PORTFOLIO RZL

Academiejaar: 2010-2011 OLOD: RZL Lector: Van Onsem Anne Marie Auteur: Frederic Horemans

VOORWOORD
Dit portfolio werd geschreven door Horemans Frederic in het kader van het olod RZL. Aan de hand van de theorie in het handboek “Bedrijfsethiek voor hbo” werden onderstaande cases en artikels besproken. De reden van dit werkstuk is om de student een beter beeld te schetsen over ethiek en hoe men er dient mee om te gaan. Het spreekt voor zich dat in de huidige samenleving, ethiek steeds meer en meer aan belangrijkheid wint. Wie onethisch handelt wordt afgestraft door de consument en zal na verloop van termijn hier de negatieve gevolgen van dragen. Ik ben ervan overtuigd dat het actief nadenken over ethische dilemma’s een bijdrage heeft geleverd aan mijn denkbeeld over ethiek, iets dat later zeker nog van pas zal komen.

Pagina 2

Inhoudsopgave
VOORWOORD..................................................................................................................................... 2 INLEIDING ........................................................................................................................................... 6 CASUSSEN ........................................................................................................................................... 7 HOOFDSTUK 1: WAT IS ETHIEK? ..................................................................................................... 7 CASE 1: ‘ZALIG KERSTFEEST’ ....................................................................................................... 7 CASE 2: ‘LANGE WERKTIJDEN IN DE TOERISMEBRANCHE’ ........................................................ 8 CASE 3: ‘BRAND IN CAFE DE HEMEL’ .......................................................................................... 9 HOOFDSTUK 2: WAARDEN EN NORMEN ..................................................................................... 11 CASE 1: ‘EEN AFFAIRE MET DE BAAS’ ....................................................................................... 11 CASE 2: ‘STEEKPENNINGEN’ ..................................................................................................... 11 CASE 3: ‘VARKENSPEST’ ............................................................................................................ 12 HOOFDSTUK 3: ETHISCHE THEORIEEN ......................................................................................... 13 CASE 1: ‘KOPERSSTAKING’ ........................................................................................................ 13 CASE 2: ‘BIJVERDIENSTEN OPGEVEN BIJ BELASTINGEN’ .......................................................... 13 CASE 3: ‘UNIVERSELE VERKLARING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS’ .................................... 14 HOOFDSTUK 4: ETHIEK ALS PROCES ............................................................................................. 15 CASE 1: ‘CHEF BETRAPT’ ........................................................................................................... 15 CASE 2: ‘DE COMPUTERVERKOPER’ ......................................................................................... 16 CASE 3: ‘VOETBALLER HEEFT AANDELEN VAN CONCURRENT’ ................................................ 18 HOOFDSTUK 5: BEROEPSETHIEK .................................................................................................. 20 CASE 1: ‘DOOD DOOR SCHULD’ ................................................................................................ 20 CASE 2: ‘ETIQUETTE OP HET WERK’ ......................................................................................... 20 CASE 3: ‘GROOT KASSUCCES’ ................................................................................................... 21 HOOFDSTUK 6: BEDRIJFSETHIEK EN MVO ................................................................................... 22 CASE 1: ‘ETHIEK EN RECHT’ ...................................................................................................... 22 CASE 2: ‘ETHIEK EN BEDRIJF’ .................................................................................................... 23 CASE 3: ‘ETHIEK EN ONDERNEMERSCHAP’ .............................................................................. 23 HOOFDSTUK 7: DE BEDRIJFSCODE EN DE INTEGERE MANAGER ................................................. 24 CASE 1: ‘KLEDINGCODE RABOBANK’ ........................................................................................ 24 CASE 2: ‘DE BEDRIJFSCODE GEANALYSEERD’ ........................................................................... 25 CASE 3: ‘SCHONE KLEREN’ ........................................................................................................ 29 HOOFDSTUK 8: ETHIEK EN MARKETING ....................................................................................... 30 CASE 1: ‘MISLEIDEND MARKTONDERZOEK’ ............................................................................. 30

Pagina 3

CASE 2: ‘YOGHURT OVER DE DATUM’ ...................................................................................... 31 CASE 3: ‘CHAUFFEUR VEROORZAAKT ONGELUK’ ..................................................................... 32 HOOFDSTUK 9: ETHIEK EN RECLAME ........................................................................................... 32 CASE 1: ‘UNITED COLORS OF MAZDA’...................................................................................... 32 CASE 2: ‘IS ER KOFFIE NA DE DOOD?’....................................................................................... 33 CASE 3: ‘HIJ-MANNENMODE KWETSEND VOOR CHRISTENEN?’ .............................................. 33 HOOFDSTUK 10: ETHIEK EN HRM/PERSONEELSMANAGEMENT.................................................. 34 CASE 1: ‘SOLLICITATIE IN VERWACHTING’ ............................................................................... 34 CASE 2: ‘ONTSLAG PER BRIEF’ .................................................................................................. 35 CASE 3: ‘MEDEWERKER FUNCTIONEERT NIET’......................................................................... 36 HOOFDSTUK 14: STAPPENPLAN ETHIEK ....................................................................................... 37 CASE 1: ‘LEVEREN AAN EEN DICTATUUR?’ ............................................................................... 37 CASE 2: ‘LOUCHE SPELERSMAKELAAR’ ..................................................................................... 38 CASE 3: ‘JESSE OWENS’ ............................................................................................................ 40 ARTIKELS ........................................................................................................................................... 42 Turtelboom vraagt Koekelberg deontologische code voor dienstreizen te maken .................. 42 Stappenplan ............................................................................................................................. 42 Bank dumpt 'arme' klanten: "We zijn de Aldi niet" ................................................................... 45 Stappenplan: ............................................................................................................................ 45 Facebook betaalde pr-bedrijf om Google door slijk te halen .................................................... 48 Stappenplan: ............................................................................................................................ 48 Belspelletjes worden verboden op Vlaamse tv .......................................................................... 50 Stappenplan: ............................................................................................................................ 50 Duitse verzekeraar trakteert beste makelaars op seksorgie ..................................................... 52 Stappenplan: ............................................................................................................................ 53 "Nood aan gedoogbeleid rond euthanasie bij demente patiënten" ......................................... 55 Stappenplan: ............................................................................................................................ 55 Zwartwerk en mensenhandel bij schoonmaakfirma's hamburgertenten ................................. 57 Stappenplan: ............................................................................................................................ 57 CEO Dexia ontving bonus van 600.000 euro in 2010 .................................................................. 59 Stappenplan: ............................................................................................................................ 59 Oorsprong dioxineschandaal: fabrikant vormde vet van lage kwaliteit om tot duur veevoeder ...................................................................................................................................................... 61 Stappenplan: ............................................................................................................................ 62

Pagina 4

'Homotest' voor asielzoekers in Tsjechië onder vuur ................................................................ 64 Stappenplan: ............................................................................................................................ 65 VISIE OP DUURZAAMHEID ................................................................................................................ 66

Pagina 5

INLEIDING
Dit werkstuk bestaat uit 2 luiken. Een eerste luik is de bespreking van de cases uit het handboek “bedrijfsethiek voor hbo”. Deze cases werden besproken volgens de bijhorende vragen uit het boek. Een 2e luik bestaat uit de bespreking van 10 krantenartikels met betrekking tot ethische dilemma’s. Deze krantenartikels werden besproken door middel van het ethische stappenplan uit H14 van het boek. Ten slotte bevat het ook de extra taken die werden opgedragen bij bepaalde hoofdstukken en mijn eigen visie rond duurzaamheid.

Pagina 6

CASUSSEN
HOOFDSTUK 1: WAT IS ETHIEK?
CASE 1: ‘ZALIG KERSTFEEST’
a) Bekijk de advertentie van de Dierenbescherming b) Beschrijf precies wat je ziet in deze reclame. c) Hoe zou je tegen deze reclame aan kunnen kijken vanuit een oogpunt van marketing of marketingcommunicatie? d) Hoe zou je tegen deze reclame aan kunnen kijken vanuit een juridisch oogpunt? Welke juridische vragen zou je kunnen stellen? e) Hoe zou je tegen deze reclame aan kunnen kijken vanuit een ethisch oogpunt? Welke ethische vragen zou je kunnen stellen? f) Geef je eigen mening over deze reclame. Neem daar commerciële, juridische en ethische aspecten in mee.

b) Dit is een advertentie van de dierenbescherming. Op de advertentie is een beeld van Maria te zien, vergezeld met de boodschap „Zalig kerstfeest‟. In haar handen ligt een dood konijn, dat de indruk opwerkt dat het op een gruwelijke manier is geslacht. Op de hand van Maria zijn ook sporen van bloed te zien. Met deze advertentie wil men de mensen bewust maken van het feit dat de dieren die vaak op het kerstmenu voorkomen zoals konijn, eend en kalkoen, vaak op barbaarse omstandigheden worden gekweekt en geslacht. c) De boodschap is kort en krachtig. Er wordt duidelijk gemaakt dat ondanks het vredige karakter van het kerstfeest, we niet blind mogen zijn voor de gruwelijke omstandigheden waarop deze beesten worden gekweekt en geslacht. De slogan „Maak ‟t niet te wild‟ verwijst naar verschillende zaken:  Naast het eten van wild op kerstavond, zijn er ook andere alternatieven. Zo staat er onder de slogan een verwijzing naar een website voor alternatieve recepten Hou het rustig en vreedzaam op het kerstfeest

d) Juridisch gezien zou er wel wat protest tegen dit soort advertenties kunnen komen:   Is de associatie van een heilig persoon met dierenmishandeling veroorloofd? Is de situatie wel zo schrijnend zoals de advertentie doet blijken?

Pagina 7

 

De jagers die het goed menen kunnen zich ook geviseerd voelen door dit soort advertenties. Is de advertentie niet te schokkend voor bepaalde doelgroepen zoals kinderen.

e) Vanuit ethisch standpunt zijn er verschillende vragen die we ons kunnen stellen:   Mag het geloof geassocieerd worden met bepaalde wanpraktijken? Is het ethisch verantwoord dat kleine kinderen deze advertentie zien?

f) Ik vind de boodschap die men wil geven wel goed, maar de manier waarop vind ik minder goed. Ik zou het bloed op de hand van Maria weggelaten hebben, zodat het toch wat minder choquerend is.

CASE 2: ‘LANGE WERKTIJDEN IN DE TOERISMEBRANCHE’
a) b) c) d) e) Lees de volgende case. Hoe kun je tegen deze case aankijken vanuit een commerciële optiek? Hoe zou je tegen deze case aankijken vanuit een juridische optiek? Welke ethische aspecten spelen een rol in deze case? Zou jij de opdracht uitvoeren? Motiveer!

b) Vanuit een commercieel perspectief is er wel een draagvlak. De continuïteit van het bedrijf is belangrijk, niet enkel voor de eigenaar, maar ook voor de werknemers. Indien het bedrijf over kop zou gaan, dan zijn alle werknemers hun job kwijt. Hiermee staat niemand een stap verder. c) Juridisch gezien kan dit wel wat problemen opleveren. Het draaien van zoveel uren is in strijd met de wetgeving. In België bedraagt de normale arbeidsduur van een voltijdse werknemer 32 tot 40 uur per week. Het Europese maximum ligt op 48 uur per week. Dit brengt met zich mee dat 65+ uren per week zowel in strijd is met de Belgische wetgeving, als met de Europese wetgeving. Daarnaast zijn chauffeurs ook verplicht om de verplichte rij en rusttijden te respecteren. Chauffeurs mogen niet langer dan 56 uur per week en 90 uur over 2 weken rijden. Door 65+ uren te rijden per week is men zeker ook in strijd met deze regels d) Het probleem in deze case is dat de operationele manager ervoor moet zorgen dat zijn chauffeurs meer dan 65 uren per week rijden, en dat dit ethisch onverantwoord is wegens verschillende redenen.

Pagina 8

  

Het is wettelijk niet toegestaan Door vermoeidheid verhoogt de kans op (dodelijke) ongevallen De werknemers hebben recht op hun rust, 65 of meer uren achter het stuur is niet gezond voor de werknemers.

e) Ik zou de opdracht niet uitvoeren. Ik kan begrijpen dat er bepaalde maatregelen getroffen moeten worden om de continuïteit te verzekeren, maar de manier waarop men het hier wil oplossen is niet correct. Door de werkuren zo drastisch te verhogen kunnen er mensenlevens op het spel komen te staan. Daarnaast zal men bij een ongeval ook de operationele manager verantwoordelijk stellen, aangezien hij de opdracht gegeven heeft om zulke uren te draaien.

CASE 3: ‘BRAND IN CAFE DE HEMEL’
a) Lees het bericht b) Er zijn drie betekenissen van verantwoordelijkheid. Welke zijn van toepassing op deze case? c) Welke personen, groepen of instanties zijn volgens jou (mede)verantwoordelijk voor deze ramp? Motiveer precies waarom. d) Vraag bij elke personen, groep of instanties af:  Was men vrij in zijn handelen? Waren er gedragsalternatieven?  Had men kennis van zaken?  Beschikte men over voldoende vermogens en vaardigheden om invloed te kunnen uitoefenen op deze situatie? e) Was er bij een of meer spelers sprake van verontschuldigde of verzachtende omstandigheden? f) Op welke manieren wordt vaak in vergelijkbare situaties getracht de verantwoordelijkheid voor het gebeuren te ontlopen?

b) De drie betekenissen van verantwoordelijkheid zijn van toepassing op deze case:  Verantwoording afleggen o Café-eigenaar: voor het maandenlang negeren van de eis om zijn kroeg brandveilig te maken. o De jongere: voor het in brand steken van de sterretjes, waardoor binnen korte tijd de kroeg in brand stond. o De gemeente: de gemeente was op de hoogte van het feit dat de kroeg niet brandveilig was, en heeft er niks tegen ondernomen. Het café had gesloten moeten worden. Plicht en/of taak om voor iets of iemand te zorgen: Als eigenaar van een café is het je taak om te zorgen dat de klanten op een veilige manier de

Pagina 9

avond kunnen doorbrengen. De eigenaar kwam deze verplichting niet na.  Verantwoordelijkheid als deugd: het is de plicht van de café-eigenaar om te zorgen voor zijn klanten. Hij moet nadenken over wat hoort en wat niet hoort. In deze casus moest hij ervoor gezorgd hebben dat het café brandveilig was. Dit heeft hij duidelijk niet gedaan.

c) Er zijn verschillende personen verantwoordelijk in deze casus:     De café-eigenaar: voor het niet naleven van de veiligheidsvoorschriften De barman: voor het uitdelen van de sterretjes De jongere: die de sterretjes in brand stak De gemeente: die op de hoogte was van de gebrekkige brandveiligheid maar niks ondernam om dit voorval te voorkomen.

d) Iedereen was vrij in zijn handelen, al waren andere gedragsalternatieven een betere keuze geweest. De gemeente beschikte over voldoende informatie om vast te kunnen stellen dat het café niet brandveilig was. In dit opzicht had de gemeente wel kennis over de zaken. Daarnaast was de café-eigenaar zich ook bewust van de onveilige omstandigheden waarin hij zijn feestgangers liet vieren. De slachtoffers hadden geen kennis van de gebrekkige brandveiligheid In tegenstelling tot de slachtoffers, konden de café-eigenaar en de gemeente wel iets gedaan hebben om dit te voorkomen. De café-eigenaar had zijn zaak moeten aanpassen conform de regels van de brandveiligheid. Ondanks het feit dat de café-eigenaar dit niet deed, heeft de gemeente ook niet opgetreden tegen de café-eigenaar. De gemeente had de zaak moeten sluiten tot de caféeigenaar de nodige aanpassingen had gedaan. e) Er zijn wel een aantal verzachtende omstandigheden. Meerbepaald op de barman die de sterretjes uitdeelde en de jongere die het sterretje aanstak. Beide partijen konden deze gevolgen niet voorzien, en waren niet op de hoogte van de beperkte brandveiligheid. f) De café-eigenaar kan de schuld van zich afschuiven door te zeggen dat hij niet verantwoordelijk was voor de sterretjes, maar zijn barman. De barman op zijn beurt zal dan zeggen dat hij niet verantwoordelijk is voor een gebrekkige brandveiligheid, en dat dit niet zou gebeurd zijn indien de café-eigenaar zijn zaak brandveilig had gemaakt. De gemeente kan als excuus gebruiken dat ze verschillende keren hebben aangemaand om de zaken te veranderen, en dat ze dus wel het nodige hebben gedaan. Echter zal dit niet volstaan om de schuld van zich af te schuiven. De jongere die de sterretjes in brand stak was ook niet op de hoogte van de gebrekkige brandveiligheid. De sterretjes kwamen ook niet van hem, maar van de barman.

Pagina 10

HOOFDSTUK 2: WAARDEN EN NORMEN
CASE 1: ‘EEN AFFAIRE MET DE BAAS’

a) b) c) d) e) f)

Lees nogmaals de case Welke waarden spelen een rol in dit verhaal? Welke normen spelen een rol in het verhaal? Wat is jouw moreel oordeel over het gedrag van Marie-Claire? Wat is jouw moreel oordeel over het gedrag van de baas van Marie-Claire? Welke waarden hebben een rol gespeeld bij jouw antwoorden bij d. en e. ?

b) Liefde, Trouw, Rechtvaardigheid, Eerlijkheid, Solidariteit, Vrijheid c) Normen    Relationele normen: De omgang tussen Marie-Claire, haar baas en zijn vrouw. Professionele normen: werk en privé dient gescheiden te blijven. Deze relatie kan gevolgen hebben voor de verdere samenwerking. Publieke normen: overspel

d) Haar gedrag is fout. Ze was op de hoogte dat haar baas getrouwd was, maar liet haar daardoor niet afremmen. Ze had het beter wat kalmer aangepakt, en eerst de relatie met haar baas wat laten bekoelen hebben. e) De baas gaat het meest in de fout. Hij is gehuwd en bedriegt zijn vrouw. Hij heeft ook zijn vrouw belogen. Daarnaast maakt hij ook een professionele fout door met een personeelslid een affaire te starten. f) Trouw, vrijheid, rechtvaardigheid

CASE 2: ‘STEEKPENNINGEN’

a) Welke waarden spelen een rol in deze case? b) Welke normen horen bij deze waarden?

Pagina 11

c) Wat vind je van de argumenten die Erik L. heeft om steekpenningen te betalen?

a) Rechtvaardigheid, vrijheid, eerlijkheid, welvaart, gelijkheid b) Normen   Professionele normen: het betalen van steekpenningen is een schending van de beroepscode. Publieke normen: Omkoping is verboden

c) Het ethisch dilemma dat zich hier afspeelt draait rond welvaart. Erik L. is bijna gedwongen om te doen wat zijn concurrerende bedrijven doen. Het betalen van steekpenningen is zeker fout, en zijn gedrag is bijgevolg niet goed te spreken. Natuurlijk is dit iets dat vanuit verschillende perspectieven kan bekeken worden. Doet Erik L. dit om meer geld te verdienen, of doet hij het om zo zijn job te vrijwaren?.

CASE 3: ‘VARKENSPEST’

a) Welke waarden spelen een rol in deze case? b) Welke normen horen bij deze waarden? c) Wat vind je van het gedrag van de varkensboer?

a) Respect, rechtvaardigheid, eerlijkheid, welvaart, gelijkheid b) Normen  Professionele normen: Als varkensboer is het zijn plicht om ervoor te zorgen dat zijn varkens gezond zijn, zodat de mensen die zijn product eten, niet ziek worden. Publieke normen: De boer heeft het verbod op transport genegeerd.

c) Het gedrag van de varkensboer is fout. Hij negeert het verbod op transport en brengt de volksgezondheid in het gevaar. Daarnaast zou een verspreiding van de varkenspest een ramp zijn voor de sector en het imago van de varkensboeren. Daarnaast heeft hij ook geen respect ten opzicht van de andere boeren, door het verbod niet te respecteren.

Pagina 12

HOOFDSTUK 3: ETHISCHE THEORIEEN
CASE 1: ‘KOPERSSTAKING’

b) Is hier sprake van ethisch handelen volgens de gevolgenethiek? c) Is hier sprake van een ethisch goed handelen volgens de theorie van Kant? d) Geef je eigen mening over het gedrag van de ondernemer.

b) Ja. De doelstelling van de ondernemer is om meer producten te verkopen. De manier waarop hij dit zal bereiken is niet echt relevant. Door zijn verpakking milieuvriendelijker te maken zal de consument sneller zijn product kopen. Er is hier dus sprake van ethisch handelen volgens de gevolgenethiek c) Neen. De ondernemer handelt duidelijk uit eigenbelang. In de theorie van Kant is er sprake van vrijheid en eigen keuze. De keuze van milieuvriendelijker te produceren was niet zijn eigen keuze, maar een gevolg van de acties van de consument. De ondernemer heeft enkel een betere verkoop op het oog, niet een beter milieu. d) Vanuit economisch standpunt is zijn beslissing zeker te begrijpen. Om de continuïteit van zijn onderneming te vrijwaren moet hij zijn product kunnen verkopen. De ondernemer heeft duidelijk enkel belang voor zijn verkoopcijfers, en probeert de consument te sussen met een milieuvriendelijker productieproces.

CASE 2: ‘BIJVERDIENSTEN OPGEVEN BIJ BELASTINGEN’

a) Ga uit van de ethische theorie van Kant. Hoe los je dan dit ethisch dilemma op? Motiveer ! b) Hoe kun je vanuit de gevolgenethiek aankijken tegen deze case? Motiveer! c) Geef je eigen mening. Motiveer!

a) Bij de ethische theorie van Kant speel „plichtenbesef‟ een centrale rol. Zo is het in de huidige maatschappij een plicht om je inkomsten aan te geven bij de belastingen, daarenboven is zwartwerk verboden. De student is zich er zeker van bewust dat het zijn plicht is om zijn inkomsten aan te geven. Er is hier sprake van een ethisch dilemma tussen normen als welvaart en eerlijkheid. Door eerlijk te zijn, gaat zijn welvaart achteruit. Indien hij zijn

Pagina 13

inkomsten niet aangeeft, en zijn plicht bijgevolg niet nakomt, stijgt zijn welvaart. b) Het doel dat de student voor ogen heeft is zijn welvaart hoog houden. Door zijn inkomsten aan te geven zal zijn welvaart dalen. De manier waarop hij zijn welvaart hoog kan houden is door zijn inkomsten niet aan te geven. Daarnaast kan het niet aangeven van zijn inkomsten ook kwade gevolgen hebben indien de belastingdienst er achter komt dat hij inkomsten heeft verkregen uit zwartwerk. c) Persoonlijk zou ik mijn inkomsten niet aangeven indien de kans nihil is dat men er achter komt. Dit is misschien ethisch niet verantwoord, maar als student is elke extra cent wel welkom.

CASE 3: ‘UNIVERSELE VERKLARING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS’

a) Lees de volgende fragmenten. b) Geef aan of deze mensenrechten gebaseerd zijn op beginselethiek of op gevolgenethiek. Motiveer. c) Welke van deze mensenrechten vind je voor het bedrijfsleven heel belangrijk? Motiveer.

b) Dit zijn allemaal rechten die gebaseerd zijn op de beginselethiek. Bij de beginselethiek word steeds een beginsel als uitgangspunt genomen voor een ethische beslissing. De bescherming van de rechten van de mens zijn een voorbeeld hiervan. Al deze rechten zijn gebaseerd op de gelijkheid, waardigheid, … van de mens. c) Belangrijk voor het bedrijfsleven:  Recht op vrijheid van mening en meningsuiting: Een werknemer heeft recht op zijn vrijheid, hij is geen eigendom van de onderneming. Daarnaast moet hij ook het recht hebben om zijn eigen mening te verkondigen, weliswaar zolang deze niet indruist tegen bepaalde waarden zoals bvb de privacy van anderen. Recht op arbeid: iedereen heeft het recht op arbeid. Mensen die bijvoorbeeld minder mobiel zijn hebben ook recht op arbeid. De werkgevers moeten hierop anticiperen en ervoor zorgen dat ook deze mensen hun bijdrage kunnen leveren aan de samenleving Recht op gelijk loon voor gelijke arbeid: Discriminatie op de werkvloer op basis van afkomst of geslacht is onaanvaardbaar. Iedereen moet hetzelfde loon krijgen voor dezelfde prestaties.

Pagina 14

Recht om vakverenigingen op te richten: dit sluit min of meer aan bij het recht op vrijheid. Elke werknemer die het nodig acht een vakgroep op te richten, ter bescherming van zijn en zijn collega‟s hun rechten, mag hierin niet tegengewerkt worden.

HOOFDSTUK 4: ETHIEK ALS PROCES
CASE 1: ‘CHEF BETRAPT’

b) Ethisch handelen, begint met gevoel hebben voor ethiek. c) Maak een ethische analyse van deze case aan de hand van de volgende vijf stappen:  het ethisch probleem formuleren;  de moreel verantwoordelijken aanwijzen;  de feiten analyseren;  de stakeholders inventariseren;  de waarden inventariseren. d) Geef een ethisch oordeel bij deze case en beargumenteer je oordeel. e) Welke drempel zou een rol kunnen spelen bij je motivatie om dit standpunt ook om te zetten in handelen?

b) Gevoel hebben voor ethiek is beseffen dat er bepaalde rechten en plichten van anderen in het gedrang komen. In deze case is dit zeker het geval. De auto van een klant wordt beschadigd en jij was getuige van deze gebeurtenis en weet wie de schuldige is. Ethisch gezien moet je jouw verantwoordelijkheid opnemen, alleen kan dit negatieve gevolgen hebben voor jouw carrière. c) Ethische analyse:  Ethisch probleem: Ik ben getuige van een ongeval en weet wie de dader is. De dader, mijn baas, nam zijn verantwoordelijkheid niet op en reed gewoon door. Ik heb het gevoel dat ik mijn verantwoordelijkheid moet opnemen, en mijn baas moet confronteren met de feiten. Echter heb ik morgen een belangrijk gesprek met als onderwerp een mogelijke promotie. Wil ik de kans op promotie ontlopen omdat ik mijn baas wijs op zijn verantwoordelijkheid, of niet? Moreel verantwoordelijken: o De baas: Hij heeft tegen een auto van een klant aangereden en nam zijn verantwoordelijkheid niet op. o Ikzelf: ik was getuige en ben dus moreel verantwoordelijk.

Pagina 15

De feiten analyseren: o Ethische optiek: De baas heeft schade berokkend aan een klant en neemt zijn verantwoordelijkheid niet op. Hij rijdt gewoon door. Ikzelf was getuige en ben dus moreel verantwoordelijk o Economische optiek: De klant kan ontevreden zijn en dit is niet goed voor het bedrijf. Aan de andere kant, als ik mijn baas hierover aanspreek kan dit mij mijn promotie kosten. o Juridische optiek: als getuige ben je verplicht je verantwoordelijkheid te nemen. Stakeholders: o De baas, die het ongeval heeft veroorzaakt. o De klant die schade heeft geleden ten gevolge van het ongeval o ikzelf die getuige ben van het ongeval. o Het bedrijf: ontevreden klanten komen niet terug. Waarden: o Eerlijkheid, rechtvaardigheid, respect: t.o.v. de klant o Arbeid en welvaart: t.o.v. mezelf

d) In eerste instantie had de baas zijn verantwoordelijkheid moeten opnemen door contact op te nemen met de klant en de verzekeringsmaatschappij. In dit geval was er helemaal geen probleem geweest. De werknemer was getuige van dit voorval en staat nu zelf voor een ethisch dilemma: zijn baas met de neus op de feiten drukken of niks doen en een promotie krijgen. e) Drempels:    Gemakzucht: Het is mijn wagen niet, ik heb niks gezien. Eigenbelang: ik zet mijn promotie niet op het spel voor een klant. Geen verantwoordelijkheidsgevoel: ik heb het niet gedaan, het is niet mijn probleem.

CASE 2: ‘DE COMPUTERVERKOPER’

b) Ethisch handelen, begint met gevoel hebben voor ethiek. Leg dit uit aan de hand van deze case c) Wat zou jij doen? Werk je antwoord uit aan de hand van een ethische analyse en beoordeling aan de hand van de volgende zes stappen:  het ethisch probleem formuleren;  de moreel verantwoordelijken aanwijzen;  de feiten analyseren;  de stakeholders inventariseren;  de waarden inventariseren.  Een ethisch oordeel geven met onderbouwing

Pagina 16

d) Stel je voor dat jouw oordeel zou zijn: deze computer hoor ik niet als nieuw te verkopen. Welke drempel zou een oordeel kunnen spelen bij je motivatie om dit standpunt ook om te zetten in handelen?

b) Gevoel hebben voor ethiek is beseffen dat er bepaalde rechten en plichten van anderen in het gedrang komen. In deze case is dit zeker het geval. De baas verplicht je om een computer te verkopen die niet werkt zoals hij hoort te werken. Dit is niet eerlijk ten opzichte van de koper die hiervoor veel geld betaald. c) Ethische analyse:  Ethisch probleem: Een klant bracht een computer terug naar de winkel omdat er een defect aan is. Mijn manager vertelt mij dat ik deze computer weer moet verkopen aan een andere klant, ondanks het feit dat hij niet werkt zoals hij moet werken. Moreel verantwoordelijken: o De manager: hij geeft de opdracht om de defecte computer te verkopen. o Ikzelf: indien ik de orders van mijn baas opvolg, verkoop ik een defecte computer aan de klant. De feiten analyseren: o Ethische optiek: de manager verplicht je een defecte computer te verkopen, dit is onverantwoord. o Economische optiek: de manager denkt enkel aan de verkoopcijfers. Betere verkoopcijfers betekenen een hogere bonus. o Juridische optiek: Het is verboden om producten met een gebrek te verkopen als nieuw. (wet handelspraktijken) Stakeholders: o De manager die de opdracht geeft om de computer terug te verkopen o Ikzelf die op de hoogte ben van het defect, maar verplicht word door mijn baas om hem te verkopen o De klant die een slechte computer zal kopen o Het bedrijf: ontevreden klanten komen niet terug o De overkoepelende beursgenoteerde organisatie: Waarden: o Eerlijkheid, rechtvaardigheid, respect t.o.v. de klant o Zelfrespect: laat ik me dwingen tot iets dat ik zelf niet wil? o Arbeid en welvaart: t.o.v. mezelf

Pagina 17

Ethisch oordeel: Het is onaanvaardbaar dat een klant die op zoek is naar een nieuwe computer, word opgezadeld met een defecte computer.

d) Drempels

 

Gemakzucht bij de manager: we doen alsof er niks gebeurd is. Geen verantwoordelijkheidsgevoel bij de manager: het is niet mijn probleem

CASE 3: ‘VOETBALLER HEEFT AANDELEN VAN CONCURRENT’

b) Ethisch handelen begint met gevoel hebben voor ethiek. c) Maak een ethische analyse van deze case aan de hand van de volgende vijf stappen:  het ethisch probleem formuleren;  de moreel verantwoordelijken aanwijzen;  de feiten analyseren;  de stakeholders inventariseren;  de waarden inventariseren. d) Geef een ethisch oordeel bij deze case en beargumenteer je oordeel. e) Welke drempel zou een rol kunnen spelen bij je motivatie om dit standpunt ook om te zetten in handelen?

b) Als commercieel manager dien je na te denken over de eventuele gevolgen van de wedstrijd tegen Ajax. Indien de speler niet voluit gaat dan kan Ajax hiervan profiteren. Het feit dat de wedstrijd geen belang heeft, is geen verzachtende omstandigheid. Het is de speler zijn plicht om zich te bewijzen ten opzichte van de werkgever en de supporters. c) Ethische analyse:  Ethisch probleem: Er is hier sprake van een waardenconflict. De speler in kwestie is de topspeler van RODA JC. Hij kan het verschil maken. Langs de andere kant bezit deze speler aandelen van Ajax, de volgende tegenstander. Indien Ajax wint, is dit goed voor de aandelenkoers en zal de speler in kwestie een goede zaak doen. Aangezien de match voor RODA JC toch geen belang meer heeft, kan het gebeuren dat de speler in kwestie niet voluit gaat. Moreel verantwoordelijken: o De commercieel manager, die op de hoogte is van de feiten en dit zou moeten aankaarten om zo competitievervalsing te voorkomen

Pagina 18

o 

De speler: die al dan niet voluit gaat tegen Ajax.

De feiten analyseren: o Ethische optiek: is het verantwoord dat je aandelen koopt van een concurrerende voetbalclub? o Economische optiek: de speler kan een goede zaak doen indien hij niet voluit gaat o Juridische optiek: als de speler niet voluit gaat dan kunnen we spreken van competitievervalsing. Stakeholders: o De voetbalclub zelf o De speler o De commercieel manager o De supporters van RODA JC o Sponsors o De medespelers van Roda JC, die hun winstpremie kunnen ontlopen o De trainer, die bij slechte prestaties zijn job dreigt te verliezen o … Waarden: o Eerlijkheid, rechtvaardigheid, respect o Arbeid en welvaart

d) De commercieel manager moet zijn speler aanspreken en hem wijzen op zijn plichten. Hij staat onder contract en hierdoor is het de speler zijn plicht om er alles aan te doen om de wedstrijd tegen Ajax te winnen. Daarnaast beïnvloed het resultaat ook allerlei andere stakeholders zoals de supporters, sponsors,… e) Drempels   Gemakzucht bij de commercieel manager: de match heeft geen enkel belang meer . Wie zegt er bovendien dat de speler niet voluit zal gaan? Geen verantwoordelijkheidsgevoel bij de commercieel manager: het is de speler zijn verantwoordelijkheid om het te melden bij het bestuur, niet die van mij.

Pagina 19

HOOFDSTUK 5: BEROEPSETHIEK
CASE 1: ‘DOOD DOOR SCHULD’
b) Wat vind je van het gedrag van de baas van de technicus? c) Wat vind je van het gedrag van de technicus? d) Hoe kan voorkomen worden dat de zaken lopen zoals in deze case?

b) Het gedrag van de baas is onaanvaardbaar. In de transportsector is veiligheid een prioriteit, zeker als het gaat om luchtvaart. Een defect kan desastreuze gevolgen hebben. Het is onverantwoord dat er zo lichtzinnig wordt omgegaan met controles. Als gevolg van deze lakse houding zijn er tientallen mensen om het leven gekomen en wordt de technicus „dood door schuld‟ ten laste gelegd. c) De technicus treft in deze case ook schuld. Hij is verantwoordelijk voor de controle op het

vliegtuig en zou zich niet mogen laten dwingen tot het ondertekenen van dat document zonder dat de effectieve controle is uitgevoerd. Natuurlijk speelt hier het ethisch dilemma. Indien hij de orders van zijn baas niet zou opgevolgd hebben zou hij zijn baan op het spel gezet hebben. Als 55-jarige zou het niet gemakkelijk geweest zijn om ergens anders nog werk te vinden.
d) Door de werknemers meer rechten te geven en ze een soort van bescherming te geven indien ze de orders van hun baas niet willen opvolgen wanneer ze vinden dat het vliegtuig niet klaar is om op te stijgen. Daarnaast heb je ook nog andere organisaties zoals vakbonden, die redelijk veel invloed kunnen uitoefenen op het management van het bedrijf. De controle zou men ook kunnen laten uitvoeren door externe controleurs, van een andere instantie, waardoor er geen band van gezag is.

CASE 2: ‘ETIQUETTE OP HET WERK’
b) Beschrijf vijf belangrijke etiquetteregels in het bedrijf waar je een bijbaantje hebt of het bedrijf waar je stage hebt gelopen (of loopt). c) Hoe kijk je zelf aan tegen deze regels?

b) Vijf belangrijke etiquetteregels:     Kleding op het werk Omgang met collega‟s Omgang met de klanten Afspraken nakomen

Pagina 20

Roken op het werk

c) Gedragsregels zijn heel belangrijk binnen een bepaalde organisatie. Iedereen moet weten wat zijn rechten en plichten zijn. Op mijn stageplaats worden deze etiquetteregels vertaalt naar een aantal ongeschreven regels:     Kleding: Casual, deftig Omgang met collega‟s en klanten: op een rustige en respectvolle manier Afspraken nakomen: op tijd zijn, indien er een bepaalde opdracht word gegeven, deze opdracht ook afwerken binnen de voorziene tijd,… Roken op het werk: het is niet verboden, maar men verwacht wel dat dit maar en beperkte mate gebeurd.

CASE 3: ‘GROOT KASSUCCES’
b) Maak een ethische analyse van deze case aan de hand van de volgende vijf stappen:  het ethisch probleem formuleren;  de moreel verantwoordelijken aanwijzen;  de feiten analyseren;  de stakeholders inventariseren;  de waarden inventariseren. c) Geef een ethisch oordeel bij deze case en beargumenteer je oordeel.

b) Ethische analyse  Ethisch probleem: In deze case is er sprake van een dilemma tussen de waarden „welvaart‟ en „respect‟. In het boek staan krenkende opmerkingen die door de Marokkaanse jongeren niet in dank van worden afgenomen. Door het feit dat dit boek zo controversieel is, zal de verkoop wel goed lopen, wat het bedrijf dan weer ten goede komt Moreel verantwoordelijken: o De auteur, die het boek gemaakt heeft o De directeur marketing: die moet oordelen of het boek zal uitgegeven worden of niet o De uitgeverij De feiten analyseren: o Ethische optiek: de publicatie van dit boek zal voor heel wat controverse zorgen. Dit kan leiden tot onnodig geweld. o Economische optiek: door de controverse zal het boek goed verkopen. Dit is goed voor de zaken

Pagina 21

o

Juridische optiek: het kan zijn dat bepaalde mensen klacht indienen omdat ze zich gediscrimineerd voelen.

Stakeholders: o De samenleving o In het bijzonder de Marokkaanse gemeenschap o De uitgeverij o De auteur o De geldschieters van het fonds Waarden: o Rechtvaardigheid, respect t.o.v. de Marokkaanse jongeren o Vrijheid van meningsuiting o Arbeid en welvaart:

HOOFDSTUK 6: BEDRIJFSETHIEK EN MVO
CASE 1: ‘ETHIEK EN RECHT’

Gebied 1: ethisch en legaal o Oxfam wereldwinkels: Dit is een internationale organisatie die zich inzet voor de eerlijke handel. Ze brengen een groot gamma van wereldproducten aan de man, waarvoor de producenten, vaak arme boeren, een eerlijke prijs hebben gekregen. Gebied 2: ethisch en illegaal o Euthanasie: iets dat in mijn ogen ethisch verantwoord is in bepaalde gevallen, maar in vele landen als een illegale daad word aanzien. Gebied 3: onethisch en legaal o De wapenverkoop aan dictatoriale regimes. Deze wapens worden vervolgens vaak gebruikt tegen burgers. Echter is het niet illegaal om deze wapens te verkopen. Gebied 4: onethisch en illegaal o Bedrijven die gevaarlijke afvalstoffen dumpt in de rivier of zee, wat vervolgens heel wat vervuiling met zich meebrengt. Dit soort praktijken is zowel onethisch als illegaal.

Pagina 22

CASE 2: ‘ETHIEK EN BEDRIJF’
b) We geven nu tien stellingen over ethiek en bedrijf. Geef aan of er sprake is van minimale visie, een tussenvisie of een maximale visie. Een standpunt dat zelfs het „minimale‟ niveau niet haalt is ook mogelijk.

b) Stellingen a. Een bedrijf mag haar medewerkers niet zwart betalen o Minimale visie b. Een mondelinge overeenkomst behoor je na te leven. o Minimale visie c. Antidateren hoort niet. o Minimale visie d. Een winkel dient eerlijk t zijn in de informatie die zij aan de klant verschaft. o Tussenvisie e. Een bedrijf behoort een redelijk aantal gehandicapten in dienst te nemen (meer dan wettelijk verplicht is). o Tussenvisie f. Bij een vacature hoort een bedrijf bij gelijke capaciteiten een vrouw aan te nemen. o Tussenvisie g. Een bedrijf behoort niet te investeren in landen die de mensenrechten op grove wijze schenden. o Tussenvisie h. Belangrijkste doelstelling van de onderneming is zorg voor werkgelegenheid. o Tussenvisie i. Een multinationale onderneming behoort als doel te hebben de arme mensen in de derde wereld te steunen. o Maximale visie j. Een bedrijf hoort niet aan ethiek te doen. Zaken zijn zaken o Standpunt dat zelfs het „minimale‟ niveau niet haalt

CASE 3: ‘ETHIEK EN ONDERNEMERSCHAP’

Pagina 23

HOOFDSTUK 7: DE BEDRIJFSCODE EN DE INTEGERE MANAGER
CASE 1: ‘KLEDINGCODE RABOBANK’
a) Waarom ontwikkelt de Rabobank adviezen en regels over kleding? b) In dit bericht lezen we ook: “De Rabobank wil geen bedrijfskleding omdat daardoor de persoonlijkheid van de medewerker wordt aangetast.”. Leg uit wat met deze zin bedoeld kan zijn. c) Een aantal Rabokantoren heeft de adviezen ook in huisregels vastgelegd. Wat is het verschil tussen een kledingsadvies en een huisregel over kleding? d) Geef je eigen mening over het kledingbeleid van de Rabobank.

a) Rabobank is van oordeel dat omgangsvormen, uiterlijk en kleding een belangrijke invloed hebben op de relatie met de klanten. Om hierop te anticiperen hebben ze een bedrijfscode ontwikkeld met betrekking tot de kledingsstijl. b) Bepaalde werknemers zouden zich niet goed in hun vel voelen als ze verplicht een bepaald uniform moeten dragen. Hierdoor heeft Rabobank ervoor gekozen om geen uniformen in te voeren, maar de werknemers zelf een beetje vrijheid te geven in de keuze van hun kleding. Bovendien zou een ontevreden werknemer leiden tot een lagere motivatie, wat de productiviteit en de omgang met klanten kan beïnvloeden. c) Een kledingsadvies is niet bindend, een huisregel wel. d) Ik denk dat het goed is dat bedrijven een bepaalde bedrijfscode ontwikkelen met betrekking tot de kledingsstijl. De werknemers vormen het orgaan waarmee de klanten in contact komen. Hierdoor is het ook belangrijk dat deze werknemers een goede indruk nalaten op de klant.

Pagina 24

CASE 2: ‘DE BEDRIJFSCODE GEANALYSEERD’
a) Zorg dat je beschikking krijgt over de bedrijfscode van een groot bedrijf. b) Lees de bedrijfscode c) Welke van de volgende aspecten herken je in deze bedrijfscode:  de missie van het bedrijf;  de kernwaarden;  de verantwoordelijkheden van het bedrijf ten opzichte van stakeholders;  normen en regels. Licht je antwoord toe en geef voorbeelden uit de bedrijfscode.

a) Ik heb gekozen voor de bedrijfscode van de Colruyt groep1 c) Welke van de volgende aspecten herken je in deze bedrijfscode  De missie van het bedrijf: Binnen de Groep Colruyt willen we samen duurzaam meerwaarde creëren: vanuit onze economische impuls brengen we ook op maatschappelijk en ecologisch vlak een positieve spiraal op gang. We geloven dat ons ondernemerschap op die manier de motor is voor een duurzame evolutie. De kernwaarden o Maatschappelijk verbonden: Het zijn de medewerkers die de Groep Colruyt maken tot wat zij is. Ons doen en laten heeft ook impact op onze klanten, leveranciers, partners, de samenleving… Vanuit dit besef van sterke verbondenheid en permanente wisselwerking willen we zinvol zijn voor iedereen die van dicht of ver bij onze onderneming betrokken is. Milieubewust: Ieder van ons heeft een impact op het ecosysteem en is daar ook mee verbonden. Wij ondernemen met respect voor de planeet door een minimaal gebruik van grondstoffen en maximaal gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Zo werken we mee aan een gezond leefmilieu, ook voor de komende generaties. Streven naar maximale efficiëntie: Duurzaam ondernemen betekent ervoor zorgen dat we kunnen blijven ondernemen. Daarom streven wij naar een maximale efficiëntie: we willen met een minimum aan ergie en menselijke inspanning voor een maximum aan zinvolle economische meerwaarde en menselijke ontwikkeling zorgen.

o

o

1

http://www.colruytgroup.be/colruytgroup/static/duurzaam-ondernemen-Visie_be-nl.shtml

Pagina 25

o

Onder-nemen = verantwoordelijkheid opnemen: Als lerende organisatie nemen wij actief onze verantwoordelijkheid op door bewuste keuzes te maken en initiatief te nemen. Zo brengen we stap voor stap een positieve spiraal op gang en hopen we onze omgeving te inspireren om samen een verschil te maken.

De verantwoordelijkheden van het bedrijf ten opzichte van de stakeholders: o Milieu en energie: De Groep Colruyt onderneemt met respect voor het ecosysteem. Dat betekent enerzijds dat we zo energiezuinig mogelijk werken, want de „groenste‟ energie is de energie die je niet verbruikt. Anderzijds doen we maximaal een beroep op hernieuwbare energiebronnen. Voorts willen we ook het verschil maken met een duurzaam afvalbeleid, duurzame bouwtechnieken en alternatieve brandstoffen. Mobiliteit: Mobiliteit en transport zijn belangrijke thema's voor de Groep Colruyt. We doen er alles aan om zowel het woon-werkverkeer van onze werknemers als ons goederentransport te optimaliseren. Maatschappelijke projecten: Omdat de Groep Colruyt gelooft dat opleiding en scholing de sleutels zijn om tot verdere ontwikkeling te komen, zowel individueel als in gemeenschap, zijn we in 2002 gestart met enkele kleinschalige scholings- en opleidingsprojecten. Omdat we onze investeringen in opleiding in het Zuiden de komende jaren graag systematisch willen verhogen, hebben we ons eigen bedrijfsfonds opgericht: de „Collibri Foundation for education‟.

o

o

Normen en regels Deze worden geregeld door talloze charters die ze hebben afgesloten: o Milieucharter2 In dit Green Line-programma besteedt Colruyt vooral aandacht aan producten, diensten of realisaties die een positieve bijdrage leveren voor het leefmilieu. Dit houdt o.m. in dat, zowel op het vlak van productie, recyclage en afvalverwerking, als door het verstandig gebruik van grondstoffen, energie e.d., blijk wordt gegeven van : - respect voor het water; - respect voor de lucht;

2

http://www.colruytgroup.be/colruytgroup/static/milieu_charter_be-nl.shtml

Pagina 26

- respect voor de bodem; - aandacht en inzet voor veiliger en milieuvriendelijker verkeer; - aandacht en inzet voor beperking van geluidshinder - aandacht voor een ecologisch verantwoorde ruimtelijke ordening. o Transportcharter3 In de transportafdeling van Colruyt werken uitsluitend beroepschauffeurs. Dat zijn zowel eigen chauffeurs als externe transporteurs die voor ons rijden. Zij willen zich inzetten voor meer hoffelijkheid en veiligheid op de weg. Daartoe hebben ze in groepen rond dit thema gewerkt. Het resultaat is dit TransportCharter dat door elke chauffeur werd ondertekend en op 9 februari 1998 publiek werd gemaakt.  De verkeersregels kennen én respecteren Om op de hoogte te blijven van nieuwe of veranderde wetgeving, krijgen de chauffeurs bij Colruyt de nodige informatie over elke wijziging in de bestaande verkeersregels. Indien nodig worden de praktische aspecten ervan in groep besproken. Preventief rijden Elke nieuwe chauffeur bij Colruyt volgt het speciale opleidingsprogramma 'Preventief rijden'. Zo krijgt hij meer inzicht in het verkeer, leert hij anticiperen op gevaarlijke verkeerssituaties en kan hij het gedrag van andere weggebruikers beter inschatten. Voldoende afstand houden De chauffeurs bij Colruyt houden voldoende afstand, in functie van de verkeersdrukte en de snelheid. Ze engageren zich ook om, na een inhaalmanoeuvre of het invoegen van een ander voertuig, zo vlug mogelijk die veilige afstand te herstellen. Snelheidsbeperkingen naleven De chauffeurs bij Colruyt rijden tegen een veilige snelheid, aangepast aan de verkeerssituatie (op de autosnelweg, in een stedelijke omgeving, bebouwde kom en bij wegenwerken) en aan de weersomstandigheden zoals mist, regen of ijzel. Extra aandacht voor de zwakke weggebruiker De chauffeurs bij Colruyt passen in het bijzonder hun snelheid en rijstijl aan voor zwakke weg- gebruikers als voetgangers, spelende kinderen, fietsers en motorrijders. Dat betekent trager rijden aan zebrapaden en in de nabijheid van scholen, voldoende afstand houden van voet- en fietspaden, extra voorzichtig zijn bij het uitzwenken van de oplegger in bochten, enz.

3

http://www.colruytgroup.be/colruytgroup/static/milieu_transportcharter_be-nl.shtml

Pagina 27

Kalm en hoffelijk blijven De chauffeurs bij Colruyt blijven kalm, ook in moeilijke verkeerssituaties zoals aanschuiven in files, uitvoeren van manoeuvres, invoegen bij rotondes, enz. Als ervaren chauffeurs blijven ze hoffelijk en laten ze zich niet uitdagen. Toeteren en knipperen met de lichten bijvoorbeeld, gebeurt alleen bij gevaar. Waarderen hoffelijk rijgedrag andere weggebruikers Chauffeurs bij Colruyt waarderen hoffelijk rijgedrag van de andere weggebruikers en beant- woorden dat met een vriendelijk gebaar. Op die manier willen ze meer hoffelijkheid in het verkeer aanmoedigen. Controleren van het voertuig voor vertrek Voor ze vertrekken, controleren de chauffeurs bij Colruyt zelf hun trekker en oplegger: de banden, de lichten, de remmen en de lading. Elke onregelmatigheid signaleren ze onmiddellijk. Indien nodig vertrekt de chauffeur niet en gaat de vrachtwagen eerst naar de garage. Bereid om te helpen In geval van nood zijn de chauffeurs bij Colruyt bereid om collega's-beroepschauffeurs en andere weggebruikers een handje toe te steken. Fit en fris de weg op Wanneer de chauffeurs bij Colruyt moeten rijden, zijn ze fit. Dit betekent dat ze voldoende uitgerust vertrekken, geen alcohol, drugs of roesverwekkende middelen gebruiken, enz. Het betekent eveneens dat ze een rit kunnen weigeren indien ze daardoor onvoldoende rusttijd kunnen nemen.x

o

Charter van Colruyt en DreamLand omtrent kinderarbeid en werkomstandigheden4 Met dit charter willen Colruyt en DreamLand een bijdrage leveren tot:  de vermindering van kinderarbeid;  en de verbetering van de werkomstandigheden bij de producenten van goederen die we te koop aanbieden. Daarom hebben Colruyt en DreamLand samen een gedragscode opgesteld waaraan onze producenten moeten beantwoorden. Die code bevat specifieke maatregelen om kinderarbeid te verbieden en om de werkomstandigheden van jongeren, en van de werknemers in het algemeen, te verbeteren. Colruyt en DreamLand zijn zich ervan bewust dat er altijd rekening moet worden gehouden met de economische en sociale realiteit in het productieland. Zo kan bijvoorbeeld het inkomen

4

http://www.colruytgroup.be/colruytgroup/static/kinderarbeid_be-nl.shtml#a

Pagina 28

van de kinderen noodzakelijk zijn in het gezin. Daarom willen we omzichtig te werk gaan en stap voor stap komen tot de naleving van onze gedragscode. Anderzijds engageren Colruyt en DreamLand zich om zelf een aantal acties te ondernemen om kinderen en jongeren in de productielanden meer kansen te geven om zich te ontplooien. Wanneer Colruyt en DreamLand vaststellen dat een producent de gedragscode niet naleeft, wordt in samenwerking met die producent een 'Corrective Plan' opgesteld. Daarin worden de maatregelen opgenomen die de onderneming moet nemen om te voldoen aan de eisen van onze gedragscode en ook het tijdstip waarop die in voege moeten zijn. Naar gelang van de ernst en de frequentie van de overtredingen kunnen Colruyt/DreamLand volgende maatregelen nemen tegenover hun producenten:    annuleren van lopende bestellingen; tijdelijk stopzetten van de samenwerking; de samenwerking definitief beëindigen.

CASE 3: ‘SCHONE KLEREN’
b) c) d) e) Onderzoek of er gedragscodes voor de kledingbranche zijn ontwikkeld. Geef een korte samenvatting van een van de gedragscodes Door wie is deze code ontwikkeld? Welke bedrijven en/of branches stemmen hun zakendoen af op deze code?

b) In de kledingbranche zijn er een aantal gedragcodes en labels terug te vinden. Zo hebben we bijvoorbeeld de gedragscode van SKC, het Max Havelaar Label, De Fair wear foundation,… c) Fair wear Foundation5 De gedragscode is gebaseerd op de conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de VN. De arbeidsnormen zijn daarom in overeenstemming met maatstaven vastgelegd door de internationale gemeenschap:    Geen dwangarbeid (ILO Conventies 29 en 105); Geen discriminatie van werknemers (ILO Conventies 100 en 111); Geen kinderarbeid (ILO Conventies 138 en 182);

5

http://www.labelinfo.be/label/lange_fiche/22/

Pagina 29

   

Vrijheid van (vak)vereniging en het recht op collectieve arbeidsonderhandelingen (ILO Conventies 87, 98 en 135 en Aanbeveling 143); Betaling van een 'leefbaar loon' (ILO Conventies 26 en 131, en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens); Geen buitensporig overwerk (ILO Conventie 1); Veilige en gezonde arbeidsomstandigheden (ILO Conventie 155); Vastgelegde wettige arbeidsovereenkomst.

d) De dragende organisatie, Fair Wear Foundation, is een initiatief van ondernemersorganisaties in de modebranche, de vakbeweging en maatschappelijke organisaties. Het bestuur en de staf van FWF worden ondersteund door een College van Deskundigen. FWF is gestart in Nederland, maar tracht soortgelijke initiatieven in andere landen te bundelen in een Europees initiatief. Daartoe is FWF op Europees niveau in overleg met stakeholders: bedrijven, vakbeweging, maatschappelijke organisaties.6 e) De Fair wear Foundation gedragscode word toegepast in verschillende bedrijven. Voor een overzicht van de bedrijven die deze gedragscode toepassen verwijs ik graag door naar volgende link: http://fairwear.org/?w=fair-wear-brands

HOOFDSTUK 8: ETHIEK EN MARKETING
CASE 1: ‘MISLEIDEND MARKTONDERZOEK’
a) Lees de volgende case b) Voer je deze opdracht uit? Motiveer! c) Wat is het beleid van de opleiding waar je studeert aangaande deze situatie?

b) Ik zou contact opnemen met mijn stagebegeleider en vragen wat hij/zij ervan denkt vooraleer ik zou overgaan tot actie. Jezelf bedrieglijk uitgeven kan nare gevolgen hebben. c) Ik denk dat men bij de Arteveldehogeschool heel streng is op dit vlak. Indien dit zou gebeuren zonder overleg met de stagebegeleider zou de student daarvoor gestraft kunnen worden, ook al is het in opdracht van de stagementor.

6

http://www.labelinfo.be/label/lange_fiche/22/#algemene_informatie

Pagina 30

CASE 2: ‘YOGHURT OVER DE DATUM’
b) Welke drie theorieën zijn er over morele productverantwoordelijkheid? Vat de theorieën kort samen. c) Pas de drie theorieën toe op deze case. d) Welke theorie vind jij de beste? Motiveer.

b) Theorieën  De Contracttheorie: De verantwoordelijkheid ligt bij de klant. Hij moet opletten wat hij koopt. De producent gaat vrijuit. De Geredezorgtheorie: Hier ligt de verantwoordelijkheid meer bij de producent/verkoper. De consument wordt gezien als zwak en heeft bescherming nodig. Zo dient de producent/verkoper de consument o.a. te vrijwaren voor verborgen gebreken. De Socialekostentheorie: Hier ligt de verantwoordelijkheid volledig bij de producent. Hij brengt immers de producten op de markt. De producent is verantwoordelijk voor alle gebreken en voor elke schade die voortvloeit uit het gebruik van zijn product, zelfs wanneer hij alle voorzorgsmaatregelen heeft genomen bij het ontwerpen en produceren van zijn product en bij de informatieverschaffing aan de consument.

c) Theorieën  De Contracttheorie: De consument is verantwoordelijk. Hij had de houdbaarheidsdatum van het product moeten controleren vooraleer hij overging tot de aankoop ervan. De Geredezorgtheorie: De verantwoordelijkheid ligt bij de supermarkt. Deze had de klant moeten inlichten over het feit dat de yoghurt over tijd was. De klant gaat echter ook niet geheel vrijuit, maar word als zwakke gebruiker wel in bescherming genomen De Socialekostentheorie: De verantwoordelijkheid ligt geheel bij de supermarkt. Hij heeft het product in de schappen geplaatst en de consument misleid. De klant treft geen enkele schuld

d) Voor mij persoonlijk is de geredezorgtheorie het beste. Beide partijen zijn verantwoordelijk en dienen de nodige voorzorgsmaatregelen te nemen. De producent mag geen vervallen producten in de rekken plaatsen en de consument moet de houdbaarheidsdatum controleren vooraleer hij overgaat tot de aankoop.

Pagina 31

CASE 3: ‘CHAUFFEUR VEROORZAAKT ONGELUK’
a) Verantwoordelijkheid bestaat niet alleen voor producten, maar ook voor diensten. Dat zien we in de volgende case. Lees deze case. b) Wie is er in deze case verantwoordelijk. Motiveer!

b) Als eerste moet de touringcaroperator de wet naleven. Deze wet regelt onder andere de rusttijden en ook het aantal aanwezige chauffeurs in het voertuig in verhouding tot de tijd die moet gereden worden. Het is duidelijk dat de operator hier in de fout is gegaan door maar één chauffeur aan te stellen voor de rit. Maar ook de chauffeur kan verantwoordelijk geacht worden. Hij had immers de operator moeten aanspreken en hem duiden op het feit dat het wettelijk verboden is wat hij moest doen. Indien de operator bij zijn standpunt zou blijven, zou de chauffeur zijn verantwoordelijkheid moeten opnemen en weigeren nog verder te werken. Het is wel begrijpelijke dat de chauffeur bezwijkt onder de druk van zijn werkgever (de touroperator) want er bestaat een kans op ontslag indien hij de bevelen van zijn baas niet opvolgt. Bij de chauffeur kunnen we dus praten over verzachtende omstandigheden.

HOOFDSTUK 9: ETHIEK EN RECLAME
CASE 1: ‘UNITED COLORS OF MAZDA’
b) Beschrijf wat je ziet op deze advertentie c) Welk standpunt zou jij innemen? Zou je de reclame willen verbieden? Motiveer!

b) Er word een close-up foto getoond van een vrouw met een blauw oog. De kleuren die ze uitslaat rond haar oog worden gebruikt om het kleurengamma van united colors of Mazda te tonen. c) Ik vind dit geen goede reclame en zou deze reclame verbieden. De associatie van een vrouw met een blauw oog is ongepast. Het roept meteen gevoelens op van partnergeweld en bijgevolg is het discriminerend voor de vrouw. Bovendien heeft dit in de verste verte niets met auto‟s te maken.

Pagina 32

Daarnaast zou men deze reclame ook kunnen verwarren met een bekend merk: „united colors of benneton‟. Ik denk niet dat men daarmee wil geassocieerd worden.

CASE 2: ‘IS ER KOFFIE NA DE DOOD?’
b) Welk standpunt zou jij innemen? Zou je de reclame willen verbieden? Motiveer!

b) Ik vind deze reclame niet aanstootgevend. Met deze reclame wil men de link leggen met de goede afhandeling van de uitvaart. Echter stel ik me wel de vraag of de nabestaanden van een overledene dit soort reclame kunnen appreciëren. Ik zou deze reclame niet verbieden

CASE 3: ‘HIJ-MANNENMODE KWETSEND VOOR CHRISTENEN?’
b) Beschrijf wat je ziet op deze advertentie c) Vind je deze reclame kwetsend voor christenen? d) Welk standpunt zou jij innemen? Zou je de reclame willen verbieden? Motiveer!

b) Op de afbeelding is een man te zien die een smoking draagt. Op de achtergrond zien we een vensterraam dat typisch is voor middeleeuwse kerken. Daarnaast draagt de man in smoking ook een wit boordje. Hierdoor is de associatie met het geloof snel gemaakt. De boodschap die onder de afbeelding staat luidt „hij is er ook voor u. Smoking 200,-„. Dit is dubbelzinnig. In combinatie met de afbeelding leg je meteen de link met een religieus persoon, zoals een priester. Maar “Hij” is ook een kledingmerk. c) Ik vind deze reclame persoonlijk niet kwetsend, al kan ik me voorstellen dat bepaalde christenen vinden dat het geloof niet geassocieerd mag worden met een marketingstunt. d) Ik zou deze reclame niet verbieden. De associatie van een gelovige met een kledingmerk kan dan wel kwetsend zijn voor bepaalde personen, maar ik denk dat de meerderheid van de mensen hier geen problemen mee hebben. We leven bovendien in de 21e en niet in de 15e eeuw.

Pagina 33

HOOFDSTUK 10: ETHIEK EN HRM/PERSONEELSMANAGEMENT
CASE 1: ‘SOLLICITATIE IN VERWACHTING’
b) Maak een ethische analyse van deze case aan de hand van de 5 stappen c) Geef een ethisch oordeel bij deze case en beargumenteer je oordeel.

b) Ethische analyse  Ethisch probleem: in deze case is er sprake van een waardenconflict tussen rechtvaardigheid en welvaart. Op basis van de kwaliteiten van beide kandidaten is de vrouw de betere. Het zou dus rechtvaardig zijn indien men de vrouw in dienst neemt. Langs de andere kant speelt welvaart ook een rol. De vrouw is mogelijk zwanger en dit kan problemen opleveren in de toekomst. Moreel o o o verantwoordelijken: De personeelsconsultant De manager van de sales-afdeling De personeelsmanager

De feiten analyseren: o Ethische optiek: de vrouw is de meest geschikte kandidate. Het feit dat ze zwanger is zou geen beslissende factor mogen zijn. o Economische optiek: de vrouw is de meest geschikte kandidate en zou naar alle waarschijnlijkheid de betere verkoopster zijn. Echter zal ze door haar zwangerschap in een later stadium niet meer inzetbaar zijn, in tegenstelling tot de man. o Juridische optiek: juridisch gezien mag je bij de aanwerving van nieuwe werknemers niet discrimineren. Indien de vrouw niet zou worden aangenomen omwille van haar mogelijke zwangerschap dan is er sprake van discriminatie; Stakeholders: o Het bedrijf o De klanten o De kandidaten voor de job o De personeelsconsultant, manager van de sales-afdeling en de personeelsmanager Waarden: o Rechtvaardigheid, eerlijkheid: is de vrouw eerlijk over haar zwangerschap? Is de uiteindelijke keuze van de personeelsconsulent rechtvaardig? o Arbeid en welvaart: in hoeverre is de vrouw inzetbaar na haar eventuele zwangerschap?

Pagina 34

c) Los van alles zou het rechtvaardig zijn als de vrouw de job krijgt. Zij is de betere kandidate. Echter kan de zwangerschap wel stokken in het wiel steken. Daarom is het belangrijk dat de personeelsconsulent dit bespreekt met de vrouw om zo te weten te komen hoe zij haar toekomst ziet na een eventuele zwangerschap. Zal ze snel weer inzetbaar zijn, of wil ze gedurende een lange tijd op zwangerschapsverlof?

CASE 2: ‘ONTSLAG PER BRIEF’
b) Ondanks het feit dat de bank per jaar vier miljard winst maakt, wil ze zevenduizend mensen ontslaan. Vind je dat deze voorgenomen handelwijze op een of andere manier ethisch te rechtvaardigen is? Motiveer. c) De Raad van Bestuur wil selecteren op basis van kwaliteit en niet op basis van Lifo. Welke argumenten voor en tegen zijn bij beide selectiecriteria te noemen? d) Welk criterium voor selectie vind jij het best te rechtvaardigen in de gegeven situatie? e) De Raad van Bestuur heeft een bepaalde procedure voor ogen: vaststellen van de streefformatie, vaststellen van lijsten van medewerkers die mogen blijven dan wel moeten vertrekken en het sturen van brieven. Wat vind je van deze procedure? f) Hoe zou jij omgaan met de opdracht van de Raad van Bestuur om deze plannen integraal uit te voeren?

b) Ik vind van wel. De sociale sanering had in het verleden al gebeurd moeten zijn. Door het feit dat het sociale klimaat in die tijd niet gunstig was stelde de bank dit uit. Ondanks dat de bank nog steeds winst maakt, moet de toekomstige rendabiliteit van de onderneming wel kunnen gegarandeerd worden. Dit heeft tot gevolg dat men tot actie moet overgaan. c) LIFO (+) Anciënniteit is iets dat gerespecteerd dient te worden. Daarnaast zijn de oudere werknemers ook een kwetsbare groep. De jongere/nieuwe werknemers mogen niet gediscrimineerd worden op basis van anciënniteit. Iedereen verdiend beoordeeld te worden op zijn/haar kwaliteiten.

(-)

Selectie op basis van kwaliteit (+) Op deze manier worden de beste werknemers behouden. Dit komt het bedrijf ten goede Voor de jongere werknemers die ontslagen worden omdat ze niet presteren naar wens is deze werkwijze niet zo erg. Deze mensen kunnen nog vrij gemakkelijk een andere betrekking vinden. Voor de oudere mensen zal dit echter wel leiden tot sociale drama‟s. Als 55-jarige ben je

(-)

Pagina 35

niet bepaald gegeerd wild op de arbeidsmarkt. Het zal voor deze categorie van personen dan ook moeilijk zijn om een nieuwe betrekking te vinden, met alle gevolgen van dien. d) Ik denk dat een combinatie van beide het beste is. Puur op kwaliteit selecteren zou voor heel veel werknemers problemen opleveren. Daarom dient men ook rekening te houden met de anciënniteit, zonder daarmee natuurlijk de Jonge/nieuwe werknemers te discrimineren. e) Het ontslag bekend maken via een brief is zeker niet de goede oplossing. Het beste in deze situatie is dat men samen met de overheid en de vakbonden een sociaal akkoord uitwerkt en het hierdoor mogelijk maakt dat de werknemers vrijwillig ontslag nemen. Ter compensatie hiervan kan men een opstapbonus voorzien. In een later stadion kan men dan overgaan tot gedwongen ontslagen. f) Ik ben akkoord dat saneren noodzakelijk is, alleen ben ik niet akkoord met de wijze waarop het dient te gebeuren. Ik zou als verantwoordelijke dit proberen aan te kaarten bij het management om zo wat alternatieven, zoals hierboven omschreven in te voeren.

CASE 3: ‘MEDEWERKER FUNCTIONEERT NIET’
a) Lees de volgende case. b) Vind je het structureel niet halen van targets een moreel gerechtvaardigde ontslaggrond? c) Wat vind je van het voorstel van jouw baas? Motiveer je opvatting. d) Vind je dat persoonlijke omstandigheden zoals schulden, een echtscheidingsprocedure en een verleden met een poging tot suïcide een rol mogen spelen bij de vraag of je een personeelslid mag ontslaan? e) Wat zou jij doen in de situatie die voorligt? Motiveer.

b) Indien de targets die vooropgesteld zijn realistisch en haalbaar zijn, vind ik dit zeker een gerechtvaardigde ontslaggrond. Dit hangt natuurlijk ook af van de sector waarin het bedrijf functioneert. Indien het gaat om een zeer concurrentiële omgeving, dan is het halen van targets van levensbelang om de concurrenten een stap voor te zijn. Dit sluit natuurlijk niet uit dat dit in een minder concurrentiële omgeving het behalen van targets ondergeschikt is. c) Ik vind het voorstel van de baas heel riant. Indien er echt een juridische grond is voor een ontslag om dringende redenen, dan kan de baas de werknemer zonder enige vergoeding op straat zetten. Het voorstel om een half jaarloon te betalen bij vrijwillig ontslag is dus zeker een mooi gebaar. Langs de andere kant zal de werknemer wel geen recht hebben op een werkloosheidsuitkering na het nemen van vrijwillig ontslag. Echter is dit ook

Pagina 36

het geval bij een ontslag om dringende redenen. In dit opzicht maakt dit dus geen enkel verschil. d) Ik vind persoonlijk van niet. Werk en privé zijn twee zaken die gescheiden dienen te worden. Natuurlijk is het niet leuk om iemand in zo‟n situatie te ontslaan, maar af en toe moet men harde beslissingen nemen om zo de continuïteit van het bedrijf te garanderen. e) Ik zou eerst en vooral een gesprek met de medewerker aangaan en hem duidelijk maken dat er wel wat problemen zijn. Samen met de werknemer zou ik dan een aantal alternatieven bespreken, zo kan hij eventueel gebruik maken van een loopbaanonderbreking, een deeltijds uurrooster of eventueel een job in een andere functie. Indien er geen oplossing gevonden word, dan zal ik wel genoodzaakt zijn om hem te ontslaan, al dan niet om dringende redenen.

HOOFDSTUK 14: STAPPENPLAN ETHIEK
CASE 1: ‘LEVEREN AAN EEN DICTATUUR?’
a) Lees de volgende case b) Analyseer en beoordeel de case met behulp van het stappenplan.

b) Stappenplan: 1. Formuleer het ethisch probleem Er is hier sprake over een waardenconflict tussen enerzijds welvaart en anderzijds Rechtvaardigheid. Indien we verkopen aan Land X, dan zullen we meer winst maken, maar aan de andere kant drijven we handel met een land dat de mensenrechten niet nauw neemt. 2. Formuleer de moreel verantwoordelijken  Het bedrijf 3. Analyseer de feiten  Economische optiek: indien we verkopen aan Land X, gaan we meer winst maken, dit is beter voor het bedrijf  Juridische optiek: is het verboden om met een dictatuur handel te drijven? Het antwoord daarop is neen  Ethische optiek: is het verantwoord om handen te drijven met een dictatuur? Hierover kan gediscussieerd worden.

Pagina 37

4. Analyseer de stakeholders  Het bedrijf: dat moet kiezen aan wie het uiteindelijk zal verkopen  Het land aan wie de software verkocht wordt  De medewerkers van het bedrijf: die er beter van worden als het goed gaat met het bedrijf (jobzekerheid, premies,…)  De inwoners van het land aan wie de software verkocht wordt: die de gevolgen zullen dragen van de software. 5. Analyseer de waarden  Welvaart: verkopen aan de dictatuur levert meer winst op voor het bedrijf.  Rechtvaardigheid: is het wel verantwoord om handel te drijven met een land dat zijn inwoners onrechtvaardig behandeld. Deze kunnen positief, maar ook negatief zijn. 6. Formuleer een oplossing vanuit de gedragscode Vanuit de softwaresector is er niet onmiddellijk een gedragscode voorhanden. De verantwoordelijkheid ligt dus geheel bij de bedrijfsleiders die de pro‟s en contra‟s zullen moeten afwegen. Zo is het legaal en brengt het meer winst op, aan de andere kant is het onethisch en kan het negatief onthaald worden in de pers en bij de bevolking, wat vervolgens slecht is voor het bedrijf. Persoonlijk zou ik geen handel drijven met Land X. De reden is niet dat ik het onethisch vind maar omdat de samenleving hier waarschijnlijk slecht op zal reageren. Dit zal dan leiden tot een negatief imago, wat het bedrijf absoluut niet vooruit helpt.

CASE 2: ‘LOUCHE SPELERSMAKELAAR’
a) Lees de volgende case b) Analyseer en beoordeel de case met behulp van het stappenplan.

b) Stappenplan: 1. Formuleer het ethisch probleem Er is hier sprake over een waardenconflict tussen enerzijds welvaart en anderzijds Eerlijkheid/Rechtvaardigheid. De speler die men op het oog heeft is heel talentvol en zal bijgevolg een meerwaarde vormen voor de ploeg. Dit is goed voor de welvaart, zeker met het oog op een eventuele doorverkoop later. Langs de andere kant dient er een betaling te gebeuren op de persoonlijke rekening van de makelaar, wat de indruk wekt dat hij achter de rug van de speler om zijn zakken probeert te vullen.

Pagina 38

2. Formuleer de moreel verantwoordelijken  Commercieel manager en het bestuur van SC Heerenveen, die zullen beslissen om al dan niet over te gaan tot de aankoop  De makelaar van de speler, die mogelijk bedrieglijk handelt 3. Analyseer de feiten  Economische optiek: de speler zal een meerwaarde zijn voor het team. Als het team beter presteert zullen we meer geld ontvangen van tickets en sponsors.  Juridische optiek: vanuit deze optiek kunnen er wel wat vragen ontstaan. Indien de makelaar bedrieglijk handelt, kan dit ook gevolgen hebben voor de ploeg  Ethische optiek: het is natuurlijk onduidelijk in welke mate de speler op de hoogte is van de praktijken van zijn manager. Indien hij hiervan op de hoogte is, zijn er niet echt problemen. Indien niet, dan wordt de speler onrechtvaardig behandeld.

4. Analyseer  De  De  De  De  De

de stakeholders supporters sponsors club & het bestuur medewerkers van de club club van de speler

5. Analyseer de waarden  Welvaart: de speler is een meerwaarde voor het team  Rechtvaardigheid: de makelaar van de speler handelt mogelijk op bedrieglijke wijze. 6. Formuleer een oplossing vanuit de gedragscode Het is niet meteen duidelijk of er een bepaalde gedragscode aanwezig is in de club. Hoogstwaarschijnlijk wel, en hierin zal waarschijnlijk wel iets staan over het eerlijk onderhandelen met andere spelers/makelaars. Hierdoor zal het onmogelijk zijn om op deze manier de deal te sluiten en zal men moeten zoeken naar een oplossing. Een mogelijke oplossing zou kunnen zijn dat men de speler zelf contacteert om te vragen of hij wel op de hoogte is van de praktijken van de makelaar.

Pagina 39

CASE 3: ‘JESSE OWENS’
a) Lees de volgende case b) Analyseer en beoordeel de case met behulp van het stappenplan.

b) Stappenplan: 1. Formuleer het ethisch probleem Er is hier sprake over een waardenconflict tussen enerzijds welvaart en anderzijds Eerlijkheid/Rechtvaardigheid. De atlete waarover sprake is, is heel belangrijk voor het bedrijf, indien ze wegvalt wegens dopingperikelen, zal het bedrijf hoogstwaarschijnlijk over kop gaan. Hierdoor zullen veel mensen hun job verliezen, inclusief jou. Anderzijds gebruikt de atlete doping, waardoor ze de sport en haar collega‟s bedriegt.

2. Formuleer de moreel verantwoordelijken  De atlete, die doping gebruikt  Ikzelf, aangezien ik op de hoogte ben van het dopinggebruik 3. Analyseer de feiten  Economische optiek: van de atlete hangt heel veel af. Het bedrijf zal mogelijk over kop gaan indien de atlete betrapt wordt.  Juridische optiek: doping is strafbaar, de atlete zal vervolgd worden door het WADA indien ze haar betrappen, met een boete en schorsing tot gevolg.  Ethische optiek: Door het nemen van doping heeft de atlete een voordeel op haar tegenstanders. Dit is een bedrieglijk voordeel en onrechtvaardig ten opzichte van haar collega‟s. Hierdoor is het zeker en vast onethisch te noemen. 4. Analyseer de stakeholders  De sportwereld (doping geeft een negatief imago aan de sport)  Het atletenbureau  De medewerkers van het atletenbureau  De atlete 5. Analyseer de waarden  Welvaart: het bedrijf zal mogelijk over kop gaan indien de atlete betrapt word op doping. Het gevolg is dat iedereen zijn job zal verliezen  Rechtvaardigheid/eerlijkheid: het gebruik van doping is verboden, en levert een bedrieglijk voordeel op ten opzichte van de andere atleten. 6. Formuleer een oplossing vanuit de gedragscode Het bedrijf zal waarschijnlijk wel een soort gedragscode hebben met betrekking tot dopinggebruik. Immers is het negatief als jouw bedrijf met dopinggevallen geconfronteerd wordt. Deze gedragscode zal o.a. inhouden

Pagina 40

dat de samenwerking met atleten die verboden middelen gebruiken in geen geval kan. Het bedrijf zal dus met de atlete moeten spreken om haar op andere gedachten te brengen.

Pagina 41

ARTIKELS
Turtelboom vraagt Koekelberg deontologische code voor dienstreizen te maken7
Minister van Binnenlandse Zaken Annemie Turtelboom (Open Vld) heeft de topman van de federale politie, Fernand Koekelberg, gevraagd een deontologische code te maken over dienstreizen. Dat zei ze vandaag in de Kamer nadat er heisa ontstond rond een reis van Koekelberg naar Qatar. Voorlopig komen er geen sancties. In een anonieme brief aan het Comité P, dat toezicht houdt op de politiediensten, worden de topman van de federale politie en zijn medewerkster Sylvie Ricour ervan beschuldigd misbruik te hebben gemaakt van politiegeld voor persoonlijke aankopen. Dat zou zijn gebeurd tijdens een reis naar Qatar, voor de kandidatuur van Koekelberg voor een functie bij Interpol. Sereniteit Turtelboom kreeg daarover vanmiddag verschillende vragen in de bevoegde Kamercommissie. Ze herinnerde eraan dat ze het Comité P onmiddellijk heeft gevraagd de zaak snel en grondig te onderzoeken, "omdat de sereniteit aan de politietop zo snel mogelijk moet worden hersteld". Ze hoopt dan ook snel een rapport van het Comité P te krijgen. "Intussen neem ik geen schorsings- of andere maatregelen omdat het, mijns inziens, van belang is te weten wat de echte grond is van deze anonieme klacht", aldus de minister. Grijze zone "Ik heb de commissaris-generaal gevraagd een deontologische code te maken met betrekking tot dienstreizen, zodat de grijze zone, die al dan niet zou bestaan, tot het verleden behoort." Daarnaast merkte Turtelboom nog op dat de functie die Koekelberg ambieert, onbezoldigd is. Bovendien meent ze dat de kandidatuur van een Belg voor een buitenlandse functie, ten goede kan komen aan om het even welke dienst, en zeker de politie, waar een internationaal netwerk van belang is. (belga/tma)

Stappenplan
1. Formuleer het ethisch probleem We kunnen hier spreken over een waardenconflict tussen enerzijds welvaart en anderzijds eerlijkheid/rechtvaardigheid. Enerzijds welvaart omdat de reis die Koekelberg gemaakt heeft op kosten van de belastingbetaler was. Het geld van de belastingbetaler zou voor andere doeleinden moeten gebruikt worden. Langs de andere kant hebben we de waarden eerlijkheid /

7

http://www.demorgen.be/dm/nl/989/Binnenland/article/detail/1227038/2011/02/23/Turtelboom-vraagtKoekelberg-deontologische-code-voor-dienstreizen-te-maken.dhtml

Pagina 42

rechtvaardigheid. Het kan niet de bedoeling zijn dat de belastingbetaler moet opdraaien voor de kandidatuur van Koekelberg. 2. Formuleer de moreel verantwoordelijken  Fernand Koekelberg en zijn medewerkster  De Belgische overheid  Comité P  De anonieme klokkenluider  Minister Turtelboom 3. Analyseer de feiten  Economische optiek: De reis die Koekelberg gemaakt heeft is niet zomaar een snoepreisje. Het was een zeer kostelijke reis, integraal op de kosten van de belastingbetaler.  Juridische optiek: Is het wettelijk/verantwoordt dat dit soort privéaangelegenheden worden gesubsidieerd door de belastingbetaler? Zeker gezien de huidige economische toestand?  Ethische optiek: Ethisch gezien is dit natuurlijk onaanvaardbaar. De afgelopen jaren was de politietop al meerdere malen in een slecht daglicht gekomen, deze zaak zorgt voor nog meer olie op het vuur. Bovendien is het belastingsgeld niet onuitputbaar en kan/moet het beter voor andere zaken gebruikt worden. 4. Analyseer de stakeholders  De overheid: die het belastinggeld verdeelt en moet toezien op het goede gebruik ervan.  De maatschappij: die de belastingpot vult en dus onrechtstreeks heeft opgedraaid voor deze privéaangelegenheid  Het comité P: dat toeziet op de interne werking van de politie en deze zaak moet onderzoeken.  Minister Turtelboom: die als minister van Buitenlandse zaken verantwoordelijk is voor deze soort aangelegenheden en over de macht beschikt om over te gaan tot sancties.  De bevoegde Kamercommissie: die het volk vertegenwoordigen en dit soort zaken moeten bespreken. 5. Analyseer de waarden  Welvaart: deze reis heeft veel geld gekost aan de belastingbetaler en levert geen meerwaarde op voor de samenleving. Wat uiteindelijk de bedoeling is van belastingsgeld.  Eerlijkheid/rechtvaardigheid: het is niet eerlijk/rechtvaardig dat het belastingsgeld gebruikt wordt voor zulke privéaangelegenheden. 6. Formuleer een oplossing vanuit de gedragscode Het is duidelijk dat dit soort zaken niet tolereerbaar zijn. Er is wel degelijk een gedragscode aanwezig, maar die bevat blijkbaar een aantal zaken waar onduidelijkheid over is. De oplossing voor dit probleem is min of meer al aangegeven. Minister Turtelboom heeft gevraagd om een deontologische code te maken met betrekking tot dienstrijzen, zodat deze zaken in de

Pagina 43

toekomst niet meer zullen voorvallen, en indien ze voorvallen, men een basis heeft om op terug te vallen.

Pagina 44

Bank dumpt 'arme' klanten: "We zijn de Aldi niet"8
De ambitieuze bank Delta Lloyd voert onder druk van de crisis een brutale koerswijziging door waardoor tienduizenden minder vermogende klanten die te weinig opbrengen voor de meeste verrichtingen verbannen worden naar één kantoor in Brussel. Dat schrijven de Coreliokranten. "Wie op zoek is naar een Aldi, is bij ons aan het verkeerde adres", zegt Delta Lloydtopman Piet Verbrugge. De bank wil zich tegen eind 2011 omvormen tot een nichebank voor bedrijven met cash en vermogende particulieren, omdat Delta Lloyd in België te weinig schaalgrootte heeft, de crisis de winstmotor heeft aangetast en de Nederlandse moeder na de beursgang afziet van overnames. Diploma, geld of buiten Ben je meer dan 35 jaar, dan moet je als klant ofwel minstens 75.000 euro spaargeld op je rekening hebben staan, 1.200 euro per maand kunnen sparen of zelfs 1.300 euro, afbetaling van je lening inbegrepen. Ben je jonger dan 35, dan moet je als klant van Delta Lloyd Bank minstens een bachelordiploma hebben of zelfstandige zijn. Wie niet aan de strenge voorwaarden voldoet - maximaal de helft van de 250.000 klanten - zal volgend jaar na een individueel gesprek vriendelijk maar beslist de uitgang gewezen worden, luidt het. Klacht Verbruikersorganisatie OIVO neemt aanstoot aan die nieuwe strategie. "Alle Belgen zijn gelijk voor de wet en ook voor de banken", zegt Jelle Vancoppenolle van OIVO. "Het gaat niet op dat de minder vermogende klanten van Delta Lloyd voortaan naar Brussel moeten." De verbruikersorganisatie maakt gewag van een gebrek aan ethiek en respect voor de consument, en dient een klacht in bij het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding. (belga/tw/sam)

Stappenplan:
1. Formuleer het ethisch probleem We kunnen hier spreken over een waardenconflict tussen enerzijds welvaart en anderzijds eerlijkheid / rechtvaardigheid / menswaardigheid / gelijkheid /respect en vrijheid. Enerzijds welvaart omdat men bij Delta Lloyd van menig is dat men niet genoeg geld verdiend op de minder vermogende klanten. Hierdoor wil men deze klanten verbannen naar één kantoor in Brussel. Aan de andere kant is dit discriminerend en onrechtvaardig ten opzichte van de minder vermogende klanten. In het artikel is er ook sprake over de minimumvereisten waaraan je moet voldoen om te mogen
8

http://www.demorgen.be/dm/nl/996/Economie/article/detail/1195286/2010/12/14/Bank-dumpt-armeklanten-We-zijn-de-Aldi-niet.dhtml

Pagina 45

toetreden tot de Delta Lloyd bank, nog maar eens een blijk van discriminatie. Daarnaast getuigt de vergelijking met Aldi ook van weinig respect, zowel voor de klanten als het bedrijf zelf. 2. Formuleer de moreel verantwoordelijken  De Delta Lloyd bank  Het Centrum voor Gelijkheid van kansen en voor Racismebestrijding 3. Analyseer de feiten  Economische optiek: Delta Lloyd is van oordeel dat ze te weinig geld verdienen op de minder vermogende klanten. De extra personeelskost weegt niet op tegen de winsten die men op het spaargeld maakt  Juridische optiek: Is het legaal om op basis van vermogendheid de reeds aangesloten klanten en de eventueel toekomstige klanten te verbannen?  Ethische optiek: is het aanvaardbaar dat men bijna de helft van het klantenbestand zal verzoeken een andere bank op te zoeken op basis van hun vermogen? 4. Analyseer de stakeholders  De klanten van Delta Lloyd: die mogelijk verzocht worden een andere bank op te zoeken.  Delta Lloyd bank: die de beslissing nam om klanten op basis van hun vermogen te beoordelen.  De verbruikersorganisatie OIVO: die het opneemt voor de klanten en klacht ingediend heeft bij het centrum voor gelijkheid van kansen en racismebestrijding.  Het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding: die moet onderzoeken of hetgeen Delta Lloyd doet geen vorm van racisme is.  Aldi: de uitspraak van Delta Lloyd-topman Piet Verbrugge: "Wie op zoek is naar een Aldi, is bij ons aan het verkeerde adres” is op zijn minst controversieel te noemen. Aldi zal zeker niet blij zijn met dit soort uitspraken, die toch een negatieve ondertoon bevatten. 5. Analyseer de waarden  Welvaart: Delta Lloyd is van mening dat men niet genoeg geld verdiend om de minder vermogende klanten. Waarschijnlijk is de extra personeelskost voor deze klanten niet in verhouding met de opbrengsten eruit. Hierdoor maken ze minder winst, en dit is niet goed voor het bedrijf.  eerlijkheid / rechtvaardigheid / menswaardigheid / gelijkheid /respect en vrijheid: is het eerlijk/rechtvaardig dat men klanten op basis van hun vermogen gaat verbannen. 6. Formuleer een oplossing vanuit de gedragscode Een gedragscode met betrekking tot het toegelaten cliënteel zal er hoogstwaarschijnlijk niet zijn. Dit zou zeker en vast een pure vorm van discriminatie zijn. Natuurlijk is dit geen alleenstaand feit en zijn er nog

Pagina 46

banken die werken op deze wijze. Het enige verschil is dat Delta Lloyd nu plots een koerswijziging wil maken, waardoor de bestaande klanten gediscrimineerd worden. De uitspraken en voorwaarden die te lezen zijn in het artikel zijn echter wansmakelijk en ethisch gezien onaanvaardbaar. Een concrete oplossing is er niet echt voor deze zaak. Het zal allemaal afhangen van wat het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding beslist te doen met deze klacht. Delta Lloyd had het beter wat subtieler aangepakt.

Pagina 47

Facebook betaalde pr-bedrijf om Google door slijk te halen9
Een woordvoerder van Facebook heeft toegegeven dat de sociaalnetwerksite een pr-firma heeft ingeschakeld om negatieve verhalen over technologiegigant Google te verspreiden. De krant waarin dit had moeten gebeuren, weigerde echter om mee te werken. Dat meldt de Amerikaanse krant Los Angeles Times. Een woordvoerder van Facebook zou het verhaal bevestigd hebben nadat hij er bewijs van onder ogen kreeg. Er waren namelijk e-mails gelekt die het pr-bureau BurstonMarsteller had verstuurd. Daarin probeerde het journalisten van verschillende kranten te overhalen om een zelfgeschreven artikel te publiceren. Journalisten van de krant USA Today wilden het verhaal echter eerst zelf onderzoeken. Verifiëren In het artikel werd het beeld geschetst dat Social Circle, een dienst van Google, de privacy van de gebruikers schendt. De dienst kan onder andere gegevens over contactpersonen uit Facebook halen als de gebruiker zijn accounts heeft gekoppeld. De sociaalnetwerksite lijkt niet blij te zijn dat Google van zijn data gebruikmaakt. Toen journalisten van USA Today alle claims uit het artikel probeerden te verifiëren, bleek dat er weinig van aan was. Vaarwater Er lijkt dus voorlopig geen einde te komen aan de spanningen tussen de twee internetgiganten. De twee leven al langer op gespannen voet, nadat ze beide meer en meer in elkaars vaarwater terechtkomen. Zo werkt Google aan een eigen sociaalnetwerkdienst, terwijl Facebook zich op de markt van internetadvertenties stort. (sg)

Stappenplan:
1. Formuleer het ethisch probleem We kunnen hier spreken over een waardenconflict tussen enerzijds welvaart en anderzijds rechtvaardigheid / eerlijkheid en respect. Enerzijds welvaart omdat Beide internetgiganten winst voor ogen hebben. Uit het artikel wordt duidelijk dat beide giganten in elkaars vaarwater zitten door nieuwe platformen te creëerden. Hierdoor zien beide een deel van hun marktaandeel verloren gaan wat zal leiden tot minder winst. Aan de andere kant rechtvaardigheid / eerlijkheid en respect. Uit het artikel blijft dat Facebook een soort lastercampagne heeft opgestart tegen google om op basis van leugens hen in een slecht daglicht te plaatsen. Dit getuigt van weinig respect

2. Formuleer de moreel verantwoordelijken
9

http://www.demorgen.be/dm/nl/5403/Internet/article/detail/1263818/2011/05/13/Facebook-betaalde-prbedrijf-om-Google-door-slijk-te-halen.dhtml

Pagina 48

  

Facebook De Pr-firma die facebook heeft ingehuurd De journalisten die de artikels in hun handen kregen ter publicatie

3. Analyseer de feiten  Economische optiek: doordat beide internetgiganten in elkaars vaarwater komen, nemen ze marktaandeel van elkaar af. Dit is natuurlijk perfect legaal, aangezien we leven in een vrijemarkteconomie. Door het verlies van marktaandeel zal de welvaart van de bedrijven dalen  Juridische optiek: We kunnen ons de vraag stellen of dit soort zaken juridisch door de beugel kunnen. Het gaat over het verspreiden van verzonnen informatie om de ander in een slecht daglicht te brengen. We kunnen hier eigenlijk spreken over laster en eerroof, iets dat wettelijk verboden is.  Ethische optiek: het verspreiden van verzonnen informatie om de andere in een slecht daglicht te brengen getuigt van weinig respect en gevoel van ethiek. 4. Analyseer de stakeholders  Google: dat in een negatief daglicht werd geplaatst door Facebook  Facebook: dat verantwoordelijk is voor de lastercampagne  De Media/pers: die verslag uitbrengen over de feiten  De gebruikers van Google en Facebook: die de speelbal vormen in de strijd tussen Google en Facebook, en hier mogelijk de gevolgen van dragen 5. Analyseer de waarden  Welvaart: het gaat hier over een strijd in marktaandeel. Dit staat rechtsreeks in verband met opbrengsten. Wie het meeste marktaandeel heeft, maakt het meeste winst.  rechtvaardigheid / eerlijkheid en respect: Het verspreiden van verzonnen informatie om de ander in een slecht daglicht te plaatsen getuigt van weinig respect en is oneerlijk. 6. Formuleer een oplossing vanuit de gedragscode Een oplossing vanuit de gedragscode is iets heel moeilijk. Ongetwijfeld zullen beide bedrijven wel een bedrijfscode hebben waarin ze pleiten voor eerlijke concurrentie. Echter is dit in een zeer concurrentiële omgeving geen sinicure. Wanneer er geld in het spel is durven veel mensen/bedrijven de regels hieromtrent wel eens aan hun laars te lappen. De oplossing zal moeten gevonden worden tussen Google en Facebook. Het lijkt vrij aannemelijk dat Google deze lastercampagne niet zomaar naast zich zal neerleggen en gerechtelijke stappen zal overwegen. Het gerecht zal hiervoor dus hoogstwaarschijnlijk een oplossing voor moeten zoeken.

Pagina 49

Belspelletjes worden verboden op Vlaamse tv10
Vlaams minister van Media Ingrid Lieten (sp.a) zal het uitzenden van belspelletjes op Vlaamse televisieomroepen verbieden. DAt kondigt ze vandaag aan. Via een aanpassing van het Mediadecreet zouden de belspelletjes tegen de zomer juridisch van de Vlaamse tv-schermen geweerd worden. De belspelletjes kwamen twee weken geleden in opspraak na een undercoverreportage in het één-programma Basta. De reportage toonde aan dat belspelproducenten het niet al te nauw nemen met de regels en enkel uit zijn op woekerwinsten. Daags nadien besloot de VMMa om de belspelletjes met onmiddellijke ingang van het scherm te halen, wat Lieten toejuichte. Ze liet daarnaast uitzoeken of ze als Vlaams minister stappen kan nemen om de belspelletjes definitief van de Vlaamse televisie te weren. Telewinkelen "Belspelletjes vallen in het Mediadecreet onder het zogenaamde telewinkelen. Belspelletjes kunnen apart gedefinieerd worden en via een aanpassing aan het Mediadecreet kunnen we het uitzenden ervan verbieden", bevestigt de minister nu. Lieten werkt aan een ontwerp van wijziging van het Mediadecreet, dat ze tegen de zomer goedgekeurd wil zien door de Vlaamse regering. Nadat VMMa de belspelletjes van zijn zenders VTM en 2BE haalde, zijn er op dit moment in Vlaanderen geen belspelletjes meer te zien. Lieten wil echter voorkomen dat zenders ze ooit terug zouden gaan uitzenden door juridisch de deur definitief te sluiten. (belga/mvdb)

Stappenplan:
1. Formuleer het ethisch probleem We kunnen hier spreken over een waardenconflict tussen enerzijds welvaart en anderzijds gerechtigheid / eerlijkheid. Enerzijds welvaart aangezien de makers van de belgspelletjes maar 1 ding voor ogen hebben: winst maken. Deze woekerwinsten maken ze door mensen te bedriegen, wat dan weer niet eerlijk is. 2. Formuleer de moreel verantwoordelijken  De makers van de belspelletjes  De tv-zenders die de belspelletjes uitzenden  Vlaams minister van media Ingrid Lieten

10

http://www.demorgen.be/dm/nl/2909/tv/article/detail/1216969/2011/02/02/Belspelletjes-wordenverboden-op-Vlaamse-tv.dhtml

Pagina 50

3. Analyseer de feiten  Economische optiek: De belspelletjes waren vrij winstgevend voor de makers. Door mensen te bedriegen realiseerde men grote winsten. Dit is goed voor de welvaart van de makers, maar slecht voor de welvaart van de spelers, aangezien ze bedrogen werden  Juridische optiek: de belspelletjes waren tot het schandaal aan het licht kwam legaal. Door de reportage van “Basta” zal hier echter verandering in komen, en zullen ze in de toekomst illegaal zijn.  Ethische optiek: Dit is eigenlijk een pure vorm van oplichterij. Hierdoor is dit helemaal onethisch te noemen. 4. Analyseer de stakeholders  De spelers: die opgelicht worden en hun geld verliezen  De regering: die moet zorgen voor een juridische omkadering om deze oplichterij te verbieden  De tv-zenders: die verantwoordelijk zijn voor de uitzendingen van deze belspelletjes  De makers van de belspelletjes: die enkel denken aan winst en premies (wat duidelijk bleek uit de betreffende undercover reportage). 5. Analyseer de waarden  Welvaart: de belspelletjes zorgden voor welvaart voor de makers. Ze streken woekerwinsten en premies op. De spelers daarentegen werden opgelicht en verloren hun geld. Bijgevolg verloren ze ook welvaart  Gerechtigheid: door de reportage komt het verbod op de belspelletjes eindelijk in een stroomversnelling.  Eerlijkheid: de spelers werden opgelicht. Er is dus geen sprake van eerlijkheid. 6. Formuleer een oplossing vanuit de gedragscode Blijkbaar was er een wettelijk kader rond de belspelletjes, alleen waren de makers ervan zo inventief om dit te omzeilen. Door de reportage komt het verbod eindelijk in een stroomversnelling, en dit is in deze situatie ook de enigste oplossing. Mensen oplichten is illegaal en moet bestraft worden.

Pagina 51

Duitse verzekeraar trakteert beste makelaars op seksorgie11
De tot de Duitse verzekeringsgroep Ergo behorende maatschappij HamburgMannheimer (HMI) heeft voor zijn beste 100 makelaars een spetterende seksorgie in de Hongaarse hoofdstad Boedapest georganiseerd. Dat bevestigt een woordvoerster van de Ergogroep na een bericht in de krant Handelsblatt. Op 5 juni 2007 heeft de maatschappij Hamburg-Mannheimer de traditierijke GellertThermen in Boedapest in een openluchtbordeel omgetoverd, meldt de krant Handelsblatt op gezag van meerdere deelnemers. "Vooraf werden we aan de ingang van de thermen gecontroleerd zoals bij een veiligheidscontrole op een luchthaven", zegt een deelnemer. "Het werd ons uitdrukkelijk verboden om foto's of filmpjes te maken van het evenement." 20 prostituées Alexandra Klemme, woordvoerster van Ergo, bevestigt dat er tijdens een incentivereis op een avond zowat 20 prostituées aanwezig zijn geweest. Van seks in het openbaar heeft het bedrijf naar eigen zeggen geen weet. De twee voor dat feestje verantwoordelijke kaders werken niet meer voor de maatschappij die gewaagt van een "ernstige aantasting van de gedragscode van ons bedrijf die wij niet meer zullen tolereren". Niettemin zouden volgens enkele deelnemers aan de incentive tal van leden uit het topkader de dag van vandaag nog werkzaam zijn binnen het bedrijf. Stempels In Handelsblatt vertelt een getuige dat er naast de baden bedden waren geplaatst waarvan iedereen in gezelschap van een prostituée naar eigen goeddunken gebruik kon maken. Stempels op de voorarm van de vrouwen toonden aan hoeveel keer ze al waren gevraagd. Sommigen onder hen zouden meer dan tien keer 'uitverkoren' geweest zijn. Armbanden Om hen te onderscheiden van gewone hotelgasten droegen de vrouwen van lichte zeden rode, gele en witte armbanden. De draagsters van een witte armband kwamen de chefs en de beste verkopers toe, aldus een andere getuige. Rode Duivels Pikant detail: Ergo heeft tot juli 2014 een contract als hoofdsponsor van de KBVB en de Rode Duivels. De verzekeringsgroep verlengde in het recente verleden een overeenkomst die in 2007 door Hamburg-Mannheimer getekend werd en in 2009 voor twee jaar verlengd werd. (dpa/lpb)

11

http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Buitenland/article/detail/1266684/2011/05/19/Duitse-verzekeraartrakteert-beste-makelaars-op-seksorgie.dhtml

Pagina 52

Stappenplan:
1. Formuleer het ethisch probleem Uit het artikel blijkt dat de verzekeringsmaatschappij Hamburg-Mannheimer voor zijn beste 100 makelaars een seksorgie georganiseerd heeft. Dit getuigt van weinig smaak en een totaal gebrek van respect ten opzichte van de vrouw. Voor deze seksorgie werden 20 prostituées ingehuurd, die naar hartenlust konden “gebruikt” worden door de makelaars. De prostituées kregen zelf stempels zodat men kon zien met hoeveel makelaars ze seks hebben gehad. Daarnaast werden de prostituées ook nog eens ingedeeld in verschillende klasses. De vrouwen met een wit armbandje waren voorbehouden voor de top, de rode en de gele voor de lagere kassen.

2. Formuleer de moreel verantwoordelijken  Hamburg-Mannheimer  De makelaars die aanwezig waren  De verzekeringsgroep Ergo 3. Analyseer de feiten  Economische optiek: economisch gezien heeft dit geen enkel doel. De reis werd geschonken aan de beste makelaars van het bedrijf, om hun op die manier te bedanken voor de welvaart die ze gecreëerd hebben gedurende het afgelopen jaar  Juridische optiek: is het hebben van een orgie strafbaar? Ik vermoed van niet. Echter stelt de vraag zich of het wel legaal is als het wordt georganiseerd vanuit een bedrijf uit (dus niet in de privésfeer). Daarnaast zou men ook klacht kunnen indienen voor discriminatie  Ethische optiek: Hier kan men misschien nog het meest bedenkingen bij maken. Als bedrijf ervoor kiezen jouw beste makelaars te belonen met een seksorgie, getuigt van weinig smaak. 4. Analyseer de stakeholders  De 100 topmakelaars: die aanwezig waren op de seksorgie  Hamburg-Mannheimer: die de reis georganiseerd heeft  De verzekeringsgroep Ergo: die eigenaar is van HamburgMannheimer, en dus onlosmakelijk hiermee verbonden is.  De Rode duivels: die Ergo als hoofdsponsor hebben. Dit soort zaken zijn niet bepaald goed voor het imago van Ergo.  De werknemers van Ergo/Hamburg-Mannheimer: die ongetwijfeld ook de sporen zullen dragen van het wangedrag van hun collega‟s. 5. Analyseer de waarden  Respect / menswaardigheid: het houden van een seksorgie met 20 prostituées getuigt van weinig respect voor de vrouw  Welvaart & arbeid: dit soort gebeurtenissen kan negatieve gevolgen hebben voor het imago. Bijgevolg zal de welvaart dalen, en dit zal leiden tot een inkrimping van het aantal werknemers

Pagina 53

Rechtvaardigheid: de onschuldige medewerkers van HamburgMannheimer zullen hier ongetwijfeld de gevolgen van dragen.

6. Formuleer een oplossing vanuit de gedragscode Uit het artikel blijkt dat er een gedragscode aanwezig is in de organisatie die dit soort praktijken afstraft. Ten gevolge van deze gebeurtenis werden 2 verantwoordelijken voor deze orgie ontslagen. Echter is er sprake dat er nog mensen die verantwoordelijk zijn, nog steeds werkzaam zijn in de organisatie. Ondanks alles zal dit toch een enorme deuk zijn in de reputatie van Hamburg-Mannheimer en zullen ze meer stappen moeten zetten om hun reputatie te zuiveren.

Pagina 54

"Nood aan gedoogbeleid rond euthanasie bij demente patiënten"12
Volgens Marc Cosyns, huisarts en docent Medische Ethiek en Stervensbegeleiding aan de UGent, is er nood aan een gedoogbeleid en aan transparante registratie om demente patiënten uit het leven te laten stappen. Dat staat morgen te lezen in het tijdschrift Knack. Het gaat om het sluitstuk van een driedelige artikelenreeks rond euthanasie. In een wilsverklaring kan voorlopig alleen vastgelegd worden dat men euthanasie wil, als men niet meer bij bewustzijn is in een toestand die onomkeerbaar is. Dus wel bij comagevallen, maar niet bij dementie, omdat de bewustzijnsfactor dan wel nog meespeelt. In Knack stelt Cosyns dat sommige artsen momenteel wel bereid zijn euthanasie bij demente patiënten toe te passen. "Al moeten ze dat dan clandestien doen en riskeren ze juridische problemen", luidt het. Bij een ander beleid zou volgens hem duidelijk zijn wat patiënten kunnen vragen en wat artsen hen mogen geven. In een reactie zegt Wim Distelmans, professor Palliatieve Geneeskunde, dat de euthanasiewet nodig is en van een afschaffing geen sprake kan zijn. Hij vindt net als Cosyns dat er verandering moet komen voor patiënten bij wie sprake is van aangetaste hersenfuncties, maar dan wel via een verbetering en uitbreiding van de wet. Daarnaast kunnen de artsen zich voorlopig nog steeds beroepen op een noodsituatie waarin sprake is van ernstig, duurzaam en manifest lijden bij demente patiënten, stelt hij. (belga/adv)

Stappenplan:
1. Formuleer het ethisch probleem We kunnen hier spreken over een waardenconflict tussen enerzijds Rechtvaardigheid en anderzijds vrijheid / menswaardigheid. Euthanasie blijft tot op heden nog steeds een controversieel onderwerp. Enerzijds stelt zich de vraag of men het recht heeft om iemand het leven te ontnemen, is dit rechtvaardig of niet? Aan de andere kant hebben we de waarde vrijheid en menswaardigheid. Heeft iemand het recht om zelf uit het leven te stappen wegens een ongeneselijke ziekte. Is het menswaardig dat mensen moeten leiden tot hun laatste adem? 2. Formuleer de moreel verantwoordelijken  Het vaticaan  De overheid  De dokters die moeten beslissen over euthanasie

12

http://www.demorgen.be/dm/nl/993/Gezondheid/article/detail/1265711/2011/05/17/Nood-aangedoogbeleid-rond-euthanasie-bij-demente-patienten.dhtml

Pagina 55

3. Analyseer de feiten  Sociale optiek: hebben mensen geen recht om hun leven te vroegtijdig te beëindigen als de situatie onomkeerbaar is. Moet men blijven leiden tot de laatste adem?  Juridische optiek: Dit vormt momenteel het grootste probleem. Altijd bestaat de kans dat men vervolgd wordt na het uitvoeren van euthanasie. 4. Analyseer de stakeholders  De patiënten: die de keuze maken om vroegtijdig uit het leven te stappen. Indien deze niet meer bij bewustzijn zijn, de families die hierover moeten beslissen  De dokters: die de euthanasie moeten uitvoeren  De overheid: die een beter en uitgebreider wettelijk kader moeten uitbouwen  Het vaticaan: dat euthanasie aanziet als een misdrijf en zeker een grote rol speelt wat betreft de bespreekbaarheid van euthanasie. 5. Analyseer de waarden  Rechtvaardigheid: is het rechtvaardig dat iemand beslist over andermans leven.  Vrijheid: mag men niet voor zichzelf uitmaken of men al dan niet uit het leven wil stappen door middel van euthanasie  Menswaardigheid: moeten mensen blijven leiden tot hun laatste adem?

6. Formuleer een oplossing vanuit de gedragscode Euthanasie blijft tot op heden nog steeds een zeer delicaat onderwerp. Er bestaat een wettelijke omkadering, maar deze is zeker niet sluitend en altijd voor interpretatie vatbaar. Dokters die euthanasie uitvoeren lopen altijd het risico vervolgd te worden. De oplossing voor dit probleem ligt dan ook enkel in een uitgebreidere en betere wettelijke omkadering rond euthanasie.

Pagina 56

Zwartwerk en mensenhandel bij schoonmaakfirma's hamburgertenten13
De controles die het Brusselse arbeidsauditoraat in de nacht van woensdag op donderdag heeft laten uitvoeren in de 15 Quick- en McDonalds-restaurants in de Brusselse regio, heeft feiten van zwartwerk en mensenhandel aan het licht gebracht. Dat meldt het arbeidsauditoraat. De controleactie richtte zich niet op de restaurants zelf maar op de schoonmaakfirma's die er aan de slag zijn. Tijdens de controleactie in de 11 Quick-restaurants en 4 McDonaldsvestigingen werden 37 personen meegenomen voor verhoor. Daarvan bleken een heel aantal aan het werk te zijn terwijl ze geen geldige verblijfsvergunning hadden en dus illegaal in Belgi' verbleven. In een aantal gevallen was er zelfs sprake van misbruik van de precaire situatie waarin ze zich bevonden en dus van mensenhandel. Meer algemeen stelden de controleurs vast dat de schoonmaakbedrijven het niet zo nauw namen met de aangifte van hun werknemers. De controleactie, die gevoerd werd door de federale politie, de lokale politie en de arbeidsinspectie, kwam er nadat in andere gerechtelijke arrondissementen ook al gelijkaardige inbreuken waren vastgesteld. Omdat de betrokken schoonmaakbedrijven hun zetel in Brussel hadden, werd besloten hier ook een controle uit te voeren. Het onderzoek gaat ondertussen verder, aldus nog het arbeidsauditoraat. Dat heeft nu ook de franchisehouders van de Quick- en McDonaldsrestaurants opgeroepen voor een verhoor om na te gaan in welke mate zij op de hoogte waren en verantwoordelijk kunnen geacht worden voor de mistoestanden. (belga/mvdb)

Stappenplan:
1. Formuleer het ethisch probleem We kunnen hier spreken over een waardenconflict de waarden arbeid, welvaart, rechtvaardigheid en menswaardigheid/vrijheid. Langs de ene kant onderscheiden we welvaart en arbeid. De schoonmaakfirma‟s maken meer winst door hun personeel in het zwart te laten werken. Dit komt de welvaart ten goede. Aan de andere kant is zwartwerk illegaal, en is het dus onrechtvaardig ten opzichte van de schoonmaakfirma‟s die de wet volgen.

2. Formuleer de moreel verantwoordelijken  De werkgevers  Het arbeidsauditoraat  Quik- en McDonalds-restaurants 3. Analyseer de feiten

13

http://www.demorgen.be/dm/nl/996/Economie/article/detail/1256600/2011/04/28/Zwartwerk-enmensenhandel-bij-schoonmaakfirma-s-hamburgertenten.dhtml

Pagina 57

 

Economische optiek: Door in het zwart te werken ontlopen de schoonmaakfirma‟s veel belastingen. Hierdoor maken ze meer winst en is dit dus positief voor hun welvaart Juridische optiek: Wettelijk gezien is zwartwerk niet toegelaten. Daarnaast is mensenhandel ook ten strengste verboden. Ethische optiek: ethisch gezien is zwartwerk onaanvaardbaar. In de eerste plaats ontloop je de belastingen, die andere mensen wel dienen te betalen. Daarnaast maken de firma‟s meer winst dan andere firma‟s die zich wel aan de wet houden. Daarnaast is dit ook slechte reclame voor de fastfoodketens.

4. Analyseer de stakeholders  De werkgevers: zij zijn verantwoordelijk voor hun personeel en dienen hun in te schrijven. Door dit niet te doen overtreden ze de wet  Het arbeidsauditoraat: dat controle uitoefent op o.a. zwartwerk  De fastfoodketens: die ook een partij zijn in het verhaal. In hoeverre zij betrokken zijn in het zwartwerk dient nog verder onderzocht te worden.  De werknemers 5. Analyseer de waarden  Welvaart: het bedrijf creëert welvaart door zwartwerk en het ontlopen van belastingen  Rechtvaardigheid: dit is een vorm van oneerlijke concurrentie. Bedrijven die zich wel houden aan de wet, betalen meer belastingen en maken bijgevolg minder winst  Arbeid: ondanks het zwartwerk, zorgen de schoonmaakfirma‟s voor arbeid bij hun werknemers  Vrijheid / menswaardigheid: er zijn ook gevallen ontdekt van mensenhandel. Dit is mensonwaardig. 6. Formuleer een oplossing vanuit de gedragscode Ongetwijfeld zullen de fastfoodketens een gedragscode hebben die zwartwerk ten strengste afkeurt. De fastfoodketens zullen hier dus niet mee geassocieerd willen worden en de firma‟s die inbreuken maken hierop zullen niet meer welkom zijn. De vraag blijft natuurlijk wel of de fastfoodketens op de hoogte waren van het zwartwerk of niet. Dit dient nog verder onderzocht te worden.

Pagina 58

CEO Dexia ontving bonus van 600.000 euro in 201014
Pierre Mariani, CEO van Dexia, zou een bonus van 600.000 euro krijgen voor zijn prestaties in 2010. Dat vernam De Morgen uit betrouwbare bron. De bonus zou bovenop zijn vaste salaris van 1 miljoen euro en een pensioenstorting van circa 200.000 euro komen. Mariani's totale jaarvergoeding komt dan uit op 1,8 miljoen euro. Dat zou iets lager zijn dan voor het boekjaar 2009. Toen kon de Franse CEO Pierre Mariani op 1,95 miljoen euro rekenen. Het ging dat jaar om een vast salaris van 1 miljoen euro, een bonus van 800.000 euro en een pensioenstorting van 147.830 euro. Dexia's raad van bestuur zou de bezoldigingen twee weken geleden vastgelegd hebben, voor de oproep van gouverneur Luc Coene van de Nationale Bank om geen bonussen uit te betalen zolang de staatssteun niet is terugbetaald, zo schrijft De Morgen nog

Stappenplan:
1. Formuleer het ethisch probleem We kunnen hier spreken over een waardenconflict tussen de waarden eerlijkheid / rechtvaardigheid en welvaart. De CEO van Dexia ontving in 2010 een totale jaarvergoeding van ca 1.8 miljoen euro. De CEO is natuurlijk wel belangrijk voor het bedrijf en zorgt voor welvaart door het nemen van goede beslissingen. Echter is een jaarloon van 1.8 miljoen euro een zeer hoog bedrag. Langs de andere kant kunnen we ons de vraag stellen of dit wel rechtvaardig / eerlijk is dat de CEO zo‟n torenhoog loon opstrijkt, zeker gezien de financiële crisis waar Dexia nog overheidssteun nodig had om te overleven. Deze overheidssteun moet tot op heden nog terug betaald worden

2. Formuleer de moreel verantwoordelijken  De CEO  De raad van Bestuur van Dexia 3. Analyseer de feiten  Economische optiek: De CEO zorgt voor welvaart bij het maken van goede beslissingen. Daarom verdiend hij een vergoeding.  Sociale optiek: We kunnen zeggen dat men van hieruit weinig rekening houd met de medewerkers. De manager verdiend tot 50x meer dan een medewerker van Dexia. Is dit wel verantwoord?

14

http://www.demorgen.be/dm/nl/996/Economie/article/detail/1246618/2011/04/06/CEO-Dexia-ontvingbonus-van-600-000-euro-in-2010.dhtml

Pagina 59

Ethische optiek: Torenhoge salarissen en bonussen zijn heel omstreden. De financiële crisis speelt hierin een verzwarende factor. De banken hebben het afgelopen jaar helemaal niet goed gepresteerd, en alsnog strijkt de CEO een bonus op van 600.000 euro.

4. Analyseer de stakeholders  De aandeelhouders: die hun aandelen zagen kelderen ten gevolge van de economische crisis en nu geconfronteerd worden met het torenhoge loon van de CEO  De overheid: die overheidssteun heeft gegeven aan Dexia en nog steeds een groot deel van dat geld moet recupereren  De raad van bestuur van Dexia: die de beslissing heeft genomen omtrent de bonus  De klanten: die het net zoals de aandeelhouders niet zullen appreciëren dat in deze tijden zulke bonussen worden uitgekeerd 5. Analyseer de waarden  Welvaart: de CEO stippelt het beleid van Dexia uit. Goede beslissingen leiden tot een verhoogde welvaart. Aan de andere kant is 1.8 miljoen een heel hoog loon.  Eerlijkheid / rechtvaardigheid: zijn zulke bonussen verantwoord, zeker na een jaar vol financiële perikelen?

6. Formuleer een oplossing vanuit de gedragscode Een gedragscode rond de lonen en bonussen van topmanagers zal er wel niet zijn, aangezien banken dit perfect normaal vinden. De toplonen en bonussen zouden verlaagt moeten worden. Een topmanager verdiend zeker een toploon, maar dat hoeft niet te betekenen dat ze 50x meer moeten verdienen dan een gewone werknemer. Daarnaast moet men ook rekening houden met de huidige situatie, en zou men die bonus gerust mogen afschaffen tot de overheidssteun is terugbetaald

Pagina 60

Oorsprong dioxineschandaal: fabrikant vormde vet van lage kwaliteit om tot duur veevoeder15
De dioxinecrisis in Duitsland, waardoor ondertussen al meer dan 4.700 boerderijen gesloten zijn en waarbij minstens 150.000 ton veevoeder besmet geraakte, is waarschijnlijk ontstaan omdat de Duitse fabrikant van veevoedervetten, Harles und Jentzsch, zijn klanten bedroog door vetzuren van lage kwaliteit te verkopen als duur veevoeder. Dat zegt een woordvoerder van het ministerie van Landbouw van de deelstaat Nedersaksen in de Duitse krant Westfalen Blatt. "Uit vele zaken kunnen we opmaken dat het bedrijf zijn klanten heeft bedrogen en vetzuren van lage kwaliteit heeft omgevormd tot duur veevoeder", zegt een woordvoerder van het ministerie, Gert Hanne, in de krant. Hij sluit ook niet uit dat het bedrijf valse facturen opstelde en fiscale fraude pleegde. De krant wijst erop dat het parket een onderzoek opende tegen het hoofd van Harles und Jentzsch, Siegfried Sievert, wegens inbreuk op de code voor voedingsproducten en veevoeder. In een interview op de Duitse televisiezender Spiegel TV, dat zondag wordt uitgezonden, zegt Sievert dat hij geen "niet toegelaten vetten" gebruikte. Hij zegt ook dat hij niet weet van waar de dioxinebesmetting komt, en dat het bedrijf de oorzaak aan het onderzoeken is "in nauwe samenwerking met de autoriteiten". Sinds maart al De dioxinecrisis in Duitsland krijgt steeds grotere proporties: nu blijkt dat het veevoer al veel langer besmet is met dioxine dan tot nog toe werd verondersteld. Dat meldt het Duitse ministerie van Landbouw. In maart vorig jaar werd er al vervuiling van vetten vastgesteld bij het bedrijf Harles und Jentzsch, dat aan de basis ligt van de dioxinecrisis. Maar het laboratorium dat de metingen had gedaan, speelde de resultaten niet door aan de autoriteiten. Bijna 5.000 boerderijen dicht Zo'n 150.000 ton pluimveevoer en varkensvoer raakte besmet met de kankerverwekkende dioxine, schatten de Duitse autoriteiten. Al meer dan 4.700 boerderijen, voornamelijk varkenskwekerijen, hebben hun deuren uit voorzorg moeten sluiten. De overgrote meerderheid van de gesloten landbouwbedrijven liggen in de staat Nedersaksen. De sluiting is een preventieve maatregel, en verwacht wordt dat de meeste boerderijen de komende dagen opnieuw open gaan, nadat de nodige tests hebben plaatsgevonden. Volgens Westfalen Blatt willen Duitse kwekers, die het slachtoffer zijn van het dioxineschandaal, volgende week schadevergoedingen eisen. Vrijdag waren er meer dan 4.700 landbouwbedrijven uit voorzorg gesloten. Berlijn vermoedde al dat de zaak een "criminele" oorzaak had. (dpa/mvl/kve)

15

http://www.demorgen.be/dm/nl/983/Nieuws/article/detail/1205252/2011/01/08/Oorsprongdioxineschandaal-fabrikant-vormde-vet-van-lage-kwaliteit-om-tot-duur-veevoeder.dhtml

Pagina 61

Stappenplan:
1. Formuleer het ethisch probleem Het ethisch dilemma dat zich hier afspeelt gaat tussen de waarden welvaart en eerlijkheid. Een Duitse fabrikant verkocht vetzuren van lage kwaliteit als duur veevoeder en heeft hier ongetwijfeld grote winsten uit geput. Dit kwam ten goede van zijn welvaart. Aan de andere kant is hij oneerlijk geweest door zijn klanten op te lichten met goedkoop veevoeder. Daarnaast heeft het bedrijf mogelijk ook fraude gepleegd en bedroog het niet enkel zijn klanten maar ook de overheid en de concurrenten.

2. Formuleer de moreel verantwoordelijken  De fabrikant 3. Analyseer de feiten  Economische optiek: Op economisch vlak heeft de fabrikant veel winst gemaakt door de oplichterij. Dit heeft ongetwijfeld bijgedragen tot een hogere welvaart.  Sociale optiek: Door zijn handelen zijner op dit moment al meer dan 5000 boerderijen dicht. Dit getuigt van weinig respect.  Juridische optiek: Dit is zeker strafbaar. Ten eerste maakte de fabrikant zich schuldig aan oplichterij. Daarnaast pleegde hij ook inbreuken op de code voor voedingsproducten en veevoer. Ten slotte pleegde hij mogelijk ook fiscale fraude.  Ethische optiek: Van ethiek is hier geen sprake. De fabrikant had duidelijk maar 1 doel voor ogen, en dat is winst maken. Door zijn handelen is de hele sector aangetast. 4. Analyseer de stakeholders  De sector: die te leiden heeft onder de dioxinecrisis. 5000 boerderijen zijn reeds gesloten, en de gevolgen zullen nog jaren lang voelbaar zijn.  De samenleving: Op het moment dat de dioxinecrisis werd ontdekt, was het besmet vlees al in omloop. Hierdoor hebben een groot aantal mensen besmet vlees gegeten, wat de gezondheid niet ten goede komt.  De concurrenten: die hun welvaart zien dalen doordat de sector is stilgevallen. 5000 boerderijen die reeds dicht zijn betekenen minder verkoop. Daarnaast krijgt het imago ook een serieuze deuk en zal die een tijd duren vooraleer de situatie zich herstelt.  De klanten: die door het besmet voer hun boerderij moeten sluiten en mogelijk al hun dieren dienen af te slachten. Dit zal voor veel bedrijven een financiële kater opleveren, met alle gevolgen van dien. 5. Analyseer de waarden  Welvaart: Door zijn klanten op te lichten creëerde de fabrikant een hogere welvaart

Pagina 62

Eerlijkheid/rechtvaardigheid: De fabrikant heeft zich schuldig gemaakt aan oplichterij. Hij handelde oneerlijk ten opzichte van zijn collega‟s.

6. Formuleer een oplossing vanuit de gedragscode De gedragscode zal dit soort wanpraktijken onder geen enkele voorwaarde toestaan. Indien de fabrikant daadwerkelijk aan de basis van de dioxinecrisis ligt, zal het zeker en vast gesloten worden en zal er nog een juridisch staartje aan komen.

Pagina 63

'Homotest' voor asielzoekers in Tsjechië onder vuur
De Europese Unie heeft felle kritiek geuit aan het adres van Tsjechië wegens de peniscontroles die de autoriteiten uitvoeren bij homoseksuele asielzoekers. De asielzoekers krijgen heteroseksuele porno te zien terwijl ze aangesloten zijn aan een machine die de bloedtoevoer naar hun penis meet. Zo willen de autoriteiten er een duidelijk "zicht" op krijgen of de asielzoekers, die een vervolging wegens homoseksualiteit in hun thuisland als argument naar voren schuiven, wel echt de Griekse beginselen toegedaan zijn. Fallometrische tests Een woordvoerder van het Tsjechische ministerie van Binnenlandse Zaken zei vandaag dat de zogenaamde "fallometrische tests" sinds begin dit jaar niet meer worden uitgevoerd. Binnenlandminister Radek John staat echter nog altijd onverkort achter de tests. De asielzoekers moesten met "overtuigende" bewijzen komen dat ze homoseksueel zijn, zegt hij, anders maakten ze geen aanspraak op asiel. "Dan maar elders asiel vragen" En konden ze zich niet in die procedure vinden, dan moesten ze maar "naar een land gaan waar de tests niet uitgevoerd worden en daar asiel aanvragen", aldus John. De betrokken asielzoekers hadden luidens het ministerie van Binnenlandse Zaken trouwens zelf om de tests gevraagd of er minstens mee ingestemd. Vernederend Het Europese Agentschap voor de Grondrechten vindt de Tsjechische praktijken "vernederend" en acht ze hoogstwaarschijnlijk in strijd met het Europese Handvest van de Grondrechten. De praktijk kwam aan het licht omdat een rechtbank in het Duitse Schleswig-Holstein geweigerd had om een Iraanse asielzoeker naar Tsjechië terug te sturen. Argument was dat de Iraniër in Tsjechië blootgesteld zou worden aan de "fallometrische tests". (dpa/eb)

Pagina 64

Stappenplan:
1. Formuleer het ethisch probleem Het ethisch dilemma dat zich hier afspeelt gaat tussen de waarden vrijheid / rechtvaardigheid en menswaardigheid. In dit artikel is er sprake van een “fallometrische” test, die asielzoekers moeten ondergaan als ze hun land moesten uitvluchten wegens een andere geaardheid. Deze tests zijn mensonwaardig en zeker en vast in strijd met het Europese Handvest van de Grondrechten.

2. Formuleer de moreel verantwoordelijken  De Europese Unie  Tsjechië 3. Analyseer de feiten  Economische optiek: de asielzoekers zijn op zoek naar een beter leven, waar ze zich ook op vlak van welvaart kunnen ontplooien.  Juridische optiek: deze testen zijn zeker en vast in strijd met het Europese Handvest van de Grondrechten en dienen bijgevolg verboden te worden  Ethische optiek: het is heel vernederend om asielzoekers zulke tests op te leggen. Op menselijk vlak onaanvaardbaar. 4. Analyseer de stakeholders  De asielzoekers: die op zoek zijn naar een beter leven, omdat ze in hun thuisland niet veilig zijn.  Tsjechië: die de stroom van asielzoekers wil tegenhouden  De Europese Unie: die Tsjechië op hun vingers dient te tikken en moet voorkomen dat deze tests in de toekomst nog uitgevoerd worden.  5. Analyseer de waarden  Menswaardigheid / gelijkheid / rechtvaardigheid: dit soort tests zijn vernederend en mensonwaardig. Volgens de mensenrechten is iedereen gelijk, en mag men geen mensen beoordelen op basis van hun geaardheid. Uit de gebeurtenissen blijft duidelijk dat niet iedereen gelijk is voor de Tsjechische regering. Holebi‟s worden gediscrimineerd. 6. Formuleer een oplossing vanuit de gedragscode Op Europees/wereldwijd niveau zijn er voor dit soort zaken gedragscodes. Zo hebben we onder andere het Europees Handvest van de Grondrechten en ook de Universele verklaring van de Mensenrechten. Als we de regels uit deze wetten toepassen, dan is er maar 1 conclusie: Deze tests zijn mensonwaardig en dienen verboden te worden.

Pagina 65

VISIE OP DUURZAAMHEID
Voor mij persoonlijk is duurzaam denken heel belangrijk. Zeker in de huidige samenleving, waar men eigenlijk min of meer verwacht dat men op een maatschappelijk verantwoorde manier produceert. Dit gaat veel verder dan enkel oog hebben voor het milieu. Het betreft ook respect voor de werknemers, de omgeving, de concurrenten, … De laatste decennia heeft het draagvlak voor duurzaamheid enorm aan marktaandeel gewonnen. Vroeger dacht men enkel aan winst, de rest was bijzaak. Tegenwoordig word je op die denkwijze afgestraft, en zal dat op termijn heel wat negatieve gevolgen hebben. Europa is op vlak van duurzaamheid zeker een voorloper. Bedrijven moeten voldoen aan allerlei eisen om te mogen produceren op het Europees grondgebied. Dit zijn regels over onder andere uitstoot, minimumlonen, … Maar duurzaamheid gaat verder dan het louter volgen van de regels. De regels die men oplegt zijn een basis, veel bedrijven doen hier een schepje bovenop en zetten zich actief in voor een betere wereld. De vraag blijft echter wel of deze bedrijven dit doen vanuit hun eigen overtuiging, of het gewoon doen omdat ze een goed imago willen verkrijgen. Echter is het verhaal niet helemaal positief. Veel landen/bedrijven zijn als het ware nog blijven hangen in de tijd en moeten zich op vlak van duurzaamheid nog volledig ontwikkelen. Denken we maar aan landen als China en Amerika, waar men van het milieu vervuilen en het tewerkstellen van mensen in mensonwaardige omstandigheden bijna een competitie maakt. Het is een proces van heel lange duur, dat zeker nog maar in zijn kinderschoenen staat, maar het is positief dat er steeds meer en meer mensen/bedrijven zich engageren voor een maatschappelijk verantwoorde manier van denken.

Pagina 66