Apuntes de Electrodinámica.

Tema 5

1

ONDAS CONFINADAS

Entendemos por guía de onda un sistema con simetría traslacional nunha dirección z polo
que se pode propagar unha onda electromagnética. A forma normal é unha cavidade limitada
por paredes conductoras (fig. 1).
No interior dun conductor perfecto o campo
eléctrico é cero, e o magnético constante.
Considerando solo campos alternos, tanto E coma
H serán nulos, salvo términos de perdas que non
afectarán substancialmente ós campos calculados
fóra deles.
Esto implica que na superficie dun conductor
0 ˆ
0 ˆ
= ⋅
= ×
S
S
H n
E n

(5.1)
Como veremos, unha guía de onda é un
sistema dispersivo, incluso considerando os
conductores perfectos, polo tanto será conveniente
considerar os campos monocromáticos e tratalos
en notación complexa.

POTENCIALES DE DEBYE
Se un campo F é solución da ecuación vectorial de Helmholtz, a súa compoñente
lonxitudinal F
z
tamén, porque, pola definición do laplaciano vectorial:

Se ψ é unha solución da ecuación de Helmholtz

2
ψ + β
2
ψ = 0
podémola identificar coa compoñente lonxitudinal do campo magnético e definir un modo
transversal eléctrico (TE) como o que cumple
)
`
¹
= ⋅
= ⋅
ψ H z
E z
ˆ
0 ˆ

(5.2)
De forma parecida definimos un modo transversal magnético (TM):
)
`
¹
= ⋅
= ⋅
0 ˆ
ˆ
H z
E z ψ

(5.3)
As compoñentes lonxitudinales de E e H permiten construir o campo electromagnético
destes modos. Chámanse potenciales de Debye.
Cando os dous campos son transversales, tense o modo transversal electromagnético, TEM:
)
`
¹
= ⋅
= ⋅
0 ˆ
0 ˆ
H z
E z

(5.4)

x
y
z
S
C


E
H
Guía de ondas
S



Fig. 5.1
( ) ( )
0
ˆ ˆ ˆ
2 2
2 2 2 2
= + ∇ =
= ⋅ + ⋅ ∇ = + ∇ ⋅
z z
F F β
β β F z F z F F z
Apuntes de Electrodinámica. Tema 5

2
A existencia de modos TEM implica que, en xeneral, a determinación do campo
electromagnético a partir dos potenciales de Debye non é unívoca.

Parámetros de corte
Sea k = β = ω/v é a constante de propagación libre no interior da guía
1
. Propoñémonos
obter un conxunto ortogonal completo
2
de soluciós da ecuación de Helmholtz, que
chamaremos modos normales, nunha guía de ondas. A dependencia espacial dos campos nunha
sección S

da guía, de ecuación cte. , ˆ z = ⋅ r z , depende da xeometría concreta da sección, pero
esixiremos que nun modo normal a dependencia na dirección z sea sinusoidal:
z i
z
z i
z
z z
e e
β β − −
= =
0 0
; H H E E
(5.5)
onde é E|
z
e H|
z
son as restricciós de E e H á superficie z = ⋅ r zˆ ; β
z
= ω/v
f
é a constante de
propagación guiada, sendo v
f
á velocidade de fase na guía.
Definimos os operadores diferenciales transversales como os mesmos operadores
restrinxidos a unha superficie z = ⋅ z r ˆ , con z constante, é dicir, aplicados como se o campo non
dependese de z. Supoñendo a descomposición ortogonal
z
F z F F F F ˆ
||
+ = + =
⊥ ⊥
, defínese a
diverxencia transversal de F, ∇

⋅F, pola relación


⋅F = ∇⋅F

(5.6)
Os operadores transversales manteñen entre eles, por definición, as mesmas relaciós
puntuales ca os tridimensionales
3
. Así definimos gradente, rotacional e laplaciano
transversales como os que cumplen
( )
( )
( )
3
2 2
2
, ∈ ∀
¦
¦
)
¦
¦
`
¹
⋅ ∇ = ∇ ⋅
∇ ⋅ ∇ = ∇
× ⋅ ∇ = × ∇ ⋅
⋅ ∇ = ∇ ⋅
⊥ ⊥
⊥ ⊥ ⊥
⊥ ⊥
⊥ ⊥
u
F u F u
u F F u
u u
ψ ψ
ψ ψ


(5.7)
Supoñamos un modo TE ou TM. Se ψ é o potencial de Debye, na ecuación de Helmholtz o
laplaciano pódese descompoñer nunha parte transversal e outra lonxitudinal, quedando:
( ) 0
2 2 2 2
2
2
2 2 2
= − + ∇ = +


+ ∇ = + ∇
⊥ ⊥
ψ β β ψ ψ β
ψ
ψ ψ β ψ
z
z
,
Poñendo
( )
2 2 2 2 2 2 2
,
c c z z c
ω ω µε β β β β β β − = − = − = ,
(5.8)
sendo β a constante de propagación libre, e a ecuación (3.11) queda como
0
2 2
= + ∇

ψ β ψ
c

(5.9)
Tamén, dada a forma do laplaciano vectorial en (5.7),
0 ; 0
2 2 2 2
= + ∇ = + ∇
⊥ ⊥
H H E E
c c
β β
(5.10)


1
É dicir, a constante de propagación se non existisen as paredes conductoras. Que k non teña
compoñente imaxinaria significa que o medio non tén perdas.

2
Tal que o campo na guía se poida descompoñer en suma destes modos.

3
Exclúense os teoremas integrales (de Gauss, de Stokes, etc.) na súa forma tridimensional.
Apuntes de Electrodinámica. Tema 5

3
β
c
chámase constante de corte.
Cando esta ecuación se resolve na superficie S

con condiciós de contorno na curva C que a
limita, β
c
tomará un conxunto discreto de valores
doblemente numerable (β
c, mn
), dependendo da xeometría da
sección. Cada un destes valores corresponde a un modo de
propagación. Defínese unha frecuencia de corte ω
c
pra cada
modo
µε
β
ω
mn c
mn c
,
,
=
(5.11)
Se a frecuencia da onda é menor ca a frecuencia de corte,
a constante β será imaxinaria, e a onda será unha
exponencial decrecente, cunha fondura de penetración
( )
2 2
,
1
ω ω µε
δ

=
mn c
mn

(5.12)
Neste caso non hai propagación, e dise que se trata dun modo evanescente.
A partir de (5.8), tendo en conta (3.20) e (3.21), as velocidades de fase e grupo na guía son
v
d
d
v
v v
c z
g
c
z
f
<

=
|
¹
|

\
|
=
>

= =

ω
ω ω
µε ω
β
ω ω
ω
µε β
ω
2 2 1
2 2
1
1


(5.13)

MODOS TE E TM
Supoñamos que nun modo TE ou TM sea o campo F (E ou H) o que tén compoñente
lonxitudinal (F
z
≠ 0). Esto significa que ∇×F é transversal. En ausencia de fontes, ∇⋅F = 0.
Logo
z z
z
F i
z
F
β =


− ⋅ ∇ = ⋅ ∇ = ⋅ ∇
⊥ ⊥ ⊥
F F F
(5.14)
O campo F

debe cumplir a ecuación de ondas transversal (5.9). Substituindo nela a
anterior:
⊥ ⊥ ⊥ ⊥ ⊥ ⊥ ⊥ ⊥ ⊥ ⊥ ⊥ ⊥ ⊥
− = × ∇ × ∇ − ∇ = × ∇ × ∇ − ⋅ ∇ ∇ = ∇ F F F F F
2 2
c z z
F i β β
Como u ⋅∇

×F

= ∇

⋅(F

×u)= ∇

⋅(F

×u
||
) + ∇

⋅(F

×u

) e ∇

⋅(F

×u

) = 0, ∇

×F

non tén
compoñente transversal. E na igualdade
( ) ( )
⊥ ⊥ ⊥ ⊥
×


+ × ∇ + ∇ × − = × ∇ + × ∇ = × ∇ F z F z F F F ˆ ˆ
||
z
F
z
,
sabemos que tódolos términos aparte de ∇

×F

son transversales, logo ∇

×F

tamén. Logo


×F

= 0. Consecuentemente:
z
c
z
F i
⊥ ⊥
∇ − =
2
β
β
F
(5.15)


v
f
v
g
= v
2

0 ω
c

v
ω
v
f

v
g

modos evanescentes
ω < ω
c


Fig. 5.2
Apuntes de Electrodinámica. Tema 5

4
Impedancia de onda
Consideremos unha onda TE e sea F = H. Polas lei de Maxwell,
( )
(
¸
(

¸

×


+ × ∇ = × ∇ =

H z H H E
ˆ
z
iωε
O primeiro término da direita resulta:
( ) H z z z H H × − = ∇ × − = + × ∇ = × ∇
⊥ ⊥ ⊥ ⊥
ˆ ˆ ˆ
2
z
c
z z
i H H
β
β

(5.16)
Levando esto á ecuación anterior:
) modos ( ˆ TE Z
z
H z E × − =
β
β

(5.17)
onde Z é a impedancia correspondente á propagación libre. Esto quere dicir que nun modo TE
os campos E e H
t
están relacionados por un factor de proporcionalidade que tén dimensiós de
impedancia.
Nos modos TM pasa algo parecido:
) modos ( ˆ
1
TM
Z
z
E z H × =
β
β

(5.18)
A relación entre as compoñentes transversales de E e H, independente do punto da guía
considerado, chámase impedancia de onda:
Z Z Z Z
z
TM
z
TE
β
β
β
β
= = ;
(5.19)
As ecuaciós (5.14), (5.15) e (5.17) determinan os campos, supostos non nulos os potenciales
de Debye.

Condiciós de contorno
Quedan por dar as condiciós de contorno que debemos utilizar pra resolver (5.9). No que
sigue enténdese que a guía de ondas tén unha sección normal S

limitada pola curva C.
Nun modo TM faremos ψ = E
z
. Como na superficie do conductor é unha compoñente
tanxencial, a condición é
ψ |
C
= 0 (5.20)
Nos modos TE, ψ = H
z
, e o campo magnético transversal sale de (5.15). A condición de
contorno é, logo
nˆ ⋅∇

ψ |
C
= 0 (5.21)

Exemplo 5.1: Guía de ondas rectangular
Supoñamos que unha onda se propaga no interior dun tubo conductor de sección rectangular
de dimensiós interiores a e b según as direcciós X e Y. Suponse a > b. A ecuación transversal de
Helmholtz, en coordenadas rectangulares, é
0
2
2
2
2
2
= +


+


ψ β
ψ ψ
c
y x

Apuntes de Electrodinámica. Tema 5

5
Por separación de variables obtense a solución
ψ (x, y) = (A
1
cos β
x
x + B
1
sen β
x
x ) (A
2
cos β
y
y + B
2
sen β
y
y ),
con
2 2 2
y x c
β β β + = .

Modos TE
Impoñendo as condiciós de contorno nˆ ⋅∇ψ |
C
= 0 , ou
sea
0 ; 0
0
0
=


=


=


=


= =
= =
b y y
a x x
y y x x
ψ ψ ψ ψ

resulta o potencial de Debye
( )
b
y n
a
x m
H y x
TE
mn
π π
ψ cos cos ,
0
=
(5.22)
onde as constantes de separación son β
x
2
= π
2
m
2
/a
2
e β
y
2
= π
2
n
2
/b
2
. En consecuencia obtemos
unhos parámetros de corte:
2
2
2
2
2
2
2
2
2 2
b
n
a
m
b
n
a
m
c c
+ = ⇒
|
|
¹
|

\
|
+ =
µε
π
ω π β
(5.23)

Modos TM
As condiciós de contorno que se deben aplicar aquí son ψ |
C
= 0. Resulta
( )
b
y n
a
x m
E y x
TM
mn
π π
ψ sen sen ,
0
=
(5.24)
e os parámetros de corte volven ser os de (5.23).
Débese notar unha diferencia co caso TE. Se m = 0
ou n = 0, o potencial de Debye faise cero en todo
(x, y), logo o modo non existe. Por eso o modo
transversal magnético de frecuencia de corte máis
baixa é o TM
11
.

Modos dominantes. Modo TE
10
Un modo que tén frecuencia de corte menor ca
calquera outro chámase modo dominante ou
fundamental. Este modo sempre está entre os que se
póden propagar, en caso de haxa algún que poida, e
cunhas dimensiós adecuadas da guía pódese
conseguir que sea o único que se propaga.
Nunha guía rectangular, supoñendo a > b, o modo dominante é o TE
10
. A frecuencia de corte
deste modo é
µε
π
ω
a
=
10
. Os campos son

x
y
z
a
b

Fig. 5.3

TE
10

E
S
H

Fig. 5.4
Apuntes de Electrodinámica. Tema 5

6
z i
z
z i z
z
c
z
z i
z
z
z
z
e
a
x
H
a i
Z
e
a
x
H
a i
H i
e
a
x
H H
β
β
β
π
ε
µ
π
β
β
β
π
π
β
β
β
π


⊥ ⊥

− = × − =
= ∇ − =
=
sen ˆ ˆ
sen ˆ
cos
0
0
2
0
y H z E
x H


(5.25)

MODOS TEM
Se E
z
= 0 e H
z
= 0 e os campos transversales non son nulos, en (5.15) necesariamente debe
ser β
c
= 0, logo β
z
= β. É dicir, a velocidade de propagación guiada é igual á velocidade de
propagación libre, e o sistema non presenta dispersión.
Pero, según (5.16), ∇

× H = 0, e da mesma maneira tamén obteríamos ∇

× E = 0. Solo
podemos obter un campo eléctrico non nulo se facemos
4

E = –∇

φ. (5.26)
Este φ chámase función potencial.
Pero se o contorno C que limita S

é simple, ψ |
C
sería constante, e polo tanto constante en
S

, e esto significaría E = 0. Logo o modo TEM solo existe se o contorno é múltiple, é dicir, se a
sección é múltiplemente conexa (fig. 5). Esto esixe que a guía debe constar de máis dun
conductor. As condiciós de contorno serán
( ) z
i
C
i
φ ψ =
(5.27)
Os φ
i
correspondentes a cada conductor chámanse función potencial do conductor.
Outro argumento que leva á mesma conclusión é que no medio homogéneo, lineal e isótropo
que estamos supoñendo tamén ∇

⋅ H = 0, polo que H sería nulo a menos que S

non sea
simplemente conexa. En todo caso, por (5.18), podemos
escribir
E z H × = ˆ
1
Z
,
(5.28)
o que significa que a impedancia de onda é igual á
impedancia do medio:
Z
TEM
= Z. (5.29)
Por outro lado, sabendo que E
z
= 0 e polo tanto a tamén é
cero a compoñente z da corrente de desplazamento, nunha
curva C
i
que rodea a un cada conductor teríamos
( )
∫ ∫
⋅ = ⋅ =
i i
C S
f i
d d z I s H a J
(5.30)
sendo I
i
a intensidade no conductor i na sección S


5



4
Esto non quere dicir que E sea conservativo, solo que a restricción de E a unha superficie S

normal
á dirección de propagación é conservativa.

5
Tanto I
i
como φ
i
dependen de z.

S
S

E
H
φ
i

φ
2

φ
1

C
I
i

Fig. 5.5
Apuntes de Electrodinámica. Tema 5

7
O caso máis simple de guía TEM é a línea de transmisión de dous conductores paralelos.
Chámase impedancia característica da línea de dous conductores á magnitude
1
2 1
I
Z
car
φ φ −
=
(5.31)
Xa que os campos E e H teñen a mesma dependencia de z, Z
car
non depende de z.

Exemplo 5.2: cable coaxial
Supoñamos un cable formado por dous conductores cilíndricos
coaxiales (fig. 6). Resolvendo (5.26) coas condiciós de contorno
( )
( )
1
1
φ φ
φ φ
=
=
b
a

obtemos o campo eléctrico
ζ
φ φ ζ
E
ˆ
ln
2 1
a
b

=
e un campo magnético
ζ
φ φ φ
E z H
ˆ
ln
ˆ
1
2 1
a
b
Z
Z

= × =
Calculando a circulación de H sobre a curva C que rodea o conductor central:
a
b
Z
d I
C ln
2
2 1
1
φ φ
π

= ⋅ =

s H
Polo tanto a impedancia característica do cable é
a
b Z
Z
cable
ln

=
(5.32)

CAVIDADES RESONANTES
Unha cavidade resonante (fig. 7) é un volumen limitado por
unha superficie S conductora. As condiciós de contorno (5.1)
0 ˆ , 0 ˆ = ⋅ = ×
S S
H n E n fan que β tome un conxunto discreto de
valores β
mnp
. Cada un destes valores corresponde a unha frecuencia
de resonancia.

Exemplo 5.3
Nunha cavidade esférica de radio a os campos pódense expresar
como unha suma de términos multipolares da forma (3.47) e (3.48),
con R
l
= j
l
. Cada modo (l, m) cumpliría as condiciós de contorno

E
H
b
a
φ
1

φ
2

C

Fig. 5.6

V
S
H
E


Fig. 5.7
Apuntes de Electrodinámica. Tema 5

8
solo pra un conxunto discreto {k
p
} de valores de k, que determinarían as frecuencias de
resonancia ω
lmp
pra cada tipo de modo
6
(eléctrico ou magnético). Por exemplo, consideremos o
término {E
(E)
10
, H
(E)
10
}. Por ser un modo eléctrico, o campo magnético non tén compoñente
radial, e cumple a condición de contorno independentemente de k. Pero que a compoñente
tanxencial de E sea cero esixe que
( )
( ) ( ) ( ) [ ]
(
¸
(

¸

∇ + + − =
10 1 10 1
0
10
1
ˆ
Y r kr rj
dr
d
Y kr j l l
kr
Z
E
r E
non teña compoñente tanxencial en r = a, é dicir que
( ) [ ]
( )
0
sen
cos
1
1
2
1
= −
(
(
¸
(

¸

− =
=
a k
a k
a k
a k
dr
r k rj d
p
p
p
p a r
p

Dado que as funciós j
l
son oscilantes, esta ecuación tén un número infinito de soluciós,
correspondentes a tódolos valores inteiros de p maiores ou iguales que 1. A primeira tense en
ka = 0.3845 π.

Unha forma simple de obter cavidades resonantes é cerrar un tramo de guía de ondas polos
dous extremos mediante planos conductores transversales. Nas terminaciós refléxanse as ondas.
A superposición de ondas propagándose nos dous sentidos produce unha situación de ondas
estacionarias:
z i z i
z z
z
z z
e e
β β
0 0
− − + − +
+ = + = E E E E E
(5.33)
Supoñamos que os extremos están en z = 0 e z = l. Se a guía traballa nun modo TE
mn
, as
condiciós E
t
|
S
= 0 ou H
z
|
S
= 0 non extremos conducen a
E|
0
= 0 ⇒ E

|
0
= –E
+
|
0

( ) 0 sen 2 0 = − = − ⇒ =

l i e e
z
l i l i
l
z z
β
β β
E
co que temos a condición de resonancia:
β
z
l = pπ , (5.34)
con p inteiro positivo. Dise que a cavidade traballa no modo TE
mnp
.
Da mesma maneira, se a guía conduce un modo TM
mn
, a condición de resonancia E
t
|
S
= 0 dá
un modo resonante TM
mnp
.

Exemplo 5.3: cavidade en modo TE
101
Partindo dunha guía de ondas rectangular operando en
no modo fundamental TE
10
podemos construir unha
cavidade resonante cerrándoa con dous planos
conductores perpendiculares ó eixe z en puntos z = 0 e
z = l (fig. 5.8).
A partir do potencial de Debye do modo TE
10

z i
z
z
e
a
x
H H
β
π

= cos
0



6
Neste caso o índice m é dexenerado, xa que o cumplimento da condiciós vén determinado por
j
l
(kr).

E
H
S = 0
l
b
r = −1
TE
101

a

Fig. 5.8
Apuntes de Electrodinámica. Tema 5

9
calculamos como en (5.25) os campos das ondas que se propagan na dirección positiva de z:
z i
z i z
z
z
e
a
x
H
a i
e
a
x
H
a i
a
x
H
β
β
π
ε
µ
π
β
π
π
β π
− + +
− + +
− =
|
¹
|

\
|
+ =
sen
ˆ
sen
ˆ
cos
ˆ
0
0 0
y E
x z H

e da onda reflexada, tendo en conta que nesta a constante de propagación guiada é −β
z
:
z i
z i z
z
z
e
a
x
H
a i
e
a
x a i
a
x
H
β
β
π
ε
µ
π
β
π
π
β π
sen
ˆ
sen
ˆ
cos
ˆ
0
0
− −
− −
− =
|
¹
|

\
|
− =
y E
x z H

Os campos H = H
+
+ H

e E = E
+
+ E

deben satisfacer as condiciós de contorno (5.1) en
z = 0 e en z = l. Por exemplo, impoñendo H
z
|
z=0
= 0, H
z
|
z=l
= 0, ténse
l
p
H H H
z
π
β =
− = − =
− +
0 0 0
2
1

Con p = 1 resulta o modo resonante fundamental (TE
101
):
¦
)
¦
`
¹
|
¹
|

\
|
− =
=
c
z π
a
x
c
a
c
z
a
x
iH
c
z
a
x a
H Z
cos sen
ˆ
sen cos
ˆ
sen sen
ˆ
0
0 0
π π π
π π
π
β
x z H
y E


(5.35)
O factor i que multiplica a todo o campo H significa que vai desfasado π/2 con respecto a E,
ou sea, que varía como −sen ωt, mentras E varía como cos ωt. Este é o punto esencial da
resonancia: a enerxía oscila entre as formas de enerxía eléctrica e magnética.

PERDAS EN GUÍAS DE ONDAS E CAVIDADES RESONANTES
En todo o anterior considerouse que as condiciós de contorno (5.1) se cumplían
rigurosamente. Na realidade o conductor tén unha certa impedancia superficial
( ) i Z
s
+ = 1

ωµ

(5.36)
e debido a ela o campo eléctrico na superficie tén compoñente tanxencial E
t
= Z
S
K
f
. Esta
compoñente é moito máis pequena ca os campos calculados pra conductores ideales e non
invalida o tratamento feito. Pero cando se quere ter en conta as perdas é necesario introducila.
Evaluamos a potencia disipada na superficie por medio do vector de Poynting:

⋅ × =
S
dis
d P a H E
Usando a condición de fronteira

( )
f S
K H n H H n = × = − ×

ˆ ˆ
1 2

expresamos a integral en función de H solo:
Apuntes de Electrodinámica. Tema 5

10
( ) ( ) [ ]
∫ ∫
′ ′
⋅ × × − = ⋅ × =
S
S
S
dis
d Z d P a H H n a H E
* *
ˆ
Re
2
1
Re
2
1

(o signo negativo débese a que a normal vai dirixida pra dentro da cavidade). A contribución á
integral da compoñente normal de H póde ser despreciada. Así:


=
S
S dis
da Z H P Re
2
1
2
,
(5.37)
sendo |H|
2
= |H

|
2
+ |H
z
|
2
o calculado no caso ideal.
Nuha cavidade defínese o factor de calidade Q como unha relación entre a enerxía
electromagnética contida na cavidade e a disipada por período:
dis
em
dis
em
P
U
TP
U
Q
ω
π = = 2
(5.38)

GUÍAS DIELÉCTRICAS
Supoñamos que por un medio material, típicamente un dieléctrico, con simetría traslacional
na dirección z se propaga un modo TE ou TM. Sea β
c
o parámetro de corte, con
2 2 2
z c
β β β + = .
No exterior do medio supoñamos un modo do mesmo tipo, pero con parámetro de corte –iα.
Como a compoñente lonxitudinal dos campos debe ser continua na superficie, as constantes de
propagación guiada deben ser iguales:
2 2
0
2 2 2
α β β β + = − = k
c z
.
sendo
0 0 0
ε µ π = k a constante de propagación libre no espacio libre. Logo
( )
2
0
2
0
2 2 2
1 k k
e c
− = − = + κ β α β
(5.34)
(naturalmente β > k
0
).
Se F é o campo que tén compoñente lonxitudinal, sean F
z
e F
z0
soluciós xenerales da
ecuación transversal no medio material e no espacio libre, respectivamente; as compoñente
transversales serán
0
2
0
2
;
z
z
z
c
z
F i F i
⊥ ⊥ ⊥ ⊥
∇ = ∇ − =
α
β
β
β
F F
Se agora tomamos, dependendo do tipo de modo:
( )
( )
¦
¹
¦
´
¦−
=
TM
Z
TE Z
1 ζ
como a compoñente tanxencial do campo transversal debe ser continua
7
,
S
z
S
z
c
F
k
F
0
2
0
0
2
ˆ ˆ
⊥ ⊥
∇ × = ∇ × − n n
α
ζ
β
β
ζ
Dividimos esta ecuación membro a membro por F
zd
|
S
= F
z0
|
S
, resultando


7
En caso de que F sea H, téñase en conta que non hai correntes superficiales.
Apuntes de Electrodinámica. Tema 5

11
S
z
z
S
z
z
c
F
F k
F
F
0
0
2
0
0
2
ˆ ˆ
⊥ ⊥

× =

× − n n
α
ζ
β
β
ζ
(5.35)
As ecuaciós (5.34) e (5.35) forman un sistema que permite
obter, se existen, as constantes β
c
e α que satisfán as
condiciós de fronteira.
Como caso particular, supoñamos un dieléctrico non
magnético (β
2
= κ
e
k
0
2
) de espesor d disposto sobre un plano
conductor, no que se propaga unha onda TM. No dieléctrico
E
z
= E
0
sen β
c
x. No aire, E
z
= A e
−αx
. De (5.35) sale que
κ
e
α = β
c
tan β
c
d
Representando α en función de β
c
según (5.34) e (5.35),
os puntos de corte dan as soluciós buscadas (fig. 9).
O potencial de Debye ψ = e
–αx
e
–βz
, correspondente a un
parámero de corte –iα, póde satisfacer as condiciós de fronteira na superficie dun dieléctrico
polo que se propaga unha onda TE ou TM. Como o vector de Poynting do modo que xenera este
potencial tén compoñente nula na dirección x, o resultado é unha onda que se propaga polo
dieléctrico na dirección z acompañada dunha onda evanescente no espacio libre.
β
c
α
TM
02
TM
01
α
2

c
2
=(κ
e
–1)k
0
2
κ
e
αd = β
c
d tan β
c
d


Fig. 5.9