÂȘ Á‡Úˆ ·fi ÙÔ ÚfiÛˆfi
ÙÔ˘ Î·È ÙÔ ÂȂ‚·ÈÒÓÂÈ Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ Ô ı¿Ó·Ùfi˜ ÙÔ˘,
·ÊÔ‡ ÙÂÏÈο ÙÔÓ ‰ÔÏÔÊfiÓËÛ ¤Ó·˜ ÚÔ‡¯ÔÓÙ·˜ Ù˘
ª¿Ó˘ ÂÍ·ÈÙ›·˜ οÔÈÔ˘ Ù¤ÙÔÈÔ˘ ÂÚÈÛÙ·ÙÈÎÔ‡.
Δ¤ÏÔ˜, fiÙ·Ó ‰ÂÓ ˘‹Ú¯·Ó ΔÔ‡ÚÎÔÈ, ηÏfiÁÂÚÔÈ Î·È

ÚÔÂÛÙÔ›, ÔÈ ÎϤÊÙ˜ ÊÔÚÔÏÔÁÔ‡Û·Ó Ù· ¯ˆÚÈ¿ Î·È ÙȘ
fiÏÂȘ. ŸÌˆ˜, Ë ˙ˆ‹ ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¿ÓÙ· ÁÂÌ¿ÙË ÔϤÌÔ˘˜, ·Ú·Á¤˜ Î·È Ï·Ê˘Ú·ÁˆÁ›Â˜. À‹Ú¯·Ó ̤Ú˜
¯·Ï¿ÚˆÛ˘ Î·È ÔÈÎÔÁÂÓÂȷ΋˜ Â˘Ù˘¯›·˜, fiˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È ÛÙÔ ÂfiÌÂÓÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È, Ô˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ÙÔ˘˜ Á¿ÌÔ˘˜ ÙÔ˘ ÁÈÔ˘ ÙÔ˘ ∑›‰ÚÔ˘.
√ ∑‹ÙÚÔ˜ οÌÓÂÈ ÙËÓ ¯·Ú¿Ó, ¯·Ú¿Ó ÁÈ· ÙÔÓ ˘ÈfiÓ ÙÔ˘,
∂οÏÂÛ ÙËÓ ÎÏÂÊÙÔ˘ÚÈ¿Ó, Ù· ‰Ò‰Âη ڈٿٷ.
ΔÔÓ §¿·Ó ‰ÂÓ ÂοÏÂÛÂ, ÙÔ Ì·‡ÚÔ „˘¯Ô·›‰È.
∫È’ fiÏÔÈ ·Á·›ÓÔ˘Ó Î¤Ú·ÛÌ· ÎÚÈ¿ÚÈ· Ì ÎÔ˘‰Ô‡ÓÈ·.
∫È’ Ô §¿·˜ ¿Á’ ·Î¿ÏÂÛÙÔ˜ Ì ˙ˆÓÙ·ÓfiÓ ·Ï¿ÊÈ,
’™Ù’ ·Û‹ÌÈ Î·È ’˜ÙÔ Ì¿Ï·Ì· Î·È ’˜ÙÔ Ì·ÚÁ·ÚÈÙ¿ÚÈ.
∫·Ó¤Ó·˜ ‰ÂÓ ÙÔÓ ÏfiÁÈ·ÛÂÓ ·fi ÙÔ˘˜ ηÏÂÛÙ¿‰·È˜Ø
∏ ∑‹ÙÚ·ÈÓ· ÙÔÓ ÏfiÁÈ·ÛÂÓ ·fi ÙÔ ·Ú·ı‡ÚÈ.
¶¿ÏÂ Ë Ì·‡ÚË ∑‹ÙÚ·ÈÓ·, Ë Ì·‡ÚË ·Ú·Ì¿Ó·,
«∫·ÏÒ˜ ÙÔÓ §¿·Ó ÒÚ¯ÂÙ·È Ì’ ·Ï¿ÊÈ ÛÙÔÏÈṲ̂ÓÔÓ!
™ÙÚÒÛÙ ÙÔ˘ §¿· ’˜ÙÔÓ ÔÓÙ¿Ó, ÙÔ˘ ΔÚ›ÙÛ· ’˜ÙËÓ ÎÚ‚‚¿Ù·Ó,
™ÙÚÒÛÙÂ Î·È ÙˆÓ ·ÏÏËηÚÈÒÓ ·’ fiÏ· Ù· ڈٿٷ.» (sic)

∏ ˙ˆ‹ ÙˆÓ ÎÏÂÊÙÒÓ ∞Û΋ÛÂȘ, ÊÚÔÓ‹Ì·Ù·,
ıÚËÛ΢ÙÈÎfi Û˘Ó·›ÛıËÌ·
¶ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÂÚÈÁÚ¿„ˆ ÙÔÓ È‰ÈˆÙÈÎfi ‚›Ô ÙˆÓ ÎÏÂÊÙÒÓ, ı· ·ÎÔÏÔ˘ı‹Ûˆ ÙÔÓ ºÔÚȤÏ, Ô˘ Ú·ÁÌ·Ù‡ÙËΠÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ·˘Ùfi Û ÎÔÓÙÈÓ‹ ÂÚ›Ô‰Ô Ì ٷ
ÁÂÁÔÓfiÙ·. ∞ÚÁfiÙÂÚ·, ÁÈ· ‰È·ÊfiÚÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜, Î·È È‰›ˆ˜
ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ Û˘ÌÊÔÚÒÓ Ô˘ ÚÔοÏÂÛ ÛÙÔÓ ÙfiÔ Ë
·Úˆ‰›· Ù˘ ÎÏÂÊÙÔ˘ÚÈ¿˜, Ë ÏÂÁfiÌÂÓË ÏËÛÙ›·, ÔÏϤ˜ ÛÎȤ˜ ‹Úı·Ó Î·È Î¿Ï˘„·Ó ÛÙËÓ ÎÔÈÓ‹ Û˘Ó›‰ËÛË
ÙËÓ È‰·ÓÈ΋ ÂÈÎfiÓ· ÙÔ˘ °¿ÏÏÔ˘. ∞ÏÏ¿ Ë ¿Ô„‹ ÌÔ˘ Â›Ó·È fiÙÈ oÈ ıÂÛÌÔ› Î·È ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ Ú¤ÂÈ Ó· ÎÚ›ÓÔÓÙ·È
Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ÂÓÙ˘ÒÛÂȘ Ô˘ ÚÔοÏÂÛ·Ó ÛÙÔ˘˜
Û˘Á¯ÚfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Î·È fi¯È Ì ‚¿ÛË ÙȘ ‰È·ı¤ÛÂȘ Ô˘ ÙȘ
ÙÚÔÔÔÈÔ‡Ó ÔÈ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ. Δ›ÔÙ·
ÎÔÈÓfi ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ·Ï·ÈÒÓ Î·È ÙˆÓ ÛËÌÂÚÈÓÒÓ ÎÏÂÊÙÒÓ Î·È ÌÔÚ› ηÓ›˜ Ó· ı·˘Ì¿˙ÂÈ Î·È Ó·
·Á·¿ ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ ¯ˆÚ›˜ ·˘Ùfi Ó· ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ ¤ÙÛÈ
ÔÈ ‰Â‡ÙÂÚÔÈ Á›ÓÔÓÙ·È ÏÈÁfiÙÂÚÔ ·ÔÙÚfi·ÈÔÈ.
ΔȘ ÒÚ˜ Ù˘ ÍÂÎÔ‡Ú·Û˘, ÏÔÈfiÓ, ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ

[190]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÂΛÓÔÈ Á˘ÌÓ¿˙ÔÓÙ·Ó Ì ‰È¿ÊÔÚ˜ Î·È ¯Ú‹ÛÈ̘ ·Û΋ÛÂȘ ÁÈ· ÙȘ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ¤˜ ÙÔ˘˜. ŒÚÈ¯Ó·Ó ÛËÌ¿‰È ÌÂ
·ÍÈÔÛËÌ›ˆÙË ·ÎÚ›‚ÂÈ·, ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ı·˘Ì·ÛÙ‹. °˘ÌÓ¿˙ÔÓÙ·Ó ÛÙÔ ‰›ÛÎÔ, ÛÙÔ ¿ÏÌ· Î·È ÛÙÔ ÙÚ¤ÍÈÌÔ, ÂÓÒ ÔÈ
·Ú·‰fiÛÂȘ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó Û¯Â‰fiÓ ·›ÛÙÂ˘Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·
ÁÈ· ÙË ‰ÂÍÈfiÙËÙ¿ ÙÔ˘˜ Û ·˘Ù¤˜ ÙȘ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜. §¤ÁÂÙ·È, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, fiÙÈ Ô ¡ÈÎÔÙÛ¿Ú·˜ (¡›ÎÔ˜ ΔÛ¿Ú·˜) ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÚÔÊÙ¿ÛÂÈ ¤Ó· ¿ÏÔÁÔ. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·,
Ì ¤Ó· ¿ÏÌ· Ó· ˘ÂÚˉ‹ÛÂÈ ¿Óˆ ·fi ÂÙ¿ ¿ÏÔÁ·
·Ú·Ù·Á̤ӷ ÙÔ ¤Ó· ›Ûˆ ·fi ÙÔ ¿ÏÏÔ. °È· ÙÔÓ ∑·¯·ÚÈ¿ ˘¿Ú¯ÂÈ Ë Ê‹ÌË fiÙÈ, fiÙ·Ó ¤ÙÚ¯Â, ÔÈ ÊÙ¤ÚÓ˜ ÙÔ˘
¿ÁÁÈ˙·Ó Ù· ·˘ÙÈ¿ ÙÔ˘. ∞˜ ÌËÓ ·Ú·Ï›„Ô˘Ì fï˜ ηÈ
ÙËÓ ·ÓÙÔ¯‹ ÙÔ˘˜ ÛÙË ›ӷ, ·ÙË ‰›„· Î·È ÛÙËÓ ¤ÏÏÂÈ„Ë
‡ÓÔ˘. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó ·ÛÙ·Ì¿ÙËÙ· Â›
ÙÚÂȘ ̤Ú˜ Î·È ÙÚÂȘ Ó‡¯Ù˜ ¯ˆÚ›˜ Ó· ÈÔ‡Ó, ¯ˆÚ›˜ Ó·
Ê¿ÓÂ, ¯ˆÚ›˜ Ó· ÎÔÈÌËıÔ‡ÓØ Î·È Û˘¯Ó¿, ÂÓÒ Ô Â¯ıÚfi˜ ÓfiÌÈ˙ fiÙÈ ‹Ù·Ó ηٷ‚‚ÏË̤ÓÔÈ ·fi ÙȘ ÙfiÛ˜ ÛÙÂÚ‹ÛÂȘ
Î·È ÂÚ›ÌÂÓ fiÙÈ ı· ·Ú·‰›ÓÔÓÙ·Ó, Í·ÊÓÈο Í·Ó¿‚ÚÈÛÎ·Ó ÙË ‰‡Ó·Ì‹ ÙÔ˘˜, ¤Î·Ó·Ó Â›ıÂÛË Î·È ÓÈÎÔ‡Û·Ó
‚Á·›ÓÔÓÙ·˜ ÛÒÔÈ ·fi Ù· ¯·Ú·ÎÒÌ·Ù·. ÕÏÏË ÂÎÏËÎÙÈ΋
·ÚÂÙ‹ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó Ë ·ÓÙÔ¯‹ ÛÙÔÓ fiÓÔ. μϤÔÓÙ·˜ ÙÈ
ÙÚÔÌÂÚ¿ ‚·Û·ÓÈÛÙ‹ÚÈ· ÙÔ˘˜ ÂÚ›ÌÂÓ·Ó, ÚÔÙÈÌÔ‡Û·Ó
¿ÓÙ· Ó· Âı¿ÓÔ˘Ó ·Ú¿ ·Ú·‰ÔıÔ‡Ó. ŸÌˆ˜, οÔȘ
ÊfiÚ˜ ÙÔ‡˜ Ù‡¯·ÈÓ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Î·Îfi, Ó· ÙÔ˘˜ È¿ÛÔ˘Ó,
Î·È ÙfiÙÂ Â›Ó·È Ú·ÁÌ·ÙÈο ·ÓÂÍ‹ÁËÙÔ Ì fiÛÔ ı¿ÚÚÔ˜
˘¤ÌÂÓ·Ó ÙȘ ÊÔ‚ÂÚfiÙÂÚ˜ ‰ÔÎÈ̷ۛ˜. ∞Ó Î·È ÙÔ˘˜
ÛÊ˘ÚÔÎÔÔ‡Û·Ó, ÙÔ˘˜ ÛÔ‡‚ÏÈ˙·Ó Î·È ÙÔ˘˜ Ì·¯·›ÚˆÓ·Ó
˙ˆÓÙ·ÓÔ‡˜, ‰ÂÓ ‰¿ÎÚ˘˙·Ó, ‰ÂÓ ÊÒÓ·˙·Ó, ‰ÂÓ ¿ÓÔÈÁ·Ó ÙÔ
ÛÙfiÌ· ÙÔ˘˜ ·Ú¿ ÌfiÓÔ ÁÈ· Ó· ‚Ú›ÛÔ˘Ó ‹ Ó· ÂÚÈÊÚÔÓ‹ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ·Û¿‰Â˜ Î·È ÙÔ˘˜ ‰‹ÌÈÔ‡˜ ÙÔ˘˜. ∂Í·ÈÙ›·˜
ÙˆÓ Û˘ÌÊÔÚÒÓ ·˘ÙÒÓ, Ì›· ·fi ÙȘ ÈÔ Û˘ÓËıÈṲ̂Ó˜
¢¯¤˜ ÛÙ· Ê·ÁÔfiÙÈ· ‹Ù·Ó «Î·Ïfi ÌÔχ‚È». Δ›ÔÙ· ÈÔ
ÔÈÎÙÚfi ‰ÂÓ ˘‹Ú¯Â ·fi ÙÔ Ó· ÙÔ˘˜ Îfi„Ô˘Ó ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÔÈ
ΔÔ‡ÚÎÔÈ. ŒÙÛÈ, Ë ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚË Î·È Ë ÈÂÚfiÙÂÚË ·Ú¿ÎÏËÛË Ô˘ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·¢ı‡ÓÂÈ ÛÙÔ˘˜ Û˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘ Ô ÂÙÔÈÌÔı¿Ó·ÙÔ˜ ÛÙÔ ‰›Ô Ù˘ Ì¿¯Ë˜ ‹Ù·Ó Ó·
ÙÔ˘ Îfi„Ô˘Ó ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ Î·È Ó· ÙÔ ¿ÚÔ˘Ó Ì·˙› ÙÔ˘˜ ÁÈ·
Ó· ÌËÓ Î¿ÓÔ˘Ó Î¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ÔÈ Â¯ıÚÔ›. ΔÔ ·›ÛıËÌ· ·˘Ùfi
‹Ù·Ó ·ÏÈfi ÛÙÔ˘˜ ‰ÈÎÔ‡˜ Ì·˜ Î·È ‰ÂÓ ÂÚÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó
ÌfiÓÔ ÛÙË Ù¿ÍË ÙˆÓ ÎÏÂÊÙÒÓ, ÁÈ·Ù› Î·È Ô ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜
¶·Ï·ÈÔÏfiÁÔ˜, fiÙ·Ó Â›‰Â fiÙÈ ÙÔÓ ÂÚÈ·ÎÏˆÛ·Ó ·fi ·ÓÙÔ‡ ÔÈ ΔÔ‡ÚÎÔÈ Î·È Û˘ÓÂȉËÙÔÔ›ËÛ fiÙÈ ‰ÂÓ Â›¯Â η̛· ÂÏ›‰· ÛˆÙËÚ›·˜, ÊÒÓ·ÍÂ: «¢ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ Î·Ó¤Ó·˜
¯ÚÈÛÙÈ·Ófi˜ Ó· ¿ÚÂÈ ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÌÔ˘;» ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ù·
‰ËÌÔÙÈο ÙÚ·ÁÔ‡‰È· ÂͤÊÚ·Û·Ó Ù¤ÙÔȘ ·Ú·ÎÏ‹ÛÂȘ:
™·Ó ‰¤Ó‰ÚÔÓ ÂÚÚ·Á›ÛıËÎÂ, Û·Ó Î˘·Ú›ÛÛÈ ¤ÊÙÂÈ.
æËÏ‹Ó ÊˆÓÔ‡Ï·Ó ¤‚·ÏÂ, ’˜·Ó ·ÏÏËοڒ ÔÔ‡ ‹Ù·ÓØ

«¶Ô‡ ›۷È, ηϤ ÌÔ˘ ·‰ÂÏʤ, Î·È ÔÏÏ·Á·Ë̤ÓÂ;
°‡ÚÈÛÂ ›Ûˆ, ¿ÚÂ ÌÂ, ¿ÚÂ ÌÔ˘ ÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ,
¡· ÌËÓ ÙÔ ¿Ú’ Ë ·Á·ÓÈ¿, Î·È Ô πÛÔ‡Ê ·Ú¿˘
∫·È ÌÔ˘ ÙÔ ¿ÂÈ ’˜Ù· °È¿ÓÓÈÓ· Ù’ ∞Ï‹ ·Û¿ ÙÔ˘ Û·ÏÔ˘».
(sic)
ΔÔ Â˘ÁÂÓÈÎfi ·˘Ùfi ·›ÛıËÌ· ÁÈ· ÙËÓ ÙÈÌ‹ ÙÔ˘˜ Î·È ÌÂÙ¿
ı¿Ó·ÙÔÓ Â›¯Â ÔÏϤ˜ Î·È ·Ú¿ÍÂÓ˜ fi„ÂȘ. √ ÎϤÊÙ˘,
ÏfiÁÔ˘ ¯¿ÚË, ‹ıÂÏ ӷ ÙÔÓ ÎË‰Â‡Ô˘Ó ¤ÙÛÈ ÒÛÙ ӷ Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ Î·È ÌÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘ Û˘Ó¤¯È˙ ӷ ÔÏÂÌ¿
ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ΔÔ‡ÚΈÓ. ¶ÔÈÔ˜ ¿Ú·Á ‰ÂÓ Í¤ÚÂÈ ÙÔÓ Δ¿ÊÔ
ÙÔ˘ ¢‹ÌÔ˘, ÙÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È Ô˘ ÛÙȘ ̤Ú˜ Ì·˜ ·ÓÙ‹¯ËÛ ÛÂ
¤Ó· ·fi Ù· ı¤·ÙÚ· ÙÔ˘ ¶·ÚÈÛÈÔ‡ Î·È ·¤Û·Û ÙfiÛ·
¯ÂÈÚÔÎÚÔÙ‹Ì·Ù· Î·È ÚÔοÏÂÛ ÙfiÛË Û˘ÁΛÓËÛË;
√ ‹ÏÈÔ˜ ‚·Û›Ï¢ ÎÈ’ Ô ¢‹ÌÔ˜ ‰È·Ù¿˙ÂÈØ
™‡ÚÙÂ, ·È‰È¿ ÌÔ˘, ’˜ÙÔ ÓÂÚfi, „ˆÌ› Ó· Ê¿Ù’ ·fi„Â,
∫·È Û˘, §·ÌÚ¿ÎË Ì’ ·Ó„Ȥ, οıÔ˘ Â‰Ò ÎÔÓÙ¿ ÌÔ˘.
¡·, Ù’ ¿ÚÌ·Ù¿ ÌÔ˘ ÊfiÚÂÛÂ, Ó· ‹Û·È ηÂÙ¿ÓÔ˜Ø
∫·È ÛÂȘ, ·È‰È¿ ÌÔ˘, ¿ÚÂÙ ÙÔ ¤ÚËÌÔ Û·ı› ÌÔ˘,
¶Ú¿ÛÈÓ· Îfi„ÂÙ ÎÏ·‰È¿, ÛÙÚÒÛÙ ÌÔ˘ Ó· ηı‹Ûˆ,
∫·È ʤÚÙ ÙÔÓ ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfiÓ Ó· Ì’ ÂÍÔÌÔÏÔÁ‹ÛË,
¡· ÙÔ˘ ÂÈÒ Ù· Îڛ̷ٷ fiÛ· ¤¯ˆ η̤̈ӷ.
ΔÚÈ¿ÓÙ· ¯ÚfiÓÈ’ ·ÚÌ·ÙˆÏfi˜ Î’ ›ÎÔÛÈ ¤¯ˆ ÎϤÊÙ˘Ø
∫·È ÙÒÚ· Ì’ ‹Úı ı¿Ó·ÙÔ˜, Î·È ı¤Ïˆ Ó’ ··Èı¿ÓˆØ
∫¿ÌÂÙ ÙÔ ÎÈ‚Ô‡ÚÈ ÌÔ˘ Ï·Ù‡, „ËÏfiÓ Ó· Á¤ÓË.
¡· Û٤Β ÔÚıfi˜ Ó’ ·ÔÏÂÌÒ Î·È ‰›Ï· Ó· ÁÂÌ›˙ˆØ
∫È’ ·fi ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ ‰ÂÍ› ·Ê‹ÛÙ ·Ú·ı‡ÚÈ,
Δ· ¯ÂÏȉfiÓÈ· Ó· Ú¯ˆÓÙ·È ÙËÓ ¿ÓÔÈÍÈÓ Ó· ʤÚÔ˘Ó,
∫·È Ù’ ·Ë‰fiÓÈ· ÙÔÓ Î·ÏfiÓ Ì¿ÈÓ Ó· Ì ̷ı·›ÓÔ˘Ó. (sic)
°ÂÓÈο ÔÈ ÎϤÊÙ˜, ·Ó Î·È ¤Î·Ó·Ó ÙfiÛÔ ¿ÁÚÈ· Î·È ‰‡ÛÎÔÏË ˙ˆ‹, Û¿ÓÈ· ‹Ù·Ó ıËÚÈÒ‰ÂȘ Î·È ·ÈÌԉȄ›˜.
™ÎfiÙˆÓ·Ó fiÛÔ˘˜ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˘˜, ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜ ‹ ∞Ï‚·ÓÔ‡˜ ÌÔÚÔ‡Û·Ó, ¯ˆÚ›˜ Ó· ÙÔ˘˜ Ï˘Ô‡ÓÙ·È, Î·È Û·ÓÈfiÙÂÚ· ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜Ø ¤·ÈÚÓ·Ó Ï¿Ê˘Ú·, fiÔÙ ·ÚÔ˘ÛÈ·˙fiÙ·Ó Ë Â˘Î·ÈÚ›·, ·fi ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ Î·È ÛÙËÓ ·Ó¿ÁÎË ·fi ÙÔ˘˜ ‰Â‡ÙÂÚÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ˆÌÔ› Î·È ·ÓÂϤËÙÔÈ
ÔÙ¤ ‰ÂÓ ˘‹ÚÍ·Ó. ¢ÂÓ ‚·Û¿ÓÈ˙·Ó, ÏfiÁÔ˘ ¯¿ÚË, Ô‡ÙÂ
Î·Ó ÙÔ˘˜ ΔÔ‡ÚÎÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ÂÚÈÔÚ›˙ÔÓÙ·Ó ÛÙÔ Ó· ÙÔ˘˜
ı·Ó·ÙÒÓÔ˘Ó. √È È‰¤Â˜ ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙË ıÚËÛΛ· ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
˘„ËϤ˜ Î·È ÏÂÙÂ›ÏÂÙ˜, ·ÏÏ¿ Û›ÁÔ˘Ú· ‹Ù·Ó ÈÔ
Â˘Ï·‚›˜ ·fi ÙȘ ‰Ôͷۛ˜ Î·È ÙȘ Û˘Ó‹ıÂȘ ÙÔ˘ ÎÔÈÓÔ‡ Ï‹ıÔ˘˜. ªfiÓÔ ·Ú·È¿ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ·ÎÔ‡ÛÔ˘Ó
Û οÔÈÔ ÍˆÎÏ‹ÛÈ ÙË £Â›· §ÂÈÙÔ˘ÚÁ›·, Ô˘ ÙÂÏÔ‡ÛÂ
Ì ·ÏfiÙËÙ· οÔÈÔ˜ ‚Ô˘Ó›ÛÈÔ˜ ·¿˜. ∞ÏÏ¿ ÔÔ˘‰‹ÔÙ ÎÈ ·Ó ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÙÔ ¶¿Û¯· ‹ Ù· ÃÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·, ÛÙ· ‰¿ÛË, ÛÙȘ ÛËÏȤ˜ ‹ ÛÙËÓ ÎÔÚ˘Ê‹ οÔÈÔ˘

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ™Δƒ∞ΔπøΔπ∫∂™ ¢À¡∞ª∂π™ [191]

„ËÏÔ‡ ‚Ô˘ÓÔ‡, ÔÙ¤ ‰ÂÓ ·ÌÂÏÔ‡Û·Ó Ó· ÁÈÔÚÙ¿ÛÔ˘Ó
fiˆ˜ ÌÔÚÔ‡Û·Ó ÂΛӘ ÙȘ ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ̤Ú˜ Ù˘
∂ÎÎÏËÛ›·˜ Ì·˜, „¿ÏÏÔÓÙ·˜ fiÛ· ‹ÍÂÚ·Ó ·fi ÙÔ˘˜
‡ÌÓÔ˘˜ Î·È ÙȘ ÚÔÛ¢¯¤˜. ™Â ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ·Ó¿ÁÎË ÎÈ
·Ó ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó Ô ÎϤÊÙ˘, ‰ÂÓ ¤·ÈÚÓ ÙÔ ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ ·fi
Ù· ·ÊÈÂÚÒÌ·Ù· ‹ Ù· ÛÎÂ‡Ë ÙˆÓ ÈÂÚÒÓ ÙfiˆÓ. √ Á¤ÚÔ˜
μÏ·¯¿‚·˜, Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ··-£‡ÌÈÔ˘, Ô˘ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙfiÛÔ ‰ÔÍ¿ÛÙËΠ·ÏÏ¿ Î·È Ì·ÚÙ‡ÚËÛ ÂÍ›ÛÔ˘ ÊÔ‚ÂÚ¿, ‹Á Û ËÏÈΛ· 76 ÂÙÒÓ Â˙fi˜ ÛÙËÓ πÂÚÔ˘Û·Ï‹Ì
Ì ÙÔ fiÏÔ Î·È ÙÔ ÚˆÙÔ·Ï›Î·Úfi ÙÔ˘, ÁÈ· Ó· Âı¿ÓÂÈ,
fiˆ˜ ¢¯fiÙ·Ó, ÛÙÔ˘˜ ∞Á›Ô˘˜ ΔfiÔ˘˜. ¶ÔÙ¤ ÎϤÊÙ˘
‰ÂÓ ·ÏÏ·ÍÔ›ÛÙËÛÂ. ŸÙ·Ó ›·Ó ÛÙÔÓ ∞Ó‰ÚÔ‡ÙÛÔ fiÙÈ,
·Ó ·Û·˙fiÙ·Ó ÙÔ πÛÏ¿Ì, ı· ·ÔÏ¿Ì‚·Ó ÂÍ·ÈÚÂÙÈΤ˜
ÙÈ̤˜, ÂÓÒ, ·Ó ·Ú¤ÌÂÓ ÈÛÙfi˜ ÛÙË ıÚËÛΛ· ÙÔ˘, ı·
¤ı·ÈÓ ‚·Û·ÓÈÛÙÈο ÛÙË Ê˘Ï·Î‹, Ô ÁÂÓÓ·›Ô˜ ·ÁˆÓÈÛÙ‹˜ ¯ˆÚ›˜ ‰ÈÛÙ·ÁÌfi ÚÔÙ›ÌËÛ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔØ Î·È ¿ÏÏÔÈ
ηÂÙ¿ÓÈÔÈ Ô˘ ‚Ú¤ıËÎ·Ó ÌÚÔÛÙ¿ Û ·Ó¿ÏÔÁÔ˘˜ ÂÈÚ·ÛÌÔ‡˜ ¤Î·Ó·Ó ÙÔ ›‰ÈÔ. ∂ÎÙfi˜ ·fi ÙÔ Û‚·ÛÌfi ÛÙËÓ
›ÛÙË ÙˆÓ ·Ù¤ÚˆÓ ÙÔ˘˜, ‰ÂÓ Â›¯·Ó Ù›ÔÙ· ÈÂÚfiÙÂÚÔ
·fi ÙËÓ ·ÊÔÛ›ˆÛË ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ Ù· ·ÏÈοÚÈ· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÛˆıÔ‡Ó ÂÁηٷÏ›ÔÓÙ·˜ ÙÔÓ
·Ú¯ËÁfi ÙÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ÚÔÙÈÌÔ‡Û·Ó Ó· Âı¿ÓÔ˘Ó Ì·˙›

ÙÔ˘. ™˘¯Ó¿, ÂÓÒ ‰‡Ô Û˘ÌÌÔڛ˜ Ì¿¯ÔÓÙ·Ó ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ
ÙˆÓ ΔÔ‡ÚÎˆÓ Î·È Ë ÌÈ· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ʇÁÂÈ, Ô ·Ú¯ËÁfi˜
Ù˘ ‰ÂÓ ÂÁη٤ÏÂÈ ÙÔ Û˘Ó·ÁˆÓÈÛÙ‹ ÙÔ˘ ·ÏÏ¿ ÚȯÓfiÙ·Ó ÛÙË Ì¿¯Ë ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ Î·È Ûˆ˙fiÙ·Ó ‹ ÛÎÔÙˆÓfiÙ·Ó Ì·˙› ÙÔ˘.
ÿÛˆ˜ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ·˘ÙÔ›, ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ, ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÙËÓ Û˘Ó›‰ËÛË Ù˘ ÂıÓÈ΋˜ Î·È Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ ·ÓÂÍ·ÚÙËÛ›·˜Ø ›Ûˆ˜ ÔÏÂÌÔ‡Û·Ó Î·Ù¿ ÙˆÓ
ΔÔ‡ÚÎˆÓ ˆıÔ‡ÌÂÓÔÈ Û¯Â‰fiÓ Ì˯·ÓÈο ·fi ÙËÓ ·ÙÔÌÈ΋
ÂÏ¢ıÂÚ›· Î·È ÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ›ÛÙË ‹ ÂÂȉ‹ ›¯·Ó
˘„ËÏfi Û˘Ó·›ÛıËÌ· ·ÙÚȈÙÈÛÌÔ‡. ∞ÏÏ¿ ÙÔ ‚¤‚·ÈÔ Â›Ó·È fiÙÈ, ·ÊÔ‡ ¤ÁÈÓ·Ó ÔÈ Î˘ÚÈfiÙÂÚÔÈ ·ÚˆÁÔ› fiÏˆÓ ÙˆÓ
Â·Ó·ÛÙ·ÙÈÎÒÓ ÎÈÓËÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ÔÚÁ¿ÓˆÛ·Ó ÔÈ ·Ù¤Ú˜
Ì·˜ Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· 400 ¯ÚfiÓÈ·, ·˘ÙÔ› ·ÔÙ¤ÏÂÛ·Ó ÙÔÓ
·ÚÈÔ Â˙ÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi ÙÔ˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˘ ·ÁÒÓ·, ·˘ÙÔ› ÙÔÓ
‰ÈÂÍ‹Á·Ó Î·È ·˘ÙÔ› ·Ó·‰Â›¯ıËÎ·Ó ÔÈ ÓÈÎËÙ¤˜. ΔÔ Ì¿¯ÈÌÔ
Ó‡̷, ÙÔ ÔÔ›Ô ·fi ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ· ÂÌʇÛËÛÂ Ô ÏfiÁÈÔ˜ ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜, Ô˘ ·Ó·‚›ˆÛ ÛÙȘ Ӥ˜ ÁÂÓȤ˜ ÙˆÓ ÔÏÈÙÈÛÌ¤ÓˆÓ Ù¿ÍÂˆÓ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜, ‰ÂÓ Â›¯Â ¢ηÈڛ˜ Ó· ÂΉËψı› ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË Î·È
‰ÂÓ ·ÍÈÒıËΠfiÛÔ ·˘Ù‹ ‰È·ÚÎÔ‡Û ÙËÓ Î˘‚ÂÚÓËÙÈ΋
ÚfiÓÔÈ· Ô˘ ··ÈÙÔ‡ÓÙ·Ó ÁÈ· Ó· ÂΉËψı› Â·ÚÎÒ˜

ÃÂÈÚfiÁÚ·ÊË
·ÓıÔÏÔÁ›· ÌÂ
ÔÈΛÏ˘ ‡Ï˘
ÛÙÈ¯Ô˘ÚÁ‹Ì·Ù·
ËÚˆÈο, ÂÚˆÙÈο,
¢ÙÚ¿ÂÏ· Î.¿.,
·fi ·˘Ù¤˜ Ô˘
΢ÎÏÔÊÔÚÔ‡Û·Ó
ÚÈÓ ·fi ÙËÓ
∂·Ó¿ÛÙ·ÛË
ÛÙȘ ·ÓıÔ‡Û˜
ÂÏÏËÓÈΤ˜
ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ Ù˘
∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏ˘, Ù˘
™Ì‡ÚÓ˘ Î·È ÙˆÓ
·Ú·‰Ô˘Ó¿‚ȈÓ
ËÁÂÌÔÓÈÒÓ.
¢øƒ∂∞ ¶∏¡∂§√¶∏™
™√ÀΔ™√À-§∞Δ™∂¡∂ƒ∂/
ª√À™∂π√ ª¶∂¡∞∫∏

[192]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ 1886 ÌÂ
ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ
∂ÍÔÌÔÏfiÁËÛË.
°ÂÓÈο ÔÈ
ÎϤÊÙ˜ ‹Ù·Ó
ıÚËÛ΢fiÌÂÓÔÈ
Î·È ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ
ÈÛÙÔÚÈ΋ Ì·ÚÙ˘Ú›·
ÁÈ· οÔÈÔÓ
ÎϤÊÙË Ô˘
·ÏÏ·ÍÔ›ÛÙËÛÂ.
ART MEDIA/
HERITAGE IMAGES/SCALA

Î·È Ó· ·ÔÙÂϤÛÂÈ ÙÔÓ Ù·ÎÙÈÎfi ÛÙÚ·Ùfi, Ô ÔÔ›Ô˜ ÛÙÔ
Ù¤ÏÔ˜ ı· ·Ó·Ï‹ÚˆÓÂ, fiˆ˜ ‹Ù·Ó Ê˘ÛÈÎfi, Ù· ÔÚÂÛ›‚È·
ÂΛӷ ÛÙ›ÊË. ∞fi ÙÔ ¢Ú·Á·ÙÛ¿ÓÈ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ Ã·˚‰¿ÚÈ Ô
Ù·ÎÙÈÎfi˜ ÛÙÚ·Ùfi˜ ÌfiÓÔ ı‡Ì·Ù· ¤‰ˆÛ ÛÙÔ ‚ˆÌfi Ù˘
·ÙÚ›‰·˜, ÂÓÒ ·fi ÙÔ μ·ÏÙ¤ÙÛÈ Ì¤¯ÚÈ ÙËÓ ∞Ú¿¯Ô‚·,
fiÏ· Ù· Ï·ÌÚ¿ ηÙÔÚıÒÌ·Ù· Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘ ¤ÁÈÓ·Ó
·fi ÙÔ˘˜ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÎϤÊÙ˜.

™Ô‡ÏÈ Î·È ™Ô˘ÏÈÒÙ˜
∂ÎÙfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÚÌ·ÙÔÏÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÎϤÊÙ˜, ÛÙËÓ
ΔÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›· ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ‰‡Ô ¿ÏÏ· «ÚÔ·Ú·Û΢·ÛÙ‹ÚÈ·» ÙÔ˘ Â˙ÈÎÔ‡ ÛÙÚ·ÙÔ‡ Ô˘ ¤ÊÂÚ Û ¤Ú·˜ ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛËØ ÙÔ ¤Ó· ÛÙËÓ ◊ÂÈÚÔ, ÛÙÔ ™Ô‡ÏÈ,
Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ ÛÙËÓ ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ, ÛÙË ª¿ÓË, ÁÈ· Ù·
ÔÔ›· ı· ԇ̠ϛÁ· Ú¿ÁÌ·Ù·. ™ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘
17Ô˘ ·ÈÒÓ· οÔÈÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ› ‚ÔÛÎÔ›, ÁÈ· Ó· ·ÔʇÁÔ˘Ó ÙÔÓ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ˙˘Áfi, ·Ó¤‚ËÎ·Ó ÛÙ· ¿ÁÚÈ· ‚Ô˘Ó¿
ÙˆÓ ∫·ÛÛˆ·›ˆÓ, fiÔ˘ ¤ÌÂÏÏ ӷ ·ÓÙ˯‹ÛÂÈ ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔ ÊËÌÈṲ̂ÓÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ™Ô˘Ï›Ô˘. ∞fi Ô‡ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ÙÔ fiÓÔÌ· ·˘Ùfi ‰ÂÓ Â›Ó·È Â·ÎÚÈ‚Ò˜ ÁÓˆÛÙfi.
∏ ·Ú¿‰ÔÛË Ï¤ÂÈ fiÙÈ Î¿ÔÈÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÔÚÂÛ›‚ÈÔ˘˜
Ô˘ ·ÁˆÓ›ÛÙËÎ·Ó ÚÒÙÔÈ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓˆÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ ÏÂÁfiÙ·Ó ™Ô‡Ï˘, ÛÎÔÙÒıËΠ۠ÌÈ·
Û˘ÌÏÔ΋ Û ÌÈ· ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ¤ÎÙÔÙ ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎÂ

™Ô‡ÏÈ. °‡Úˆ ·fi ÙÔ ¯ÒÚÔ ·˘Ùfi Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó Ï›ÁÔ
ÌÂÙ¿ ÔÏϤ˜ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ, fiˆ˜ ÙˆÓ ∑ÂÚ‚¿ÙˆÓ ·fi ÙÔ
¯ˆÚÈfi ∑¤Ú‚Ô Ù˘ ÕÚÙ·˜, ÙˆÓ ªÔÙÛ·Ú¿ÙˆÓ ·fi ÙÔ
¯ˆÚÈfi ¢Ú¿Á·ÓË (∞ÌÂÏÈ¿) Ù˘ ¶·Ú·Ì˘ıÈ¿˜, ÙˆÓ ¢Ú·Î¿ÙˆÓ ·fi ÙË ª¿ÚÙ·ÓË Ù˘ Â·Ú¯›·˜ §¿Ì·ÚË, ÙˆÓ
¢·ÁÎÏÈ¿ÙˆÓ ·fi ÙÔ º·Ó¿ÚÈ Î·È ÔÏϤ˜ ¿ÏϘ - ÛÙÔ
Ù¤ÏÔ˜ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒıËÎ·Ó 5.000 ¤ÔÈÎÔÈ.
√È ·Ï·ÈfiÙÂÚÔÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ¤¯ÙÈÛ·Ó Ù¤ÛÛÂÚ· ¯ˆÚÈ¿, ÙÔ ™Ô‡ÏÈ, ÙËÓ ∫È¿Ê·, ÙÔÓ ∞‚·Ú›ÎÔ Î·È ÙË ™·ÌÔÓ›‰·, Ù· ÔÔ›· ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ΔÂÙÚ·¯ÒÚÈÔÓ. ∫·È Ù·
Ù¤ÛÛÂÚ· ¯Ù›ÛÙËÎ·Ó ÛÙȘ ·fiÎÚËÌÓ˜ Ï·ÁȤ˜ ÂÓfi˜
‚Ô˘ÓÔ‡, ÛÙÔ ÔÔ›Ô ÌÔÚÔ‡Û ӷ ¿ÂÈ Î·Ó›˜ ÌfiÓÔ
·fi ¤Ó· ÛÙÂÓfi ‰ÚfiÌÔ Û ۯ‹Ì· ÊȉÈÔ‡ Ô˘ ‰È¤Ó˘Â
ÌÈ· ·fiÛÙ·ÛË ÙÚÈÒÓ ÌÈÏ›ˆÓ (¤ÓÙ ¯ÈÏÈÔ̤ÙÚˆÓ)
̤۷ ·fi ¤Ó· Ï·‚‡ÚÈÓıÔ ·fi ÁÎÚÂÌÔ‡˜, ‰¿ÛË Î·È
‚Ú¿¯È·. ∞fi Ì›ÏÈ Û ̛ÏÈ ÛÙ· ÈÔ ‰‡Û‚·Ù· ÛËÌ›· ÙÔ˘
‰ÚfiÌÔ˘ ˘„ˆÓfiÙ·Ó ¤Ó·˜ Ô¯˘ÚˆÌ¤ÓÔ˜ ‡ÚÁÔ˜. ªÂÙ¿
ÙÔ ÚÒÙÔ Ì›ÏÈ, Ôχ ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ÚÒÙÔ ‡ÚÁÔ, ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Ë ∫È¿Ê· Î·È ‰‡Ô Ì›ÏÈ· ÈÔ ¿Óˆ, Û ÌÈÎÚ¤˜
·ÔÛÙ¿ÛÂȘ, ÙÔ ™Ô‡ÏÈ ‹ ∫·ÎÔÛÔ‡ÏÈ, Ô ∞‚·Ú›ÎÔ˜ Î·È Ë
™·ÌÔÓ›‰·, Ô˘ Ê·›ÓÔÓÙ·Ó Û·Ó Ó· ‹Ù·Ó ÎÚÂÌ·Ṳ̂ӷ
ÛÙȘ ÈÔ ·fiÙÔ̘ Ï·ÁȤ˜ ÌÈ·˜ ÎÔÈÏ¿‰·˜ ‹ ÂÓfi˜ ÎÚ·Ù‹Ú·, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙÔ ¯Â›ÏÔ˜ Û¯ËÌ¿ÙÈ˙ ÙȘ ÎÔÚ˘Ê¤˜
ÙÔ˘ ‚Ô˘ÓÔ‡.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ™Δƒ∞ΔπøΔπ∫∂™ ¢À¡∞ª∂π™ [193]

ŒÁ¯ÚˆÌË
ÏÈıÔÁÚ·Ê›·
ÙÔ˘ Louis Dupre,
ÙÔ˘ 1825,
Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ
™Ô˘ÏÈÒÙË
ÚfiÛÊ˘Á·
ÛÙËÓ ∫¤Ú΢ڷ.
PHILIP DE BAY/HISTORICAL
PICTURE ARCHIVE/
CORBIS/APEIRON

∫·ıÒ˜ ÔÈ ¤ÔÈÎÔÈ Ï‹ı·ÈÓ·Ó, ¯Ù›ÛÙËÎ·Ó ¿ÏÏ· ÂÙ¿
¯ˆÚÈ¿, ÙÔ ΔÛÂÎÔ‡ÚÈ, ÙÔ ¶ÂÙÚ¿¯È, Ë μ›ÏÈ·, ÙÔ ∞ÏÔ¯ÒÚÈ,
ÔÈ ∫ÔÓٿ٘, Ë °Î·ÓfiÏ· Î·È ÙÔ ΔÛÈÊÏ›ÎÈ. Δ· ÂÙ¿ ·˘Ù¿
¯ˆÚÈ¿, Ô˘ Ù· ¤ÏÂÁ·Ó ∂Ù·¯ÒÚÈÔÓ, ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÛÙÔ˘˜
Úfiԉ˜ ÙÔ˘ ‚Ô˘ÓÔ‡, Û ÌÈ· ‰ȿ‰· ‡ÊÔÚË Î·È
ηÏÏÈÂÚÁ‹ÛÈÌË. ∂ÎÙfi˜ ·fi Ù· 11 ¯ˆÚÈ¿, ÔÈ ™Ô˘ÏÈÒÙ˜
η٤ÎÙËÛ·Ó ‰È·‰Ô¯Èο ·fi ÙÔ˘˜ ÌÔ˘ÛÔ˘ÏÌ¿ÓÔ˘˜ ·Á¿‰Â˜ ÛÙÔ ª·ÚÁ·Ú›ÙÈ ¿ÏÏ· 60 ÂÚ›Ô˘, Û·Ṳ́ӷ ÛÙȘ
‰ȿ‰Â˜ Ô˘ ÂÎÙ›ÓÔÓÙ·Ó Û ÌÈ· ÂÚÈÔ¯‹ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ‹
¤Ó٠χÁˆÓ (19,31 ‹ 24,4 ¯ÈÏÈÔ̤ÙÚˆÓ) Á‡Úˆ ·fi ÙÔ
‚Ô˘Ófi Î·È Â›¯·Ó ÂÚ›Ô˘ 7.000 ηÙÔ›ÎÔ˘˜. √È Î¿ÙÔÈÎÔÈ
ÙˆÓ ·Ú¯ÈÎÒÓ ¯ˆÚÈÒÓ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·Ó ™Ô˘ÏÈÒÙ˜ Î·È ÂÎÂ›ÓˆÓ Ô˘ ηٷÎÙ‹ıËÎ·Ó ¶·Ú·ÛÔ˘ÏÈÒÙ˜. √È ÚÒÙÔÈ
‹Ù·Ó ÔÈ ·Ú¯ËÁÔ› Ù˘ ÔÌÔÛÔÓ‰›·˜ Î·È ÔÈ ‰Â‡ÙÂÚÔÈ ˘ÔÙÂÏ›˜ ÙÔ˘˜. √È ™Ô˘ÏÈÒÙ˜ ‹Ù·Ó ‰È·ÈÚÂ̤ÓÔÈ Û ÁÂÓȤ˜
‹ Ê¿Ú˜, ·fi ÙȘ Ôԛ˜ ÛÙÔ ™Ô‡ÏÈ ˘‹Ú¯·Ó 19, ÛÙËÓ
∫È¿Ê· Ù¤ÛÛÂÚȘ, ÛÙÔÓ ∞‚·Ú›ÎÔ, ÙË ™·ÌÔÓ›‰·, ÙÔ ∞ÏÔ¯ÒÚÈ Î·È ÙËÓ °Î·ÓfiÏ· ·fi ÙÚÂȘ, ÛÙÔ ΔÛÂÎÔ‡ÚÈ ¤ÓÙÂ,
ÛÙÔ ¶ÂÙÚ¿¯È, ÙË μ›ÏÈ· Î·È ÙÔ ΔÛÈÊÏ›ÎÈ ·fi ‰‡Ô ηÈ
ÛÙÔ˘˜ ∫ÔÓٿ٘ Ì›·. ™˘ÓÔÏÈο, ÏÔÈfiÓ, ÔÈ Ê¿Ú˜ ‹Ù·Ó
47. ™Â οı ʿڷ ‹Ù·Ó ·Ú¯ËÁfi˜ Ô ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔ˜ ‹
Ô ÈÔ ÁÂÓÓ·›Ô˜ ¿Ó‰Ú·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ Î·È ÙË ‰ÈÔÈÎÔ‡ÛÂ.
√È ·Ú¯ËÁÔ› ·fi ÙȘ 47 Ê¿Ú˜ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÙÔ ÁÂÓÈÎfi
Û˘Ó¤‰ÚÈÔ, fiÔ˘ Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·Ó ·ÔÊ¿ÛÂȘ ÁÈ· ÙȘ ÎÔÈÓ¤˜

˘Ôı¤ÛÂȘ Ù˘ ÔÌÔÛÔÓ‰›·˜. ™Â ηÈÚfi ÔϤÌÔ˘ ÔÈ Î¿ÙÔÈÎÔÈ ÙˆÓ ÂÙ¿ ¯ˆÚÈÒÓ ¤Ì·ÈÓ·Ó ÛÙ· ÚÒÙ· Ù¤ÛÛÂÚ·,
Î·È ·fi Ù· ˘fiÏÔÈ· 60 Á›ÓÔÓÙ·Ó ‰ÂÎÙÔ› Û ·˘Ùfi ÙÔ
ηٷʇÁÈÔ ÔÈ ÈÔ ·Ó‰Ú›ÔÈ. √È ˘fiÏÔÈÔÈ ¤ÌÂÓ·Ó ÛÙ·
¯ˆÚÈ¿ ÙÔ˘˜, ÁÈ·Ù›, ·Ó η٤Ê¢Á·Ó Î·È ÂΛÓÔÈ ÛÙÔ
™Ô‡ÏÈ, ı· ˘‹Ú¯Â ¤ÏÏÂÈ„Ë ÙÚÔÊ›ÌˆÓ Î·È ÔÏÂÌÔÊÔ‰›ˆÓ, ÔfiÙ ‹Ù·Ó ÈÔ Û˘ÌʤÚÔÓ Ó· Û˘Ó¯›˙Ô˘Ó Ó· ηÏÏÈÂÚÁÔ‡Ó ÙÔ˘˜ ·ÁÚÔ‡˜ ÙÔ˘˜, ÁÈ· Ó· ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È ÔÈ ›‰ÈÔÈ
Î·È Ó· ·Ú¤¯Ô˘Ó ÎÚ˘Ê¿ ÙÚÔÊ‹ ÛÙÔ˘˜ ™Ô˘ÏÈÒÙ˜.
™Â ηÈÚfi ÂÈÚ‹Ó˘ ÔÈ ™Ô˘ÏÈÒÙ˜ Ï‹ÚˆÓ·Ó ÛÙËÓ
¶‡ÏË ÙÔ˘˜ Û˘Ó‹ıÂȘ ÊfiÚÔ˘˜ ÙˆÓ Ú·ÁÈ¿‰ˆÓ, Ô˘ ‹Ù·Ó
ÙÔ ¯·Ú¿ÙÛÈ Û ¯Ú‹Ì·Ù· Î·È ÂÈϤÔÓ ÙÔ ¤Ó· ‰¤Î·ÙÔ
ÙˆÓ ÎÔ·‰ÈÒÓ ÙÔ˘˜, ÙÔ˘ ‚Ô˘Ù‡ÚÔ˘ Î·È ÙÔ˘ Ù˘ÚÈÔ‡.
Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ÂÈÛ¤Ú·ÙÙ·Ó ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÊfiÚÔ, ÙË ‰ÂοÙË
Î·È ÙÔ ¯·Ú¿ÙÛÈ, ·fi ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ÂΛÓÔÈ Â›¯·Ó
ηٷÎÙ‹ÛÂÈ. ŒÙÛÈ, ‹Ù·Ó ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Î·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ˘fi‰Ô˘ÏÔÈ. ∞ÏÏ¿ ‰ÂÓ ·ÚÎÔ‡Û ԇÙ ·˘Ùfi ηÈ, ÂÎÙfi˜ ·fi
ÙÔ ÊfiÚÔ Ô˘ ÂÈÛ¤Ú·ÙÙ·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ηٷÎÙË̤ÓÔ˘˜,
¤·ÈÚÓ·Ó È‰È·›ÙÂÚË ¯ÚËÌ·ÙÈ΋ ÂÈÛÊÔÚ¿ ·fi ÙÔ˘˜ Á›ÙÔÓ˜ ·Á¿‰Â˜ Î·È ·Û¿‰Â˜, ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÌË ÏÂËÏ·ÙÔ‡Ó Ù· ÎÙ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜. ∂›Ó·È ÂÚÈÙÙfi Ó· ÚÔÛı¤ÛÔ˘ÌÂ
fiÙÈ Û·Ó›ˆ˜ ˘‹Ú¯Â ÂÈÚ‹ÓË, ΢ڛˆ˜ ·fi ÙfiÙ Ô˘ Ë
ËÁÂÌÔÓ›· Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ¤Ú·Û ÛÙÔÓ ∞Ï‹ ·Û¿. ™˘ÓÂÒ˜, ÔÈ ™Ô˘ÏÈÒÙ˜ ÔÙ¤ ‰ÂÓ ·Ó·Ù‡¯ıËÎ·Ó ‚ÈÔÙ¯ÓÈο,

[194]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÙÔ˘ 15Ô˘ ·ÈÒÓ·
ÛÙËÓ ÔÔ›·
·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È
Ë fiÏË Ù˘ Ã›Ô˘.
∏ Ó·˘Ì·¯›· Ù˘
Ã›Ô˘ ¤Ï·‚ ¯ÒÚ·
ηٿ ÙËÓ
·ÔÙ˘¯Ë̤ÓË
Â·Ó¿ÛÙ·ÛË
ÙÔ˘ 1770, ÛÙ·
ÏÂÁfiÌÂÓ·
√ÚψÊÈο,
¤Íˆ ·fi ÙÔ ÏÈÌ¿ÓÈ
ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡.
SCALA/HERITAGE IMAGES

ÂÌÔÚÈο ‹ ÔÏÈÙÈÛÙÈο, fiˆ˜ ÔÈ ¿ÏϘ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜.
μ·ÛÈ΋ ÂÓ·Û¯fiÏËÛ‹ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó Ô fiÏÂÌÔ˜ ‹ Ë ÚÔÂÙÔÈÌ·Û›· ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ. «∫·Ó¤Ó·˜ ‰ÂÓ ·Û¯ÔÏÂ›Ù·È Ì οÔÈ· Ù¤¯ÓË ‹ Ì ٷ ÁÚ¿ÌÌ·Ù·, ϤÂÈ Ô ¶ÂÚÚ·È‚fi˜ ÁÈ’
·˘ÙÔ‡˜, ·ÏÏ¿ fiÏË ÙÔ˘˜ Ë ÂÎÁ‡ÌÓ·ÛË ·fi ·È‰È¿ ›ӷÈ
ÛÙ· ¿ÚÌ·Ù·Ø ÌÂ ·˘Ù¿ ÙÚÒÓÂ, ÌÂ ·˘Ù¿ ÎÔÈÌÔ‡ÓÙ·È, ÌÂ
·˘Ù¿ ͢ÓÔ‡Ó». √‡ÙÂ Î·È Ì ÙË ÁˆÚÁ›· ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó, ·ÏÏ¿ ˙Ô‡Û·Ó, fiˆ˜ ›·ÌÂ, ·fi ÙËÓ ÂÚÁ·Û›·
ÙˆÓ 60 ˘ÔÙÂÏÒÓ ¯ˆÚÈÒÓ. ŒÙÛÈ, fiÏË Ë ™Ô˘ÏÈÒÙÈÎË
™˘ÌÔÏÈÙ›· ¤ÌÔÈ·˙ Ôχ Ì ÙÔ ·Ú¯·›Ô Û·ÚÙÈ·ÙÈÎfi
ÔÏ›ÙÂ˘Ì· Î·È ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ 11 ·Ú¯ÈÎÒÓ ¯ˆÚÈÒÓ Î·È ÙˆÓ 60 Ô˘ ΢ÚȇıËÎ·Ó ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ·Ó·Î·ÏÔ‡Ó ÛÙË ÌÓ‹ÌË Ì·˜ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ™·ÚÙÈ·ÙÒÓ Î·È ÙˆÓ ÂÚ›ÔÈΈÓ.
√È ™Ô˘ÏÈÒÙ˜ ‹Ù·Ó ÎÚ¿Ì· ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Î·È ÂÍÂÏÏËÓÈÛÌ¤ÓˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ Î·È ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÂÓ‰ÔÍfiÙÂÚÔ˘˜
ÁfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ «Û˘ÓÔÈÎÂÛ›Ô˘» ÙˆÓ ‰‡Ô Ê˘ÏÒÓ Ô˘ ¿Ú¯ÈÛÂ
·fi ÙÔ 14Ô ·ÈÒÓ· Î·È Û˘Ó¯›˙ÂÙ·È Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·.
∏ ·Ï‚·ÓÈ΋ Ê˘Ï‹ ÂÓ‰˘Ó¿ÌˆÓ ÙÔ Ì·¯ËÙÈÎfi Ó‡̷
Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ Ë ÔÔ›· ÂÌʇÛËÛ ÛÙËÓ ·Ï‚·ÓÈ΋ Ù·
¢ÁÂÓ¤ÛÙÂÚ· ·ÈÛı‹Ì·Ù· Ù˘ ÊÈÏÔ·ÙÚ›·˜, Ù˘ ÊÈÏÔÌ¿ıÂÈ·˜ Î·È Ù˘ ¢ÓÔÌ›·˜. Δ· ‰‡Ô ηχÙÂÚ· «ÚÔ˚fiÓÙ·»
ÙÔ˘ Û˘Ó‰˘·ÛÌÔ‡ ·˘ÙÔ‡ ˘‹ÚÍ·Ó ÔÈ ™Ô˘ÏÈÒÙ˜ ÛÙËÓ
ÂÓ‰Ô¯ÒÚ· Î·È ÔÈ À‰Ú·›ÔÈ Î·È ÔÈ ™ÂÙÛÈÒÙ˜ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·. ∞ÏÏ¿, ·Ó ÔÈ ™ÂÙÛÈÒÙ˜ Î·È ÔÈ À‰Ú·›ÔÈ ÚÒÙË
ÊÔÚ¿ ‰ÔÍ¿ÛÙËÎ·Ó ÛÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Â·Ó¿ÛÙ·ÛË, ÔÈ
™Ô˘ÏÈÒÙ˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ¤‚·„·Ó Ì ÙÔ ·›Ì· ÙÔ˘˜ ÙfiÛ·
‰›· Ì¿¯Ë˜, fiˆ˜ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ‹‰Ë, ›¯·Ó ÚÔ·Ó·ÁÁ›ÏÂÈ ·fi ηÈÚfi ÙÈ ‹Ù·Ó ÈηÓÔ› Ó· οÓÔ˘Ó.

ª¿ÓË Î·È ª·ÓÈ¿Ù˜
¶ÚÈÓ ·fi ÙËÓ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË ÙÔ˘ 1770 Ë ÌfiÓË ¤Ó‰ÂÈÍË
˘ÔÙ·Á‹˜ ÙˆÓ ª·ÓÈ·ÙÒÓ ÛÙËÓ À„ËÏ‹ ¶‡ÏË ‹Ù·Ó Ô
ÂÙ‹ÛÈÔ˜ ÊfiÚÔ˜ ÙˆÓ 4.000 ÁÚÔÛÈÒÓ, Ô ÔÔ›Ô˜ Èı·Ófiٷٷ ‰ÂÓ ÏËÚˆÓfiÙ·Ó ÔÙ¤. ∫·Ù¿ Ù· ¿ÏÏ·, ‹Ù·Ó
ÂÓÙÂÏÒ˜ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙÔÈ Î·È Â›¯·Ó ÙË ‰È΋ ÙÔ˘˜ ‰ÈÔ›ÎËÛË. ∫¿ı fiÏË, οı ΈÌfiÔÏË, οı ¯ˆÚÈfi, ›¯Â
·Ú¯ËÁfi Ô˘ ÂÎÏÂÁfiÙ·Ó ·fi ÙÔ Ï·fi, Ô ÔÔ›Ô˜ Î·È Â‰Ò
ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó Î·ÂÙ¿ÓÔ˜. ŸÏË Ë ª¿ÓË ‹Ù·Ó ¯ˆÚÈṲ̂ÓË Û ٤ÛÛÂÚ· ÙÌ‹Ì·Ù· ‹ ÌÂÁ¿Ï˜ ηÂٷӛ˜,
ÙË ∑·ÚÓ¿Ù·, ÙÔ ∑˘Áfi, Ù· ∫·ÎÔ‚Ô‡ÏÈ· Î·È ÙÔ ™ÎÔ˘Ù¿ÚÈ, Î·È ÛÙËÓ Î·ıÂÌ›· ·fi ·˘Ù¤˜ ‹Ù·Ó ·Ú¯ËÁfi˜ ηÈ
¿ÏÈ ¤Ó·˜ ·ÓÒÙÂÚÔ˜ ηÂÙ¿ÓÔ˜. ¢ÂÓ ‹Ù·Ó Ï›Á˜ fï˜
ÔÈ Î·Âٷӛ˜ fiÏÂˆÓ Î·È ¯ˆÚÈÒÓ Ô˘ ˘¿ÁÔÓÙ·Ó
¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ·ÓÒÙÂÚÔ ¿Ú¯ÔÓÙ· Ù˘ ÔÌÔÛÔÓ‰›·˜ (Ô˘
·Ó·Ê¤Ú·Ì ·Ú·¿Óˆ) ‹ ‹Ù·Ó ÂÓÙÂÏÒ˜ ÂχıÂÚ˜
Î·È ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ˜, ‰ËÏ·‰‹ ‰ÂÓ ˘¿ÁÔÓÙ·Ó Û ηӤӷÓ.
ΔÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ Î·ÂÙ·Ó·›ˆÓ Ù˘ ª¿Ó˘ Û¯ËÌ¿ÙÈ˙Â

ÙÔ Û˘Ì‚Ô‡ÏÈÔ ÛÙÔ ÔÔ›Ô Û˘˙ËÙÔ‡ÓÙ·Ó Î·È ·ÔÊ·Û›˙ÔÓÙ·Ó fiϘ ÔÈ ˘Ôı¤ÛÂȘ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜. ∞Ú¯ËÁfi˜
ÙÔ˘ Û˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘ ‹Ù·Ó Ô Î·ÂÙ¿ÓÔ˜ Ô˘ ÂÎÏÂÁfiÙ·Ó
·fi ÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜ Ì ÏÂÈÔ„ËÊ›· Î·È ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó ·Ú¯ËÁfi˜ ÙˆÓ Î·ÂÙ·Ó·›ˆÓ ‹ ·ÓÒÙÂÚÔ˜ ηÂÙ¿ÓÔ˜. ∏ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓ‹ÛË ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹ ‰ÂÓ
·Ó·ÌÂÈÁÓ‡ÔÓÙ·Ó ÛÙËÓ ÂÎÏÔÁ‹ ÙÔ˘. ªfiÓÔ Ô ªÔ˘ÛÙ·Ê¿ ∫ÈÔ˘ÚÈÏ‹˜ ηÙfiÚıˆÛ ÙÔ 1690 Ó· ·Ó·ÌÂȯı›
ÛÙÔ ‰ÈÔÚÈÛÌfi ÙÔ˘ ¿Ú¯ÔÓÙ· ·˘ÙÔ‡, fiÙ·Ó ‰ÈfiÚÈÛ Ì¤Ë
Ù˘ ª¿Ó˘ ÙÔÓ §È‚¤ÚÈÔ °ÂڷοÚË. ∞ÏÏ¿, ÌÂÙ¿ ÙËÓ
·Ù˘¯‹ ¤Î‚·ÛË Ù˘ Â·Ó¿ÛÙ·Û˘ ÙÔ˘ 1770 ‹ Ì¿ÏÏÔÓ
ÙËÓ ÔÏÔÎÏËÚˆÙÈ΋ ‹ÙÙ· ÙˆÓ ∞Ï‚·ÓÒÓ Ô˘ ‰¤ÛÔ˙·Ó
ÛÙË ¯ÂÚÛfiÓËÛÔ ÁÈ· Ì›· ‰ÂηÂÙ›· ÂÚ›Ô˘, ÔÈ Û¯¤ÛÂȘ
ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ª·ÓÈ·ÙÒÓ Î·È Ù˘ À„ËÏ‹˜ ¶‡Ï˘ ¿ÏÏ·Í·Ó Û ÌÂÁ¿ÏÔ ‚·ıÌfi. √ ÂÙ‹ÛÈÔ˜ ÊfiÚÔ˜ ·Ó‹Ïı ÛÙȘ
15.000 ÁÚfiÛÈ· Î·È Ô ·Ú¯ËÁfi˜ ÙˆÓ Î·ÂÙ·Ó·›ˆÓ ‰ÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó Ù·ÎÙÈο ·fi ÙÔ ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ ÈÛfi‚È· Î·È ÔÓÔÌ·˙fiÙ·Ó Ì¤Ë˜. ∏ ·Ï‹ıÂÈ· Â›Ó·È fiÙÈ Ô Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˜ ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·Ú¿ ÌÈ· ·Ï‹ ÂÈ·ڈÛË ÙÔ˘ ·Ú¯ËÁÔ‡ ÙÔÓ ÔÔ›Ô Â›¯·Ó ÂÎϤÍÂÈ ÔÈ ª·ÓÈ¿Ù˜, ÁÈ·Ù› ηÈ
ÙfiÙÂ, fiˆ˜ Î·È ÚÈÓ, ˘ÔÙ¿ÛÛÔÓÙ·Ó ÌfiÓÔ Û ¤Ó·Ó
ËÁ¤ÙË Ô˘ ÂΛÓÔÈ ·Ó·‰Â›ÎÓ˘·Ó ÂχıÂÚ·. √ ¿Ú¯ÔÓÙ·˜ ·˘Ùfi˜ ÚfiÛıÂÙ ÛÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘ fiÓÔÌ· Û˘Ó‹ıˆ˜
ÙËÓ ÚÔÛËÁÔÚ›· Ô˘ ÙÔ˘ Â¤ÙÚÂÂ Ë ¶‡ÏË Î·È ÏÂÁfiÙ·Ó Δ˙·Ó¤ÙÌ¢, ¶ÂÙÚfiÌ¢ Î·È Ô‡Ùˆ ηıÂÍ‹˜.
ŒÚÁÔ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó Ó· ÂÈÛÚ¿ÙÙÂÈ ÙÔ˘˜ ··Ú·›ÙËÙÔ˘˜ ÊfiÚÔ˘˜, Ó· ÛÙ¤ÏÓÂÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ 15.000 ÁÚfiÛÈ· ÙÔ ¯ÚfiÓÔ
ÛÙÔÓ Î·ÂÙ¿Ó ·Û¿ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË Î·È Ó·
ÊÚÔÓÙ›˙ÂÈ ÁÈ· ÙËÓ Ù¿ÍË Î·È ÙËÓ ËÚÂÌ›· ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹,
·ÊÔ‡ ‹Ù·Ó Î·È ·ÓÒÙ·ÙÔ˜ ·Ú¯ËÁfi˜ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÔ‡. ™ËÌÂȈ٤ÔÓ fiÙÈ Ô‡Ù ·˘Ùfi˜ Ô‡Ù ηÓ›˜ ¿ÏÏÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜
ηÂÙ¿ÓÈÔ˘˜ ‰ÂÓ Â›¯Â ÙËÓ ·Ú·ÌÈÎÚ‹ ‰ÈηÛÙÈ΋ ‰ÈηÈÔ‰ÔÛ›· ÛÙȘ ·ÛÙÈΤ˜ ‹ ÛÙȘ ÔÈÓÈΤ˜ ˘Ôı¤ÛÂȘ.
∏ ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË ÂÊ·ÚÌÔ˙fiÙ·Ó Ì ·˘ÙÔ‰ÈΛ· ‹ Ì ٷ ÔÈÎÔÁÂÓÂȷο Û˘Ì‚Ô‡ÏÈ·. ™Â ÂÚ›ÙˆÛË ·ÛÙÈ΋˜ ‹ ÔÈÓÈ΋˜ ˘fiıÂÛ˘, ·Ó Ô ÂÓ¿ÁˆÓ ‰ÂÓ ÙË ‰ÈÂΉÈÎÔ‡ÛÂ
¤ÓÔÏ·, Û˘ÁηÏÔ‡Û·Ó ÔÈÎÔÁÂÓÂÈ·Îfi Û˘Ì‚Ô‡ÏÈÔ ÙˆÓ
‰‡Ô ·ÓÙȉ›ÎˆÓ Ï¢ÚÒÓ, ÁÈ· Ó· ÙÔ˘˜ Û˘Ì‚È‚¿ÛÂÈ ‹ Ó·
·ÔÊ·Û›ÛÂÈ ÁÈ· ÙËÓ ·ÔÓÔÌ‹ ‰ÈηÈÔÛ‡Ó˘. √ ª¿Ô˘ÂÚ ÂȂ‚·ÈÒÓÂÈ fiÙÈ, fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ·ÎfiÌ· ·ÓÙÈ‚·ÛÈÏÈ¿˜ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· ÙÔ 1834, ¤Ó· Ù¤ÙÔÈÔ ÔÈÎÔÁÂÓÂÈ·Îfi
Û˘Ì‚Ô‡ÏÈÔ ·ÔÊ¿ÛÈÛ ı·Ó·ÙÈ΋ ÔÈÓ‹ Ë ÔÔ›· ηÈ
ÂÎÙÂϤÛÙËÎÂ.
∏ ª·ÓÈ¿ÙÈÎË, ÏÔÈfiÓ, √ÌÔÛÔÓ‰›· ›¯Â οÔȘ
ÔÌÔÈfiÙËÙ˜ Ì ÙË ™Ô˘ÏÈÒÙÈÎË. ∫ÂÓÙÚÈÎfi ÔÚÌËÙ‹ÚÈÔ
ÔÏÏÒÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓˆÓ ÎÈÓËÌ¿ÙˆÓ, Ô ÙfiÔ˜ ‰È·ÎÚ›ıËΠ΢ڛˆ˜ ÛÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· Â·Ó¿ÛÙ·ÛË Ì ÙËÓ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· ÙˆÓ ª·˘ÚÔÌȯ·Ï·›ˆÓ.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ™Δƒ∞ΔπøΔπ∫∂™ ¢À¡∞ª∂π™ [195]

∞›ÙÈ· ·Ó¿Ù˘Í˘
ÙÔ˘ Ó·˘ÙÈÎÔ‡ ∏ ÚÔÛÙ·Û›· Ù˘ ƒˆÛ›·˜
∫·È ÙÒÚ· ÂÚ¯fiÌ·ÛÙ Û ¤Ó· ·ÎfiÌ· ÛÔ˘‰·ÈfiÙÂÚÔ ˙‹ÙËÌ·, Ò˜ ‰ËÏ·‰‹ ÔÚÁ·ÓÒıËÎÂ Ë Ó·˘ÙÈ΋ ‰‡Ó·ÌË Ù˘
∂·Ó¿ÛÙ·Û˘ ÛÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·Ù›·. Δ· ÂÏÏËÓÈο ·Ú¿ÏÈ· Î·È Ù· ÓËÛÈ¿ ÔÙ¤ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ·Ó Ó· ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·È
Ì ÙË Ó·˘ÙÔÛ‡ÓË, ¿ÏÏÔÙ ·Ú¤¯ÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ηχÙÂÚÔ˘˜ Ó·‡Ù˜ ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÛÙfiÏÔ˘, ¿ÏÏÔÙÂ Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÔÓÙ·˜ ÛÙÔ˘˜ ·ÁÒÓ˜ Ô˘ ¤Î·Ó·Ó ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ· ηٿ
ÙˆÓ √ıˆÌ·ÓÒÓ ÔÈ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈΤ˜ ‰˘Ó¿ÌÂȘ Î·È È‰›ˆ˜ Ë
μÂÓÂÙ›·, Ë πÛ·Ó›· Î·È Ë ƒˆÛ›·. §¤ÁÂÙ·È fiÙÈ ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË Ó·˘Ì·¯›· Ù˘ ¡·˘¿ÎÙÔ˘ ¤Ï·‚·Ó Û˘ÓÔÏÈο
̤ÚÔ˜ 30.000 ŒÏÏËÓ˜ ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·Ú·Ù¿¯ıËÎ·Ó Î·È

ÛÙÔ˘˜ ‰‡Ô ÛÙfiÏÔ˘˜. ΔÔ 16Ô Î·È ÙÔ 17Ô ·ÈÒÓ· ÔÈ Ì¤Ë‰Â˜ Ù˘ ƒfi‰Ô˘, Ù˘ Ã›Ô˘, Ù˘ ∫‡ÚÔ˘, Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘, Ù˘ ¡·˘¿ÎÙÔ˘, Ù˘ ∂‡‚ÔÈ·˜, Ù˘ ª˘ÙÈÏ‹Ó˘
›¯·Ó ÙËÓ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË Ó· ÚÔÛʤÚÔ˘Ó Á·Ï¤Ú˜ ·Ó¿ÏÔÁ˜ Ì ٷ ¤ÛÔ‰¿ ÙÔ˘˜ - Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ Ë ƒfi‰Ô˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ, Ë Ã›Ô˜ ¤ÍÈ, Ë ∫‡ÚÔ˜ ÂÙ¿, Ë ¶ÂÏÔfiÓÓËÛÔ˜ ÙÚÂȘ
Î·È ÔÏÏ¿ ·fi Ù· ¿ÏÏ· ÓËÛÈ¿ ·fi Ì›·, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ë ¡¿ÍÔ˜, Ë ÕÓ‰ÚÔ˜, Ë ª˘ÙÈÏ‹ÓË Î·È Ë ™¿ÌÔ˜.
ÕÏÏ· ÌÈÎÚfiÙÂÚ· fiÏÈ˙·Ó ·fi ÎÔÈÓÔ‡ Ì›· Á·Ï¤Ú·, fiˆ˜
Ë ª‡ÎÔÓÔ˜ Î·È Ë ™¤ÚÈÊÔ˜. ∞ÚÁfiÙÂÚ· Ô Ó·‡Ù˜ Ì·˜
ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Û·Ó Ó· ˘ËÚÂÙÔ‡Ó ÙÔ˘˜ ͤÓÔ˘˜, ΢ڛˆ˜
ÙÔÓ ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÛÙfiÏÔ, ·ÏÏ¿ ¤Ï·‚·Ó ̤ÚÔ˜ Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ·
Î·È Û ÂıÓÈÎÔ‡˜ ·ÁÒÓ˜. ª‹ˆ˜ ·fi ÙÔ 1770 ̤¯ÚÈ ÙÔ
1790 ‰ÂÓ ·Ó·‰Â›¯ıËÎ·Ó Ë ÙfiÏÌË Î·È Ë ÈηÓfiÙËÙ¿ ÙÔ˘˜
Ì ٷ ηٷ‰ÚÔÌÈο ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ªËÙÚÔÌ¿Ú· ηÈ

[196]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ÙˆÓ æ·ÚÈ·ÓÒÓ, Ì ÙËÓ ˘ÚfiÏËÛË ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡
ÛÙfiÏÔ˘ ÛÙÔ Δ˙ÂÛÌ¤Ó Î·È Ì ٷ ·ÎfiÌ· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ÙÔ˘ §¿ÌÚÔ˘ ∫·ÙÛÒÓË; ŸÌˆ˜, ÂÍ·ÈÚÂÙÈΤ˜ ‹Ù·Ó Î·È ÔÈ ÂȉfiÛÂȘ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ Ó·˘ÙÈÎÔ‡ ηÈ
ÛÙÔ ÂÌfiÚÈÔ Ì ÙÔ ÔÔ›Ô Û˘Ó‰¤ıËΠÛÙÂÓ¿ ·fi Ù·
Ù¤ÏË ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ·.
™ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ·˘Ù‹ Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ·Ó ÔÏÏ¿ Î·È ‰È¿ÊÔÚ· ·›ÙÈ·. ∂Í·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÔÏÈÙÈ΋˜ Û˘Óı‹Î˘ Ô˘ Û˘°ÎÚ·‚Ô‡Ú·
ÓÔÌÔÏÔÁ‹ıËΠÙÔ 1774 ÌÂٷ͇ ΔÔ˘ÚΛ·˜ Î·È ƒˆÛ›·˜,
ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·
ÁÈ· ÙËÓ ÔÔ›· ı· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ÏÂÙÔÌÂÚ¤ÛÙÂÚ· ·Ú·Ì ı¤Ì· ηٷ‰›ˆÍË
οو, Ë ƒˆÛ›· ·¤ÎÙËÛ ¿ÌÂÛÔ ‰Èη›ˆÌ· ıÚËÛ΢ÙÈÂÌÔÚÈÎÔ‡ ÏÔ›Ô˘
΋˜ ÚÔÛÙ·Û›·˜ ÛÙÔ ÔÚıfi‰ÔÍÔ ϋڈ̷ Ù˘ ∞Ó·ÙÔ·fi ÂÈÚ·Ù¤˜.
∏ Ì¿ÛÙÈÁ·
Ï‹˜. ΔÔ 1783 Ì ̛· ÂÌÔÚÈ΋ Û˘Óı‹ÎË ÂÍÔÌÔÈÒıËÎÂ
Ù˘ ÂÈÚ·Ù›·˜
Ì ÙȘ ·Ï·ÈfiÙÂÚ˜ Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Â˘ÓÔË̤Ó˜ ‰˘Î·ıÈÛÙÔ‡ÛÂ
Ó¿ÌÂȘ, ÙË μÂÓÂÙ›·, ÙË °·ÏÏ›·, ÙËÓ ∞ÁÁÏ›·. ŒÙÛÈ, ·ÂÈΛӉ˘ÓÔ
Ú·¯ˆÚ‹ıËΠÛÙÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ Ù˘ ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· ÙÔ˘
οı ٷ͛‰È
ÛÙË ªÂÛfiÁÂÈÔ, ÙËÓ ÂÌÔÚ›Ô˘, ÂÓÒ Ù· ÏÔ›· Ì ڈÛÈ΋ ÛËÌ·›· ¤¯·ÈÚ·Ó
ÔÔ›· Ï˘Ì·›ÓÔÓÙ·Ó ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÚÔÓÔÌ›ˆÓ. ª¿ÏÈÛÙ·, Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi
ÂÈÚ·Ù¤˜ ·fi Ù·
Ù· ¿ÚıÚ· Ù˘ Û˘Óı‹Î˘ ·˘Ù‹˜ ¤Î·Ó·Ó ÏfiÁÔ ÁÈ· ƒÒ‚fiÚÂÈ· ·Ú¿ÏÈ·
ÛÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜, ·ÏÏ¿ ÙÔ ¿ÚıÚÔ 24 ·Ó¤ÊÂÚ ÁÈ· ƒÒÙ˘ ∞ÊÚÈ΋˜.
ÛÔ˘˜ ÂÌfiÚÔ˘˜ Î·È ¿ÏÏÔ˘˜ Ô˘ ·Ó‹Î·Ó ÛÙË ƒˆÛ›·Ø
BETTMANN/
CORBIS/APEIRON
ÙÔ ¿ÚıÚÔ 26 ÁÈ· ƒÒÛÔ˘˜ ÂÌfiÚÔ˘˜ Î·È ¿ÏÏÔ˘˜ Ô˘

ÚÔÛٷهÔÓÙ·Ó ·fi ÙË ƒˆÛ›·Ø ÙÔ ¿ÚıÚÔ 68 ÁÈ· ˘ËÎfiÔ˘˜ Ù˘ ƒˆÛ›·˜ Î·È ÁÈ· ¿ÏÏÔ˘˜ Ô˘ ÂÍ·ÚÙÒÓÙ·Ó
·fi ·˘Ù‹Ø ÙÔ ¿ÚıÚÔ 69 ÁÈ· ÂÌfiÚÔ˘˜ ƒÒÛÔ˘˜ Î·È ¿ÏÏÔ˘˜ ÂÍ·ÚÙË̤ÓÔ˘˜ ·fi ·˘Ù‹. Δ¤ÏÔ˜, ÙÔ ¿ÚıÚÔ 74
·Ó·ÊÂÚfiÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ ƒÒÛÔ˘˜ ˘ËÎfiÔ˘˜ Î·È Û ¿ÏÏÔ˘˜
Ô˘ ·ÔÏ¿Ì‚·Ó·Ó ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· Ù˘. ¢ÂÓ Í¤ÚÔ˘ÌÂ
·Ó ·fi ÙȘ ‰È·Ù¿ÍÂȘ ·˘Ù¤˜ ÌÔÚԇ̠ӷ ‚Á¿ÏÔ˘Ì ÙÔ
Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ Ë ƒˆÛ›· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÂÎÙ›ÓÂÈ ÙËÓ
ÚÔÛÙ·Û›· Ù˘ Î·È Û ˘ËÎfiÔ˘˜ Ù˘ ΔÔ˘ÚΛ·˜. ∞ÏÏ¿
Ë ƒˆÛ›· ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹ ‹Ù·Ó ÈÛ¯˘Ú‹ Î·È Ë ΔÔ˘ÚΛ·
·‰‡Ó·ÌË. ∞fi ·˘Ùfi ÂˆÊÂÏ‹ıËΠÙÔ ‰ÈÎfi Ì·˜ ÂÌfiÚÈÔ Î·È Ë Ó·˘ÙÈÏ›· Ù¤ıËΠοو ·fi ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›·
Ù˘ ÚˆÛÈ΋˜ ÛËÌ·›·˜, Ù˘ ÚˆÛÈ΋˜ ˘ËÎÔfiÙËÙ·˜ ηÈ
Ù˘ ÚˆÛÈ΋˜ ÚÂۂ›·˜ ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË,
·ÔʇÁÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙËÓ Î·Ù·›ÂÛË Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜
΢‚¤ÚÓËÛ˘. ∏ ÙÂÏÂ˘Ù·›· fï˜ ‰ÂÓ ÙÔÏÌÔ‡Û ӷ ηٷʇÁÂÈ ÛÙË ‚›· Î·È Û˘Ó·ÈÛı·ÓfiÙ·Ó ÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜
Ô˘ ı· Â¤ÊÂÚÂ Ë Â¤Ì‚·ÛË Ù˘ ‚fiÚÂÈ·˜ ‰‡Ó·Ì˘,
ÔfiÙ ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ›ÛÂÈ ÙÔ˘˜ Ó·˘ÙÈÎÔ‡˜ Ì·˜ Ó·
ÙÂıÔ‡Ó ˘fi ÙËÓ ÙÔ˘ÚÎÈ΋ ÛËÌ·›· Ì ·ÓÙ¿ÏÏ·ÁÌ·
ÔÏÏ¿ ÚÔÓfiÌÈ·, ·ÏÏ¿ ÔÈ ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ·¤Ê˘Á·Ó Ó· ¤ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ ·Á›‰· ÙÔ˘˜. ∞ÍÈÔÌÓËÌfiÓÂ˘Ù· Â›Ó·È fiÛ·

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ™Δƒ∞ΔπøΔπ∫∂™ ¢À¡∞ª∂π™ [197]

™Â οı ·ÚÌ·ÙÔÏ›ÎÈ ·Ú¯ËÁfi˜ ‹Ù·Ó
Ô Î·ÂÙ¿ÓÈÔ˜ Î·È Â›¯Â ˆ˜ ‚ÔËıfi
¤Ó· ÚˆÙÔ·Ï›Î·ÚÔ.
Û¯ÂÙÈο Û˘Ó¤‚ËÛ·Ó ÙÔ 1819 Î·È ÙÔ 1820. ΔÔÓ √ÎÙÒ‚ÚÈÔ
ÙÔ˘ 1819 ÛÙËÓ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó ÔÏÏÔ›
ŒÏÏËÓ˜ ÏÔ›·Ú¯ÔÈ, ÚÔÛÎÂÎÏË̤ÓÔÈ ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘ ‰ÈÂÚÌËÓ¤· Ù˘ ÚˆÛÈ΋˜ ÚÂۂ›·˜ ªËÙÛ¿ÎË. ∂Λ Ì ‰È·Ù·Á‹ ÙÔ˘ ÚÂÛ‚Â˘Ù‹ ™ÙÚfiÁηÓÔÊ ÂȉÔÔÈ‹ıËÎ·Ó fiÙÈ
ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· Á›ÓÔ˘Ó Ó¤Â˜ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÛÙȘ Ó·˘ÙÈΤ˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ Û¯ÂÙÈο Ì ÙË ÌÂÙ·‚ÔÏ‹ Ù˘ ÛËÌ·›·˜ ηÈ
¤ÚÂ ӷ ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÔ˘Ó Ì›· ηٿÏÏËÏË ·¿ÓÙËÛË.
¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ÙÔ Î·ÏÔη›ÚÈ ÙÔ˘ 1820 η٤Ï¢Û ÛÙËÓ ÂÏÔÔÓÓËÛȷ΋ ·Ú·Ï›· ·¤Ó·ÓÙÈ ·fi ÙËÓ ⁄‰Ú· ÔıˆÌ·ÓÈÎfi ÔÏÂÌÈÎfi ÏÔ›Ô ÌÂٷʤÚÔÓÙ·˜ ÙÔ ‰ÈÂÚÌËÓ¤· ÙÔ˘
ÛÙfiÏÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËΠÌÚÔÛÙ¿ ÛÙȘ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜ Î·È ÍÂÙ‡ÏÈÍ ÌÂÁ¿Ï· Î·È ÔÏfi¯Ú˘Û· ÊÈÚÌ¿ÓÈ·
·Ó·ÁÁ¤ÏÏÔÓÙ·˜ fiÙÈ Ì ·˘Ù¿ Ù· ¯Ú˘Ûfi‚Ô˘Ï· Á›ÓÔÓÙ·È
ÂχıÂÚÔÈ, ·ÊÔÚÔÏfiÁËÙÔÈ Î·È Û fiÏ· ÈÛfiÙÈÌÔÈ Î·È ÈÛÔ‰›Î·ÈÔÈ Ì ÙÔ˘˜ ΢ڛ·Ú¯Ô˘˜, ·ÚΛ Ó· ‚Á¿ÏÔ˘Ó ÙËÓ Í¤ÓË
ÛËÌ·›· Î·È Ó· ˘„ÒÛÔ˘Ó ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋. ∞ÏÏ¿ ÔÈ ‰ÈÎÔ›
Ì·˜, ‹‰Ë ÏËÚÔÊÔÚË̤ÓÔÈ, ÂͤÊÚ·Û·Ó ÙËÓ Â˘ÁÓˆÌÔÛ‡ÓË ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙȘ ·Á·ı¤˜ ÚÔı¤ÛÂȘ ÙÔ˘˜, ÛÔ˘ÏÙ¿ÓÔ˘,
·ÏÏ¿ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ˙‹ÙËÌ· Ù˘ ÛËÌ·›·˜ ·¿ÓÙËÛ·Ó fiÙÈ
Ï˘Ô‡ÓÙ·Ó Ô˘ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ˘ÈÔıÂÙ‹ÛÔ˘Ó ·˘Ù¤˜
ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ, ÁÈ·Ù› Ù· ÏÔ›· ·Ó‹Î·Ó ηٿ ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ Û ƒÒÛÔ˘˜ ȉÈÔÎً٘, Î·È ÂΛÓÔÈ ÂÏ¿¯ÈÛÙ· Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·Ï‹ıÂÈ·, ·ÏÏ¿ Ë ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË ·Ô‰¤¯ıËΠÙËÓ ÚfiÊ·ÛË.
øÛÙfiÛÔ, Ë ÚÔÛÙ·Û›· ·˘Ù‹ ‰ÂÓ ·Ô‰ÂÈÎÓ˘fiÙ·Ó È‰È·›ÙÂÚ· ÂˆÊÂÏ‹˜ ·Ó ÂÚÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó ÛÙÔ Ó· ηχÙÂÈ Î¿ÔÈ· ÌÈÎÚ¿ ÏÔ›· Ô˘ ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·Ó Ì ·Û‹Ì·ÓÙ˜ Û˘Ó·ÏÏ·Á¤˜ ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο ·Ú¿ÏÈ·. ∞ÏÏ¿ Ì ÙÔ ¿ÚıÚÔ 11
Ù˘ Û˘Óı‹Î˘ ÙÔ˘ ∫ÈÔ˘ÙÛԇΠ∫·˚Ó·ÚÙ˙‹ ÂÈÙÚ¿ËÎÂ
ÛÙ· ÚˆÛÈο ÏÔ›· Ó· ÂÚÓÔ‡Ó ÂχıÂÚ· ·fi ÙÔÓ ∂‡ÍÂÈÓÔ fiÓÙÔ ÛÙÔ ∞ÈÁ·›Ô Î·È ÙÔ ·ÓÙ›ÛÙÚÔÊÔ, ÂÓÒ Ì ÙÔ
¿ÚıÚÔ 30 Ù˘ ÂÌÔÚÈ΋˜ Û˘Óı‹Î˘ ÂÈ΢ÚÒıËΠË
ÂÏ¢ıÂÚ›· Ù˘ ı·Ï·ÛÛÔÏÔ˝·˜. ∏ ∞ÈηÙÂÚ›ÓË Ë ªÂÁ¿ÏË, fiÙ·Ó ··›ÙËÛÂ Î·È ¤Ù˘¯Â Ó· ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ Ô ÂÌÔÚÈÎfi˜ ·ÔÎÏÂÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ ∂ÏÏËÛfiÓÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘ μÔÛfiÚÔ˘, ·fi ÙË Ì›· ¤ÛÙÚ„ ٷ ÛÈÙËÚ¿ Ù˘ ¶Ôψӛ·˜ ηÈ
Ù˘ ÓfiÙÈ·˜ ƒˆÛ›·˜ ÚÔ˜ ÙË ªÂÛfiÁÂÈÔ, ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË
ÚÔÛ¤Ï΢Û ÛÙ· ÏÈÌ¿ÓÈ· ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔÓ ∂‡ÍÂÈÓÔ fiÓÙÔ
Ù· ÚÔ˚fiÓÙ· Î·È Ù· ‚ÈÔÙ¯ÓÈο ›‰Ë ÙÔ˘ ÓfiÙÔ˘. ™¯ËÌ·Ù›ÛÙËÎÂ, ÏÔÈfiÓ, ÌÈ· «·Ï›ÚÚÔÈ·» Î·È ·fi ·˘Ù‹ ˆÊÂÏ‹ıË-

Î·Ó ÚÔ¿ÓÙˆÓ ÔÈ ÂÏÏËÓÈΤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜, ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi
ÂÌfiÚÈÔ Î·È Ë Ó·˘ÙÈÏ›·. ™ÙË ∫ˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË, ÛÙË
™Ì‡ÚÓË, ÛÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, Û fiϘ ÁÂÓÈο ÙȘ ÌÂÁ¿Ï˜
fiÏÂȘ ÙÔ˘ ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡ ÎÚ¿ÙÔ˘˜, Î·È ÂÈϤÔÓ ÛÙÔ
‚ÔÚÚ¿, ÛÙËÓ √‰ËÛÛfi Î·È ÛÙÔ Δ·˚Á¿ÓÈÔ (Δ·˚ÁηÓÚfiÎ),
ÛÙË ‰‡ÛË ÛÙ· ΢ÚÈfiÙÂÚ· ÏÈÌ¿ÓÈ· Ù˘ ∂˘ÚÒ˘, ȉڇıËÎ·Ó ÏÔ‡ÛÈ· ÂÏÏËÓÈο ·Ú·ÚÙ‹Ì·Ù·. ∂ÓÒ Ù· ÛÈÙËÚ¿ Ù˘
∞Û›·˜ η٤ÏËÁ·Ó ÛÙȘ ÓfiÙȘ ı¿Ï·ÛÛ˜, Ù· ÎÚ·ÛÈ¿ Ù˘
™ÎÔ¤ÏÔ˘ Î·È Ù˘ ™·ÓÙÔÚ›Ó˘, Ù· ·ÔÍËڷ̤ӷ ÊÚÔ‡Ù·
Ù˘ ¶ÂÏÔÔÓÓ‹ÛÔ˘ Î·È Ù˘ ™Ì‡ÚÓ˘, ÙÔ Ï¿‰È Ù˘ ∫Ú‹Ù˘ Î·È ÙˆÓ ∫˘‰ˆÓÈÒÓ, Ù· ‚·Ì‚·ÎÂÚ¿ Î·È Ù· Ì¿ÏÏÈÓ·
Ù˘ £ÂÛÛ·Ï›·˜ Î·È Ù˘ ∏›ÚÔ˘ ¤ÊÙ·Ó·Ó ÛÙ· ‚fiÚÂÈ· ÏÈÌ¿ÓÈ· ÙÔ˘ ∂‡ÍÂÈÓÔ˘ fiÓÙÔ˘. √È ŒÏÏËÓ˜ Ô˘ ›¯·Ó
ÂÁηٷÛÙ·ı› ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ¤ÊÂÚ·Ó Î·È ÂΛ ÔÏÏ¿
ÚÔ˚fiÓÙ· Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ Î·È ÚÔοÏÂÛ·Ó ·ÍÈfiÏÔÁË ·‡ÍËÛË ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ Ù˘ ÎÔÚÈÓıȷ΋˜ ÛÙ·Ê›‰·˜ Î·È ÙÔ˘
ÌÂÙ·ÍÈÔ‡. ŒÙÛÈ, ·˘Ù¤˜ ÔÈ ÂÚÈÔ¯¤˜, Ô˘ ÚÈÓ ‹Ù·Ó Ôχ
ÊÙˆ¯¤˜, ·Ó·˙ˆÔÁÔÓ‹ıËηÓ, ÂÓÒ ÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi Ó·˘ÙÈÎfi
ÂÎÌÂÙ·ÏχÙËΠÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· ÁÈ· Ó· ηٷÛ΢¿ÛÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· Î·È ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· ÏÔ›·. Δ·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÙËÎ·Ó ÂÌÔÚÈΤ˜ ·Ó¿ÁΘ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ °·ÏÏÈ΋˜
∂·Ó¿ÛÙ·Û˘ Î·È ·˘Í‹ıËÎÂ Ë ˙‹ÙËÛË ÛÈÙËÚÒÓ ÛÙË ‰˘ÙÈ΋ ∂˘ÚÒË. Δ· Á·ÏÏÈο ÏÔ›·, ·ÔÎÏÂÈṲ̂ӷ ·fi ÙËÓ
∞ÁÁÏ›·, ‰ÂÓ ÙÔÏÌÔ‡Û·Ó Ó· ÌÔ˘Ó ÛÙ· ÏÈÌ¿ÓÈ· Ù˘, ÂÓÒ
ÙÔ ÈÙ·ÏÈÎfi Ó·˘ÙÈÎfi ›¯Â ÙËÓ Ù‡¯Ë ÙÔ˘ Á·ÏÏÈÎÔ‡. ∏ Ó·˘ÙÈÏ›· Ù˘ ∞˘ÛÙÚ›·˜, Ô˘ ·ÎÌ¿˙ÂÈ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ì·˜, ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ·ÎfiÌ· Û ÓËȷ΋ ËÏÈΛ·, ÂÔ̤ӈ˜ fiÏÔ ÙÔ
ÂÌfiÚÈÔ ÙÔ˘ ∂‡ÍÂÈÓÔ˘ fiÓÙÔ˘ ¤Ú·Û ¯ˆÚ›˜ ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌfi ÛÙȘ ‰ÈΤ˜ Ì·˜ Ó·˘ÙÈΤ˜ ÎÔÈÓfiÙËÙ˜.

√È ÂÈÚ·Ù¤˜
Ù˘ ‚fiÚÂÈ·˜ ∞ÊÚÈ΋˜
∏ Ó·˘ÛÈÏÔ˝· Ù˘ ªÂÛÔÁ›Ԣ ÂΛÓË ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ‹Ù·Ó
ÂÎÙÂıÂÈ̤ÓË Û ¿Ú· ÔÏÏÔ‡˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘
ÂÈÚ·Ù›·˜, ÙËÓ ÔÔ›· ·ÛÎÔ‡Û·Ó ·ÚÔÎ¿Ï˘Ù· ηÈ
·ÓÂÌfi‰ÈÛÙ· ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ Î¿ı ÛËÌ·›·˜ Î·È ‰‡Ó·Ì˘ ÔÈ
‚¿Ú‚·ÚÔÈ ‰˘Ó¿ÛÙ˜ Ù˘ ∞ÏÁÂÚ›·˜, Ù˘ ΔÚ›ÔÏ˘ ηÈ
Ù˘ Δ‡Óȉ·˜. Δ· ÏÔ›· Ì·˜, ÏÔÈfiÓ, ¤ÚÂ ӷ ηٷÛ΢¿˙ÔÓÙ·È ¤ÙÛÈ ÒÛÙ ӷ Â›Ó·È Ù·¯‡Ù·Ù· Î·È Ó· ›ӷÈ
ÚÔÂÙÔÈÌ·Ṳ̂ӷ fi¯È ÌfiÓÔ ÁÈ· ÂÌfiÚÈÔ ·ÏÏ¿ Î·È ÁÈ·

[198]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

fiÏÂÌÔ. ªÔÚԇ̠ӷ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘ÌÂ Â‰Ò ÔÏϤ˜ Ì¿¯Â˜ Ì ÂΛÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ‰È·‚fiËÙÔ˘˜ ÂÈÚ·Ù¤˜, ¿ÏÏÔÙ ÌÂ
ηÏfi Ù¤ÏÔ˜, ¿ÏÏÔÙ Ì ηÎfi. ŸÏÔÈ fï˜ ÚÔ·Ó‹ÁÁÂÈÏ·Ó ÙÔ˘˜ ¿ıÏÔ˘˜ Ô˘ ÌÂÙ¿ ·fi 20 ‹ 30 ¯ÚfiÓÈ· ı· ¤Î·Ó·Ó ÈÛÙÔÚÈο ÙfiÛ· ÔÓfiÌ·Ù·, ›Ù ÂÌÔÚÔÏÔÈ¿Ú¯ˆÓ
›Ù ӷ˘ÙÒÓ. ∞ÏÏ¿ ·ÓÙ› ÁÈ· ÙȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ·˘Ù¤˜, ÔÈ
Ôԛ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ¿ÓÙÔÙ ·ÎÚȂ›˜ ÂÂȉ‹ ÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·È
Û ÚÔÊÔÚÈΤ˜ Î·È ·ÙÔÌÈΤ˜ ·Ú·‰fiÛÂȘ, Â›Ó·È ÚÔÙÈÌfiÙÂÚÔ Ó· ·Ó·˙ËÙ‹ÛÔ˘Ì Â›ÛË̘ ηٷÁڷʤ˜ Ù˘
Á·ÏÏÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘ ÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÔ˘Ì ÙËÓ ÙfiÏÌË Î·È
ÙËÓ ·˘ÙÔÂÔ›ıËÛË ÙˆÓ Â¯ıÚÒÓ Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÔÈ
‰ÈÎÔ› Ì·˜ ·Ó·Áο˙ÔÓÙ·Ó Î¿ı ̤ڷ Ó· Ì¿¯ÔÓÙ·È Â›ÙÂ
fiÙ·Ó ÌÂÙ¿ÊÂÚ·Ó Ù· ÊÔÚÙ›· ÙÔ˘˜ ÛÙ· ÏÈÌ¿ÓÈ· Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ›Ù fiÙ·Ó Â¤ÛÙÚÂÊ·Ó Ì ÏÔ‡ÛÈ· Î¤Ú‰Ë ÛÙËÓ
·ÙÚ›‰·. ΔËÓ 11Ë πÔ˘Ï›Ô˘ 1790 ¤Ó· ·ÏÁÂÚÈÓfi ÌÚ›ÎÈ
ÙfiÏÌËÛ ӷ ·„ËÊ‹ÛÂÈ ÙȘ ·ÂÈϤ˜ ÔÏfiÎÏËÚÔ˘ Á·ÏÏÈÎÔ‡ ÛÙfiÏÔ˘ Ì ΢‚ÂÚÓ‹ÙË ÙÔ Ó·‡·Ú¯Ô Bruix. ∂·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ ˙ËÙÔ‡Û·Ó Ó· ÙÔ ÂϤÁÍÔ˘Ó, ·ÏÏ¿ ·Ú¿ÎÔ˘ÁÂ.
ΔfiÙ ÙÔ ˘ÚÔ‚fiÏËÛ·Ó, ·ÏÏ¿ Ì ·˘ı¿‰ÂÈ· ·ÓÙ·¤‰ˆÛÂ
ÙË ‚ÔÏ‹ Û fiÏ· Ù· ÏÔ›· ·fi Ù· ÔÔ›· ÂÚÓÔ‡ÛÂ, ÌÂ
ÙË ÛËÌ·›· ÙÔ˘ ·Á¤Úˆ¯· ˘„ˆÌ¤ÓË. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ ‰›ÎÚÔÙÔ √ÚÌËÙÈÎfi˜ ηٿÊÂÚ ӷ Ú›ÍÂÈ fiÏ· Ù· ÈÛÙ›· ÙÔ˘
ÂÈÚ·ÙÈÎÔ‡, ·ÊÔ‡ ‰ÂÓ Â›¯Â ¿ÏÏÔ ÙÚfiÔ Ó· ÙÔ ·Ó·ÁοÛÂÈ Ó· ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ. √È ‰ÈÎÔ› Ì·˜ ·Ó·ÌÂÙÚ‹ıËÎ·Ó ÌÂ
Ù¤ÙÔÈÔ˘˜ ·ÓÙÈ¿ÏÔ˘˜ Î·È ÚÔÂÙÔÈÌ¿ÛÙËÎ·Ó Û·Ó Ó·
‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Û ÌÈ· ÛÎÏËÚ‹ ·ÏÏ¿ ˆÊ¤ÏÈÌË Û¯ÔÏ‹, ÁÈ·
Ó· ·ÓÙÈ·Ú·Ù·¯ıÔ‡Ó ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Û ÔÏfiÎÏËÚÔ˘˜
ÔıˆÌ·ÓÈÎÔ‡˜ ÛÙfiÏÔ˘˜.
∏ ÈÛÙÔÚÈ΋ ·Ï‹ıÂÈ· ··ÈÙ› Ó· ÚÔÛı¤ÛÔ˘Ì οÙÈ
∏ ›ÛÔ‰Ô˜
ÙÔ˘ ÏÈÌ·ÓÈÔ‡
·ÎfiÌ· ÛËÌ·ÓÙÈÎfi, Ô˘ Û˘ÓÙ¤ÏÂÛ ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙÔ˘
Ù˘ ⁄‰Ú·˜.
Ó·˘ÙÈÎÔ‡ Ì·˜. ΔÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ÚÒÙÔ˜, fiÛÔ ÁÓˆÚ›∏ ⁄‰Ú·, ÔÈ ™¤ÙÛ˜
˙Ô˘ÌÂ, ‚‚·›ˆÛÂ Ô ∞Ó¿ÚÁ˘ÚÔ˜ ∞Ó‰Ú¤Ô˘ Ã. ∞Ó·ÚÁ‡ÚÔ˘
Î·È Ù· æ·Ú¿ ‹Ù·Ó
Ô˘ ¤ÁÚ·„ ٷ ™ÂÙÛÈÒÙÈη, Î·È ÙÔ ¿ÎÔ˘Û ӷ ϤÁÂÙ·È
Ù· ηÙÂÍÔ¯‹Ó
·fi ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘˜ Û ËÏÈΛ· ÏÔÈ¿Ú¯Ô˘˜ Ù˘ ÂÚÈÔÓËÛÈ¿ Ù· ÔÔ›·
·Ó¤‰ÂÈÍ·Ó ÙÔ˘˜
¯‹˜ ÙÔ˘, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ¤Ï·‚·Ó ̤ÚÔ˜ Û ı·Ï·ÛÛÈÓ¤˜ ÔŒÏÏËÓ˜ Ó·˘ÙÈÎÔ‡˜ Ú›˜ Î·È Ì›ÏËÛ·Ó ˆ˜ ·˘ÙfiÙ˜ Ì¿ÚÙ˘Ú˜. ∞Ó ÔÈ
Ô˘ ¤‰ˆÛ·Ó
ÕÁÁÏÔÈ, Ô˘ ›¯·Ó ÙfiÙ ¿ÂÈÚÔ˘˜ Ó·˘ÙÈÎÔ‡˜ Î·È ÂÌÔÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜,
ÚÈÎÔ‡˜ ÛÙ·ıÌÔ‡˜, ¤‚ÏÂ·Ó ·ÂÈÏËÙÈο, fiˆ˜ ¤¯ÂÈ ÂÈÈÛ¿ÍÈÔ ·ÁÒÓ·
ˆı› ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÊÔÚ¤˜, ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜
ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·.
DAVE G. HOUSER/
Ó·˘ÙÈÏ›·˜, ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ Ó· ÙËÓ ÂÌÔCORBIS/APEIRON
‰›ÛÔ˘Ó, Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÁÈ·Ù› ÔÈ Ó·˘ÙÈÎÔ› Ì·˜ ÚÔÛ·ıÔ‡Û·Ó Î·È Î·ÙfiÚıˆÓ·Ó Ó· ·Ú·‚È¿˙Ô˘Ó ÏÈÌ¿ÓÈ·
·ÔÎÏÂÈṲ̂ӷ ·fi ÙÔ ÛÙfiÏÔ ÙÔ˘˜, ÁÈ· Ó· ÂÈÛ¿ÁÔ˘Ó ÂÚÈ˙‹ÙËÙ· ÛÈÙËÚ¿ Î·È Ó· ÎÂÚ‰›˙Ô˘Ó ÌÂÁ¿Ï· ÏÔ‡ÙË Ô˘
·ÔÙ¤ÏÂÛ·Ó ·ÚÁfiÙÂÚ· ÙÔ ÚÒÙÔ Ù·ÌÂ›Ô ÙÔ˘ Â·Ó·ÛÙ·ÙÈÎÔ‡ ÛÙfiÏÔ˘. √È ÕÁÁÏÔÈ fï˜ fi¯È ÌfiÓÔ ·Ó¤¯ÔÓÙ·Ó
Ù· ÂÌÔÚÈο ÛοÊË Ó· ‰È·Ï¤Ô˘Ó ·ÓÂÌfi‰ÈÛÙ·
ÛÙË ªÂÛfiÁÂÈÔ, ·ÏÏ¿ Î·È fiÛ˜ ÊÔÚ¤˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ

ÂÈÚ·ÙÒÓ Ù˘ ∞ÊÚÈ΋˜ Û˘Ófi‰Â˘·Ó Ì ÔÏÂÌÈο ÏÔ›·
ÊÔÚÙËÁ¿ ÔÌÔÂıÓ‹ ‹ ÊÈÏÈο, Úfiı˘Ì· ‰¤¯ÔÓÙ·Ó ˘fi
ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙÔ˘˜ Î·È Ù· ‰Èο Ì·˜. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ,
fiÙ·Ó ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÚÔÛ·ıÔ‡Û·Ó Ó· ·Ú·‚È¿ÛÔ˘Ó
ÙÔ˘˜ ·ÔÎÏÂÈÛÌÔ‡˜, ÔÈ ÕÁÁÏÔÈ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó ·Ú¿
Ó· ÙÔ˘˜ ·ÚÂÌÔ‰›ÛÔ˘Ó, fiˆ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÈ ÛÙ· ¡·˘ÙÈο
ÙÔ˘ Ô ∞Ó·ÛÙ¿ÛÈÔ˜ ∫. √ÚÏ¿Ó‰Ô˜. ™Â ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ÂÚ›ÙˆÛË fï˜ Û˘ÌÂÚÈʤÚıËÎ·Ó fiÛÔ ÈÔ ÊÈÏÈο ÁÈÓfiÙ·Ó ÛÙÔ ÂÏÏËÓÈÎfi Ó·˘ÙÈÎfi Î·È ¿ÓÙÔÙ ÙÈÌÔ‡Û·Ó ÙËÓ
ÈηÓfiÙËÙ· Î·È ÙËÓ ÙfiÏÌË ÙÔ˘.

⁄‰Ú·, ™¤ÙÛ˜, æ·Ú¿
∞˘Ù¤˜ ‹Ù·Ó ÔÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ Ô˘ ¢ÓfiËÛ·Ó
ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Î·È ÙË ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ ÂÎ·›‰Â˘ÛË ÙÔ˘
Ó·˘ÙÈÎÔ‡ Ì·˜ ·fi Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ·. ∫ÂÓÙÚÈο «ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈ·» ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÂΛÓÔ˘
ı·‡Ì·ÙÔ˜ ¤ÁÈÓ·Ó Ù· ÙÚ›· ÌÈÎÚ¿ ÓËÛÈ¿, Ë ⁄‰Ú·, ÔÈ ™¤ÙÛ˜ Î·È Ù· æ·Ú¿. ∏ ⁄‰Ú·, Ô˘ ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ ÏÂÁfiÙ·Ó À‰Ú¤·, ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÌfiÓÔ Ì›· ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·
ÙÔ˘ ÚÒÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ‡. √‡Ù ÙÔ ·Ú¯·›Ô fiÓÔÌ· ÙˆÓ
™ÂÙÛÒÓ Â›Ó·È Ì ·ÎÚ›‚ÂÈ· ÁÓˆÛÙfi, ÂÓÒ Ù· æ·Ú¿,
Ô˘ οÔÙ ϤÁÔÓÙ·Ó æ‡Ú·, ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ·Ú¿
ÌfiÓÔ «ˆ˜ ·˘Ù¿ Ô˘ ÛËÌ·›ÓÔ˘Ó Â˘Ù¤ÏÂÈ·». ∞ÏÏ¿ Ô Ó¤Ô˜
ÂÏÏËÓÈÛÌfi˜ ‹Ù·Ó ÁÚ·ÊÙfi Ó· ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÈ Ì ·ı¿Ó·ÙË
‰fiÍ· ·˘Ù¿ Ù· ÌÈÎÚ¿ ÓËÛÈ¿.
√È ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ¤¯Ô˘Ì ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË
ÙÔ˘˜ ̤¯ÚÈ Ù· ̤۷ ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ· Â›Ó·È ÂÏÏÈ›˜, ÙÔ
‚¤‚·ÈÔ fï˜ Â›Ó·È fiÙÈ Ë ·Ó¿Ù˘Í‹ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó Ù·¯Â›·
Î·È ÌÂÁ¿ÏË. ¶ÚÒÙÔ ÙÂÎÌ‹ÚÈÔ Ù˘ ·Ó¿Ù˘Í‹˜ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È Ô ÏËı˘ÛÌfi˜. ∏ ⁄‰Ú· Î·È Ù· æ·Ú¿ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘
17Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È ÔÈ ™¤ÙÛ˜ ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ·
‹Ù·Ó ۯ‰fiÓ ¤ÚËÌ· ÓËÛÈ¿. ΔȘ ·Ú·ÌÔÓ¤˜ Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘ Ô ÏËı˘ÛÌfi˜ Ù˘ ⁄‰Ú·˜ ˘ÔÏÔÁÈ˙fiÙ·Ó ¿Óˆ
·fi 15.000 „˘¯¤˜, ÙˆÓ ™ÂÙÛÒÓ Á‡Úˆ ÛÙȘ 8.000 ηÈ
ÙˆÓ æ·ÚÒÓ ÂÚ›Ô˘ ÛÙȘ 7.000. ¢Â‡ÙÂÚÔ ·Ô‰ÂÈÎÙÈÎfi
ÛÙÔÈ¯Â›Ô Ù˘ ·Ó¿Ù˘Í˘ Â›Ó·È ÔÈ ÏÔ‡ÛȘ ·ÔÙ·ÌȇÛÂȘ. ™ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË ÙÔ˘ ∞ÁÒÓ· ˘‹Ú¯·Ó ÛÙË ⁄‰Ú·
¿Óˆ ·fi 60 ÎÂÊ·Ï·ÈÔ‡¯ÔÈ, ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ 20 ÂÚ›Ô˘ ·¤ÎÙËÛ·Ó ¿Óˆ ·fi 100.000 ‰›ÛÙËÏ· Î·È Î¿ÔÈÔÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÔÏÏ·Ï¿ÛÈ·, Á‡Úˆ ÛÙȘ 30.000 ÌÂ
¿Óˆ ·fi 50.000 ‰›ÛÙËÏ·. ™ÙȘ ™¤ÙÛ˜ ˘‹Ú¯·Ó
‰¤Î· ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ Ô˘ ηÙ›¯·Ó Ë Î·ıÂÌ›· ¿Óˆ ·fi
100.000 ‰›ÛÙËÏ·, ‰¤Î· ÔÈÎÔÁ¤ÓÂȘ ÏÈÁfiÙÂÚ· ·fi ·˘Ùfi
ÙÔ ÔÛfi, ̤¯ÚÈ 50.000, Î·È ¿ÏϘ ‰¤Î· ÏÈÁfiÙÂÚ·. °È·
Ù· æ·Ú¿ ϤÁÂÙ·È fiÙÈ ÔÈ ·ÔÙ·ÌȇÛÂȘ ÙÔ˘˜, Ì·˙› ÌÂ
ÙˆÓ ™ÂÙÛȈÙÒÓ, ‹Ù·Ó ›Û˜ ۯ‰fiÓ Ì ÙÔ˘˜ ıËÛ·˘ÚÔ‡˜ Ù˘ ⁄‰Ú·˜. ∞ÏÏ¿ ÙÔ Î·Ï‡ÙÂÚÔ ÚÔ˚fiÓ Ù˘ ÂÚÁ·Û›·˜ ÙˆÓ ÓËÛȈÙÒÓ ·˘ÙÒÓ ‹Ù·Ó Ë Î·Ù·Û΢‹ ÙÔ˘

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ™Δƒ∞ΔπøΔπ∫∂™ ¢À¡∞ª∂π™ [199]

ÛÙfiÏÔ˘, Ô˘ ¤ÌÂÏÏ ӷ ÚˆÙ·ÁˆÓÈÛÙ‹ÛÂÈ ÛÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË. °È· ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ ÏÔ›ˆÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó Û˘Áί˘Ì¤Ó˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜. ∫¿ÔÈÔÈ ˘ÔÛÙËÚ›˙Ô˘Ó fiÙÈ ÙÔ
1813 Ù· ÏÔ›· fiÏˆÓ ÙˆÓ ·Ú·Ï›ˆÓ Î·È ÙˆÓ ÓËÛÈÒÓ,
fiÛ· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·Ó Î¿Ùˆ ·fi ÙËÓ ÔıˆÌ·ÓÈ΋ ΢ÚÈ·Ú¯›·,
˘ÔÏÔÁ›˙ÔÓÙ·Ó Û 615 Ì ¯ˆÚËÙÈÎfiÙËÙ· 153.580 ÙfiÓˆÓ
Î·È ·ÚÈıÌfi ÏËÚˆÌ¿ÙˆÓ 17.526. ªfiÓÔ Ë ⁄‰Ú· ϤÁÂÙ·È
fiÙÈ Â›¯Â 120 ÌÂÁ¿Ï· ÏÔ›· ÔÏÈṲ̂ӷ Ì 2.400 ˘ÚÔ‚fiÏ· Î·È Ì ÏËÚÒÌ·Ù· ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ô ÂÏ¿¯ÈÛÙÔ˜ ·ÚÈıÌfi˜ ‹Ù·Ó 40 ¿Ó‰Ú˜. ΔÔ 1816 Ô ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ÏÔ›ˆÓ
Ô˘ ·Ó‹Î·Ó Û ·˘Ù¿ Ù· ÓËÛÈ¿ Î·È Ù· ·Ú¿ÏÈ· ˘ÔÏÔÁÈ˙fiÙ·Ó, Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜, Û 700, Ì ϋڈ̷ ·fi 18.000 Ó·‡Ù˜, ÔÏÈṲ̂ӷ Ì 6.000 ˘ÚÔ‚fiÏ·. ™‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ›‰È˜ ¿ÓÙ· ÏËÚÔÊÔڛ˜, ÙÔ
1821 Ù· ÓËÛÈ¿ Î·È Ù· ·Ú¿ÏÈ· Ô˘ Û‹ÌÂÚ· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó
ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ÂÎÙfi˜ ·fi Ù· ∂Ù¿ÓËÛ·, ›¯·Ó ÏÔ›· ¯ˆÚËÙÈÎfiÙËÙ·˜ 61.449 ÙfiÓˆÓ, ·fi ÙÔ˘˜
ÔÔ›Ô˘˜ Ë ⁄‰Ú· ·ÚÈıÌÔ‡Û 27.492 ÙfiÓÔ˘˜ Î·È ÔÈ ™¤ÙÛ˜ 15.797. ∞fi ¿ÏϘ ÏËÚÔÊÔڛ˜, Ù· ÓËÛÈ¿ ⁄‰Ú·,
™¤ÙÛ˜, æ·Ú¿ Î·È ∫¿ÛÔ˜ ›¯·Ó ÂÚ›Ô˘ 400 ÏÔ›·,
Ô˘ Ë ÂÏ¿¯ÈÛÙË ¯ˆÚËÙÈÎfiÙËÙ¿ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó 150 ¤ˆ˜ 200
ÙfiÓÔÈ. ™‡Ìʈӷ Ì ¿ÏϘ ¿ÏÈ ËÁ¤˜, ÙÔ ÂÌÔÚÈÎfi
Ó·˘ÙÈÎfi ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ÚÒÙˆÓ ÓËÛÈÒÓ ÙÔ 1821 ·ÚÈıÌÔ‡ÛÂ
300 ÏÔ›· ·fi 60 ̤¯ÚÈ 400 ÙfiÓÔ˘˜ Î·È ϋڈ̷
12.000 ÂÚ›Ô˘ Ó·˘ÙÒÓ. √ ∞ϤͷӉÚÔ˜ ™Ô‡ÙÛÔ˜ ˘ÔÏfiÁÈÛ ٷ ÏÔ›· Ù˘ ⁄‰Ú·˜ Û 65, ÙˆÓ ™ÂÙÛÒÓ Û 50
Î·È ÙˆÓ æ·ÚÒÓ Û 35. √ ΔÚÈÎÔ‡˘ Î·È Ô ºÈϋ̈Ó
·¤‰ˆÛ·Ó ÛÙÔ ÚÒÙÔ ÓËÛ› 92, ÛÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ 44, ηÈ

ÛÙÔ ÙÚ›ÙÔ 40. √ Â›ÛËÌÔ˜ ¶›Ó·Î·˜ Ô˘ ÚÔÛ·ÚÙ‹ıËÎÂ
ÛÙÔ μ·ÛÈÏÈÎfi ¢È¿Ù·ÁÌ· Ù˘ 12˘ πÔ˘Ï›Ô˘ 1856 ηÈ
fiÚÈ˙ ÙȘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ÓËÛÈÒÓ ⁄‰Ú·˜, ™ÂÙÛÒÓ Î·È æ·ÚÒÓ ·¤‰ˆÛ ÛÙËÓ ⁄‰Ú· 59 ÏÔ›·, ÛÙȘ
™¤ÙÛ˜ 47 Î·È ÛÙ· æ·Ú¿ 40. ∂ÓÓÔÂ›Ù·È fiÙÈ ÔÈ ‰È¿ÊÔÚÔÈ
·˘ÙÔ› ·ÚÈıÌÔ› ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· Û˘Ì‚È‚·ÛÙÔ‡Ó ÌÂٷ͇
ÙÔ˘˜ Ô‡Ù ӷ Ô‰ËÁ‹ÛÔ˘Ó Û ̷ıËÌ·ÙÈο Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù·. ¶Ò˜ ÂÓÒ Ù· ÙÚ›· ÓËÛÈ¿ ›¯·Ó 300 ÏÔ›· Î·È Ë
⁄‰Ú· ÌfiÓË Ù˘ 120 ÌÂÁ¿Ï· ÏÔ›·, ÛÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË
Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ó ÌfiÓÔ 146; ™ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜ ·˘ÙÔ‡˜ ‰ÂÓ
ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È Ù· ˘ÚÔÏÈο, Ô˘ fï˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó
¿Óˆ ·fi 150. ∞Ó Ù· ÏÔ›· Ù˘ ⁄‰Ú·˜, ÙˆÓ ™ÂÙÛÒÓ
Î·È ÙˆÓ æ·ÚÒÓ ‹Ù·Ó 300 Î·È Ì·˙› Ì Ù˘ ∫¿ÛÔ˘ 400,
Ò˜ Ô Û˘ÓÔÏÈÎfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ÏÔ›ˆÓ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ·Ú·Ï›ˆÓ Î·È ÙˆÓ ÓËÛÈÒÓ ‰ÂÓ ˘ÂÚ¤‚·ÈÓ ٷ 600
‹ 700; ∫È ÂÓÒ ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ÙfiÓˆÓ ÙÔ˘ ÛËÌÂÚÈÓÔ‡ ‚·ÛÈÏ›Ԣ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ‹Ù·Ó 61.449, Ò˜ ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ
ÙfiÓˆÓ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÂÏÏËÓÈÎÒÓ ·Ú·Ï›ˆÓ Î·È ÙˆÓ ÓËÛÈÒÓ
¤ÊÙ·Ó ÛÙÔ˘˜ 153.580; ΔÔ Èı·ÓfiÙÂÚÔ Â›Ó·È fiÙÈ Ë
⁄‰Ú·, ÂÎÙfi˜ ÙˆÓ 59 ÏÔ›ˆÓ ÙÔ˘ Â›ÛËÌÔ˘ ¶›Ó·Î·, ›¯Â
Î·È Î¿ÔÈ· ¿ÏÏ·, Ù· ÔÔ›· ›Ù ‰ÂÓ ¯ÚËÛ›ÌÂ˘Û·Ó ÛÙÔÓ
∞ÁÒÓ· ›Ù ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ıËÎ·Ó ˆ˜ ˘ÚÔÏÈο. ∞fi
ÙËÓ ¿ÏÏË, ÔÈ ™¤ÙÛ˜, fiÛÔ ‰È·ÚÎÔ‡ÛÂ Ë ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË

[200]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ΔÔ Ó¤Ô ÏÈÌ¿ÓÈ
ÙˆÓ ™ÂÙÛÒÓ.
∏ ÓÔÌÔıÂÛ›·
ÙˆÓ ™ÂÙÛÒÓ
Ô˘ ηٷÁÚ¿ÊËÎÂ
ÙÔ 1814 Ú‡ıÌÈ˙Â
ı¤Ì·Ù· Ô˘
·ÊÔÚÔ‡Û·Ó
Û ‰ÔÛÔÏË„›Â˜,
ÛÙËÓ ÂÚÁ·Û›·,
ÛÙȘ ·ÌÔÈ‚¤˜ ηÈ
ÛÂ ¿ÏÏ· ˙ËÙ‹Ì·Ù·.
√È ·ÓÙ›ÛÙÔȯÔÈ
ÓfiÌÔÈ Ù˘ ⁄‰Ú·˜
·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó
ÙÔ 1818.
ANDREAS G. KARELIAS/
SHUTTERSTOCK

ηٷÛ··Û·Ó 27 Ó¤· ÏÔ›· (‚ÚÈÎÔϤÙÙ˜). ™Â ·˘Ùfi
ÙÔ ÛËÌÂ›Ô Ë Â›ÛËÌË °ÂÓÈ΋ ÂÊËÌÂÚ›‰· Ù˘ 26˘
ª·˝Ô˘ 1826 ·Ó¤ÊÂÚ fiÙÈ «ÔÈ ™ÂÙÛÈÒÙ˜ ¤¯Ô˘Ó ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÏÔ›· ·fi ÙÔ˘˜ À‰Ú·›Ô˘˜
·ÏÏ¿ Ôχ ÏÈÁfiÙÂÚÔ˘˜ Ó·‡Ù˜».
°È·Ù› fï˜ Ó· ·ÔÚԇ̠ÁÈ· ÙȘ ·Ó·ÎÚȂ›˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È Û ¯ÚfiÓÔ˘˜ ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜
‰ÂÓ ˘‹Ú¯·Ó Ô‡Ù ˘Ô˘ÚÁÂ›Ô ¡·˘ÙÈÏ›·˜ Ô‡Ù ÏÈÌÂÓÈΤ˜ ·Ú¯¤˜ Ô‡Ù ÓËÔÏfiÁÈ·; ∂ȉÈο fiÙ·Ó ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì fiÛ˜ ·ÌÊÈ‚Ôϛ˜ ÁÂÓÓ‹ıËÎ·Ó ÁÈ· ÙËÓ ·ÎÚ›‚ÂÈ· ÙˆÓ
ÏËÚÔÊÔÚÈÒÓ Ô˘ ‰ËÌÔÛ›Â˘ÛÂ Ë ÂÏÏËÓÈ΋ ΢‚¤ÚÓËÛË
ÁÈ· ÙÔ Ó·˘ÙÈÎfi ÙÔ ¤ÙÔ˜ 1866; §·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜, ˆÛÙfiÛÔ,
˘fi„Ë ÙÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜ ÙÔ˘ 1866 fiˆ˜ ¤¯Ô˘Ó Î·È Û˘ÁÎÚ›ÓÔÓÙ¿˜ ÙÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ Èı·ÓfiÙÂÚÔ˘˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜
Ô˘ ·Ô‰›‰ÔÓÙ·È ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÚÈÓ ÙËÓ ∂·Ó¿ÛÙ·ÛË,
ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ì ӷ Û˘Ó¿ÁÔ˘Ì οÔÈ· Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù·
Û¯ÂÙÈο ·ÛÊ·Ï‹. ΔÔ 1866 ›¯·Ì 5.156 ÏÔ›·, ÂÎÙfi˜
ÙˆÓ ∂Ù·Ó‹ÛˆÓ Î·È 297.424 ÙfiÓÔ˘˜. μÚ›ÛÎÔ˘Ì 24.949
¿Ó‰Ú˜ ·Ó·ÙÚ¤¯ÔÓÙ·˜ ·Ó·ÁηÛÙÈο ÛÙÔ 1864, ÂÂȉ‹
Ô‡Ù ÙÔ 1866 Ô‡Ù ÙÔ 1865 ÛËÌÂÈÒÓÔÓÙ·È. ∞Ó Ï¿‚Ô˘ÌÂ
˘fi„Ë ÙÔ˘˜ ÙfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘ 1866, ‰ËÏ·‰‹ 300.000 ÂÚ›Ô˘, Î·È ÙÔ˘˜ Û˘ÁÎÚ›ÓÔ˘Ì Ì ÙÔ˘˜ ÙfiÓÔ˘˜ Ô˘ ϤÁÂÙ·È fiÙÈ Â›¯·Ó ÙÔ 1821 ÔÈ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó ÙÔ
‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ‰ËÏ·‰‹ ÂÚ›Ô˘ 60.000, ‚Ú›ÛÎÔ˘Ì fiÙÈ ¤ÎÙÔÙ ÙÔ ÂÌÔÚÈÎfi Ì·˜ Ó·˘ÙÈÎfi ÂÓÙ·Ï·ÛÈ¿ÛÙËÎÂ. ∞fi ÙËÓ ¿ÏÏË fï˜, ·Ó Û˘ÁÎÚ›ÓÔ˘Ì ٷ
ÓÂfiÙÂÚ· ÏËÚÒÌ·Ù·, Ô˘ ·Ó¤Ú¯ÔÓÙ·Ó Û 25.000 ηÈ
Û 18.000 ¿Ó‰Ú˜ ÛÙËÓ ·Ú·ÌÔÓ‹ Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘
Î·È ·Ú·‰Â¯Ùԇ̠fiÙÈ Èı·Ófiٷٷ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ÔÈ
11.000 ¤ˆ˜ 12.000 ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi Ù· ·Ú¿ÏÈ· ηÈ
Ù· ÓËÛÈ¿ Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó Û‹ÌÂÚ· ÙÔ ‚·Û›ÏÂÈÔ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜, ı· ηٷϋÍÔ˘Ì Û οÔÈÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ·, Ô˘
ÂȂ‚·ÈÒÓÂÙ·È ·fi fiϘ ÙȘ ¿ÏϘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ù˘
ÂÔ¯‹˜, fiÙÈ ‰ËÏ·‰‹ Ù· ÏËÚÒÌ·Ù·, ΢ڛˆ˜ ÙˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÏÔ›ˆÓ, ‹Ù·Ó ÔÏ˘ÏËı¤ÛÙÂÚ· ·fi Ù· ÛËÌÂÚÈÓ¿
Ù˘ ›‰È·˜ ηÙËÁÔÚ›·˜. ∞˜ ÌËÓ Í¯ӿÌ fiÙÈ ÂÍ·ÈÙ›·˜
ÙˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÎÈÓ‰‡ÓˆÓ Ô˘ ‰È¤ÙÚ¯·Ó, ·Ó·ÁηÛÙÈο
‹Ù·Ó Ôχ ÈÔ ÂÎ·È‰Â˘Ì¤Ó· ·fi Ù· ÛËÌÂÚÈÓ¿. √‡ÙÂ
Ê˘ÛÈο ÌÈÏ¿Ì ÁÈ· ÙÔ ÊÚfiÓËÌ· Ù˘ ÁÂÓÈ¿˜ ·˘Ù‹˜. √È
·ÎÚÈ‚¤ÛÙÂÚ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó fiÙÈ ÔÈ ¿Ó‰Ú˜
Ô˘ ˙Ô‡Û·Ó ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ· ÙȘ ·Ú·ÌÔÓ¤˜ Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘, Û fiÏË ÙÔ˘˜ ÙË ˙ˆ‹ ›¯·Ó ı·˘Ì·ÛÙfi ËÚˆÈÎfi
·Ú¿ÛÙËÌ· Î·È ÂıÓÈÎfi Ûı¤ÓÔ˜. ªÂ ÊÈÏÔÙÈÌ›· ‰È·ÎÔÛÌÔ‡Û·Ó Ù· ÏÔ›· ÙÔ˘˜ Ì ÔÓfiÌ·Ù· Î·È ·Ó¿ÁÏ˘Ê·
Ô˘ ·ÂÈÎfiÓÈ˙·Ó ÙÔ˘˜ ÚÔ·ÙÔÚÈÎÔ‡˜ ‹ÚˆÂ˜, ÙˆÓ
ÔÔ›ˆÓ Ù· ηÙÔÚıÒÌ·Ù· ‹ıÂÏ·Ó Ó· ÌÈÌËıÔ‡Ó Î·È Â˘Ù‡¯ËÛ·Ó Ó· ·Ó·‰ÂȯıÔ‡Ó ÌÂÙ¿ ·fi Ï›ÁÔ ÈÛ¿ÍÈÔÈ, ÁÈ· Ó·
ÌËÓ ԇ̠·ÓÒÙÂÚÔÈ. °È· Ó· ÂÚÈÔÚÈÛÙԇ̠ÌfiÓÔ ÛÙ·

ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ÏÔ›ˆÓ, ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì οÔÈ· ·fi ·˘Ù¿,
¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙˆÓ ·ÈÛıËÌ¿ÙˆÓ Ì ٷ ÔÔ›· ÂÌÊÔÚÔ‡ÓÙ·Ó ÔÈ È‰ÈÔÎً٘, ÔÈ Î˘‚ÂÚÓ‹Ù˜ Î·È ÔÈ Ó·‡Ù˜.
∏ ™·ÚÙÈ¿ÙÈÛÛ·, Ë ∞Û·Û›·, Ô ∞ÚÈÛÙ›‰Ë˜, Ë ∂ÏÏ¿˜, Ë
∂Ï¢ıÂÚ›·, Ô §ÂˆÓ›‰·˜, Ë ∞Ó‰ÚÔÌ¿¯Ë, Ë ∫ÏÂÈÒ, Ë
¡Èfi‚Ë, Ë °ÔÚÁÒ, Ô £ÂÌÈÛÙÔÎÏ‹˜, Ô ∂·ÌÂÈÓÒÓ‰·˜, Ô
¢ÈÔÌ‹‰Ë˜, Ô ∞¯ÈÏϤ·˜, Ô ∏Ú·ÎÏ‹˜, Ô §˘ÎÔ‡ÚÁÔ˜, Ô
™fiψÓ, Ë ∞ıËÓ¿, Ë ∞ÊÚÔ‰›ÙË, Ô ¶ÂÚÈÎÏ‹˜ Î·È ¿ÏÏ·
ÔÏÏ¿ ‹Ù·Ó Ù· ÔÓfiÌ·Ù· οو ·fi ÙË ÛΤË ÙˆÓ
ÔÔ›ˆÓ ¤ıÂÙ·Ó ÙÔÓ ÈÂÚfi ÛÙfiÏÔ ÙÔ˘˜ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÂÎÂ›ÓˆÓ ÙˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ, ÂȯÂÈÚÒÓÙ·˜ Ó· Û˘Ó‰¤ÛÔ˘Ó ÙÔ Û‡Á¯ÚÔÓÔ ÂÏÏËÓÈÛÌfi Ì ÙÔÓ ·Ú¯·›Ô.

™˘ÓÂÙ·ÈÚÈÛÌfi˜
ÙÔ˘ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘
Î·È Ù˘ ÂÚÁ·Û›·˜
ΔÔ ÂÏÏËÓÈÎfi Ó·˘ÙÈÎfi ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ˆÊÂÏËı›
ÙfiÛÔ Ôχ ·fi Ù· Â͈ÙÂÚÈο ÁÂÁÔÓfiÙ· ÁÈ· Ù· ÔÔ›·
ÌÈÏ‹Û·ÌÂ, ¯ˆÚ›˜ ÙËÓ Î·Ù¿ÏÏËÏË ÔÚÁ¿ÓˆÛË Ô˘ ÛÙËÚÈ˙fiÙ·Ó ¿Óˆ ÛÙȘ ›‰È˜ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ Û˘ÓÂÙ·ÈÚÈÛÌÔ‡ ÙÔ˘
ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ Î·È Ù˘ ÂÚÁ·Û›·˜, Ô˘ ›‰·Ì fiÙÈ Ô‰‹ÁËÛ·Ó ÛÙËÓ ·ÎÌ‹ Ù˘ ‚ÈÔÙ¯ӛ·˜ ÛÙ· ∞ÌÂÏ¿ÎÈ·. ∫¿ıÂ
Ó·‡Ù˘ ›¯Â Û˘ÓÂÙ·ÈÚÈÎfi ÌÂÚ›‰ÈÔ ÛÙÔ ÏÔ›Ô ‹ ÛÙÔ
ÊÔÚÙ›Ô. ŸÙ·Ó ÁÈÓfiÙ·Ó Û˘Ó¤Ù·ÈÚÔ˜, ›¯Â ÎÔÈÓfi Û˘ÌʤÚÔÓ ÛÙËÓ ÂÈÙ˘¯›· Ù˘ Âȯ›ÚËÛ˘ Î·È ‹Ù·Ó ÚÔÛÂÎÙÈÎfi˜, ¿ÁÚ˘ÓÔ˜, ÔÈÎÔÓfiÌÔ˜ Î·È Û¯ÔÏ·ÛÙÈÎfi˜. Ÿ¯È
ÌfiÓÔ ÚÔÛ·ıÔ‡Û Ì fiϘ ÙÔ˘ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ ÛÙËÓ Î·Ï‡ÙÂÚË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ÏÔ›Ô˘, ·ÏÏ¿
·Ó¤Ù˘ÛÛÂ Î·È ÙȘ ÈηÓfiÙËÙ¤˜ ÙÔ˘ ·‰È¿ÎÔ·, ÒÛÙ ÌÂ
ÙËÓ ¿ÚÔ‰Ô ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ·fi ¿ÚÈÛÙÔ˜ ÂÎÙÂÏÂÛÙ‹˜ ‰È·Ù·ÁÒÓ ÁÈÓfiÙ·Ó ¿ÚÈÛÙÔ˜ ΢‚ÂÚÓ‹Ù˘. ŸÌˆ˜, ·˘Ù‹ Ë
·‰ÂÏÊÈ΋ Û‡ÌÚ·ÍË ÛÙÔÓ ÏÔ‡ÙÔ Î·È ÛÙË ÊÙÒ¯ÂÈ·
Û˘ÓÂ·ÁfiÙ·Ó ·ÛÊ·ÏÒ˜ Î·È ÙËÓ ËıÈ΋ ·Ó‡„ˆÛË ÙÔ˘
·ÙfiÌÔ˘. ¶Ú¿ÁÌ·ÙÈ, ˘‹ÚÍ ÂÍ·ÈÚÂÙÈ΋ ¯ÚËÛÙfiÙËÙ· ÛÂ
fiϘ ÙȘ Ó·˘ÙÈΤ˜ Î·È ÂÌÔÚÈΤ˜ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙÔ˘ ηÈÚÔ‡
ÂΛÓÔ˘. ŸÏ˜ ÔÈ ‰ÔÛÔÏË„›Â˜ Á›ÓÔÓÙ·Ó Ì ÚÔÊÔÚÈΤ˜
Û˘Ìʈӛ˜ ‹ Ì ·Ϥ˜ ÛËÌÂÈÒÛÂȘ. √ÌÔÏÔÁ›Â˜ ηÈ
ÂÍÔÊÏ‹ÛÂȘ ‹Ù·Ó ¿ÁÓˆÛÙ· Ú¿ÁÌ·Ù·, Ë ¯ÚÂÔÎÔ›· ηÈ
Ë ·¿ÙË ·Ó‹ÎÔ˘ÛÙ·. √È ÓfiÌÔÈ Ù˘ ⁄‰Ú·˜, Ô˘ ÁÚ¿ÊÙËÎ·Ó ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÙÔ 1818, ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi
29 ¿ÚıÚ·, Ù· ÔÔ›· ‰È·ÈÚÔ‡ÓÙ·Ó Û ÙÚ›· ̤ÚË Î·È Ú‡ıÌÈ˙·Ó ÚÒÙ· Ù· ·ÌÔÈ‚·›· ηı‹ÎÔÓÙ· ÙˆÓ ÏÔÈ¿Ú¯ˆÓ,
ÙˆÓ È‰ÈÔÎÙËÙÒÓ ÙˆÓ ÏÔ›ˆÓ Î·È ÙˆÓ Ó·˘ÙÒÓ, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ù· Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ ÙÔÈ΋ ·ÛÙ˘ÓÔÌ›· Î·È ¤ÂÈÙ·
ÙÔ Û˘ÓÂÙ·ÈÚÈÎfi ÌÂÚ›‰ÈÔ ÙˆÓ Ó·˘ÙÒÓ. ∫·Ì›· ÌÓ›· ·¿Ù˘ ‹ Ó·˘ÙÈÎÒÓ Î·ÎÔ˘ÚÁËÌ¿ÙˆÓ ‰ÂÓ Á›ÓÂÙ·È Û ·˘ÙÔ‡˜
ÙÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜ Î·È ·ÎfiÌ· ÏÈÁfiÙÂÚÔ ÔÚ›˙ÔÓÙ·È ÔÈÓ¤˜.

√ƒ°∞¡ø™∏ Δ√À ¡∂√À ∂§§∏¡π™ª√À: ™Δƒ∞ΔπøΔπ∫∂™ ¢À¡∞ª∂π™ [201]

[202]

π™Δ√ƒπ∞ Δ√À ∂§§∏¡π∫√À ∂£¡√À™

ŒÚÁÔ ÙÔ˘
¡ÙÂÏ·ÎÚÔ˘¿,
ÙÔ˘ 1827, ÌÂ Ù›ÙÏÔ
∏ Ì¿¯Ë ÙÔ˘
°ÎÈ·Ô‡ÚË Î·È
ÙÔ˘ ¶·Û¿,
ÂÌÓ¢Ṳ̂ÓÔ
·fi ÙÔ Ô›ËÌ·
ÙÔ˘ ÏfiÚ‰Ô˘ μ‡ÚˆÓ·
√ °ÎÈ·Ô‡Ú˘.
PUBLIC-DOMAIN

√È ÓfiÌÔÈ ÙˆÓ ™ÂÙÛÒÓ, Ô˘ ÁÚ¿ÊÙËÎ·Ó ÓˆÚ›ÙÂÚ·, ÙËÓ
1Ë πÔ˘Ó›Ô˘ 1814, ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·Ó ·fi ¤ÍÈ ¿ÚıÚ·, ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·˜ fiÙÈ «ÙÔÓ ÂÚ·Ṳ̂ÓÔ ¯ÚfiÓÔ ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ·Ó
ÔÏϤ˜ ·Ù·Í›Â˜ ÛÙË Û˘ÚÌ·ÁÈ¿ (Ù· ¯ÚËÌ·ÙÈο ÎÂÊ¿Ï·È·), Ú¿ÁÌ· ·Û˘Ó‹ıÈÛÙÔ ÛÙȘ ̤Ú˜ Ì·˜». ∞˘ÙÔ› ηÓfiÓÈÛ·Ó ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ı· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙ÔÓÙ·Ó
Ù· ·Ú·ÙÒÌ·Ù·, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ¤‰ˆÛ·Ó ηӤӷ ÔÈÓÈÎfi
¯·Ú·ÎÙ‹Ú· ÛÙȘ ·Ù·Í›Â˜ ·˘Ù¤˜ Ô‡Ù Â¤‚·ÏÏ·Ó Î¿ÔÈ· ÔÈÓ‹. ΔÔ‡ÙÔ ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÂΛÓÔÈ
‹Ù·Ó ·Ó·Ì¿ÚÙËÙÔÈ ‹ ‰ÂÓ ÙÈ̈ڋıËÎ·Ó ÔÙ¤; Ÿ¯È ‚¤‚·È·. º·›ÓÂÙ·È fï˜ fiÙÈ ÔÈ ÈÔ ÊÙˆ¯Ô›, ‚ϤÔÓÙ·˜
ÙËÓ Î·ÏÔοÁ·ıË ‰È¿ıÂÛË ÙˆÓ ÏÔ˘ÛÈfiÙÂÚˆÓ ÁÈ’ ·˘ÙÔ‡˜, fi¯È ÌfiÓÔ ÙÔ˘˜ ·Ú·¯ÒÚËÛ·Ó ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË ÙˆÓ
ÎÔÈÓÒÓ ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ˘˜ Â¤ÙÚ„·Ó Ó· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›ÛÔ˘Ó
ÙËÓ ÙÈ̈ڛ· Ô˘ Ù·›ÚÈ·˙ Û οı ·Ú¿‚·ÛË.

∞Ó·Ù·Ú·¯¤˜ ÛÙËÓ ⁄‰Ú·,
ÛÙȘ ™¤ÙÛ˜ Î·È ÛÙ· æ·Ú¿
Δ· Ì¿¯ÈÌ· ·ÏÏ¿ ·Ù›ı·Û· Ù¤ÎÓ· Ù˘ ⁄‰Ú·˜, ÙˆÓ ™ÂÙÛÒÓ Î·È ÙˆÓ æ·ÚÒÓ ·ÚÂÎÙÚ¿ËÎ·Ó Û ·Ù·Í›Â˜ ηÈ
·Ó·Ù·Ú·¯¤˜, οÙÈ Ô˘ Ê·›ÓÂÙ·È ·fi ÙÔ fiÙÈ ÚfiÎÚÈÙÔÈ

ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ÂÎÂ›ÓˆÓ ÓËÛÈÒÓ ·Ó·ÁοÛÙËÎ·Ó Ó· ηٷʇÁÔ˘Ó Û ¤ÎÙ·ÎÙ· ̤ÙÚ·, Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· Ó· ˙ËÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ
Â¤Ì‚·ÛË Ù˘ ÔıˆÌ·ÓÈ΋˜ ΢‚¤ÚÓËÛ˘. ΔÔ 1815 ÛÙ·
æ·Ú¿ ͤÛ·Û ÛÙ¿ÛË ÙÔ˘ Ï·Ô‡ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙˆÓ ‰ËÌÔÁÂÚfiÓÙˆÓ Ô˘ ÙÔ˘˜ ηÙËÁÔÚÔ‡Û·Ó fiÙÈ ‰ÈÔÈÎÔ‡Û·Ó Ù˘Ú·ÓÓÈο. ªÂÙ¿ ·fi ÔÏϤ˜ ÂÚÈ¤ÙÂȘ Î·È Ù· ‰‡Ô
̤ÚË ·Ó·Ê¤ÚıËÎ·Ó ÛÙÔÓ Î·ÂÙ¿Ó ·Û¿ Î·È Ì ÙËÓ
·Ú¤Ì‚·Û‹ ÙÔ˘ ›ÛÙËÎ·Ó Ó· ‰ÈÔÚ›ÛÔ˘Ó, ÂÎÙfi˜ ·fi
ÙÔ˘˜ Ù¤ÛÛÂÚȘ ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜, ¤Ó· ‰ÈÔÈÎËÙ‹, ‹, fiˆ˜
ϤÁÔÓÙ·Ó ÙfiÙÂ, ÎÔÙ˙·Ì¿ÛË, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÎÏÂÁfiÙ·Ó
οı ¯ÚfiÓÔ Ì ÙÔ˘˜ ‰ËÌÔÁ¤ÚÔÓÙ˜ Î·È ‰È·ÙËÚ‹ıËÎÂ
̤¯ÚÈ ÙÔ 1821. √ ηÏÔÚÔ·›ÚÂÙÔ˜ ∞Ó·ÁÓÒÛÙ˘ ªÔÓ·Ú¯›‰Ë˜ ‰ÈÔÈÎÔ‡Û ·˘Ùfi ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· Ù· æ·Ú¿, Ô
ÔÔ›Ô˜ ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· fiÏ˘ Ù˘ ∂·Ó¿ÛÙ·Û˘ ηÈ
Ù˘ ÚÒÙ˘ ‚·ÛÈÏ›·˜ ‰ÂÓ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ӷ ˘ËÚÂÙ› Ù·
‰ËÌfiÛÈ· Ú¿ÁÌ·Ù·. ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ ‰ÈÔÚ›ÛÙËΠÚfi‰ÚÔ˜ Ù˘ °ÂÚÔ˘Û›·˜ ÙÔ˘ ‚·ÛÈÏ›Ԣ Ù˘
∂ÏÏ¿‰·˜. ¶Ôχ ÓˆÚ›ÙÂÚ·, ‰ËÏ·‰‹ ·fi ÙÔ 1800, ÔÈ
Ó·˘ÙÈÎÔ› fiÌÈÏÔÈ ÙˆÓ ™ÂÙÛÒÓ ÂÍÂÁ¤ÚıËηÓ, ‰Â›¯ÓÔÓÙ·˜ ·Ó˘·ÎÔ‹ ÛÙÔ˘˜ ÚÔÎÚ›ÙÔ˘˜ Î·È Ù·Ú¿ÛÛÔÓÙ·˜
ÙËÓ ÎÔÈÓ‹ ËÛ˘¯›· Î·È Ù¿ÍË. ΔfiÙ ÔÈ ÚfiÎÚÈÙÔÈ ·ÔÊ¿ÛÈÛ·Ó, fiˆ˜ Î·È ÔÈ æ·ÚÈ·ÓÔ› ·ÚÁfiÙÂÚ·, Ó· οÓÔ˘Ó

√ƒ°∞¡ø™