You are on page 1of 6

Κεφάλαιο 5

Σχηματισμός Τιμών
Ο μηχανισμός της αγοράς
Τιμή: Είναι το χρηματικό ποσό που απαιτείται για την απόκτηση μιας μονάδας ενός αγαθού
ή μιας υπηρεσίας.
Οι τιμές διαμορφώνονται μέσα στην αγορά από τις δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης.
Οι μεν καταναλωτές διαμορφώνουν τη Ζήτηση, οι δε παραγωγοί την Προσφορά των αγαθών
και υπηρεσιών.
Ζήτηση ενός αγαθού σε μια αγορά καλείται η ποσότητα του αγαθού που είναι διατεθειμένοι
να αγοράσουν οι καταναλωτές σε κάθε επίπεδο τιμής, σε μια ορισμένη χρονική περίοδο.
Βασικά στοιχεία της ζήτησης είναι:
1. Να επιθυμεί ο καταναλωτής το αγαθό.
2. Να μπορεί να το αγοράσει.
3. Να πραγματοποιεί την επιθυμία αυτή.
Αυτή η ζήτηση ονομάζεται Ενεργός Ζήτηση.
Διακρίνεται σε:
α) Ατομική Ζήτηση: προέρχεται από ένα άτομο.
β) Συνολική ή Αγοραία Ζήτηση: προέρχεται από σύνολο
ατομικών ζητήσεων.

ατόμων ή το άθροισμα των

Προσδιοριστικοί παράγοντες της Ζήτησης
1. Τιμή του ίδιου του αγαθού.
Υπάρχει αντίστροφη σχέση (όταν αυξάνεται η τιμή, η ζητούμενη ποσότητα μειώνεται και
αντίστροφα)
2. Τιμές των άλλων αγαθών.
α) Υποκατάστατα
Είναι τα αγαθά που ικανοποιούν περίπου την ίδια ανάγκη και μπορεί να χρησιμοποιηθεί το
ένα αντί του άλλου για την ικανοποίηση της ανάγκης (π.χ. πορτοκάλια αντί μανταρίνια)
Η σχέση που συνδέει την τιμή ενός υποκατάστατου αγαθού με τη ζήτηση του άλλου είναι
ευθεία..
↑ Τιμής ενός
↓ Τιμής ενός


↑ Ζήτησης άλλου
↓ Ζήτησης άλλου

β) Συμπληρωματικά
Είναι τα αγαθά που πρέπει να καταναλωθούν ταυτόχρονα για να ικανοποιήσουν μια ανάγκη.
π.χ. CD Player - CD ή όπλο - σφαίρα κλπ.
_______________________________________________________________________________
ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/08-09/Π0ΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 08-09/ΚΕΦ. 5

1

Η σχέση που συνδέει την τιμή ενός συμπληρωματικού αγαθού με τη ζήτηση του άλλου είναι
αντίστροφη.
↑ Τιμής ενός
↓ Τιμής ενός


↓ Ζήτησης άλλου
↑ Ζήτησης άλλου

2. Εισόδημα των καταναλωτών
3.
Στα κανονικά αγαθά: ↑ Εισοδήματος → ↑ Ζήτησης
↓ Εισοδήματος → ↓ Ζήτησης
Στα κατώτερα αγαθά: ↑ Εισοδήματος → ↓ Ζήτησης
↓ Εισοδήματος → ↑ Ζήτησης
Το ίδιο αγαθό σε άλλους είναι κατώτερο και σε άλλους κανονικό.
4. Οι προτιμήσεις των καταναλωτών.
Εάν προτιμούν ένα αγαθό, τότε η ζήτησή του αυξάνεται και το αντίστροφο. Οι προτιμήσεις
μεταβάλλονται με αργό ρυθμό και οφείλονται στη μεταβολή ορισμένων παραγόντων, όπως το
περιβάλλον, μορφωτικό επίπεδο, συνήθειες, μόδα κλπ.
5. Μέγεθος πληθυσμού.
Εάν αυξηθεί ο πληθυσμός τότε αυξάνεται και η ζήτηση και αντίστροφα.
Επίσης εάν
επηρεαστεί η διάρθρωση του πληθυσμού από απόψεως φύλλου ή ηλικίας, θα επηρεαστεί η
ζήτηση, διότι είναι διαφορετικές οι ανάγκες του καθενός.
6. Προσδοκίες των καταναλωτών.
Αναφορικά με τη μελλοντική εξέλιξη των τιμών των αγαθών και των εισοδημάτων τους. Αν
προσδοκούν ότι θα αυξηθούν οι τιμές (Φ.Π.Α.) στο άμεσο μέλλον ή το εισόδημά τους (λόγω
προαγωγής), τότε θα αυξήσουν τη ζήτηση για τα αγαθά σήμερα. Αν προσδοκούν ότι θα
μειωθούν οι τιμές ή το εισόδημά τους στο άμεσο μέλλον, τότε θα μειώσουν την ζήτηση (θα
αγοράσουν λιγότερα) των αγαθών σήμερα.
Νόμος της Ζήτησης
Είναι η αντίστροφη σχέση που υπάρχει μεταξύ τιμής και ζητούμενης ποσότητας, δηλ. όταν
αυξάνεται η τιμή, μειώνεται η ζητούμενη ποσότητα και όταν μειώνεται η τιμή, αυξάνεται η
ζητούμενη ποσότητα.
Καμπύλη Ζήτησης
Αρχίζει από πάνω αριστερά και κατέρχεται προς τα κάτω δεξιά. Έχει αρνητική κλίση, λόγω
της
αντίστροφης
σχέσης
μεταξύ
τιμής
και
ζητούμενης
ποσότητας.

_______________________________________________________________________________
ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/08-09/Π0ΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 08-09/ΚΕΦ. 5

2

_______________________________________________________________________________
ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/08-09/Π0ΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 08-09/ΚΕΦ. 5

3

Μεταβολή της Ζητούμενης Ποσότητας

100

Α

80

60

40

Β

20

0
0

100

200

300

400

500

600

700

800

Μεταβολή της ζήτησης:
n Αυξάνεται ή μειώνεται η ζήτηση ενός αγαθού, όχι λόγω της τιμής του, αλλά λόγω
άλλων προσδιοριστικών παραγόντων της ζήτησης.
n Απεικονίζεται γραφικά ως μετατόπιση ολόκληρης της καμπύλης ζήτησης προς τα
δεξιά, αν υπάρχει αύξηση της ζήτησης ή προς τ’ αριστερά, αν υπάρχει μείωση της
ζήτησης.

_______________________________________________________________________________
ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/08-09/Π0ΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 08-09/ΚΕΦ. 5

4

Αύξηση και μείωση της Ζήτησης

Τιμή

P

D2
O

Q0

D1

D0

Q1
Ποσότητα

_______________________________________________________________________________
ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/08-09/Π0ΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 08-09/ΚΕΦ. 5

5

_______________________________________________________________________________
ΠΙΓΓΟΥΡΑΣ/08-09/Π0ΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 08-09/ΚΕΦ. 5

6