Q ENDRA

E

S TUDIMEVE

DHE

A PLIKIMEVE E KONOMIKE

ALBANIAN CENTER FOR ECONOMIC STUDIES AND APPLICATIONS

PERMBAJTJA DHE STRUKTURA E LLOGARIVE VJETORE Kontabiliteti duke patur si detyre para se gjithash per te bere qeverisjen e nje sipërmarrje, realizon administrimin e pasurise dhe veprimtarine e saj. Ne funksion te kesaj detyre ai eshte persosur dhe vazhdon permiresimet e tij qofte në objektivat qe synon, ashtu edhe në metodat dhe teknikat kontabile qe perdor per te arritur keto objektiva. Pasqyrat financiare, gjendjet financiare ose llogarite vjetore dhe cdo informacion tjeter periodik qe përgatitet dhe buron nga kontabiliteti, perbejne te gjitha perfundime apo arritje shume te rendesishme te kontabilitetit. Ky burim informacioni mundeson perdoruesit qofshin keta pronare, aksionere, menaxhere te vete sipërmarrjes apo te trete jashte saj, por te interesuar per te ditur rreth rezultateve te kesaj sipërmarrje, per te bere nje vleresim te ecurise se saj apo për të gjykuar mbi problematiken, mbi rreziqet qe ajo paraqet apo mbi afeksionet qe ajo ofron per bashkepunime te ardhme me te. Mbi bazen e informacioneve të marra nepermjet ketyre burimeve cdo i interesuar meson: -Cila eshte pasuria dhe gjendja financiare e sipërmarrjes ne daten qe i referohen informacionet apo bilanci perkates. -Cili eshte rezultati per nje periudhe kohe te dhene nepermjet shfrytezimit te pasurive dhe faktoreve te tjere qe zoteron, informacion ky qe sigurohet nga llogaria Fitime dhe humbje te ushtrimit. -Cilet nga faktoret, qe marrin pjese ne realizimin e veprimtarise, japin efekte negative dhe cilat pozitive, neprmjet krahasimit te informacioneve ne periudha te ndryshme kohore. -Ne cfare nivele jane realizuar treguesit e efektivitetit te kapitalit te investuar, treguesit e aftesise paguese, te solvabilitetit, te flukseve të parasë etj. Te gjitha keto sepse zoterimi i nje pasurie edhe shume te madhe nuk eshte me doemos nje shans per te fituar shume. Pikerisht kjo kerkon analizen e treguesve per te matur suksesin apo mos suksesin e biznesit. Ne ligjin ”Per kontabilitetin dhe ne Planin Kontabel te Pergjithshem“ jane shpallur haptazi preokupacionet dhe qellimet e ligjevenesit per ta bere kontabilitetin, dhe jo vetem kontabilitetin, nje disipline juridikisht te rregulluar, neprmjet: -vendosjes se detyrimit per te mbajtur kontabilitetin. -vendosjes se detyrimit per dokumentimin dhe rregjistrimin e operacioneve ekonomike -vendosjes se detyrimit per kryrjen e inventareve. -vendosjen e rregullave te vleresimit. -pecaktimin e parimeve qe duhet te zbatohen per përgatitjen e llogarive vjetore. -percaktimin e formes dhe te permbajtjes te llogarive vjetore e të tjera. Keto rregullime ne zinxhirin kontabilitet - inventar - llogari vjetore anojne vertetë, nga mbrojtja qe shteti duhet t`u beje normalisht agjenteve te tjere ekonomike qe jane partnere te sipërmarrjes si edhe te gjithe atyre qe kursimet e tyre apo dhe kapitalet i kane investuar ne sipërmarrje (aksioneret). Ato jane gjithashtu ne funksion te nevojave te vete shtetit qofte me cilesine e tij si rregullator e kontrollues i ekonomise se vendit, qofte edhe si autoritet i mbledhjes se tatimeve. Njëherazi keto rregullime perbejne nje mbrojtje per vete sipërmarrjen. Për shembull: Si mund te ndiqen ne nje shoqeri raportet ekonomike e financiare midis ortakeve pa mbajtur nje
QSAE 1

kontabilitet te rregult?. Ç’ mund te ndodhte me nje sipërmarrje neqoftese nuk do te kishte rregulla te detyruara per vleresimet etj.? Natyrisht tashme ne kushtet e reja shteti nuk mund te sillet me si “pronar unik “, pasi në cilësinë e tij si pronar ai paraqitet njëlloj si të tjerër. Dhe çdo pronar, qofte ky privat apo shteti, per sipërmarrjen dhe pasurine e vete vendos rregulla te brendeshme, me te hollesishme nga ato qe jane te deryrushme nga ligji. Qe ketej rrjedh edhe ky dallim qe behet ne Planin Kontabel te Pergjithshem midis : • • kontabilitetit te pergjithshem (ose financiar) kontabilitetit analitik te shfrytezimit (ose idrejtimit).

Ky dallim eshte me se shumti conceptual, sepse ne praktike te dy keto degezime jane te integruara. 2. Kontabiliteti dhe inventari Per te hartuar nje bilanc dhe nje pasqyrë të rezultatit, duke u nisur nga kontabiliteti duhet te kryhen, ne fakt nje sere operacionesh te cilat e kapercejne kuadrin e kontabilitetit. Keto operacione perbejne ate qe quhet inventar. Keshtu qe ne funksionimin kontabel te sipërmarrjes behet nje dallim i rendesishem midis pjeses te quajtur “mekanike “ (rregjistrimi sipas metodave kontabel) dhe operacioneve te inventarit. Kontabiliteti eshte i natyres teknike, ai rregjstron mbledh, klasifikon; ndërsa Inventari, perkundrazi eshte i natyres ekonomike, ai vlereson, cmon, madje edhe parashikon. Te marra ne teresine e tyre operacionet e inventarit kane perqellim: a) te verifikoje ne se rregjistrimet kontabel te kryera nga dita ne dite iu pergjigjen gjendjeve reale. b) te shperndaje shpenzimet dhe te ardhurat ne kohe (operacionet e rregullimit). Per te njohur rezultatin e ushtrimit ketij të fundit i duhen lidhur te ardhurat dhe shpenzimet qe i perkasin, pa marre parasysh faktin në se detyrimet apo kerkesat koresponduese jane paguar apo arketuar. Per t`i lidhur nje ushtrimi shpenzimet perkatese, eshte gjithashtu e nevojëshme, që te njihen shumat e stoqeve (gjendjeve të inventarit) ne celje dhe ne mbyllje te ushtrimit. Keto percaktohen apo saktesohen me ane te inventarit fizik, i cili pas këtij veprimi konsiderohet i vleresuar. c) te cmohen, ne funksion te evoluimit te fakteve ekonomike, shtesat e vlerave ose rëniet e pësuara në vlerë – amortizimet – provizionet per rreziqe e shpenzime etj. d) të behet nje gjykim mbi te ardhmen, duke krijuar ne se eshte nevoja, provizione kur ngjarje ne ndodhje e siper bejne probabel ndodhjen e disa shpenzimeve ose humbjeve. Këto operacione te inventarit jane te lidhura me nje koncept te nenkuptuar, ate te vijimesise te sipërmarrjes. Duhet vënë në dukje se në të vërtetë: keto operacione nuk kane per qellim që te hartohet nje gjendje vlerash likujdimi, por vetem te korigjojne rregjistrimet e transaksioneve te cdo ushtrimi. bilanci nuk eshte vecse nje paraqitje e gjendjes pasurore qe mbeshtetet mbi disa marrëveshje teknike.

Megjithatë, karakteri i verifikueshem i kontabilitetit, nga pikepamja e teorise kontabel, nuk mund te arrihet përvecse permes rregjistrimit kronologjik dhe te hollesishem te operacioneve dhe se inventari ka kuptim kur krahasohet me informacionet qe rezultiojne nga mekanizmi kontabel.

QSAE

2

PER PERGATITJEN E LLOGARIVE VJETORE Si material baze per kete qellim do te sherbeje sqaruesi I bilancit te vitit 1995 me rregullimet dhe pershtatjet e bera ne perputhje me kerkesat dhe ndryshimet e legjislacionit fiskal dhe sidomos te ligjit nr.8438 Date 28.12.1998 “ Per Tatimin mbi te Ardhurat”. 1. SQARIME TE PERGJITHESHME Llogarite vjetore, me strukturen dhe permbajtjen e paraqitur ne dhenien e llogarise, jane parashikuar per dy kategori entitetesh te percaktuar ne nenin 10 te ligjit Nr 7661 date 19.1.1993 Per Kontabilitetin“: a) Entitetet qe deryrohen ti bejne rregjistrimet kontabël gjate ushtrimit sipas parimit “te drejtave te konstatuara“ d.m.th., qe efektet e veprimeve me te tretet i rregjstrojne duke iu referuar momentit te lindjes te nje kerkese debitore apo te nje detyrimi kreditor (paragrafi i pare i nenit 10). b) Entitetet qe mund ti bejne rregjstrimet kontabilie gjate ushtrimit sipas parimit “te arketimeve e pagesave“, d.m.th., qe efektet e veprimeve me te tretet i rregjstrojne duke iu referuar momentit te arketimit te nje kerkese debitore apo te nje pagimi te nje detyrimi kreditor (paragrafi dyte inenit 10) Ne rastin e entiteteve te pikes b, kur keto kane shfrytezuar mundesine e dhene nga ligji, rezulton qe te mos jene marre ne llogari : nga njera ane, te ardhurat e realizuara gjate ushtrimit te mbyllur dhe qe i perkasin atij, por qe nuk jane arketuar akoma, rrjedhimisht edhe kerkesat debitore korensponduese. nga ana tjeter, shpenzimet e kryera per ushtrimin e mbyllur dhe qe i perkasin ati, por qe nuk jane paguar akoma, rrjedhimisht edhe detyrimet kreditore koresponduese.

Keshtu qe para se te mbyllen llogarite vjetore eshte e nevojshme qe te percaktohen me inventar dhe te kontabilizohen: Faturat per shitjet dhe sherbimet e realizuara, te cilat nuk jane arketuar deri ne daten e mbylljes se ushtrimit (faturat per klientet). Faturat per blerjen dhe sherbimet e kryera nga te tretet per sipërmarrjen ose shoqerine, te cilat nuk jane paguar deri ne daten e mbylljes se ushtrimit (faturat e furnitoreve apo te kreditoreve). Pagat e punonjesve, kontrubutet per sigurimet shoqerore,etj, qe i perkason periudhes se fundit te ushtrimit, ne rastin kur keto nuk jane paguar ose derdhur brenda ketij viti. cdo shume tjeter te ardhurash dhe kerkesash debitore apo cdo shume tjeter shpenzimesh dhe detyrimesh kreditore qe i perket ushtrimit te mbyllur, por qe per shkak se nuk eshte arketuar apo paguar nuk figuron e rregjistruar ne llogarine perkatese.

-

-

Me keto rregjistrime arrihet qe edhe keto entitete te rivendosin ne kontabilitetin e tyre efektet e te gjtha transaksioneve te kryera me te tretet gjate ushtrimit te mbyllur dhe te paraqesin nje pamje kontabël te plote te gjendjes se pasurise dhe te gjendjes financiare ne mbyllje te ushtrimit, si dhe ne baze te kostos se prodhimit te tyre. - Prodhimet apo punimet dhe sherbimet ne proces do te vleresohen ne baze te kostos se prodhimi, duke pasur parasysh stadin e perpunimit, ne te cilin ato gjenden ne mbyllje te ushtrimit. - Ne koston e produkteve te gatshme dhe te prodhimit ne proces nuk do te perfshihen shpenzimet e administrimit te pergjithshem dhe as shpenzimet qe perfaqesojne humbje apo demtime.
QSAE 3

- Kostoja me te cilen vleresohen gjendjet e prodhimit ne proces dhe te produkteve te gateshme eshte ne cdo rast kostoja faktike e ushtrimit. Kjo do te thote se kur per qellime te magazinimit jane perdorur kosto te parashikuara, keto kosto duhen te korigjohen ne rritje apo ne zbritje me diferencat nga cmimet e magazinimit me qellim qe te sillen ne nivelin e kostos faktike. Kerkesat per arketim per debitoret paraqiten ne bilanc per vleren e tyre te arketueshme. Ne rast kur nga keto ka shuma te dyshimta mund te krijohet nje provizion per zhvleresim (shuma te parashikuara). Megjithate, shuma e kerkeses ruhet, ne llogarine analitike te debitoreve, ashtu sic eshte. Kerkesat per arketim ne monedha te huaja do te konvertohen ne leke me kursin e kembimit te fundit te vitit, (me kursin që eshte shpallur nga Banka). Ne raste se nga ky konvertim rezulton nje shtese e shumes qe figuron ne llogari, kjo shtese kontabilizohet si diference konvertimi pasive, pa u kaluar ne llogari te rezultatit, po keshtu, ne rast se nga konvertimi rezulton nje pakesim i shumes qe figuron ne llogari, diferenca kotabilizohet si diference konvertimi aktive, dhe ne rastin kur kjo shume eshte e ndjeshme, mund te krijohet nje provizion. Gjendjet ne monedha te huaja ne llogaritë bankare do te konvertohen ne leke me kursin e fundit te shpallur nga banka, kurse per gjendjen ne arke do te merret per baze konvertimi, kursi i fundit i shpallur nga banka ose ai i tregut te lire. Diferencat pozitive apo negative kontabilizohen ne llogarinë e rezultatit, si te ardhura apo si humbje. Detyrimet kreditore paraqiten ne bilanc per shumat qe ato do te paguhen. Detyrimet ne monedha te huaja do te konvertohen me kursin e fundit te shpallur nga banka dhe diferencat eventuale do te kontabilizohen: shtesat ne diferenca konvertimi aktive dhe pakesimet ne diferenca konvertimi pasive. Ne se shtesat e detyrimeve ne monedhe te huaj jane te ndjeshme, mund te krijohet nje provizion. Ne se elemente te vecante, te cilat per shkaqe te ndryshme, janë te zhvleresuar ne nje mase te tille sa qe bejne te pranishme humbje atëhere mundet qe per kete qellim te krijohet provizion per zhvleresim. Ne kete rast shumat duhen te jene te justifikuara dhe t`i përkasin rezultatit te ushtrimit te mbyllur. Pavaresisht nga sa u trajtua me siper per entitetet e germes b, te dy kategorite e entiteteve duhet qe perpara mbylljes te llogarive vjetore, te kryejne te gjitha verifikimet e duhura te te dhenave kintabël, ku ne menyre te vecante te perqendrohen: ne sistemimin e diferencave qe kane rezultuar nga inventarizimi fizik i pasurise apo nga rakordimet me te tretet per kerkesat debitore dhe deryrimet kreditore. ne percaktimin e te ardhurave dhe te shpenzimeve per periudhat e ardhshme (ne se ka te tilla) dhe kalimin e tyre ne llogarite perkatese. ne percaktimin e te ardhurave dhe shpenzimeve qe i perkasin ushtrimit te mbyllur por qe nuk jane faturuar dhe kalimin e tyre ne llogarite perkatese në kryrjen e cdo verifikimi tjeter te nevojshem qe kerkohet nga ligji “Per kontabilitetin “ dhe “Plani kontabel i pergjthshem “.

QSAE

4

2. SQARIME PER RREGULLAT E VLERESIMIT Per përgatitjen e llogarive vjetore do te zbatohen rregullat e vleresimit qe jane percaktuar ne nenet 58 deri 69 te ligji “Per kontabilitetin “ si dhe sqarimet e bera ne “ Planin Kontabel te Pergjithshem “. Ne menyre te permbledhur: (a) Aktivet e qendrushme te trupezuara (A.Q.T.) paraqiten ne bilanc sipas vlerave qe kane ne kontabilitet. Sipërmarrjet (Shoqerite tregetare) nuk kane te drejte te rritin vlerat e aktiveve te qendrushme te trupezuara, sepse rivleresimi i tyre mund te kryhet ne baze te nje vendimi te Keshillit te Ministrave. Edhe kur, per arsye te ndryshme, kryhet ndonje rivleresim, nuk pranohet rivleresimi i bere per efekt te llogaritjes se amortizimit te aktiveve te qendrueshme. (b) Gjendjet e materialeve dhe të mallrave te blera paraqiten ne bilanc te vleresuara me koston e marrjes (kosto e blerjes) e cila perbehet : -nga cmimi i blerjes dhe vlera doganore. -nga shpenzimet e tjera te kryera per blerjen deri ne magazinimin e tyre. Ne qofte se shpenzimet e tjera te lidhura me blerjet jane te pandjeshme per rezultatin e ushtrimit, gjendja e materialeve dhe e mallrave te blera mund te paraqitet e vleresuar vetem ne baze te cmimeve te blerjes dhe vleres doganore. Ne rast se gjendjet e mallrave ne njesite e shitjes jane mbajtur ne kontabilitet sipas cmimeve te shitjes dhe eshte veshtire te indentifikohen cmimi i tyre i blerjes, atehere vlera e ketyre gjendjeve do te percaktohet terthorazi duke i zbritur cmimit te shitjes marzhin e llogaritur. Ketyre gjendjeve nuk duhet tu ngarkohen shpenzimet qe lidhen me shitjen (për shembull pagat e shitësve, qeraja, amortizimi etj). (c) Produktet e gatshme te prodhuara nga vete sipërmarrja që jane gjendje ne mbyllje te ushtrimit do te vleresohen me koston e prodhimit te tyre deri ne magazinim te tyre ne formen perfundimtare te gateshme per tu shitur. 3. - KOMENTE PER POSTET E BILANCIT 3.1 - AKTIVI I BILANCIT A. - KAPITALI I NENSHKRUAR I PA KERKUAR (rreshti 1) Ky post i bilancit eshte parashikuar vetem per sh.a.-të (shoqerite tregtare anonime), dhe do te plotesohet, ne se eshte rasti, shuma e kapitalit te nenshkruar qe nuk eshte kerkuar per tu derdhur ne kohen e themelimit te shoqerise apo dhe ne nje kohe te dyte. Kjo shume duhet te figuroje si mbetje debitore e llogarise 109. B. - AKTIVE TE QENDRUSHME (rreshti 2) Ky post do te jete i barabarte me shumat e posteve te rreshtave 3 +10 + 17 B/ I - TE PA TRUPEZUARA (rreshti 3) Ky post do te jete i barabarte me shumat e rreshtave 4 + 5 + 6 7 - (8 + 9) - Shkronja a (rreshti 4). Do te paraqiten qoftë shpenzimet e kesaj natyre te trasheguara nga vitet e kaluara, ashtu dhe ato te kryera gjate vitit ushtrimor. Kjo llogari nuk do te paraqitet ne bilanc kur shpenzimet jane amortizuar plotesisht, parashikuaar ne nenin 65 te ligjit “ Per Kontabilitetin “ (llogaria 201).
QSAE 5

- Shkronja b (rreshti 5). Ky post i aktivit te bilancit eshte disi perjashtimor dhe mund te kete vend ne sipërmarrje te vecanta. Per kete zbatohen te njejtat kritere si per postin e shpenzimeve te nisjes dhe zgjerimit (rreshti 4) me kusht qe te permbushin kerkesat e percaktuara ne nenin 26 te ligjit “ Per kontabilitetin “. Kur keto shpenzime qe i takojne nje aktivi te qendrushem ato nuk perfshihen ne kete post, por kalojne ne rritjen e vleres te aktivevte qendrushme (llogaria 203). - Shkronja c (rreshti 6). Ne kete post te aktivit te bilancit do te paraqiten elemente te tille (për shembull patenta per shpikje, fonde tregetare etj.) te kushtezuara gjithnje me faktin qe keto aktive te jene ne pronesi te sipërmarrjes dhe se ajo siguron perfitime ekonomike prej tyre (llogaria 205, 207, dhe 208.) - Shkronja d (rreshti 7). Ne kete post te bilancit do te paraqiten parapagimet pjesore qe ka bere sipërmarrja per blerjen e ndonje elementi te aktiveve te qendrushme te patrupezuara, për të cilën nuk eshte hartuar akti perfundimtar i blerjes e i likujdimit te vleftes teresore (llogaria 231). - Shkronja e (rreshtit 8). Lidhur me amortizimet per aktivet e qendrushme te patrupezuara duhet mbajtur parasyshe sa vijon: Se pari, ligji “Per kontabilitetin “ ka percaktuar nje afat maksimal amortizimi i cili nuk mund te jete me shume se 5 vjet. Ky eshte nje rregull i detyrushem per shpenzimet e nisjes dhe zgjerimit dhe per shpenzimet e kerkimeve te aplikuara dhe te zhvillimit. Per element te tjera te ketyre aktiveve ligji ‘”Per kontabilitetin “ ka lene te hapur mundesine e amortizimit per nje afat me të madh se 5 vjet por me kusht qe te merret autorizim paraprak nga Ministria e Financave. Per efekte fiskale zbatohen normat e amortizimit te percaktuara nga Ligji “ Per Tatimin mbi te Ardhurat”, i vitit 1998, me ndryshimet e mëvonëshme. Se dyti, ligji “Per kontabilitetin “ vendos nje kufizim tjeter lidhur me amortizimin e shpenzimeve te nisjes dhe zgjerimit dhe per shpenzimet e kerkimeve te aplikuara e te zhvillimit. Sipërmarrja, e cila ka shpenzime te tilla te pa amortizuara, nuk mund te beje shperndarje devidentesh ne qofte se nuk zoteron rezerva te lira te pakten sa shuma e shpenzimeve te pa amortizuara. Amortizimi I ketyre lloj shpenzimeve do te behet sipas normave te vendosura ne Planin Kontabel te Pergjithshem, por per efekte fiskale do te zbatohen normat e parashikuara ne Ligjin “ Per Tatimin mbe te Ardhurat”. Te dhenat e siperme merren nga gjendja e llogarise 280. - Shkronja h (rreshti 9). Ne kete post te bilancit do te pasqyrohen shumat e parashikuara per zhvleftesim te aktiveve te qendrushme te patrupzuara (llogaria 290 dhe 2931). B/ II- TE TRUPEZUARA (rrreshti 10) Ky post dote jete i barabarte me shumat e rreshtave 11 +12+13+14-(15+16). Te gjitha postet e ketij grupi qe jane ne shfrytezim, do te paraqiten me vlerën e tyre fillestare (vlera bruto). - Shkronja a (rreshti 11). Këtu do te perfshihen vlerat fillestare te tokës, trojeve, tereneve ne shfrytezim (kariera guri e materialesh te tjera), ndertesa dhe ndertime te tjera si dhe instalime te pergjithshme (llogaria 211 dhe 212.) - Shkronja b (rreshti 12). Këtu perfshihen vlerat fillestare te instalimeve teknike, makinerive dhe paisjeve të punës, instrumentave dhe veglave të punës dhe elemente te tjere te cilet, sipas natyres të veprimtarise, kryejne nje funksion teknik ne sipërmarrje (llogaria 213). - Shkronja c (rrejeshti 13). Këtu do te perfshihen te gjithe elementet e tjere te ketyre aktiveve qe gjenden ne shfrytezim dhe qe nuk jane perfshire ne postet e mesiperme (llogaria 215, 216, dhe 218).
QSAE 6

-Pika d (rreshti 14). Këtu do te perfshihen aktivet e qendrushme te trupezuara te cilat me data 31 dhjetore gjenden ne proces dhe ato qe akoma nuk jane ne shfrytezim (llogaria 232).
P.S. Aktivet e Qendrueshme te trupezuar te natyres elektronike eshte e mira qe te evidentohen ne nje nengrup me vete, per te lehtesuar punen per llogaritjen e amortizimit per to, pasi Ligji i Tatimit mbi te Ardhurat, parashikon për këto aktive nje norme amortizimi te vecante.

- Shkronja e (rrjeshit 15). Këtu dote paraqiten shumat e llogaritura per amortizimin, e aktiveve te qendrushme te trupezuara, qe nga data e venies ne shfrytezim deri ne daten e mbylljes se ushtrimit dhe te evindentuara ne kredi te llogarise 281 “Amortizimi i aktiveve te qendrushme “ (llogaria 281). - Ne pike h (rreshti 16). Këtu do te paraqiten shumat e parashikuara per zhvleresimin e aktiveve te qendrushme te trupezuara (llogatia 291 dhe 2932). B/III - FINANCIARE Ky post do te jete i barabarte me shumat e rreshtave 18+19+20-21 Ne postet e ketij grupi do te paraqiten marrëdheniet kur nje shoqeri tregëtare ka ne zoterim pjese ne kapitalin e nje shoqerie tjeter (pjesemarrje). Kjo paraqitet ne rreshtin 18 te kesaj rubrike. Ne se shoqeria tregetare, pjesemarrese ne kapitalin e nje shoqerie tjeter, ka mbi kete te fundit kerkesa debitore te natyres financiare (jo tregetare) sic mund te jene paradheniet e akorduara me kusht kthimi, kredite e dhena shoqerise, ku mbahet nje pjesemarrje dhe interesat e maturuara qe rrjedhin prej ketej, do te paraqiten ne rreshtin19. (Per postin e llogarise 261 deri 264, Shkronja b llogaria 267 dhe Shkronja d llogaria 296.) Ne rreshtin 20 do te paraqiten, ne se eshte rasti, kredidheniet afatgjata qe nuk kane te bejne me shoqerite ne te cilat zoterohet nje pjesemarrje (llogaria 265 dhe 266). Ne rreshtin 21 do te pasqyrohen shumat e parashikuara per zhvleftesim te aktiveve financiare (logaria 296). C --- AKTIVE QARKULLUESE. Ky post do te jete i barabarte me shumat e rreshtave 23+29+35+38+42 C / I – GJENDJE TE INVENTARIT DHE NE PROCES (rreshti23) Ky post dote jete i barabarte me shumat e rreshtave 24+25+26+27-28. Te dhenat per plotesimin e posteve a, b dhe c do te merren nga tepricat e llogarive perkatese te klases 3 te dates 31 dhjetor, pasi te jene reflektuar rezultatet e inventarizimit fizik dhe te jete bere vleresimi i tyre me te njejtat metoda te aplikuara nje vit me pare. Ne se ka ndryshime, duhet të jepen shpjegime në shënimet anekse te bilancit, ku të tregohet efekti qe ka sjelle ndryshimi i metodave te vleresimit (per piken a llogaria 31, per piken b llogaria 33 dhe per piken c llogaria 34 dhe 35). Per inventarin e imet dhe amballazhin, pika c, qe perfshihet ne aktivet qarkulluese, vlera qe do te paraqitet ne rreshtin 27 do te jetë vlera neto d.m.th. minus konsumin e ketyre objekteve (llogaria 32). Provizionet per zhvleresim, në postin d, do te perfshihen shumat e parashikuara per zhvleresim (rreshti 28) per gjendjet e inventarit dhe atyre ne proces (llogaria 39).

QSAE

7

C / II –KERKESA PER ARKETIM NGA DEBITORET (rreshti29) Ky post do te jete i barabarte me shumat e rreshtave 30+31+32+33-34. -Shkronja a (rreshti 30). Këtu dote paraqiten shumat qe rrjedhin nga shitjet dhe sherbimet per faturat qe nuk jane arketuar deri ne datën e mbylljes të ushtrimit. Ne se eshte rasti, ne kete post do te tregohen, gjithashtu, edhe shitjet apo sherbimet e realizuara gjate ushtrimit por qe, per nje arsye ose nje tjeeter, nuk jane bere objekt i nje fature (llogaria 41). - Shkronja b (rreshti 31). Këtu do te paraqiten shumat e kontributeve ne para dhe ne valute te nenshkruara nga ortaket e nje shoqerie tregetare, qe janë kerkuar te derdhen brenda ushtrimit te mbyllur, por qe nuk janë derdhur akoma prej ortakut. Per pjesen e kontributit ne natyre e te pa dorezuar, duhet te jepen sqarime ne aneksin e llogarive vjetore, duke treguar edhe arsyet perkatese (llogaria 4562). Per kontributet ne para, te nenshkruara ne nje shoqeri anonime, por qe nuk janë kerkuar per tu derdhur ne vitin ushtrimor, shuma e pa kerkuar duhet te paraqitet ne rreshtin 1 te aktivit. - Shkronja c rreshti 32). Këtu do te paraqiten shumat e kerkasave te sipërmarrjes mbi punonjesit e saj dhe mbi personat fizike, te tjere, qe nuk jane punonjes te saj, cilado qofte natyra e detyrimit si paradhenie, mungesa, deficite, etj. (llogaria 42). - Shkronja d (rreshti 33). Këtu do te paraqitet cdo kerkese debitore qe nuk klasifikohet ne ndonjë nga postet e tjera te kesaj rubrike. Duhet mbajtur parasyshe se neqoftese, eventualisht, nje llogari e kerkesave debitore, rezulton me mbetje kreditore, kjo mbetje duhet te ekspozohet si detyrim kreditor ne pasiv te bilancit ne rreshtin 79 ose 89. Nuk lejohet qe shumat e mbetjeve kreditore, te llogarive qe evidentojne kerkesa debitore mbi te tretet, te zbriten nga shuma totale e ketyre kerkesave (parimi i mos kompesimit). Kerkesat debitore mbi te tretet, te cilat do te arketohen pas me shume se një viti nga data e lindjes se detyrimit do te paraqiten ne kolonen e pare te bilancit, ndersa ne kolonen e dyte gjenden ato që kanë qënë paraqitura ne kolonen e pare tebilancit te ushtrimit paraardhes (llogari te tjera te klases 4). Shkronja e (rreshtit 34). Këtu do te regjistrohen shumat e parashikuara per zhvleresim te kerkesave per arketim dhe të debitoreve (llogari 49). C /IV-LETRA ME VLERE TE VENDOSJES PERKOHESHME (rreshti 35). Ky post dote jete i barabarte me shumat e rreshtave 36 dhe 37. - Shkronja a (rreshti 36). Këtu do te paraqitet vlera e bonove te thesarit, te blera nga Ministria e Financave dhe te pa likujduara (llogaria 50). - Shkronja b (rreshti 37). Këtu do te paraqiten provizionet per zhvleresim te letrave me vlere dhe te vendosjes (llogaria 590). C / IV - LIKUJDITETE DHE VLERA ARKE TE TJERA (rreshti 38). Ky post do te jete i barabarte me shumat e rreshtave 39 deri 41. - Shkronja a (rreshti 39). Këtu do te paraqiten tepricat e shumave ne para (ne leke dhe ne valute te huaj) ne banke. Keto shuma duhet te perputhen me te hollat ne leke, ndersa per mjetet ne valute do te mbeshteteni ne sqarimet per rregullat e vleresimit germa “ a “ (llogaria 51).

QSAE

8

-Shkronja “b” (rreshti 40). Këtu de te paraqitet teprica e shumave ne para (ne leke dhe ne monedhe te huaj) ne arke, e cila duhet te perputhet me tepricen e paraqitur ne librat perkatese te arkes (531) dhe mjetet ne te holla qe ndodhen tek ortaket dhe që janë te pa derdhura prej tyre per nevojat e shoqerise (teprica e llogarise 455). -Shkronja c (rreshti 41) “Vlera arke te tjera“. Këtu do te paraqiten vlerat e pullave tatimore e postare, biletave e te tjera te kesaj natyre, qe jane gjendje ne mbyllje te ushtrimit, me vleren e tyre nominale (llogaria 532 dhe 54) C / V – SHPENZIME PAGUARA OSE TE REGJSTRUARA AVANCE (rrjesti 42). -Ne kete post do te perfshihen shpenzimet nje elememteshe (për shembull qira, prime te sigurimit etje) te pranuara ne vitin ushtrimor por qe i perkasin vitit ose viteve pasardhese (llogaria 486) -Ne pjesën e brendeshme e bilancit ne pershkrimin: “Mbi nje vit“, ne kolonen e pare do te shenohen shpenzimet e parapaguara qe jane kryer para 12 muajve, por qe akoma nuk kane kaluar ne shpenzimet e vitit ushtrimor, kurse kolona e dyte do te jete e barabarte me kolonen e pare te bilancit te ushtrimit paraardhes. D- LLOGARI TE TJERA (rreshti 43)

Ky post dote jete i barabarte me shumat e rreshtave 44 dhe 45. -Shkronja a (rreshti 44). Këtu paraqiten shpenzimet për disa elemente te natyrave te ndryshme (materjale, paga etj) sic jane ato per meremetime te medha, punime përgatitore, etj, te pasqyruara ne llogarine 481 “Shpenzime per tu shperndare ne disa ushtrime “. Per rrjedhoje, ne bilanc do te paraqitet teprica debitore e llogarise se mesiperme. -Shkronja b (rreshti 45) “iferenca konvertimi aktive”. Këtu do te paraqiten diferencat aktive, qe kane rezultuar nga vleresimi ne fund te vitit ushtrimor, i detyrimeve debitore dhe kreditore ne monedhe te huaj. Shuma e paraqitur ne kete llogari do te perputhet me pasqyren e hartuar per gjithe debitoret dhe kreditoret e pa likujduar ne monedhe te huaj, te vleresuar me kursin sipas kontabilitetit dhe me ate te fundit të vitit te nxjerre nga banka (llogaria 476). TOTALI I AKTIVIT (rreshti 46) Ky post do te paraqese shumat e rreshtave 1+2+22+43 dhe është i barabarte me rreshtin 94 (totali i PASIVIT). LLOGARI JASHTE BILANCIT Ky post do te paraqese shumat e rreshtave 48 deri 50 dhe është i batrabarte me rreshtin 95.Ne kete post do te perfshihen llogarite qe nuk prekin mjetet e sipërmarrjes, por tregojne mjetet qe ajo mban perkohesisht prane saj dhe qe u perkasin te treteve, te cilat ne nje kohe te dyte mund te ndryshojne ne detyrime dhe te drejta aktive.
-

Aktive te qendrueshme te marra me qira (rreshti 48). Këtu do te perfshihen aktive te qendrushme te trupezuara, te cilat nuk jane prone e sipërmarrjes, por jane marre me qira per nevojat e saj. Te tilla mund te jene reparte prodhimi, magazina, dyqane, makineri e paisje e të tjera. Vlera e tyre shenohet sipas shumës që është percaktuar ne kontrate ose sipas shumës të deklaruar nga pronari (llogaria 812). Pasuri te tjera te treteve (rreshti 49). Këtu do te perfshihen aktive qarkulluese sic mund te jene lende te para, materiale, produkte e tje te marra pa pagese, me te drejte kthimi. Zakonisht kjo llogari perdoret nga sipërmarrjet qe punojne me materiale te porositesit, fason (llogaria 813).
9

-

QSAE

-

Të tjera llogari jashte bilancit (rreshti 50). Këtu do te perfshihen llogarite e angazhimeve të të treteve ndaj sipërmarrjes si dhe te tjera qe nuk perfshihen ne dy zerat e siperme (llogaria 802). 3. 2 – PASIVI (DETYRIMET DHE KAPITALET E VETA) TE BILANCIT A - KAPITALET E VETA (RRESHTI 51) Ky post dote jete i barabarte me shumat e rreshtave 52+62+67+68. A/ I – KAPITALI THEMELTAR, REZERVAT, FITIME /HUMBJE (rreshti 52). Ky post dote jete i barabarte me shumat e rreshtave 53+54+55+56+60+61.

- Shkronja a (rreshti 53). Këtu paraqitet shuma e kapitalit te nenshkruar nga ortaket. Shuma e kapitalit te derdhur paraqitet, kur eshte rasti, ne dy shtyllat e brendeshme te bilancit, perkatesisht per vitin ushtrimor ne kolonen e pare dhe per vitin paraushtrimore ne kolonen e dyte, kjo e fundit dote jete e njejte me ate te kolones se pare te bilancit parardhes (llogaria 101). Shtyllat e brendeshme nuk dote plotesohen nga shoqerite tregetare njepersoneshe (d.m.th., ne kapital te pandare ne pjese) dhe as nga sipërmarrjet shteterore. -Shkronja b (rreshti 54). Ky post do te plotesohet ne ato raste kur per shkak te perthithjes, ndarjes apo nje procesi transformimi te shoqerive tregetare disa ortakeshe, kane lindur diferenca nga ekuivalenti i pjeseve ne kapital (llogaria 104). -Shkronja c (rreshti 55). Ky post do te plotesohet ne ato raste kur me vendim te Keshillit te Ministrave do te kryhet rivleresimi i aktiveve te qendrushme (llogaria 105). -Shkronja d (rreshti 56). Këtu do te pasqyrohen rezervat qe krijohen nga shoqerite tregetare nga fitimi, shuma e të cilave do te jete e barabarte me shumen e rreshtave 57 deri 59. Ne kete post nuk perfshihen rezervat qe krijohen nga sipërmarrjet shteterore. Ne kolonen e pare do te pasqyrohen rezervat e krijuara ne vitin ushtrimor nga fitimi i vitit paraushtrimor, kurse ne kolonen e dyte rezervat e krijuara ne vitin para ushtrimor dhe qe do te jene te barabarta me kolonen e pare te bilancit paraardhes (logaria 106). -Ne rezerva ligjore (rreshti 57) pasqyrohen rezervat qe krijohen ne perputhje me nenin 213 te ligjit 7638 dt.19.11.1992 “Per shoqerite tregetare “ (llogaria 1061). -Ne rezerva statutore (rreshti 58) pasqyrohen ato rezerva qe jane krijuar sipas percaktimit te bere ne statutin e shoqerise (llogaria 1063). -Posti per rezerva te tjera (rreshti 59) plotesohet per rezevat e tjera qe mund te krijojne shoqerite tregetare dhe qe nuk perfshihen ne dy postet e mësiperme (llogari 1068). -Ne kolonat e brendeshme te rreshtave 57, 58 dhe 59 dote shenohen, perkatesisht, sipas rezervave: (a) Ne kolonen e pare shumat e krijuara gjate vitit ushtrimore, sipas perdorimit te fitimit te vitit te kaluar te miratuar nga organet drejtuese te shoqerise. (b) Ne kolonen e dyte shumat e krijuara ne ushtrimin para ardhes dhe qe duhet te jene te barabarta me kolonen e pare te atij bilanci. -Shkronja e (rreshtit 60) “Fitime ose Humbje te mbartura”. (a) Fitime te mbartura mund te kene vetem shoqerite tregetare me ortakeri. Vetem ne keto shoqeri asambleja e pergjitheshme mund te kete lene pa caktuar pjese te fitimit nga vitet e mepareshme. (b) Humbje te mbartura, per sipërmarrjet shteterore, do te kete ne ato raste kur keto nuk jane mbuluar nga rezerva ligjore ose nuk jane mbyllur ne pakesim te kapitalit, ndersa per
QSAE 10

shoqerite tregetare me ortake, kur per to nuk eshte marre nje vendim per t`i mbuluar nga rezerva e domosdoshme ose ne pakesim te kapitalit (llogaria 107). - Shkronja h (rreshti 61) “ Fitimi ose humbje te ushtrimit (Humbje)” Fitimet e treguara ne kete post i korespondojne fitimit neto, d.m.th, pasi te jete zbritur tatimi mbi fitimin, te llogaritur per sipërmarrjet tatim paguese dhe per sipërmarrjet qe perfitojne lehtesira tatimore (llogaria 121). Per keto te fundit tatimi i fitimit i llogaritur nuk kalon per llogari te buxhetit (llogaria 444) por ne llogarine 151 “Shuma te parashikuara per tatime “. Humbjet e treguara ne kete post i korespondojne shumes se tyre para caktimit per tu mbuluar. A /II- FONDE TE TJERA TE VETA (rreshti 62). Ky post do te jete i barabarte me shumat e rreshtave 63 deri 66. Ai do te plotesohet vetem nga sipërmarrjet shteterore (llogaria 11). Ne postet e rreshtave 63 deri 66 paraqitet gjendja e fondeve te mbetura ne llogarite perkatese te krijuara sipas ligjit “Për ndërmarrjet shteterore” nga fitimi i ushtrimit paraardhes apo te trasheguara nga ushtrimet e mepareshme dhe te pa perdorura. Ketu nuk perfshihen fondet qe do te krijohen nga fitimi i vitit ushtrimor, pasi ato do te kontabilizohen ne ushtrimin pasardhes (perkatesisht llogarite 111, 112, 113, dhe 118). A / III- SUBVECIONE PER INVESTIME (rreshti 67) Ne kete post paraqiten shumat e akorduara nga buxheti i shtetit ose entitete të tjera per investime, dhe ne ate mase qe keto nuk jane xhiruar ne rezultat. Keto nuk mbyllen me kapitalin (llogaria 13). Gjithashtu ne kete post do te paraqiten, ne se eshte rasti, dhe vlerat e aktiveve te qendrushme te marra falas dhe te pa xhiruara ne rezultat. A / IV – PROVIZIONE PER RREZIQE E SHPENZIME (rreshti 68) Ky post do te jete i barabarte me shumat e rreshtave 69 dhe 70. - Shkronja a (rreshti 69) “Provizione per rreziqe “ perfshihen : (a) shumat e llogaritura per tatimin mbi fitimin te sipërmarrjeve qe, sipas ligjit, perfitojne lehtesira tatimore, llogaria 1518 “ Shuma te parashikuara per tatime”. (b) provizionet per demshperblime, kamatë vonesat dhe penalitetet, të cilat jane bere te njohura nga sipërmarrja ne mbyllje te ushtrimit, por qe nuk jane vendosur perfundimisht nga gjykata apo ndonje organ tjeter (llogaria 1511). -Shkronja b (rreshti 70) “provizione per shpenzime”. Këtu perfshihen : (a) Shumat e pagesave per lejet e zakoneshme te personelit te cilat i takojne vitit ushtrimor, por qe nuk jane dhene, dhe kontributet perkatese per sigurimet shoqerore (llogaria 143). (b) Shumat e shpenzimeve te llogaritura per garancite e dhena klienteve, lidhur me shitjet e kryera gjate ushtrimit, por qe afati i skadences se garancise eshte ne ushtrimet pasardhese (llogaria 1514). (c) Per ato sipërmarrje qe kane parashikuar shuma per meremetime te medha, keto mund te llogariten ne masen e amortizimit per meremetime. (llogaria 1572). (d) Shpenzime te tjera te vendosura mbi bazen e nje parashikimi, të cilat duhet te perfshihen ne rezultatin e ushtrimit te mbyllur (llogaria 158). Ne cdo rast per provizionet e paraqitura ne keto poste te pasivit te bilancit duhet te jepen te dhena te hollesishme ne shënimet anekse te bilancit duke treguar per cdo lloj provizioni : -Shumat ne celje te ushtrimit -Shumat e krijuara per ushtrimin. -Shumat e rimara per ushtrimin.

QSAE

11

B – DERYRIME (rreshti 71) Ky post dote jete i barabarte me shumat e rreshtave 72+80+90. B / I, II- DETYRIME TE KERKUARA PAS ME SHUME SE NJE VITI (rreshti 72) DHE DERI NE NJE VIT (rreshti 80). Posti i rreshtit 72 do te jete i barabarte me shumat e rreshtave 73 deri 79, ndersa rreshti i postit 80 do te jete i barabarte me shumat e rreshtave 81 drei 89. Ne keto grupe llogarish do te paraqiten detyrimet e pashlyera ne fund te vitit ushtrimor, ndaj bankes (llogaria 163), furnitoreve (llogaria 40), personelit, (llogaria 42), organeve te sigurimeve shoqerore (llogaria 43), shteti per tatime dhe taksa (llogaria 44), detyrime ndaj ortakeve (llogaria 45) dhe detyrime te tjera (llogaria 46). Per shumat e pa shlyera ndaj bankes, tepricat e llogarive perkatese do te perputhen me nxjerrjen e llogarise bankare te dates 31 dhjetor. Sqarojme se huate e marra nuk do te dallohen me sipas afatit te akordimit te tyre, d.m.th. afatshkurter apo afatgjate. Tashme dallimi i tyre ne bilanc do te behet sipas afatit te mbetur per shlyrjen e tyre nga data e mbylljes se ushtrimit. Shumat e huave te mara, qe do te duhet te shlyhen brenda ushtrimit te ardhshem, do te paraqiten ne postin perkates te rubrikes se dyte (te kerkuara deri ne nje vit) kurse shumat qe duhet te shlyhen pas ushtrimit te ardhshem do te vendosen ne rubriken e pare (kerkuar pas me shume se nje vit). Shumat e arketuara per porosi perfaqesojne parapagimet ose pagesat pjesore qe sipërmarrja ka marre nga klientet per porosi ne proces. Ne ato raste kur nje ose me shume kreditore, qe paraqiten ne kete grup llogarish, rezultojnë me mbetje debitore, këto shuma do te ekspozohen si detyrim debitor ne aktiv te bilancit ne rreshtin 33 (parimi i mos kompesimit). B / III- TE ARDHURA TE MARRA OSE RREGJISTRIME AVANCE (rreshti 90). Keto jane te ardhura qe i takojne nje ushtrimi te ardheshem, por qe jane arketuar ose rregjistruar ne ushtrimin e mbyllur. Njihen shpesh me emrtimin “Te ardhura te ushtrimeve te ardheshme” (llogaria 487). C - LLOGARI TE RJERA (rreshti 91). Ky do te jete i barabarte me shumat e rreshtave 92 dhe 93. -Ne pike a (rreshti 92) “Difernca konvertimi pasive” do te paraqiten diferencat pasive qe kane rezultuar nga vleresimi ne fund te vitit ushtrimor, te detyrimeve debitore dhe kreditore ne monedha te huaja. Shuma e paraqitur ne kete llogari do te perputhet me pasqyren e hartuar per gjithe debitoret dhe kreditoret, ne monedhe te huaj, te vleresuar me kursin sipas kontabilitetit dhe me ate te fundit te nxjerre nga banka (llogaria 477). TOTALI I PASIVIT (rreshti 94) Ky post do te jete i barabarte me shumat e rreshtave 51+71+91 dhe i barabarte me rreshtin 46. LLOGARITE JASHTE BILANCIT (rreshti 95). Ky post do te paraqese shumat e rreshtave nga 96 deri 99 dhe është i barabarte me rreshtin 47. Ne rreshtat 96, 97 dhe 98 do te paraqiten perkatesisht kunderpartitë e rreshtave 48, 49 dhe 50 (llogarite 801, 8091 dhe 819).

QSAE

12

4.- KOMENTE PER ANEKSIN E LLOGARISE “FITIM DHE HUMBJE” Llogaria “ Fitim dhe humbje “ eshte e strukturuar mbi bazen e parimit te regjistrimit te te ardhurave dhe të shpenzimeve sipas natyres se tyre ekonomike. Te dhenat per plotesimin e saj merren drejtpersedrejti nga llogarite e klasave 6 dhe 7.

4. 1 - SH P E N Z I M E T 4 /I – PAKESIMI I GJENDJES TE PRODHIMIT TE VET. Ky post plotesohet vetem nga sipërmarrjet qe kane aktivitet prodhimi dhe paraqet diferencen ne pakesim, te vleres me koston ne fakt midis gjendjeve ne mbyllje dhe gjendjeve ne celje te ushtrimit per prodhimet, punimet apo sherbimet ne process, si edhe per produktet e gateshme apo gjysemproduktet, kur keto te fundit rregjistrohen ne llogarite e magazinave. 4 / II-SHPENZIME TE SHFRYTEZIMIT E TE TJERA RRJEDHESE. Ky post do te jete i barabarte me shumat e posteve 1 dei ne 7. 1. Materiale te para dhe materiale te tjera. Përfaqesoje blerjet gjate ushtrimit (llogaria 601 dhe 602) dhe ndryshimin e gjendjes ne shtese ose ne pakesim (teprica debitore e llogarive 6031 dhe 6032 ne plus dhe teprica kreditore e ketyre dy llogarive ne minus). 2. - Mallra. Idem si pika 1, por per blerjet e mallrave (llogaria 605) dhe ndryshimi i gjendjeve ne plus ose ne minus te teprices llogarise 6035. 3. – Furnitore, nentrajtime dhe sherbime. Ne kete post do te perfshihen: (a) Blerjet e pa stokushme (qe nuk magazinohen) sic jane energji elektrike, avull dhe uje (llogaria 604), e të tjera te pa stokushme (llogaria 606). (b) Vlera e perpunimit te produkteve te sipërmarrjeve nga te tretet sic jane nensipermarrje, ne veprimtarine ndertuese, prodhimit me fason apo nentrajtime te tjera, te cilat hyjne derjtepersedrejte ne koston e produkteve, e te tjera (llogaria 607 dhe 608). (c) Vlera e punimeve dhe e sherbimeve nga te tretet (llogarite e grupit 61 dhe 62). 4. Shpenzime per personelin. Ky post do te jete i barabarte me shumat e germave a +b +c.
(a) Pagat. Ketu perfshihet shuma e pagave bruto te punonjesve te sipërmarrjes, te cilat kane

statusin e te punesuarit te perhereshem apo te perkoheshem, pavaresisht ne se jane punetore, specialistë apo kryejne funksione te drejtimit dhe te administrimit, si dhe pagat e antarëve te jashtem te keshillit drejtues. Ne kete post do te perfshihen, kur eshte rasti, edhe paga e 13, perjashtuar sipërmarrjet qe veprojne sipas ligjit “ Per ndërmarrjet shteterore”. Ne rastin e pronareve individuale, kur keta i kane caktuar vehtes nje page mujore, shuma e kesaj page nuk perfshihet ne shpenzimet e veprimtarise.
(b) Trajtime dhe shperblime te tjera. Ketu do te perfshihet cdo shpenzim ne natyre (për shembull

vlera e ushqimeve falas) apo cdo shpenzim tjeter ne para qe kryhet per punonjesit.
(c) Sigurime shoqerore dhe te ngjashme . Ne kete post perfshihen kontributet per sigurimet

shoqerore, që perballohen nga sipërmarrja punedhenese (llogaria 644 e 645), duke perjashtuar pjesen qe perballon personi nga ndalesat e bera ne listëpagesen e pagave.

QSAE

13

5.- Tatime, taksa dhe derdhje te ngjajshme. Ne kete post perfshihet: Tatimi mbi Vleren e Shtuar, per blerjet e mallrave, materialeve, punimeve apo sherbimeve, si edhe cdo tatim e takse tjeter qe sipërmarrja deryrohet te paguajë dhe nuk i rikthehet, pra mbetet nje element i kostos se entitetit. 6. – Shpenzime te tjera rrjedhese. Ky post do te jete i barabarte me shumen e rreshtave a+b+c.
(a) Vlera kontabel e aktiveve te qendrueshme te shitura. Ketu do te perfshihet vlera neto e

aktiveve te qendrushme te shitura gjate ushtrimit, d.m.th., vlera fillestare minus shumen e konsumit (llogaria 652).
(b) Humbje nga mos arketimi i debitoreve. Ketu do te parqitet shuma e humbjeve nga mos

arketimi i debitoreve (llogaria 656).
(c) Te tjera. Ne kete post do te perfshihen shpenzime per pritje dhe dhurata (llogaria 654),

penalitete, gjoba e demshperblime (llogaria 657) dhe çdo shpenzim apo humbje te tjera qe nuk jane perfshire ne nje nga zerat e mësiperme (llogaria 658). 7-Amortizime dhe provizione. Ky post do te jete i barabarte me shumat e shkronjave nga a deri ne e.
(a) Amortizimi i aktiveve te qendrueshme. Ne kete post do te paraqitet amortizimi i llogaritur gjate

vitit ushtrimor per aktivet e qendrushme te pa trupezuara dhe te trupezuara që evidentohet ne llogarine 6811. (b) Provizione per zhvleresime te aktiveve te qendrueshme. Ne kete post do te paraqiten shumat e parashikuara per zhvleresim te aktiveve te qendrueshme llogaria 6812. (c) Provizione per zhvleresim te aktiveve qarkulluese. Ne kete post do te paraqiten shumat e parashikuara per zhvleresimin e aktiveve qarkulluese llogaria 6813. (d) Provizione per rreziqe e shpenzime . Ne kete post do te paraqiten shumat e parashikuara per rreziqe e shpenzime llogaria 6815. e)Kuota e shpenzimeve per tu shperndare. Ne kete post dote paraqiten kuotat e shpenzimeve per tu shperndare ne disa ushtrime llogaria 6816. TOTALI (I + II) Ky post do te jete i nbarabarte me shumat e posteve I +II. 4 / III - SHPENZIME FINANCIARE Ky post do te jete i barabarte me shumat e rreshtave 8 deri 12. Te dhenat per plotesimin e rreshtit 8 do te merren nga llogaria 661, per rreshtin 9 nga llogaria 665, per rreshtin 10 nga llogaria 666, per rreshtin 11 nga lllogaria 6862 dhe per rreshtin 12 (te gjitha shpenzimet e tjera financiare) nga llogaria 662, 663, dhe 668. TOTALI (I + II + III) Ky post do te jete i barabarte me shumat e posteve I + II +III. 4 / IV - SHPENZIME TE JASHTEZAKONESHME Ky post do te plotesohet mbi bazen e te dhenave te llogarive 671, 672, 673, 677 dhe 678 (shuma totale e llogarive te siperme). Duhet patur parasysh se midis shpenzimeve dhe te ardhurave te jashtezakoneshme (posti IV i te ardhurave) nuk behet kompesim, por secila paraqitet per shumen bruto.

QSAE

14

4. 2 - T E A R D H U R A T 4/ I TE ARDHURAT QE HYJNE NE FUSHEN E AFARIZMIT. Ky post do te jete i barabarte me shumat e posteve nga 1 deri me 4. Ne te ardhurat qe hyjne ne shifren e afarizmit do te perfshihen ato te ardhura nga shitja ose sherbimet qe i perkasin veprimtarise se zakoneshme te sipërmarrjes, d.m.th., ato qe bejne pjese ne objektin e veprimtarise se saje. Keto te ardhura do te paraqiten per shumen e tyre neto, d.m.th., pasi te jete zbritur rabati, tatimet apo ndonje zbrithje tjeter, analoge. Nga shitja e produkteve te prodhimit te vet do te paraqiten te ardhurat e realizuara nga shitja e produkteve te prodhimit te vet dhe te evidentuara ne llogarine 701 dhe 702. 2. Nga kryerja e sherbimeve, ato te evindentuara ne llogarine 704. 3. Nga shitja e mallrave ato te evidentuara ne llogarine 705. 4. Te tjera shitje dhe sherbime do te paraqiten te ardhurat qe hyjne ne shifren e afarizmit, por qe per kushtet e ndonje sipërmarrje jane evidentuar ne llogarine 706.
1.

TOTALI: SHIFRA NETO E AFARIZMIT. Ky post do te jete i barabarte me shumat e pikave 1 deri ne 4 (i barabarte me postin I). NGA KJO : EKSPORTI Ky post do te plotesohet vetem ne dy kolonat e brendeshme që përkatesisht do te perfaqesojne, per vitin ushtrimor (kolona e pare) dhe per vitin paraardhës (kolona e dyte) te ardhra nga shitjet apo sherbimet me jashtë (eksport). II - TE ARDHURA TE TJERA (pervec atyre financiare). Ne kete post te ardhurash do te perfshihen ato te ardhura qe nuk hyjne ne shifren e afarizmit. Ky post do te jete i barabarte me shume e pikave 5 deri ne 9. Shtesa e gjendjeve te prodhimit te vet. Ne kete post do te paraqiten te dhenat e evidentuara ne llogarine 713 dhe 714. 6. Prodhimi i aktiveve te qendrushme. Ne kete post do te parqiten te dhenat e evidentuara ne llogarine 721 dhe 722. 7. Subvecione te shfrytezimit. Ne kete post do te paraqiten te dhenat e evidentuara ne llogarine 731 dhe 732. 8. Te ardhura te tjera rrjedhese. Ne kete post do te parqiten te dhenat e paraqitura ne llogarine 707, 708, dhe ne llogarite 751 deri 758 dhe do te jete si shume e germave a+b+c. Rikujtojme se ne postun 8/c “ te tjera “ do te parqiten te ardhrat nga shitja e materialeve te blera per qellime te tjera. Ne kete kuptim nuk mund te perfshihen ne sferen e afarizmit për shembull. - shitjet e materialeve te blera per qellimet e prodhimit - te ardhurat nga dhenia me qira e objekteve nga sipërmarrjet qe nuk e kane dhenien me qira si nje aktivitet te tyre - te ardhura nga venia e personelit të sipërmarrjes ne dispozicion te te treteve - te ardhura te tjera qe realizohen ne menyre rastesore dhe qe nuk janeobjekt i zakonshem i veprimtarise se sipërmarrjes.
5. 9.

Rimarrje amortizimi dhe provizionesh. Ky post dote jete i barabarte me shumen e pikave a deri d. -Ne postin a “Rimarje amortizimi per aktivet e qendrueshme” do te paraqiten te dhenat e evidentuara ne llogarine 781 (pjesa qe i takon amortizimt).
15

QSAE

-Ne postin b “Rimarje provizionesh per aktivet e qendrushme“ do te parqiten te dhenat e llogarise 7811 (pa rimarjen e amortizimit). -Ne postin c “ Rimarje provizionesh per aktivet qarkulluese“ do te paraqiten pjeserisht te dhenat e llogarise 7862 (pjesa qe i takon aktiveve qarkulluese). -Ne postin d “Rimarje provizionesh per rreziqe e shpenzime “do te perfshihen te dhenat e evidentuara ne llogarine 7812. TOTALI (I + II) Ky post do te perfaqesoje shumat e postit I + II. III - TE ARDHURA FINANCIARE Ky post do te jete i barabarte me shumat e pikave 10 deri 14.
10. Interesa te fituara dhe te ngjashme . Ne kete post do te paraqiten te ardhurat e evidentuara ne

llogarine 767.
11. Plus vlera nga shitja e letrave me vlere te vendosjes. Ne kete post do te paraqiten te dhenat e

llogarise 765. 12. Diferenca pozitive nga kembimi. Ne kete post do te paraqiten te dhenat e llogarise 766. 13. Rimarje provizionesh per aktivet financiare. Ne kete post do te parqiten pjeserisht te dhenat e llogarise 7862 (per pjesen qe u takon provizioneve per aktivet financiare). 14. Te tjera te ardhura financiare, do te paraqiten te dhena te llogarise 768. TOTALI (I + II + III) Ne kete post do te perfshihen shumat e posteve I, II dhe III. IV - TE ARDHURA TE JASHTEZAKONESHME. Ne kete post do te paraqiten te ardhurat e jashtezakoneshme qe evidentohen ne llogarite 771 deri 778. 4.5 - PERCAKTIMI I REZULTATIT TE USHTRIMIT Rezultati i vitit ushtrimore do te dallohet ne dy grupe : - Rezultati nga veprimtaria e zakoneshme. - Rezultati i jashtezakoneshem. Rezultati nga veprimtaria e zakoneshme do te dale si diference midis te ardhrave dhe shpenzimeve d.m.th., totali i postit te ardhurave (I + II + III) dhe totali i postit te shpenzimeve (I + II + III). Ne ato raste kur te ardhurat jane me te medha se shpenzimet, kjo diference shenohet ne postin: rezultati nga veprimtaria e zakoneshme ne anen e fitimeve dhe kur ndodh e kunderta d.m.th., shpenzimet jane me te medha se te ardhurat, diferenca do te shenohet ne krahun e te ardhurave ne postin : rezultati nga veprimtaria e zakoneshme - humbje. Rezultati i jashtezakoneshem percaktohet si diference midis te ardhurave te jashtezakoneshme dhe shpenzimeve te jashtezakoneshme (rubrika IV ne te dy anet). Pasqyrimi i ketij rezultati do te kete te njejtat kritere si per rezultatin nga veprimtaria e zakoneshme. V - FITIMI PARA TATIMIT Fitimi para tatimit percaktohet si rezultat algjebrik i fitimit nga veprimtaria e zakoneshme dhe fitimit ose e humbjeve te jashte zakoneshme d.m.th., do te jete si diference : Te ardhurat: Totali i rubrikave I+II+III+IV Shpenzimet : Totali i rubrikave I+II+III+IV
16

QSAE

IV - TATIMI MBI FITIMIN DHE TE NGJASHEM. Te dhenat per plotesimin e ketij posti do te merren nga pika 7 e pasqyres “Rezultati tatimor“ dhe duhet te korespondoje me shumen qe ka kakuar ne llogarine 694 (shuma e postit a dhe b). a.- Tatimi mbi fitimin do te shenohet tatimi mbi fitimin per sipërmarrjet apo veprimtarite qe jane tatim paguese. b – Zbritje te tjera do te shenohet tatimi mbi fitimin per sipërmarrjet apo veprimtarite qe perfitojne lehtesira tatimore. Per kushtet e sipërmarrjeve, të cilat per nje pjese te aktivitetit jane tatim paguese dhe per nje pjese tejter te aktivitetit perfitojne lehtesira tatimore ne germe “a” do te shenojne tatimin mbi fitimin per pjesen e pare dhe ne germen “b” per pjesen e dyte. VII - FITIMI NETO (OSE I BILANCIT) V-VI Per sipërmarrjet qe dalin me fitim, ky post do te perfaqesoje diferencen midis fitimit para tatimit (posti V) dhe tatimin mbi fitimin (posti VI). Kjo shume do te jete e barabarte me rreshtin 61 te bilancit. Per sipërmarrjet qe dalin me humbje, posti V (rezultati i bilancit) - Humbje, do te perfaqesoje diferencen e mbledhjes algjebrike te posteve te rezultatit nga veprimtaria e zakoneshme e aktivit ose e pasivit dhe e rezultatit te jashte zakoneshem. 5 - KOMENTE PER DISA PASQYRA TE ANEKSIT TE LLOGARIVE VJETORE. 5.1-GJENDJA DHE NDRYSHIMET E AKTIVEVE TE QENDRUSHME ME VLEREN BRUTO I - Te pa trupezuara Ky post, per cdo kolone, do te jete i barabarte me shumen e posteve 1 deri ne 6. Te dhenat per postet 1 deri ne 6 do te merren nga gjendja e vitit ushtrimor dhe levizjet gjate vitit, perkatesisht, te llogarive 201, 203, 205, 207, 208, dhe 231. Kolona e pare, sipas posteve, do te jete e barabarte me kolonen e fundit te po kesaj pasqyre te bilancit te ushtrmit paraardhes. Kolonat per shtesat dhe pakesimet gjate ushtrimit do te merren nga levizjet e llogarive te mesipërme, te rregjstruara gjate vitit ushtrimor. Kolona e fundit do te jete e barabaarte me kolonen e pare plus shtesat gjithsej, minus pakesimet gjithsej, si dhe me tepricen e ketyre llogarive ne mbyllje te ushtrimit. II - Te trupezuara Ky post dote jete i barabarte me shumat e posteve nga 7 deri 16. Te dhenat per postet nga 7 deri 12 do te merren nga gjendjet ne fillim te vitit ushtrimor dhe levizjet gjate vitit, perkatesisht, te llogarive 211, 212, 312, 215, 2181, 2182: per postet 13, 14 dhe 15 te dhenat do te merren nga llogaria 2188 dhe per postin 16 nga llogaria 232. T O T A L I (I + II) Ky post do te jete i barabarte me shumen e postit te “pa trupezuar” plus “ te trupezuar”. Plotesimi i kolonave te ketij posti do te behet duke mbajtur parasysh sa u shpjegua ne postin e aktiveve te qendrushme te pa trupezuara.

QSAE

17

5. 2 - PASQYRA E AMORTIZIMEVE Ne kolonen e pare “Rubrika dhe postet”, sipas kushteve te cdo sipërmarrje, do te shenohen vetem ato poste qe jane te plotësuara ne paqyren “Gjendje dhe ndryshimet e aktiveve te qendrueshme me vleren bruto” te ndara per aktivet e qendrushme te patrupezuara llogaria 280 dhe ato te trupezuara llogaria 281. Kolona e pare, sipas posteve do te plotesohet mbi bazen e te dhenave te kolones se fundit te po kesaj pasqyre te bilancit te ushtrimit paraardhes. Kolona per shtesat dhe pakesimet do te plotesohen mbi bazen e levizjes te llogarive 2801 dhe 2818. Kolona e fundit do te jete e barabarte me kolonen e pare plus shtesat minus pakesimet si dhe e barabarte me tepricen e llogarive 2801 dhe 2818. Rikujtojme se dy pasqyrat e mesiperme (gjendjet dhe amortizimet e aktiveve te qendrushme) kane lidhje te drejteperdrejte me te dhena te bilancit. Keshtu te dhenat e paqyres se gjendjeve duhet te perputhen me rreshtat 4 deri 7 dhe 11 deri 14, ndersa pasqyra e amortizimeve me rreshtat 8 deri 15. 5.3 - SKADENCA E KERKESAVE DEBITORE DHE E DERYRIMEVE. Te dhenat per plotesimin e kesaj pasqyre do te merren nga evidenca analitike e llogarive te kerkesave debitore dhe të detyrimeve, duke i zberthyer keto sipas afateve te likuidimit, sic eshte pecaktuar ne paragrafin e dyte dhe te trete te postit d (rreshti 33) te pikes C/II. 5. 4 - DETAJIMI I SHIFRES NETO TE AFARIZMIT SIPAS AKTIVITETEVE Te dhenat per plotesimin e kesaj pasqyre do te merren nga llogarite e klases 7 (llogarite e te ardhurave). Ne postet I, II, III do te shenohen te ardhurat e realizuara sipas grup artikujve, shuma e te cilave do te jete e barabarte, perkatesisht, me llogarine 705, llogarite 701, 702, 703, dhe llogarine 704 para mbylljes se tyre. 5. 5 - REZULTATI TATIMOR Kjo pasqyre plotesohet nga te gjitha sipërmarrjet, perfshire dhe ato qe jane perjashtuar nga tatimi mbi fitimin. Kjo behet me qellim qe dhe per sipërmarrjet, te cilat perfitojne lehtesira tatimore, llogaritja e tatimit mbi fitimin te jete e sakte, ne se ato e prishin kontraten para afatit 10 vjecar. Ne pike 1 “Humbje te mbartura “ do te paqyrohen humbjet e trasheguara sipas viteve te krijimit te tyre. Ne pike 2 “Fitimi i ushtrimit “ jepet fitimi i pasqyruar ne postin “V “te pasqyres se llogarise Fitim dhe Humbje. Pika 3 “Shpenzime te pa zbriteshme “(+)” jane shpenzimet, te cilat sipas Ligjit “ Per Tatimin mbi te Ardhurat”, i shtohen fitimit kontabel para llogaritjes se Tatimit mbi fitimin. Ne pike 4 “Fitimi tatimor i ushtrimit (2+3)” eshte shuma e pikes 2 dhe 3. Pika 5 “Pjesa e humbjes se mbartur (-)” i zbritet fitimit tatimor te ushtrimit (pika 4). Pika 6 “Fitimi i tatushem (4-5)”del si diference e pikes 4 minus pike 5. Pika 7 “Shuma e tatimit te llogaritur “del nga shumezimi i pikes 6 me perqindjen e tatimit mbi fitimin. Kjo shume i zbritet fitimit kontabel dhe mbetja perben fitimin neto, qe rregjistrohet ne bilancin e subjektit.

QSAE

18

5. 6 - CAKTIMI I FITIMIT Kjo pasqyre plotesohet mbi bazen e vendimit te organit perkates te sipërmarrjes, qe ka miratuar bilancin, per perdorimin e fitimit. Posti 1 “Fitime ose humbje te mbartura “plotesohet mbi bazen e postit 6 te se njejtes pasqyre te vitit para ushtrimor ose humbjes se mbartur Ne postin 2 “Fitime ose humbje te ushtrimit “do te shenohet fitimi i vitit ushtrimor i cili do te jete i barabarte me rreshtin 61 te bilancit. Ne postin 3 “Marre nga rezervat “do te shenohen shumat qe janë marre nga rezervat, me qellim shperndarje, sipas llojeve duke i specifikuar ato. Shumat e posteve 1, 2 dhe 3 japin fitimin e caktuar per t`u shperndare dhe duhet te shenohet tek posti “ORIGJINA”. Ne postin 4 “per rezervat” germa a, b, dhe c plotesohen nga shoqerite tregetare, kurse germat d, c dhe h nga sipërmarrjet shteterore, per sa kohe vazhdojne veprimtarine ne baze te ligjit “Per ndërmarrjet shteteroere”. Diferenca e fitimit midis shumes te shenuar ne postin “ORIGJINA “dhe pikes 4, jep pjesen e fitimit per tu shperndare. Kjo e fundit do te shenohet ne piken 5, pjesa qe shkon ne trajten e dividentit dhe ne piken 6 pjesa qe mbetet e pa shperndare. Te dhenat qe shenohen me larte, per kete pasqyre, ne kolonen e pare do ti referohen vendimit te marre nga organi perkates i sipërmarrjes per fitimin e vitit ushtrimor, ndersa ne kolonen e dyte ate te vitit para ushtrimor. Vendimi per shperndarjen e fitimit nuk ka te beje me shumen e fitimit neto qe eshte shenuar ne bilanc. Ky vendim i organit perkates duhet te kontabilizohet ne periudhen e vitit pasardhes. 5. 7 - NUMURI I PUNONJESVE DHE FONDI I PAGAVE. Kjo pasqyre plotesohet mbi bazaen e te dhenave statistikore, per numurin e punonjesve dhe ato te kotabilitetit per fondin e pagave dhe kontributet, duke mbajtur parasysh edhe shpjegimet qe jepen ne kete pasqyre. INFORMATA DHE SQARIME TE NEVOJESHME Ne kete pjese te aneksit te llogarive vjetore paraqitet cdo shenim tjeter i nevojshem i parashikuar nga ligji “Per kontabilitetin”, sidomos ato te parashikuara ne nenin 49 te ketij ligji, sic jane : metodat dhe menyrat e vleresimt te perdorura per poste te ndryshme te bilancit dhe te llogarise “Fitime dhe humbje”. Normat e amortizimt qe jane perdorur, metoda e llogaritjes dhe, neqoftese eshte rasti, diferencat nga shumat sipas dispozitave tatimore. Ne rast se jane krijuar provizione (shuma te parashikuara) do te behet arsyetimi i tyre per secilen kategori, dhe për bazat mbi te cilat jane bere llogaritjet e shumave perkatese. Natyra, shuma dhe bazat e llogaritjes se diferencave nga konvertimi ne leke i elementeve te shprehur ne monedha te huaja si edhe trajtimi i tyre kontabel. Rrethanat qe pengojne krahasimin e posteve te ndryshme te bilancit ose te llogarise “Fitime dhe humbje”, nga nje ushtrim ne tjetrin.

QSAE

19

Emri dhe adresa e plote

Data e

krijimit

Numeri i Rregjistrit tregetar

S TA T U S I

JURIDIK

(Sipërmarrje Shteterore, Shoqeri Anonime, Shoqeri P. Kufizuar, etj)

VEPRIMTARIA KRYESORE

LLOGARITE VJETORE (Gjendjet financiare)
PERIUDHA NGA DATAE MBYLLJES MIRATUAR NGA me date Data e Depozitimit DERI ME _________________________

QSAE

20

AKTIVI A KAPITAL I NENSHKRUAR I PA KERKUAR B AKTIVE TE QENDRUESHME I) TE PA TRUPEZUARA a) Shpenzime te nisjes e te zgjerimit b)Shpenzime te kerkimeve te aplikuara e zhvillimeve c)Te tjera ne shfrytezim d)Pagesa pjesore te derdhura e)Amortizime (-) h)Provizione per zhvleresim (-) II) TE TRUPEZUARA a) Toka, troje, terrene, ndertimee inst.tepergj. b)Instalime teknike, makineri, paisje, vegla pune c)Tetjera ne shfrytezim d)Ne proces dhe pagesa pjesore e)Amortizime (-) h)Provizione per zzhvleresim (-) III) FINANCIARE a)Pjesemarrje dhe tituj financiare te tjere b)Kerkesa debitore te lidhura me pjesmarrjet c)Kredi te dhena d)Provizione per zhvleresime (-) C AKTIVE QARKULLUESE I)GJENDJE TE INVENTARIT DHE NE PROÇEST a)Materialete para dhe materiale te tjera b)Prodhime, punime, sherbime ne proces c)Produkte dhe mallra d)Te tjera gjendje inventari e)Provizione per zhvleresime (-) II)KERKESA PER ARKETIM MBI DEBITORET Nga keto me afat pas me shume se nje vit a)Kliente per shitje, sherbime b)Ortake kapital I pa derdhur c)Personeli dhe persona d)Te tjera kerkesa e)Provizione per zhvleresime (-) III)LETRA ME VLERE TE VENDOSJES PERKOHSHME a)Aksione, obligacione, bono thesari dhe te ngjashme b)Provizione per zhvleresime (-) IV) LIKUIDITETE DHE VLERA ARKE TE TJERA a)Depozita ne banke dhe ne llogari te tjera b)Para ne dore (arke) c)Vlera arke te tjera V) SHPENZIME TE PAGUARA OSE RREGJISTRUAR AVANCE Nga keto : Mbi nje vit D LLOGARI TE TJERA a)Shpenzime (kosto)per tu shperndare b)Diferenca konvertimi AKTIVE TOTALI I AKTIVIT LLOGARI JASHTE BILANCIT AKTIVE TE QENDRUESHME TE MARRA ME QIRA

Nr 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42

USHTRIMI I MBYLLUR

USHTRIMI PARAARDHES

43 44 45 46 47 48

QSAE

21

PASURI TE TJERA TE TE TRETEVE TE TJERA LLOGARI JASHTE BILANCIT PASIVI A K A PI T A L E T E V E T A I KAPITALI THEMELTAR REZERVAT FITIME/HUMBJE Nga ky i derdhur a) Kapitali I nenshkruar b)Prime te lidhura me kapitalin c)Diferenca nga rivleresimi d)Rezervat -Rezerva ligjore -Rezerva statutore -Rezerva te tjera e)Fitime ose humbje te mbartura (Humbjet -) h)Fitime ose humbje te ushtrimit (Humbjet -) II FONDE TE TJERA TE VETA (Nd. Shteterore) a)Fondi (Rezerva)I zhvillimit b)Fondi I shperblimit suplementare te punonjesve c)Fondi I ndihmave te menjehereshme d)Fonde te tjera III SUBVENCIONE PER INVESTIME IV PROVIZIONE PER RREZIQE E SHPENZIME a)Provizione per rreziqe b)Provizione per shpenzime B DETYRIME I) DETYRIME TE KERKUESHME PAS ME SHUME SE NJE VIT a)Huara nga bankata dhe institutet e kreditit b)Huara te tjera c)Shuma te arketura per porosi d)Furnitore per blerje e sherbime e)Shteti h)Ortake f) Te tjera detyrime I) DETYRIME TE KERKUESHME DERI NE NJE VIT a)Huara nga bankat dhe institucionete kreditit b)Huara te tjera c)Shuma te arketuara me porosi d)Furnitore per blerje dhe e sherbime e)Personeli h)Sigurime shoqerore dhe te ngjajshme f)Shtei-tatime dhe taksa g)Ortake I)Tetjera detyrime III TE ARDHURA TE MARRA OSE TE REGJ. AVANCE C LLOGARI TE TJERA a)Diferenca konvertimi pasive TOTALIIPASIVIT LLOGARI JASHTE BILANCIT

49 50 Nr 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99

USHTRIMI I MBYLLUR

USHTRIMI PARAARDHES

QSAE

22

SHPENZIMET
I PAKESIMI I GJENDJEVE TE PRODHIMIT TE VET II SHPENZIME TE SHFRYTEZIMIT E TE TJERA
RRJEDHESE 1- Materiale te para dhe materiale te tjera Blerjet gjate ushtrimit Ndryshimi I gjendjeve (+ -) 2- Mallra Blerjet gjate ushtrimit Ndryshimi I gjendjeve (+ -) 3- Furnitura, nentrajtime dhe sherbime 4- Shpenzime per personelin a) Pagat b) Trajtime dhe shperblime et tjera c) Sigurime shoqerore dhe te ngjashme 5- Tatime, taksa e derdhje te ngjashme 6- Shpenzime te tjera rrjedhese a)Vlera kontabele Aktiveve Q. te shitura b)Humbje nga mos arketimi I debitoreve c)Te tjera 7-Amortizime dhe provizione a)Amortizimi I aktiveve te qendrueshme b) Provizione per zhvleresime te aktiveve te qend. c)Provizione per zhvleresime te aktiveve qarkulluese d)Provizione per rreziqe e shpenzime e)Kuota e shpenzimeve per tu shperndare T O T A L I (I + II) SHPENZIME FINANCIARE 8-Interesa te paguara dhe per tu paguar 9-Minus vlera nga shitja e letrave me vlere te vendosjes 10-Diferenca negative nga kembimi 11-Provizione per aktivet financiare te Qendrueshme Qark. 12-Te tjera shpenzime financiare T O T A L I (I + II + III) REZULTATI NGA VEPRIMTARITE E ZAKONSHME SHPENZIME TE JASHTEZAKONSHME REZULTATI I JASHTEZAKONSHEM FITIMI PARA TATIMIT TATIMI MBI FITIMIN DHE TE NGJASHEM a) Tatimi mbi fitimin - Per fitimin nga vep. Zakonshme b) Zbritje et tjera

USHTRIMI I USHTRIMI MBYLLUR PARAARDHES

III

IV V VI

TE A R D H U R A T
QSAE

USHTRIMI I MBYLLUR

USHTRIMI PARAARDHES 23

I TE ARDHURA QE HYJNE NE SHIFREN E AFARIZMIT
1-Nga shitja e produkteve te prodhimit te vete 2-Nga kryerja e sherbimeve 3-Nga shitja e mallrave 4-Te tjera shitje e sherbime TOTALI I SHIFRAVE NETO E AFARIZMIT NGA KJO : EKSPORTI II TE ARDHURA TE TJERA (perveç atyre financiare) 5-Shtesa e gjendjeve te prodhimit te vet 6-Prodhimi I aktiveve te qendrushme 7-Subvecione te shfrytezimit 8-Te ardhura te tjera rrjedhese a-Cmimi I shitjes te aktiveve te qend. b-Arketimi I debitoreve te shlyer c-Te tjera 9-Rimarrje amortizimi dhe provizionesh a-Rimarrje amortizimi per aktivet e qendrueshme b-Rimarrje provizionesh per aktivet e qendrueshme c-Rimarrje provizionesh per aktivet qarkulluese d-Rimarrje provizioneshper rreziqe e shpenzime T O T A L (I + II)

III TE ARDHURA TE TJERA FINANCIARE
10-Interesa te fituara dhe te ngjashme 11-Plus vlera nga shitja e letrave me vlere te vendosjes 12-Diferenca pozitive nga kembimi 13-Rimarrje provizionesh nga aktivet financiare 14-Te tjera te ardhura finanziare T O T A L (I + II + III) REZULTATI NGA VEPRIMTARITE E ZAKONSHME -HUMBJE IV TE ARDHURA TE JASHTEZAKONSHME REZULTATI I JASHTEZAKONSHEM -HUMBJE VI REZULTATI I BILANCIT -HUMBJE

QSAE

24

GJENDJA DHE NDRYSHIMET E AKTIVEVE TE QENDRUSHME ME VLERE BRUTO,) Ne mije leke Gjendje ne celje te ushtrimit Shtesa gjate vitit ushtrimor Blerje Krijuar Shtesa tjera Rivlersime Gjithe sejt Paksime gjate vitit ushtrimor Gjendja

Nr. I

EMERTIMI TE PA TRUPEZUARA

Shitje Nx.jasht PaksiKorigj. Gjithe mbyllje te perdor. me tjera vl.bruto sej ushtrimit

1 Shpenzime te nisjes e zgjerimit 2 Shpen. Te kerkimeve te aplikuara dhe
zhvill.

3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

Konces.patenta, marka e tjera ngjashme Fond tregtare Te tjera ne shfrytezim Ne proces e pagesa pjesore Toka, troje, terene Ndertesa Ndertime dhe instalime te pergjithshme
Inst.teknike, makineri, paisje, vegla, instrumenta

II TE TRUPEZUARA

Mjete transporti Paisje zyre dhe informatike Gje e gjalle pune dhe prodhimi Kultura drufrutore Te tjera ne shfrytezim Ne proces e pagesa pjesore
T O T A L I (I + II)

QSAE

PASQYRA E AMORTIZIMEVE Shuma e Nr. Shtesa Plot.lidh me rivle. Amortiz vjetor Gjithesej
Element kaluar

PAKESIME ak.qark. Element te shitur Nx.jasht perdor. Gjithesej Akumuluar mbyll.ushtr .

EMERTIMI

akumul. ne celje

1)

Detajohet sipas rubrikave e posteve te pasqyres se gjendjes se aktiveve te qendrueshme

QSAE

26

SKADENCA E KERKESAVE DEBITORE DHE DETYRIMEVE
Ne mije Leke Nr. PERSHKRIMI
SHUM A

Nga keto me afat kerkimi : Deri ne Nga nje Mbi deri Nje vit Pese vjet Pese vjet

I

KERKESA DEBITORE Kliente shitje dhe sherbime te pafaturuara

1. Kliente shitje e sherbime te faturuara 2. 3. 4. 5. 6
II

Furnitore-Debitore pagesa per porosi Personeli dhe persona fizike te tjere Organizma shoqerore Shteti Ortake - Kapital i paderdhur Ortake - Kerkesa debitore te tjera
DETYRIME

1. 2 3 4 5 6 7 8 9

Hua nga Banka dhe institucione krediti Hua te tjera Shuma te arketuara per porosi Furnitore-Fatura te mbritura Furnitore-Fatura te pa mbritura
Kliente Kreditore - paradhenie te marra

Personeli Shteti tatim taksa Ortake per devident Ortake - detyrime te tjera Detyrime te tjera

QSAE

DETAJIMI SHIFRES NETO TE AFARIZMIT SIPAS AKTIVITETTEVE

Detajoni shifren neto te afarizmit (per shitjet e mallrave te produkteve dhe kryerje sherbime te te ardhurave te shfrytezimit) sipas aktiviteteve ose produkteve te kryera nga sipërmarrja
NR Emertimi i aktiviteteve ose produkteve I 1 2 3 4 5 6 7 II 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 III 1 2 3 4 5 6 7 SHITJE MALLRASH SHUMA Ne mije leke

Mallra te tjera te padetajuara
SHITJE PRODUKTESH

Produkte te tjera te padetajuara
SHITJE PUNIMESH E SHERBIME

T O T A L I I + II + III Totali duhet te korrespondoje me poshte "Shifra neto e afarizmit" te pasqyres Llogaria e rezultatit te ushtrimit (Pjesa te ardhurave te shfrytezimit)

QSAE

28

REZULTATI TATIMOR
Ne Leke

CAKTIMI I FITIMIT
Ne Leke

1. Humbje e Mbartur

ORIGJINA 1. Fitime ose Humbje te mbartura 2. Fitime ose Humbje te Ushtrimit 3. Marre nga rezervat

a) Nga viti b) Nga viti
2. Fitimi i Ushtrimit 3. Shpenzime te pazbritshme(+)

a)Amortizime tej normave tatimore b)Shpenzime pritje e dhurime tej kufirit tatimor c)Gjoba, penalitete, demshperblime d)Provizione qe nuk njihen nga dispozitat e)Te tjera
4. Fitimi tatimor (2+3) 5. Pjesa e humbjes e mbartur(-) 6. Fitimi i tatushem(4-5) Perqindja e tatimit mbi fitimin 7. Shuma e Tatimit te llogaritur INFORMATE Humbja e mbartur eshte zbritur : 4.

a b c d
CAKTIMI I FITIMIT Per rezervat a- Rezerva ligjore (Shoq. Tregetare) b- Rezerva statutore (- " -) c- Rezerva te tjera (- " -) d- Rezerva per zhvillim (Nd. Shteterore) e- Rezerva per shperblime suplementare h- Rezerva te tjera

5 Divedente 6 Fitimi i pacaktuar

Ne vitin_______________Leke

QSAE

NUMRI I PUNONJSEVE DHE FONDI I PAGAVE Ne mije Leke

Numri mesatar KATEGORITE vjetor punonjesve gjithsej 1
Nr.i punonjseve gjithesej (1+2+3+4+5) 1 D r e j t u e s, P r o n a r 2 Puntore 3 Specialist me arsim te larte 4 Teknike 5 Nepunes te thjeshte SHENIME : SHPJEGIME :

Pranuar te rinj 2

Ndryshme gjate vitit (nr. fizik) Gjendje Larguar fund te vitit ushtrimor 3 4

Shperblime Shperblim Ndihma Kontributi Tatime e pagave suplemete shoqerore Sig. Shoq. mbi te gjithesej ntare tjera te menje- dhe perkr- ardhurat hershme ahjen sociale 5 6 7 8 9 10

Fondi

1.Punonjes me kontrate pune te thjeshte (Nr.mesatar vjetor)_____________ 2.Honorare per antare te jashtem te organeve drejtuese _____________

Nr.mesatar i punonjseve (mujor) llogaritet duke vene ne raport shumen e Nr te punonjsve ne te gjitha ditet e muajit me ditet kalendarike te muajit. Numri mesatar vjetor eshte shuma e mesatareve mujore pjestuar me 12. Kollona 5 : permban - Pagen baze per punen e kryer, shtesat e pages per vjetersi pune, per veshtirsi, funksion, grada shkencore etj. Kollona 6 permban :Shperblimet suplementare per rezultate te mira ne pune etj. Kollona 7 permban :Shperblimet e ndryshme qe sipërmarrja mund t'u jape punonjësve te saj. Kollona 8 permban :Ndihmat qe jepen me raste fatkeqsish, lindje, vdekje etj. Kollona 9 perfshin : Kontributin e Sigurimeve Shoqerore qe derdhet ne llogarine e Sigurimeve Shoqerore. Kollona 10 perfshin :Te gjitha ndalesat qe behen ne baze te Ligjit te Tatimit mbi te ardhurat.
QSAE 30

INFORMATA DHE SQARIME TE NEVOJSHME
1 Zbatimi i Rregullave te Vlersimit

FIRMA
HARTUESI DREJTUESI

(Emri Mbiemri) Shenim:

(Emri Mbiemri)
Per plotesimin e kesaj pjese te aneksit te llogarive vjetore shih nenin 49 te

Ligjit Per Kontabilitetin. Plani Kontabel i Pergjithshem (faqe 210). Ne qoftese eshte nevoja shtohen flete te tjera.
Ministria e Financave ndalon riprodhimin, shumefishimin dhe shtypjen e Formulareve te Bilancit

QSAE- Program i trainimit të punonjësve të kreditit dhe manaxherëve të degëve rajonale të BKT

1