You are on page 1of 6

J. of Nuclear Sci. and Tech.

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‬

No. 50, pp. 63-67, 2010

1388 ،63-67 ‫ ﺻﻔﺤﺎت‬،50 ‫ﺷﻤﺎره‬

Short Paper
‫ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻛﻮﺗﺎه‬

‫ در‬99-‫ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺎذﺑﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮاي ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‬،‫ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﺎ زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ اﻛﺴﻴﺪ‬
99m-‫ژﻧﺮاﺗﻮرﻫﺎي ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‬
‫ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﺒﺎﺳﻲ‬،‫ اﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﻣﻼرﺿﻲ‬،*‫ ﺻﺎﻟﺤﻲ‬...‫ﺣﺠﺖا‬
‫ اﻳﺮان‬-‫ ﺗﻬﺮان‬،11365-3486 :‫ ﺻﻨﺪوق ﭘﺴﺘﻲ‬،‫ ﺳﺎزﻣﺎن اﻧﺮژي اﺗﻤﻲ اﻳﺮان‬،‫ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‬،‫ﭘﮋوﻫﺸﻜﺪه ﻋﻠﻮم ﻫﺴﺘﻪاي‬

‫ ﺗﻬﻴﻪ و اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻔﺎده از آن در‬.‫(ـ‬SiO2/ZrO2:Na2MoO4) ‫ ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﺎ زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ اﻛﺴﻴﺪ‬-99-‫ ﺟﺎذﺑﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮاي ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‬:‫ﭼﻜﻴﺪه‬
‫ ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﭘﺮﺗﻜﻨﺘﺎت ﺑﺮ روي‬99m-‫ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﺟﺬﺑﻲ ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻮﻟﻴﺒﺪات و ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‬.‫ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‬99m-‫ژﻧﺮاﺗﻮر ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‬
‫ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪ ﻛﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺟﺬب ﻣﻮﻟﻴﺒﺪات ﺑﺮ روي ژﻧﺮاﺗﻮر ﺑﺎ ﺟﺎذب ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻴﺶ از ژﻧﺮاﺗﻮر ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در آن‬،‫ﺳﺘﻮﻧﻲ از اﻳﻦ ﺟﺎذب‬
‫ را ﺑﻪ ﻣﻴﺰان‬99-‫ ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺟﺬﺑﻲ اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‬،‫ زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ اﻛﺴﻴﺪ ﺑﺎ ﺟﺬب ﺷﺪن ﺑﺮ ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻠﻴﻜﺎ‬.‫از ﺳﺘﻮن آﻟﻮﻣﻴﻨﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‬
‫ رادﻳﻮﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ‬،‫ از ﺳﺪﻳﻢ ﻛﻠﺮاﻳﺪ ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪه و ﺧﻠﻮص رادﻳﻮﻧﻮﻛﻼﻳﺪي‬%0/9 ‫ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺤﻠﻮل‬99m-‫ ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‬.‫ﻗﺎﺑﻞﺗﻮﺟﻬﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲدﻫﺪ‬
.‫ ژﻧﺮاﺗﻮر ﺟﺪﻳﺪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ژﻧﺮاﺗﻮرﻫﺎي آﻟﻮﻣﻴﻨﺎي ﻣﻮﺟﻮد از ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮي ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‬.‫ﻣﺤﻠﻮلﻫﺎي ﺣﺎﺻﻠﻪ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﺷﺪﻧﺪ‬

‫ اﻛﺴﻴﺪﻫﺎي زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ‬،‫ ﻛﺮوﻣﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﻲ‬،99-‫ ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‬،99m-‫ ژﻧﺮاﺗﻮر ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‬:‫واژهﻫﺎي ﻛﻠﻴﺪي‬

Silica-Gel Modified with Zirconium Oxide as a Novel 99Mo Adsorbent
in 99mTc Generators
H. Salehi*, E. Mollarazi, H. Abbasi
Nuclear Science Research School, Nuclear Science and Technology Research Institute, AEOI, P.O. Box: 11365-3486, Tehran-Iran

Abstract: A new 99Mo adsorbent has been prepared with modified silica gel with zirconium oxide
(SiO2/ZrO2:Na2MoO4) and used in technetium-99m generator. The adsorption behaviors of 99Mo in the
form of molybdate and 99mTc in the form of pertechnetate on the new adsorbent was investigated showed
that the adsorption capacity of molybdate on this generator was considerably higher than the usual
generator with alumina column. Coating zirconium oxide on the surface of silica gel resulted in higher
99
Mo adsorption of this compound. 99mTc is eluted with 0.9% NaCl, and the radionuclidic, radiochemical
and chemical purities of the eluate were checked. This generator has a great potential as compared to the
traditional alumina generators.

Keywords: Technetium-99m Generator, Molybdenium-99, Chromatography, Zirconium Oxides

*email: hsalehi@aeoi.org.ir

88/9/19 :‫ ﺗﺎرﻳﺦ ﭘﺬﻳﺮش ﻣﻘﺎﻟﻪ‬87/6/6 :‫ﺗﺎرﻳﺦ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻘﺎﻟﻪ‬

۶۳

‫ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﺎ زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ اﻛﺴﻴﺪ‪. . . ،‬‬

‫‪ -1‬ﻣﻘﺪﻣﻪ‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‪ ،99-‬ﻣـﻲﺗﻮاﻧـﺪ از ﻃﺮﻳـﻖ واﻛـﻨﺶﻫـﺎي ﻫـﺴﺘﻪاي‬

‫از اﺳﺎﺳـﻲﺗــﺮﻳﻦ ﺧـﺼﻮﺻﻴﺎت رادﻳﻮﻧﻮﻛﻠﻴــﺪﻫﺎي ﻣـﻮرد اﺳــﺘﻔﺎده در‬

‫ﻣﺘﻮاﻟﻲ در ﺷﺘﺎبدﻫﻨﺪهﻫﺎي ذرات و ﻳﺎ رآﻛﺘﻮرﻫﺎي ﻫﺴﺘﻪاي ﺗﻮﻟﻴـﺪ‬

‫ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻫﺴﺘﻪاي‪ ،‬ﻣﻲﺗﻮان ﺑـﻪ ﻧـﻴﻢ‪ -‬ﻋﻤـﺮ ﻓﻴﺰﻳﻜـﻲ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺟﻬـﺖ‬

‫ﺷﻮد‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ‪ 4‬روش ﻣﺘﻔﺎوت‪ ،‬ﺑﺮاي ﺟﺪاﺳﺎزي ﺗﻜﻨـﺴﻴﻢ از‬

‫اﻧﺠـــﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌـــﺎت‪ ،‬ﺳـــﻤﻴﺖ ﻛـــﻢ‪ ،‬ﺧﻠـــﻮص رادﻳﻮﻧﻮﻛﻠﻴـــﺪي‪،‬‬

‫ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣـﻲرود‪ :‬روش اﺳـﺘﺨﺮاج ﺑـﺎ ﺣـﻼل ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﭼـﻮن‬

‫رادﻳﻮﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻣﻨﺎﺳـﺐ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ وﻳـﮋهي ﺑـﺎﻻ‪ ،‬ﺳـﻬﻮﻟﺖ‬

‫ﻣﺘﻴﻞاﺗﻴﻞﻛﺘﻮن‪ ،‬ﺗـﺼﻌﻴﺪ ‪ ،Tc2O7‬اﺳـﺘﻔﺎده از ﻛﺮوﻣـﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﻲ ژﻟـﻲ‬

‫دﺳﺘﺮﺳﻲ‪ ،‬ﻗﻴﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ و اﻣﻜﺎن ﻧﺸﺎندار ﻛﺮدن آنﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﺗﻬﻴـﻪي‬

‫ﻣﺤﺘﻮي ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن و ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي ﻛﺮوﻣﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﻲ ﺳﺘﻮﻧﻲ ﭘـﺮ ﺷـﺪه از‬

‫رادﻳﻮداروﻫﺎي ﺗﺸﺨﻴﺼﻲ اﺷﺎره ﻛﺮد ]‪.[1‬‬

‫آﻟﻮﻣﻴﻨﺎ ﻛﻪ ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن در آن ﺑﺎرﮔﺬاري ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻫﻨﮕــﺎﻣﻲﻛــﻪ ﻧﻴــﺎز ﺑــﻪ ﺗﻬﻴــﻪي ﺗــﺼﺎوﻳﺮ ﺳــﻪﺑﻌــﺪي از اﻧــﺪامﻫــﺎ و‬

‫در روش ﻛﺮوﻣــﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﻲ ﺳــﺘﻮﻧﻲ‪ ،‬ﺗــﺎﻛﻨﻮن از ﺟــﺎذبﻫــﺎي‬

‫ﺑﺎﻓﺖﻫـﺎي ﺑـﺪن ﺑﻴﻤـﺎر ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬از ﺗﻜﻨﻴـﻚ ﺗﻮﻣـﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي‬

‫ﻣﺨﺘﻠﻔــﻲ ﭼــﻮن آﻟــﻮﻣﻴﻨﻴﻢ اﻛــﺴﻴﺪ ]‪ ،[5‬ﻓﺮﻳــﻚ ﻫﻴﺪروﻛــﺴﻴﺪ ]‪،[6‬‬

‫ﮔــﺴﻴﻞ ﺗــﻚ ﻓــﻮﺗﺮن)‪ (1‬ﺑ ـﺮاي ﻣﻨﻈــﻮر اﺳــﺘﻔﺎده ﻣــﻲﺷــﻮد ]‪ 2‬و ‪.[3‬‬

‫ﻣﻨﮕﻨــــﺰدياﻛــــﺴﻴﺪ ]‪ 7‬و ‪ [8‬و ﻳــــﺎ ﺳــــﻴﻠﻴﻜﺎژل ﺗﺤــــﺖ ﺗــــﺄﺛﻴﺮ‬

‫رادﻳﻮﻧﻮﻛﻠﻴــﺪﻫﺎي ﻣــﻮرد اﺳــﺘﻔﺎده در اﻳــﻦ ﺗﻜﻨﻴــﻚ‪ ،‬ﺑﺎﻳــﺪ داراي‬

‫ﻣﻨﮕﻨﺰﻛﺮﺑﻨﺎت ﺑـﺎزي ]‪ ،[9‬در ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ﻣﺘﻔـﺎوت اﺳـﺘﻔﺎده‪ ،‬و ﻇﺮﻓﻴـﺖ‬

‫ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت زﻳﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ‬

‫ﺟﺬب ﻫﺮ ﻳﻚ از آنﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫‬‫‬‫‬‫‪-‬‬

‫ﮔﺎﻣﺎ ﮔﺴﻴﻞ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﭘﺮﺗﻮﻫﺎي ﮔﺎﻣﺎي ﮔﺴﻴﻞ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ آنﻫﺎ‬

‫اﺳﺎس ﻛﺎر ژﻧﺮاﺗﻮرﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه‪ ،‬ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺟﺪاﺳﺎزي ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‬

‫در ﮔﺴﺘﺮهي اﻧﺮژي ‪ 100‬ﺗﺎ ‪ 300keV‬ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬

‫و ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ از ﻳﻚدﻳﮕﺮ در ﺳﺘﻮنﻫﺎي ﻛﺮوﻣﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﻲ ﺑﻪ ﻛـﺎر رﻓﺘـﻪ‬

‫از ﻃﺮﻳﻖ ﮔﻴﺮاﻧﺪازي اﻟﻜﺘﺮون و ﻳـﺎ ﮔـﺬار اﻳﺰوﻣـﺮي واﭘﺎﺷـﻴﺪه‬

‫در اﻳﻦ ژﻧﺮاﺗﻮرﻫﺎ اﺳﺖ‪ .‬از ﻣﻴﺎن ﺟﺎذبﻫﺎي ﺑـﻪ ﻛـﺎر رﻓﺘـﻪ ﺗـﺎﻛﻨﻮن‪،‬‬

‫ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬

‫آﻟﻮﻣﻴﻨﻴﻢ اﻛﺴﻴﺪ راﻳـﺞﺗـﺮﻳﻦ ﺑـﻮده و ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺳـﺎﻳﺮ ﺟـﺎذبﻫـﺎ از‬

‫ﻧﻴﻢ‪ -‬ﻋﻤﺮ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ آنﻫﺎ ﺑﺮاي اﻧﺠـﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﻓﻴﺰﻳﻮﻟـﻮژﻳﻜﻲ‬

‫راﻧﺪﻣﺎن ﺑﺎﻻﺗﺮي ﺑﺮاي ﺟـﺬب ﺗﻜﻨـﺴﻴﻢ‪ 99m-‬و از ﻧـﺸﺖ ﻛـﻢﺗـﺮي‬

‫ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺑﺮاي ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن ﺑﺮﺧـﻮردار ﺑـﻮده اﺳـﺖ ]‪ .[5‬ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت‬

‫ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ دز ﭘﺮﺗـﻮﮔﻴﺮي ﺗﻮﺳـﻂ ﺑﻴﻤـﺎر‪ ،‬ﺗـﺎﺑﺶ ذرهاي‬

‫زﻳﺎدي ﺑﺮ روي ﻣﺰﻳﺖﻫﺎ و ﻛﺎﺳﺘﻲﻫﺎي اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ و ﺟﺎيﮔﺰﻳﻨـﻲ اﻳـﻦ‬

‫ﮔﺴﻴﻞ ﻧﻜﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧﻲ از رادﻳﻮاﻳﺰوﺗﻮپﻫﺎي راﻳﺞ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده‬

‫ﺳﺘﻮن ﺑﺎ ﺳﺘﻮنﻫﺎي ﺣﺎوي ﺟﺎذبﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ ]‪.[7‬‬

‫در ﺗﻮﻣﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي ﮔـﺴﻴﻞ ﺗـﻚ ﻓﻮﺗـﻮن ﻋﺒـﺎرت اﻧـﺪ‬

‫ﺳﻴﻠﻴﻜﺎ و ﻳﺎ اﺳﺎﺳﺎً ﺳﻴﻠﻴﻜﻮن دياﻛﺴﻴﺪ‪ ،‬ﻳﻜﻲ از ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻣﻬﻢ و‬

‫از )‪،131I(8/0d) ,81mKr(13/0 s) ,99mTc(6/0h) ,123I(13/0h‬‬

‫ﭘﺮﻛﺎرﺑﺮد در ﺻﻨﻌﺖ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﻪ اﺷـﻜﺎل ﻣﺨﺘﻠـﻒ آبدوﺳـﺖ و‬

‫‪77‬‬

‫ﻏﻴﺮآبدوﺳﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺳـﻴﻠﻴﻜﺎژل ﻳـﺎ اﺳـﻴﺪ ﺳﻴﻴﻠﻴـﺴﻴﻚ‬

‫)‪Br(57/0 h) ,111In(68/9 h) ,201Tl(73/0 h) ,67Ga(78/3 h‬‬

‫]‪.[4‬‬

‫آبدار از اﻧﻮاع آبدوﺳﺖ آن ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻳـﻦ ﺗﺮﻛﻴـﺐ ﻃﺒﻴﻌﺘـﺎً‬

‫ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﺑﺎ ﺑﺮﺧﻮرداري از ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻫـﺴﺘﻪاي وﻳـﮋهاي‬

‫ﻛﻤﻲ اﺳﻴﺪي اﺳـﺖ و از ﺟـﺎذبﻫـﺎي ﻣﺘـﺪاول در ﻛﺮوﻣـﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﻲ‬

‫ﻫﻢﭼﻮن ﻧﻴﻢ‪ -‬ﻋﻤﺮ ﻛﻮﺗﺎه )‪ 6‬ﺳﺎﻋﺖ( و ﮔﺴﻴﻞ ﭘﺮﺗﻮ ﮔﺎﻣـﺎي اﻧـﺮژي‬

‫ﺳﺘﻮﻧﻲ و ﻛﺮوﻣﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻻﻳﻪي ﻧﺎزك ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﻃـﺮح اﺳـﺘﻔﺎده از‬

‫ﭘﺎﻳﻴﻦ )‪ (140keV‬و ﮔﺬار اﻳﺰوﻣﺮي ﺑـﻪ ﺗﻜﻨـﺴﻴﻢ‪ 99-‬از راﻳـﺞﺗـﺮﻳﻦ‬

‫اﻳــﻦ ﺗﺮﻛﻴــﺐ ﺑـﻪ ﻋﻨــﻮان ﺟــﺎذب ﻣﻮﻟﻴﺒــﺪن در ژﻧﺮاﺗﻮرﻫــﺎي ‪،99mTc‬‬

‫رادﻳﻮاﻳﺰوﺗﻮپﻫﺎي ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده در ﭘﺰﺷـﻜﻲ ﻫـﺴﺘﻪاي ﺑـﻪ ﺷـﻤﺎر‬

‫ﺗﻮﺳﻂ وايﻣـﺎﻛﻲ)‪ (2‬ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪ‪ .‬در اﻳـﻦ ﻃـﺮح‪ ،‬ﻣﻮﻟﻴﺒـﺪن‬

‫ﻣﻲرود‪.‬‬

‫ﺑﺎرﮔﺬاري ﺷﺪه در ﺳﺘﻮن ﺗﻮﺳـﻂ ﺣـﻼل اﺳـﺘﻮن ﺷـﺴﺘﻪ و از ﺳـﺘﻮن‬

‫ژﻧﺮاﺗﻮر ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‪ /99-‬ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ ،99m-‬ﺳﻴﺴﺘﻤﻲ ﻣﺘـﺸﻜﻞ از اﻳـﻦ‬

‫ﺟﺪا ﻣﻲﺷـﻮد ]‪ .[8‬ﺑﻌـﺪﻫﺎ ﻟﻴـﻮاﻳﻦ)‪ (3‬و ﻫﻤﻜـﺎراﻧﺶ اﺳـﺘﻔﺎده از اﻳـﻦ‬

‫دو رادﻳﻮاﻳﺰوﺗـــﻮپ ﺑـــﻮده و ﺑـــﻪ ﻋﻠـــﺖ ﺧـــﻮاص ذﻛـــﺮ ﺷـــﺪهي‬

‫ﺗﺮﻛﻴﺐ را ﭘﺲ از ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺤﻠـﻮل ﻛﺮﺑﻨـﺎت ﻣﻨﮕﻨـﺰ ﺑـﺎزي ﻗـﺮار‬

‫ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ ،99m-‬ﭘﺮﻣﺼﺮفﺗﺮﻳﻦ ژﻧﺮاﺗـﻮر رادﻳﻮاﻳﺰوﺗـﻮﭘﻲ ﻣﺤـﺴﻮب‬

‫دادن آن ﮔﺰارش ﻛﺮدﻧﺪ ]‪.[9‬‬

‫ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺗﻔﺎوتﻫﺎي ﺑﻴﻦ ژﻧﺮاﺗﻮرﻫﺎي ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒﺎً ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ‬

‫ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ‪ ،‬ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪد دﻳﮕﺮي ﻧﻴﺰ ﺣﺎﻛﻲ از آن اﺳﺖ‬

‫ﻋــﻮاﻣﻠﻲ ﭼــﻮن ﻣﻨــﺎﺑﻊ ﺗﻮﻟﻴــﺪ ﻣﻮﻟﻴﺒــﺪن‪ ،99-‬روشﻫــﺎي ﺟﺪاﺳــﺎزي‬

‫ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎ روشﻫﺎي ﻣﺘﻌﺎرف ﻛﻨﻮﻧﻲ‪ ،‬ﻳﻌﻨـﻲ اﺳـﺘﻔﺎده از آن‬

‫ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‪-‬ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ و ﻣﺎدهي ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘـﻪ در ﺳـﺘﻮن ﻛﺮوﻣـﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﻲ‬

‫ﺑــﻪ ﺗﻨﻬــﺎﻳﻲ در ﺳــﺘﻮن و ﺷﺴﺘــﺸﻮي ﺳــﺘﻮن ﺗﻮﺳــﻂ ﻣﺤﻠــﻮل ﺳــﺎﻟﻴﻦ‪،‬‬
‫‪٦٤‬‬

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪1388 ،50‬‬

‫ﻧﻤﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺟﺎذب ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮاي ژﻧﺮاﺗﻮرﻫـﺎي ﺗﻜﻨـﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﺑﺎﺷـﺪ‪.‬‬

‫ﺳــﺘﻮن ﮔﺮدﻳ ـﺪ )ﺟــﺪول ‪ .(1‬ﺳــﺘﻮنﻫــﺎي ﻛﺮوﻣــﺎﺗﻮﮔﺮاﻓﻲ در اﻳــﻦ‬

‫ﭼﺮا ﻛﻪ اﺳﺎس ﻳﻚ ﺟﺎذب ﺧﻮب در ژﻧﺮاﺗﻮرﻫﺎي ﺗﻜﻨـﺴﻴﻢ‪،99m-‬‬

‫ژﻧﺮاﺗﻮرﻫﺎ ﺑﺎ ﺑﺎرﮔﺬاري ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‪ 99-‬در ﺳﺘﻮﻧﻲ ﺷﻴﺸﻪاي )ﺑﻪ ارﺗﻔـﺎع‬

‫ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺟـﺬب ﻫـﺮ ﭼـﻪ ﺑـﻴﺶﺗـﺮ ﻣﻮﻟﻴﺒـﺪن‪ 99-‬و ﻫـﺮ ﭼـﻪ ﻛـﻢﺗـﺮ‬

‫‪ 6‬ﺳﺎﻧﺘﻲﻣﺘﺮ و ﺑﻪ ﻗﻄﺮ ‪ 0/6‬ﺳﺎﻧﺘﻲﻣﺘﺮ( و ﭘﺮ ﺷﺪه ﺑﺎ ‪ 1‬ﮔـﺮم از ﺟـﺎذب‬

‫ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪) 99m-‬رﻫﺎﺳﺎزي ﻫﺮﭼﻪ ﺑﻴﺶﺗﺮ آن( در ﺳﺘﻮن ﻣﺤﺘـﻮي آن‬

‫ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه‪ ،‬آﻣﺎده ﮔﺮدﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ژﻧﺮاﺗﻮرﻫﺎ روزاﻧﻪ ﺑﺎ ‪ 7‬ﻣﻴﻠﻲﻟﻴﺘـﺮ ﻣﺤﻠـﻮل‬

‫ﺟﺎذب اﺳﺖ‪ .‬ﻟﺬا راﻧﺪﻣﺎن ﭘﺎﻳﻴﻦ اﻳﻦ ﺳﺘﻮن‪ ،‬دﻟﻴﻠـﻲ ﺑـﺮ ﺟـﺬب ﻗـﻮي‬

‫‪ %0/9‬ﺳــﺪﻳﻢﻛﻠﺮﻳــﺪ )ﺳــﺎﻟﻴﻦ( ﺷــﺴﺘﻪ ﺷــﺪه )ﻓﺎﺻــﻠﻪ زﻣــﺎﻧﻲ ﺑــﻴﻦ دو‬

‫ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺘﻮن و ﻧﺎﻛﺎرآﻣﺪي آن اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺷﻮﻳﺶ ﻣﺘﻮاﻟﻲ ‪ 24‬ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻮد( و ﻣﻴـﺰان ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﺗﻜﻨـﺴﻴﻢ‪ 99m-‬و‬
‫ﻣﻴﺰان ﻧﺸﺖ ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‪ 99-‬ﻧﻔﻮذي‪ ،‬ﺑﻪ ﻛﻤﻚ دﺳﺘﮕﺎه ﻛﻮريﻣﺘﺮ ﻣﺪل‬

‫اﻳــﻦ ﺑﺮرﺳــﻲ ﻧــﺸﺎن داد ﻛــﻪ ژﻧﺮاﺗــﻮر ﻣــﻮرد ﺑﺤــﺚ ﺑــﺎ ﺳــﺎﺧﺘﺎر‬

‫‪ Capintec ARC-120‬اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺳــﻴﻠﻴﻜﺎژل اﺻــﻼح ﺷــﺪه‪ ،‬از ﻇﺮﻓﻴــﺖ ﺟــﺬب ﺑــﺎﻻﺗﺮي ﻧــﺴﺒﺖ ﺑــﻪ‬
‫ژﻧﺮاﺗﻮرﻫﺎي ﻣﺘﻌﺎرف آﻟﻮﻣﻴﻨﺎ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳـﺖ‪ .‬اﻳـﻦ ژﻧﺮاﺗـﻮر داراي‬
‫ﻗﺎﺑﻠﻴﺖﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻬﻴﻪ و ﻛﺎرﺑﺮد آن را آﺳﺎن ﻣﻲﺳﺎزد‪ .‬ﺿﻤﻨﺎً ﺑـﺎ‬

‫‪ -3‬ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎ و ﺑﺤﺚ‬

‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺟﺬب ﺑﺎﻻي اﻳﻦ ﻣﺎدهي ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮاي ﻣﻮﻟﻴﺒـﺪن‪،99-‬‬

‫ﺟﺬب زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ ﺑﺮ ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ راﺑﻄـﻪي زﻳـﺮ ﺑﻴـﺎن‬

‫اﻣﻜﺎن ﺳﺎﺧﺖ ژﻧﺮاﺗﻮر ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺎﻻ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآﻳﺪ‪.‬‬

‫ﮔﺮدد ]‪[11‬‬

‫‪ -2‬روشﻫﺎي ﺗﺠﺮﺑﻲ‬

‫‪(SiO)2Zr (OH)2 + 2HCl‬‬

‫‪2SiOH + ZrOCl2 + H2O‬‬

‫‪ 1-2‬ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ‬

‫ﺳــﻴﻠﻴﻜﺎژل )ﻣــﺶ ‪ ،(40-35‬زﻳﺮﻛﻮﻧﻴــﻞﻛﻠﺮﻳــﺪ آﺑــﺪار‪ ،‬ﻫﻴــﺪروژن‬

‫ﺟــﺪول ‪ -1‬ﻣﻘﺎﻳــﺴﻪ و ارزﻳــﺎﺑﻲ ﻣﻘــﺎدﻳﺮ ﺗﻜﻨــﺴﻴﻢ‪ 99m-‬دوﺷــﻴﺪه ﺷــﺪه از‬

‫ﭘﺮاﻛــﺴﻴﺪ ‪ ،%30‬ﻣﻌــﺮف آرﺳــﻨﺎزو )‪ (III‬و ﻧﻴﺘﺮﻳــﻚ اﺳــﻴﺪ ﻫﻤــﻪ از‬

‫ژﻧﺮاﺗﻮرﻫﺎي داراي ﺳﺘﻮن ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﺎ زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ اﻛﺴﻴﺪ )‪(SZCG‬‬
‫و ﺳﺘﻮن آﻟﻮﻣﻴﻨﺎ )‪.(ACG‬‬

‫ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺮك‪ ،‬و ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‪ 99-‬از ﺷﺮﻛﺖ ‪ IRE‬ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬

‫‪99m‬‬

‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ‪Tc‬‬

‫زﻣﺎن‬
‫دوﺷﺶ‬

‫)ﮔﻴﮕﺎ ﺑﻜﺮل ﻳﺎ ﻣﻴﻠﻲﻛﻮري(‬

‫‪99m‬‬

‫‪Tc‬‬

‫‪ 2-2‬روش ﺗﻬﻴﻪي ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﺎ زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ اﻛﺴﻴﺪ‬

‫)ﺳﺎﻋﺖ(*‬

‫ﺑﺮاي ﺗﻬﻴﻪي ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﺎ زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ اﻛﺴﻴﺪ ]‪ ،[10‬اﺑﺘـﺪا‬

‫‪9/5‬‬

‫ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل ﺑﻪ ﻣﺪت ‪ 6‬ﺳـﺎﻋﺖ در دﻣـﺎي ‪ 100‬درﺟـﻪي ﺳـﺎﻧﺘﻲﮔـﺮاد‬
‫‪33/5‬‬

‫ﺧﺸﻚ ﮔﺮدﻳﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ‪ ،‬ﻣﻘﺪار ‪ 5‬ﮔﺮم از ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل ﻓﻌـﺎل ﺑـﻪ دﺳـﺖ‬
‫آﻣـــﺪه‪ ،‬ﺑـــﻪ ﻣﺤﻠـــﻮل ﺣﺎﺻـــﻞ از اﻧﺤـــﻼل ‪ 1/63‬ﮔـــﺮم ﻧﻤـــﻚ‬

‫‪57/5‬‬

‫)‪ ZrOCl2.8H2O (IV‬در ‪ 30‬ﻣﻴﻠــﻲﻟﻴﺘــﺮ آب ﻣﻘﻄــﺮ اﺿــﺎﻓﻪ ﺷــﺪ‪.‬‬

‫‪81/5‬‬

‫ﻣﺨﻠﻮط ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﻪ ﻣﺪت ‪ 6‬ﺳﺎﻋﺖ ﺗﺤـﺖ ﺷـﺮاﻳﻂ رﻓﻼﻛـﺲ‬
‫ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﻣﺤﺼﻮل ﺟﺎﻣﺪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﭘﺲ از ﺻﺎف ﺷـﺪن و ﺷﺴﺘـﺸﻮ‬

‫‪177/5‬‬

‫ﺑﺎ ‪ 50‬ﻣﻴﻠﻲﻟﻴﺘﺮ آب ﻣﻘﻄﺮ )‪ 2×25‬ﻣﻴﻠﻲﻟﻴﺘﺮ( در دﻣﺎي ‪ 100‬درﺟـﻪي‬

‫‪201/5‬‬

‫ﺳﺎﻧﺘﻲﮔﺮاد ﺧﺸﻚ ﺷﺪ‪.‬‬
‫‪225/5‬‬

‫‪ 3-2‬ﺑﺮرﺳﻲ ﺟﺬب ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‪ 99-‬ﺑﺮ ﺳﻄﺢ ﺳﺘﻮن )‪(SiO2 /ZrO2‬‬

‫‪249/5‬‬

‫ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻛـﺎر‪ ،‬ﻣﻮﻟﻴﺒـﺪن ﺣﺎﺻـﻞ از ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﺷـﻜﺎﻓﺖ ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫‪273/5‬‬

‫ﺻﻮرت ﻣﻮﻟﻴﺒﺪات ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﻠـﻮل ‪ 0/2‬ﻧﺮﻣـﺎل ﺳـﻮد ﺧﺮﻳـﺪاري‬

‫‪SZCG‬‬

‫‪ACG‬‬

‫ﺗﺌﻮري‬

‫‪4/08‬‬

‫‪3/55‬‬

‫‪4/44‬‬

‫)‪(110/5‬‬

‫)‪(96/2‬‬

‫)‪(120/2‬‬

‫‪4/86‬‬

‫‪4/21‬‬

‫‪5/47‬‬

‫)‪(82/2‬‬

‫)‪(69/3‬‬

‫)‪(89/4‬‬

‫‪3/95‬‬

‫‪3/3‬‬

‫‪4/25‬‬

‫)‪(22/5‬‬

‫)‪(18/8‬‬

‫)‪(25/6‬‬

‫‪3/03‬‬

‫‪2/56‬‬

‫‪3/3‬‬

‫)‪(13/7‬‬

‫)‪(11/6‬‬

‫)‪(15/3‬‬

‫)‪(1/11‬‬

‫)‪(0/98‬‬

‫)‪( 1/2‬‬

‫)‪(110/5‬‬

‫)‪(96/2‬‬

‫)‪(120/2‬‬

‫)‪(0/82‬‬

‫)‪( 0/ 7‬‬

‫)‪(0/94‬‬

‫)‪(107‬‬

‫)‪(89/3‬‬

‫)‪(115‬‬

‫‪0/65‬‬

‫‪0/53‬‬

‫‪0/72‬‬

‫)‪(30/3‬‬

‫)‪(26/5‬‬

‫)‪(32/6‬‬

‫‪0/5‬‬

‫‪0/42‬‬

‫‪0/56‬‬

‫)‪(17/9‬‬

‫)‪(14/5‬‬

‫)‪(19/7‬‬

‫‪0/4‬‬

‫‪0/32‬‬

‫‪0/44‬‬

‫)‪(10/7‬‬

‫)‪(8/83‬‬

‫)‪(11/9‬‬

‫ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‪99-‬‬

‫راﻧﺪﻣﺎن ﻋﻤﻠﻲ‬

‫ﻧﻔﻮذي )‪**(%‬‬

‫)‪**(%‬‬

‫‪SZCG‬‬

‫‪ACG‬‬

‫‪SZCG‬‬

‫‪1/1×10-4‬‬

‫‪1×10-3‬‬

‫‪92‬‬

‫‪80‬‬

‫‪0/5×10-4‬‬

‫‪1×10-3‬‬

‫‪89‬‬

‫‪77‬‬

‫‪0/5×10-4‬‬

‫‪1/5×10-3‬‬

‫‪93‬‬

‫‪77‬‬

‫‪1×10-4‬‬

‫‪3×10-3‬‬

‫‪92‬‬

‫‪77‬‬

‫‪-4‬‬

‫‪-3‬‬

‫‪1×10‬‬

‫‪2×10‬‬

‫‪93‬‬

‫‪81‬‬

‫‪1×10-4‬‬

‫‪1×10-3‬‬

‫‪87‬‬

‫‪74‬‬

‫‪1/1×10‬‬

‫‪-4‬‬

‫‪5×10‬‬

‫‪91‬‬

‫‪73‬‬

‫‪0/7×10-4‬‬

‫‪2×10-3‬‬

‫‪90‬‬

‫‪76‬‬

‫‪1×10-4‬‬

‫‪1×10-3‬‬

‫‪90‬‬

‫‪74‬‬

‫‪-4‬‬

‫* ﺑﺎرﮔﺬاري ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‪ 99-‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻬﻴﻪي ژﻧﺮاﺗﻮري ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺣﺪود ‪.4/5 GBq‬‬

‫ﺷﺪه ﺑﻮد‪ ،‬در آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﻴﺪروژن ﭘﺮاﻛﺴﻴﺪ‪ ،‬ﻧﻴﺘﺮﻳـﻚ‬

‫** ﺣﺪ ﻣﺠﺎز ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‪ 99-‬ﻧﻔﻮذي ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑـﺎ ‪ 0/15‬ﻣﻴﻜﺮوﻛـﻮري در ﻳـﻚ ﻣﻴﻠـﻲﻛـﻮري از‬

‫اﺳﻴﺪ ‪ 0/1‬ﻧﺮﻣﺎل و ﺳﺎﻟﻴﻦ ﻧﺮﻣـﺎل آﻣـﺎدهﺳـﺎزي )اﺳـﻴﺪي( ﺷـﺪه و ﺑـﻪ‬

‫ﻣﺤﻠﻮل ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺣﺠﻢ رﺳﺎﻧﺪه ﺷﺪ ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛﻪ ‪ pH‬ﻣﺤﻠﻮل ﺣﺎﺻﻞ ﺑـﻪ ﺣـﺪود ‪4/5‬‬

‫*** ﻓﻌﺎﻟﻴــﺖ ﺗﻜﻨــﺴﻴﻢ‪ 99m-‬در ﻣﺤﻠــﻮل ﺧﺮوﺟــﻲ ﻧﻬــﺎﻳﻲ ﻧــﺴﺒﺖ ﺑــﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴــﺖ اﻧﺘﻈــﺎري‬

‫رﺳﻴﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣـﺸﺨﺺ از ﻣﺤﻠـﻮل ﺣﺎﺻـﻞ ﺟـﺬب‬

‫ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬در زﻣﺎن دوﺷﺶ ژﻧﺮاﺗﻮر‪.‬‬

‫‪٦٥‬‬

‫‪ACG‬‬

‫ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﺎ زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ اﻛﺴﻴﺪ‪. . . ،‬‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرتﺑﻨﺪي ﺳﻄﺤﻲ ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل ﺑﻪ راﺣﺘـﻲ ﻣـﻲﺗـﻮان‬

‫‪56.43‬‬

‫‪60‬‬

‫درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ ﻣﺨﻠﻮط واﻛﻨﺶ زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ و ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل در ﻣﺤﻴﻂ آﺑﻲ‪،‬‬

‫‪50‬‬
‫‪35.34‬‬

‫‪30‬‬

‫‪OH‬‬

‫‪OH‬‬
‫‪Si‬‬
‫‪O‬‬

‫‪OH‬‬

‫‪Zr‬‬
‫‪O‬‬

‫‪Zr‬‬

‫‪Si‬‬
‫‪O‬‬

‫‪6.09‬‬

‫‪O‬‬
‫‪0.26‬‬

‫‪0.32‬‬

‫‪0.47‬‬

‫‪1.06‬‬

‫‪7‬‬

‫‪6‬‬

‫‪5‬‬

‫‪4‬‬

‫‪10‬‬

‫‪99m‬‬

‫‪Zr‬‬

‫‪OH‬‬

‫‪OH‬‬

‫‪20‬‬

‫)‪Tc activity (%‬‬

‫رﺳﻮﺑﻲ ﺑﺎ ﺻﻮرتﺑﻨﺪي زﻳﺮ اﻳﺠﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ]‪[12‬‬

‫‪40‬‬

‫‪0‬‬
‫‪3‬‬

‫‪1‬‬

‫‪2‬‬

‫)‪Volume of eluate, 0.9% NaCl (ml‬‬

‫ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻳﺮ ﻧﻴﺰ ﻧﺸﺎن داده ﻣﻲﺷﻮد‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -1‬ﻧﻤﻮدار ﺷﻮﻳﺶ ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪.99m-‬‬

‫‪OH‬‬

‫‪OH‬‬
‫‪O‬‬

‫‪O‬‬
‫‪Zr‬‬
‫‪O‬‬

‫‪92‬‬
‫‪92‬‬

‫‪Zr‬‬

‫‪90‬‬
‫‪80‬‬

‫‪Si‬‬
‫‪O‬‬

‫‪O‬‬

‫‪70‬‬

‫‪OH‬‬

‫‪Cumulative yields‬‬

‫‪60‬‬
‫‪50‬‬
‫‪40‬‬

‫‪51.92‬‬

‫‪51.92‬‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ در اﺷﻜﺎل ﺑﺎﻻ اﺗﻢﻫﺎي زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ و ﺳﻴﻠﻴﺴﻴﻢ ﺑﻪ ﺻـﻮرت‬

‫‪30‬‬
‫‪20‬‬

‫ﻳﻚ در ﻣﻴﺎن ﻧـﺸﺎن داده ﺷـﺪهاﻧـﺪ‪ ،‬اﻣـﺎ اﻳـﻦ در ﺣﻘﻴﻘـﺖ ﺑـﻪ ﻣﻘـﺪار‬

‫‪10‬‬
‫‪0‬‬

‫اﺳﺘﻮﻛﻴﻮﻣﺘﺮي ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻘـﺎدﻳﺮ‬

‫‪88‬‬

‫‪7‬‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -2‬راﻧﺪﻣﺎن ﺗﺠﻤﻌﻲ ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﭘﺲ از ﻫـﺮ ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﺷـﻮﻳﺶ ﺟـﺰء ﺑـﻪ‬

‫ﺑــﻴﺶ از زﻳﺮﻛــﻮﻧﻴﻢ )ﺑـﻪ ﺻــﻮرت ‪ (ZrOCl2.8H2O‬ﺑــﻮده اﺳــﺖ و‬

‫ﺟﺰء ژﻧﺮاﺗﻮر‪.‬‬

‫زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮ روي ﺳﻄﺢ ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل ﺟﺬب ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪OH‬‬
‫‪Zr‬‬
‫‪O‬‬
‫‪Si‬‬
‫‪OH‬‬

‫‪Si‬‬

‫‪Si‬‬
‫‪O‬‬

‫‪Si‬‬

‫‪Zr‬‬
‫‪OH‬‬

‫‪O‬‬

‫‪O‬‬

‫‪HO‬‬

‫‪ %1/0×10-4‬از ﻣﻮﻟﻴﺒــﺪن‪) 99-‬ﻧــﺴﺒﺖ ﺑــﻪ ﺗﻜﻨــﺴﻴﻢ‪ ،(99m-‬ﻫﻤــﺮاه‬

‫‪Zr‬‬
‫‪O‬‬

‫‪HO‬‬

‫ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ‬

‫‪HO‬‬

‫ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﺟﺬب ﭘﺮﺗﻜﻨﺘـﺎت ﺑـﺮ روي ﺳـﺘﻮن ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﺑـﻮده اﺳـﺖ‪ ،‬در‬

‫‪Si‬‬
‫‪O‬‬

‫‪Si‬‬
‫‪O‬‬
‫‪H‬‬

‫‪O‬‬
‫‪Si‬‬

‫‪Si‬‬

‫‪Si‬‬
‫‪HO‬‬

‫‪O‬‬

‫‪O‬‬

‫‪O‬‬

‫ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن و ﻗﺒﻞ از دوﺷـﻴﺪن ﺗﻜﻨـﺴﻴﻢ‪ ،‬ﻫـﺮ ﺑـﺎر ﻣﻘـﺪار ‪ 0/5×10-4‬ﺗـﺎ‬

‫‪Si‬‬
‫‪O‬‬

‫‪O‬‬

‫ﻋﻠــﻲرﻏــﻢ ﺷﺴﺘــﺸﻮي ﺑﻼﻓﺎﺻــﻠﻪي ﺳــﺘﻮن ﭘــﺲ از ﺑﺎرﮔــﺬاري‬

‫‪HO‬‬

‫‪Si‬‬

‫‪O‬‬
‫‪Si‬‬

‫‪O‬‬
‫‪H‬‬

‫‪66‬‬

‫‪5‬‬

‫‪44‬‬

‫‪3‬‬

‫‪22‬‬

‫‪1‬‬

‫‪00‬‬

‫)‪Saline solution for elution (ml‬‬

‫ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ در اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ‪ ،‬ﻣﻘﺪار ﺳﻴﻠﻴﺴﻴﻢ )ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳـﻴﻠﻴﻜﺎژل(‬

‫‪HO‬‬

‫‪0‬‬

‫‪Zr‬‬
‫‪O‬‬
‫‪H‬‬

‫ﺣﺎﻟﻲﻛﻪ ﻣﻮﻟﻴﺒﺪات ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺟﺬب ﺳـﺘﻮن ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ .‬اﻧـﺪازهﮔﻴـﺮي‬

‫‪HO‬‬

‫ﻣﻮﻟﻴﺒـــﺪن در ﻣﺤﻠـــﻮلﻫـــﺎي ﺣﺎﺻـــﻞ از ﺷـــﻮﻳﺶ ﺳـــﺘﻮن ژﻧﺮاﺗـــﻮر‬
‫ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﻣﻘﺎدﻳﺮ آن را ﭼﻴﺰي در ﺣﺪود ‪ %10-4‬ﺑﻪ دﺳﺖ داد‪.‬‬

‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از آزﻣـﺎﻳﺶﻫـﺎي ﺑﺮرﺳـﻲ ﺟـﺬب ﺗﻜﻨـﺴﻴﻢ‪99m-‬‬
‫ﺣﺎﻛﻲ از آن اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ژﻧﺮاﺗﻮر ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﻟـﺪي ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺮاي‬

‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از دوﺷﺶ ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ )ﺷﻜﻞ ‪ (3‬ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑـﻪ‬

‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫﻢﭼﻨﺎنﻛﻪ در ﺷﻜﻞ ‪ 1‬ﻧﺸﺎن داده ﺷـﺪه‬

‫ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ در ﻫﺮ ﺑﺎر ﺷﻮﻳﺶ روزاﻧﻪي ژﻧﺮاﺗﻮر ﺟﺪﻳﺪ ﻃـﻲ ﻣـﺪت‬

‫اﺳﺖ ﺑﺎ ﺷﻮﻳﺶ ﺳﺘﻮن ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ‪ 7‬ﻣﻴﻠﻲﻟﻴﺘﺮ ﻣﺤﻠـﻮل ﺳـﺎﻟﻴﻦ‪ ،‬ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎً‬

‫‪ 273‬ﺳﺎﻋﺖ ﺣﺪود ‪ %90‬ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣـﻲآﻳـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ در‬

‫‪ %92‬ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎ ‪ ،pH=5-6‬از ﺳﺘﻮن ﺟﺪا ﻣﻲﮔـﺮدد‪.‬‬

‫ﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﺑـﺮاي ژﻧﺮاﺗﻮرﻫـﺎي ﺑـﺎ‬

‫اﻳﻦ در ﺣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻴﺶ از ‪ %90‬ﻛﻞ ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﺟﻤﻊآوري‬

‫ﺳﺘـﻮن آﻟـﻮﻣﻴﻨـﺎ ‪ %77‬ﺑـﻮده و ﺑـﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣـﺎن ﺑـﻪ ﺗـﺪرﻳﺞ ﻛـﺎﻫﺶ‬

‫ﺷﺪه ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ‪ 2‬ﻣﻴﻠﻲﻟﻴﺘﺮ از ﻣﺤﻠـﻮل ﺳـﺎﻟﻴﻦ ﺷـﺴﺘﻪ و از ﺳـﺘﻮن ﺧـﺎرج‬

‫ﻣﻲﻳـﺎﺑـﺪ )ﺟﺪول ‪ .(1‬ارزﻳﺎﺑﻲ دﻗﻴﻖﺗﺮ اﺧﺘﻼف آﺷﻜﺎر در راﻧـﺪﻣـﺎن‬

‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬راﻧﺪﻣﺎن ﺗﺠﻤﻌﻲ ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﺟﻤـﻊآوري ﺷـﺪه ﭘـﺲ‬

‫ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‪ 99m-‬ﺣـﺎﺻﻞ از اﻳـﻦ ژﻧـﺮاﺗـﻮرﻫـﺎ ﺑﺎ ژﻧﺮاﺗﻮرﻫﺎي ﺑﺎ ﺳـﺘﻮن‬

‫از ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺷﻮﻳﺶ ﺟﺰء ﺑـﻪ ﺟـﺰء ژﻧﺮاﺗـﻮر ﺑـﺎ ﻣﺤﻠـﻮل ﺳـﺎﻟﻴﻦ‪ ،‬در‬

‫آﻟﻮﻣﻴﻨﺎ‪ ،‬در ﺟﺪول ‪ 2‬آورده ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮ اﺳﺎس اﻃﻼﻋﺎت ﺟـﺪول‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ 2‬ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫‪ 2‬و ﻣﻴـﺰان ﭘـﺎﻳﻴﻦ ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‪ 99-‬ﻧﻔﻮذي‪ ،‬ﺧﻠــﻮص رادﻳـﻮﻧـﻮﻛﻠﻴـﺪي‬
‫‪٦٦‬‬

‫‪Elution of‬‬

‫راﻧﺪﻣﺎن‬

‫‪99m‬‬

‫‪OH‬‬

‫‪O‬‬

‫‪84.43‬‬
‫‪84.43‬‬

‫‪Tc %‬‬

‫‪Si‬‬

‫‪100‬‬

1388 ،50 ‫ ﺷﻤﺎره‬،‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‬
100

:‫ﭘﻲﻧﻮﺷﺖﻫﺎ‬

90

Tc recovery (%)

1- Single Photon Emission Computed Tomography
2- Y. Maki
3- V.I. Levin

99m

References:

70
60
Silica - Zirconia b ed

50

Typical alum ina bed

40

1. M. Tubis, W, Wolf, “Radiopharmacy, Jhon
Wiley and Sons; New York,” 263 (1976).

30
0

50

100

150

200

250

300

Elapsed time for milking (h)

2. G.B. Saha, “Fundamentals of nuclear
pharmacy,” Springer, Cleveland (1998).

.‫ ﻣﻴﻠﻲﻟﻴﺘﺮ از ﻣﺤﻠﻮل ﺳﺎﻟﻴﻦ‬7 ‫ ﺗﻮﺳﻂ‬99m-‫ ﻧﻤﻮدار دوﺷﺶ ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‬-3 ‫ﺷﻜﻞ‬

3. R.E. Weiner, M.L. Thakur, “Metalic
radionuclides: Application in diagnostic and
therapeutic nuclear medicine,” Radiochim.
Acta. 70/71, 273 (1995).

‫ ﺟــﺪا ﺷــﺴﺘﻪ ﺷــﺪه از‬99-‫ و ﻣﻮﻟﻴﺒــﺪن‬99m-‫ ﻣﻘــﺎدﻳﺮ ﺗﻜﻨــﺴﻴﻢ‬-2 ‫ﺟــﺪول‬
(SZCG) ‫ژﻧﺮاﺗﻮرﻫﺎي داراي ﺳﺘﻮن ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﺎ زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ اﻛـﺴﻴﺪ‬

.*(ACG) ‫و آﻟﻮﻣﻴﻨﺎ‬

4. J.A. Osso Jr, “77Br isotope production for
medical use, Tese (Doutorado), University of
Manchester, London,” (1986).

‫ در‬99-‫ﻣﻘﺪار ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن‬
(%) ‫ﻣﺤﻠﻮل دوﺷﻴﺪه ﺷﺪه‬
1×10-4

5. V. Rarnic, B. Georenc, J. Novak, Atompraxis,
13: 258 (1967).
6. L. Lindner, “Anion Exchange On
Hydroxide Report,” KFK-216 (1963).

80

Iron

**(%) ‫راﻧﺪﻣﺎن ﻋﻤﻠﻲ‬

‫ﺳﺘﻮن ژﻧﺮاﺗﻮر‬

‫ردﻳﻒ‬

92

SZCG-1

1

0/5×10-4

89

SZCG-2

2

1/1×10-4

90

SZCG-3

3

1×10-4

91

SZCG-4

4

ACG

5

-4

1/5×10

77

،‫ ﻣﻴﻠﻲﻟﻴﺘﺮ ﺑﺮ دﻗﻴﻘﻪ‬3 :‫* ﺳﺮﻋﺖ ﺷﻮﻳﺶ‬

7. S. Meloni, A. Brandon, “A new technetium99m generator using manganes dioxide,” Int. J.
Appl. Radiat. Isot. 19: 164 (1988).

‫ ﻣﻴﻠﻲﻟﻴﺘﺮ ﺳـﺎﻟﻴﻦ ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ اﻧﺘﻈـﺎري‬7 ‫ دوﺷﻴﺪه ﺷﺪه ﺑﺎ‬99m-‫** ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‬

8. Y. Maki, Y. Murakami, “99mTc generator by use
of silica gel as adsorbent,” Nippon Kagaku
Zasshi, 92: 12, 1211, Jan 01 (1971).

‫ ﺑﺎ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﻴـﺰان زﻳﺮﻛـﻮﻧﻴﻢ‬.‫ﻛﻠﻴﻪي ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞﻗﺒﻮل ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‬

.5-6 ‫ ﺷﻮﻳﺶ ﺑﺮاﺑﺮ‬pH ‫ در زﻣﺎن دوﺷﺶ ژﻧﺮاﺗﻮر در‬99m-‫ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‬

‫( اﻳﻦ ﻣﻘـﺪار‬III) ‫ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش رﻧﮓﺳﻨﺠﻲ و ﻣﻌﺮف آرﺳﻨﺎزو‬
.‫( ﺑـﻮده اﺳـﺖ‬5ppm) ‫در ﻫﻤﻪي ﻣـﻮارد ﻛـﻢﺗـﺮ از ﺣـﺪ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد‬

9. M.T. El-Kolaly, N.Z. Misak, “A 99mTc
generator based on the adsorption of 99Mo
Molybdophosphate on hydrous manganes
dioxide “Nucl. Med. Biol,” 15: 664 (1988).

‫ﺧﻠﻮص رادﻳﻮﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫـﺎي دوﺷـﻴﺪه ﺷـﺪه ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﺘﻮﺳـﻂ‬
‫ ژﻧﺮاﺗـﻮر ﺟﺪﻳـﺪ ﺟﻬـﺖ ﻛﺎرﺑﺮدﻫـﺎي‬،‫ ﻟـﺬا‬.‫ ﺑﻮده اﺳﺖ‬%95 ‫ﺑﺎﻻﺗﺮ از‬
.[13] ‫ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‬

10. V.I. Levin, L.S. Kozyreva-Alexandra, T.
Sokolova, “A new 99mTc generator of higher
activity,” Int. J. Appl. Radiat. Isot, 30: 450
(1979).

‫ ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي‬-4
‫ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪي ژﻧﺮاﺗﻮر ﺟﺪﻳﺪ داراي ﺳﺘﻮن ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل اﺻـﻼح ﺷـﺪه ﺑـﺎ‬

11. M. Yamashita, S.S. Rosatto, L.T. Kubota,
“Electrochemical Comparative Study of
Riboflavin, FMN and FAD Immobilized on the
Silica Gel Modified with Zirconium Oxide,” J.
Braz. Chem. Soc, 13, 635 (2002).

‫ ﺑﻪ راﺣﺘـﻲ ﻣـﻲﺗـﻮان درﻳﺎﻓـﺖ‬،‫زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ اﻛﺴﻴﺪ ﺑﺎ اﻧﻮاع ﻛﻨﻮﻧﻲ آن‬
‫ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﺎ زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ اﻛﺴﻴﺪ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان‬
‫ﺟـــﺎذﺑﻲ ﺟﺪﻳـــﺪ در ﺟـــﺬب ﻣﻮﻟﻴﺒـــﺪات و اﻓـــﺰاﻳﺶ راﻧـــﺪﻣﺎن‬

12. Dominick, A. Desantis, Hillsborough, Robert A.
Paul, “Zirconium silica hydrogel compositions
and methods of preparation,” U.S. Patent,
5069816, (1991).

‫ ﻣﺰﻳﺖﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞﻣﻼﺣﻈﻪاي ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ آﻟﻮﻣﻴﻨـﺎ دارد‬،99m-‫ﺗﻜﻨﺴﻴﻢ‬

13. British Pharmacopoeia 2, 24532 (2000).

‫ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از اﻳـﻦ ﺳﻴـﺴﺘﻢ از ﺧـﺼﻮﺻﻴﺎت ﻻزم ﺑـﺮاي اﺳـﺘﻔﺎده‬

‫ ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ‬،‫ ﺑﻪ ﻋﻼوه‬.(SiO2/ZrO2:MoO4-2 > Al2O3:MoO4-2)
99m-‫ ﺗﻜﻨـﺴﻴﻢ‬،‫ﺑﻪ آزﻣﺎﻳﺶﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺤﺼﻮل‬
.‫ﺷﺪن در ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻫﺴﺘﻪاي ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‬
٦٧

‫ﺳﻴﻠﻴﻜﺎژل اﺻﻼح ﺷﺪه ﺑﺎ زﻳﺮﻛﻮﻧﻴﻢ اﻛﺴﻴﺪ‪. . . ،‬‬

‫‪٨‬‬