ΑΔΑ: Β4ΘΕ46Ψ8ΒΩ-Υ02

Ασπράγγελοι 14/09/2012
Αριθ. Πρωτ. : 686

ΦΟΡΕΑΣ ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΕΘΝΙΚΩΝ ∆ΡΥΜΩΝ
ΒΙΚΟΥ- ΑΩΟΥ & ΠΙΝ∆ΟΥ
Πληροφορίες : Γραφείο Προέδρου
Τηλέφωνο
: 26530 22245
Fax
: 26530 22241

ΠΡΟΣ: 1. ΥΠΕΚΑ
ΕΙ∆ΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Υ∆ΑΤΩΝ
Κηφισίας 124 & Iατρίδου 2,
Αθήνα, 11526
info.egy@prv.ypeka.gr
2. ∆/ΝΣΗ Υ∆ΑΤΩΝ ΗΠΕΙΡΟΥ
5ο χλµ. Ε.Ο. Ιωαννίνων-Κοζάνης
Ιωάννινα, 45445
3. Κ/ΞΙΑ ∆ιαχείρισης Υδάτων
Θεσσαλίας, Ηπείρου και
∆υτικής Στερεάς Ελλάδας
ENVECO
Περικλέους 1
Μαρούσι, 15122
ΚΟΙΝ.: Ως πίνακας κοινοποίησης

Θέµα: «Απόψεις επί του προτεινόµενου έργου «Αξιοποίηση υδατικού δυναµικού
Πίνδου µε πολλαπλή και πολυδύναµη χρήση νερού και υδροηλεκτρική
εκµετάλλευση», που περιλαµβάνεται στο Σχέδιο ∆ιαχείρισης Υδατικού
∆ιαµερίσµατος Ηπείρου, στο πλαίσιο της διαδικασίας διαβούλευσης .»
Κατά την παρουσίαση του προτεινόµενου Σχεδίου ∆ιαχείρισης Υδάτων του Υδατικού
∆ιαµερίσµατος της Ηπείρου, στο πλαίσιο της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ και ειδικότερα στα παραδοτέα
11: «Καθορισµός των περιβαλλοντικών στόχων, συµπεριλαµβανοµένων των εξαιρέσεων από την
επίτευξη των στόχων» και 12: «Κατάλογος προγραµµατισµένων και νέων έργων/
δραστηριοτήτων / τροποποιήσεων», µεταξύ των εξαιρέσεων µε βάση το άρθρο 4,7 της Οδηγίας
πλαίσιο, προτείνεται και το έργο µε τίτλο «Αξιοποίηση υδατικού δυναµικού Πίνδου µε
πολλαπλή και πολυδύναµη χρήση νερού και υδροηλεκτρική εκµετάλλευση».
Το έργο, σύµφωνα µε τα ως άνω παραδοτέα περιλαµβάνει την απόληψη ύδατος µε την
εγκατάσταση αναβαθµού 4-5 m και αντλιοστασίου, από τον ποταµό Αώο 3,5 km ανάντη της
θέσης «Βοβούσα» ή περίπου 10 km κατάντη του ταµιευτήρα των Πηγών Αώου. Το νερό θα
αποθηκεύεται στον ταµιευτήρα πηγών Αώου της ∆ΕΗ και θα οδηγείται προς το λεκανοπέδιο
Ιωαννίνων για τον εµπλουτισµό της λίµνης και την αξιοποίησή του από τρία υδροηλεκτρικά
έργα.
Η θέση του κυρίως µέρους του προτεινόµενου έργου (υδροληψία και αγωγός
προσαγωγής προς τον ταµιευτήρα Πηγών Αώου, τµήµα του αγωγού µεταφοράς νερού από τον
ταµιευτήρα προς την λίµνη Παµβώτιδα και ο ΜΥΗΣ Γρεβενιτίου) χωροθετούνται στην περιοχή
του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου και της Περιφερειακής Ζώνης. Ειδικότερα, η θέση της
υδροληψίας προτείνεται εντός της Ζώνης ∆ιατήρησης Οικοτόπων και Ειδών, όπου σύµφωνα µε
την ΚΥΑ χαρακτηρισµού (23069/2005 ΦΕΚ 639Β) άρθρο 3 Γ α «διαχειριστικός στόχος είναι η

διατήρηση της υφιστάµενης κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος και η αποτελεσµατική
προστασία και διαχείρισή του. Στις περιοχές αυτές επιτρέπεται να εκτελούνται έργα και εργασίες,
να γίνονται έρευνες και να ασκούνται δραστηριότητες, κυρίως παραδοσιακού χαρακτήρα, µε
τους όρους και περιορισµούς της παρούσας, όπως αυτοί θα εξειδικευθούν από τον οικείο
Κανονισµό ∆ιοίκησης και Λειτουργίας του άρθρου 4 παρ. Ε της παρούσας και εφόσον δεν
έρχονται σε αντίθεση µε τους σκοπούς προστασίας». Επίσης, η φύση και το µέγεθος του έργου

Ασπράγγελοι, ∆. Ζαγορίου 44007 Tηλ./Fax 2653022241 www.pindosnationalpark.gr kpasprag@otenet.gr

ΑΔΑ: Β4ΘΕ46Ψ8ΒΩ-Υ02
καταδεικνύει ότι η προτεινόµενη επέµβαση θα οδηγήσει σε ιδιαίτερη υποβάθµιση των σκοπών
κηρύξεως του Εθνικού Πάρκου, όπως καθορίζονται στο άρθρο 1 της αριθµ. 23069/2005 (ΦΕΚ
639Β) Κοινής Υπουργικής Απόφασης. Ακόµη, µε βάση την κατηγοριοποίηση του έργου,
σύµφωνα µε την νέα ΥΑ 1958/13-01-2012 «Κατάταξη δηµοσίων και ιδιωτικών έργων και
δραστηριοτήτων σε κατηγορίες…», το έργο κατατάσσεται στην 1η υποκατηγορία (Α1) της 1ης
(Α) κατηγορίας έργων και δραστηριοτήτων (Οµάδα 2η Υδραυλικά έργα, α/α 3: Υδροληψία ή
εκτροπή νερού από υδατορέµατα µε οποιονδήποτε τρόπο…, A1 Ποσότητα νερού προς απόληψη
ή εκτροπή (V) >10.000.000 m3/έτος) και προσκρούει στις διατάξεις του άρθρου 4,παρ. ∆1i της
ΚΥΑ 23069/2005.
Η πραγµατοποίηση του υπό συζήτηση έργου στην περιοχή θα επηρεάσει σε µεγάλο
βαθµό την οικολογική ισορροπία στην οποία έχουν περιέλθει τα φυσικά οικοσυστήµατα της
ευρύτερης περιοχής, µετά και την αρχική δέσµευση ποσοτήτων νερού από τις πηγές του Αώου
µε την δηµιουργία του οµωνύµου φράγµατος. Ήδη η έλλειψη νερού στη ροή του ποταµού
Αώου είναι εµφανής και ανησυχητική σε διάφορες περιόδους. Η περεταίρω δέσµευση
ποσοτήτων υδάτων από το υδρολογικό σύστηµα του Αώου είναι προφανές ότι θα δηµιουργήσει
ακόµη µεγαλύτερα προβλήµατα, αφενός στην περιοχή εγκατάστασης, αλλά και σε περιοχές
όπου διέρχεται ο ποταµός, όπως η Περιοχή Προστασίας της Φύσης (Ζώνη Ι –Τµήµα Αώος) του
Εθνικού Πάρκου, περιοχές ενταγµένες στο οικολογικό δίκτυο Natura 2000, δηµιουργώντας έτσι
θέµατα συνοχής και συνέχειας του δικτύου, προστασίας και διαχείρισής του. Οι επιπτώσεις που
θα προκύψουν από το προτεινόµενο έργο, δεν µπορούν να εκτιµηθούν µε ακρίβεια εκ των
προτέρων, αλλά είναι βέβαιο πως θα είναι ιδιαίτερα αρνητικές για την οικολογική δοµή,
συγκρότηση και υπόσταση, τόσο του ποτάµιου συστήµατος, αλλά και των ζωνών διέλευσης των
αγωγών. Τελικά το περιβαλλοντικό κόστος εκτιµάται ότι θα είναι δυσανάλογα µεγαλύτερο από
το όποιο αναµενόµενο όφελος, που θα προκύψει από την παραγωγή ενέργειας. Οι απόψεις
αυτές έχουν εκφραστεί και στο παρελθόν από υπηρεσιακούς παράγοντες και όχι µόνο, κατά τις
περιόδους που το συγκεκριµένο έργο προτεινόταν, κάθε φορά µε µικρές παραλλαγές.
Το άρθρο 4.7 της Οδηγίας Πλαίσιο για τα νερά, συµπεριλαµβάνει περιπτώσεις όπου «οι

στόχοι επίτευξης καλής κατάστασης στα υπόγεια και καλής οικολογικής κατάστασης ή/και καλού
οικολογικού δυναµικού στα επιφανειακά Υ.Σ. µπορούν είτε να µην επιτευχθούν ή να
καθυστερήσει η επίτευξή τους στην περίπτωση που από τις ανθρωπογενείς παρεµβάσεις (έργα)
στις οποίες αποδίδεται η παραπάνω αδυναµία συµµόρφωσης µε την Οδηγία, προκύπτουν
σηµαντικά οφέλη για την ανθρώπινη ασφάλεια και υγεία και δεν αντιβαίνουν µε την υπόλοιπη
κοινοτική περιβαλλοντική νοµοθεσία». Στο παραδοτέο 13: « Προκαταρκτικά προγράµµατα
βασικών και συµπληρωµατικών µέτρων για την προστασία και αποκατάσταση των υδατικών συστηµάτων, υδατικό διαµέρισµα Ηπείρου» το συγκεκριµένο έργο προτείνεται ως µέτρο που
αντιµετωπίζει τοπικές υπεραντλήσεις υπόγειων υδατικών συστηµάτων και βελτιώνει
την ποιοτική και ποσοτική κατάσταση επιφανειακών σωµάτων. Τέτοια οφέλη δεν προκύπτουν
από το υπό εξέταση έργο. Αν θεωρηθεί ότι η ύδρευση και η άρδευση του λεκανοπεδίου
Ιωαννίνων (παράλληλες χρήσεις του νερού σύµφωνα µε την υπό εξέταση πρόταση) συνιστούν
παράγοντες σχετιζόµενους µε την ανθρώπινη υγεία, τότε στο πλαίσιο ενός τέτοιου σχεδιασµού,
θα πρέπει να εξεταστούν τυχόν εναλλακτικές λύσεις. Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχουν και άλλες
προτάσεις για µεταφορά νερού προς το λεκανοπέδιο, που αν κριθεί απαραίτητο θα πρέπει κι
αυτές να αξιολογηθούν (Αµάραντος, Μετσοβίτικος). Βέβαια, εφόσον γίνει ορθολογική διαχείριση
του υπάρχοντος υδατικού δυναµικού του λεκανοπεδίου (εκσυγχρονισµός αρδευτικού/
υδρευτικού δικτύου, έλεγχος έργων και δραστηριοτήτων που επιδρούν αρνητικά στην ποιότητα
και ποσότητα του νερού, κλπ) δεν θα υπάρχει ανάγκη για µεταφορά νερού στο λεκανοπέδιο,
συµπέρασµα που προκύπτει και από διάφορα στοιχεία που παρουσιάζονται στα υπόλοιπα
παραδοτέα της µελέτης του Σχεδίου ∆ιαχείρισης.
Σχετικά µε την πρόταση ότι αν προωθηθεί το νερό στην λίµνη Παµβώτιδα θα βελτιωθεί η
ποιότητα των υδάτων της, λόγω της µείωσης του χρόνου ανανέωσης των νερών της, θεωρούµε
ότι και σε αυτό το σηµείο η άποψη αυτή δεν θα έχει τα αναµενόµενα, από πολλούς,
αποτελέσµατα, αφού το πρόβληµα της λίµνης συνίσταται στην συσσώρευση µεγάλων
ποσοτήτων ρυπογόνου ιλύος στον πυθµένα της, καθώς και στην αδυναµία αντιµετώπισης

Ασπράγγελοι, ∆. Ζαγορίου 44007 Tηλ./Fax 2653022241 www.pindosnationalpark.gr kpasprag@otenet.gr

ΑΔΑ: Β4ΘΕ46Ψ8ΒΩ-Υ02
συνολικά των πηγών ρύπανσης στο λεκανοπέδιο. Η διαχείριση της ιλύος, η αποκατάσταση
υγροτοπικών εκτάσεων, καθώς και ο έλεγχος των δραστηριοτήτων γύρω από τη λίµνη, θα
πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα για την επανάκαµψη του οικοσυστήµατος και όχι η
µεταφορά νερού από ένα υγιές οικοσύστηµα µε όλα τα αρνητικά επακόλουθα που µια τέτοια
µεταφορά θα δηµιουργήσει.
Η φιλοσοφία του προτεινόµενου έργου παραπέµπει σε περασµένες εποχές και λογικές
ανάπτυξης, που δεν έθεταν ως προϋπόθεση τη βιώσιµη ανάπτυξη, µε ορθολογική, αειφορική
αξιοποίηση των φυσικών πόρων, αλλά αποσκοπούσαν στην ευκαιριακή τους «εκµετάλλευση»
αδιαφορώντας για το όποιο περιβαλλοντικό κόστος. Στις προστατευόµενες περιοχές, όπως η
Βόρεια Πίνδος, η λογική αυτή έχει αλλάξει σε µεγάλο βαθµό. Τόσο οι τοπικές κοινωνίες, όσο και
ο Φορέας ∆ιαχείρισης µε τη δράση του και τη στενή συνεργασία του µε άλλες υπηρεσίες και
φορείς, έχουν διαµορφώσει µια νέα λογική, φιλική προς το περιβάλλον, ικανή να εξυπηρετήσει
ένα νέο µοντέλο βιώσιµης ανάπτυξης (οικοτουρισµός, ήπιες µορφές ενέργειας, αειφορική
δασοπονία, βιολογική παραγωγή γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων κ.ά.), το οποίο και
φιλοδοξούν πολύ σύντοµα να πιστοποιήσουν.
Αξιολογώντας όλα όσα σε συντοµία προαναφέρθηκαν, το ∆ιοικητικό Συµβούλιο του
Φορέα ∆ιαχείρισης, στην τελευταία του συνεδρίαση (03.09.2012) οµόφωνα αποφάσισε και
εκφράζει την άποψη ότι το υπό εξέταση έργο δεν µπορεί να πραγµατοποιηθεί στην
περιοχή του Εθνικού Πάρκου. Τα αναµενόµενα οικονοµικά οφέλη δεν µπορούν σε καµία
περίπτωση να καλύψουν το περιβαλλοντικό κόστος που θα προκύψει. Η επίκληση εθνικών και
άλλων διαστάσεων για να υποστηριχθεί η σκοπιµότητα του έργου, αδικούν τόσο τις τοπικές
κοινωνίες, όσο και τον σπουδαίο φυσικό πλούτο της Βόρειας Πίνδου, τον οποίο έχουµε
συλλογική ευθύνη να διαφυλάξουµε. Ως εκ τούτου, το συγκεκριµένο έργο θα πρέπει να
εξαιρεθεί από τα προτεινόµενα στο Σχέδιο ∆ιαχείρισης Υδάτων της Ηπείρου.
Παραµένουµε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε περεταίρω διευκρίνιση.

Για το Φορέα ∆ιαχείρισης Εθνικών ∆ρυµών
Βίκου-Αώου και Πίνδου
Ο Πρόεδρος του ∆.Σ.

∆ρ. ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΒΕΡΓΟΣ
∆ασολόγος, Καθηγητής ΤΕΙ/Λ

Πίνακας Κοινοποίησης:
1. ∆ήµος Ζαγορίου
Ασπράγγελοι Ζαγορίου
44007
2. ∆ήµος Μετσόβου
Μέτσοβο
44200
3. ∆ήµος Κόνιτσας
Σ. Μητροπολίτη 1 Κόνιτσα
44100
4. ∆ήµος Γρεβενών
Πλατεία Ελευθερίας 1 Γρεβενά
51100

Ασπράγγελοι, ∆. Ζαγορίου 44007 Tηλ./Fax 2653022241 www.pindosnationalpark.gr kpasprag@otenet.gr