Hoäi Nghò Khoa Hoïc & Coâng Ngheä Laàn Thöù 8

51
hûhIEh 600 ûIkM ThIE0 80
Z
Tß0hû kh0I ThkI û0T ûk0 F0
8khû Fh0 ûIk 6a Vk Mg (Fk6k 6 & FkMû 6)
Nguyeãn Thaønh Vinh
(1)
, Nguyeãn Ñinh Tuaán
(2)
(1)
Vieän Kyõ thuaät Nhieät ñôùi vaø Baûo veä Moâi tröôøng
(2)
Vieän Moâi tröôøng vaø Taøi nguyeân
TOÙM TAÉT
Ñeå giaûm thieåu SO
2
, coù theå söû duïng nhieàu bieän phaùp, trong ñoù bieän phaùp ñöa phuï gia vaøo nhieân lieäu
laø phöông phaùp ñang ñöôïc quan taâm. Baùo caùo trình baøy moät soá keát quaû nghieân cöùu giaûm thieåu SO
2

baèng phuï gia PKCA 5 vaø PKMG 5 ñöa vaøo FO treân moâ hình phoøng thí nghieäm. Caùc keát quaû nghieân cöùu
cho thaáy hieäu quaû giaûm thieåu SO
2
ñaït xaáp xæ 88% khi taêng haøm löôïng MgO ñeán 3,29% trong daàu FO
ñoàng thôøi söû duïng nguyeân lieäu reû tieàn, deã kieám vaø coù saün trong nöôùc.
ABSTRACT
For reduction of SO
2
quantity a lot of measures have been taken, one of which is SO
2
reduction by
means of giving additives to the Fuels. In this report the author presents some results from his research
in reducing SO
2
by additived PKCA 5 and PKMG 5 to the FO at the scale of laboratory. The results
showed that the effectiveness of SO
2
reduction reached approximately 88% when MgO increased to
3.29% in the FO and use the cheap materials, which is easy to find and available in the country.
1. GIÔÙI THIEÄU
Khí löu huyønh ñioxít (SO
2
) ñöôïc phaùt sinh töø 2 nguoàn thaûi: töï nhieân vaø nhaân taïo. Töø nguoàn
thaûi töï nhieân, SO
2
sinh ra vôùi toång taûi löôïng 130 trieäu taán/naêm. Töø nguoàn thaûi nhaân taïo, SO
2

sinh ra do vieäc ñoát than, daàu, luyeän kim... toång taûi löôïng 132 trieäu taán/naêm [5]. Trong ñoù, thaûi
löôïng SO
2
töø vieäc ñoát nhieân lieäu chieám tyû troïng cao nhaát.
Keát quaû kieåm tra caùc nguoàn thaûi do ñoát daàu FO ôû nhieàu nôi cho thaáy taïi nhöõng nguoàn
khoâng coù heä thoáng xöû lyù khí thaûi, noàng ñoä SO
2
thöôøng dao ñoäng töø treân 1500 – 4500mg/m
3
.
Nhö vaäy, oâ nhieãm khoâng khí do SO
2
sinh ra töø ñoát nhieân lieäu FO ñang laø moái quan taâm lo
laéng lôùn nhaát.
Vieäc giaûm thieåu SO
2
trong khí thaûi töø caùc nguoàn ñoát nhieân lieäu ñaõ ñöôïc nghieân cöùu vaø ñaõ
ñöa vaøo aùp duïng roäng raõi trong thöïc teá, mang laïi hieäu quaû ñaùng khích leä trong coâng taùc baûo
veä moâi tröôøng. Caùc phöông phaùp coù theå phaân theo 2 nhoùm: nhoùm “xöû lyù tröôùc ñöôøng oáng” vaø
nhoùm “xöû lyù cuoái ñöôøng oáng”. Hieän nay, nhoùm xöû lyù tröôùc ñöôøng oáng ñang ngaøy caøng ñöôïc
quan taâm.
Nhoùm caùc phöông phaùp xöû lyù tröôùc ñöôøng oáng: chuû yeáu söû duïng phuï gia cho vaøo nhieân lieäu
tröôùc khi phun vaøo buoàng ñoát. Moät soá loaïi phuï gia nhaäp töø nöôùc ngoaøi veà ñaõ söû duïng cho caùc
nguoàn thaûi lôùn nhö nhaø maùy ñieän Hieäp phöôùc, coâng ty Changshin, coâng ty Nestle, coâng ty
Orsan,…laø: PW 28 (Ñaøi Loan), Ancotherm 68-05 (UÙc), Apolo 2000 (Myõ), ATX (Myõ). Keát quaû
khaûo saùt hieäu quaû xöû lyù cuûa moät soá phuï gia trình baøy trong baûng 1.

Hoäi Nghò Khoa Hoïc & Coâng Ngheä Laàn Thöù 8

52
Baûng 1. Hieäu quaû xöû lyù cuûa moät soá phuï gia nöôùc ngoaøi taïi Vieät Nam
Keát quaû ño (mg/m
3
) TT Loaïi phuï gia söû duïng
Khoâng coù phuï gia Coù phuï gia
Hieäu quaû xöû lyù
SO
2
(%)
1. P W 28 (FO) 3.562 2.348 37
2. Ancotherm 68 – 05 (FO) 3.383 1921 43
Apolo 2000 (Xaêng) 159 83 47 3.
(Daàu DO) 764 533 30
4. ATX (Hieäp Phöôùc (FO) 3.289 1986 40
Nguoàn VITTEP vaø CEFINEA
2. NGHIEÂN CÖÙU THÖÏC NGHIEÄM CAÙC CHAÁT PHUÏ GIA
2.1 Cô sôû lyù thuyeát vaø caùc luaän cöù khoa hoïc
Caùc phaûn öùng giaûm thieåu SO
2
trong buoàng ñoát: Khí SO
x
sinh ra trong buoàng ñoát seõ phaûn
öùng vôùi caùc oxyùt kim loaïi kieàm thoå (kyù hieäu chung laø MeO) vaø oxy dö taïo thaønh caùc muoái
MeSO
4
. Caùc muoái naøy phaân huûy ôû nhieät ñoä cao (nhieät ñoä noùng chaûy > 1.100
0
C), ñöôïc toàn taïi
ôû daïng buïi, tro theo phaûn öùng:
MeO + SO
2
+ ½ O
2
= MeSO
4

Phöông phaùp ñöa phuï gia vaøo daàu FO:
Trong thaønh phaàn phuï gia coù MeO, muoán phaân taùn toát ñöôïc phuï gia trong daàu FO caàn phaûi
coù chaát taïo nhuõ ñeå laøm taêng möùc ñoä oån ñònh cuûa heä. Chaát taïo nhuõ laø moät chaát hoaït ñoäng beà
maët, coù caáu truùc phaân töû goàm caû phaàn öa dung moâi vaø phaàn kî dung moâi.
Heä phuï gia ñieàu cheá ñöôïc ôû ñaây deã phaân boá ñeàu trong daàu vì heä ñöôïc phaân taùn vaøo FO
baèng vieäc keát hôïp giöõa löïc cô hoïc vaø söï keo taùn (pepti hoùa).
Heä phaân taùn löïa choïn bao goàm chaát phaân taùn vaø moâi tröôøng phaân taùn nhö sau:
- Chaát phaân taùn: Oxyùt kim loaïi kieàm thoå, nöôùc, chaát taïo nhuõ. Trong ñoù nöôùc taïo ra söï
“noå vi moâ”, tieát kieäm nhieân lieäu, taêng cöôøng moâi tröôøng cho phaûn öùng taïo muoái
sunphaùt, taêng khaû naêng phaân taùn trong moâi tröôøng phaân taùn, taïo ñieàu kieän toát cho
phaûn öùng khí hoùa trong buoàng ñoát.
- Moâi tröôøng phaân taùn: daàu FO.
2.2 Khaûo saùt caùc heä nhuõ nöôùc
Qua nghieân cöùu lyù thuyeát vaø khaûo saùt ôû phoøng thí nghieäm, chuùng toâi ñaõ choïn ñöôïc heä phuï
gia vôùi chaát taïo nhuõ CDE (Coconut Fatty Acid Diethanolamide). Heä ñaõ löïa choïn coù möùc ñoä
oån ñònh vaø tính ñoàng nhaát cao. Nhieät ñoä söû duïng < 93
0
C, coù theå öùng duïng toát vaøo thöïc teá.. Cuï
theå heä phuï gia ñöôïc löïa choïn trong khaûo saùt laø:
PKCA 5: CaO + CDE trong nöôùc
PKMG 5: MgO + CDE trong nöôùc

Hoäi Nghò Khoa Hoïc & Coâng Ngheä Laàn Thöù 8

53
Keát quaû khaûo saùt bieåu dieãn treân ñoà thò 2.1.a vaø 2.1.b.
21
23
25
27
29
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Ngaøy
%

K
i
m

L
o
ïa
i
PKCA 5
PKMG 5

15
20
25
30
35
40
50 70 75 80 85 90 95 100
0
C
%

K
i
m

L
o
ïa
i
PKCA 5
PKMG 5
(a) (b)
Ñoà thò 2.1: Khaûo saùt möùc ñoä oån ñònh cuûa heä nhuõ CDE theo thôøi gian (a) vaø nhieät ñoä (b)
2.3 Khaûo saùt phuï gia trong daàu FO
1,5
1,7
1,9
2,1
2,3
2,5
2,7
2,9
3,1
5 50
%H
%

K
i
m

L
o
ïa
i
PKCA 5
Ca lyù thuyeát
PKMG 5
Mg lyù thuyeát
95
- Chaát phuï gia ñöôïc ñöa vaøo daàu FO ñeå
nghieân cöùu veà möùc ñoä ñoàng nhaát vaø möùc
ñoä oån ñònh cuûa heä phuï gia/FO vöøa ñöôïc taïo
ra. Ñaùnh giaù möùc ñoä ñoàng nhaát döïa treân söï
phaân boá haøm löôïng cuûa Me taïi caùc ñieåm
theo truïc chieàu cao cuûa coät nhieân lieäu (5%
H, 50%H vaø 95%H keå töø ñaùy). Keát quaû
khaûo saùt bieåu dieãn treân ñoà thò 2.2.


Ñoà thò 2.2: Khaûo saùt möùc ñoä ñoàng nhaát cuûaheä phuï gia/FO.
- Ñaùnh giaù möùc ñoä oån ñònh cuûa phuï gia trong daàu FO thoâng qua keát quaû phaân tích haøm
löôïng Me taïi maët caét 50% chieàu cao (H) cuûa coät nhieân lieäu theo thôøi gian hoaëc theo nhieät ñoä.
Keát quaû khaûo saùt bieåu dieãn treân ñoà thò 2.3.a vaø 2.3.b.








0,5
1
1,5
2
2,5
3
3,5
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Ngaøy
%

K
i
m

L
o
ïa
i
PKCA 5
PKMG 5
0,5
1
1,5
2
2,5
3
3,5
4
4,5
30 40 50 60 70 80 90 100
0
C
%

K
i
m

L
o
ïa
i
PKCA 5
PKMG 5
(a) (b)

Ñoà thò 2.3: Möùc ñoä oån ñònh cuûa heä phuï gia/FO theo thôøi gian (a) vaø nhieät ñoä (b)

Hoäi Nghò Khoa Hoïc & Coâng Ngheä Laàn Thöù 8

54
Ñaùnh giaù, nhaäïn xeùt phaàn khaûo saùt caùc heä phuï gia trong daàu FO:
Phuï gia phaân taùn toát trong daàu FO, thôøi gian oån ñònh toái thieåu 15 ngaøy, nhieät ñoä oån ñònh
trong khoaûng t
0
C ≤ 90
0
C. ÔÛ nhieät ñoä naøy khoâng laøm thay ñoåi tính chaát hoùa lyù cuõng nhö thaønh
phaàn cuûa heä phuï gia trong daàu FO.
3. NGHIEÂN CÖÙU KHAÛO SAÙT HIEÄU QUAÛ XÖÛ LYÙ SO
2
BAÈNG NHIEÂN LIEÄU COÙ PHUÏ
GIA TREÂN MOÂ HÌNH
3.1 Keát quaû thöû nghieäm treân moâ hình
3.1.1 Caùc phöông phaùp ño kieåm tra khí thaûi treân moâ hình
Tieán haønh ño ñaïc kieåm tra noàng ñoä caùc chaát oâ nhieãm vaø moät soá thoâng soá khaùc baèng caùc
thieát bò vaø phöông phaùp tieâu chuaån.
Buïi toång coäng: Theo TCVN 5977- 1995 (ISO 9096- 1992). Thieát bò giaùm saùt nguoàn
SIBATA, do Nhaät Baûn saûn xuaát
Khí thaûi: SO
2
, NO
x
, CO, CO
2
, O
2
, nhieät ñoä, theo TCVN 6192-2000 (ISO 10396-1993);
thieát bò ño tröïc tieáp nguoàn thaûi TESTO- 350 cuûa Ñöùc.
3.1.2 Keát quaû ño ñaïc treân moâ hình
Phuï gia PKCA vaø PKMG ñöa vaøo daàu FO vôùi caùc haøm löôïng MeO khaùc nhau nhaèm khaûo
saùt so saùnh hieäu quaû xöû lyù. Töø ñoù xaùc ñònh loaïi phuï gia thích hôïp ñeå nghieân cöùu aùp duïng vaøo
thöïc teá.
Ñeå tieän vieäc xem xeùt ñaùnh giaù hieäu quaû giaûm thieåu caùc chaát oâ nhieãm, caùc giaù trò ño ñöôïc
quy chuaån veà trong cuøng ñieàu kieän O
2
= 11%, nhieät ñoä 25
0
C, aùp suaát 1013 mbar.
Moãi keát quaû ñöôïc laáy trung bình giaù trò töø 5 laàn ño, trình baøy trong baûng 2:
Baûng 2: Keát quaû ño noàng ñoä SO
2
treân moâ hình khi söû duïng phuï gia
Keát quaû ño (mg/m
3
) TT Kyù hieäu maãu
FO chöa coù phuï gia FO coù phuï gia
Hieäu quaû khöû
SO
2
(%)
SO
2
Buïi SO
2
Buïi
1 PKCA – 1 2612 129 25,36
2 PKCA – 2 1994 178 43,03
3 PKCA – 3 1505 276 57,00
4 PKCA - 4 1001 353 71,40
5 PKCA – 5




3500




53
815 467 76,71
6 PKMG – 1 2511 117 28,25
7 PKMG – 2 1820 183 48,00
8 PKMG – 3 1048 285 70,06
9 PKMG - 4 865 316 81,60
10 PKMG - 5

431 393 87,69

Hoäi Nghò Khoa Hoïc & Coâng Ngheä Laàn Thöù 8

55
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
0 1 2 3 4 5
%CaO
H
i
e
äu

q
u
a
û
x
ö
û
l
y
ù,

(
%
)
Hieäu quaû giaûm thieåu lyù thuyeát (%)
Hieäu quaû GT cuûa PKCA (%)

0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
0 1 2 3 4
%MgO
H
i
e
äu

q
u
a
û
x
ö
û
l
y
ù,

(
%
)
Hieäu quaû giaûm thieåu lyù thuyeát (%)
Hieäu quaû GT cuûa PKMG (%)
Ñoà thò: 3.1 Ñoà thò: 3.2
Ñoà thò bieåu dieãn hieäu quaû giaûm thieåu SO
2
trong khí thaûi phuï thuoäc haøm löôïng % MeO/FO
(vôùi PKCA: ñoà thò 3.1; PKMG: ñoà thò 3.2)
Ñaùnh giaù, nhaän xeùt keát quaû:
Theo keát quaû ño trình baøy trong baûng 2 vaø caùc ñoà thò 3.1; 3.2 cho thaáy khi söû duïng phuï
gia, caùc taùc nhaân MeO tham gia phaûn öùng vôùi hieäu suaát cao. Coù theå noùi vieäc ñöa phuï gia vaøo
cuøng heä vôùi nhieân lieäu ñaõ taïo neân moâi tröôøng tieáp xuùc trong buoàng ñoát (nôi phaûn öùng giaûm
thieåu dieãn ra) “lyù töôûng” hôn vieäc phun phuï gia ñoäc laäp baèng voøi phun rieâng bieät. Ñieàu ñoù
taïo ñieàu kieän cho phaûn öùng giöõa 2 pha (khí/raén) dieãn ra trieät ñeå hôn. Trong moâi tröôøng naøy
coù voâ soá nhöõng “vuï noå vi moâ” cuûa hôi nöôùc laøm phaân taùn toát caùc MeO vaøo vuøng khí chaùy ñeå
tieáp xuùc vaø phaûn öùng vôùi SO
2.
. Ngoaøi ra coøn coù söï gia taêng noàng ñoä hôi nöôùc laø moâi tröôøng
thuaän lôïi ñeå thöïc hieän phaûn öùng taïo caùc muoái MeSO
3
, MeSO
4
. Khi caùc chaát ñöôïc phaân taùn
toát taïo xaùc suaát tieáp xuùc cao giöõa muoái trung gian MeSO
3
vôùi O
2
dö taïo thaønh MeSO
4
, laøm
cho caân baèng cuûa phaûn öùng (*) chuyeån dòch haún veà phía taïo saûn phaåm MeSO
4
.

MeO + SO
2
MeSO
3


MeSO
3
+ ½ O
2
MeSO
4

t
0
C, H
2
O

MeO + SO
2
+ ½ O
2
MeSO
4
(*)
t
0
C, H
2
O

Theo lyù thuyeát coù theå xöû lyù ñöôïc 100% SO
2
sinh ra trong buoàng ñoát. Tuy nhieân vieäc ñöa
theâm khoái löôïng MeO vaøo FO laø coù giôùi haïn. Vì khi ñöa chaát laï vaøo nhieân lieäu quaù nhieàu, seõ
laøm giaûm nhieät trò, hieäu quaû xöû lyù taêng khoâng ñaùng keå, buïi sinh ra nhieàu hôn.
Heä phuï gia PKMG 5 vaø PKCA 5 ñöôïc löïa choïn vì coù hieäu quaû xöû lyù cao, nhieät trò nhieân
lieäu khi coù phuï gia giaûm khoâng ñaùng keå, noàng ñoä SO
2
vaø buïi ñeàu ñaït TCVN 5939 – 1995.


Hoäi Nghò Khoa Hoïc & Coâng Ngheä Laàn Thöù 8


56
4. KEÁT LUAÄN VAØ KIEÁN NGHÒ
1. OÂ nhieãm khoâng khí do quaù trình ñoát nhieân lieäu laø vaán ñeà böùc baùch hieän nay. Do vaäy vieäc
tìm caùc bieän phaùp xöû lyù giaûm thieåu SO
2
laø raát caàn thieát.
2. Qua keát quaû thöû nghieäm treân moâ hình cho thaáy vieäc ñöa phuï gia töï cheá vaøo FO ñeå giaûm
thieåu SO
2
trong quaù trình ñoát laø moät phöông phaùp coù theå aùp duïng vaøo thöïc teá ñöôïc vì caùc
lyù do sau:
+ Hieäu quaû xöû lyù SO
2
cao.
+ Noàng ñoä buïi trong caùc keát quaû kieåm tra ñaït quy ñònh theo TCVN 1995.
Caùc nguyeân lieäu cuûa phuï gia laø loaïi deã kieám, giaù reû, saûn xuaát ñöôïc trong nöôùc.
Nhaèm hoaøn thieän hôn caùc keát quaû ñaõ nghieân cöùu ñeå coù theå trieån khai aùp duïng ñöôïc vaøo
thöïc teá ñeà taøi caàn hoaøn chænh vaø môû roäng nghieân cöùu sau:
- Ñaùnh giaù aûnh höôûng cuûa vieäc ñöa phuï gia vaøo nhieân lieäu tôùi ñoä beàn cuûa thieát bò.
- Môû roäng theâm cho moät soá heä phuï gia khaùc.
- Nghieân cöùu ñaùnh giaù hieäu quaû trong ñieàu kieän thöïc teá.
TAØI LIEÄU THAM KHAÛO
[1] Handbook of chemistry and physics; College Edition 1969-1970 (50
th
edition)
[2] E.ROBERTS ALLEY & ASSOCIATES . “Air quality control handbook”. inc. Mc Graw
Hill 1998.
[3] UNDP Vietnam Hochiminh city Environmental prroject VIE/96/023
[4] C.S.RAO. Environmental Pollution Control Engineeering. Second print.1994
[5] HENRY C.PERKINS. “Air Pollution”. Mc Graw-Hill Kogakusha, LTD.1974.
[6] D.J.HARRISION, G.H. NEWTON, D.W. PERSHING. “Calcination of calcium-based
sorbents for control of SO
2
emissions from coal fired boilers”. U.S. Environmental
protection Agency Research triangle park, NC 27711.
[7] NOEL DE NEVERS. “Air Pollution Control Engineering”. Mc Graw Hill International
editions. Second edition 2000 .
[8] “National Air Quality and Emissions Trends Report, 1991”. US.EPA Oct. 1992.
[9] CHU PHAÏM NGOÏC SÔN. “Daàu môõ trong saûn xuaát ñôøi soáng”. NXB tp HCM 1983.
[10] PHAÏM LEÂ DAÀN, NGUYEÃN COÂNG HAÂN. “Coâng ngheä loø hôi vaø naïng nhieät”. NXB
KH&KT Haønoäi 1999.
[11] GARY L. BORMAN, KENNETH W. RAGLAND. “Combustion Engineering”. Mc
Graw-Hill. International editions 1998.
[12] “Caùc Tieâu chuaån Nhaø nöôùc Vieät Nam veà moâi tröôøng”. T
2
, Haønoäi 1995

Trong ñoù nöôùc taïo ra söï “noå vi moâ”.1000C). Heä ñaõ löïa choïn coù möùc ñoä oån ñònh vaø tính ñoàng nhaát cao.. taïo ñieàu kieän toát cho phaûn öùng khí hoùa trong buoàng ñoát. chaát taïo nhuõ. 2.Hoäi Nghò Khoa Hoïc & Coâng Ngheä Laàn Thöù 8 52 Baûng 1. ñöôïc toàn taïi ôû daïng buïi. coù caáu truùc phaân töû goàm caû phaàn öa dung moâi vaø phaàn kî dung moâi.Moâi tröôøng phaân taùn: daàu FO.348 3. 2. taêng cöôøng moâi tröôøng cho phaûn öùng taïo muoái sunphaùt. chuùng toâi ñaõ choïn ñöôïc heä phuï gia vôùi chaát taïo nhuõ CDE (Coconut Fatty Acid Diethanolamide).Chaát phaân taùn: Oxyùt kim loaïi kieàm thoå.2 Khaûo saùt caùc heä nhuõ nöôùc Qua nghieân cöùu lyù thuyeát vaø khaûo saùt ôû phoøng thí nghieäm. Chaát taïo nhuõ laø moät chaát hoaït ñoäng beà maët. muoán phaân taùn toát ñöôïc phuï gia trong daàu FO caàn phaûi coù chaát taïo nhuõ ñeå laøm taêng möùc ñoä oån ñònh cuûa heä. 4.289 1986 Hieäu quaû xöû lyù SO2 (%) 37 43 47 30 40 Nguoàn VITTEP vaø CEFINEA 2. 3.1 Cô sôû lyù thuyeát vaø caùc luaän cöù khoa hoïc Caùc phaûn öùng giaûm thieåu SO2 trong buoàng ñoát: Khí SOx sinh ra trong buoàng ñoát seõ phaûn öùng vôùi caùc oxyùt kim loaïi kieàm thoå (kyù hieäu chung laø MeO) vaø oxy dö taïo thaønh caùc muoái MeSO4. Heä phaân taùn löïa choïn bao goàm chaát phaân taùn vaø moâi tröôøng phaân taùn nhö sau: . tieát kieäm nhieân lieäu. taêng khaû naêng phaân taùn trong moâi tröôøng phaân taùn. tro theo phaûn öùng: MeO + SO2 + ½ O2 = MeSO4 Phöông phaùp ñöa phuï gia vaøo daàu FO: Trong thaønh phaàn phuï gia coù MeO. Caùc muoái naøy phaân huûy ôû nhieät ñoä cao (nhieät ñoä noùng chaûy > 1.383 1921 159 83 764 533 3. . nöôùc. Cuï theå heä phuï gia ñöôïc löïa choïn trong khaûo saùt laø: PKCA 5: CaO + CDE trong nöôùc PKMG 5: MgO + CDE trong nöôùc . coù theå öùng duïng toát vaøo thöïc teá. Loaïi phuï gia söû duïng P W 28 (FO) Ancotherm 68 – 05 (FO) Apolo 2000 (Xaêng) (Daàu DO) ATX (Hieäp Phöôùc (FO) Keát quaû ño (mg/m3) Khoâng coù phuï gia Coù phuï gia 3. Heä phuï gia ñieàu cheá ñöôïc ôû ñaây deã phaân boá ñeàu trong daàu vì heä ñöôïc phaân taùn vaøo FO baèng vieäc keát hôïp giöõa löïc cô hoïc vaø söï keo taùn (pepti hoùa). Hieäu quaû xöû lyù cuûa moät soá phuï gia nöôùc ngoaøi taïi Vieät Nam TT 1. Nhieät ñoä söû duïng < 930C. NGHIEÂN CÖÙU THÖÏC NGHIEÄM CAÙC CHAÁT PHUÏ GIA 2.562 2.

5 3 2. .7 2.2.3: Möùc ñoä oån ñònh cuûa heä phuï gia/FO theo thôøi gian (a) vaø nhieät ñoä (b) .5 4 3.1.b. Keát quaû khaûo saùt bieåu dieãn treân ñoà thò 2.5 1 0.1 1.5 1 0. 29 27 % Kim Loïai % Kim Loïai 25 23 21 Ngaøy 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 PKCA 5 PKMG 5 40 35 30 25 20 15 50 70 75 80 85 90 95 0 PKCA 5 PKMG 5 100 C Ñoà thò 2.9 1.7 1.a vaø 2.5 Ngaøy 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 0 90 100 C (a) (b) Ñoà thò 2.5 2 1.3 Khaûo saùt phuï gia trong daàu FO PKCA 5 Ca lyù thuyeát PKMG 5 Mg lyù thuyeát (a) (b) .3.b.5 2. 50%H vaø 95%H keå töø ñaùy).9 % Kim Loïai 2.Hoäi Nghò Khoa Hoïc & Coâng Ngheä Laàn Thöù 8 53 Keát quaû khaûo saùt bieåu dieãn treân ñoà thò 2.3 2.5 2 1. 3.a vaø 2. Keát quaû khaûo saùt bieåu dieãn treân ñoà thò 2. Ñaùnh giaù möùc ñoä ñoàng nhaát döïa treân söï phaân boá haøm löôïng cuûa Me taïi caùc ñieåm theo truïc chieàu cao cuûa coät nhieân lieäu (5% H.Chaát phuï gia ñöôïc ñöa vaøo daàu FO ñeå nghieân cöùu veà möùc ñoä ñoàng nhaát vaø möùc ñoä oån ñònh cuûa heä phuï gia/FO vöøa ñöôïc taïo ra.2: Khaûo saùt möùc ñoä ñoàng nhaát cuûaheä phuï gia/FO.5 5 50 %H 95 Ñoà thò 2.Ñaùnh giaù möùc ñoä oån ñònh cuûa phuï gia trong daàu FO thoâng qua keát quaû phaân tích haøm löôïng Me taïi maët caét 50% chieàu cao (H) cuûa coät nhieân lieäu theo thôøi gian hoaëc theo nhieät ñoä.1: Khaûo saùt möùc ñoä oån ñònh cuûa heä nhuõ CDE theo thôøi gian (a) vaø nhieät ñoä (b) 2.1.1 2.3.5 3 % Kim Loïai PKCA 5 PKMG 5 4.5 30 40 50 60 70 80 PKCA 5 PKMG 5 % Kim Loïai 2. 3.

1. 3. Buïi toång coäng: Theo TCVN 5977.2 Keát quaû ño ñaïc treân moâ hình Phuï gia PKCA vaø PKMG ñöa vaøo daàu FO vôùi caùc haøm löôïng MeO khaùc nhau nhaèm khaûo saùt so saùnh hieäu quaû xöû lyù. O2 .Hoäi Nghò Khoa Hoïc & Coâng Ngheä Laàn Thöù 8 54 Ñaùnh giaù.69 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 PKCA – 1 PKCA – 2 PKCA – 3 PKCA . Thieát bò giaùm saùt nguoàn SIBATA.00 71.1 Keát quaû thöû nghieäm treân moâ hình 3.350 cuûa Ñöùc.06 81.5 . CO2 . theo TCVN 6192-2000 (ISO 10396-1993). Moãi keát quaû ñöôïc laáy trung bình giaù trò töø 5 laàn ño.1 Caùc phöông phaùp ño kieåm tra khí thaûi treân moâ hình Tieán haønh ño ñaïc kieåm tra noàng ñoä caùc chaát oâ nhieãm vaø moät soá thoâng soá khaùc baèng caùc thieát bò vaø phöông phaùp tieâu chuaån. nhieät ñoä. aùp suaát 1013 mbar. nhieät ñoä oån ñònh trong khoaûng t0C ≤ 900C.1992). Töø ñoù xaùc ñònh loaïi phuï gia thích hôïp ñeå nghieân cöùu aùp duïng vaøo thöïc teá.40 76. do Nhaät Baûn saûn xuaát Khí thaûi: SO2.1995 (ISO 9096. thieát bò ño tröïc tieáp nguoàn thaûi TESTO. Ñeå tieän vieäc xem xeùt ñaùnh giaù hieäu quaû giaûm thieåu caùc chaát oâ nhieãm.36 43.60 87.4 PKMG . NGHIEÂN CÖÙU KHAÛO SAÙT HIEÄU QUAÛ XÖÛ LYÙ SO2 BAÈNG NHIEÂN LIEÄU COÙ PHUÏ GIA TREÂN MOÂ HÌNH 3.1. caùc giaù trò ño ñöôïc quy chuaån veà trong cuøng ñieàu kieän O2 = 11%.4 PKCA – 5 PKMG – 1 PKMG – 2 PKMG – 3 PKMG . trình baøy trong baûng 2: Baûng 2: Keát quaû ño noàng ñoä SO2 treân moâ hình khi söû duïng phuï gia TT Kyù hieäu maãu Keát quaû ño (mg/m3) FO chöa coù phuï gia FO coù phuï gia SO2 Buïi SO2 Buïi 2612 129 1994 178 1505 276 1001 353 53 3500 815 467 2511 117 1820 183 1048 285 865 316 431 393 Hieäu quaû khöû SO2 (%) 25.71 28. thôøi gian oån ñònh toái thieåu 15 ngaøy. ÔÛ nhieät ñoä naøy khoâng laøm thay ñoåi tính chaát hoùa lyù cuõng nhö thaønh phaàn cuûa heä phuï gia trong daàu FO.25 48. nhieät ñoä 250C. 3. NOx. nhaäïn xeùt phaàn khaûo saùt caùc heä phuï gia trong daàu FO: Phuï gia phaân taùn toát trong daàu FO. CO.00 70.03 57.

Khi caùc chaát ñöôïc phaân taùn toát taïo xaùc suaát tieáp xuùc cao giöõa muoái trung gian MeSO3 vôùi O2 dö taïo thaønh MeSO4. H2O MeSO4 MeO + SO2 + ½ O2 MeSO4 (*) Theo lyù thuyeát coù theå xöû lyù ñöôïc 100% SO2 sinh ra trong buoàng ñoát. MeO + SO2 t C. Coù theå noùi vieäc ñöa phuï gia vaøo cuøng heä vôùi nhieân lieäu ñaõ taïo neân moâi tröôøng tieáp xuùc trong buoàng ñoát (nôi phaûn öùng giaûm thieåu dieãn ra) “lyù töôûng” hôn vieäc phun phuï gia ñoäc laäp baèng voøi phun rieâng bieät. PKMG: ñoà thò 3.1 Ñoà thò: 3. 3.. hieäu quaû xöû lyù taêng khoâng ñaùng keå.2 cho thaáy khi söû duïng phuï gia. caùc taùc nhaân MeO tham gia phaûn öùng vôùi hieäu suaát cao.1. nhieät trò nhieân lieäu khi coù phuï gia giaûm khoâng ñaùng keå. nhaän xeùt keát quaû: Theo keát quaû ño trình baøy trong baûng 2 vaø caùc ñoà thò 3.2 Ñoà thò bieåu dieãn hieäu quaû giaûm thieåu SO2 trong khí thaûi phuï thuoäc haøm löôïng % MeO/FO (vôùi PKCA: ñoà thò 3. Vì khi ñöa chaát laï vaøo nhieân lieäu quaù nhieàu. noàng ñoä SO2 vaø buïi ñeàu ñaït TCVN 5939 – 1995. H2O 0 MeSO3 MeSO3 + ½ O2 t0C.Hoäi Nghò Khoa Hoïc & Coâng Ngheä Laàn Thöù 8 55 100 90 Hieäu quaû xöû lyù.2) Ñaùnh giaù. laøm cho caân baèng cuûa phaûn öùng (*) chuyeån dòch haún veà phía taïo saûn phaåm MeSO4. buïi sinh ra nhieàu hôn. Ñieàu ñoù taïo ñieàu kieän cho phaûn öùng giöõa 2 pha (khí/raén) dieãn ra trieät ñeå hôn. MeSO4. (%) 100 90 80 Hieäu quaû xöû lyù. seõ laøm giaûm nhieät trò. Ngoaøi ra coøn coù söï gia taêng noàng ñoä hôi nöôùc laø moâi tröôøng thuaän lôïi ñeå thöïc hieän phaûn öùng taïo caùc muoái MeSO3. Tuy nhieân vieäc ñöa theâm khoái löôïng MeO vaøo FO laø coù giôùi haïn. Trong moâi tröôøng naøy coù voâ soá nhöõng “vuï noå vi moâ” cuûa hôi nöôùc laøm phaân taùn toát caùc MeO vaøo vuøng khí chaùy ñeå tieáp xuùc vaø phaûn öùng vôùi SO2.1. Heä phuï gia PKMG 5 vaø PKCA 5 ñöôïc löïa choïn vì coù hieäu quaû xöû lyù cao. (%) 80 70 60 50 40 30 20 10 0 0 1 2 3 4 Hieäu quaû giaûm thieåu lyù thuyeát (%) Hieäu quaû GT cuûa PKCA (%) 5 70 60 50 40 30 20 10 0 0 1 2 3 Hieäu quaû giaûm thieåu lyù thuyeát (%) Hieäu quaû GT cuûa PKMG (%) %CaO %MgO 4 Ñoà thò: 3. .

giaù reû. + Noàng ñoä buïi trong caùc keát quaû kieåm tra ñaït quy ñònh theo TCVN 1995.1974.1994 [5] HENRY C.Môû roäng theâm cho moät soá heä phuï gia khaùc. LTD. Mc Graw Hill 1998. “Combustion Engineering”. [7] NOEL DE NEVERS. 1991”.ROBERTS ALLEY & ASSOCIATES . RAGLAND. T2. PERSHING. [10] PHAÏM LEÂ DAÀN. NEWTON. [8] “National Air Quality and Emissions Trends Report.RAO.Hoäi Nghò Khoa Hoïc & Coâng Ngheä Laàn Thöù 8 56 4.Ñaùnh giaù aûnh höôûng cuûa vieäc ñöa phuï gia vaøo nhieân lieäu tôùi ñoä beàn cuûa thieát bò. “Coâng ngheä loø hôi vaø naïng nhieät”. Mc Graw Hill International editions. College Edition 1969-1970 (50th edition) [2] E. inc. US. OÂ nhieãm khoâng khí do quaù trình ñoát nhieân lieäu laø vaán ñeà böùc baùch hieän nay. NC 27711. Nhaèm hoaøn thieän hôn caùc keát quaû ñaõ nghieân cöùu ñeå coù theå trieån khai aùp duïng ñöôïc vaøo thöïc teá ñeà taøi caàn hoaøn chænh vaø môû roäng nghieân cöùu sau: . [9] CHU PHAÏM NGOÏC SÔN. 1992.S. NXB tp HCM 1983. [3] UNDP Vietnam Hochiminh city Environmental prroject VIE/96/023 [4] C. Environmental Pollution Control Engineeering.EPA Oct.S. . Do vaäy vieäc tìm caùc bieän phaùp xöû lyù giaûm thieåu SO2 laø raát caàn thieát. BORMAN. Second print. “Air Pollution Control Engineering”. Environmental protection Agency Research triangle park. Haønoäi 1995 . International editions 1998. “Calcination of calcium-based sorbents for control of SO2 emissions from coal fired boilers”. NXB KH&KT Haønoäi 1999.PERKINS.W.HARRISION. G. Second edition 2000 . Qua keát quaû thöû nghieäm treân moâ hình cho thaáy vieäc ñöa phuï gia töï cheá vaøo FO ñeå giaûm thieåu SO2 trong quaù trình ñoát laø moät phöông phaùp coù theå aùp duïng vaøo thöïc teá ñöôïc vì caùc lyù do sau: + Hieäu quaû xöû lyù SO2 cao. 2. “Air quality control handbook”.J. saûn xuaát ñöôïc trong nöôùc.Nghieân cöùu ñaùnh giaù hieäu quaû trong ñieàu kieän thöïc teá. Caùc nguyeân lieäu cuûa phuï gia laø loaïi deã kieám. . “Daàu môõ trong saûn xuaát ñôøi soáng”. [11] GARY L. [6] D. “Air Pollution”. TAØI LIEÄU THAM KHAÛO [1] Handbook of chemistry and physics.H. D. NGUYEÃN COÂNG HAÂN. [12] “Caùc Tieâu chuaån Nhaø nöôùc Vieät Nam veà moâi tröôøng”. KENNETH W. Mc Graw-Hill Kogakusha. KEÁT LUAÄN VAØ KIEÁN NGHÒ 1. Mc Graw-Hill. U.