<äøÏåD≤~ dü]>∑eT\≈£î

|æHêø£bÕDÏ˙j·TyéT
yê´ø£s¡D≤ìøÏ bÕDÏì˝≤ dü+Á|ü<ëj·T ø£sêí≥ø£ dü+^‘· kÕs¡kÕ«ìøÏ ô|<ä›~≈£îÿ>± ì*Ãq
eTVü‰eTôVAbÕ<Ûë´j·T ÁobÕ<ä |æHêø£bÕDÏ q÷s¡e edü+‘·+˝ÀøÏ n&ÉT>∑Tô|{≤ºs¡T.
Ä dü+<äs¡“¤+>± Áo |æHêø£bÕDÏ‘√ Á|üeTTK dü+bÕ<ä≈£î\T dü+^‘· kÕVæ≤‘·´
Hê{≤´+XÊ\˝À kÕ~Ûø±s¡ s¡#·sTT‘· Áo q+&É÷] bÕs¡úkÕs¡~∏ eTTU≤eTTœ,
Áo |æHêø£bÕDÏ Ä‘·àø£<∏ä ªHê dü+^‘·j·÷Á‘·µ˝À ªdæ+Vü‰e˝Àø£q+µ‘√ bÕ≥T eT]ø=ìï
yê´kÕ\‘√ {°mdt◊ eTTK∫Á‘· ø£<∏äq ¬ø’yÓ÷&ÉTŒ!

$

X¯«+ s¡Vü≤kÕ´‘·àø£+. ªn+‘·eTT ˝Òì uÛÑTeqeT+‘· |ü⁄sê‘·q
bÕ+<∏äXÊ\µ ˝≤ ø√{≤¢~ e÷qe⁄\T á Å|ü|ü+#·+˝ÀøÏ edü÷ÔH˚
ñHêïs¡T. nsTT‘˚ <ëì s¡Vü≤kÕ´\T ns¡ú+ #˚düT≈£îH˚ X¯øÏÔ
kÕeTsêú´\T ˇø£]<ä›s¡T eTVæ≤‘ê‘·à˝À¢H˚ <äs¡Ùq$TkÕÔsTT. yês¡T $X¯«+
m+|æø£ #˚düT≈£îqïyês¡T. ø±ãfÒº, yê] e÷<Ûä´eT+>± n~ ‘·q s¡Vü≤kÕ´\qT
Å|ü|ü+#êìøÏ yÓ\¢&çdüTÔ+~. ªdü+^‘· kÕÅe÷≥Tºµ, ªuÛÑes√>∑ _Ûwüø˘ #·Åø£e]Ôµ &Ü.
lbÕ<ä |æHêø£bÕDÏ n˝≤+{Ï ns¡T<Ó’q $X¯« e÷<Ûä´eT+.
Ä>∑düTº 3, 1913 q |ü⁄]{Ï H=|ü\T |ü&˚ ø£qï‘·*¢ CÀ>∑eTà >±]øÏ
‘êHÓ˝≤+{Ï ªqej·TT>∑ yÓ’‘ê[≈£îµìø°, ªHê<äø£s¡Ôµø° »qàìk˛Ô+<√
‘Ó*j·Tø£b˛e#·TÃ. ø±˙ Hê<äT |üdæ&çø=+&É, Hê s¡‘·ïeTì, ‘·*¢ |ü\T≈£î
|ü\T≈£î*‘·&ÉT ì\T|ü⁄>±ø£! (C≤wüßyê, ª•X¯óe⁄µ) ByÓq ì»yÓTÆ+~.
l |æHêø£bÕDÏ Ä ‘·*¢πø ø±<äT, uÛ≤s¡‘· <˚XÊìπø s¡‘·ïyÓTÆ ì*#ês¡T.
e+X¯<Ûës¡, Hê>±e∞ <Ûës¡˝≤¢>± Ç≥T X¯Øs¡ <Ûäs¡à+ ‘Ó*dæ yÓ’<ë´˙ï,
n≥T eTH√ <Ûäs¡àyÓT]– dü+^‘ê˙ï neb˛düq #˚dæ, ÅbÕD≤q\ dü+jÓ÷>∑
kÕ<Ûäq #˚XÊs¡T, Å|üDeHê<ëìï dü|üÔ dü«sê˝À¢q÷ ≈£L]Ã, düTwüßeTï jÓ÷>∑+
kÕ~Û+#ês¡T.
ãè#·Ã¤ ø£ãVüQ |òü˝Ÿ qVæ≤ uÛÑU…’, qB q dü+#Ó’ ˙sY,
|üs¡e÷s¡<∏é πø ø±s¡H˚, kÕ<ÛäTHé <Ûäsê X¯ØsY.
n+{≤s¡T ø£;sY.
(#Ó≥T¢ ‘·eT |üfi¯ó¢ ‘êeTT ‹qe⁄, q<äT\T ‘·eT ˙{Ï ‘êy˚T <ë#·Tø√e⁄,
|üs¡e÷s¡ú+ ø√dü+ kÕ<ÛäTe⁄\T X¯Øsêìï <Ûä]kÕÔs¡T)
l |æHêø£bÕDÏ n˝≤+{Ï kÕ<ÛäTe⁄. Äj·Tq kÕ+Å|ü<ëj·Tã<ä∆yÓTÆq
dü+^‘êìï eTT+<äT ‘·sê˝À¢ düJe+>± ñ+#ê\H˚ Å|üj·T‘·ï+‘√H˚ >∑Ts¡T≈£î\
kÕ+Å|ü<ëj·T+˝À ≈£îe÷] ls¡+>∑+ >√bÕ\s¡‘·ï+ e+{Ï l H˚<äTq÷]
ø£èwüíeT÷]Ô, l q÷ø£\ ∫q dü‘·´Hêsêj·TD e+{Ï ùV≤e÷ùV≤MT\qT
‘·j·÷s¡T #˚dæ, yê] <ë«sê ‘·q |ü\T≈£îì Å|ü|ü+#êìøÏ n+<äCÒdüTÔHêïs¡T.
dü‘Y>∑Ts¡T ø° eTVæ≤e÷ nq+‘Y, nq+‘Y øÏj·÷ ñ|ü>±sY/˝À#·q nq+‘·
ñ|òü÷&çj·÷, nq+‘Y ~U≤eDbÕsY
(dü<äTZs¡T eTVæ≤eT\T Å|üX¯+dæ+#·&É+ kÕ<Ûä´+ ø±<äT, Äj·Tq v±„q H˚Å‘êìï
‘Ó]|ækÕÔ&ÉT. nq+‘êìï <ä]Ù+|üCÒkÕÔ&ÉT)
kÕ<Ûä≈£î\≈£î ‘·s¡‘·sê˝À¢q÷ dü+^‘êìï düJe+>± ì*|æ ñ+#˚+<äT≈£î
< d+& +&jTH

l |æHêø£bÕDÏ #Ó|æŒq Hê\T>∑T dü÷Å‘ê\÷ Çy˚`
XË’*, kÕ<Ûäq, Å|ü#ês¡+, |ü⁄düÔø±\T
kÕ<Ûä≈£î&ÉT eTT+<äT >±q XË’*ì Äø£[+|ü⁄ #˚düTø√yê* (‘·q˝À ÄdüøÏÔ
ñ+&Ü*. yÓTfi¯ó≈£îe\qT >∑eTì+#ê*), Å>∑Væ≤+∫q XË’*ì nuÛ≤´dü+‘√
s¡+õ‘·+ #˚j·÷* (ˇø√ÿ sê>∑+ MT<ä |ü≥Tº ∫ø£ÿ&ÜìøÏ n+»˙
u≤sTT ˝≤+{Ï ñ<ä›+&É |ü+&ç‘·T\øÏ ≈£L&Ü ◊<˚fi¯¢ bÕ≥T kÕ<Ûäq ø±yê*‡
e∫Ã+<äHêïs¡T l dü<ë•e e÷kÕºs¡T) ‘·sê«‘· ˝Àø£ Å|ü#ês¡+ nedüs¡+,
n+<äTø√dü+ ø£#˚Ø\T #˚j·÷*. (uÛ≤s¡‘· s¡‘·ï leT‹ m+.mdt. düTãT“\øÏåà
‘·q bÕ≥qT n˝≤π> uÛÑ>∑e‘Y ¬ø’+ø£s¡´+ #˚XÊs¡T. ø£#˚Ø˝À Ç#˚à kıeTTà\qT
mø£ÿ&çø£ø£ÿ&˚ |ü+#·T≈£î+≥÷ ‘·qø°, sê>±ìø° eT<Ûä´ <˚˙ï sêì#˚Ãyês¡T
ø±<äT), n˝≤π> |ü⁄düÔø±\ <ë«sê eTT+<äT ‘·sê\øÏ n+~+#ê* (Ç~
u≤<Ûä´‘·.)
Ä~ >∑Ts¡Te⁄ l X¯+ø£sê#ês¡´ Å|üXÀï|üìwü‘Y˝À >∑Ts¡Te⁄ m˝≤ ñ+&Ü*?
nH˚ Å|üX¯ï≈£î
>∑Ts¡Te⁄ düŒs¡Ùy˚~ ˝≤>∑ ñ+&Ü*. n+{≤s¡T.
düŒs¡Ùy˚~ Ç‘·Ô&çì |ü⁄‘·Ô&ç #˚düTÔ+<äì s¡düjÓ÷>∑+ >∑T]+∫ $qï n+<ä]ø°
‘Ó\TdüT. ø±˙ l X¯+ø£s¡T\H˚ düŒs¡Ùy˚~ y˚s¡T...á düŒs¡Ùy˚~ ‘·q düŒs¡Ù‘√
eTs√ düŒs¡Ùy˚~ì ‘·j·÷s¡T #˚düTÔ+~. l |æHêø£bÕDÏ n˝≤+{Ï düŒs¡Ùy˚~.
>∑Ts¡Te⁄øÏ ‘·>∑Z •wüß´&ÉT, •wüß´&çøÏ ‘·>∑Z >∑Ts¡Te⁄ \uÛÑ´+ ø±e&Éy˚T n‘·´+‘·
ns¡T<Ó’q $wüj·T+. l |æHêø£bÕDÏ ª@ø£+ dü‘Y, ãVüQ<Ûë $Å|üdü+‹µ
(Ä~˝À ªˇø£fÒµ ñ+&˚~, n~ ªnH˚ø£+µ ø±yê\qT≈£î+~, y˚<ä+) nì
dü+ø£*Œ+#·T≈£îì, á ns¡T<äTì ‘·s¡T#·T>± eT*∫, e+<ä˝≤~ eT+~
•wüß´˝ ãT~∆ Å|üø±X¯+>± @ø£ ø±\+˝À Å|üø±•düTÔHêïs¡T.
dæ+<ÛäTe⁄ì #˚] _+<äTe⁄ dæ+<ÛäTe>∑TqT
<Û˚´j·TeTTqT ã{Ϻ Å|ü‹ |üì ~e´eT>∑TqT
n+{≤&ÉT <ëX¯s¡~∏ >±*uŸ. l |æHêø£bÕDÏ dü+^‘· kÕÅe÷C≤´ìï
$düÔ]+#˚ >=|üŒ <Û˚´j·T+‘√ ‘êH=ø£ _+<äTy˚ nsTTHê, ‘·q •wü´ø√{Ï‘√ ø£*dæ
dæ+<ÛäT s¡÷|ü+ <ë˝≤Ãs¡T. ª<Ó’e+ e÷qTwü s¡÷ù|Dµ (<Ó’ey˚T e÷qe⁄ì>±
e#êÃ&ÉT) nH˚ dæ<ä∆ yêø±´ìï ìs¡÷|æ+#ês¡T. {°mÏ dt◊

m+.mdt._.|æ.mHé.$. s¡e÷düT+<ä]
26

2

d|+sT 2012

< d+& +&jTH

27 2

d|+sT 2012

eTT K ∫ Á‘· ø£ <∏ä q +

X¯‘·ª>±q+µuÛÑe‹
2

Hê dü+^‘· j·÷Á‘·

‘·+Á&ç lbÕ<ä ø±y˚TX¯«s¡sêe⁄
>±]øÏ XÊÁd”Ôj·T dü+^‘·+ô|’ ñqï
n_Û˝≤wü e÷ nø£ÿ n|æŒø£≥¢
ø±y˚TX¯«s¡eTà dü+^‘·+ H˚s¡TÃø√e&ÜìøÏ <ë]rdæ+~.
l yÓTÆdü÷s¡T \ø£åàDsêe⁄ >±s¡T uÀ~Û+∫q ø£≥Tº~≥ºyÓTÆq
dü+^‘· bÕsƒê\T |üdæ‘·qeT+<˚ Hê #Óe⁄\ |ü&É&É+
Hê dü+^‘êqT uÛÑyê\≈£î Hê+~. ‘Ó*d” ‘Ó*j·Tì
ej·TdüT‡˝À es¡íeTT\T, ø£è‘·T\T H√{ÏøÏ |ü≥º&É+ e\¢
dü«s¡kÕúq C≤„qeTT‘√ u≤≥T dü«s¡C≤„qeTT ≈£L&Ü ;»
s¡÷|üeTT>± n+≈£î]+∫+~.
Hê≥ø±\ Á|üuÛ≤e+
∫qï‘·q+ qT+∫ e÷ ‘·+Á&ç>±s¡T Hê≈£î Hê≥ø£
s¡+>∑düú\ dü+^‘·+‘√ düK´+ ø£\|ü&É+ Hê≈£î #ê˝≤
˝≤uÛÑø£s¡yÓTÆ+~. s¡+>∑düú\ q≥T\˝À lj·TT‘·T\T
n<ä›+øÏ lsêeTeT÷]Ô, sêj·TÁb˛\T dü‘·´Hêsêj·TD,
bÕs¡T|ü*¢ düTu≤“sêe⁄, ñ|ü\÷] dü+Jesêe⁄,
CÀqï$‘·TÔ\ X‚wü–]sêe⁄, düTs¡_Û ø£eT˝≤<˚$
XÊÁd”Ôj·T dü+^‘·+ H˚]Ãqyês¡T. M]‘√ u≤≥T düs¡«l
‘·T+>∑\ #·\|ü‹sêe⁄, ø£|æ\yêsTT sêeTHê<∏ä XÊÁdæÔ,
eT<ë›* X‚wü–]sêe⁄, ÁãVü‰àCÀdüT´\ düTu≤“sêe⁄,
yÓ\¢+øÏ yÓ+ø£fÒX¯s¡T¢, &ç.$.düTu≤“sêe⁄, j·T&Ée*¢
dü÷s¡´Hêsêj·TD Á|üuÛÑè‘·T\T ø£sêíq+<äø£s¡+>±
|ü<ë´\÷, bÕ≥\÷ Hê≥ø±\˝À bÕ&˚yês¡T. |ü<˚|ü<˚
$q&É+ e\q yês¡T bÕ&çq bÕ≥\T, |ü<ë´\÷ Hê≈£î
e#˚Ãùd$. dü]>±Z yês¡T bÕ&çqfÒ¢ bÕ&É>∑*π> yêDÒïyÓ÷,
s¡ø£s¡ø±\ u≤D°\T Hê >=+‘·T˝À Á|ü‹<Ûä«ì+#˚$. á
‘·ØŒ¤<äT Hê≈£î ˝≤uÛÑø£s¡+>± |ü]D$T+∫q~.
dü+^‘êuÛ≤´dü+
Hê 11e @≥, 9`11`1924q e÷ nø£ÿ
>∑Ts¡Te⁄>±¬s’q yÓTÆdü÷s¡T _.mdt.\ø£åDsêe⁄ >±] e<ä›
dü+^‘· •ø£åD ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆ+~. >∑Ts¡Te⁄>±s¡T yÓTÆdü÷s¡T
ø£]–]sêe⁄ >±] •wüß´\T. #·ø£ÿì dü+Á|ü<ëj·T+˝À,
ø£≥Tº~≥ºyÓTÆq bÕsƒê+‘·s¡eTT\‘√ düTe÷s¡T
300 ø£è‘·T\T bÕsƒ¡+ #˚dæq $<ë«+düT\T, bÕ≥
H˚]Œ+#·&É+˝À ãVüQH˚s¡TŒ>∑\yês¡T. bÕ≥˝À ãs¡Te⁄,
∫ø£ÿ<äqeTT, ø±\Á|üj·÷DeTT, >∑eTø£eTT\ >∑eTìdü÷Ô
n‹ ÁX¯<ä∆>± bÕ&Ée˝…qì ôV≤#·Ã]dü÷Ô ñ+&˚yês¡T.
yês¡T H˚]Œ+∫q+‘·eT≥Tº≈£î Ç≥Te+{Ï eTs¡àeTT\T
Hê≈£î u≤>± |ü≥Tº|ü&ܶsTT. e÷ >∑Ts¡Te⁄>±s¡T H˚]Œq
ø£è‹ bÕsƒê+‘·s¡eTT\+fÒ yê] $TÁ‘·T˝…’q <ë«s¡+
yÓ+ø£≥kÕ«$THêj·TT&ÉT >±]øÏ ≈£L&Ü #ê˝≤
>ös¡e+.
e÷ Ä~>∑Ts¡Te⁄\T Hê≈£î 106 ø£è‘·T\T, 20
‘êq es¡íeTT\T, düT\uÛÑyÓTÆq sê>∑eTT\˝À dü«s¡ø£\Œq
#˚j·T&É+ H˚]Œ+#ês¡T. sê>±˝≤|üq e÷Á‘·+
Hê≈£î H˚s¡Œ˝Ò<äT. yê] $TÁ‘·T˝…’q l <ë«s¡+
yÓ+ø£≥kÕ«$T Hêj·TT&ÉT >±] e<ä›≈£î sê>±˝≤|üq,
|ü\¢$ H˚s¡TÃø√eTì 1932˝À |ü+bÕs¡T. •wüß´\
$<ë´uÛÑT´<äj·T+ ø√]q >∑Ts¡Te⁄\T ‘êeTT #Ó|üŒ>∑*–q
y˚Ts¡≈£î $<ä´ H˚]Œ, ‘·eT≈£î $T+∫q kÕúsTT˝Àì

3

4

5

düs¡dü«r >±q düuÛÑ\˝À eTTK´+>± n]j·T≈£îÿ&ç
sêe÷qT»j·T´+>±] bÕ≥, >√$+<äkÕ«$T |æfi‚¢ >±] yÓ’*qT
yê<äq Hê≈£î n<äT“¤‘·+>±, Ä<äs¡ÙÁbÕj·T+>± ‘√#êsTT

1

$<ä´ düeTs¡Tú˝…’q $<ë«+düT\ e<ä› H˚]Œ+#·e˝…qì
‘ê|üÁ‘·j·T|ü&É‘ês¡T. n≥Te+{Ï dü<äTZs¡Te⁄\T l
\ø£åàDsêe⁄ >±s¡T.
$ìøÏ&ç, dü«j·T+ø£èwæ
H˚qT Ä~>∑Ts¡Te⁄\ e<ä› dü+^‘·+ H˚s¡TÃ≈£î+≥Tqï
s√E˝À¢H˚ n|ü&É|ü&ÉT $+≥Tqï bÕ≥ ø£#˚ÃØ\T,
<ädüsê düuÛÑ\T, <˚M qesêÁ‘·T\ ñ‘·‡yê\˝À bÕ≥
ø£#˚ÃØ\T, ø±øÏHê&É˝À düs¡dü«r >±q düuÛÑ\T `
á dü<äeø±XÊ\ eT÷\+>± H˚HÓ+‘√ eT+~
ô|<ä› $<ë«+düT\ bÕ≥\T $+≥÷, $X‚cÕ\qT
Á>∑Væ≤dü÷Ô e#êÃqT. eTTK´+>± sê>±˝≤|üqô|’ <äèwæº
πø+ÁBø£]+∫, yês¡T #˚ùd sê>±˝≤|üq˝À $qã&çq
eT+∫ eT+∫ dü+>∑‘·T\T ∫qï ø±–‘ê\ MT<ä
dü«s¡|üs¡∫ sêdüT≈£îH˚ n\yê≥T #˚XÊqT. á $<Ûä+>±
< d+& +&jTH

(m&ÉeTqT+∫ ≈£î&ÏøÏ):
1. $<ä«qàDÏ Áo ÁobÕ<ä |æHêø£bÕDÏ,
2. dü+^‘· Ádüwüº\ q&ÉTeT Áo |æHêø£bÕDÏ,
3. Hê{Ï sêÁwüº|ü‹ C≤„˙ C…’˝Ÿdæ+>¥ qT+∫
|ü<äàuÛÑ÷wüDY nyês¡T¶ì n+<äT≈£î+≥÷,
4. ãVüQeTTK Á|üC≤„XÊ*>± $$<Ûä s¡+>±˝À¢
Áo |æHêø£bÕDÏ kÕ~Û+∫q |ü‘·ø±\T,
5. Áo bÕDÏ>±]ì dü‘·ÿ]düTÔqï
Áo eT+>∑fi¯+|ü*¢ u≤\ eTTs¡∞ ø£wüí

28

2

d|+sT 2012

sê>∑+ bÕ&É>∑\>∑&É+ ãTÁs¡ ¬ø≈£îÿ‘·÷ e∫Ã+~.
düs¡dü«r >±q düuÛÑ\˝À eTTK´+>± n]j·T≈£îÿ&ç
sêe÷qT»j·T´+>±] bÕ≥, >√$+<äkÕ«$T |æfi‚¢ >±]
yÓ’*qT yê<äq Hê≈£î n<äT“¤‘·+>±, Ä<äs¡ÙÁbÕj·T+>±
‘√#êsTT.
yês¡T >±q+ #˚dæq ø£è‘·T\T Äj·÷
bÕsƒê+‘·s¡eTT\‘√ H˚s¡TÃ≈£î+fÒH˚ >±ì yê] e˝…
bÕ&É&É+ kÕ<Ûä´+ ø±<äì|æ+∫+~. ª@$T >∑eTø£
dü+|ü<ä, m+‘· sê>∑ uÛ≤e+, m+‘· s¡øÏÔe+‘·+!
n≥Te+{Ï dü+^‘·+ eTq+ m|ü&ÉT bÕ&Ü*!
ndü\T bÕ&É>∑\e÷µ nì uÛÑj·T+ y˚dæ+~. <äøÏåD≤~
bÕsƒê+‘·s¡eTT\‘√ ø£˙dü+ 300 ø£è‘·T˝…’Hê bÕsƒ¡+
#Ój·÷´*. n≥Te+{Ï neø±X¯+ \_Û+#ê*. á
˝À|ü⁄>± ÁbÕNq $<ë«+düT\T Á>±eTbò˛qT ]ø±s¡T¶\˝À

bÕ&çq ø£è‘·T\T, C≤e∞\T $˙, dü«s¡|üs¡∫ sêdüT≈£î˙
bÕsƒ¡+ #˚XÊqT. sê»eT+Á&ç˝À n|ü&É|ü&ÉT »]π>
>±qdüuÛÑ\˝À bÕ&çq $<ë«+düT\ HêÁX¯sTT+∫
M˝…’qìï ø=‘·Ô ø°s¡Ôq\T dü«s¡|üs¡∫ sêdüT≈£îHêïqT.
m+._._.mdt. ÄK] dü+e‘·‡s¡+ ªyÓT≥]ï{°µ •ø£åD
ø√dü+ eTÁ<ëdüT˝À ñqï ¬s+&ÉT HÓ\˝À¢qT {Ï.mdt.
yêdüT<˚eHé, s¡+>∑sêe÷qT»j·T´+>±s¡¢ |ü]#·j·T+
#˚düT≈£îHêïø£ ø£è‘·T\ ø£s¡e⁄ r]b˛sTT+~. ø±e\dæqìï
n|ü⁄s¡÷|üyÓTÆq ø£è‘·T\T, |üPs¡«|ü⁄ $<ë«+düT\
bÕsƒê+‘·s¡eTT\T Hê z|æø£ ø=B› ùdø£]+#·&É+
ÁbÕs¡+_Û+#êqT. n~ yÓTT<ä\T Hê #Ó$ì ã&ç,
HêøÏ~ es¡≈£î sêì Á|ür ø£èr H˚s¡TÃ≈£îH˚ n\yê≥T
#˚XÊqT. á $<Ûä+>± H˚]Ãq ø£è‘·T\˝À ˇø£ ø=‘·Ô<äq+
e÷Á‘·y˚T ø±ø£, ø°s¡Ôq s¡#·q˝À ñqï $X‚cÕ\T,

Áø=‘·Ô dü+>∑‘·T\T, düeTè~›>± >∑eTø£ dü+|ü<ä,
Á|üdæ<ä∆ sê>∑eTT\+<=ø£ÿø£ÿ sê>∑eTT˝À Hê\T>∑T
kÕe÷q´ (K+&É#ê|ü⁄, s¡÷|üø£eTT, $TÁX¯#ê|ü⁄,
Ä~) ‘êfi¯eTT\˝ÀqT, ∫Á‘·‘·qT, ∫Á‘·‘·s¡
e÷s¡ZeTT\˝Àq÷ ñqï ø£è‘·T\T \uÛÑ´+ ø±e&É+
sê>∑, \j·T C≤„Hê_Ûeè~∆øÏ u≤>± ‘√&ÉŒ&É‘êsTT. ø£è‹
ùdø£s¡D ì]«sêeT+>± H˚{Ïes¡≈£L »]–+~. Çø£
MT<ä≥ ≈£L&Ü »s¡T>∑T‘·T+~. <ÛäHês¡®q ø£+‘·THêï<ë?
n˝≤π> ø£è‘·T\≈£LqT.
ìs¡e˝Ÿ, dü«s¡ø£\Œq\‘√ |ü]#·j·T+
l <ë«s¡+ yÓ+ø£≥kÕ«$T Hêj·TT&ÉT >±] e<ä›
•ø£åD≈£î yÓfi¯¢ø£|üPs¡«y˚T 1930, 31 dü+e‘·‡sê\˝À
&çôd+ãs¡T HÓ\˝À eTÁ<ëdüT dü+^‘· nø±&ÓMT
ø£#˚ÃØ\T ø=ìï $H˚ uÛ≤>∑´+ ø£*–+~. yê{Ï˝À
< d+& +&jTH

29 2

d|+sT 2012

l f…Æ>∑s¡T es¡<ë#ê], #Ó+u…’ yÓ’<ä´Hê<∏ä
uÛ≤>∑e‘êsY, eTTdæ] düTÁãVü≤àD´
nj·T´s¡T>±s¡¢ ø£#˚ÃØ\ Á|üuÛ≤e+ ø=+‘·
Hê MT<ä |ü&ç+~.
l eTTdæ] düTÁãVü≤àD´j·T´s¡T
ªm+‘· y˚&ÉTø=+<äT sê|òüTyêµ nH˚
‘ê´>∑sêE ø£è‹˝À ª∫+‘· Bs¡TÃ≥
¬ø+‘· yÓ÷&çsêµ nH˚ nqT |ü\¢$ e<ä›
dü«s¡ø£\Œq #˚ùdeTT+<äT sê>∑+‘√ Ä
nqT|ü\¢$˝Àì e÷≥\H˚ Á|üdÔü]+∫
ø=+‘·ùd|ü⁄ bÕ&ç, ‘·<äq+‘·s¡+ dü«s¡ø£\Œq
ÁbÕs¡+_Û+#ês¡T. BìH˚ ªìs¡e˝Ÿµ
n+{≤s¡ì n|üŒ{ÏøÏ eTT+<äT H˚HÓs¡T>∑qT.
á e÷≥H˚ ªHÓs¡e⁄µ nì e÷s¡TÃ≈£îì
Ä+Á<ÛäT\T yê&ÉT‘·THêïs¡T. Ç<˚$<Ûä+>±
ª|ü⁄wüŒ \‹ø£µ sê>∑+˝À ªÇø£HÓ’Hê
Hê yÓTTs¡ $qsê<ëµ nH˚ ø£è‹˝À ªnø£fi¯+ø£ ˙y˚
Ä<Ûës¡eTìµ nH˚ #√≥ ≈£L&Ü ìs¡e˝Ÿ bÕ&Üs¡T
l eTTdæ]. uÛ≤e+ #Ó&É≈£î+&Ü ‘êfi¯ $Hê´dü+‘√
yÓTT<ä{Ï, ¬s+&Ée ø±\eTT\˝À bÕ&çq ìs¡e˝Ÿ Hê
eTqdüTq u≤>± Hê≥T≈£î+~. l f…Æ>∑s¡T es¡<ë#ê]
ªyê‘ê|æ >∑D|ü‹+ uÛÑCÒµ nH˚ ø£è‹˝À ªÁ|üDe
dü«s¡÷|ü eÁø£‘·T+&É+µ nH˚ #√≥ ÁbÂ&ÛÉø£\Œq \‘√
Áø£eT+ ‘·|üŒì dü«s¡Á|üjÓ÷>∑eTT\‘√q÷, Áø£eTeTTqT
‘·|æŒ+∫q <ë≥T dü«s¡ Á|üjÓ÷>∑eTT \‘√q÷ ìs¡e˝Ÿ,
dü«s¡ø£\Œq\T ãVüQ #ê‘·Ts¡´eTT‘√ bÕ&Üs¡T.
$<ë«Hé l f…Æ>∑s¡T es¡<ë#ê] sê>∑eTT,
ìs¡e˝Ÿ, dü«s¡ø£\Œq˝À #˚dæq n|ü⁄s¡÷|ü ø£\Œq\
$ì, H˚qT ªuÛÒwtµ, n+≥÷ eTT]dæb˛‘·÷ ñ+fÒ,
Hê |üø£ÿq ≈£Ls¡TÃqï ˇø£ ‘·$Tfi¯ k˛<äs¡T&ÉT ªªqTe⁄«
áj·Tq ø£#˚ÃØ\T Ç~ es¡≈£î mìï $Hêïe⁄µµ?
nì n&ç>±&ÉT. ªªÇ<˚ yÓTT<ä{ÏkÕ] $q&ÉeT+&ûµµ?
nHêïqT. n|ü&Üj·Tq #ÓbÕŒ&ÉT. ªª˙e⁄ #ê˝≤
n<äèwüºe+‘·T&Ée⁄. áj·Tq >±Á‘·+ á s√Eq
ÁX¯ó‹˝À ø£*dæ+~µµ. m|ü&√ ø±ì es¡<ë#ê] >±]
>±Á‘·+ ÁX¯ó‹˝À ø£\e&É+, yê] bÕ≥ ÁXÀ‘·\T
$q&É+ »s¡>∑<ä≥. Äj·Tq Ä ˇø£ÿ ø£#˚ÃØ H˚qT
$q>∑\>∑&É+ Hê n<äèwüº+.
M]<ä›s¡÷ bÕ&çq ìs¡e˝Ÿ |ü<ä∆‹, e÷s¡ZeTT
Hê˝À u≤>± Hê≥T≈£îHêïsTT. ‘·s¡Tyê‘· l #Ó+u…’
yÓ’<ä´Hê<∏äj·T´sY ìs¡e˝Ÿ˝À ¬s+&Ée ø±\|ü⁄
dü+#ês¡eTT, ∫Á‘· e÷s¡ZeTT˝À (nq>± Hê\T>∑T
ø±fi¯¢ #Íø£eTT˝À) |ü\¢$ bÕ&ÉT‘·÷ #˚dæq Á|ü#ês¡eTT,
3/4 C≤>±øÏ e#˚ÃØ‹, Hê≈£î |ü\¢$ ìs¡e˝Ÿ
bÕ&˚≥+<äT≈£î u≤>± düVü≤ø£]+#êsTT. l n]j·T≈£îÿ&ç
sêe÷qT»j·T´+>±sY |üPØ«ø£˝≤´DÏ, _\Vü≤], kÕy˚]
sê>∑ ø£è‘·T\˝À (|üs¡eT bÕeq, |ü]<Ûëq$T∫Ñ˚,
m≥T q$TàHêy√ eTqkÕ) bÕ&çj·TTqï ìs¡e˝Ÿ
e÷s¡Z<äs¡Ùø£eTT>± ‘√#êsTT. á |ü<ä∆‘·T\˝À kÕ<Ûäø£+
#˚dü÷Ô $ìøÏ&ç düVü≤ø£]+#·>± ìs¡e˝Ÿ, dü«s¡ø£\Œq
n\yê≥T #˚düT≈£îHêïqT.
l<ë«s¡+ yê] e<ä› •ø£åD
Ä~ >∑Ts¡Te⁄\T l \ø£åàDsêe⁄ >±] e<ä›
ø£è‘·T\T ø=~›>± dü«s¡ø£\Œq H˚s¡TÃ≈£îì, sê>±˝≤|üq,
|ü\¢$ H˚s¡TÃø√&ÜìøÏ 1933˝À y˚dü+– ôd\e⁄˝À¢

eTT K ∫ Á‘· ø£ <∏ä q +

yÓ’

X¯‘·ª>±q+µuÛÑe‹

uÛeÑ s√>∑ yÓ<’ Tä ´&É÷! |”Hø˚ ±bÕ˙!!

<äT´&ÉT s√>±\qT ‘·–ZkÕÔ&ÉT. dü+kÕs¡ kÕ>∑s¡+ (uÛÑe+) <ë«sê dü+Áø£$T+#˚ s√>±\qT? ªuÛÑes√>∑
yÓ’<äT´&ÉTµ e÷Á‘·y˚T ì<ëì+#·>∑\&ÉT. nqïeTj·T´ ‘·q Çwüº<Ó’yêìï ªuÛÑes√>∑ yÓ’<ë´µ nHêïs¡T.
¬s+&ÉTqïs¡ y˚\ dü+e‘·‡sê\T >∑&É∫Hê >ö‘·eT ãT<äT∆&ÉT uÛÑes√>∑ yÓ’<äT´&ç>± y˚<äq\qT ‘=\–düTÔHêï&ÉT.
á |æ\T|ü⁄q≈£î q÷{ÏøÏ q÷s¡TbÕfi¯S¢ ns¡TΩ&Ó’q düeTø±©qT&ÉT &Ü. ÁobÕ<ä |æHêø£ bÕDÏ.
‘Ó\T>∑T $X¯«$<ë´\j·TeT÷, sêÁwüº kÕ+düÿè‹ø£ XÊK Äj·Tq q÷s¡e |ü⁄{Ϻq s√EqT Á|üX¯+dü˙j·T+>±
ìs¡«Væ≤+∫q H˚|ü<∏ä´+˝À |ü<äàuÛÑ÷wüDY &Ü.|æHêø£bÕDÏì dü+<ä]Ù+#·T≈£îH˚ uÛ≤>∑´+ ø£*–+~. ø£s¡÷ï\T˝Àì
Áoìyêdüq>∑sY˝À ªì~Û #ê˝≤ düTKe÷µ nqï≥T¢>± ñqï es¡Tdü˝À ªsêeTTì düìï~Û #ê˝≤ düTKeT÷µ n+≥Tqï≥T¢>±
á dü+^‘· ì~Û ìyêdü+. &Ü. |æHêø£bÕDÏ |ü&ÉT≈£îì ñHêïs¡T! X‚wükÕsTT˝≤. ãT<äT∆ì˝≤. H√s¡T ‘Ó]ùdÔ uÀdæH√{Ï
qT+∫ $qe#˚à dü+^‘·+ ªu≤\+ eTT≈£î+<äy˚T! Ç\¢+‘ê $+‘· dü+<ä&ç! n~ @ X¯óuÛÑø±sê´\‘√q÷ b˛\Ã˝Òì ª»>∑‹øÏ
H˚&˚ |ü+&ÉT>∑ s√»≥µ ‘·s¡Vü‰ dü+<ä&ç! e∫Ãq yê]ì |ü]#·j·T+ #˚dü÷Ô ªÄq+<äTµ&ç˝≤ |æHêø£bÕDÏ
≈£îe÷s¡T&ÉT &Ü. eTTe«>√bÕ˝Ÿ! Äj·Tq dü+<äs¡Ù≈£î˝À¢ &Üø£ºs¡T¢. &Üø£ºπs≥T¢ e∫Ãq dü+^‘· $<ë«+düT\÷!
¬s+&ÉT s¡+>±˝À¢q÷ Äj·Tq >∑Ts¡Te⁄\≈£î >∑Ts¡Te⁄. k˛ìj·÷ >±+BÛøÏ nyÓT]ø±˝À Ä|üπswüHé #˚dæq &Ü.
H√], n$T‘êuŸ ã#·Hé≈£î Ä|üπswüHé #˚dæq eTs=ø£s¡÷ Äj·Tq •wüß´˝Ò! Væ≤+<√fi¯ sê>∑+˝À ª<˚e+ <˚e+
uÛÑCÒ...µ‘·~‘·s¡ nqïeTj·T´ ø°s¡Ôq\qT m˝≤ bÕ&Ü˝À uÛ≤s¡‘·s¡‘·ï m+mdt düTãT“\øÏåà neTà≈£î H=fÒwüHé‡ |ü+|æq
&Ü. H˚<äTq÷] ø£èwüíeT÷]Ô Äj·Tq •wü´ÁX‚DÏ˝Àì yêπs! dü+<äs¡Ù≈£î˝À¢ kÕe÷qT´˝ÒeTqT≈£î+≥THêïs¡T?
|”H˚ø±bÕ˙!
~e+>∑‘· <ëyÓ÷<äs¡+ dü+Jej·T´ k˛<äs¡Tì ≈£îe÷s¡T&ÉT, &Ü. |æHêø£bÕDÏ •wüß´&ÉT nsTTq bòÕs¡àø±\J
Ábıô|òdüsY &Ü. >√$+<ä <ëdt ‘êqT #·<äTe⁄≈£îH˚ s√E˝À¢ ˇø£ ñ<ä+‘·+ #ÓbÕŒs¡T. ø£s¡÷ï\T yÓT&çø£˝Ÿ
ø±˝ÒJ˝À ˇø£ ù|wü+{Ÿ ã+<ÛäTe⁄ ª|”H˚ø±bÕ˙ ø£Vü‰ôV’≤µ nì n+<ä]˙ n&ÉT>∑T‘·THêï&ÉT. ‘ê>∑T˙{Ïì
#·÷|æ+∫q yê]‘√ ªVü≤+ø√ |”H˚ø±bÕ˙ ôVAHê! Vü≤+ ñd” &Üø£ºsY kÕuŸ ùd Ç˝≤CŸ ˝Ò+π>µ (e÷≈£î &Ü.
|æHêø£bÕDÏ ø±yê*. y˚TeTT Äj·Tq‘√fÒ ∫øÏ‘·‡ #˚sTT+#·T≈£î+{≤+) n+{Àqï eTTdæ¢+ k˛<äs¡T&ç‘√ &Ü.
|æHêø£bÕDÏ ªyÓTÆ VüQ+ |”H˚ø± bÕ˙µ nì uÛÑT»+ ‘·{≤ºs¡≥! ‘·≈£îÿe <Ûäs¡˝À \_Û+#˚ HêD´yÓTÆq eT+<äT\qT
sêdü÷Ô, ‘·q≈£î e∫Ãq XÊ+|æ˝Ÿ eT+<äT\qT ù|<ä˝À¢ ù|<ä\≈£î |ü+#·T‘·÷....yÓ’<äT´&ç>± >∑‘·+˝À &Ü.
|æHêø£bÕDÏ, Á|üdüTÔ‘·+ &Ü. eTTe« >√bÕ˝Ÿ Á|ü»\ ‘·\˝À Hê\Tø£˝≤ n+<äTu≤≥T˝À ñHêïs¡T! ˇø£ eTTdæ¢+
ô|<ë›j·TqqT ª|”H˚ø±bÕ˙ kÕuŸ |òüTsY øÏ<äsY ôV’≤µ nq>±H˚ yÓ+≥H˚ Ç+{Ï <ë] #·÷|ü&É+ $X‚wü+!
bÕDÏ>±s¡T ‘Ó]j·TTe÷?
|ü⁄s¡+<Ûäs¡ <ëdüT |üs¡+|üs¡˝Àì yês¡T #·+Á<äX‚Ks¡. dü+^‘ê_Ûe÷qT\‘√ e÷{≤¢&ÉT‘·÷ yÓTÁ&Üdt dü+^‘· düuÛÑ˝À¢
ªø£s¡÷ï\Tµ nq>±H˚ ªbÕDÏ>±s¡T ‘Ó]j·TTe÷?µ nì Á|ü•ïkÕÔs¡≥. Á|ü|ü+#·<˚XÊ\ìï{Ï˝À ø£sêï≥ø£ dü+^‘·+˝À
ø£èwæ#˚dæq ˇπø ˇø£ÿ]øÏ @{≤ yÓTÁ&Üdt dü+^‘· nø±&ÓMT ªdü+^‘· ø£fi≤ì~Ûµ |ü⁄s¡kÕÿsêìï ãVüQø£]düTÔ+~. &Ü.
|æHêø£bÕDÏ Ä nyês¡T¶ d”«ø£s¡Ô e÷Á‘·y˚T ø±<äT, yês¡+<ä]˝À $\ø£åDT&ÉT. Äj·Tq≈£î eTT+<Óe«s¡÷ ø£sêï≥ø£
dü+^‘· ø°s¡Ôq\≈£î Äj·Tq˝≤ düTdüŒwüº+>± ªH=fÒwüH釵 sêj·T˝Ò<äT! &Ü. bÕDÏ ‘·$Tfi¯ó\ <äèwæº˝À ñ#êäs¡D˝À ‘·eT
<√cÕ\qT ‘=\–+∫q n#·ÃyÓTÆq ‘·+C≤ePs¡T u≤DÏ!
ø±s¡T HÓ+ãs¡T #·Áø£yêø£ X¯+ø£sêuÛÑs¡D+!
&Ü. |æHêø£bÕDÏ Ç+{ÏeTT+<äT ‘Ó\T>∑TC≤‹ |ü~\|üs¡#·Tø√e\dæq |ü⁄sêedüTÔ $X‚wü+ ñ+~. ‘·q Ç+{Ï qT+∫
yÓT&çø£˝Ÿ ø±˝ÒJøÏ ª10`kÕº+&ÉsY¶ ø±s¡Tµ˝À Äj·Tq yÓ[¢e#˚Ãyês¡T. Ä ø±s¡T HÓ+. 3654. |æHêø£bÕDÏøÏ e÷Á‘·+
Ä HÓ+ãsY ª#·Áø£yêø£ X¯+ø£sêuÛÑs¡D+µ! n+¬ø\qT >∑Ts¡TÔ+#·Tø√e&É+˝À |æHêø£bÕDÏøÏ |ü⁄≥Tºø£‘√ nkÕ<Ûës¡D
<Ûës¡D e∫Ã+~. ‘êqT $qï sê>±\qT y˚Tfi¯ø£s¡Ô\ sê>±\ dü+K´‘√ ‘·ø£åD+ dü]b˛\TÃ≈£îH˚ kÂ\
uÛ≤´ìï∫Ã+~. Ä Áø£eT+˝À ‘·q bò˛Hé HÓ+ãsY #ês¡Tπødæ` s¡‘êï+–!
kÕeT>±j·TqT&ç W<ës¡´+!
&Ü. |æHêø£bÕDÏì $q&Éy˚T eTVü‰uÛ≤>∑´+! dü+^‘êìøÏ dü+ã+~Û+∫ •ø£åD bı+~q ª#Ó$µ˝Òì e´øÏÔ Äj·Tq‘√
@eTì e÷{≤¢&Ü*? e÷{≤¢&É≥+ eè‹Ô <Ûäs¡à+ ø£<ë!µ ªyêdüTøÏì n˝…¢Á‘ê&ÉT>± _–+∫q |æHêø±ìï (<ÛäqTdüT‡)
•e⁄&ÉT |ü≥Tº≈£îHêï&ÉT. Ä •+õ˙ <Ûä«ìì ªÇ+<äT˝Àì X¯ã›+ Ç~`ìX¯Ùã›+ Ç~µ nì $X‚¢wæ+∫q &Ü. |æHêø£bÕDÏì
@eTì Á|ü•ï+#·qT? nsTTHê kÕVü≤dæ+#êqT.
Á|üX¯ï: ø£sêï≥ø£ dü+^‘êìøÏ dü+ã+~Û+∫ MT˝À Á‹>∑TD≤\THêïsTT. >±j·T≈£î\T, Ä#ês¡T´\T, sê>±\qT
dü«s¡|üs¡∫ ìs¡T›wüº H=fÒwüHé‡qT Ä$wüÿ]+#ês¡T. Ç‘·s¡T˝…e«]ø° kÕ<Ûä´+ ø±ì á eT÷&Ée n<äT“¤‘êìøÏ ø±s¡D+
ãVüQXÊ MTs¡T yÓ’<äT´\T ø±e&Éy˚T. &Ü. Vü‰ìeTHé Ä<ÛäTìø£ yÓ’<äT´&ÉT ø±e&É+ e\¢H˚ ôVA$TjÓ÷|ü‹ì
Ä$wüÿ]+#ês¡T. yÓT{°]j·÷ yÓT&çø±qT Á|ü|ü+#êìøÏ n+~+#ês¡T. MTs¡T yÓ’<äT´\T, Ä#ês¡T´\÷ ø±ãfÒº MT≈£î
e÷Á‘·y˚T Á|ü‘˚´ø£yÓTÆq ªyÓT<∏ä&Ü\Jµ‘√ ø°s¡Ôq\qT dü«s¡|üs¡∫, ì]›wüºyÓTÆq H=fÒwüHé‡ Çe«>∑*>±s¡ì uÛ≤$+#·e#êÃ?
&Ü. |æHêø£bÕDÏ: ne⁄Hê ? Hê¬ø|ü&É÷ Ç˝≤ ‘·≥º˝Ò<˚? ø±y=#·TÃ. Ç~ Ä˝À∫+#·<ä–q n+X¯y˚T! yê´düT&ç
düVü≤ÁdüHêe÷\ kÕø±s¡ s¡÷|üe÷ (Á‹kÕe÷ kÕeT>∑: kÕeT ìsê«D+ uÛÒwü»+ _Ûwüø˘ ) &Ü. |æHêø£bÕD°, qyÓ÷düTÔ‘˚! 

` |ü⁄Hêï ø£èwüíeT÷]Ô (kÕøÏå k»q´+‘√)
< d+& +&jTH

30

2

d|+sT 2012

$»j·Tq>∑s¡+ yÓfi≤¢qT. l Hêj·TT&ÉT>±] •wüß´\T
Á|ü‹~qeT÷ yÓ’*qT, MD, >±Á‘·+ kÕ<Ûäø£+
#˚düTø√e&É+, Á|ü‹ ~qeT÷ 3 >∑+≥\≈£î ‘·≈£îÿe
ø±≈£î+&Ü ø£#˚ÃØ |ü<ä∆‹˝À yÓ’*qT yêsTT+#·&É+`
Ç≥Te+{Ï yê‘êes¡D+˝À ¬s+&ÉTqïs¡ HÓ\\T eTTì–
ñ+&É≥+ e\¢ Hê≈£î eT+∫ dü+^‘·|ü⁄ <Û√s¡DÏ,
sê>±˝≤|üq $<ÛëqeT÷ ‘Ó\Tdü÷Ô e#êÃsTT.
ª∫Á‘· ‘·s¡µ e÷s¡ZeTT˝À ∫qï |ü\¢e⁄\T
>∑Ts¡Te⁄>±] •wüß´\T bÕ&É>± sêdüT≈£îì bÕ&É&É+
n\yê≥T #˚XÊqT. ª∫Á‘·µ e÷s¡ZeTT˝À (nq>±
yÓTT<ä{Ï ø±\eTT˝À ÁøÏj·T ˇø£{Ï+{Ïø° 8 nø£åsê\
#=|üq q&ç#˚ #Íø£ ø±\+) |ü\¢e⁄\T #Ó|üŒeTì
H˚qT l Hêj·TT&ÉT>±] q&ç–‘˚, yê] •wüß´\˝À
ˇø£&Ó’q #ê>∑+{Ï >∑+>∑u≤ãT #˚‘· ˇø£ #Íø£+ |ü\¢$
bÕ&ç+#ês¡T. n‘·qT ‘√&ç sê>∑+˝À ª>±q˝À\
ø£s¡TD≤\yê\ e÷+ bÕVæ≤µ nH˚ |ü\¢$ bÕ&ç
Á‹ø±\+ #˚XÊ&ÉT. eTs=ø£kÕ] Á‹ø±\+ bÕ&ÉeTì
nHêïqT. ns¡úyÓTÆ+~. Ä yÓ÷düÔs¡T |ü\¢e⁄\T ø=ìï
rdüT≈£îì ¬s+&ÉT eT÷&ÉT s√E\T n<˚ |üì>±

kÕ<Ûäø£+ #˚dæ |ü\¢$ n+fÒ uÛÑj·T+ b˛>=≥Tº≈£îHêïqT.
l Hêj·TT&ÉT>±s¡T Hê≈£î $ì|æ+#˚≥+<äT≈£î ø=ìï
|ü\¢e⁄\T n|ü&É|ü&ÉT yêsTT+#˚yês¡T.
l Hêj·TT&ÉT>±] e<ä› ¬s+&ÉTqïs¡ e÷düeTT˝…’
ñHêïqT. Ä ø=~› ø±\eTT˝À ø=ìï ø£è‘·T\T, C≤e∞\T,
HÓs¡e⁄ #Ój·T´&ÉeTT, |ü\¢$ bÕ&É>∑\>∑&ÉeT÷,
sê>±˝≤|üq <Û√s¡DÏ ˝…dü‡>± H˚s¡TÃ≈£îHêïqT. l
Hêj·TT&ÉT>±] <äs¡ÙHês¡úyÓTÆ n|ü&É|ü&ÉT e#˚Ã
eTè<ä+>∑ yê<ä´≈£î\T yê] kÕj·T+Á‘·|ü⁄ ø£#˚ÃØ\˝À
eTè<ä+>∑ düVü≤ø±s¡eTT #·÷dü÷Ô eTTø±ÔsT÷\T
H˚s¡TÃ≈£îH˚ yês¡T. yê]øÏ uÀ<Ûä|üs¡TdüTÔqï ˝…ø±ÿ#ês¡eTT
Hê≈£î u≤>± ns¡úeTj˚T´~.
á $<Ûä+>± l Hêj·TT&ÉT>±] e<ä› ñqï~
ø=~› s√E˝Ò nsTTHê, #ê˝≤ ˝≤uÛÑø£s¡eTT>±
|ü]D$T+∫q~.
ø=‘·Ô ø£è‘·T\ ùdø£s¡D
m+._._.mdt. #·<äTe⁄˝À ◊<äe dü+e‘·‡s¡eTT
yÓT≥]ï{° •ø£åD ø√dü+ eTÁ<ëdüT yÓfi¯¢&É+ q÷‘·q ø£è‹
ùdø£s¡D≈£î m+‘·>±H√ ñ|üø£]+∫+~. Á|üÁ|ü<∏äeT+>±

Áo C≤„q $<ë´ yês¡~Û _s¡T<äT‘√
dü‘·ÿ]+∫q {Ï.{Ï.&ç

ªªdü+^‘·+ s¡dü+... kÕVæ≤‘·´+ |æ|æŒ!µµ

l {Ï.mdt.yêdüT<˚eHé‘√ |ü]#·j·TyÓTÆ+~. n‘·ì
e<ä› H˚ì~es¡≈£î $ìe⁄+&Éì dü+^‘· Á‹eT÷s¡TÔ\
ø£è‘·T\T, ø=ìï nwüº|ü<äT\T H˚s¡TÃ≈£îHêïqT. n‘·ì
bÕsƒê+‘·s¡eTT˝≤<äs¡ÙÁbÕj·TeTT˝…’q$.
n‘·ì ‘·s¡Tyê‘· Hêø£dü+U≤´ø£eTT˝…’q ø£è‹
eTDT\qT H˚]Œqyês¡T ls¡+>∑sêe÷qT»j·T´+>±sY.
Äj·Tq $ìøÏ&ç C≤„qeTbÕs¡eTT. m>√às¡T˝À ªl
»>∑Hêï<∏ä uÛÑøÏÔ düuÛѵ ôdÁø£≥Ø>± Çs¡yÓ’ dü+e‘·‡sê\
bÕ≥T |üì#˚j·T&É+ e\¢ 1910`1930 ÁbÕ+‘·eTTq
Ä<äs¡Ù ÁbÕj·TyÓTÆq dü+^‘·eTT bÕ&çq düs¡«l •$T[
düT+<äs¡eTj·T´s¡T, ø√H˚] sê»|ü⁄s¡+ yÓ’<ä´Hê<∏ä
nj·T´s¡T, Hê>∑dü«s¡ $<ë«Hé ∫qï |üøÏÿ]j·÷ |æfi‚¢,
sêe÷ï&é lìyêdü nj·T´+>±sY, eT<ÛäT¬s’ |ü⁄wüŒeq+,
>√$+<äkÕ«$T |æfi‚¢, MD <Ûäqe÷àfiŸ Á|üuÛÑè‘·T\
ø£#˚ÃØ\T ‘Ó>∑ $ì, yê] dü+^‘ê\˝Àì n|üPs¡«
$X‚wüeTT\T Á>∑Væ≤+∫ ‘·q dü+^‘· C≤„qeTTqT
ã\|üs¡#·T≈£îHêïs¡T. yê]ì ø£\TdüT≈£îqï|ü⁄&É˝≤¢
ø=‘·Ô ø£è‘·T\T #Ó|üŒ&É+‘√ bÕ≥T |üPs¡«|ü⁄ |òüTq
$<ë«+düT\ bÕ≥\˝À $X‚cÕ\ >∑T]+∫ ñ<äVü≤]düTÔ

Á|ükÕÔ$+#˚yês¡T. @j˚T $<ë«+düT\ dü+^‘·eTT˝À
@j˚T dü÷ø£åà $wüj·÷\T Á>∑Væ≤+#·<ä–qy√ dü÷∫dü÷Ô
ñ+&˚ yês¡T. yê] düVü≤yêdüeTT e\¢ Hê ¬øH√ï dü+^‘·
s¡Vü≤dü´eTT\T uÀ<Ûäq|ü&ܶsTT. yê] kÕVü≤#·s¡´y˚T
˝Ò≈£î+fÒ H˚H˚ eT÷\|ü&çj·TT+<äTH√!
á$<Ûä+>± Hê |ü⁄s√_Ûeè~∆øÏ ‘√&ÉŒ&çq dü+^‘·
>∑Ts¡÷‘·ÔeTT\ bÕsƒ¡eTT\T, dü÷#·q\T >∑Ts¡TÔ+#·T≈£îì
Ä<äs¡ÙÁbÕj·TyÓTÆq dü+^‘·+ô|’ <äèwæº ì*|æ, q÷‘·q
$<ë´ ùdø£s¡D e÷qø£, r]ø£ y˚fi¯˝À¢ dü+^‘· kÕ<Ûäq
#˚dü÷Ô e#êÃqT. ô|<ä›\T bÕ&çq Ø‘·T\˝À H˚qT
bÕ&É>∑\T>∑T‘·THêïqqï ì»+ ‘·|üŒ qH˚ï Á|üX¯+dü
dü+‘√wü ô|≥º>∑\<äT? $<ë«+düT\≈£î, ‘·~‘·s¡
ô|<ä›\≈£L Hê bÕ≥ $q>± ø£*–q j·T_ÛÁbÕj·TeTT\qT
bÕsƒ¡≈£î\ eTT+<äT+#êqT. Hê≈£î ‘·è|æÔ ø£*–+~.
qqTï H˚qT dü+uÀ~Û+∫ “Doctor! You have not

lived in vain; you have not wasted your time’

nì nqT≈£îHêïqT.   

{°mÏ dt◊

`bÕDÏ >±] ªHê dü+^‘· j·÷Á‘·µ qT+∫

ªdü+^‘· ø£fi≤ì~Ûµ, ª|ü<äàuÛÑ÷wüDYµ &Üø£ºsY lbÕ<ä |æHêø£bÕDÏ >±]‘√ Á|üeTTK
bÕÁ‹πøj·TT\T q+&É÷] bÕs¡úkÕs¡~∏ ªs¡düeTsTTµ dü+bÕ<ä≈£î\T>± 2008 ôdô|º+ãs¡T 2 q
ø£s¡÷ï\T˝À #˚dæq Ç+≥s¡÷«´ dü+øÏå|üÔ+>±`
q+.bÕ.kÕ: ø£sêí≥ø£ dü+^‘·+˝À ª‘·+C≤ePs¡T u≤D°µ n+≥÷ e⁄+{≤s¡T. n~ @$T{Ï? <ëìì
$•wüº‘· @$T{Ï? n~ ø±ø£ ø£sêí≥ø£ dü+^‘·+˝À y˚πs u≤D°\T @eTTHêïsTT? yê{Ïø° ‘·+C≤ePs¡T
u≤D°øÏ >∑\ ‘˚&Ü @$T{Ï?
bÕDÏ>±s¡T: eTq<˚X¯+˝À e⁄qï dü+^‘·+ ¬s+&ÉT s¡ø±\T. Hê]Ô+&çj·THé eT÷´õø˘, k‹+&çj·THé
eT÷´õø˘... nø£ÿ&É yÓdüºsYï eT÷´õø˘. ñqï$ á eT÷&˚. Ç$ø±ø£ y˚πs yÓ¬s’{°dt ˝Òe⁄. Hê]Ô+&çj·THé
eT÷´õø˘... n+fÒ Væ≤+<ä÷kÕú˙ u≤D°... n~ y˚s¡T. <ëì Á>±eTsY y˚s¡T, bÕ≥y˚s¡T, bÕ&˚ $<Ûëq+
y˚s¡T. ø£sêí≥ø£ u≤D° n+fÒ k‹+&çj·THé eT÷´õø˘ nqïe÷≥. ø£sêí≥ø£ eT÷´õø˘ nH˚ ù|s¡T m˝≤
e∫Ã+<ä+fÒ.. á ÁbÕ$HÓ‡dt &çyÓ’&é ø±ø£eTT+<äT k‹+&çj·÷ n+‘ê ˇø£ÿfÒ>± e⁄+&˚~. n|ü&ÉT
‘·+C≤ePs¡T ÁbÕ+‘·+˝À... n+fÒ... ‘·+C≤ePs¡T #·T≥÷º e⁄qï ÁbÕ+‘êìøÏ ø£sêí{Ïø˘ ÁbÕ$Hé‡ nì
ù|s¡T e⁄+&˚~. Ä ø£sêí{Ïø˘ø° Ç|ü&ÉTqï ø£sêí≥ø£ø° dü+ã+<Ûä+ ˝Ò<äT. eTq dü+^‘·+˝À... ‘ê´>∑sê»
kÕ«$T, eTT‘·TÔkÕ«$T BøÏå‘·sY, XÊ´e÷XÊÁd”Ô... á eTT>∑TZs¡÷ ‘·+C≤ePs¡T õ˝≤¢˝Àì, ‹s¡Tyês¡÷s¡T
Á>±eT+˝À |ü⁄{≤ºs¡T. n+fÒ... ø£sêí{Ïø˘ <˚X¯+˝À |ü⁄{≤ºs¡T. yês¡T eTT>∑TZs¡÷ ø±s¡D »qTà\T. dü+^‘·+
kÕú|æ+∫ ÁbÕ|üπ>{Ÿ #˚j·T&Üìπø |ü⁄{≤ºs¡T. yêfi¯ófl eTT>∑TZ]ø° y˚πs ˝…’|òt ˝Ò<äT. uÛÑøÏÔ #˚j·T&É+, dü+^‘·+
bÕ&É&É+, dü+^‘·+ ÁøÏj˚T{Ÿ #˚dæ #Ó|üŒ&É+ n+‘˚.. ‘·+C≤ePs¡T ÁbÕ+‘·+˝À e⁄qï Á‹eT÷s¡TÔ\T düèwæº
#˚XÊs¡T ø£qTø£ ‘·+C≤ePs¡T u≤D° nì ù|s¡T ô|{≤ºs¡T. u≤D° n+fÒ ôdºÌ\T. <ëH˚ï ø£sêí≥ø£ dü+^‘·+
nì ≈£L&Ü n+{≤s¡T.
‘Ó\T>∑T yêfi¯ófl ≈£L&Ü ø=+‘·eT+~ yÓ[fl H˚s¡TÃ≈£îì ‹]– e∫à eTqyêfi¯fløÏ #ÓbÕŒs¡T. n˝≤
Ä+Á<Ûä<˚X¯+˝À ÁbÕ|üπ>{Ÿ nsTT+~. ns¡e <˚X¯+˝À m≈£îÿe>± ÁbÕ|üπ>{Ÿ nsTT+~. m+<äTø£+fÒ,
‘·+C≤ePs¡T ÁbÕ+‘·+ yêfi‚fl m≈£îÿe eT+~ •wüß´\T #˚sês¡T. •wüß´\÷, Á|ü•wüß´\÷ n+<äs¡÷ ≈£L&Ü
Ä ‘·+C≤ePs¡T ÁbÕ+‘·+˝ÀH˚ e⁄Hêïs¡T. n+<äTø£ì ‘·+C≤ePs¡T u≤D° nì e∫Ã+~ ù|s¡T.
eTq yêfi¯ófl dü]>± #Ó|üŒ˝Ò<äT. ø=+‘·eT+~ #ÓbÕŒs¡T. n˝≤ #Ó|æŒq yêfi¯fl˝À Hês¡TeT+∫ C≤qøÏ
sêeTj·T´ ˇø£s¡T. Äj·Tq ‘ê´>∑sê» kÕ«$T e<ä›≈£î yÓfi≤fls¡T≥ dü+^‘·+ #Ó|üŒeTì. Äj·Tq Ä ø±\+ yê&ÉT.
yÓfi‚Ô ‘ê´>∑j·T´ >±s¡T ªªHê≈£î &Ó㓤j˚T´fi¯ófl e#êÃsTT Hêj·THê... H˚qT #Ó|üŒ˝ÒqT. MD ≈£î|üŒj·T´ <ä>∑Z]øÏ
yÓfi¯ófl. H˚qT #Ó|üŒeTHêïqì #Ó|üµµ nHêïs¡T. MD ≈£î|üŒj·T´ >±s¡T ‘ê´>∑j·T´ >±] Á|ü<∏äeT •wüß´\˝À
ˇø£s¡T. Ä ≈£î|üŒj·T´ >±] <ä>∑Zs¡ H˚s¡TÃ≈£îHêï&ÉT C≤qøÏsêeTj·T´ >±s¡T. ‘·s¡Tyê‘· düTdüs¡¢ <äøÏåD≤eT÷]Ô >±s¡T.
Äj·Tq <ä>∑Zs¡ bÕs¡T|ü*¢ sêeTø£èwüíj·T´ >±s¡T, eT+>∑fi¯+|ü*¢ |ü{≤º_ÛsêeTj·T´ >±s¡T` n+fÒ u≤\
eTTs¡∞ø£èwüí bòÕ<äsY`H˚s¡TÃ≈£îHêïs¡T. düTdüs¡¢ <äøÏåD≤eT÷]Ô >±s¡T me]<ä>∑Zs¡ H˚s¡TÃ≈£îHêï&ÉT?
q+.bÕ.kÕ: e÷Hê+ãT#êe&ç <ä>∑Zs¡.
< d+& +&jTH

31 2

d|+sT 2012

eTT K ∫ Á‘· ø£ <∏ä q +

X¯‘·ª>±q+µuÛÑe‹

bÕDÏ>±s¡T: Ä... e÷Hê+ãT#êe&ç <ä>∑Zs¡ H˚s¡TÃ≈£îHêï&ÉT.
H˚s¡TÃ≈£îì Çø£ÿ&É≈£î e#êÃ&ÉT ÁbÕ|üπ>{Ÿ #˚j·T&ÜìøÏ. n+#˚‘·, ‘Ó\T>∑T
<˚X¯+˝ÀHÓ’Hê ns¡e <˚X¯+˝ÀHÓ’Hê, Ç|üŒ{Ï ø£sêí≥ø£ ÁbÕ$Hé‡ nsTTHê,
eT\j·÷fi¯ <˚X¯+˝ÀHÓ’Hê mø£ÿ&Ó’Hê ˇø£fÒ dü+^‘·+, ˇø£fÒ u≤D°.
Ä •wüß´\T m+‘·eT≥T≈£î Á>∑Væ≤+#ês√ n~ yêfi¯ófl ‘·eT •wüß´\øÏ
#ÓbÕŒs¡T. n˝≤ ÁbÕ|üπ>{Ÿ nsTT+~. n+‘˚>±ì, ø£sêí≥ø£ dü+^‘·+˝À ôdø£+&é
f…Æ|t n+≥÷ ˝Ò<äT.
q+.bÕ.kÕ: yÓTÆdü÷s¡Tu≤D° ˝Ò<ë? MD X‚wüqï...
bÕDÏ>±s¡T: yêfi¯fl+<äs¡÷ H˚s¡TÃ≈£îqï~ sTT<˚. ˇø£fÒ u≤D° H˚s¡TÃ≈£îHêïs¡T.
yêfi¯fl kı+‘·+ ≈£L&Ü ø£*|æ ‘·j·÷s¡T #˚düT≈£îHêïs¡T. &ç|òü¬sHÓ‡dt... |üs¡‡q˝Ÿ
&ç|òü¬sHÓ‡dt e⁄+{≤sTT... n+‘˚...
q+.bÕkÕ: eTq ‘Ó\T>∑T yêfi¯fl˝À... dü+>∑y˚TX¯«s¡ XÊÁdæÔ>±s¡T, <ë«s¡+
yÓ+ø£≥ kÕ«$THêj·TT&ÉT >±s¡T... Mfi¯fl u≤D° mø£ÿDÏí+∫ e∫Ã+~?
bÕDÏ>±s¡T: yêfi¯fl >∑Ts¡Te⁄\ <ä>∑Zs¡ H˚s¡TÃ≈£îHêïs¡T. dü+>∑y˚TX¯«s¡ XÊÁdæÔ>±s¡T
mø£ÿ&É H˚s¡TÃ≈£îHêïs√ Hê≈£î ‘Ó©<äT.
q+.bÕ.kÕ: n#·TÑ·sêeTXÊÁdæÔ>±s¡T?
bÕDÏ>±s¡T: Äj·Tq ≈£L&ÜqT. áeTì n#·TÑ·sêeT XÊÁdæÔ >±s¡T`ø±øÏHê&É˝À
yêsTT+#˚ yês¡T. |æsƒê|ü⁄s¡+˝À dü+>∑y˚TX¯«s¡ XÊÁdæÔ>±s¡T e⁄+&˚yês¡T. n+‘˚.
q+.bÕ.kÕ: eT] yêkÕ yê] bòÕ$T©?
bÕDÏ>±s¡T: yêfi¯ófl MD yêsTT+#˚yês¡T. <ë«s¡+ yÓ+ø£≥kÕ«$T Hêj·TT&ÉT
>±s¡T |òæ&˚\T. Äj·TqøÏ Äj·Tq nqï>±s¡T H˚sêŒs¡T. Ä nqï>±s¡T mø£ÿ&É
H˚s¡TÃ≈£îHêïs√ H˚qT #Ó|üŒ˝ÒqT. n˝≤>∑, n<˚ dü+^‘·+. ø=+<äs¡T yÓ’*Hé
H˚s¡TÃ≈£îHêïs¡T. ø=+‘·eT+~ MD H˚s¡TÃ≈£îHêïs¡T. Mfi¯fl+<ä]B ˇø£fÒ u≤D°.
***
‘·sê«‘·`#·s¡Ã ø£è‹, |ü<ä+ yê{Ï dü«uÛ≤yê\T nH˚yê{Ï MT<ä≈£î eT[fl+~.
q+.bÕ.dü: s¡#·q˝Àì kÕVæ≤‘·´ dü«uÛ≤yêìï ã{Ϻ, s¡kÕìï ã{Ϻ @ s¡ø£+
>∑eTø±\qT m+‘· yÓ÷‘ê<äT˝À Á|üjÓ÷–#·<ä>∑TH√ $#·øÏå+#·Tø√e&É+ ...
bÕDÏ>±s¡T: n~ ˝ÒH˚˝Ò<äT. kÕVæ≤‘·´+‘√ dü+ã+<Ûä+ ˝Ò<äT. #Ós¡T≈£î >∑&Éì
yÓTw”Hé˝À ô|&ç‘˚ @+ edüTÔ+~? s¡dü+ edüTÔ+~. Ä s¡dü+ dü+^‘·+, |æ|æŒ
kÕVæ≤‘·´+.
q+.bÕ.kÕ: lbÕ<ä >√bÕ\ø£èwüíeT÷]Ô >±s¡T sêXÊs¡T á e÷≥.
bÕDÏ>±s¡T: eT] sTT+πø+... e÷ nqï.
q+.bÕ.kÕ: Äj·Tq ‘ê´>∑sêE MT<ä ˇø£ yê´dü+
sêXÊs¡T ªuÛ≤s¡‹µ˝À. Ä yê´dü+ y˚TeTT e÷ |üÁ‹ø£˝À
y˚XÊ+. n+<äT˝À dü+^‘·+ s¡dü+, kÕVæ≤‘·´+ |æ|æŒ nì
sêXÊs¡T.
bÕDÏ>±s¡T: e÷ nqïøÏ kÕVæ≤‘·´+ n+fÒ #ê˝≤
sTTwüº+. uÀ˝…&ÉT kÕVæ≤‘·´+ #·~yê&ÉT. bÕ‘·ø±\|ü⁄
kÕVæ≤‘·´+, Ä<ÛäTìø£ ø£$‘·«+ n˙ï #·~yê&ÉT. n˙ï
#·~$q yê&ç fÒdtº m˝≤ e⁄+≥T+<√ #·÷&É+&ç.
n‘·ì ≈£L‘·T]øÏ eTÁ<ëdüT˝À dü+^‘·+ #Ó|æŒ+#ê&ÉT.
Ä dü+^‘·+ y˚Tdüºs¡T eT+∫ y˚Tdüºs¡T. ªeTTqT|ü⁄≥ºqT
|ü⁄{Ϻq eTÚì ø£è‘·eTÚ eT÷&ÉT Hês¡<Ûë´j·TeTT\
p#·Tø√`eTqkÕ lsêeT#·+Á<äTì eTs¡eπøµ... sTT~ ‘ê´>∑sê»ø£è‹. Ä
y˚Tdüºs¡T eTTqT|ü⁄&ÉqT|ü⁄&ÉqT|ü⁄ nì #ÓbÕŒ&ÉT. e÷ nqï ≈£L‘·Ts¡T bÕ&ÉT‘√+~
ª&ÉqT|ü⁄&ÉqT|ü⁄µ n+≥÷. n<˚$TfÒ ª&ÉqT|ü⁄ &ÉqT|ü⁄µ nì bÕ&ÉT‘·THêïe⁄µ
nHêïqT. e÷ nqï‘√ nHêïqT ª@$T{ÀjYT... ˙≈£î kÕVæ≤‘·´+ n+‘· sTTwüº+.
Ç<˚$T{Ï ˙ ≈£L‘·Ts¡T &ÉqT|ü⁄ &ÉqT|ü⁄ nì bÕ&ÉT‘√+~µ nHêïqT. ‘When I
listen to music, I care a damn for poetry’ nHêï&ÉT. n+fÒ, n+‘·>∑{Ϻ>±
#Ó|üŒqø£ÿπs¢<äT. ø±ì, dü+^‘·+ Á|ü<Ûëq+. dü+^‘·+˝À |ü&ç e÷≥\T ø=ìï
q*–b˛‘êsTT. n~ düVæ≤+#ê*. n+‘˚>±ì n~ sTTø£ÿ&É dü]>± ˝Ò<äT
nq≈£L&É<äT. ªkÕVæ≤‘·´+ ø±yê\+fÒ sTT+{À¢ ≈£Ls¡TÃì #·<äTe⁄ø√µ nHêï&ÉT
n‘·qT.
q+.bÕ.kÕ: lbÕ<ä >√bÕ\ø£èwüíeT÷]Ô 1951˝À ªuÛ≤s¡‹µ |üÁ‹ø£˝À

ø£s¡÷ï\T yÓT&çø£˝Ÿ ø±˝ÒJ dæ\«sY p;¢ y˚&ÉTø£\ dü+<äs¡“¤+>±.....

ª#ÓsT¡ ≈£î >∑&ìÉ yÓTw”H˝é À
ô|&ç‘˚ @+ edüT+Ô ~?
s¡d+ü edüT+Ô ~.
Ä s¡d+ü dü+^‘·+,
|æ|Œæ kÕVæ≤‘·´+µ

< d+& +&jTH

ª‘ê´>∑sêE`kÕVæ≤‘·´eTTµ nH˚ >=|üŒ Ä˝À#·Hê
Áù|s¡ø£yÓTÆq yê´dü+ sêXÊs¡T. n|üŒ{À¢ Ä yê´dü+ ô|’
#ê˝≤ #·s¡Ã ≈£L&Ü »]–q≥T¢+~. n+<äT˝À Äj·Tq
ªªdü+^‘· ø£fi¯≈£î Wqï‘·´eTT #˚≈£L]Ãq ø±s¡DeTT #˚‘·H˚
‘ê´>∑sêEq≈£î >ös¡eeTT e∫Ãq~ø±ì n+<äyÓTÆq
kÕVæ≤‘·´ uÛ≤eeTT\qT yÓ*ãT∫Ãq+<äT≈£î ø±<äTµµ nì
sêXÊs¡T.
bÕDÏ>±s¡T: ne⁄qT. bıjÓTÁ{°˝Ò<äT. Begging for
mercy n+‘˚. ø±\yÓ’|üØ‘·´+ >∑T]+∫ ø=ìï sêXÊ&ÉT.
‘Ó*j·T˝Òs¡T sêeTuÛÑøÏÔ nì sêXÊ&ÉT. n+‘˚ø±ì, he is
not a great poet. ‘Ó\T>∑T, dü+düÿè‘·+ n<äT“¤‘·+>± e#·TÃ. n+‘˚ ‘·|üŒ ø£$
n+fÒ ˇ|üø√qT.
q+.bÕ.kÕ: ªªø°s¡Ôq #ÓiT≈£î >∑&É nsTT‘˚ kÕVæ≤‘·´eTT
|æ|”Œ, dü+^‘·eTT s¡düeT÷qT. ø°s¡Ôq ˇø£ es¡í∫Á‘·eTqT≈£î+fÒ kÕVæ≤‘·´eTT
es¡í˝Ò|üHêìø±<Ûës¡yÓTÆq |ü≥eTT e÷Á‘·y˚Tµµ nì sêXÊ&ÉT
>√bÕ\ø£èwüíeT÷]Ô>±s¡T.
bÕDÏ>±s¡T: ne⁄qT. n+‘˚.
q+.bÕ.kÕ: Ç+ø± ` ª‘=*s√E\ qT+N H˚{Ï es¡≈L£ dü+^‘·eTT bı+~q
$ø±kÕìï |ü]o*+#·T≈£î+fÒ dü+^‘· ø£fi¯ Áøe£ TeTT>± kÕVæ≤‘·´ X¯è+K˝≤\qT
‘Ó+#·Tø=ì ‘·q dü«‘ê«ìï ìs¡÷|æ+#·T≈£îqï≥T¢ ‘Ó\TdüT+Ô ~. ‘ê´>∑sêE, dü+>∑‘T· \
|ü<‹∆ä e\¢ ø°sqÔ¡ ≈£î ÁbÕDeTT dü+^‘·yT˚ nì ìs¡÷|æ+#·&yÉ T˚ ø±≈£î+&Ü

32

2

d|+sT 2012

kÕVæ≤‘ê´ìï Çwüeº TT e∫Ãq≥T¢ $]∫bÕπsXÊ&ÉT...µ nì Äj·Tq sêXÊ&ÉT.
bÕDÏ>±s¡T: ne⁄qT. ª|ü\T≈£î |ü\T≈£î\≈£î ‘˚ìj·T˝§\Tø£ e÷≥˝≤&ÉT
k˛<ä`s¡T\T ø£\Vü≤]µ... k˛<äs¡T\T nH˚ e÷≥ ¬s+&ÉT eTTø£ÿ\sTT+~.
ªs¡T\T ø£\Vü≤]µ n+≥÷ yÓTT<ä\e⁄‘·T+~. dü+^‘·+˝À nø£ÿ&˚ yÓTT<ä˝…{≤º*.
n˝≤ bÕ&Éø£‘·|üŒ<äT. n˝≤ #ê˝≤ e⁄HêïsTT. (bÕ&ç $ì|æ+#ês¡T. ªsêeT˙
düe÷qyÓTes¡Tµ ø£è‹˝Àì~ á uÛ≤>∑+)
q+.bÕ.kÕ: ø=+‘·eT+~ @eT+{≤s¡+fÒ. n~ bÕ&˚ yêfi¯fl˝À|üy˚T ø±ì
‘ê´>∑sêE ˝À|ü+ ø±<ä+{≤s¡T.
bÕDÏ>±s¡T: H√... m˝≤ bÕ&Ü˝À #·÷|æ+#·eTq+&ç. dü+^‘·+˝À ªs¡T\T
ø£\Vü≤]µ nH˚ bÕ&Ü*‡ edüTÔ+~. H˚q˝≤π> bÕ&É‘êqT. kÕVæ≤‘·´+ ôdø£+&ÉØ
nì ˇ|üø√yê*‡+<˚. kÕVæ≤‘·´+ ø±yê\+fÒ sTT+{À¢ ≈£Ls¡TÃì #·<äTe⁄ø√.
dü+^‘· ø£#˚ØøÏ sê≈£î. dü+^‘·+ ø±yê\+fÒ dü+^‘·+ $qT. kÕVæ≤‘·´+
>∑T]+∫ e÷{≤¢&É≈£î.
q+.bÕ.kÕ: ‘·$Tfi¯ $<ë«+düT\T ‘Ó\T>∑T ø£è‘·T\T bÕ&˚≥|ü&ÉT
kÕVæ≤‘ê´ìï K÷˙ #˚düTÔHêïs¡˙, bÕ&Ée\dæq |ü<ä∆‹ n~ ø±<ä˙ n+≥÷
e⁄+{≤s¡T. ø±ì, $H˚ yêfi¯fl+<äs¡÷ dü+^‘·+ ø√dü+ yÓ&ÉT‘·THêïs¡T ø±ì
kÕVæ≤‘·´+ ø√dü+ yÓfi¯fl≥+˝Ò<äT.
bÕDÏ>±s¡T: nø£ÿπs¢<äT. ÇHéÁdüTºyÓT+≥˝Ÿ eT÷´õø£˝Ÿ kÕVæ≤‘·´+ @eTT+~?
dü«s¡ ø£\Œq˝À kÕVæ≤‘·´+ @eTT+~? dü«s¡ø£\Œq ˝Ò<ë? sê>∑+ ˝Ò<ë?
ÇHéÁdüTºyÓT+{Ÿ ˝Ò<ë? n~ dü+^‘·+ ø±<ë? nB dü+^‘·eT+fÒ. <ëìøÏ‘√&ÉT
kÕVæ≤‘·´+ ã+>±s¡T |üfi‚flìøÏ >√&É ‘√&Ó’q≥T¢. n+‘˚. kÕVæ≤‘·´+ n+fÒ m+‘·
< d+& +&jTH

sTTwüºeTTHêï dü+^‘· düuÛÑøÏ yÓ[fl kÕVæ≤‘·´+ n&ç–‘˚ m˝≤?
q+.bÕ.kÕ: ø±ì, nqïeTj·T´ kÕVæ≤‘·´+˝À á e÷~] ÁbÕã¢+ ˝Ò<äT
ø£<ë?
bÕDÏ>±s¡T: nqïeTj·T´ kÕVæ≤‘·´eT÷ n+‘˚q+&ç. n~ ≈£L&Ü n+‘˚.
nqïeTj·T´ kÕVæ≤‘·´+˝À n#·Ã‘Ó\T>∑T m≈£îÿe. ‘ê´>∑j·T´ ‘Ó\T>∑T‘√ bÕ≥T
dü+düÿè‘·+ ≈£L&Ü ø£*bÕ&ÉT... n+‘˚.
q+.bÕ.kÕ: ø£sêí≥ø£ dü+^‘·+˝À >±Á‘·<Ûäs¡à+, yê<ä´ <Ûäs¡à+ nì ¬s+&ÉT
y˚πs«s¡T>± e⁄Hêïj·÷? ø£sêí≥ø£ dü+^‘·+˝À >±Á‘êìøÏ ñ<˚›•+∫q ø£è‘·T\T,
ø°s¡Ôq\T, |ü<ë\T, C≤e∞\T, ‹˝≤¢Hê\T yÓTT<ä˝…’q yê{ÏH˚ yê<ë´\ô|’
≈£L&Ü yêsTTkÕÔs¡T. _ÛqïyÓTÆq dü«uÛ≤yê\T >∑\ düTwæs¡ yê<ë´\ MT<ë,
‘·+Ár yê<ë´\MT<ë ≈£L&Ü ˇπø kÕVæ≤‘·´ s¡#·q\T yêsTTkÕÔs¡T. á
|ü<ä∆‹˝À yê<ä´ ø£fi≤ø±s¡T\T >±Á‘· <ÛäsêàìøÏ ‘·\e+#·e\dæq |ü]dæú‹
m<äTs¡e<ë? Ç~ m+‘·es¡≈£î düeT+»dü+? Væ≤+<äTkÕú˙ dü+^‘· |ü<ä∆‹˝À
yê<ë´\≈£î y˚πs s¡#·q\T+{≤sTT. yê<ä´ ø£fi≤ø±s¡T\T ‘·eT yê<ä´ <ÛäsêàìøÏ
‘·–q s¡#·q\qT s¡∫+#·Tø=ì yê{ÏH˚ yêsTTkÕÔs¡T. ø±ã{Ϻ yê]øÏ
ªeTH√<Ûäs¡àµ kÕ«‘·+Á‘·´+ m≈£îÿe>± e⁄+≥T+~. Væ≤+<ä÷kÕú˙ >±Á‘· dü+^‘·
ø£#˚Ø˝À |üø£ÿ yê<ä´+>± kÕs¡+– ñ|üjÓ÷–kÕÔs¡T. m+<äTø£+fÒ kÕs¡+– Hê<ä
dü«uÛ≤e+ >±Á‘êìøÏ n‹ düMT|ü+>± e⁄+≥T+~. n˝≤π> ø£sêí≥ø£ dü+^‘·+˝À
|üø£ÿyê<ä´+>± yÓ’*Hé ñ|üjÓ÷–düTÔHêïs¡T. yÓ’*Hé Hê<ä+ ≈£L&Ü >±Á‘· <ÛäsêàìøÏ
n‹ düMT|ü+>± e⁄+≥T+~. ø±ì, yê<ä´+ô|’ kÕVæ≤‘·´+ $ì|æ+#·<äT ø£<ë!
n≥Te+≥|ü&ÉT yê<ë´\ô|’q ≈£L&Ü kÕVæ≤‘·´s¡#·q\H˚ yêsTT+#·&É+ e\¢
33 2

d|+sT 2012

eTT K ∫ Á‘· ø£ <∏ä q +

X¯‘·ª>±q+µuÛÑe‹

Á|üjÓ÷»q+ @$T{Ï? Ä s¡#·q\˝Àì ª<Ûë‘·Tµ ªe÷‘·Tµ ñ|üjÓ÷>∑|ü&É<äT ø£<ë!
á |ü<ä∆‹˝À W∫‘·´+ m+‘·? yê<ä´ dü+^‘·+ e÷≥ n≥T+∫ >±Á‘·+˝À
≈£L&Ü kÕVæ≤‘·´+ m+‘· eT+~øÏ ns¡úeTe⁄‘·Tqï~? n+<äT#˚‘· Væ≤+<ä÷kÕú˙
|ü<ä∆‹˝À e÷~]>± yê<ä´ dü+^‘êìøÏ kÕVæ≤‘·´+ ˝Òì dü«sê\T e÷Á‘·y˚T
e⁄qï s¡#·q\qT ñ|üjÓ÷–+#·e#·TÃqTø£<ë!
bÕDÏ>±s¡T: >±Á‘·+ ≈£L&Ü ˇø£ yê<ä´y˚T. >=+‘·T‘√ bÕ&É˝Òì yêfi¯ófl >±Á‘êìï
Ç$TfÒ{Ÿ #˚j·T&ÜìøÏ &ç|òü¬s+{Ÿ ÇHéÁdüTºyÓT+{Ÿ‡ ø£ìô|{≤ºs¡T. düHêïsTT >±Á‘êìøÏ
ìj·T¬sdtº ÇHéÁdüTºyÓT+{Ÿ, ‘·sê«‘· #ÓbÕŒ*‡+~ MD. ‘·sê«‘· |òæ&˚\T.
ÄKs¡ï |òüP¢≥T.
***
q+.bÕ.kÕ: MT ‘·sêìøÏ #Ó+~q Ç‘·s¡ $<ë«+düT\‘√ b˛*Ñ˚ MTs¡T
#ê˝≤ ‘·≈£îÿe ø£#˚Ø\T #˚XÊs¡qT≈£î+{≤qT. MTs¡T Á>±eTbò˛Hé ]ø±s¡T¶\˝À
≈£L&Ü bÕ&çq≥T¢ ˝Ò<äT. á ø±s¡D+>± kÕ<Ûës¡D ÁXÀ‘·\≈£î MT ù|s¡T ø£+fÒ
MT Á|ü<Ûëq •wüß´\ ù|πs¢ m≈£îÿe>± |ü]#·j·T+. Ä •wüß´\ >∑Ts¡Te⁄>±H˚
MT ù|s¡T ø=+<ä]øÏ ‘Ó\TdüT. >=|üŒ dü+^‘· XÊgy˚‘·Ô>± ≈£L&Ü MT ù|s¡T
ø=+<ä]øÏ ‘Ó\TdüT MTø£+fÒ ‘·≈£îÿe kÕúsTT>∑\ ø=+<ä]øÏ MTø£+fÒ eTT+<äT
ªdü+^‘· ø£fi≤ì~Ûµ _s¡T<äT, dü+^‘· Hê≥ø£ nø±&ÉMT nyês¡T¶, ª|ü<äàuÛÑ÷wüDYµ
\_Û+∫q≥T¢ nì|ædüTÔ+~. ø£#˚Ø\ |ü≥¢ MT≈£î n+‘·>± ˝Ò<˚yÓ÷qì|ædüTÔ+~.
ì»y˚THê?
bÕDÏ>±s¡T: eè‹Ô Ø‘ê´ H˚qT &Üø£º]ï ø£<ë! ñ<√´>∑+˝À _J>± e⁄+≥÷
m≈£îÿe ø£#˚Ø\T #˚j·T&É+ kÕ<Ûä´+ ø±<äT. me¬s’Hê |æ*ÃHê H˚qT yÓfi¯fl˝ÒqT.
nsTTHê, <äøÏåD≤~˝À #ê˝≤ ø£#˚Ø˝Ò #˚XÊqT. n+‘·≈£î eTT+<äT dü÷º&Ó+{Ÿ
&˚dt˝À ‘Ó\T>∑T<˚X¯+˝À e⁄qï Á|ü‹ |ü≥ºD+˝Àq÷ bÕ&ÜqT. ø=ìï ô|[flfi¯fl˝À
ø£#˚ØøÏ |æ*ùdÔ yÓfi≤flqT. eTÁ<ëdüT˝À bÕ&ÜqT. ø√j·T+ã‘·÷Ôs¡T˝À bÕ&ÜqT.
u…+>∑Tfi¯Ss¡T˝À bÕ&ÜqT. u§+u≤sTT wüDTàU≤q+<ä Vü‰\T˝À bÕ&ÜqT.
Ç+ø£ eTqyÓ’|ü⁄ ãs¡+|ü⁄s¡+, $»j·T q>∑s¡+, ø±øÏHê&É, $XÊK|ü≥ï+,
sê»eT+Á&ç, ‘·DT≈£î, u…»yê&É, >∑T+≥÷s¡T, HÓ\÷¢s¡T... n˝≤ #ê˝≤ #√≥¢
#˚XÊqT. Ábıô|òwüHé˝À u≤<Ûä´‘· e#êÃø£ dü+^‘·+ ‘·–Z+#˚XÊqT. dü+^‘·+˝À
H˚qT #˚dæq Ç+bÕ¬sº+{Ÿ esYÿ n+‘ê ]f…Ƭs’q ‘·sê«‘˚. H˚qT ]f…Ƭs’ q\uÛ…’
j˚Tfi¯flsTT+~. dü+^‘·+˝À H˚qT nyÓT#·÷ÃsYì, HêHé Ábıô|òwüq˝Ÿì. ø£#˚Ø\øÏ
me¬s’Hê Ábıô|òwüq˝Ÿ‡ì |æ\TkÕÔs¡T ø±ì HêHé Ábıô|òwüq˝Ÿ‡ì m+<äT≈£î
|æ\TkÕÔs¡T?
q+.bÕ.kÕ: Á|üdüTÔ‘·+ Ä+Á<Ûä<˚X¯+˝À ø£sêí≥ø£ dü+^‘·+ |ü]dæú‹ m˝≤
e⁄+~?
bÕDÏ>±s¡T: |òüs¡yê˝Ò<äT. u≤>± e⁄+~. eT+∫ {≤˝…+{Ÿ e⁄qïyêfi¯óflHêïs¡T.
yêfi¯fløÏ &Ó’¬sø£åHé #·÷|æ+#˚yêfi¯ófl Á|üdüTÔ‘·+ ˝Òs¡T. eT˝≤¢~ Áã<äsY‡ ôV’≤<äsêu≤<é
dædüºsY‡, eT˝≤¢~ Áã<äsY‡ bòÕ<äsY dü÷]u≤ãT`Mfi¯óflHêïs¡T. Áã<äsY‡ ø£+fÒ dü÷]
u≤ãT u≤>± bÕ&É‘ê&ÉT. n‘·ì bÕ≥˝À dü+^‘· s¡dü+ m≈£îÿe. m+<äT≈£î?
n‘·qT »qs¡˝Ÿ ø£#˚Ø˝À¢ bÕ&É&É+˝Ò<äT. #Û˚+ãsY dæ{Ï+>¥‡øÏ eTÁ<ëdüT
yÓ&É‘ê&ÉT. #Û˚+ãsY dæ{Ï+>¥‡ n+fÒ n+<äs¡÷ eTT´Jwæj·TH˚‡. yêfi¯fl˝À eT+∫
ù|s¡T+~ n‘·ìøÏ.
q+.bÕ.kÕ: ôV’≤<äsêu≤<é Áã<äsY‡`X‚cÕ#ê], sê|òüTyê#ê] e⁄Hêïs¡T.
bÕDÏ>±s¡T: ne⁄qT. yêfi¯Sfl |òüdtº ø±¢dt>± bÕ&É‘ês¡T. düπs`H˚s¡Tq÷]
ø£èwüíeT÷]Ô. y√˝Ò{Ï yÓ+ø£fÒX¯«s¡T¢`#·∫Ãb˛j·÷&ÉT bÕ|ü+. n‘·qT ñqïHêïfi¯Sfl
>=|üŒ ù|s¡T. eTÁ<ëdüT˝À He is more popular than ø£èwüíeT÷]Ô. ø±ì,
nsêú+‘·s¡+>± b˛j·÷&ÉT bÕ|ü+.
q+.bÕ.kÕ: eTq Ä+Á<Ûë˝À <ë*|ü]Ô |æ∫ÃVü≤] nì Hê>∑dü«s¡
$<ë«+düT&ÉT e⁄+&˚yê&ÉT ø£<ë.
bÕDÏ>±s¡T: ne⁄qT. n‘·qT #ê˝≤ u≤>± yêsTT+#˚yê&ÉT.
q+.bÕ.kÕ: n‘·ì ]ø±]¶+>¥‡ @M ˝Òe⁄ ø£<ë!
bÕDÏ>±s¡T: Ä ø±\+˝À ]ø±]¶+>¥‡ ˝Òe⁄. n~ #ê˝≤ <äTs¡<äèwüº+. Äj·Tq
1930˝˝À, 1940\˝À #ê˝≤ u≤>± bÕ&˚yê&ÉT. ø±øÏHê&É düs¡dü«r
>±qdüuÛÑ˝À bÕ&˚yê&ÉT. 1927˝À $HêïqT. n<äT“¤‘·+ Äj·Tq bÕ≥. nìï
düT>∑TD≤\÷ e⁄qïbÕ≥ nì #ÓbÕŒ*‡ eùdÔ n]j·T≈£îÿ&ç ˇø£ÿ&˚. $T–*q
yêfi¯fl+<ä]ø° ø=ìï e⁄HêïsTT, ø=ìï ˝Òe⁄. n|üŒ{Ï n]j·T≈£îÿ&ç bÕ≥ $+fÒ
< d+& +&jTH

(m&ÉeT) ÁobÕ<ä |æHêø£bÕDÏ >±s¡T
X¯‘·edü+‘·+˝ÀøÏ n&ÉT–&çq dü+<äs¡“¤+>±.. ,
(~>∑Te) dü+^‘· Á|üeTTKT\‘√ Áo |æHêø£ bÕDÏ

n|ü&ÉT <ëìøÏ sê>± ùdº#·sY edüTÔ+~. n+‘˚ø±ì, bÕ‘· |ü⁄düÔø±˝À¢ e⁄+~
ø£<ë nì Ç~ Hê kı+‘·+ ø±<ä+fÒ m˝≤ ≈£î<äTs¡T‘·T+~? Ç~ Hê kı+‘·y˚Tµµ
nH˚yêfi¯ófl ø=+‘·eT+~.
bÕDÏ>±s¡T: n˝≤ nsTT‘˚... H˚qT s√EøÏ q÷s¡T ø=‘·Ôsê>±\T #ÓãT‘êqT.
e÷eT÷\T sê>±˝À¢ ˇø£ dü«s¡+ rùdj·T&É+, dü+#ês¡+ Áø£eT+>± e⁄+fÒ
<ëìï ø=+#Ó+ eÁø£+ #˚j·T&É+.. n˝≤>∑ mH√ï sê>±\T #˚j·Te#·TÃ.
ø±ì, Ç|ü&ÉTqï sê>±\T #ê\yê? n˙ï bÕ&˚XÊsê? n<=ø£ |æ#·Ã+&û `
Madness.

q+.bÕ.kÕ: Ç+ø=ø£ $wüj·T+. dü+|üPs¡í ` dü+|üPs¡í, cÕ&Ée`cÕ&Ée,
W&Ée`W&Ée`ÁôdºsTT{Ÿ>± yÓ[fl ÁôdºsTT{Ÿ>± sêe&É+ eT<Ûä´˝À eÁø£ dü+#ês¡+
˝Ò≈£î+&Ü. á e÷~] sê>±\T Çyêfi¯ ø=‘·Ô>± ø£ìô|fÒº+<äT≈£î neø±X¯+
˝Ò<äT ø£<ë.
bÕDÏ>±s¡T: ne⁄qT.
q+.bÕ.kÕ: eT] Ç˝≤ e⁄+&É>±, sêeTkÕ«$T BøÏå‘·sY ªVü≤+dü<Ûä«ìµ sê>∑+
ø£ìô|{≤º&Éì m˝≤ n+{≤s¡T? n~ W&Ée`W&Ée ÁôdºsTT{Ÿ sê>∑y˚T ø£<ë.
bÕDÏ>±s¡T: ‘·øÏÿq sê>±\T mes¡T ø£ìô|{≤ºs¡T? kÕy˚] mes¡T ø£ìô|{≤ºs¡T?
ne˙ï m˝≤ e#êÃjÓ÷ e#êÃsTT. H˚qT #Óù|Œ<˚$T≥+fÒ ` ª‘√&çµ dü]>∑eT˝À¢
ˇø£ |ò”*+>¥ e⁄+~. ªe÷j·÷ e÷fi¯e>öfi¯µ dü«sê˝À¢ sTT+ø√ |ò”*+>¥ e⁄+~.
eT÷&√~ ªKs¡Vü≤s¡Á|æj·Tµ˝À. ‘·sê«‘· ªX¯+ø£sêuÛÑs¡D+µ˝À. á Hê\Tπ>
uÛ≤yê\T ` ◊<√ uÛ≤e+ ˝Ò<äT. uÛ≤yê\˙ï á sê>±˝À¢ exhaust
nsTTb˛j·÷sTT. Ç+ø£ ø=‘·Ô sê>∑+˝À ø=‘·Ô uÛ≤e+ sê<äT. ø=‘·Ô sê>∑+
ø£ìô|&ç‘˚ ø=‘·Ô sê>±ìøÏ #√≥T ˝Ò<äT. uÛ≤e+ ˝Ò≈£î+&Ü sê>∑+ m˝≤
e⁄+≥T+~? ñqï sê>±˝À¢ @<√ ˇø£{Ï rôdj·T´&É+ ‘·|üŒ ø=‘·Ô dü«sê\T ˝Òe⁄.
@<√ ˇø£{Ï rôdj·T´&É+ ‘·|üŒ ø=‘·Ô dü«sê\T ˝Òe⁄. ø=‘·Ô ø±+_H˚wüHé‡ ˝Òe⁄.

All the combinations of Sa, Ri, Ga, Ma and all the combinations
of Pa, Dha, Ni, Sa have been exhausted. ø=‘·Ô sê>∑+ ø√dü+ n&É>∑&É+

<˚ìøÏ? ñqï$ #ê\yê?
q+.bÕ.kÕ: n+fÒ`‘ê´>∑sêE ≈£L&Ü #ê˝≤
ø=‘·Ô sê>±\T düèwæº+#ê&ÉT. z e+<äsê>±\T `
Äj·Tq≈£î eTT+<äT ˝Òì$, Äj·Tq s¡#·q˝À¢
e÷Á‘·y˚T ø£ì|ædüTÔqï$ ` ªq[qø±+‹µ, ªãVüQ<ë]µ
e+{Ï$ ø£ì|ædüTÔHêïsTT ø£<ë.
bÕDÏ>±s¡T: ˇø£fÒ ø£è‹ e⁄qï sê>±\T.
q+.bÕ.kÕ: nsTT‘˚... n$ ‘êH˚ düèwæº+#êqì
‘ê´>∑sêE #Ó|üø√˝Ò<äT.
bÕDÏ>±s¡T: n$ Äj·TH˚ #˚dæq≥T¢ Á>∑+<Ûä ì<äs¡Ùq+ ñ+<ë?
q+.bÕ.kÕ: Ä sê>±˝À¢ eT¬se«s¡÷ s¡#·q\T #˚j·T˝Ò<äT ø£qTø£, me¬s’Hê
#˚ùdÔ yêfi¯ófl Äj·Tq •wü´ Á|ü•wüß´˝…es√ nsTTe⁄+{≤s¡T ø£qTø£, n$
‘ê´>∑sêEy˚ nqTø√e#·TÃ. ªÄj·Tq #˚dæq|ü&ÉT y˚TeTT e÷Á‘·+ ø=‘·Ôsê>±\T
m+<äT≈£î #˚j·T≈£L&É<äTµ n+{≤s¡T.
bÕDÏ>±s¡T: n<=ø£ |æ#·Ã. z >±j·T≈£î&ÉT ªdü>∑|üµ nH˚ eT÷&ÉT dü«sê\‘√ z
sê>∑+ #˚XÊ&É≥. eT÷&ÉT dü«sê\‘√ sê>∑+ #˚XÊ&É+fÒ |æ#êÃdüT|üÁ‹˝À #˚sêÃ*.
<ëìï >∑T]+∫ #·]Ã+#·&É+ ≈£L&Ü <ä+&É>∑. Ä >±j·T≈£î&ÉT dü>∑|ü dü«sê\‘√
sê>∑+ #˚XÊ&É˙, ø£#˚Ø˝À bÕ&Ü&É˙ eTVü‰sê»|ü⁄s¡+ $X¯«Hê<∏äj·T´s¡TøÏ
mes√ •wüß´&ÉT #ÓbÕŒ&É≥. Äj·Tq ªªÄ ª>∑µ ≈£L&Ü rùdùdÔ dü]b˛j˚T~
ø£<ëµµ nHêï&É≥. Äj·Tq #ê˝≤ Vü‰dü´+>±, yÓ≥ø±s¡+>± e÷{≤¢&É‘ê&ÉT.
sê>±ìøÏ ø£˙dü+ ◊<äT dü«sê\T nedüs¡eTì ˇø£ s¡÷\T. Hê\T>∑T dü«sê\‘√
bÕ&É‘ê+, eT÷&ÉT dü«sê\‘√ bÕ&É‘ê+ n+fÒ bÕ&ÉTø√eTq+&ç. yêfi¯fl‘√
yê~+#·&É+ y˚düTº. yêfi¯flø√ qeTkÕÿs¡+ ô|{Ϻ ePs¡T≈£î+fÒ eT+∫~. ñqï 
{°mÏ dt◊
sê>±\ì u≤>± bÕ&ç‘˚ #ê\T. 

ªª‘‘√&ç
µµ düdü]]>∑>∑eeT˝À¢
ˇø£
|ò|ò**”” +>¥
e⁄e⁄++~.
ªªee÷j·
÷÷ e÷fi¯
ee>öfi¯
µµ düdü««sê˝À¢
√&ç
T˝À¢
ˇø£
+>¥
~.
÷j·
e÷fi¯
>öfi¯
sê˝À¢
sTT+ø√

*

+>¥
e⁄
+
~.
eT÷&√~
ª
K

V

ü

|
Á
j
æ
T
·
µ˝À.
‘·
s
ê«‘·
sTT+ø√
|ò*” sÑ +>¥
e⁄+~.áeT÷&√~
ª≤Kyê\T
s¡V≤ü s¡`|Á ◊<√
j
æ T· µ˝À.
‘·s˝Òê«‘·<Tä
ªªXX++¯¯ ø£ø£ssêuÛ
D
¡
+µ˝À.
Hê\Tπ
>



e+
êuÛsÑ D¡ +µ˝À. á Hê\Tπ> uÛ≤yê\T ` ◊<√ uÛ≤e+ ˝Ò<Tä

eTs√ dü+^‘·+ $Hê\ì|æ+#·<äT. n+‘· u≤>± e⁄+&˚~. eTTdæ] ≈£L&Ü u≤>±
bÕ&˚yê&ÉT ∫qï|ü&ÉT. eTVü‰sê»|ü⁄s¡+ $X¯«Hê<∏äj·T´sY`Äj·Tq ˇø£&ÉT
>=|üŒyê&ÉT. á eTT>∑TZs¡÷ ø±ø£ eTT~ ø=+&ÜHé yÓ+ø£Á{≤eTj·T´s¡T ≈£L&Ü
düTe÷s¡T>± bÕ&˚yê&ÉT. Ç|ü&ÉT nø£ÿ&ç yêfi¯ófl sTTø£ÿ&çøÏ e∫ÃbÕ&É&É+,
eTqyêfi¯ófl nø£ÿ&çøÏ yÓ[fl bÕ&É&É+, sêø£b˛ø£\T ‘˚*¬ø’HêsTT. <ë+‘√ yêfi¯flì
u≤>± $ì eTq yêfi¯ófl bÕ&ÉT‘·THêïs¡T. Ç|ü&ÉT ôV’≤<äsêu≤<é˝À dü+^‘·+
#Óù|Œ>∑Ts¡Te⁄\T ˝Òs¡T. eT] sTT˝≤ e⁄+fÒ dü+^‘·+ m˝≤ Á|ü#ês¡eTe⁄‘·T+~?
dü+^‘·+ Á|ü#ês¡+ ø±e&ÜìøÏ Hê>∑dü«s¡+ #ê˝≤ Ç+bÕ¬sº+{Ÿ. sê»eT+Á&ç˝À
ô|’&çkÕ«$T nì e⁄+&˚yê&ÉT. ‘·sê«‘· <ë*|ü]Ô |æ∫ÃVü≤], >∑T+≥÷s¡T Hê>∑T\T.
á eTT>∑TZs¡÷ Hê>∑dü«s¡+˝À >=|üŒ $<ë«+düT\T. Ä s√E˝À¢ Á|ü‹ ô|[¢ø°,
Á|ü‹ X¯óuÛÑø±sê´ìø° düHêïsTT e⁄+&˚~. ‘·$Tfi¯<˚X¯+˝À düHêïsTT sTT+ø±
34

2

d|+sT 2012

m≈£îÿe>± e⁄+&˚~. <ëì e\¢ ‘·$Tfi¯Hê&ÉT˝À dü+^‘·+ n+fÒ n+<ä]ø°
#ê˝≤ Ç+Áf…düTº. bÕ≥ø£#˚Ø »]–‘˚ Ç+{ÏøÏ ‘êfi¯+ ô|{Ϻ n+<äs¡÷ ø£#˚ØøÏ
yÓ[flb˛‘ês¡T. uÛ≤sê´uÛÑs¡Ô\T, ø=&ÉT≈£î\T ø√&Éfi¯ófl, ≈£L‘·Tfi¯ófl n+<äs¡÷ ø£#˚ØøÏ
yÓfi≤Ôs¡T. Hê>∑dü«s¡+ u≤>± $H˚yêfi¯ófl Á|ü‘˚´ø£+>± H˚s¡TÃø√≈£î+&ÜH˚ bÕ&É>∑\T
>∑T‘ês¡T. e÷ø±¢dt y˚T{Ÿ m.ÄsY. düTÁãVü≤àD´+ nì ˇø£&ÉT+&˚yê&ÉT. n‘·qT
Hê>∑dü«s¡+ ]ø±s¡T¶\T $ì bÕ&˚yê&ÉT. sêC≤s¡‘·ï+ |æfiËfl yêsTT+∫q ª‘√&çµ
$ì bÕ&˚yê&ÉT. ªqTe⁄« dü+^‘·+ H˚s¡TÃø√ø£b˛sTTHê dü+^‘·+ H˚s¡TÃ≈£î+≥Tqï
Hêø£+fÒ u≤>± bÕ&ÉT‘·THêïe⁄µ nH˚yêDÏí. n‘·qT qy˚Tàyê&ÉT ø±<äT.
q+.bÕ.kÕ: ø=‘·Ôsê>±\T ø£ìô|≥º&É+ nH˚ e÷≥ ˇø£≥T+~ ø£<ë. <ëì
MT<ä ø±+Á≥e؇... ˇø£fi¯fl H=ø£fi¯ófl m‹Ôbı&ÉT#·Tø√e&É+, düeT]ú+#·Tø√e&É+
˝≤+{Ï$ »]>±sTT ø£<ë. ª|òü˝≤Hê sê>∑+ y˚Ty˚T ø£ìô|{≤º+. n~ e÷
kı+‘·+µ nH˚ yêfi¯ófl ø=+‘·eT+~. ªqTe⁄« ø£ìô|≥º&É+ @$T{Ï? n~ bÕ‘·
|ü⁄düÔø±\˝À e⁄+~`yÓ[fl #·÷düTø√µ nH˚ yêfi¯ófl eT]ø=+<äs¡T. ªª|ü⁄düÔø±\˝À
e⁄qï$ e{Ϻ eT÷s¡Ã¤q\T`ùdÿ˝Ÿ‡`e÷Á‘·y˚T. n$ sê>±\T ø±e⁄. ªsê>∑+ n+fÒ
n+<äT˝À ˇø£ s¡#·q e⁄+&Ü*. <ëìøÏ ì]›wüºyÓTÆq Äs√Vü≤D, nes√Vü≤D,
yê~, dü+yê~ e⁄+&Ü*. ˇø£ s¡#·q#˚dæ n+<äT˝À á \ø£åD≤\˙ï ô|&ç‘˚
< d+& +&jTH

35 2

d|+sT 2012

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful