Αθηεξψλεηαη ζηνλ Γέξνληά κνπ θαη θηιφζηνξγν παηέξα Πξσηνπξ.

΢ηέθαλν
Αλαγλσζηφπνπιν εθεκέξην Η.Ν Αγ. Βαξβάξαο Ακθηάιεο Πεηξαηψο

Έλα απφ πιένλ αθαλζψδε δεηήκαηα κε ην νπνίν αζρνιήζεθαλ νη κεγάινη
Δθθιεζηαζηηθνί Παηέξεο είλαη θη απηφ ηεο ζρέζεσο πξνο ηνλ πιεζίνλ. Δίλαη έλα
πεδίν –ε ζρέζε κε ηνλ πιεζίνλ- φπνπ ε αλζξψπηλε ζπκπεξηθνξά ιακβάλεη
δξακαηηθή εθηξνπή πνιιέο θνξέο θαη ζίγνπξα, ε ειαηησκαηηθή, λνζεξή ζρέζε
πξνο ηνλ πιεζίνλ καο, αληαλαθιά κηα -επίζεο ειαηησκαηηθή- ζρέζε κε ην Θεφ.
Ζ θαηαθπγή πνιιψλ πηζηψλ ζηε καγεία θαη ηα ζπκπαξνκαξηνχληα, ε
εληππσζηαθή αχμεζε ησλ ζπκάησλ ηέηνησλ επελεξγεηψλ, ε πξνζέιεπζε ζην
εμνκνινγεηήξην πνιιψλ πνπ δεηνχλ βνήζεηα γηα λ’ απαιιαγνχλ ή θαη
πιεξνθνξίεο ιφγσ ππνζπλείδεηεο ή ζπλεηδεηήο αλεζπρίαο θαη ε έιιεηςε
ελεκέξσζεο αθφκε θαη ζηνπο ηεξαηηθνχο θχθινπο, ησλ βαζηθψλ παξακέηξσλ πνπ
ζπληζηνχλ ην καγηθφ θαηλφκελν, καο έθαλαλ χζηεξα απφ ηνπ ΢εβαζκησηάηνπ
Μεηξνπνιίηνπ καο, ΢ηζαλίνπ θαη ΢ηαηίζηεο, θ.θ Αλησλίνπ, λ’ αζρνιεζνχκε θάπσο
βαζχηεξα κε ην ζέκα, αλαηξέρνληαο ζηε ζχγρξνλε θαη κε βηβιηνγξαθία,
παξαζέηνληαο κάιηζηα πνιιέο θνξέο απηνχζηα απνζπάζκαηα ηεο.

Δπρή καο, λα επηζεκαλζνχλ ηα θελά, νη παξαιείςεηο θαη ηα ελδερφκελα ιάζε,
ηα νπνία βεβαίσο πξνηηζέκεζα λα δηνξζψζνπκε.

Ο Κχξηνο κεζ’ εκψλ
Αξρηκ. Δθξαίκ Γ. Σξηαληαθπιιφπνπινο

Έγξαθα, 14 Οθησβξίνπ 2003
Σσλ αγ. Μαξη. Πξνηαζίνπ,
Κέιζνπ, Ναδαξίνπ, Γεξβαζίνπ θαη
Κνζκά ηνπ Μεισδνχ.

Πεξηερόκελα

Α.΄ Ζ ηζηνξία ηνπ Μαγηθνύ θαηλνκέλνπ
Πξσηφγνλνη
Αξραία Διιάδα
Παιαηά Γηαζήθε
Διιεληζηηθνί Ρσκατθνί ρξφλνη
Βπδάληην
Γπηηθφο Μεζαίσλαο
Β.΄ Οη θαλόλεο γηα ηε καγεία
Γ.΄ Σα θπξηόηεξα είδε Μαγείαο θαη Μάγσλ
Γ.΄ Μαγηθά- δαηκνληθά ζηνηρεία ζηα δηάθνξα ζξεζθεύκαηα
Δ.΄ Ο Απνθξπθηζκόο ηεο Νέαο Δπνρήο
Μέζνδνο José Silva ή αιιηψο mind control
Ζ ΢ατεληνινγία
΢Σ.΄ U.F.O
Ε.΄ Θαπκαηνπξγεί θαη πξνβιέπεη ην κέιινλ ν δηάβνινο;
ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΚΑ

Α΄ Ζ Η΢ΣΟΡΗΑ ΣΟΤ ΜΑΓΗΚΟΤ ΦΑΗΝΟΜΔΝΟΤ
Ο φξνο «καγεία» έρεη βαζχηαηεο ξίδεο. Δπηλνήζεθε θαη ρξεζηκνπνηήζεθε γηα
λα ηθαλνπνηήζεη ζεηηθέο ή αξλεηηθέο αλάγθεο ησλ αλζξψπσλ ελ αληηζέζεη πξνο ηνλ
φξν «ζξεζθεία» ν νπνίνο εθθξάδεη ηελ αλζξψπηλε δίςα γηα ιαηξεία ηνπ Θενχ. Ζ
καγεία είλαη αλζξψπηλε επηλφεζε, ελψ ν Υξηζηηαληζκφο έρεη απνθαιππηηθφ
ραξαθηήξα. Οη ζθνπνί ηεο θαη νη κέζνδνί ηεο έρνπλ ηδηνηειείο ππνινγηζκνχο.
Οη αξρέο θαη ηα ίρλε ηεο ράλνληαη ηζηνξηθν-γεσγξαθηθψο. Σε καγεία εξεπλνχλ
ε Λανγξαθία, ε Θξεζθεηνινγία, ε Φπρνινγία, ε Δζλνγξαθία θ.α. επηζηήκεο.
Οη παιαηφηεξεο καξηπξίεο πεξί καγείαο ρξνλνινγνχληαη απφ ηηο
εηθνλνγξαθίεο ησλ ζπειαίσλ ηεο παιαηνιηζηθέο επνρήο, κεξηθέο απφ ηηο νπνίεο
ππνβάιινπλ ηελ ηδέα φηη νη άλζξσπνη εθείλεο ηεο επνρήο πξνέβαηλαλ ζε καγηθά
ηειεηνπξγηθά γηα ηελ εμαζθάιηζε ηνπ θπλεγηνχ («θπλεγεηηθή καγεία»).
Έλαο άιινο νξηζκφο πνπ ζα κπνξνχζακε λα πξνηείλνπκε είλαη πσο ε
καγεία απνηειεί ηέρλε πξφθιεζεο δξαζηηθψλ αιιαγψλ κε ηε ρξεζηκνπνίεζε
εμσηεξηθψλ θαη ππεξθπζηθψλ δπλάκεσλ.
Ζ ιέμε «κάγνο» είλαη ειιεληθή κε θαηαγσγή πεξζηθή. Υξεζηκνπνηψληαο ηεο
νη Έιιελεο ελλννχζαλ ηε Θξεζθεία, ηνπο ηεξείο θαη ηηο κπζηηθέο ηέρλεο ηνπ
Εσξναζηξηζκνχ. Απφ εθεί δαλείζηεθαλ ηελ ηδέα ηεο δχλακεο ησλ ηεξψλ νλνκάησλ,
ε νπνία επεξέαζε ηελ επξσπατθή καγεία θαηά ηνλ Μεζαίσλα θαη ηελ Αλαγέλλεζε.
Σελ δηαθξίλνπλ ζε «πςειή» θαη ζε «ρακειή». Ζ ρακειή αζθείηαη απφ πξφζσπα
πνπ δελ έρνπλ ηεξαηηθή ηδηφηεηα. Ζ πςειή νλνκάδεηαη θαη ζενπξγία ζην βαζκφ πνπ
εκπιέθεη ζείεο δπλάκεηο γηα αγαζνεξγνχο ζθνπνχο. Έηζη, ηα φξηά ηεο κε ηε
ζξεζθεία δελ είλαη ζαθή. Γλσζηφο ζενπξγφο πνπ επεξέαζε ηε ζθέςε ηνπ
Ηνπιηαλνχ ηνπ Παξαβάηε, πείζνληάο ηνλ φηη είλαη ε ελζάξθσζε ηνπ Μεγ.
Αιεμάλδξνπ, ήηαλ ν Μάμηκνο ν Δθέζηνο. Ζ ζενπξγηθή καγεία έραηξε κεγάιεο
εθηηκήζεσο θαη αζθείην απφ ηνπο Νενπιαησληθνχο.
΢ην δπηηθφ θφζκν, ε ηδέα ηεο καγηθήο επελέξγεηαο ζην πεξηβάιινλ ή ζε
αλζξψπνπο θαηάγεηαη απφ ηελ ειιεληθή αξραηφηεηα. Ζ καγεία εδψ, πξνυπνζέηεη
επίθιεζε εηδηθήο ηάμεο απξφζσπσλ, αιιά εμαηνκηθεπκέλσλ ππεξαλζξψπηλσλ
πλεπκαηηθψλ δπλάκεσλ γλσζηψλ σο δαηκφλσλ. Λφγνο πεξί πλεπκάησλ γίλεηαη θαη
ζηνλ Ηνπδατζκφ θαη ηνλ Υξηζηηαληζκφ φπνπ θαη γίλεηαη δηάθξηζε αγγέισλ-δαηκφλσλ,
καθαξίσλ πλεπκάησλ θαη ζθνηίσλ δπλάκεσλ. Αλ θαη ε Δθθιεζία θξάηεζε αξλεηηθή
ελ γέλεη ζηάζε απέλαληη ζηε καγεία θαη ηνπο κάγνπο- γλσζηή άιισζηε ε
ζθιεξφηεηα ηεο δπηηθήο ρξηζηηαλνζχλεο κε ηελ Ηεξά Δμέηαζε θαη ην Μεζαίσλα-ην

ζνβαξφ πιήγκα θαηά ηεο ιατθήο καγείαο επέθεξε ην νξζνινγηζηηθφ πλεχκα ηεο
αλαπηπζζφκελεο αζηηθήο ηάμεο θαη ν Γηαθσηηζκφο.
Αιιά, ζηηο αξρέο ηνπ 20νπ αη. ην ελδηαθέξνλ πεξί ηα καγηθά επαλέξρεηαη, κε
ηε δεκνζίεπζε ην 1899 ηνπ ακθηιεγφκελνπ βηβιίνπ «Αξάληηα, ή ην βηβιίν ησλ
καγηζζψλ» απφ ην ιανγξάθν Charles G. Leland (†1903) θαη κε ην έξγν «Ζ καγηθή
ιαηξεία ζηε δπηηθή Δπξψπε» ηεο αλζξσπνιφγνπ Margaret Murray (†1963).
Δκθαλίδνληαη θιηκαθσηά ζηνηρεία απφ ηε κπζνινγία, ηνλ ειεπζεξνηεθηνληζκφ, ζηα
ηέιε δε ηεο δεθαεηίαο ηνπ ’60 έξρεηαη ζην πξνζθήλην ε λενπαγαληζηηθή καγεία:
γίλεηαη αλαθνξά ζε δηαθνξεηηθέο παγαληζηηθέο ιαηξείεο. Μέζα απφ ην θίλεκα ηεο
αληηθνπιηνχξαο, ησλ ρίπππο (κε ρξήζε LSD) θαη ηεο ςπρεδέιεηαο, πξνήιζε κηα
δεχηεξε λενπαγαληζηηθή ηάζε νηθνινγηθνχ ή θεκηληζηηθνχ ηχπνπ.
Απφ ηε δεθαεηία ηνπ ’80 θαη κεηά, φιεο απηέο νη ηάζεηο απνηέιεζαλ κέξνο ηνπ
επξχηεξνπ ηδενινγηθνχ θηλήκαηνο ηεο Νέαο Δπνρήο. Όι΄ απηά ηα θηλήκαηα έρνπλ
ζηνηρεία ιατθήο καγείαο (witchcraft): ηελ επηζπκία επηηπρίαο, ηε βειηίσζε ηεο
θνηλσληθήο ζέζεο ηνπ αηφκνπ ελ αλάγθε κέζσ ηεο επηδείλσζεο ηεο ζέζεσο άιισλ,
ηελ ηδέα ηεο εθδίθεζεο, ηελ ηηκσξία κέινπο ηεο θνηλφηεηαο πνπ παξαβίαζε έλα
θνηλφ απνδεθηφ εζηκηθφ δίθαην, ηελ άηππε απνλνκή ηεο δηθαηνζχλεο ζηηο
κηθξνθνηλσληθέο ζπγθξνχζεηο θιπ.
΢ηελ Διιάδα ζήκεξα ελ γέλεη δελ απνδίδεηαη ζεκαζία ζηε καγεία απφ ηελ
θνηλσληθννηθνληκηθή ειίη ιφγσ ηνπ ηερλνθξαηηθνχ- πιηζηηθνχ πξνζαλαηνιηζκνχ πνπ
επηθξαηεί αζρέησο αλ πνιινί νη νπνίνη ππήξμαλ ζχκαηα πάζεο θχζεσο καγηθψλ
επελεξγεηψλ, παξαζύξζεθαλ από ην καλδύα ηεο δπηηθήο θνπιηνύξαο θαη
επηζηήκεο κε ην νπνίν ηνπο πιεζίαζαλ νη επηηήδεηνη.
Θα επαλέιζνπκε ζην ζέκα απηφ φηαλ κηιήζνπκε γηα ηνλ ππεξβαηηθφ
δηαινγηζκφ θαη ην ζχζηεκα mind control. Πάλησο, ζηηο θαηψηεξεο
θνηλσληθννηθνλνκηθέο νκάδεο, φπνπ αθζνλνχλ νη πξνιήςεηο θαη νη δεηζηδαηκνλίεο,
γηα ηηο νπνίεο ζα γίλεη ηδηαίηεξνο ιφγνο, ε καγεία ζπρλά νξγηάδεη.
Απφ
πιεπξά
ζενινγηθήο,
νη
πξψηνη
βξεηαλνί
αλζξσπνιφγνη
αληηιακβάλνληαλ ηε καγεία σο πξνεπηζηήκε, κηα κνξθή ζπζρεηηζκνχ
ζπλεηξκηθψλ παξαζηάζεσλ, κε ζπλεθηηθή ινγηθή αιιά εζθαικέλεο πξνθείκελεο. Ζ
αλζξψπηλε ζθέςε θαη’ απηνχο εμειίζζεηαη απφ καγεία ζε ζξεζθεία θαη απφ
ζξεζθεία ζε επηζηήκε. Ζ νπηηθή ηνπο είλαη δηαρξνληθή· πξφθεηηαη γηα ηνπο Sir
James Frazer (1851-1941) θαη E. Tylor.

Ζ καγεία θαηά Frazer –νξίδεηαη γεληθά σο ζπκπαζεηηθή θαη δηαθξίλεηαη ζε
νκνηνπαζεηηθή (λφκνο ηεο νκνηφηεηαο: έλα πξάγκα παξάγεη έλα φκνηφ ηνπ θη έλα
πξάγκα κνηάδεη κε ηελ αηηία ηνπ) θαη ζε κεηαδνηηθή (λφκνο ζπλάθεηαο: δχν
πξάγκαηα πνπ είραλ θάπνηε επαθή κεηαμχ ηνπο εμαθνινπζνχλ λα επηδξνχλ ην έλα
ζην άιιν απφ απφζηαζε). Οη κάγνη ινηπφλ εθαξκφδνπλ ιαλζαζκέλα –ζε ιάζνο
πξαγκαηηθφηεηεο- ηνπο λφκνπο απηνχο.
Ο Friedrich Heiler πάιη, ππνζηεξίδεη φηη ε καγεία είλαη αλεπηπγκέλε ηερληθή,
«πξνεπηζηεκνληθή επηζηήκε», πξνζηάδην ησλ θπζηθψλ επηζηεκψλ, ραξαθηεξίδεηαη
δε σο παξεθηξεπφκελε θπζηθή.1
Μεηά ηνπο Frazer θαη Tylor, ν αλζξσπνιφγνο Bronislàw Marinowski καο
δείρλεη –ζε νπηηθή ζπγρξνληθή- φηη ε καγεία έρεη ηξεηο επηκέξνπο ιεηηνπξγίεο: ην
μφξθη (καγηθή επσδή), ηελ ηειεηή (καγηθή δηαδηθαζία) θαη ηελ θαηάζηαζε εθείλνπ
πνπ ηελ αζθεί, ν νπνίνο ζπλήζσο πθίζηαηαη δηαδηθαζίεο θαζαξκνχ κε ζθνπφ ηελ
αιινίσζε ηεο ζπλείδεζήο ηνπ, φπσο ζηελ πεξίπησζε ηεο Ππζίαο (λεζηεία,
εηζπλνή θαπλνχ, παξαηζζεζηνγφλα, ηξαγνχδη, ρνξφο θιπ.).
Γλσζηφ παξαηζζεζηνγφλν, γηα ην νπνίν θάλεη ιφγν ζηα βηβιία ηνπ ν
ιαηηλνακεξηθαλφο αλζξσπνιφγνο –εζλνιφγνο Carlos Castaṅeda, είλαη ην θπηφ
κεζθαιίην.
΢χκθσλα κε ηνπο Γάιινπο Marcel Mauss θαη H. Hubert, ζαλ «καγεία»
νξίδεηαη ε πεξηζσξηνπνηεκέλε ζξεζθεία ζε ζρέζε κε ηελ επηθξαηνχζα. Ο επίζεκνο
ηεξέαο έρεη νπζηαζηηθή δηαθνξά φρη ηφζν αξκνδηνηήησλ απφ ηνλ ηδησηηθφ κάγν, φζν
θνηλσληθήο ηζρχνο. Οη καγηθέο δπλάκεηο δελ είλαη ππεξθπζηθέο αιιά θνηλσληθέο.
Ο Άγγινο E. Evans Pritchard κε έξεπλεο ζηνπο λεηινηηθνχο πιεζπζκνχο ησλ
Αδάληε θαη ησλ Ννχεξ ζηελ Κέλπα θαη ην ΢νπδάλ, έδεημε φηη ζην καγηθφ ρψξν
ππάξρεη ζηελή δηαπινθή νξζνινγηθψλ θαη αλνξζνινγηθψλ ζπζηεκάησλ
πεπνηζήζεσλ. Οη θπιέο απηέο δηαθξίλνπλ ηε καγγαλεία απφ ηε καγεία θνξηίδνληαο
αξλεηηθά ηελ πξψηε θαη ζεηηθά ηε δεχηεξε ε νπνία πεξηιακβάλεη ρξήζε βνηάλσλ,
επσδψλ θαη ηειεηνπξγηψλ γηα ζεξαπεπηηθνχο ζθνπνχο. Ζ καγεία ζεσξείηαη
αληίδνην ηεο καγγαλείαο θαη απηφ ζπκίδεη ηε ζεκεξηλή ηαθηηθή πνιιψλ αλζξψπσλ
–αθφκε θαη ρξηζηηαλψλ- λα πεγαίλνπλ ζε κάγνπο γηα λα ιπζνχλ ηα κάγηα.
Ο ζχγρξνλνο απνθξπθηζηήο A.E. Waite δηαθξίλεη ζε ιεπθή- καχξε καγεία, ηε
δε ιεπθή καγεία ζεσξεί θνηλσληθψο ζεηηθά θνξηηζκέλε.

1

Θ.Θ.Ε. λ. «Μαγεία» ςτ. 442.

Ο Evans-Pritchard κίιεζε επίζεο θαη γηα καγεία θαη καληηθή θαη’
αληηδηαζηνιή, ζεσξψληαο, ζεηηθή ηε δεχηεξε, ε νπνία βαζίδεηαη ζε δηάθνξα είδε
ρξεζκνχ (ζηνπο Αδάληε θαη Ννχεξ) κε ζθνπφ λ’ απνθαιπθζεί ν κάγνο.
Οη κάγνη πηζηεχνπλ φηη νξηζκέλα κέξε ηνπ ζψκαηνο έρνπλ καγηθέο ηδηφηεηεο,
επίζεο νξηζκέλνη αξηζκνί, γξάκκαηα, ήρνη θαη εκέξεο. Δθηφο απφ ηα αληηθείκελα ηα
νπνία θξχβνπλ καγηθέο ηδηφηεηεο, ε ζέιεζε θαη ε επηκνλή ηνπ αλζξψπνπ επηδξά
καγηθά επί ηνπ αληηθεηκέλνπ. Ζ κεηαβίβαζε ηεο καγηθήο δπλάκεσο
πξαγκαηνπνηείηαη εμ’ επαθήο ή εμ’ απνζηάζεσο θαη είλαη ζεηηθή, αξλεηηθή ή
αλαινγηθή.
΢ηνπο ζθνπνχο ηεο καγείαο πεξηιακβάλεηαη θαη ε επηβνιή ηεο ζειήζεσο ηνπ
αλζξψπνπ επί ηεο θχζεσο, ε δηφξζσζε ησλ ζεσξνπκέλσλ σο αηειεηψλ, ε
παξεκπφδηζε ρεηξνηεξεχζεσο ησλ θαηλνκέλσλ θαη ε ππνηαγή ησλ θαζ’
νηνλδήπνηε ηξφπν αληηηηζέκελσλ, ζηε βνχιεζε ηνπ αηφκνπ θαη ηεο νκάδνο. Δλίνηε
ε καγεία έρεη εθδηθεηηθφ ραξαθηήξα.
Οπνηαδήπνηε ζρέζε ηνπ ρξηζηηαληζκνχ κε ηε καγεία απνθιείεηαη ιφγσ ηνπ
απνθαιππηηθνχ λνήκαηφο ηνπ θαη ηεο δηδαζθαιίαο ηεο Αγάπεο. Σα ζαχκαηα θαη νη
ενξηέο δελ έρνπλ ζρέζε κε ηε καγεία· απνηεινχλ ζξεζθεπηηθέο, φρη καγηθέο
πξάμεηο. Ζ καγεία ζπλδέεηαη κε εηδσινιαηξηθέο αληηιήςεηο, γη’ απηφ θαη
θαηαπνιεκήζεθε απφ ηνπο πξνθήηεο. Ζ κνλνζεΐα πξνθχιαμε ηνλ ηζξαειηηηθφ ιαφ
απφ ηε καγεία ε νπνία ήηαλ πνιχ δηαδεδνκέλε ζηνπο Βαβπιψληνπο, Αζζχξηνπο θαη
Υαιδαίνπο. Απηνί είραλ αλεπηπγκέλε καγεία κε γξαπηά θείκελα θαη ηεξείο, πνπ
ηαπηίδνληαλ κε ηνπο αζηξνιφγνπο θαη ηνπο κάληεηο. ΢ηελ αξραία Διιάδα ππάξρνπλ
θαηλφκελα καγείαο, έμσζελ πξνεξρνκέλεο, ρσξίο βεβαίσο λα έρνπλ ζξεζθεπηηθφ
ραξαθηήξα. Οη κάγνη δελ δηψθνληαη, εθηφο αλ θαηαρξψληαη ηηο αδπλακίεο ηνπ ιανχ.
Ζ καγεία πξνυπνζέηεη γλψζε κίαο νξηζκέλεο ηερληθήο. Ο κάγνο είλαη ηεξεχο
νξηζκέλσλ απφθξπθσλ θπζηθψλ θαη ππεξθπζηθψλ γλψζεσλ. Απνβιέπεη ζηελ
εθπιήξσζε νξηζκέλσλ αλαγθψλ, νη νπνίεο ζπλδένληαη πεξηζζφηεξν πξνο ηνλ
δηάβνιν παξά πξνο ηνλ Θεφ. ΢ηε καγεία απνπζηάδεη ν Θεφο. Ζ καγηθή ηέρλε έρεη
δηάθνξεο κνξθέο θαη εθθξάζεηο. ΢ηνηρεία καγείαο βξίζθνπκε θαη ζηε ζξεζθεία, αιι’
ππφ εληειψο άιιε αληίιεςε. Ο ΢ηαπξφο ή ηα ηεξά αληηθείκελα ηνπ Υξηζηηαληζκνχ
έρνπλ πλεπκαηηθφ λφεκα θαη δελ ζπλδένληαη κε ηελ πξνζσπηθή ηέρλε θαη
ηθαλφηεηα ηνπ ηεξέσο, νχηε ρξεζηκνπνηνχληαη γηα αξλεηηθνχο ζθνπνχο. ΢ην
Υξηζηηαληζκφ δελ ππάξρεη επίθιεζε Γηαβφινπ. Γη’ απηφ ε Δθθιεζία θαηαδίθαζε θαη
θαηαδηθάδεη νπνηαδήπνηε κνξθή καγείαο, απνθξπθηζηηθήο ηέρλεο, πξνιήςεσο θαη
δεηζηδαηκνλίαο. Απηά ηα θαηλφκελα ζεσξνχληαη αληηρξηζηηαληθά θαη ζηεξνχκελα

Υάξηηνο. Οη καγηθέο εθδειψζεηο δελ έρνπλ ζρέζε κε ηελ άπεηξε Αγάπε θαη
Πξφλνηα ηνπ Θενχ ε νπνία εθδεινχηαη αδηαθξίησο πξνο φινπο θαη δελ εθβηάδεηαη
απφ θαλέλα. Μαγεία ζεκαίλεη δνπιεία, Υξηζηφο ζεκαίλεη ειεπζεξία.

ΠΡΧΣΟΓΟΝΟΗ

΢ηηο πξσηφγνλεο θπιέο, νη κάγνη θαηέρνπλ πςειή θνηλσληθή ζέζε κεηά
ην βαζηιηά ή θχιαξρν. Δίλαη ζεξαπεπηέο αιιά θαη δεκηνπξγνί ησλ αζζελεηώλ,
πξνθαινχλ ή αλαραηηίδνπλ βξνρέο, απνηξέπνπλ ή δεκηνπξγνχλ θαθά. ΢ε άιιεο
πεξηπηψζεηο ηαπηίδνληαη κε ηνπο ιπθαλζξώπνπο ηνπο νπνίνπο φινη θνβνχληαη,
αιιά θαη ησλ νπνίσλ ηελ επέκβαζε φινη δεηνχλ. Οη πξσηφγνλνη ιανί βέβαηα έρνπλ
ζπλαθείο –πξνο απηέο ηηο αληηιήςεηο- θνζκνζεσξίεο. Γελ ππάξρνπλ εδψ ηδέεο πεξί
Θενχ ή ζεψλ φπσο αληηιακβαλφκεζα ην Θεφ εκείο, ή ηνπο ζενχο νη αξραίνη
Έιιελεο. Δδψ ππάξρνπλ κφλν ςπρέο λεθξώλ θαη δαίκνλεο ζηνπο νπνίνπο
απνδίδνπλ θάζε θαιφ ή θαθφ. Καηά ηνπο πξσηφγνλνπο, ε ςπρή είλαη ζπλδεδεκέλε
αξξήθησο κε ην ζψκα. Τπάξρεη φζν ππάξρεη θαη απηφ θαη κφλν αλ θαηαζηξαθεί
νιφθιεξν ην ζψκα θαηαζηξέθεηαη θαη ε ςπρή.2 Δπηβίσζε απηήο ηεο αληηιήςεσο
απνηειεί ε ζεκεξηλή δνμαζία ησλ βξπθνιάθσλ.
Κέληξν ηεο αλζξψπηλεο ελέξγεηαο –θαηά ηηο θπιέο απηέο- είλαη ηα λεθξά, ην
ήπαξ, ε θαξδηά, ηα κάηηα θαη ην βιέκκα. Κάζε κέξνο ηνπ ζψκαηνο επίζεο, νη ηξίρεο
ηεο θεθαιήο, ηα δφληηα, ηα λχρηα, ηα νζηά, έρνπλ θάπνην κέξνο από ηελ ςπρή
θαη κπνξεί λα ελεξγήζεη φπσο ν ίδηνο ν άλζξσπνο. Αθφκε θαη ηα πξάγκαηα ηα
νπνία κεηαρεηξίδεηαη ν άλζξσπνο παίξλνπλ θάηη απ’ απηφλ, απφ ην είλαη ηνπ, απφ
ηε δχλακή ηνπ. Κχξην ραξαθηεξηζηηθφ ηεο δσήο είλαη ε αλαπλνή. Ο φξνο anima
δείρλεη κηα ηέηνηα αληίιεςε θαη ηεο ςπρήο σο πλνήο. Σα φλεηξα επίζεο έρνπλ ηελ
ίδηα ζεκαζία κε ηνλ ελ εγξεγφξζεη βίν. Ό,ηη βιέπεηο ζην όλεηξν είλαη
πξαγκαηηθό.
Ο ζεξαπεπηήο- κάγνο ηεο θπιήο ή ζακάλνο, απνηειεί έλα ηδηφκνξθν
εθζηαηηθφ πξφζσπν ν νπνίνο είλαη θαη ςπρνπνκπφο ηεο θπιήο. ΢ήκεξα, φηαλ ιέκε
«ζακαληζκφο» ελλννχκε έλα επξχηαην πξφηππν αξρατθήο ζξεζθεπηηθφηεηαο,
επηθεληξσκέλν γχξσ απφ ζξεζθεπηηθνχο ζεξαπεπηέο θαη κάληεηο.3

Οη κπζηεξηψδεηο απηνί ζεξαπεπηέο επηηεινχλ ηειεηνπξγηθέο πξάμεηο κε
αιινησκέλε ηε ζπλείδεζή ηνπο ππφ ηελ επήξεηα παξαηζζεζηνγφλσλ ή
ςπρεδειηθψλ θπηψλ. Πεξηέξρνληαη ζε έθζηαζε θαη επηθαινχληαη ζπλήζσο ηα
πλεχκαηα ηνπ ηφπνπ. Δπηρεηξνχλ έηζη έλα «ηαμίδη ηεο ςπρήο», «αλάβαζε» ζηνλ
2
3

Θ.Θ.Ε. λ. «Μαγεία» ςτ. 448.
Θρθςκειολ. λεξ. ς. 237.

νπξαλφ θαη «θάζνδν ζηα ππνρζφληα», «ηαμηδεχνπλ» ζε ηεξνχο ηφπνπο,
ζπλνδεχνπλ ή αλαδεηνχλ κηα ςπρή θαη «επηζηξέθνληαο» είλαη ζε ζέζε λα
«ελεκεξψζνπλ» ην αλζξψπηλν είδνο γηα θνζκηθά ζέκαηα. Ο ζεξαπεπηήο θαηαληθά
ηα πλεχκαηα ηεο αξξψζηηαο, απνηειεί έλαλ ςπρνζεξαπεπηή ηθαλφ λα βξίζθεη σο
θαη ρακέλα αληηθείκελα. Απνηειεί έλα είδνο médium – ελδηάκεζνπ κεηαμχ ησλ
ζενηήησλ θαη ηνπ νηθείνπ θφζκνπ ησλ αλζξψπσλ. Ο ρνξφο, ην ηξαγνχδη θαη ε
κνπζηθή απνηεινχλ κέξνο ηεο δεμηνηερλίαο ηνπ, θπξίσο φκσο ε παξνπζία ηνπ
κάγνπ –ζακάλνπ- ζεξαπεπηή, αλαγλσξίδεηαη απφ ην ηεξφ ηχκπαλν ππφ ηνπο ήρνπο
ηνπ νπνίνπ επηηειεί ην «ηαμίδη ηεο ςπρήο». Έρεη ζηελ εμνπζία ηνπ πλεχκαηα –
βνεζνχο, ζπρλά δψα (αξθνχδεο, ιχθνη, ηδάγθνπαξ, αεηνί, θνπθνπβάγηεο, είλαη
κεξηθά απφ ηα πην δηαδεδνκέλα ζακαληθά δψα), ζηα νπνία κπνξεί θαη ν ίδηνο λα
κεηακνξθώλεηαη. Ο κάγνο κπείηαη ζην ιεηηνχξγεκά ηνπ κέζσ κηαο νξακαηηθήο
θιήζεο θαηά ηελ νπνία ηα πλεχκαηα επηθνηλσλνχλ καδί ηνπ. Ζ θιήζε απηή
επηθπξψλεηαη κέζα απφ ηελ αιινησκέλε ςπρηθή ηνπ θαηάζηαζε θαη ηηο
ηειεηνπξγηθέο. Ζ ζπλάληεζή ηνπ κε ηα ππεξθπζηθά πλεχκαηα κπνξεί λα ηνπ
πξνμελήζεη θπζηθή αξξψζηηα ή ηξνκαθηηθέο θαληαζηψζεηο ζσκαηηθνχ δηακειηζκνχ.
΢ην ηέινο δηά ηεο ηειεηνπξγίαο , νδεγείηαη ζηε «ζεξαπεία» θαη ηαπηφρξνλα
εηζάγεηαη ζηελ θνηλφηεηα ησλ ζεξαπεπηψλ.4

4

Ο.π. ς. 238.

ΑΡΥΑΗΑ ΔΛΛΑΓΑ
΢ηελ αξραία Διιάδα, ε καγεία ήηαλ γλσζηή. Μάγνη ήηαλ νη ιατθνί γηαηξνί. Οη
κχζνη πεξί ηεο Κίξθεο, ηεο Μήδεηαο, ηεο Παζηθάεο θαη ηεο Οηλφεο έρνπλ καγηθφ
πεξηερφκελν. Οη Έιιελεο απέδηδαλ θνβεξή καγηθή δχλακε ζε παιαηφηεξεο –
κπζηθέο πηα-θπιέο ηνπο Σειρίηεο, ηνπο Γάθηπινπο, ηνπο Κνπξήηεο θ.ι.π. αθφκε θαη
ε Διέλε γλσξίδεη καγηθά θάξκαθα, ηα νπνία ξίρλεη ζηνλ θξαηήξα γηα λα
δηαζθεδάζεη ηε ζιίςε ησλ ζπλδαηηεκφλσλ.5
΢ηελ «Ηιηάδα» ηνπ Οκήξνπ (8νο αη. π.Υ) ε καγεία δελ έρεη ζέζε ζηνπο βίνπο
ησλ εξψσλ, ζηελ «Οδχζζεηα» δε, εμαηξνπκέλεο ηεο Κίξθεο, ε νπνία δεη εθηφο ηεο
αλζξψπηλεο θνηλσλίαο, κία θνξά κφλν γίλεηαη ιφγνο γηα επσδέο (μφξθηα). Αθφκα θη
νη κάληεηο πνπ ην έξγν ηνπο είλαη ζπλαθέο πξνο ηε καγεία, πνπζελά δε θαίλεηαη λα
ηελ αζθνχλ. Πεξηνξίδνληαη απζηεξά ζηελ εξκελεία ησλ νησλψλ θαη ησλ ηεξάησλ
πνπ ζηέιλνληαη απφ ηνπο ζενχο. Μφλνλ νη Οξθηθνί, εθηφο απφ ηα κπζηήξηα,
πξφβαηλαλ θαη ζε καγηθέο πξάμεηο.
Ο Ηππνθξάηεο ν Κείνο (5νο αη. π.Υ), παηέξαο ηεο ηαηξηθήο ζηελ πξαγκαηεία
ηνπ «Πεξί ηεξήο λφζνπ» -θη ελλνεί ηελ επηιεςία- αλαθέξεη κάγνπο θη αγχξηεο
ηθαλνχο, φρη κφλν λα ζεξαπεχνπλ δηα θαζαξκψλ θαη επσδψλ, αιιά θαη ηε ΢ειήλε
λα θαηεβάδνπλ, ηνλ Ήιην λα εμαθαλίδνπλ, λα πξνθαινχλ θαθνθαηξία, επδία ή
βξνρή ή μεξαζία ή αθνξία γεο θαη ζαιάζζεο.
Γηαβάδνπκε ζε πξνζεπρή ηνπ αγίνπ ηεξνκάξηπξνο Κππξηαλνχ: «Ἐθξάηνπλ ηά
λέθε θαί νὔθ ἔβξερνλ, ἔδελνλ ηήλ γῆλ θαί νὔθ ἔδηδε ηνχο θαξπνχο αὐηῆο, ηάο
ἀκπέινπο θαί νὔθ ἐβιάζηαλνλ, ηά πνίκληα θαί νὔθ ἐπνίνπλ γάια. Σά αἰγίδηα θαί νὔθ
ἐγέλλσλ, ηνχο ἄλδξαο θαί ὄπθ ἔζκηγνλ κεηά ηῶλ γπλαηθῶλ αὐηῶλ, ηάο κεηέξαο θαί
νὔθ ἐηεθλνπνίνπλ, ηά πινία θαί νὔθ ἔπιενλ, ηά ἐξγαζηήξηα θαί νὔρ ἠξγάδαλην,
ηνχο ἀιηεῖο θαί νὔρ ἡιίεπνλ, ηνχο κχινπο θαί νὔρ ἐγχξηδνλ, ηνχο ἀδειθνχο θαί
ἀλδξφγπλα εἰο ἀθηιίσηνλ ἔρζξαλ ἔθεξνλ θαί ηνχο δηερψξηδνλ, ἐπνίνπλ ηφ ζέξνο
ρεηκῶλα θαί ηφ ρεηκῶλα ζέξνο, ηαῦηα πάληα ἠξγαδφκελ θαληαζία ηειεία...».6
Οπδέλ ζρφιηνλ!
Οη θαξκαθνί –φζνη έθηηαρλαλ καγηθά θάξκαθα- κπνξνχζαλ πνιιέο θνξέο λα
βιάςνπλ αλζξψπνπο θαη φηαλ ηνπο απεθάιππηαλ ηηκσξνχληαλ απζηεξά. Ο
ξήηνξαο Γεκνζζέλεο (4νο αη. π.Υ) ζην ιφγν ηνπ «θαη’ Αξηζηνγείηνλνο», αλαθέξεη

5
6

Θ.Θ.Ε λ. «Μαγεία» ςτ. 448.
«Ο άγιοσ Ιερομάρτυσ Κυπριανόσ», ςελ. 105.

ηε κάγηζζα –θαξκαθίδα Θεσξίδα απφ ηε Λήκλν, ε νπνία θαηαδηθάζηεθε ζε
ζάλαην.
Μέρξη ηνπο ειιεληζηηθνχο ρξφλνπο, ε καγεία παξέκεηλε ζηελ Διιάδα, ππφ ηε
κνξθή δεηζηδαηκνλίαο, ρσξίο λ’ αλακηρζεί κε ηε ζξεζθεία, ελψ νη κάγνη δελ
θαηειάκβαλαλ θακία επίζεκε ζέζε ζηελ θνηλσλία.
Ζ ηαηξηθή πάιη σο ζεξαπεπηηθή ηέρλε, απηνλνκείηαη, πξψηα ζηελ θιαζζηθή
αξραηφηεηα, νπζηαζηηθά φκσο πεξλάεη απφ ηελ θαηνρή ηνπ ηεξαηείνπ ζηνπο
επηζηήκνλεο ηαηξνχο, κε ηελ Αλαγέλλεζε. Ζ ηαηξηθή αληηκεησπίδεη εκπεηξηθά ηηο
αζζέλεηεο, ελψ ε ζξεζθεία ηείλεη πάληα ζε δεηήκαηα λνήκαηνο, ζεκαζηνδφηεζεο
θαη εξκελείαο. ΢ηελ αξραία Διιάδα βέβαηα ζεσξείηαη, φηη ηέζεθαλ νη βάζεηο γηα
επηζηεκνληθή, κε ζξεζθεπηηθή Ηαηξηθή, γη’ απηφ θαη ε ζχγρξνλε ηαηξηθή νξνινγία
βαζίδεηαη ζηελ ειιεληθή γιψζζα. Ζ απνθνπή ηεο εκπεηξηθήο απφ ηε ζξεζθεπηηθή
Ηαηξηθή έγηλε ζηαδηαθά. Καη’ αξρήλ θαη σο αξγά ζηνπο ειιεληζηηθνχο ρξφλνπο,
έρνπκε εθζηαηηθνύ –πλεπκαηνιεπηηθνύ ηύπνπ ζεξαπείεο, ζπλδεδεκέλεο ιίγν
σο πνιχ κε ηε καθξαίσλε δηνλπζηαθή παξάδνζε. ΢πλαληάκε θαηφπηλ
πεξηπιαλώκελνπο κάληεηο- ζεξαπεπηέο πνπ ζπκίδνπλ αξραίνπο ζακάλνπο.

Ο Απφιισλαο σο ζεφο ηεο αζζέλεηαο θαη ηεο ίαζεο, ηεο πξνθεηείαο θαη ηεο
ρξεζκνδνζίαο, αληηθαζίζηαηαη ηνλ 5ν π.Υ αη. πεξίπνπ, απφ ηνλ Αζθιεπηφ –ην γηφ
ηνπ,- ηνπ νπνίνπ ηα ζχκβνια, ε ξάβδνο θαη ν ηεξφο φθηο είλαη κέρξη ζήκεξα ηα
εκβιήκαηα ηνπ ηαηξηθνχ επαγγέικαηνο.7
Οη αζζελείο αθνινπζνχζαλ ηελ πξαθηηθήο ηεο εγθνίκεζεο ζηα Αζθιεπηεία,
έρνληαο ππνζηεί βεβαίσο πξνεγνπκέλσο φινπο ηνπο απαξαίηεηνπο
ηειεηνπξγηθνχο εμαγληζκνχο , θνηκφηαλ ηε λχρηα κέζα ζην ηεξφ ηνπ ζενχ, φπνπ
εκθαληδφηαλ ν ίδηνο ν ζεφο, ζε νξάκαηα ή παξαηζζήζεηο, ηνπο έδηλε νδεγίεο ή ηνπο
πξνθαινχζε άκεζα ζπκπηψκαηα θάζαξζεο, ίαζεο. ΢ηα ζσδφκελα Αζθιεπηεία
έρνπλ βξεζεί ζθαιηζηά ή αλάγιπθα αλαζήκαηα κειψλ ηνπ ζψκαηνο, ηα νπνία
πξνθαλψο «ζεξαπεχηεθαλ» απφ ην ζεφ. Ζ εγθνίκεζε ζηα ηεξά ζπλδέεηαη πνιχ
πξηλ απφ ηνπο θιαζηθνχο ρξφλνπο κε ηα κεγάια ηεξά ηεο ζεάο κεηέξαο , ηεο
Αθξνδίηεο ζηελ Κχπξν, ηεο Κπβέιεο θαη ηεο Αζηάξηεο ζηε Μ. Αζία θαη ηε ΢πξία.
Οη πηζηνί πξνζέξρνληαη λχρηα ζην λαφ, επηηειψληαο πξψηα νξηζκέλα
ηειεηνπξγηθά, εηζπλένπλ κηα πνζφηεηα ςπρεδειθηθνχ/ παξαηζζεζηνγφλνπ θπηνχ
7

Ο.π υπος. 3. ς. 239

θαη ζηε δηάξθεηα ηεο λχρηαο εκθαλίδεηαη ε ίδηα ε ζεά (εθπξνζσπνχκελε απφ ηνλ
ηεξέα ή ηελ ηέξεηα) γηα λα ηνπο ζεξαπεχζεη ή λα πξνζθέξεη ιχζε ζηα πξνβιήκαηά
ηνπο , πνιιέο θνξέο ζκίγνληαο καδί ηνπο.

ΠΑΛΑΗΑ ΓΗΑΘΖΚΖ
΢ηελ αξραία Πεξζία, νη κάγνη ήηαλ νιφθιεξε θπιή πνπ αζρνινχληαλ κε ηηο
ηεξέο ηειεηέο θαη ηελ πξφγλσζε ηνπ κέιινληνο απ’ ηα φλεηξα θαη ηηο θηλήζεηο ησλ
αζηέξσλ. Αλ εμαηξέζνπκε ηελ πιάλε ησλ εηδψισλ πνπ ιάηξεπαλ, νη κάγνη ηεο
Πεξζίαο, δελ ρξεζηκνπνηνχζαλ καγηθά ηερλάζκαηα γηα ην θαθφ ησλ αλζξψπσλ.
Ήηαλ δηαθνξεηηθνί απ’ ηνπο ζεκεξηλνχο ζαηαληζηέο θαη καχξνπο κάγνπο, απινί
ηεξείο θαη αζηξνιφγνη πεξηζζφηεξν. Σέηνηνη ήηαλ θαη νη ηξεηο κάγνη πνπ
πξνζθχλεζαλ
ην
Υξηζηφ.
Αληηζέησο, νη κάγνη ηεο Αηγχπηνπ αζρνινχληαλ κε απνθξπθηζηηθέο ηειεηέο
καγείαο, θαηαπιήζζνληαο κε ηηο ζαπκαηνπνηίεο ηνπο, γλσξίδνπκε ηηο επηδείμεηο
ηνπο κπξνζηά ζην Φαξαψ, αληίηππα ησλ ζαπκάησλ ηνπ Μσπζή: Μφιηο ην ξαβδί
ηνπ έγηλε θίδη, έξξημαλ θη εθείλνη ηα δηθά ηνπο ξαβδηά, έγηλαλ θη εθείλα θίδηα, πνπ ηα
έθαγε φκσο ην θίδη ηνπ Μσπζή.8
Απηνί είραλ γλψζεηο ησλ δαηκνληθψλ κπζηεξίσλ βαζεηέο, «πξφιεγαλ» θαη ην
κέιινλ. Ξαθνπζηφ ήηαλ ην καληείν ηνπ αηγππηηαθνχ ζενχ Άκκσλνο Ρα ζηελ έξεκν
ηεο Ληβχεο, ην νπνίν ζπκβνπιεχηεθε θη ν Μέγαο Αιέμαλδξνο.9
Μάγνη ήηαλ θη νη ηεξείο ησλ Υαιδαίσλ ζηε Βαβπιψλα. Έλαο απ’ απηνχο ήηαλ
ν Βαιαάκ, πνπ ηνλ θάιεζε ν βαζηιηάο ησλ Μσαβηηψλ Βαιάθ λα θαηαξαζηεί ηνπο
Ηζξαειίηεο φκσο ν Θεφο ηνλ αλάγθαζε λα ηνπο επινγήζεη10
Μεγάιε δηάδνζε είρε ε καγεία ζηνπο εηδσινιαηξηθνχο ιανχο ηεο γεο
Υαλαάλ. Απ’ απηνχο παξαζχξνληαλ θαη νη Ηζξαειίηεο, φκσο ν Θεφο ηνπο είρε
δψζεη απζηεξέο εληνιέο λα κελ θαηαθεχγνπλ ζε κάγνπο θαη κάληεηο. ΢ην Μσζατθφ
λφκν θαη ηα βηβιία ησλ Πξνθεηψλ βιέπνπκε βαξηέο θαηαδίθεο ηεο καγείαο. Όκσο
πνιινί άθξνλεο παξαβαίλνληαο ην ζέιεκα ηνπ Θενχ, έηξεραλ ζε νλεηξνθξίηεο,
λεθξνκάληεηο, θαξκαθνχο, γηα λα κάζνπλ φ, ηη ήζειαλ. Έηζη έθαλε θη ν βαζηιηάο
΢ανχι, αλ θαη ν ίδηνο είρε απαγνξεχζεη απζηεξά ηε λεθξνκαληεία, φκσο πήγε ζε
λθξνκάληηζζα δεηψληαο λα θαιέζεη ην πλεχκα ηνπ ΢ακνπήι γηα λα κάζεη ηελ

8

Ζξοδοσ, η΄ 10-12.
Ο.π. υπος. 6, ςελ. 35.
10
Αρικμοί κβ΄-κδ΄
9

έθβαζε ηεο κάρεο κε ηνπο Φηιηζηαίνπο11. Ζ ηηκσξία ήιζε πνιχ γξήγνξα: ληθήζεθε
θαη απηνθηφλεζε ζηα φξε Γειβνπέ.

11

Α΄ βας. Κε΄ , κθ΄ .

ΔΛΛΖΝΗ΢ΣΗΚΟΗ ΡΩΜΑΪΚΟΗ ΥΡΟΝΟΗ
Σα πξάγκαηα αιιάδνπλ κεηά ηνλ Μέγα Αιέμαλδξν. Με ηελ αχμεζε ηεο
δεηζηδαηκνλίαο, κηα ηδέα γηα ηελ νπνία παίξλνπκε απφ ηνπο «Γηαιφγνπο» ηνπ
Λνπθηαλνχ (2νο κ.Υ αη.), ε καγεία θαηέιαβε εμέρνπζα ζέζε ζην ιατθφ βίν.
Φαξκαθνκάληεηο, ηαηξνκάληεηο, βσκνιφρνη, αγχξηεο, έρνληαο ζπλνδνχο γξαίεο
βσκνιφρεο, ηπκπαλίζηξηεο θιπ., πεξηέξρνληαλ ηηο πφιεηο ππνζρφκελνη δσή, πγεία,
πινχην, επηεθλία, θάιινο. Ζ Θεζζαιία είλαη νλνκαζηή γηα ηηο κάγηζζέο ηεο. Ζ
καγεία αλακηγλχεηαη κε ηελ αζηξνινγία, ηνλ απνθξπθηζκφ, νλνκάδεηαη ζενπξγία,
απνθηάεη θαη ζεσξεηηθφ ππφβαζξν ζηηο ζεσξίεο ησλ Νενπιαησληθψλ θαη ησλ
Νενππζαγφξεησλ. Θαπκαζηή λέα θαη ζπκπαζήο, ππήξμε ε κάγηζζα ζηηο
«Φαξκαθεχηξηεο» ηνπ Θεφθξηηνπ (3νο π.Υ. αη.). ΢ηπγλέο νη κνξθέο ησλ καγηζζψλ
πνπ πεξηγξάθεη ν Οξάηηνο (1νο π.Υ. αη.), ηεο Καληδίαο θαη ηεο ΢αγάλεο. Οη γξηέο
κάγηζζεο πνπ κεηακνξθψλνληαλ ζε πηελά νη –΢ηξίγγιεο- θαηαηξψγνπλ ηα παηδηά
θαη απνξξνθνχλ ην αίκα ηνπο.
Με ηηο έξεπλεο ησλ Leemans, Parthey, Wessely θαη Dieterich πάλσ ζηνπο
ειιεληθνύο καγηθνύο παπύξνπο, δηαθσηίζηεθε επαξθψο ε γλψζε ζεκαληηθήο
πεξηφδνπ ηνπ ειιεληθνχ πνιηηηζκνχ ή ζαθέζηεξα ησλ εθηξνπψλ ηεο ειιεληθήο
δηαλνίαο. Σα ειιεληθά καγηθά βηβιία ζε πάππξν γξάθηεθαλ ηνπο 3 ν κε 4ν κ.Υ. αη.
θαη βξέζεθαλ ζηελ Αίγππην. Απ’ ηα βηβιία απηά πεγάδεη ην κέγηζην κέξνο ησλ
ιατθψλ δεηζηδαηκνληψλ καο θαη πξνέξρεηαη ην πεξηερφκελν ησλ ΢νινκνληθψλ
βηβιίσλ. Σν signum solomonis, ην ειιεληθφ πεληάγκακκν ε «πεληάιθα», ην νπνίν
ζεσξνχζαλ νη αξραίνη ζχκβνιν ησλ Ππζαγνξείσλ, νη Γλσζηηθνί ην παξέιαβαλ
απνδίδνληαο καγηθή δχλακε ζ’ απηφ. Σα καγηθά βηβιία ησλ Διιήλσλ βξίζνπλ
νδεγηψλ γηα ηε ράξαμε ηνπ ζεκείνπ απηνχ είηε σο απνηξφπαηνπ, είηε πξνο
ζεξαπεία αζζελείαο, είηε πξνο ζεξαπεία αζζελείαο, είηε πξνο άζθεζε δαηκνληθήο
επεξείαο απηνχ επί θαθψ.
ΒΤΕΑΝΣΗΟ
Οη Βπδαληηλνί θιεξνλφκεζαλ ηε καγεία απφ ηελ ειιελνξσκατθή αξραηφηεηα
παξφιε ηελ αληίδξαζε ηεο Δθθιεζίαο θαη ηεο Πνιηηείαο, νη νπνίεο κε Νφκνπο θαη
Καλνληθέο δηαηάμεηο απαγφξεπαλ θαη ηηκσξνχζαλ απζηεξά ηελ άζθεζή ηεο, ππφ
νηαλδήπνηε κνξθή. Ζ καγεία ράλεη πιένλ ην παιηφ θχξνο, εθπίπηεη ζε ιατθή
δεηζηδαηκνλία θαη πνιιέο θνξέο αζθείηαη θξπθά.
΢ην ιαφ, δελ έπαςε πνηέ ε ηδέα φηη νξηζκέλεο αζζέλεηεο πξνέξρνληαη απφ
δαηκνληθή επήξεηα θαη κφλν δηα καγηθνχ ηξφπνπ ζεξαπεχνληαη. Όρη κφλνλ ν ιαφο,
αιιά θαη νη παιαηηαλνί δηαβάδνπλ ηηο ΢νινκνληθέο. Ο Μηρ. Φειιφο (11νο αη.) καο

πεξηέζσζε ηελ πεξηγξαθή ελφο ιατθνχ κάγνπ, ησλ πξάμεψλ ηνπ θαη ησλ
«ζεξαπεπηηθψλ» κεζφδσλ ηνπ. Ο δε Νηθήηαο Υσληάηεο (13νο αη.) εμηζηνξεί ηα
καγηθά θαηνξζψκαηα ηνπ κεγηζηάλνο ΢ηθηδίηε, ν νπνίνο κέζσ αξξεηνπξγηψλ
ζθφηηδε θαη ζχγρπδε ηελ φξαζε ησλ αλζξψπσλ. Απφ ηνλ 12ν αη. θ.ε. ε καγεία θαη ε
αζηξνινγία θαιιηεξγνχληαη εληνλφηεξα. ΢ε επξεία ρξήζε θαίλνληαη ηφηε θαη νη
απφθξπθεο ΢νινκφληεηεο βίβινη.
ΓΤΣΗΚΟ΢ ΜΔ΢ΑΗΩΝΑ΢
΢ηα ρξφληα ηνπ –δπηηθνχ θπξίσο- Μεζαίσλα, είρε κεγάιε εμάπισζε ε καγεία·
ππήξραλ αξθεηνί, αζρνινχκελνη κε ηα δηάθνξα είδε ηεο: καληεία, γνεηεία,
επανηδία, θαξκαθεία, νησλνζθνπία, λεθνδησθηηθή, αζηξνινγία, θπιαθηάξηα,
θιήδνλεο.
΢ηνπο
Δπξσπαίνπο
κάγνπο
πνιιά
δίδαμαλ
νη
Άξαβεο θαη νη Δβξαίνη κάγνη. Οη αιρεκηζηέο πξνζπαζνχζαλ λα κεηαβάιινπλ κε
καγηθφ ηξφπν ηηο πέηξεο θαη ηα κέηαιια ζε ρξπζάθη. Ολνκαζηνί κάγνη ζηε δχζε
αλαδείρζεθαλ νη Κνξλήιηνο Αγξίππαο, Παξάθειζνο, Ννζηξάδακνο θαη
Καιιηφζηξν. Σφζε ήηαλ ε δηάδνζε ηεο καγείαο, ψζηε νη πάπεο ηεο Ρψκεο θαη νη
βαζηιείο ηεο Γχζεο φξηζαλ θνβεξέο ηηκσξίεο. Αξγφηεξα ηελ θαηαδίσμή ηνπο
αλέιαβε ε «Ηεξά εμέηαζε», αηηία ε ίδηα, λα δηθαζηνχλ, βαζαληζηνχλ θαη θανχλ
εληέιεη πνιινί αζψνη, ηνπο νπνίνπο ζπθνθάληεζαλ σο κάγνπο. Δίλαη κηα επνρή
φπνπ ε πλεπκαηηθή παζνινγία ηνπ ξσκαηνθαζνιηθηζκνχ ππνηξνπηάδεη δξακαηηθά.

Β. ΟΗ ΚΑΝΟΝΔ΢ ΓΗΑ ΣΖ ΜΑΓΔΗΑ
Οη καγηθέο ελέξγεηεο αλέθαζελ θαηαδηθάδνληαλ απφ ηελ Δθθιεζία, απφ ηελ
επνρή ηνπ ΢ἰκσλα ηνπ Μάγνπ12 κέρξη ζήκεξα. Αιιά θαη απφ ηελ επνρή ηεο Παι.
Γηαζήθεο ε καγεία ε καγγαλεία ε γνεηεία ε θαξκαθεία ηηκσξνχληαλ δηά ηεο πνηλήο
ηνπ ζαλάηνπ.13
Οη αζρνινχκελνη κε ηε καγεία θαη ηα είδε ηεο θαηαδηθάδνληαη: α) ζε εμαεηή
αθνξηζκφ απφ ηνλ μα΄ θαλφλα ηεο ΢Σ΄ (ελ Σξνχιισ) Οηθνπκεληθήο ΢πλφδνπ. Αλ
εμαθνινπζνχλ ακεηαλφεηνη πξέπεη λα απνβάιινληαη ηειείσο απφ ηελ Δθθιεζία, νη
δε θιεξηθνί λα θαζαηξνχληαη, β) ζε πεληαεηή αθνξηζκφ απφ ηνλ θδ΄, θαλφλα ηεο ελ
Αγθχξα ΢πλφδνπ, γ) ζε θαζαίξεζε απ’ ηνλ ιζη΄ ηεο ελ Λανδηθεία ΢πλφδνπ, νη
θιεξηθνί πνπ θαηαζθεπάδνπλ θπιαθηήξηα (καγηθά, δεηζηδαίκνλνο πξνειεχζεσο
θπιαθηά) φζνη δε ηα θνξνχλ λα εθβάιινληαη απφ ηελ Δθθιεζία, δ) ζε έμη έηε ν πγ΄
θαλφλαο ηνπ Μ. Βαζηιείνπ, φηαλ εηζάγνπλ κάγνπο ζηα ζπίηηα ηνπο γηα έξεπλεο, ε)
ζε ηειεία αθνηλσλεζία –εθηφο πξν ηνπ ηέινπο- θαηά ηνλ γ΄ θαλφλα ηνπ Νχζζεο, ή
ζε ελλαεηή αθνηλσλεζία (φπσο νη πνξλεχζαληεο) αλ παξαζχξζεθαλ ζηηο πξάμεηο
απηέο απφ νιηγνςπρία θαη ζη) ζε είθνζη έηε αθνηλσλεζία, (φπσο νη θνλεχζαληεο),
φζνη αζρνιήζεθαλ κε καγεία, γνεηεία ή καγγαλεία θαηά ηνλ με΄ ηνπ Μεγ.
Βαζηιείνπ.i

12
13

Πράξ. θ΄, 8-22
Ζξοδοσ κβ΄, 18.

Γ. ΣΑ ΚΤΡΗΩΣΔΡΑ ΔΗΓΖ ΜΑΓΔΗΑ΢ ΚΑΗ ΜΑΓΩΝ
1.ΜΑΝΣΔΗ΢: ιέγνληαη απηνί πνπ κε ηελ παιάκε (παιακνζθφπνη), ή ιεθάλε, ή
ζπζίεο, ή θαη άιια απαηειά ζεκεία, λνκίδνπλ φηη πξνβιέπνπλ ηα κέιινληα.
2.ΔΚΑΣΟΝΣΑΡΥΟΗ: νη γεξαηφηεξνη, ζεβαζκηφηεξνη θαη ζνθφηεξνη ησλ κάληεσλ.
3. ΝΔΦΟΓΗΩΚΣΔ΢: παξαηεξνχλ ην ζρήκα ησλ λεθψλ θαηά ηε δχζε θαη αλαιφγσο
πξνιέγνπλ ην κέιινλ, δηψθνπλ επίζεο ηα λέθε κε ηε βνήζεηα ησλ δαηκφλσλ γηα λα
κε βξέμεη ή ξίμεη ραιάδη ζ’ έλα κέξνο ή αιινχ.
4. ΓΖΣΔΤΣΔ΢: αλαθαηψλνπλ καδί κε ηηο δαηκνληθέο επηθιήζεηο (επψδεο, μφξθηα)
θαη ςαικνχο ηνπ Γαπίδ, νλφκαηα αγίσλ, ηεο Θενηφθνπ θ.ιπ.
5. ΓΟΖΣΔ΢-ΓΟΖΣΔΗΑ: ζξελνχλ γνεξά πάλσ απ’ ηα κλήκαηα, επηθαινχκελνη ηνπο
δαίκνλεο γηα λα παξαιχζνπλ θάπνηνλ ηζνβίσο, λα ηνλ ηπθιψζνπλ, θνπθάλνπλ ή
αξξσζηήζνπλ, ππνηίζεηαη φηη «βγάδνπλ λεθξνχο» απφ ηνλ Άδε, φπσο ε
εγγαζηξίκπζνο ηνλ πξνθήηε ΢ακνπήι14 ε νπνία κε ηα ιφγηα ηεο (ιφγηα πνλεξνχ
πλεχκαηνο) έζπξσμε ζηελ απηνθηνλία ηνπ ΢ανχι. Βιέπνπλ θαληαζηψζεηο ζηνπο
ηάθνπο, ηνπο αλνίγνπλ θαη θαίλε ηνπο «βξπθφιαθεο».
6) ΦΤΛΑΚΣΖΡΗΟΗ: θηηάρλνπλ θπιαρηά, ηα ηπιίγνπλ κε κεηαμσηή θισζηή θαη
γξάθνπλ κέζα επηθιήζεηο δαηκφλσλ.
7) ΜΑΓΟΗ: νη επηθαινχκελνη αγαζνπνηνχο –ηάρα- δαίκνλεο, ιεπθνί κάγνη.
8) ΔΠΑΟΗΓΟΗ: ηξαβνχλ ηνπο δαίκνλεο κε επσδέο θαη θαιέζκαηα, δέλνπλ ηνπο
ιχθνπο λα κε θάγνπλ ηα δψα ηνπο, πηάλνπλ ηα θίδηα κε ηα ρέξηα ηνπο ρσξίο λα
ηνπο δαγθψλνπλ, δέλνπλ ηα αληξφγπλα. Καηά ην Λεπηηηθφ15 πξέπεη λα
ιηζνβνινχληαη.
9) ΜΑΘΖΜΑΣΗΚΟΗ: νη αζηξνιφγνη.
10) ΦΑΡΜΑΚΟΗ: κε καγηθή ηέρλε θαηαζθεπάδνπλ θαξκαθεξά πνηά γηα λα
ζαλαηψζνπλ θάπνηνλ, λα ζθνηίζνπλ ηνλ εγθέθαιφ ηνπ ή λα ηνλ ειθχζνπλ ζηελ
αγάπε ηνπο.
΢ηελ πεξίπησζε ησλ κάληεσλ πνπ πξναλαθέξακε δηαθξίλνπκε επίζεο ηνπο:
11) ηνπο ΚΑΦΔΜΑΝΣΔΗ΢

14
15

Α΄ Βας. κθ΄, 3.
Λευιτ. κ΄, 27.

12) ηνπο ΥΑΡΣΟΜΑΝΣΔΗ΢
13) ηνπο ΟΗΩΝΟ΢ΚΟΠΟΤ΢ (παξαηεξνχλ ην πέηαγκα ησλ πνπιηψλ, πηζηεχνπλ ζε
κνίξα, ηχρε, ζπλαπαληήκαηα, πνδαξηθά, θαιέο-θαθέο κέξεο -εηδηθά Σξίηεολεξατδηθά, θαιηθαληδάξνπο, θαγνχξεο ρεξηψλ-κχηεο, βνπεηά απηηψλ, παίμηκν
καηηνχ γηαηί θάπνηνλ ζα δνπλ ή θάηη ζ’ αθνχζνπλ, ζθάδνπλ πεηεηλνχο ζε
ζεκειηψζεηο νίθσλ ή άιισλ θηηξίσλ θ.ι.π),
14) ηνπο ΟΝΔΗΡΟΜΑΝΣΔΗ΢ θαη
15) ηνπο ΠΝΔΤΜΑΣΗ΢ΣΔ΢ (ή λεθξνκάληεηο).
Υαξαθηεξηζηηθή πεξίπησζε λεθξνκάληε, ζην βίν ηνπ αγ. Ησάλλνπ ηνπ
Θενιφγνπ ήηαλ ν κάγνο Κχλσς, ν νπνίνο έθακε ζεκεία θαη ηέξαηα θαληαζηηθά,
έβγαδε «ςπρέο» πεζακέλσλ απφ ηε ζάιαζζα, εμαθαληδφηαλ ν ίδηνο θ.α. Πιαλνχζε
νκαδηθψο φια εθείλα ηα πιήζε, γηαηί κε ηε ζέιεζή ηνπο ηνλ πίζηεςαλ, κε
απνηέιεζκα λα εθιακβάλνπλ ηα θαληαζηηθά σο πξαγκαηηθά. Ο άγηνο Ησάλλεο
φκσο θαηάιαβε ηελ πιάλε ηνπ θαη ζην ηέινο ηνλ έξημε ζηε ζάιαζζα, πξαγκαηηθά
βεβαίσο.
«Κάπνηε 8 παηδάθηα, 13-14 εηψλ καδεχηεθαλ ζ’ έλα ζπίηη, δήζελ γηα λα
παίμνπλ, λα δνπλ ηειεφξαζε, κε ηελ πξνηξνπή θαη ηελ πίεζε ελφο εμ’ απηψλ. Δθεί
επηρείξεζαλ πλεπκαηηζηηθφ πείξακα, θάιεζκα λεθξψλ, δειαδή καχξε καγεία.
Παηδάθη 14 εηψλ! Οη γνλείο ηνπ, απ’ φ,ηη απεδείρζε, ζπκκεηείραλ ζε πλεπκαηηζηηθέο
ζπγθεληξψζεηο θαη ζπλερψο ζπδεηνχζαλ γη’ απηέο κπξνζηά ζην παηδί.
Σν παηδί, έβαιε ηα ππφινηπα λα θαζίζνπλ γχξσ γχξσ, πηάζηεθαλ απφ ηα
ρέξηα, άλαςαλ θαη θεξάθηα, έθιεηζαλ θαη φια ηα παξάζπξα γηα ζπζθφηηζε,
μάπισζαλ θη έλα αγνξάθη ζηε κέζε θαη απηφ ην παηδί πνπ έδηλε ηηο νδεγίεο, έθαλε
ην ελδηάκεζν, ην médium.
Κάιεζε ην λεθξφ «πλεχκα ηνπ παππνχ ηνπ» ελ νλφκαηη ηνπ Γηαβφινπ.
΢αηαλνιαηξεία δειαδή. ΢θίμαλ ηα ρέξηα θαη ν κηθξφο Νηθνιάθεο, -έηζη ιέγαλε ην
παηδάθη πνπ ήηαλ μαπισκέλν, -ζεθώζεθε ζηνλ αέξα. Έλα απφ ηα ππφινηπα
παηδηά άλνημε ηα κάηηα ηνπ γηαηί έλησζε έλα ςπρξφ ξεχκα επάλσ ηνπ θαη χζηεξα
απ’ απηφ πνπ είδε θψλαμε «Υξηζηέ κνπ!», «Παλαγία κνπ!». «Βνήζεηα!». Αθξηβψο
ηα ιφγηα πνπ άθνπγε απ’ ηνπο γνλείο ηνπ ζην ζπίηη.
Αθνχγεηαη ινηπφλ μαθληθά δπλαηφο ζφξπβνο, ζπάδνπλ ηα πάληα κέζα ζην
δσκάηην, θαπλφο θαη βξψκα, θαη ν ζεθσκέλνο απφ ην πνλεξφ πλεχκα ζηνλ αέξα
κηθξφο Νηθνιάθεο, πέθηεη κε πάηαγν θάησ. Σν παηδί απφ δαηκνληθφ ηξφκν

βνπβάζεθε. Αξγφηεξα βξέζεθε απφ ην πεηξαρήιη ηνπ πλεπκαηηθνχ θαη νη γνλείο
δηεγήζεθαλ πιεξνθνξνχκελνη απφ η’ άιια παηδηά ηί ζπλέβε. Γηαβάζηεθαλ
εμνξθηζκνί ζην παηδί, ν πλεπκαηηθφο πίζηεπε έσο ηφηε -1989- φηη ζα ζπλέιζεη, δελ
μέξνπκε ηη απέγηλε. Σν γεγνλφο φκσο είλαη έλα: ηα παηδηά πνπ ζπκκεηείραλ ζην
πείξακα, ππέζηεζαλ φια λεπξηθφ θινληζκφ, εθηφο απφ εθείλν πνπ θψλαμε ην
Υξηζηφ θαη ηελ Παλαγία ζε βνήζεηα»16
16) ΚΛΖΓΟΝΔ΢: εθ ηνπ θιψ, θαιψ θαηά Θενδψξεην17, γίλνληαη ζηα λεζηά
θαηά ην Γελέζην ηνπ Πξνδξφκνπ θαη πξνκαληεχνπλ ηχρεο θαη ξηδηθά, αλάβνπλ
ππξθατέο θαη ηηο πεδνχλ.
17) ΟΗ ΔΓΓΑ΢ΣΡΗΜΤΘΟΗ επίζεο, φηαλ επηηεδεχνληαη ζηελ εμαπάηεζε ηνπ
θφζκνπ, γίλνληαη φξγαλα ηνπ δηαβφινπ θαινχληαη θαη εληεξνκάληεηο.
18) Οη ΖΠΑΣΟ΢ΚΟΠΟΗ καληεχνπλ αλαηέκλνληαο ηα ζπιάρλα ησλ δψσλ.
Άιινη πάιη καληεχνπλ κε θξηζάξη, κε θνπθηά, ρχλνληαο θάξβνπλα, θπζνχλ,
θηχλνπλ, ραζκνπξηψληαη θ.ιπ.
19) Οη ΓΔΗ΢ΗΓΑΗΜΟΝΔ΢ πηζηεχνπλ ζε ζξεζθεπηηθέο αληηιήςεηο θαη
ζπλήζεηεο, θαηάινηπα πξσηφγνλσλ θφβσλ θαη ζπλεζεηψλ, ιατθήο πίζηεσο θ.ιπ.,
ρσξίο λα ζηεξίδνληαη ζηελ επίζεκε ζεσξία θαη πξάμε ηεο ζξεζθείαο. Ζ
δεηζηδαηκνλία ζπλαληηέηαη ζε φιν ην κήθνο θαη ην πιάηνο ηνπ καγηθνχ θαηλνκέλνπ.
20) ΠΤΡΟΒΑΣΔ΢: πεξπαηνχλ μππφιπηνη πάλσ ζε αλακκέλα θάξβνπλα
ρσξίο λα θαίγνληαη θαηά ηελ ενξηή ησλ αγίσλ Κσλ/λνπ θαη Διέλεο, θξαηψληαο ηηο
εηθφλεο απηψλ θαη θξαπγάδνληαο άλαξζξα, ε πίζηε ηνπο είλαη έληνλε θαη
αξξσζηεκέλε, νδεγνχληαη ζηελ έθζηαζε θαη ηελ αηζζεηεξηαθή απάζεηα κε ηε
βνήζεηα ηεο απζππνβνιήο θαη ηεο απζηεξήο πξνεηνηκαζίαο. Σν θαηλφκελν ην
ζπλαληάκε θαη ζηνπο γηφγθη. Ζ Δθθιεζία καο θαηαδηθάδεη ηε ζπλήζεηα απηή σο
καγηθή θαη εηδσινιαηξηθή.
21) ΒΑ΢ΚΑΝΟΗ: εθπέκπνπλ έληνλε ειεθηξνκαγλεηηθή αθηηλνβνιία απφ ηα
κάηηα ηνπο ζε θάπνηνλ (πνπ δειεχνπλ, θζνλνχλ ή ζαπκάδνπλ) κέζσ ηεο νπνίαο
απηφο παζαίλεη θάπνην αηχρεκα. Πξφθεηηαη είηε πεξί πξνζψπνπ, είηε πεξί δψνπ,
είηε πεξί αληηθεηκέλνπ. ΢πρλά, ηα απνηειέζκαηα απηά, δελ ηα επηδηψθεη ν
βάζθαλνο. Σα «κάηηα» πάιη, ζθφξδα ή πέηαια θαη ηα μεκαηηάζκαηα κε λεξφ, ιάδη,
αιάηη, θάξβνπλν θ.ιπ. απνξξίπηεη ε Δθθιεζία καο, σο εκπλεχζεηο πνλεξψλ

16
17

Θ προςευχι του Ιθςοφ, ςελ. 53.
΢ελ. 19,31 β΄ τομ. Οκτατεφχου.

πλεπκάησλ ηα νπνία πξνμελνχλ θαη ηε βαζθαλία. Γηα ηε βαζθαλία ππάξρεη εηδηθή
επρή πνπ δηαβάδεηαη απφ ηεξείο ζηνπο πάζρνληεο.
22) ΔΝΟΡΑΣΗΚΟΗ: «βιέπνπλ» ή «αθνχλε» παξαζηάζεηο ή νκηιίεο πνπ νη
άιινη δελ αληηιακβάλνληαη κε ηηο αηζζήζεηο ηνπο. Απηνί ζπλήζσο ζπγθεληξψλνπλ
γχξσ ηνπο άιια επηξξεπή άηνκα πνπ ηνπο ζαπκάδνπλ. Σνπο πιαλνχλ νη δαίκνλεο
θαη απηνί λνκίδνπλ φηη βιέπνπλ θαη αθνχλε νξάκαηα ζηνλ χπλν ηνπο ή μχπληνη,
απζππνβαιιφκελνη ιφγσ ηεο ππνζπλείδεηεο επηζπκίαο ηνπο λα μερσξίζνπλ,
πξνθαιψληαο ηελ πξνζνρή ή ηνλ ζαπκαζκφ ησλ άιισλ (πζηεξηθή εθηξνπή).
Οη κάγνη ρξεζηκνπνηνχλ ζπρλά ηα θαηλφκελα ηεο ππνβνιήο θαη ηεο
ηειεπάζεηαο ή ηειεςπρίαο. Ζ ππνβνιή είλαη ε εκθχηεπζε ηδεψλ ή παξαζηάζεσλ
απφ θάπνηνλ, ζην κπαιφ ελφο άιινπ κε ηελ επίκνλε ζπγθέληξσζε ηεο ζθέςεο
ελφο ηζρπξνχ ςπρηζκνχ, ζηε ζθέςε ελφο επαίζζεηνπ ςπρηζκνχ (λνεξή ππνβνιή).
Με ηελ ηειεπάζεηα, δχν άλζξσπνη –ρσξίο λα ην επηδηψμνπλ ηερλεηά- επηθνηλσλνχλ
κεηαμχ ηνπο ςπρηθά εμ’ απνζηάζεσο ρσξίο κεζνιάβεζε αηζζήζεσλ ή
ηειεπηθνηλσληαθψλ κέζσλ. Αλ ην θαηλφκελν επηδησρζεί ζπλεηδεηά κε λνεξή
ππνβνιή, ηφηε έρνπκε ηε ιεγφκελε κεηαβίβαζε ηεο ζθέςεο. Δδψ αθξηβψο
ζηεξίδεηαη ε ηθαλφηεηα ησλ κάγσλ λα θάλνπλ θαθφ ή «θαιφ» ζε θάπνην πξφζσπν
πνπ βξίζθεηαη πνιχ καθξηά, αξθεί λα έρνπλ έλα νκνίσκά ηνπ, ή θσηνγξαθία ηνπ ή
θάπνην δηθφ ηνπ αληηθείκελν (ξνχρν, λχρηα).
23) ΢ΑΣΑΝΗ΢ΣΔ΢-΢ΑΣΑΝΗ΢ΜΟ΢: είλαη απηνί πνπ αθηεξψλνπλ ιαηξεία ζην
΢αηαλά. Δκθαλίδνληαη θαηά ην 14ν αη. θζάλνπλ ζην απφγεην ηεο δφμαο ηνπο.
Λαηξεχεηαη ην θαθφ ράξηλ ηνπ ΢αηαλά. Τπάξρνπλ εηδηθά ζρνιεία καγείαο
(ζπκεζείηε ηνλ ζεκεξηλφ Υάξξπ Πφηεξ). ΢ηηο ηειεηέο ηνπο, ππάξρεη γπκλφηεο, ζεμ
θαη δηαζηξνθέο, πφζηο αίκαηνο θ.α.
Ζ Doreen Irvine γελλήζεθε ην 1939 ζην Λνλδίλν. Έκπιεμε κε ΢αηαληζηέο
αθνχ πξψηα κηθξφ θνξίηζη παξαζχξζεθε ζηελ πνξλεία θαη ηα λαξθσηηθά18 :
[...Σεο έδεζαλ ηα κάηηα θαη ηελ νδήγεζαλ ζην ζαηαληθφ λαφ, κέζα ζην λαφ
ηεο ηα έιπζαλ. Μπξνζηά-κπξνζηά ήηαλ ζηεκέλε κηα εμέδξα θαιπκκέλε κε καχξν
χθαζκα θαη παξαζηάζεηο δξαθφλησλ, θηδηψλ, θσηηάο, πάλσ ηεο ζηεθφηαλ ν
αξρεγφο θαη γχξσ ηνπ 13 ηέξεηεο ζε ζρήκα κηζνθέγγαξνπ, ληπκέλεο κε νιφκαπξν
χθαζκα, πνπ έςειλαλ. Καη ηα 500 άηνκα (!) ηεο αίζνπζαο έπεζαλ ράκσ θαη
πξνζθχλεζαλ ηνλ αξρεγφ ηνπο, έςαιιαλ χκλνπο πξνο ηηκήλ ηνπ. Οη ηέξεηεο ηνπ

18

«Διάβολοσ, μάγια...» Αρχ. Βας. Μπακ. ΢ελ. 68 κ.ε.

έδσζαλ δνρεία. Σν έκβιεκα ησλ ζαηαληζηψλ, ην καραίξη, πνπ ηα θηινχζε θαη ηα
αθηέξσλε ζην ΢αηαλά.;
΢βήζαλε ηα θψηα, άλαςαλ ιακπάδεο, θέξαλε έλαλ θφθνξα, ηνλ έζθαμαλ,
ξάληηζαλ ην λαφ κε ην αίκα ηνπ θαη ηνλ πξφζθεξαλ ζπζία ζην ΢αηαλά. Ο αξρεγφο
ηεο κηιάεη επγεληθά θαηερψληαο ηελ: «επηηξέπνληαη ην ςέκα, ε απάηε, ε
βιαζθεκία, ε δηαζηξνθή θαη ν θφλνο, νθείιεη απφιπηε ππαθνή ζηνλ αξρεγφ πνπ
είλαη αληηπξφζσπνο ηνπ Δσζθφξνπ, θάζε θαηλνχξηα ηδέα ηνπ κπαινχ ηεο θαη
γεγνλφο ηεο δσήο ηεο, ην αλαθνηλψλεη ππνρξεσηηθά θαη κε ιεπηνκέξεηεο ζηνλ
αξρεγφ θαη δεκνζίσο, εληφο ηνπ λανχ, νθείιεη θαζεκεξηλά λα πξνζεχρεηαη ζηνλ
Δσζθφξν, πξέπεη λα πξνζέξρεηαη εγθαίξσο, αιιηψο ζα καζηηγψλεηαη απφ ηνλ
αξρεγφ θαη απ’ φιε ηε ζχλαμε. Απαγνξεχεηαη λα πεγαίλεη ζε ρξηζηηαληθέο
ζπγθεληξψζεηο, φπσο θαη ε κειέηε ηεο Αγίαο Γξαθήο ηελ νπνία πξέπεη λα ριεπάδεη
θαη λα θαίεη ζην λαφ ησλ ζαηαληζηψλ»].
Ζ «βάπηηζή» ηεο έγηλε σο εμήο: ν αξρεγφο θάζεηαη ζην ζξφλν. ΢εθψλεηαη,
πςψλεη ηα ρέξηα ηνπ, πέθηνπλ θάησ φινη θαη ηνλ πξνζθπλνχλ. Γχν «ηέξεηεο»
θέξλνπλ έλαλ άζπξν θφθνξα, ηνλ ζθάδνπλ θαη ην αίκα ηνπ ζηάδεη ζε κηα ιεθάλε
αζεκέληα. Ο αξρεγφο πιεζηάδεη ηελ θνπέια, κε ην καραίξη ηεο αλνίγεη κηα ζρηζκή
ζην αξηζηεξφ ηεο κπξάηζν, ην αίκα ηεο ζηάδεη ζηε ιεθάλε, αλαθαηεχεηαη κε ην αίκα
ηνπ θφθνξα, πίλεη απ’ απηφ ην κείγκα θαη δίλεη ηνλ πξνζσπηθφ ηεο φξθν ζην
΢αηαλά, βνπηάεη θαη ην δάρηπιφ ηεο ζην αίκα θαη βάδεη ηελ ππνγξαθή ηεο ζηελ
πεξγακελή. Ήδε πνχιεζε ηελ ςπρή ηεο ζην ζαηαλά, έγηλε νπαδφο ηνπ Δσζθφξνπ.
Οη παξεπξηζθφκελνη ραίξνληαη γηα ηε γέλλεζε ελφο αθφκε παηδηνχ ηνπ ζαηαλά,
θπξηεχνληαη απφ παξάμελα ζεκεία ηξέιιαο θαη πέθηνπλ ζε πνιιέο θαη
αθαηαλφκαζηεο ζαξθηθέο ακαξηίεο. Ο Δσζθφξνο έγηλε θχξηνο ηψξα ηεο ςπρήο θαη
ηνπ ζψκαηφο ηεο. Σνλ αθνχεη, ηνλ βιέπεη. Σελ πξνηξέπεη φπσο θαη φινπο: θάλε ην
θαθφ φζν κπνξείο, ρφξηαζε εδνλή, εγψ κ’ απηά επραξηζηηέκαη, πνηέ λα κε θνβάζαη
θαη ζα ζε πξνζηαηεχσ.
Αλαθέξεηαη αιινχ19 φηη κία έγθπν γπλαίθα, ηε ζηηγκή ηνπ ηνθεηνχ, ηελ
ππνρξέσζαλ λα γελλήζεη κε θιεηζηά πφδηα (!!). Ζ θνηιηά ηεο έζθαζε, ε ίδηα πέζαλε
–«ζπζηαζκέλε» ζην ΢αηαλά –θαη ην παηδί «ερξίζζε» απφ ηε ζηηγκή εθείλε
δηάδνρνο «ηεξέαο» ηνπ ήδε ππάξρνληνο ζαηαληζηή «ηεξέσο».
Αο ζπκεζνχκε απφ ηελ Παιαηά Γηαζήθε20 ηηο ζπζίεο κηθξψλ παηδηψλ –ηα
έθαηγαλ- κπξνζηά ζην άγαικα ηνπ Μνιφρ21. Ο Μνιφρ ήηαλ ζεκηηηθή ζεφηεηα.
19
20

«Πίςτθ και λογικι» π. Ιω. Κοςτώφ ςελ. 178.
Λευιτ ιθ΄ 21, Δ΄ Βασ. κγ΄ 10,13, Ιερ. Λκ΄ 35.

Πξνηνχ ηα θάςνπλ ηα έζθαδαλ. Γε ζα ήηαλ ππεξβνιή αλ ιέγακε πσο ζήκεξα ην
ίδην δαηκφλην πνπ ππνθξχπηεηαη πίζσ απφ ηνλ ζχγρξνλν Μνιφρ ηνπ
νξζνινγηζκνχ θαη ηνπ Πξαθηηθνχ Πλεχκαηνο, παξαθηλεί ζε αλαξίζκεηεο εθηξψζεηο,
πξνο δφμαλ ακθνηέξσλ.
΢πλαθείο πξνο απηέο ηηο ηειεηέο είλαη θαη απηέο ηεο καύξεο καγείαο. Οη
ζαηαληζηέο κπνχληαη ζ’ απηέο: γίλνληαη κεζάλπρηα, ζε ρψξνπο εξεκηθνχο θαη
ήζπρνπο, ζε θάπνην εγθαηειεηκέλν ζπίηη, απφθξεκλεο παξαιίεο, δάζε θ.α. Όινη
εδψ, ζπλαγσλίδνληαη ζηελ αηζρξφηεηα θαη ηε δηαζηξνθή (νη ηέξεηεο είλαη
νκνθπιφθηιεο ζηελ πιεηνςεθία ηνπο). Καη ν ζαδηζκφο είλαη ζηνηρείν ηεο ιαηξείαο
ηνπο, άιιεο ηέξεηεο ζρίδνπλ ην ζψκα ηνπο, άιιεο ηεκαρίδνπλ. Θπζηάδνπλ επίζεο
λεθξά αλζξψπηλα ζψκαηα, βγάδνληάο ηα απ’ ηνπο ηάθνπο ηνπο (!). Γε ιείπνπλ
βέβαηα θη εθνχζηεο ζπζίεο αλζξψπσλ, σο θαη βξεθψλ, γηα λα επαλαιάβνπκε ηα
πεξί Μνιφρ, ηεο πξνεγνχκελεο παξαγξάθνπ. Σέηνηνο ζθνηηζκφο λνπ!
Ο π. Κνζκάο Γξεγνξηάηεο (†1989) αλαθέξεη έλα ζπγθινληζηηθφ γεγνλφο απφ
ηελ ηεξαπνζηνιή ζην Εαΐξ22.
«΢’ έλα ρσξηφ βξέζεθε θάπνηνο δνινθνλεκέλνο. Οη αγαλαθηηζκέλνη
ζπγγελείο ηνπ έςαμαλ λα βξνπλ ην δνινθφλν, αιιά δελ ηα θαηάθεξαλ.
Καηέθπγαλ ζε κάγν παξαθαιώληαο ηνλ λα εθδηθεζεί ην θνληά. Ήξζε ε
κέξα ηεο θεδείαο. Σέζζεξηο ζπγρσξηαλνί ηνπ, ηνλ βάζηαδαλ ζηνπο ψκνπο,
νδεγψληαο ηνλ ζηελ ηειεπηαία ηνπ θαηνηθία. Σν πιήζνο αθνινπζνχζε. Καηά ηε
λεθξψζηκε πνκπή, ζπλέβε θάηη ην αλεμήγεην: ην θέξεηξν άξρηζε λα ζαιεχεηαη , λα
πεγαίλεη πέξα-δψζε ηφζν πνιχ, πνπ μέθπγε απφ ηνλ έιεγρν ησλ ηεζζάξσλ (!)
αλζξψπσλ πνπ ην κεηέθεξαλ, ηνπο παξάζεξλε –ή κάιινλ-ηνπο έζεξλε κε νξκή
κέζα ζην απνξεκέλν πιήζνο. Ώζπνπ θάπνηα ζηηγκή «ζθελψζεθε» κε δχλακε ζην
θεθάιη ελφο αγλψζηνπ πνπ αθνινπζνχζε ηελ πνκπή. Ο άγλσζηνο έπεζε θάησ
αηκφθπξηνο θαη λεθξφο. Απηφο είρε ζθνηψζεη ην λεθξφ πνπ θήδεπαλ, φπσο
δηαπηζηψζεθε! Ο κάγνο έθακε θη εδψ ην “ζαχκα” ηνπ».

21
22

Γζροντοσ Παϊςίου «Οικογεν. Ηωι», ςελ. 99.
Ο.π. υποσ. 18, ςελ. 91-92.

Γ. ΜΑΓΗΚΑ/ΓΑΗΜΟΝΗΚΑ ΢ΣΟΗΥΔΗΑ ΢ΣΑ ΓΗΑΦΟΡΑ ΘΡΖ΢ΚΔΤΜΑΣΑ
Μαγηθά θαη εηδσινιαηξηθά ζηνηρεία ζπλαληάκε θαη ζηα δηάθνξα ζξεζθεχκαηα
αθνχ εθηφο Οξζνδνμίαο, ην πλεπκαηηθφ θιίκα θαη νη νηνπδήπνηε είδνπο εθζηάζεηο
είλαη χπνπηα έσο δαηκνληθά.
΢ηνπο θφιπνπο ηνπ Ηζιάκ π.ρ αλαπηχρζεθαλ ν κπζηηθηζκφο θαη ηα κνλαρηθά
ηάγκαηα, ιφγσ ηεο παξνπζίαο ησλ Υξηζηηαλψλ κνλαρψλ ζηηο άιινηε Βπδαληηλέο
επαξρίεο, ηεο δηαδφζεσο λενπιαησληθψλ ηδεψλ θαη ηεο παξνπζίαο δηαθφξσλ
κπζηεξηαθψλ ζξεζθεηψλ πνπ είραλ επηβηψζεη απφ ηελ αξραηφηεηα.
Ο κχζηεο ζην Ηζιάκ θαηαβάιιεη πξνζπάζεηα λα ελσζεί κε ηνλ Αιιάρ
αζθνχκελνο ζηελ αξεηή, ππνηαγή ζηνπο γεξνληφηεξνπο θαη ζην Νηίθξ. Σν «ληίθξ»
είλαη κηα ηερληθή ηεο έθζηαζεο πνπ ηελ επηηπγράλεη ν κχζηεο κε ηνλ εθκεδεληζκφ
ηνπ «εγψ», ηελ πιήξε παξάδνζε ζηνλ Αιιάρ θαη ην ζηνραζκφ πάλσ ζην φλνκα
ηνπ Θενχ. Σν «ληηθξ» κε ηε Γηόγθα ησλ Ηλδψλ κνηάδνπλ. Οη κπζηηθνί ιέγνληαη
΢νύθη θαη ε δηδαζθαιία ηνπο ΢νπθηζκόο. ΢ε πνιιά κνλαρηθά ηάγκαηα ε πξαθηηθή
ησλ ζνχθη πεξηειάκβαλε θη έλα είδνο έθζηαζεο πνπ εθδεισλφηαλ θαηά ηε
ζπκκεηνρή ηνπ κχζηε ζην Υνξό ησλ ζηξνβηιηδνκέλσλ Γεξβίζεδσλ. Με πνηνλ
ελψλνληαη; Πνηνο είλαη ν Αιιάρ; Πνηνλ επηθαινχληαη θαη ζηνράδνληαη ζην φλνκά ηνπ
αθνχ μέξνπκε φηη κφλν «ἐλ ηῷ ὀλφκαηη Ἰεζνῦ πᾶλ γφλπ θάκπηεη ἐπνπξαλίσλ θαη
ἐπηγείσλ θαί θαηαρζνλίσλ»23;
Αθνχ επνπξάληα, επίγεηα θαη θαηαρζφληα έρνπλ ππνηαρζεί ζην Υξηζηφ, έκεηλε
θάηη λα ππνηαρζεί ζε θάπνηνλ άιιν; Καηαιάβακε, επνκέλσο, Παηέξεο κνπ, πνηνλ
επηθαινχληαη.
΢ηνλ Ηλδνπτζκφ πάιη, πάλσ θη έμσ απφ ηα φληα ππάξρεη κηα απξφζσπε αξρή
ην Μπξάρκαλ. Γελ ππάξρεη εδψ πξνζσπηθφο Θεφο. Οη ζενί ζην ηλδνπτζηηθφ
πάλζεν ππάξρνπλ γηα λα θαηεπζχλνπλ ην ιάηξε πξνο γλψζε ηνπ Μπξάρκαλ.
Άηκαλ νλνκάδεηαη ε ςπρή ηνπ αλζξψπνπ, Άηκαλ νλνκάδεηαη θαη ην
Μπξάρκαλ ζην βαζκφ πνπ εηζρσξεί ζηνλ θφζκν θαη απνηειεί ηελ ςπρή ηνπ θαη ην
θηλνχλ αίηηφ ηνπ. Ο θφζκνο θηλείηαη θαη αλαθπθινχληαη θαη απνηειεί Μάγηα δει.
ςεπδαίζζεζε. Ο άλζξσπνο ππφθεηηαη ζην λφκν ηνπ ζαλάηνπ θαη ηεο
κεηελζάξθσζεο πνπ είλαη θχθινο επψδπλνο (΢αζκάξα), εμαξηεκέλνο απφ ην λφκν
αηηίνπ-απνηειέζκαηνο (Κάξκα). Όζν ε δσή ηνπ αλζξψπνπ παξνπζηάδεη θαθέο
φςεηο, ηφζν ε ηαιαηπσξία ηνπ κε ηηο ζπλερείο κεηελζαξθψζεηο είλαη κεγαιχηεξε.
Μεηελζαξθψζεηο κάιηζηα ζε δψα, δέληξα, πνπιηά, ζπαλίσο δε –αλ φρη πνηέ- ζε
23

(Φιλιπ. Β΄10)

άλζξσπν. Ζ κφλε ιχζε λα μεθχγεη ν άλζξσπνο απφ ηνλ θχθιν ησλ
κεηελζαξθψζεσλ είλαη λα εθκεδελίζεη ην Κάξκα, θηάλνληαο ζηε Μόμα (δει.
ιχηξσζε). Έηζη απειεπζεξψλεηαη κε ηελ απξφζσπε αξρή Μπξάρκαλ. Σν
πξφζσπφ ηνπ ράλεηαη φπσο ε ζηαγφλα βπζίδεηαη ζηνλ σθεαλφ.
Έρνπκε δειαδή εδψ, Παηέξεο κνπ, λα θάλνπκε κ’ έλαλ απειπηζηηθφ θφζκν
εηδψισλ κέζα ζηνλ νπνίν αλαπφθεπθηα ραλφκαζηε, εθκεδεληδφκαζηε σο
πξνζσπηθφηεηεο. Γαηκνληθή απειπηζία βαζηιεχεη. Ο π. Παΐζηνο ηαμηδεχνληαο
θάπνηε αεξνπνξηθψο γηα ηελ Απζηξαιία, πάλσ απ’ ηηο Ηλδίεο αηζζάλζεθε αθφξεην
ςπρηθφ βάξνο.
Τπάξρεη επίζεο θαη ε πιάλε ηεο κεηελζάξθσζεο. Λέγεηαη φηη ζ’ απηή ηε δσή
ήξζακε γηα λα πάξνπκε ην κάζεκά καο γηα ηηο πξάμεηο καο απφ ηηο πξνεγνχκελεο
δσέο καο. Πψο φκσο, αθνχ δε ζπκφκαζηε ηηο πξάμεηο καο, ζα πιεξψζνπκε γη’
απηέο; Πψο ζα «δηθαζηνχκε»; Κάπνηνη «ζπκνχληαη» ηηο «πξνεγνχκελεο δσέο» ηνπο
ιέλε. Σί γίλεηαη κε ηελ ηξαγηθή πιεηνςεθία πνπ δε ζπκφκαζηε; Πψο δηθαηνινγείηαη
απηή ε απνπζία κλήκεο;
Ο απ. Παχινο ιέεη «ἀπφθεηηαη ηνῖο ἀλζξψπνηο ἅπαμ ἀπνζαλεῖλ, κεηά δέ
ηνῦην θξίζηο»24, δειαδή: Μηα θνξά ζα πεζάλνπκε γηαηί κηα θνξά ζα δήζνπκε.
Ο Γηάβνινο φκσο, πνπ επηλνεί ηελ πιάλε ησλ πνιιψλ δσψλ,
πξνεγνχκελσλ θαη επφκελσλ μέξεη φηη ε δσή καο είλαη κία: «γηα λα ζε ηζαθψζσ
εγψ κηα θαη θαιή, κεηά ηε κία θαη κνλαδηθή ζνπ δσή, θη εζχ πίζηεπε φηη ζα
δηνξζσζείο ζηηο επφκελεο δσέο» ιέεη ν π.Παΐζηνο25.
Άιιε ζπλέπεηα ηεο πιάλεο ηνπο είλαη φηη ην πξφζσπν ράλεηαη. ΢ηελ
Οξζνδνμία ην άηνκν ράλεηαη γηα λα αλαηείιεη ελ Υξηζηψ θαηφπηλ ην πξφζσπν.
Ζ πιάλε δε ηεο κεηελζάξθσζεο είλαη δηάρπηε θαη ζηνλ πλεπκαηηζκφ, ηε
ζατεληνινγία θαη ηνλ απνθξπθηζκφ. Ζ ηλδνπτζηηθή ηερληθή «γηφγθα» επίζεο,
πξνέξρεηαη απφ έλα ηέηνην πλεχκα. Όια βέβαηα ρσξάλε κέζα ζηελ παλζξεζθεηαθή
ρνάλε ηεο Νέαο Δπνρήο.
Οη λενεπνρίηεο φι’ απηά ηα ρσλεχνπλ θαη η’ αλαρσλεχνπλ κέζα ηνπο,
ζπλδπάδνληάο ηα κάιηζηα θαη κε ηελ Οξζνδνμία.
Σν ππνρξεσηηθφ ησλ κεηελζαξθψζεσλ, ζεκεησηένλ, δείρλεη φηη δελ ππάξρεη
ζεβαζκφο ηεο πξνζσπηθήο καο ειεπζεξίαο. Αλ δε, ην λα κεηελζαξθσζείο ζε
24
25

(Εβρ. 9,27)
«Οι γκουροφ, ο νζοσ και ο π. Παΐςιοσ». ΢ελ. 374.

άλζξσπν είλαη πάξα πνιχ δχζθνιν έσο απίζαλν, ε κεηελζάξθσζε κάιηζηα
επαλαιακβάλεηαη αλά 49 κέξεο, κε πνηεο ςπρέο πεζακέλσλ –ζπγγελψλ καο ή κεεπηθνηλσλνχλ ηα κέληηνπκ, ηα νπνία θαη πηζηεχνπλ ζηε κεηελζάξθσζε; Ηδνχ ην
ινγηθψο άηνπν.
Ζ Γηφγθα πάιη σο ζχζηεκα δχζθνισλ ζηάζεσλ θαη ξχζκηζεο ηεο αλαπλνήο
επηθέξεη ζηγά- ζηγά πνιιά ζσκαηηθά πξνβιήκαηα (ζε γφλαηα, θιεηδψζεηο ή κέζε),
γηα ηα νπνία πξνεηδνπνηνχλ θαη ηα ηεξά θείκελα ηνπ Ηλδνπηζκνχ, νη Οππαληζάδ.
Με ηελ πίεζε πάλσ ζηα εζσηεξηθά φξγαλα ηνπ ζψκαηνο, πηέδνληαη νη ελδνθξηλείο
αδέλεο, ππεξεθθξίλνληαη νξκφλεο ζην ζψκα, πξνθαιείηαη ππεξθηλεηηθφηεηα θαη
απηήλ , ν αζθνχκελνο εθιακβάλεη σο «άληιεζε ελέξγεηαο απφ...αλψηεξα
ζπκπαληηθά θέληξα»!
Ζ δηαθήκηζε πάλησο είλαη: γηφγθα=πγεία=νκνξθηά. Σν απνηέιεζκα είλαη ε
ζσκαηνςπρηθή απνδηνξγάλσζε κ’ επαθφινπζν ηνλ πλεπκαηηθφ –ίζσο ζάλαην.
Πνιινί γηφγθη θαηαθέξλνπλ λα θηάζνπλ ζε εληππσζηαθά απνηειέζκαηα
(λεθξνθάλεηα, αηψξεζε, ηειεπάζεηα, γνεηεία θηδηψλ, απηφκαηε ζεξαπεία
ηξαχκαηνο, αλαίκαθηεο εγρεηξήζεηο θ.α.) ρισκά αληίγξαθα ζαπκάησλ θαη
επηλνήζεηο δαηκφλσλ θαζ’ εκάο, ηα νπνία θαηαδηθάδνληαη ζαλ αίξεζε θαη από
ηνπο γλήζηνπο Ηλδνπηζηέο σο αηηία απηνζαπκαζκνχ θαη θεξδνζθνπίαο.
Μέζα ζηα πιαίζηα ηνπ Ηλδνπηζκνχ, ζαλ αλαλέσζε θαη αλαζεψξεζε έξρεηαη ν
Βνπδηζκφο. Σα ηεξά ηνπ θείκελα είλαη ν Καλώλ Πάιη θαη ηα ΢νύηξαο. Παξάιιεια
πξνο ηνλ Ηλδνπηζκφ, ε ιχηξσζε νλνκάδεηαη Νηξβάλα θαη ζεκαίλεη γλψζε, αξεηή,
απηνβπζηζκφ θαη μεπέξαζκα ηεο βαζάλνπ ησλ ζπλερψλ κεηελζαξθψζεσλ, ηέινο
ηνπ πφλνπ θαη ηεο επηζπκίαο. Ο «κνλαρηζκφο» ηνπο είλαη ν ηδαληθφο δξφκνο γηα λα
βησζνχλ φι’ απηά. Ζ ιαηξεία ηνπ Βνχδδα, ν νπνίνο ζεσξείηαη ππεξθπζηθφ νλ (ελψ
ήηαλ θνηλφο ζλεηφο) γίλεηαη ζε λανχο. Τπάξρνπλ θαη άιιεο ζεφηεηεο. Ο Βνπδηζκφο,
παξφηη ζενπνίεζε έλαλ άλζξσπν θαη μέξνπκε ηη ζεκαίλεη απηφ απφ ρξηζηηαληθήο
απφςεσο, πιεζηάδεη ην δπηηθφ θφζκν, πεξηζζφηεξν κε ην έλδπκα ελφο
εθιεπηπζκέλνπ θηινζνθηθνχ ζηνραζκνχ θαη κηαο νμπδεξθνχο ςπρνινγηθήο
εξκελείαο ηνπ αλζξσπίλνπ θαηλνκέλνπ, θαη ιηγφηεξν κε ην ραξαθηήξα ηνπ
εμσηηθνχ, αγξεχνληαο έηζη πην εχθνια νπαδνχο απφ ηε δχζε, θπξίσο
απνγνεηεπκέλνπο ξσκαηνθαζνιηθνχο θαη πξνηεζηάληεο.
Ζ κεηαθπζηθή ζθέςε ησλ Κηλέδσλ-Σαηντζκόο επίζεο, κηιάεη γηα ην Σάν σο
ηξφπν χπαξμεο ηνπ ζχκπαληνο, απξνζδηφξηζηε αξρή, αξκνλία, δξφκν θαη ηξφπν
δσήο. Σν Γηαγθ απνηειεί θσο, ζεηηθφηεηα, δεκηνπξγηθφηεηα, ηνλ νπξαλφ, ηελ
θίλεζε, ην ινγηθφ. Σν Γηλ είλαη ζθφηνο, αξλεηηθφηεηα, γε, ζεσξεηηθφ. Σα δχν

ζηνηρεία αιιεινζπκπιεξψλνληαη: θαιφ θαη θαθφ. Καηά ηελ Οξζφδνμε δηδαζθαιία
φκσο, μέξνπκε φηη ην θαθφ, ην ζθφηνο, νξίδεηαη νπζηαζηηθά σο «κε νλ», σο
«έιιεηςε θσηφο». Θεκειηψδεο ε δηαθνξά . ε ζξεζθεπηηθή εθδνρή ηνπ Σαντζκνύ
είλαη ζπλδπαζκέλε κε δεηζηδαηκνληθέο δηδαζθαιίεο θαη καγηθά θείκελα, πνπ
πξνζπαζνχλ λα δψζνπλ ηα κπζηηθά γηα ην ειημίξην ηεο δσήο θαη ηεο αζαλαζίαο.
Καηά ηνλ ΢ηληντζκό ησλ Ηαπψλσλ, ην παλ είλαη ζξεζθεία. Σν λα πηεηο ηζάη ή
λα γεπκαηίζεηο ή λα ζπλαληήζεηο ηνπο γλσζηνχο ζνπ ή αθφκε λα επηζθεθζείο ηε
θχζε είλαη ζξεζθεία. Σν ζείν απ’ ην αλζξψπηλν δελ δηαρσξίδνληαη. ΢ίλην ζεκαίλεη
πλεπκαηηθφο δξφκνο. Κάκη Νν κίρη ζεκαίλεη ν «δξφκνο ησλ Κάκη». δει. ησλ
επάλσ, απηψλ πνπ ππεξβαίλνπλ ηελ θνηλή εκπεηξία. Σελ ηδηφηεηα Κάκη έρνπλ φρη
κφλν άλζξσπνη αιιά θαη δψα, θπηά, ιίκλεο, βνπλά. Οη ζενί δελ είλαη ηίπνηε άιιν
απφ εθδειψζεηο απηνχ ηνπ θφζκνπ.
Σα δψα πνπ βξίζθνληαη ζηελ εμνπζία ησλ ζακάλσλ, είπακε φηαλ κηιήζακε
γηα ηνπο πξσηφγνλνπο, παίδνπλ ξφιν πλεπκάησλ-βνεζψλ. Ζ Ηαπσληθή ζξεζθεία
ινηπφλ έρεη ζηνηρεία παλζετζηηθά φπσο ν ζακαληζκφο γη’ απηφ θάπνπ ζπλαληψληαη.
Έρνπλ δε έληνλν καγηθφ ραξαθηήξα.
΢αηαληζηηθέο ηειεηέο θαη εκβιήκαηα καγηθνχ ραξαθηήξα ππάξρνπλ ζηηο
ηειεηνπξγίεο ησλ καζφλσλ. Ο Μαζνληζκόο είλαη παγθφζκηα κπζηηθή νξγάλσζε
ζξεζθεπηηθνχ θαη θνηλσληθνχ ρξψκαηνο. Ηδξχζεθε ην 1646 ζην Λνλδίλν κε ζθνπφ
ηελ εδξαίσζε ηεο βξεηαληθήο θνζκνθξαηνξίαο. ΢χληνκα απέθηεζε παξαξηήκαηα
ζε φιν ηνλ θφζκν. Πέξα απφ ην φηη ε ιαηξεία ηνπο είλαη απνκίκεζε αξραίσλ
εηδσινιαηξηθψλ κπζηεξίσλ, πηζηεχνπλ φηη ν Υξηζηφο δελ ήηαλ Θεφο, νχηε ζαχκαηα
έθαλε, ε ςπρή είλαη αζάλαηε, ν δε άλζξσπνο κπνξεί λα ιπηξσζεί κφλνο ηνπ
έρνληαο ζαλ ππέξηαην λφκν, ην ινγηθφ (νξζνινγηζκφο). Έρνπλ θαη ζαθψο
αληηθνηλσληθφ ραξαθηήξα γηαηί πίζσ απφ ηε θηιαλζξσπηθή ηνπο δξάζε θξχβνπλ ηα
ζθνηεηλά θνζκνθξαηνξηθά ζρέδηα ηνπ δηεζλνχο ζησληζκνχ. Άιισζηε ην ιεμηιφγην
θαη ηα κπζηηθά ζχκβνια ησλ κεζαησληθψλ «θιεηζηψλ» ζσκαηείσλ-ζπληερληψλ ησλ
ρηηζηψλ ( masson, macon=ρηίζηεο, ηέθηνλαο) είλαη δαλεηζκέλν απφ ηνλ εβξατθφ
απνθξπθηζκφ θπξίσο.
Ζ ινγνθξηζία, ε παξαθνινχζεζε ησλ κειψλ θαη ν αζθπθηηθφο πεξηνξηζκφο
ηεο ζθέςεο θαη ηεο δξάζεο ηνπο, φι’ απηά δε, κέζα ζε πιαίζηα απζηεξήο
κπζηηθφηεηαο, ζπκίδνπλ ηαθηηθή ζαηαληζηψλ θαη καχξεο καγείαο. Απνθιείνληαη,
ζεκεησηένλ, απφ ηηο ηάμεηο ησλ καζφλσλ νη καχξνη, νη θησρνί θαη νη ακφξθσηνη.

Δ. Ο ΑΠΟΚΡΤΦΗ΢ΜΟ΢ ΣΖ΢ ΝΔΑ΢ ΔΠΟΥΖ΢
΢ηελ παλζξεζθεηαθή ρνάλε ηεο Νέαο Δπνρήο –πξναλαθέξακε- ρσξνχλ φιεο
απηέο νη ζξεζθείεο θαη ηα παξαζξεζθεπηηθά θαηλφκελα θαη θηλήκαηα. Γηαιέγεηο θαη
παίξλεηο, φια είλαη έγθπξα. Ο απνθξπθηζκφο ηεο Νέαο Δπνρήο πξνζπαζεί λα
δηεηζδχζεη κε θάζε ηξφπν ζηελ θνηλσλία θαη λα αιψζεη ηνπο πςεινχο ζψθνπο ηεο
πνιηηηθήο θαη ηεο εμνπζίαο ππνθξππηφκελνο πίζσ απφ:









Καηαζηήκαηα πγηεηλψλ ηξνθψλ θαη νηθνινγηθέο νξγαλψζεηο.
Πνιηηηζηηθέο εθδειψζεηο θαη καζήκαηα γλσζηηθήο ςπρνινγίαο.
Γηαηηεηηθά ηλζηηηνχηα θαη καζήκαηα ζεηηθήο ζθέςεσο.
Γηνξγαλψζεηο ζεξηλψλ δηαθνπψλ κε πξνζθνξά βηνελεξγεηαθψλ καζάδ,
ζηάηνπ, θελγθ ζνχη, καμνζεξαπείαο θ.α.
΢θνπεπηηθνχο ζπιιφγνπο θαη αζιεηηθέο ζρνιέο.
΢εκηλάξηα δηνίθεζεο γηα επηρεηξεκαηίεο.
Μαζήκαηα ηθαλφηεηαο ηεο ζθέςεο γηα απηνζεξαπεία θαη απηνγλσζία, γηφγθα,
αλάιπζε νλείξσλ.
΢εκηλάξηα πσιήζεσλ γηα αχμεζε εζφδσλ δηαθφξσλ επηρεηξήζεσλ,
ελεκέξσζεο γχξσ απφ ηηο εξσηηθέο ζρέζεηο θιπ.
Θεξαπείεο κε ράπηα επηπρίαο απφ λενθαλείο αηξέζεηο.
Σελ επξεία δηάδνζε ησλ ρξσκαηνζεξαπεπηηθψλ, καθξνβηνηηθήο,
καγλεηνζεξαπεπηψλ, βεινληζηψλ, νκνηνπαζεηηθψλ, ρεηξνπξαθηψλ,
ηξηδνιφγσλ, ξεθιεμνιφγσλ ηαηξψλ, νιηζηηθήο ηαηξηθήο θιπ.26

Μάιηζηα ν ηεξνκφλαρνο Αξηέκηνο Γξεγνξηάηεο ζε εηζήγεζή ηνπ πεξί
νκνηνπαζεηηθήο, βεινληζκνχ θαη νιηζηηθήο ηαηξηθήο αλαθέξεη φηη θαηά ηελ
παξαζθεπή ραπηψλ ησλ νκνηνπαζεηηθψλ θαξκάθσλ, «ρξεζηκνπνηνχληαη ζπλήζσο
θαη θάπνηεο θξάζεηο, επσδέο, επηθιήζεηο, θαη πξνζεπρέο, νη νπνίεο θπζηθά δελ
απεπζχλνληαη ζηελ Αγία Σξηάδα αιιά ζηε «ζπκπαληηθή ελέξγεηα». δει.
κπζηηθηζκφο πνιπζεΐα. Κφζκνο ρσξίο Λφγν Υξηζηφ, ν νπνίνο ηνλ ζπγθξνηεί ζε κηα
έιινγε ελφηεηα είλαη ηεκαρηζκέλνο... Οη Άγηνη παηέξεο, κε θέληξν ηνλ Υξηζηφ ήηαλ
φλησο νιηζηηθνί, ήηαλ παλεπηζηήκνλεο. ΢ηελ Οξζνδνμία δελ ππάξρεη θακηά
ζπκπαληηθή ελέξγεηα, ππάξρνπλ κφλν νη άθηηζηεο ελέξγεηεο ηνπ Θενχ».27
Όιε απηή ε πνηθηιία νξγαλψζεσλ θαη δξαζηεξηνηήησλ, θαηλνκεληθά
αζψσλ ζπζπεηξψζεσλ, ππνθξχπηεη ηνλ απνθξπθηζκφ, ν νπνίνο είλαη κηα αλάκεημε
πλεπκαηηζκνχ, ζαηαληζκνχ-καγείαο, αζηξνινγίαο, δηαινγηζκνχ, γηφγθα,
26
27

Φυλλάδιο «΢φγχρονεσ αιρζςεισ».
(Θ...ομοιοπακθτικι, ςελ. 37).

ζατεληνινγίαο, νλείξσλ, κεηελζαξθψζεσλ, κπζνινγίαο, σο θαη ηπηάκελσλ δίζθσλ
θαη UFO.
Σα θπξηφηεξα δφγκαηα ηνπ απνθξπθηζκνχ είλαη ηα εμήο:
1. Γελ ππάξρεη Αγία Σξηάδα.
2. Ο Ηεζνχο Υξηζηφο δελ είλαη Θεφο, νχηε είλαη Μνλνγελήο Τηφο ηνπ
Θενχ.
3. Σν Άγην Πλεχκα δελ είλαη Θεφο.
4. Γελ ππάξρεη παξάδεηζνο θαη θφιαζε.
5. Γελ ππάξρεη ακαξηία, ν άλζξσπνο είλαη ηέιεηνο θαη ηξηζχλζεηνο
(ζψκα-ςπρή-πλεχκα). Ζ ςπρή ιέγεηαη θαη αζηξηθφ ζψκα ή
θάληαζκα, είλαη αηζέξηαο νπζίαο (matière subtile) ελψλεη ην
πλεχκα κε ην ζψκα θαη πξνέξρεηαη απφ ην θνζκηθφ ξεπζηφ, έλα
απφθξπθν ζηνηρείν πνπ πιεκκπξίδεη ηελ αηκφζθαηξα, κε ηε
βνήζεηα ηνπ νπνίνπ βγαίλνληαο απφ ην ζψκα επηηειεί ηα καγηθά
θαηλφκελα (πλεπκαηηζκφο, καληεία, ηειεπάζεηα, ηειεθίλεζε,
ππλσηηζκφο, εχξεζε ρακέλσλ αληηθεηκέλσλ, πιαλεηηθά ηαμίδηα).
Απηφ ιέγεηαη Αζηξηθή πξνβνιή θαη ζέαζε, θαη είλαη κηα
«εμσζσκαηηθή εκπεηξία».
6. Ζ ςπρή είλαη αζάλαηε εθ θχζεσο.
7. Σν αλζξψπηλν ζψκα είλαη ηηπνηέλην, αζήκαλην, ην πλεχκα είλαη ε
αλψηεξε αξρή.
8. Ο άλζξσπνο αλαθαιχπηεη ηηο θξπκκέλεο ηθαλφηεηέο ηνπ κέζα
απφ ηε γλψζε (απηνζέσζε-εηδσινπνίεζε ηνπ ινγηθνχ), ε πίζηε
είλαη θαηψηεξε (Γλσζηηθηζκφο)28.
Θα επηκείλνπκε ιίγν πεξηζζφηεξν ζηνλ ππεξβαηηθφ δηαινγηζκφ θαη ηε
κέζνδν José Silva ή αιιηψο mind control, ηελ ζατεληνινγία θαη ηα UFO.
Να επηζεκάλνπκε επίζεο φηη νη λενεπνρίηεο εμαγγέιινπλ ελφηεηα,
νινπνίεζε, απηνιαηξεία, ρξεζηκνπνηνχλ δε θαη απνθξπθηζηηθά ζχκβνια.
Σελ ελφηεηα πξνζπαζνχλ λα ηελ πεηχρνπλ ζελελψλνληαο πνιιά
κπζηηθηζηηθά ζηνηρεία εζσηεξηθψλ παξαδφζεσλ δηαθφξσλ ζξεζθεηψλ :
ηλδνπτζκνχ, βνπδηζκνχ, ζνπθηζκνχ (ηζιάκ) θαη ρξηζηηαληζκνχ.
Απηναπνθαινχληαη Τδξνρντζηέο, κε λέα «πιαλεηηθή ζπλείδεζε»,
νιηζηηθή: φια είλαη Θεφο θαη φια είλαη Έλα. Πξφθεηηαη γηα παλζετζκφ: Θεφο θαη
παλ ηαπηίδνληαη. Ο Θεφο είλαη ν λνπο ηνπ ζχκπαληνο, φρη ν δεκηνπξγφο ηνπ
28

Ο.π. π. υπος. Αρικ.26.

φπσο μέξνπκε. Λαηξεχνπλ ηνλ εαπηφ ηνπο αθνχ ην παλ- άξα θαη ν εαπηφο
καο- είλαη Θεφο.
Απνθξπθηζηηθά ζχκβνια ησλ λενεπνρηηψλ είλαη ε ρηηιεξηθή «ζβάζηηθα»
ηλδνγεξκαληθήο πξνέιεπζεο, ε «ππξακίδα», ν απνθαιππηηθφο αξηζκφο ηνπ
Αληηρξίζηνπ «666»29, ην νπξάλην ηφμν» (ζπκβνιίδεη ηελ έλσζε κε ην
ππεξςπρηθφ), νη «θξχζηαιινη» (δηαδεδνκέλνη ζαλ κέζνδνη ζεξαπείαο, ε ιέμε
«καδί» θ.α. Πξνζπαζνχλ λα παξνπζηάζνπλ ηα θαηνξζψκαηά ηνπο σο
επηζηήκε θαη σο μχπλεκα ησλ εζσηεξηθψλ βηνινγηθψλ δπλάκεσλ, ηεο
βηνελέξγεηαο ε νπνία ηαπηίδεηαη πξνο ηε ζπκπαληηθή ελέξγεηα. Δίηε πεηο
Πξάλα θαηά ηνπο ηλδνπτζηέο είηε πεηο Θεξαπεπηηθή Γύλακε θαηά ηνλ
Ηππνθξάηε, είηε Οξγόλε θαηά ηνλ Ράηρ, Αζηξηθό θσο θαηά ηνπο
θαββαιηζηέο, Αηζεξηθό θαηά ηνπο κπζηηθηζηέο, Εσηθή Γύλακε θαηά ηνπο
αιρεκηζηέο, Σζ’ η θαηά ηνπο ηαντζηέο, ην ίδην πξάγκα ιεο. Με επηζηεκνληθφ
έλδπκα πιεζηάδνπλ πην εχθνια ην ζχγρξνλν άλζξσπν. Σί είδνπο ελέξγεηα
είλαη απηή;
Αο έξζνπκε ηψξα ζηε κέζνδν José Silva ή αιιηψο mind control. Ζ
κέζνδνο απηή βαζίδεηαη ζηελ επηζηεκνληθή παξαηήξεζε φηη ν εγθέθαινο
εθπέκπεη ειεθηξνκαγλεηηθά θχκαηα. Άιινπ είδνπο θχκαηα φηαλ θνηκάηαη
βαζηά, άιια φηαλ ειαθξνθνηκάηαη (κεηαμχ χπλνπ-μχπληνπ), άιια φηαλ είλαη
μχπληνο. Σα θχκαηα κεηαμχ χπλνπ/μχπληνπ ηα βάθηηζαλ Κύκαηα Άιθα. Σηο
πεξηζζφηεξεο δπλάκεηο ηηο έρεη ην άηνκν ζην επίπεδν Α. δηδάζθνπλ ινηπφλ
απηνί κηα κέζνδν κεηξψληαο απφ ην 10 σο ην 1, κε ηελ νπνία ζπλεηδεηά ην
άηνκν κπνξεί λα θαηεβεί ζην επίπεδν Α ηνπ ειαθξνχ χπλνπ δει., φπνηε ην
επηζπκεί. Σφηε ρξεζηκνπνηεί ηηο θξπκκέλεο δπλάκεηο ηνπ λνπ ηνπ. Δλψ ινηπφλ
πξφθεηηαη γηα κέζνδν Γηφγθα θαη ηλδνπτζηηθφ κπζηηθηζκφ κάιηζηα απηή είλαη
παλάξραηα κέζνδνο απηνῢπλσζεο πνπ ρξεζηκνπνηνχζαλ νη αξραίνη
Αηγχπηηνη θαη απ’ εθεί δηαδφζεθε ζηηο Ηλδίεο, καο ην απνθξχπηνπλ θαη κηινχλ
γηα κέζνδν José Silva ά αιιηψο mind control, ππεξβαηηθφ δηαινγηζκφ θιπ.
«Νηχλνπλ» δει. ηελ φιε ηνπο πξνζπάζεηα λα πεξάζνπλ αλαηνιίηηθν
κπζηηθηζκφ, κε ην έλδπκα ηεο Γπηηθήο επηζηήκεο. Δμάιινπ πψο κπνξεί λα
είκαζηε βέβαηνη φηη παξεκβαίλνληαο ζε κηα απζφξκεηε θπζηθή ιεηηνπξγία
φπσο ε θαηάζηαζε ηνπ ειαθξνχ χπλνπ πξηλ ηνλ βαζχ, δε ζα επέιζεη
αληζνξξνπία ςπρηθή ή ζσκαηηθή βιάβε; Μέρξη λα ζπλεζίζεη θαλέλαο απηή ηε
κέζνδν θαη λα θηάζεη λα απηνυπλσηίδεηαη φπνηε ην επηζπκεί, αζθείηαη απφ
ηνλ ππλσηηζηή «δάζθαιν», κε ηε θαληαζία: «θιείζε ηα κάηηα, θαληάζνπ έλα
29

Αποκ. 13,18

ηξηαληάθπιιν θιπ...». Καηαιαβαίλεηε Παηέξεο κνπ, εθφζνλ μέξνπκε φηη «ε
θαληαζία είλαη γέθπξα ησλ δαηκφλσλ» θαηά ηνπο Ηεξνχο Νεπηηθνχο, πφζε
εθκεηάιιεπζε απφ ηνπο δαίκνλεο έρνπλ ππνζηεί φινη απηνί νη δχζηπρνη, θαη
πφζν κεγάιν θνκκάηη ηεο δσήο ηνπο βξίζθεηαη ζηε θαληαζία. Ενπλ θαηά
θαληαζία δειαδή.
Β) Ζ ζατεληνινγία θαηά δεχηεξν ιφγν, είλαη ε πξψηε ηερλνινγηθή
ζξεζθεία πνπ εκθαλίζηεθε ζηελ ηζηνξία (1950 πεξίπνπ), κε ηδξπηή ην
θηιφζνθν θαη ινγνηέρλε Ron Habbard (1911-1986), ν νπνίνο έγηλε ηδηαίηεξα
γλσζηφο κε ην βηβιίν ηνπ «Γηαλνεηηθή: ε ζχγρξνλε επηζηήκε ηεο
Πλεπκαηηθήο Τγείαο».
«Οπνηνζδήπνηε επηζπκεί λα νδεγεζεί ζηελ πλεπκαηηθή ηειεηφηεηα θαη
επίγλσζε ζηελ ειεπζεξία απφ ηνλ «θαθφ» ηνπ εαπηφ, βξίζθεη ηνπο ηξφπνπο
γηα λα ην θάλεη ζ’ απηφ ην βηβιίν. Καηά ηνπο ζατεληνιφγνπο θάζε βίαην
ζπλαίζζεκα, νξγή, ιχπε, απειπηζία θαη νηηδήπνηε δπζάξεζην, θαηαγξάθεηαη
ζην ηκήκα ηεο δηάλνηαο πνπ νλνκάδεηαη αληηδξαζηηθή δηάλνηα ζε αληίζεζε
κε ηελ αλαιπηηθή δηάλνηα πνπ πεξηέρεη ηηο απνηππσκέλεο δηαλνεηηθέο
εηθφλεο. Ζ αληηδξαζηηθή δηάλνηα απνζεθεχεη ηηο δπζάξεζηεο πιεξνθνξίεο κε
ηα έγγξακκα πνπ απνηεινχλ πιήξε θαηαγξαθή θάζε αίζζεζεο ησλ
ζπκβάλησλ, αθφκε θη αλ γηα δηαθφξνπο ιφγνπο ν παζψλ έρεη ππνζηεί
αλαηζζεζία απφ θάπνην πέζηκν, ρηχπεκα θιπ. ή δελ γλσξίδεη ηί γίλεηαη γχξσ
ηνπ».30
Απηά ηα έγγξακκα επαλελεξγνπνηνχληαη ζηελ πεξίπησζε πνπ
ζπκβνχλ έλα ή παξφκνηα πεξηζηαηηθά νδεγψληαο ζε ςπρνζσκαηηθά
πξνβιήκαηα, απμεκέλε ππεξέληαζε θ.α. Ζ αθχπληζε απηή ησλ εγγξάκκσλ
ιέγεηαη δηέγεξζε.
΢θνπφο ηεο ζατεληνινγίαο είλαη λα εμαιείςεη ηα έγγξακκα θαη ηελ
αληηδξαζηηθή δηάλνηα, αθήλνληαο ζε ελέξγεηα κφλν ηελ αλαιπηηθή δηάλνηα,
θαηάζηαζε πνπ νλνκάδεηαη θιήαξ/clear. Σν λα είζαη θιήαξ/clear , ζεκαίλεη
ελδπλάκσζε πξσηνβνπιίαο, ραξαθηήξα, θαιιηηερληθή ηθαλνπνίεζε θιπ.
«Ζ εμάιεηςε ηεο αληηδξαζηηθήο δηάλνηαο γίλεηαη κέζσ ηνπ auditing ππφ
ηηο νδεγίεο ηνπ auditor, εηδηθά εθπαηδεπκέλνπ ζατεληνιφγνπ,
(γέξνληαο/ππνηαθηηθφο)! Όπνηνο επηζπκεί λα γίλεη clear, νλνκάδεηαη pre-clear
θαη ηνλ αλαιακβάλεη ν auditor. Δπηζπκψ λα γίλσ clear ζεκαίλεη λα
30

Ι. Μθτρ. ΢φρου «Σί πρζπει...» αντιαιρ. Φυλλάδιο.

απαιιαρζψ απφ ηηο νδπλεξέο εκπεηξίεο ηεο δσήο θαη αλεπηζχκεηα ςπρηθά
εκπφδηα.
Χο φξγαλν ρξεζηκνπνηείηαη ην ειεθηξνςπρόκεηξν. Δίλαη κηα ζπζθεπή
κε ελδείμεηο βαζκνινγίαο, ηα ειεθηξφδηα ηνπ νπνίνπ θξαηεί ην άηνκν θαη
κέζσ ηνπ νπνίνπ δηνρεηεχεηαη ζην ζψκα κηα ξνή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο 1,5
Volt. Κάζε κεηαηφπηζε δηαλνεηηθψλ θνξηίσλ (απφ απνθαιπθζείζεο άζρεκεο
εκπεηξίεο) θαηαγξάθεηαη ζην φξγαλν, ελψ ε βειφλα κεηαθηλείηαη ιίγν ή πνιχ.
Απηφ ζπκβαίλεη κε ηηο θαηάιιειεο εξσηήζεηο εηδηθνχ. ΢πλερείο επαθέο θαη
ζπλνκηιίεο έρνπλ σο απνηέιεζκα λα μεπεξαζηνχλ νη θφβνη θαη νη
δπζάξεζηεο θαηαζηάζεηο ηνπ παξειζφληνο θαη λα ζβήζεη ην κέξνο εθείλν ηεο
αληηδξαζηηθήο δηάλνηαο γηα ην νπνίν έγηλε θαη ε ζπλεδξίαζε. Σν απνηέιεζκα
ηειηθά είλαη ε εμάιεηςε ησλ ππνινίπσλ επί κέξνπο ηκεκάησλ ηεο
αληηδξαζηηθήο δηαλνίαο, πνπ έρεη ζαλ ζπλέπεηα ηελ πλεπκαηηθή ειεπζεξία θαη
πξφνδν ηνπ αλζξψπνπ».31
Ζ ζατεληνινγία, είλαη νξγαλσκέλε ζε πιήξε ζξεζθεία κε γάκνπο,
βαθηίζηα, εμνκνινγήζεηο, θεδείεο, γηνξηέο, εθθιεζηαζηηθά ζθεχε θαη άκθηα θαη
είλαη πνιχ θαιά δηθηπσκέλε ζε φιν ηνλ θφζκν.
Έρεη ζαθψο απνθξπθηζηηθφ ραξαθηήξα, πηζηεχεη δε ζηελ
κεηελζάξθσζε: ηελ έμνδν απφ ην ζψκα νλνκάδνπλ εμσηεξίθεπζε. Όι’ απηά
εληάζζνληαη ζηα αζηξηθά ηαμίδηα ηνπ απνθξπθηζκνχ, φπνπ εθεί μέξνπκε φηη
ην ζψκα έρεη ειάρηζηε αμία.
Άιιε ε έλλνηα ηεο ςπρήο ζην Υξηζηηαληζκφ θαη άιιε ζηε ζατεληνινγία.
΢ην Υξηζηηαληζκφ ππάξρνπκε ςπρνζσκαηηθά, έρνληαο ςπρή θαη ζψκα: ζηε
ζατεληνινγία ν άλζξσπνο είλαη ςπρή (εθ θχζεσο αζάλαηε) πνπ ρξεηάδεηαη
έλα ζώκα πξνο ην παξόλ. Ο άλζξσπνο κπνξεί λα αθήλεη ην ζψκα ηνπ θαη
λα δεη ρσξίο εμάξηεζε απφ ηε ζάξθα ηνπ. Χο αζάλαηνο δε, έρεη ηε
δπλαηφηεηα άπεηξσλ γελλήζεσλ.
Ο άλζξσπνο είλαη ην πλεχκα ηνπ (thetan). Πάλσ απφ ηνλ thetan,
βξίζθεηαη ν ιεηηνπξγηθφο thetan, κηα δηεπξπκέλε πλεπκαηηθή ζπλείδεζε ελφο
φληνο ην νπνίν ειέγρεη ηέιεηα ηελ χιε, ην ρψξν, ην ρξφλν θαη ηελ ελέξγεηά
ηνπ θαη έρεη απνδεζκεπηεί απφ ηελ ςεπδαίζζεζε ηνπ πιηθνχ ζχκπαληνο.
(Έλαο Βνχδδαο δειαδή, πνπ έρεη απνδεζκεπηεί απφ ηε Μάγηα).

31

Ο.π ς. 61.

Ζ ιχηξσζε πνπ επέξρεηαη κέζσ ηεο γλψζεο ελφο αλψηεξνπ
πλεπκαηηθνχ επηπέδνπ, νδεγεί ζην ζηακάηεκα ηνπ αηψληνπ θχθινπ ησλ
κεηελζαξθψζεσλ θαη ζηελ πιήξε ζπλεηδεηνπνίεζε ηνπ εαπηνχ ηνπ: ζαλ λ’
αθνχκε ηελ ηλδνπτζηηθή νξνινγία Μπξάρκαλ-Άηκαλ-Κάξκα-΢αζκάξαΜάγηα-Μόμα κε ζχγρξνλεο ιέμεηο.
Ο ρξηζηηαλφο πνπ εληάζζεηαη επνκέλσο ζηελ ΢ατεληνινγία (θαη είλαη
πνιινί-κάιηζηα πνιηηηθνί) απηνκάησο ράλεη ηελ ηδηφηεηα ηνπ νξζφδνμνπ
πηζηνχ θαη ην βάπηηζκά ηνπ θαζίζηαηαη αλελεξγφ. Βξίζθεηαη εθηφο Θείαο
Υάξηηνο κε ηεξάζηηνπο θηλδχλνπο γηα ηνλ ίδην θαη ην ζπγγεληθφ ηνπ ή
νηθνγελεηαθφ ηνπ πεξηβάιινλ.
Άιισζηε θαη ν ΢ηαπξφο αθφκε, πνπ γηα καο ζπκβνιίδεη ηε ζπζία ηνπ
Υξηζηνχ, ρξεζηκνπνηείηαη σο θεληξηθφ ζχκβνιν απφ ηε ζξεζθεία ηνπο κε
απνθξπθηζηηθφ πεξηερφκελν φκσο.
«΢ην πνιηηηθφ-θνηλσληθφ επίπεδν ηψξα, ζχκθσλα κε ηελ
Κνηλνβνπιεπηηθή Δπηηξνπή επί ησλ Αηξέζεσλ ζηε Γαιιία, ε ΢ατεληνινγία
είλαη ε πινπζηφηεξε –ίζσο- νξγάλσζε ζηνλ θφζκν. Γηαζέηεη 60 ζπγαηξηθέο
θαη ζπλεξγάδεηαη κε κεγάιεο επηρεηξήζεηο (General Motors, Coca cola,
Citroën, Mobil θ.α). Δκθαλίζηεθε λα θαηέρεη ζρέδηα ησλ Διιεληθψλ Δλφπισλ
Γπλάκεσλ, ζηα γξαθεία ηεο νπνίαο (σο ΚΔΦΔ –Κέληξν Δθεξκνζκέλεο
Φηινζνθίαο Διιάδνο) θαηαζρέζεθαλ απφ ηηο εηζαγγειηθέο αξρέο».32
Δπηπιένλ δηαπηζηψζεθε φηη ην ΚΔΦΔ δηαηεξνχζε θαθέινπο γηα
νξηζκέλα κέιε ηνπ ή κε, κε απφξξεην πεξηερφκελν, ρνξήγεζε
θαξκαθεπηηθέο νπζίεο θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ auditing θαη πξνζέγγηδε λέα κέιε
κε ην πξφζρεκα επξέζεσο εξγαζίαο. Αλαθαιχθζεθε φηη ηα κέιε κεηά ηελ
πξνζρψξεζή ηνπο ζην ζπγθεθξηκέλν ζσκαηείν παξνπζίαδαλ «αιιαγή ζηε
ζπκπεξηθνξά ηνπο, αιινίσζε πξνζσπηθφηεηαο, έιιεηςε πξσηνβνπιίαο,
ηάζε απηνθηνλίαο... θαζίζηαληαη άηνκα άβνπια θαη πεηζήληα ζηηο πξνζηαγέο
ηνπ ΚΔΦΔ». (Δθ. ΔΘΝΟ΢ 13/07/1996)] (ν.π ζ. 96).
Ζ Ηεξά ΢χλνδνο ηεο Δθθιεζίαο ηεο Διιάδνο θαηήγγεηιε ην ΚΔΦΔ
επεηδή κεηνλνκάζηεθε ζε «Διιεληθή Δθθιεζία ηεο ΢αΨεληνινγίαο». [Μεηά ηε
δηάιπζή ηνπ απφ ην Μνλνκειέο Πξσηνδηθείν Αζελψλ (απνθ. 7380/1996) θαη
απφ ην Δθεηείν Αζελψλ (απνθ. 10.493/1997), δηφηη επεδίσθε ζπλ ηνηο

32

Ο.π ς. 63.

άιινηο, μέλνπο πξνο ηε θχζε θαη ηελ έλλνηα ηνπ αλζξψπνπ ζθνπνχο].33 Ο
ηίηινο «Δθθιεζία» δελ ηαηξηάδεη ζε εκπνξηθή θαη νηθνλνκηθή επηρείξεζε
νινθιεξσηηθψλ δνκψλ φπσο απηή. Μάιηζηα απφ ην 1995 άξρηζε λα
απηναπνθαιείηαη «ζξεζθεία» γηα ηχρεη ζπληαγκαηηθήο πξνζηαζίαο κε ην
πξφζρεκα ηεο δίσμεο ησλ κειψλ ηεο.34
Δίλαη γλσζηφ φηη ζηελ Διιάδα, ζξεζθεπηηθέο θαη θηινζνθηθέο, αηξεηηθέο
νκάδεο θαη ζχιινγνη, παξαζξεζθείεο θαη απνθξπθηζηηθέο, λενεπνρίηηθεο
νξγαλψζεηο, αζπκβίβαζηεο πξνο ηελ Οξζφδνμε πίζηε, ρξεζηκνπνηνχλ
δηάθνξα πξνζσπεία γηα λα παγηδέςνπλ λεαξά θπξίσο άηνκα,
απνγνεηεπκέλα, άλεξγα, λαξθνκαλή θιπ. Πξνζπαζνχλ επίζεο λα
δηεηζδχζνπλ θαη λα ειέγμνπλ ηηο δεκνθξαηηθέο θαη θξαηηθέο δνκέο
εθκεηαιιεπφκελεο ηνλ φξν «αλζξψπηλα δηθαηψκαηα». Με ηηο δηδ/ιίεο ηνπο
δηαζηξέθνπλ θαη παξαραξάζζνπλ ηηο αμίεο, ηα πγηή ζηνηρεία θαη ηηο αξρέο ηνπ
πξνζψπνπ, ηεο νηθνγέλεηαο θαη ηεο θνηλσλίαο. Σν ζξήζθεπκα –ηέινοαπαιείθζεθεαπφ ηηο ηαπηφηεηεο γηα λα πξνζηαηεπζνχλ ππνηίζεηαη, νη
κεηνλφηεηεο απφ ηε ζπιινγή θαη ηε ρξήζε πξνζσπηθψλ ηνπο ζηνηρείσλ, ελψ
έηζη δξνπλ ηειείσο αλεμέιεγθηα νη δηάθνξεο παξαζξεζθεπηηθέο παξαθπάδεο
ζηελ Διιάδα.

33
34

Ο.π ς. 96.
Ο.π ς. 97.

΢Σ. UFO (Unidentified Flying objets)
Γηαβαδνπκε:
Οη πξψηεο αλαθνξέο γηα εμσγήηλνπο θαη UFO άξρηζαλ λα έξρνληαη απφ
ηνλ Β΄ Παγθφζκην πφιεκν θπξίσο, απφ πηιφηνπο ησλ ζπκκαρηθψλ
αεξνπιάλσλ. Ο πηιφηνο Κέλλεζ Άξλνιλη είρε θάλεη ηελ πξψηε αλαθνξά.
Πξνεγνπκέλσο φκσο ππήξμε κηα πξντζηνξία, ζαλ κπζνπιαζία. Ο Όξζνλ
Οπέιιεο κεηέδηδε ζε ξαδηνθσληθέο ζπλέρεηεο ηνπ βηβιίν ηνπ H.G Wells
«Πφιεκνο ησλ θφζκσλ» ην νπνίν κηινχζε γηα εμσγήηλνπο, θαη ην απέδηδε κε
ηξφπν πνπ ν θφζκνο ηξνκνθξαηήζεθε. Ξέραζαλ ζρεδφλ πσο επξφθεηην γηα
κπζηζηφξεκα. Απφ ηφηε θαη κεηά –απνηέιεζκα καδηθήο ππνβνιήο- πιήζπλαλ
νη αλαθνξέο ζαλ θνιιεηηθή αζζέλεηα, κέρξη πνπ καο έδεημαλ θαη
εμσγήηλεο..........ηεγαλίηεο!».35
Δίλαη ινηπφλ θαη ςπρνινγηθφ ζέκα. Πξέπεη λα εμεηάδνπκε αλ νη
ζπγθεθξηκέλεο αλαθνξέο είλαη απνθπήκαηα θαληαζίαο νθεηιφκελα ζε ιφγνπο
πξνβνιήο, ρξεκαηηζκνχ αθφκε θαη ζε ιφγνπο πξνζεγγίζεσο ηνπξηζηψλ ζε
θάπνηα πεξηνρή: ζρεδηάδνπλ θάπνπ δηάθνξα-πεξίεξγα- απνηππψκαηα
πνδηψλ ή ρεξηψλ εμσγήηλσλ θαη βάδνπλ νξηζκέλνπο λα ην παίδνπλ απηφπηεο
θαη απηήθννη κάξηπξεο ηέηνησλ επηζθέςεσλ.
΢πλήζσο φζνη δέρνληαη ηα UFO απνξξίπηνπλ ζηελ ζπληξηπηηθή ηνπο
πιεηνςεθία ηελ επίγεην δσή ηνπ Κπξίνπ καο. Δξσηάκε: πψο απνξξίπηνπλ
γεγνλφηα πνπ γηα ράξε ηνπο ρχζεθε καξηχξσλ αίκα άθζνλν θαη δίλνπλ βάζε
ζε αλαθνξέο εκθαλίζεσλ UFO απφ έλα δσδεθάρξνλν παηδί, 2-3
ειηθησκέλνπο θιπ; κάιηζηα ηα μεκεξψκαηα νη πεξηζζφηεξεο, φηαλ ν
άλζξσπνο βξίζθεηαη ζηνλ πην βαζχ χπλν;
«Πνιιέο καξηπξίεο γηα UFO δελ είλαη απζεληηθέο. Απνθαιχπηεηαη
απάηε. Πνιιέο άιιεο καξηπξίεο απνηεινχλ απάηεο πνπ δελ έρνπλ
απνθαιπθζεί».35α Αο κελ μερλάκε πσο κεγάιεο ρψξεο πνπ αζρνινχληαη κε
δνθηκέο ππεξζχγρξνλσλ φπισλ –ηπηακέλσλ θπξίσο- ηειερεηξηδφκελσλ
κάιηζηα, γηα λα κελ γίλνπλ γλσζηέο νη θαηλνχξηεο εθεπξέζεηο ηνπο, αθήλνπλ
λα δηαξξένπλ εηδήζεηο πεξί UFO –κε ηελ επινγία ησλ ΜΜΔ- γηα λα ζηξέθεηαη
ε πξνζνρή ηνπ θνηλνπ ζ’ απηά.
΢πλερίδνπκε:

35

α

,35 «Πίςτθ και λογικι» π. Ιωάννου Κοςτώφ. ς. 194.

«Κπβεξλήζεηο πνπ αληηκεησπίδνπλ δπζθνιίεο ή αθφκε γηα ιφγνπο
εληππσζηαζκνχ, βξίζθνπλ ζέκαηα γηα λα ζηξέςνπλ ηελ πξνζνρή καο εθεί:
φηαλ νη ΢νβηεηηθνί πξνεγήζεθαλ ησλ Ακεξηθαλψλ ζηελ απνζηνιή κε
επαλδξσκέλνπ ππξαχινπ ζην δηάζηεκα, νη Ακεξηθαλνί δηαζθέδαζαλ ηελ
θαζπζηέξεζή ηνπο, θαιχηεξα ηελ απνηπρία ηνπο, αλαθέξνληαο εκθαλίζεηο
UFO ζην Σέμαο.
Φπρνινγηθά πάιη, θάζε άλζξσπνο λνηψζεη ηελ αλάγθε λα ζηεξηρζεί
θάπνπ. Όζνη απηναλαθεξχζζνληαη αλεμάξηεηνη, έρνπλ αλάγθε γηα
πεξηζζφηεξα ζηεξίγκαηα. Αλ απ’ ην βάζξν ηεο ςπρήο ηνπο βγάινπλ ην
Υξηζηφ, νπσζδήπνηε έρνπλ βάιεη ζηε ζέζε ηνπ θάπνην είδσιν, αθφκε θαη
ηελ απηζηία ηνπο.
Ο 19νο αη. –πξνο ην ηέινο ηνπ- καο θιεξνδφηεζε κηα θνβεξή
ινγνθξαηία. Νφκηζαλ φηη ηα πάληα ιχλνληαη κε ηελ επηζηήκε, δηαςεχζηεθαλ
φκσο παηαγσδψο: αο ζπκεζνχκε ηηο επηπηψζεηο ησλ δπν παγθνζκίσλ
πνιέκσλ, ηνπ πνιέκνπ ζηνλ Πεξζηθφ κε ηε θνβεξή νηθνινγηθή θαηαζηξνθή,
ηνπ πνιέκνπ ζην Ηξάθ θιπ. Άξα ε επηζηήκε δε δίλεη ζηνλ άλζξσπν ην
ζηήξηγκα ην νπνίν ζέιεη, ε πνιηηηθή ηνλ έρεη απνγνεηεχζεη, ε ηέρλε θηλείηαη
επηδεξκηθά. Απνθάζηζαλ ινηπφλ νη άλζξσπνη λα ζηξαθνχλ ζηνλ νπξαλφ γηα
λα βξνπλ ζσηήξεο –απνγνεηεπκέλνη θαζψο ήηαλ απ’ φινπο ηνπο γήηλνπο
ζσηήξεο- φρη φκσο ζσζηά (Υξηζηφο ν ΢ψδσλ!) αιιά φπσο ζέινπλ κεξηθνί
έμππλνη».36
Θα ξνπλ ινηπφλ εμσγήηλνη ζσηήξεο, πην εμειηγκέλνη, πην επγελείο απφ
καο, λα καο θαηεπζχλνπλ. Δθείλνη μέξνπλ... Γλσζηέο νη ηαηλίεο πεξί «ζηελψλ
επαθψλ ηξίηνπ ηχπνπ», «Ο εμσγήηλνο» ηνπ Stephen Spielberg, θηλνχκελα
ζρέδηα θιπ. ΢θνπίκσο, ζθελνζέηεο θαη ζελαξηνγξάθνη, παξνπζηάδνπλ ζηελ
πιεηνςεθία ηνπο, ηνπο εμσγήηλνπο θαινχο, γηα λα γίλεηαη επθνιφηεξε ε
απνδνρή ηνπο, θαη ε έιεπζή ηνπο. Ζ έληνλε όκσο αλακνλή, ςπρνινγηθά
θάλεη πνιινύο λα λνκίδνπλ όηη ηνπο βιέπνπλ ή όηη βιέπνπλ ηα νρήκαηά
ηνπο. Δίλαη ςπρνινγηθώο εμαθξηβσκέλν όηη νη παξαηζζήζεηο θαη
ςεπδαηζζήζεηο δίλνπλ θαη παίξλνπλ ζε πεξηόδνπο αλακνλήο36α
Οη ζηαζψηεο ησλ UFO φηαλ βιέπνπλ ηερλνινγηθά επηηεχγκαηα ηνπ
παξειζφληνο ηα νπνία θαηά ηε γλψκε ηνπο ππεξβαίλνπλ ηηο ηθαλφηεηεο ησλ

36

«Πίςτθ και λογικι». ΢ελ. 194 κ.ε
ο.π

36α

αλζξψπσλ ηεο αληίζηνηρεο επνρήο, η’ απνδίδνπλ ζηηο πξνεγκέλεο
δπλαηφηεηεο ησλ εμσγήηλσλ π.ρ ηηο Ππξακίδεο ηεο Αηγχπηνπ.
Ρσηάκε θη εκείο σο ρξηζηηαλνί απνινγεηέο ηεο πίζηεσο: αλ νη
Ππξακίδεο νθείινληαη ζε αλψηεξεο δηάλνηεο, πφζν κάιινλ ε γε νθείιεη ηελ
θαηαζθεπή ηεο ζε κία αλψηεξε δηάλνηα, δχλακε απείξσο εμππλφηεξε θαη
ηζρπξφηεξε απφ ηηο δηάλνηεο πνπ έθηηαμαλ ηηο Ππξακίδεο; Αλ έλα κεράλεκα ή
κηα θαηαζθεπή , ζέιεη ηνλ ηερλίηε ηνπ, πψο επηκέλνπκε κε πείζκα φηη
ζχκπαζα ε δεκηνπξγία δελ έρεη ηνλ Σερλίηε ηεο;
Σα βηβιία ηνπ θνλ Νηαίληθελ έρνπλ θπθινθνξήζεη ζε αιιεπάιιειεο
εθδφζεηο. Όια η’ αλεμήγεηα ηνπ παξειζφληνο ν Νηαίληθελ, ηα αλάγεη ζηνπο
εμσγήηλνπο: Οη εμσγήηλνη ινηπφλ σο ζέκα θάλνπλ πσιήζεηο.
Παξαπνληνχληαη κεξηθνί ζηαζψηεο ησλ UFO φηη έθπγαλ απ’ ηελ Δθθιεζία
επεηδή δελ αληηκεησπίδεη επηζηεκνληθψο ηα δηάθνξα ζέκαηα ή δηφηη
επηζηεκνληθψο έρεη απνδεηρζεί φηη θάπνηεο ζέζεηο ηεο είλαη ιαλζαζκέλεο.
Όηαλ ινηπφλ ηνπο δείμνπκε φηη επίζεο επηζηεκνληθψο ε χπαξμε ησλ
εμσγήηλσλ δελ απνδεηθλχεηαη, δπζθνξνχλ. Όηαλ ε επηζηήκε ζε νδεγεί έμσ
απφ ηελ Δθθιεζία ηελ αζπάδεζαη θαη ηελ εκπηζηεχεζαη, ελψ φηαλ ζνπ ιέεη
πσο δελ ππάξρνπλ UFO, δπζθνξείο πξνο απηήλ; Φάζθεηο θαη αληηθάζθεηο.
«Ἀπνιῶ ηήλ ζνθία ηῶλ ζνθῶλ θαί ηήλ ζχλεζηλ ηῶλ ζπλεηῶλ
ἀζεηήζσ»37 ζηνλ Ζζαΐα (Α΄ Κνξ.. 1,19), θαη ν «δξαζζφκελνο ηνχο ζνθνχο ἐλ
ηῇ παλνπξγία αὐηῶλ» ζηνλ Ηψβ38 (Α΄ Κνξ. 3,19) ιέγεη ν Κχξηνο. Με ηελ ίδηα
ηνπο ηε ζνθία ηνπο θαζηζηά αζφθνπο. Απιψο ζέινπλ λα πηζηεχνπλ ζηελ
χπαξμε εμσγήηλσλ.
Σψξα ζίγνπκε ηε ζενινγηθή πιεπξά ηνπ ζέκαηνο. Αξθεηνί ηζρπξίδνληαη
φηη νη εμσγήηλνη είλαη απεζηαικέλνη ηνπ Θενχ. Καη’ αξράο δελ έρεη απνδεηρζεί
φπσο είπακε επηζηεκνληθψο ε χπαξμή ηνπο, αιιά θαη νη ίδηνη νη «εμσγήηλνη»
αληηρξηζηηαληθά ηνπνζεηεκέλνη.39
Άιισζηε νη απεζηαικέλνη ηνπ Θενχ πνηέ δελ ελεξγνχλ κε εθέ,
επηδείμεσο, φπσο ζπκβαίλεη ζρεδφλ ζ’ φιεο ηηο «εκθαλίζεηο» εμσγήηλσλ.

39

Ανεξιγθτο, 1982, ςς. 1370, 1434) ςτο «Πίςτθ και λογικι» του Ι. Κωςτώφ.

Ο Απ. Παχινο40 είλαη ζαθέζηαηνο «νὐθ ἔζηηλ ἡκίλ ἡ πάιε πξφο ζάξθα
θαί αἷκα ἀιιά...πξφο ηά πλεπκαηηθά ηῆο πνλεξία ἐλ ηνῖο ἐπνπξαλίνηο». Γει.
ηνπο δαίκνλεο πνπ θαηνηθνχλ ζηνλ νξίδνληα πάλσ απφ ηνλ αέξα.
Ο Μέγαο Αζαλάζηνο ζην έξγν ηνπ «Πεξί ελαλζξσπήζεσο ηνπ Λφγνπ»,
ζεκεηψλεη φηη ν ΢αηαλάο «πεξηπιαλάηαη εδψ θάησ κέζα ζηνλ αέξα, φπνπ
εμνπζηάδνληαο ηνπο δαίκνλεο πνπ είλαη καδί ηνπ.... πξνθαιεί κε ηε βνήζεηά
ηνπο θαληαζίεο ζ’ εθείλνπο πνπ εμαπαηνχληαη».
Πεξηζηαηηθά ζε βίνπο Αγίσλ, κνηάδνπλ γηα εκθαλίζεηο εμσγήηλσλ.
Ο Άγηνο ΢πκεψλ ν Ν. Θενιφγνο κηιάεη γηα ηα «ελαέξηα πλεχκαηα, ηα
νπνία πξνμελνχλ πνιιέο θαη δηάθνξεο πιάλεο ζηνλ αέξα...φπνηνο ζεθψλεη
ηα κάηηα ηνπ θαη ην λνπ ηνπ ζηνλ νπξαλφ θαη ζέιεη λα θαληάδεηαη θάπνηα
λνεηά, απηφο θαληαζίεο βιέπεη θαη ςεχηηθα πξάγκαηα θαη φρη αιεζηλά κε ην
λα είλαη αθάζαξηε ε θαξδία ηνπ»41
Αλαθέξνπκε έλα πεξηζηαηηθφ απφ ην βίν ηνπ Αγίνπ Μαξηίλνπ ηεο Tours
ζηε Γαιιία (4νο-5νο αη.): έλαλ κνλαρφ Αλαηφιην ν νπνίνο δελ έθαλε ππαθνή
ζην γέξνληά ηνπ, ηνλ πιάλεςε ν δηάβνινο. «Άγγεινη» ζπκθψλεζαλ θάπνηε
λα ηνπ δψζνπλ έλα ιακπξφ νπξάλην έλδπκα κε ζθνπφ λα πείζνπλ ηνπο
άιινπο γηα ηελ αγηφηεηά ηνπ. Μηα λχρηα, μαθληθφο ζφξπβνο αθνχζηεθε,
θσηίζηεθε ην θειί ηνπ θαη βγαίλεη έμσ θνξψληαο ην «νπξάλην έλδπκα». Οη
κνλαρνί ην ςειάθηζαλ αιιά δελ κπφξεζαλ λα εμαθξηβψζνπλ ηί χθαζκα
ήηαλ. Ο γέξνληάο ηνπ ζέιεζε ηελ άιιε κέξα λα επηζθεθηνχλ ηνλ Άγην
Μαξηίλν, γηα λα εμαθξηβψζεη εθείλνο κήπσο ήηαλ πιάλε. Ο καλαρφο
αξλήζεθε θη φηαλ νη άιινη πήγαλ λα ηνλ νδεγήζνπλ κε ην δφξη, φινη έκεηλα
άθσλνη: ην «έλδπκα» εμαθαλίζηεθε. Ο Γηάβνινο δελ κπνξνχζε λα
εμαπαηήζεη θαη ηνλ Άγην Μαξηίλν, γη’ απηφ εμαθάληζε ηα «πεηζηήξηα».42
Άιιν πεξηζηαηηθφ απφ ην βίν ηνπ Αγίνπ Βελεδίθηνπ (5νο-6νο αη.): θαζψο
νη κνλαρνί έθηηδαλ ην κνλαζηήξη, έλαο βξάρνο εκπφδηδε θη έπξεπε λ’
απνκαθξπλζεί. Οη κνλαρνί πξνζπαζνχζαλ αιιά κάηαηα. Τπνςηάζηεθαλ φηη ν
Γηάβνινο εκπνδίδεη ην ζεάξεζην ζθνπφ ηνπο. ΢ε ιίγν ν Άγηνο Βελέδηθηνο
ζηαχξσζε ην βξάρν θαη ηνλ ζήθσζαλ ζαλ πνχπνπιν. ΢ηε ζπλέρεηα
ζθάβνληαο βξήθαλ έλα ράιθηλν είδσιν ην νπνίν έξημαλ ζε κία γσλία ηνπ
καγεηξείνπ θαη ζπλέρηζαλ. Σν είδσιν πήξε θσηηά: ηεξάζηηεο θσηηέο ην
40

Εφ. ΢τ΄ 12
[(PG 120,709, ςτο «Πίςτθ και λογικι»]
42
Seraphime Rose «Θ Ορκοδοξία...» ςς. 146-7
41

ηχιημαλ, θνβήζεθαλ φηη ζ’ άξπαδε θσηηά νιφθιεξν ην κνλαζηήξη θαη
πξνζπάζεζαλ λα ηε ζβήζνπλ- κάηαηα. Φψλαμαλ ηνλ Άγην Βελέδηθην
«δηαπηζηψλνληαο πσο απηή ε θσηηά γηα ηα κάηηα ησλ αδειθώλ ππήξρε,
γηα ηα δηθά ηνπ όκσο όρη, ακέζσο έθιηλε ηελ θεθαιή ηνπ ζε πξνζεπρή θαη
ηνπο αδειθνχο ηνπο νπνίνπο βξήθε λα εκπνδίδνληαη κε ηε θαληαζηηθή θσηηά
(απφ ηνπο δαίκνλεο ), έθαλε λα έξζνπλ ζηα θαιά ηνπο θαη απηνί θαη ηα κάηηα
ηνπο». Καηφπηλ είδαλ πσο ην θηίξην ηνπ καγεηξείνπ ζηεθφηαλ άζηθην θαη
ζπλεηδεηνπνίεζαλ ηελ νκαδηθή ηνπο πιάλε. Βιέπνπκε ινηπφλ εδψ πψο ν
Γηάβνινο επηδξά ζηελ φξαζε θαη δεκηνπξγεί εληχπσζε θσηεηλψλ
θαηλνκέλσλ, ηα νπνία σο γλσζηφλ είλαη άθζνλα ζηηο καξηπξίεο πεξί UFO.43
Έλα ζπγθινληζηηθφ πεξηζηαηηθφ, απηή ηε θνξά απφ ην βίν ηνπ Οζίνπ
Νείινπ ηεο ΢φξαο ή ΢φξζθη (15νο αη.), ζηε Ρσζία. Τπήξρε θάπνηνο κνλαρφο
Αδάκ κε ην γηφ ηνπ ζηε ζθήηε ηνπ Αγίνπ. Μηα κέξα ν Αδάκ έζηεηιε ζε θάπνην
ζέιεκα ην κηθξφ. Καζψο ην παηδί πεξπαηνχζε, έλαο παξάμελνο άλζξσπνο
ην άξπαμε θαη ην κεηέθεξε, σο ελ αέξη, ζηελ θαηνηθία ηνπ κέζα ζην δάζνο. Ο
παηέξαο πεξίκελε ψξεο πνιιέο. Αλέθεξε ηελ εμαθάληζε ηνπ κηθξνχ ζηνπο
άιινπο παηέξεο. Έςαμαλ φινη καδί. Σίπνηε. Καηέθπγαλ ηφηε ζηε ιάξλαθα
ηνπ Αγίνπ Νείινπ θαη παξεθάιεζαλ ηνλ Άγην. Σφηε θαηέθζαζε ζε βνήζεηα –
θαηά ηε καξηπξία ηνπ ίδηνπ ηνπ παηδηνχ έπεηηα- ν ίδηνο ν Άγηνο: θηχπεζε κε ην
ξαβδί ηνπ ην παξάζπξν, ην θηίξην ζείζηεθε θαη φια ηα αθάζαξηα πλεχκαηα
έπεζαλ θαηά γεο. Γηέηαμε θαηφπηλ ν Άγηνο ην αθάζαξην πλεχκα πνπ είρε
αξπάμεη ην παηδί λα ην επηζηξέςεη. Σφηε ν ίδηνο παξάμελνο άλζξσπνο πήξε
ην παηδί θαη ην κεηέθεξε ζηε ζθήηε.44 ΢ηηο αλαθνξέο πεξί εμσγήηλσλ απηνί
αλαθέξνληαη σο αλζξσπφκνξθνη. Κάιιηζηα λα είλαη αλζξσπφκνξθα πνπ
ηειηθφ ζηφρν έρνπλ λ’ αξπάμνπλ αλζξψπνπο γηα ηελ θφιαζε.
Τπάξρνπλ ή δελ ππάξρνπλ εμσγήηλνη; Δπηζηεκνληθψο –μαλαείπακεαπεδείρζε πσο δελ ππάξρνπλ. Αιιά θαη λα ππήξραλ δελ δεκηνπξγνχλ
θαλέλα απνιχησο πξφβιεκα ζηε Βίβιν. Ζ Βίβινο δελ θαηαξξίπηεηαη επεηδή
είλαη αλζξσπνγεσθεληξηθή , εθφζνλ ζε αλζξψπνπο/θαηνίθνπο
απεπζχλεηαη. Γελ αλαθέξεη ηίπνηε γηα ηνπ εμσγήηλνπο αιιά θαη δελ ππάξρεη
ρσξίν πνπ λ’ απνθιείεη ηελ χπαξμή ηνπο. Αλ ππνηεζεί φηη απνδεηρζεί
επηζηεκνληθψο ε χπαξμή ηνπο, ηφηε ζα ηνπο εληάμνπκε ζην ρσξίν45, θαηά ηνλ
π. Δπηθάλην Θενδσξφπνπιν, πνπ ιέεη φηη «νἶδα γάξ ὅηη νὔηε ζάλαηνο, νὔηε
δσή, νὔηε ἄγγεινη, νὔηε ἀξραί, νὔηε δπλάκεηο, νὔηε ἐλεζηῶηα, νὔηε κέιινληα,
43

Βίοι αγνώςτων αςκθτών, ς. 120.
«Θθβαΐδα του Βορά». ΢. 130.
45
Ρωμ. θ΄, 38-39.
44

νὔηε ὕςσκα, νὔηε βάζνο, νὔηε θηίζηο ηηο ἑηέξα, δπλήζεηαη ἡκᾶο ρσξίζαη ἀπφ
ηῆο ἀγάπεο ηνῦ Θενῦ».
Απηή ε «ἑηέξα θηίζηο», νπνηαδήπνηε ηπρφλ άιιε δεκηνπξγία δει., ζα
πεξηιάβεη θαη ηνπο εμσγήηλνπο θαη βεβαίσο, ην ρσξίν απηφ ζ’ απνηειεί κηα
πηζηνπνίεζε ηεο Γξαθήο γηα ηελ χπαξμή ηνπο.
Αλ ππάξρνπλ ζψδνληαη; Μ’ απηφ ην πξσηφηππν ζέκα αζρνιήζεθε ν π.
Δπηθάληνο ζ’ έλα ζπνπδαίν άξζξν ηνπ «Ζ θαηάθηεζηο ηνπ Γηαζηήκαηνο θαη ε
Υξηζηηαληθή Πίζηηο».46
«Άλ ππάξρνπλ ινηπφλ, θαηά ην ελ ιφγσ άξζξν, «ή βξίζθνληαη ζε κηα
πξνπησηηθή θαηάζηαζε, ή αλ παξαζχξζεθαλ ζηελ πηψζε απφ ηνπο
πξνπάηνξεο, ηφηε ή ε επί ηεο γεο ΢ηαπξηθή Θπζία ηνπ Υξηζηνχ καο
επέδξαζε θαη ζ’ απηνχο, ή ν Θεφο θαλφληζε κε άιιν ηξφπν ηε ζσηεξία ηνπο,
φπσο Απηφο γλσξίδεη», ή είλαη δαίκνλεο, ζπκπιεξψλνπκε εκείο.

46

Άρκρα, Μελζται, Επιςτολαί, τομ. Α΄, α΄ εκδ. ς. 472.

Ε. ΘΑΤΜΑΣΟΤΡΓΔΗ ΚΑΗ ΠΡΟΒΛΔΠΔΗ ΣΟ ΜΔΛΛΟΝ Ο ΓΗΑΒΟΛΟ΢;
«Ὁ δηάβνινο ςεχζηεο ἐζηί θαί ὁ παηήξ αὐηνῦ». (δει. ηνπ ςεχδνπο).47
Πνιινί απφ ηνπο νξζνδφμνπο Υξηζηηαλνχο –δπζηπρψο- απεπζχλνληαη
ζε κάγνπο, ζε ραξηνκάληεηο, νλεηξνκάληεηο θ.α. κε βαζχηεξν πφζν λα
γλσξίζνπλ ην κέιινλ ηνπο. Δθηφο απφ ην φηη δείρλνπλ κε ηνλ ηξφπν απηφ
έιιεηςε εκπηζηνζχλεο ζηε Θεία Πξφλνηα, δπλαηφλ λα πέζνπλ θαη ζηα δίρηπα
ηεο πιάλεο, ηεο απνγνεηεχζεσο, ηεο θαηαζιίςεσο θαη άιισλ
ςπρνλεπξσηηθψλ δηαηαξαρψλ, άιινη δε κπνξεί θαη λα δαηκνληζηνχλ.
Σν εξψηεκα είλαη: πξνβιέπεη ν δηάβνινο ην κέιινλ;
Ο Γηάβνινο κφλν λα θαθνπνηεί κπνξεί, φρη λα επεξγεηεί. Άξα ε
ζαπκαηνπνηία ηνπ γεληθφηεξα είλαη χπνπηε.
Παξελζεληηθά ιέκε φηη, ζαχκαηα γεληθψο επηηειεί ν Θεφο θαη ζηνπο
εηεξνδφμνπο θαη ζηνπο αιινζξήζθνπο. Απηφ φκσο δε ζεκαίλεη φηη ε πίζηε
ηνπο είλαη ζσζηή, απιψο ζεκαίλεη φηη ν Θεφο ιππάηαη ην πιάζκα Σνπ θαη ην
επεξγεηεί. Σί ζα γίλεη ηψξα κε ηηο ςπρέο ησλ αιινδφμσλ θαη εηεξνδφμσλ
επεξγεηεκέλσλ, ζα καο απνθαιπθζεί πηζαλφλ θαηά ηε Γεπηέξα Παξνπζία.
Ο Γηάβνινο δελ κεηαζρεκαηίδεηαη κφλν ζε «ἄγγειν θσηφο»,48 αιιά
κπνξεί λα ζαπκαηνπξγεί παξφκνηα κε ην Θεφ θαη ηνπο Αγίνπο Σνπ. ΢ηα δ΄ θαη
ε΄ θεθάιαηα ηεο Δμφδνπ παξαηεξνχκε φηη: ν Ααξψλ ελψπηνλ ηνπ Φαξαψ
έξημε θάησ ην ξαβδί ηνπ θη έγηλε θίδη. Σν ίδην έθαλαλ θαη ηα φξγαλα ηνπ
Γηαβφινπ, νη αηγχπηηνη κάγνη, κε ηε δηαθνξά φηη ην θίδη ηνπ Ααξψλ θαηέθαγε
ηα θίδηα ησλ κάγσλ, δείγκα ηεο παληνδπλακίαο ηνπ Θενχ έλαληη ηεο κεγάιεο
δπλάκεσο ηνπ Γηαβφινπ.
Δπίζεο ν Θεφο δηά ησλ δνχισλ Σνπ, κεηαηξέπεη ην λεξφ ηνπ Νείινπ ζε
αίκα θαη γεκίδεη φιε ε πεξηνρή κε βαηξάρνπο. Σν ίδην θαηφξζσζαλ νη κάγνη,
ρσξίο φκσο λα κπνξνχλ λα δηνξζψζνπλ ην θαθφ, πξάγκα ην νπνίν έθαλαλ
νη Μσπζήο θαη Ααξψλ θαηφπηλ παξαθιήζεσο.
Πψο γίλεηαη ηψξα θάπνηε λα ζεξαπεχνληαη νξηζκέλνη πνπ θαηαθεχγνπλ
ζηνπο κάγνπο; Απηφ είλαη θφιπν ηνπ Γηαβφινπ. Λέεη ν Άγηνο Ησάλλεο ν
Υξπζφζηνκνο: «αθφκα θη αλ ζεξαπεχζεη ν δαίκνλαο, πεξηζζφηεξν έβιαςε
παξά σθέιεζε: Χθέιεζε κελ ην ζψκα ην ζλεηφ, αιιά έβιαςε ηελ αζάλαηε
47
48

Ιω. 8,44.
Β΄Κορ. ια΄19.

ςπρή πνπ ηνλ πίζηεςε σο επεξγέηε» θαη ζπκπιεξψλεη ν Άγηνο Νηθφδεκνο:
«ν Γηάβνινο είλαη ςαξάο παλνπξγφηαηνο θαη ράλεη έλα κηθξφ δφισκα γηα λα
πηάζεη έλα κεγάιν ςάξη, δει. επραξηζηείηαη λα ζαο δψζεη ιίγε πγεία κφλν θαη
κφλν γηα λα ζαο ζηεξήζεη ηνλ παξάδεηζν».
΢ρεηηθά κε ην κέιινλ ηί γίλεηαη;49 Ο Γηάβνινο δε γλσξίδεη θαλέλα
κέιινλ. ΢πκβαίλνπλ –ζπλνπηηθά- ηα εμήο:
 «Πξνιέγεη» γεγνλφηα ηα νπνία είλαη απνηειέζκαηα ελεξγεηψλ
πνπ ήδε άξρηζαλ. Έλα παξάδεηγκα εδψ, απφ ην βίν ηνπ Μεγάινπ
Αλησλίνπ, γξαθέληα ππφ ηνπ Μεγάινπ Αζαλαζίνπ: πέθηνπλ
βξνρέο θαηαξξαθηψδεηο ζηελ Αηζηνπία φπνπ είλαη νη πεγέο ηνπ
Νείινπ. Μεηά απφ θάπνηεο κέξεο ηα λεξά ηνπ θνπζθσκέλνπ
πνηακνχ ζα θηάζνπλ ζηελ Αιεμάλδξεηα. Ο Γηάβνινο ζαλ άξηζηνο
θπζηθφο, καζεκαηηθφο, παλεπηζηήκσλ πνπ είλαη, ππνινγίδεη ηε
ζηηγκή πνπ ζα πιεκκπξίζεη ε Αιεμάλδξεηα θαη πεγαίλεη θαη ην
ιέεη ζε κάληεηο, δηθνχο ηνπ αλζξψπνπο δειαδή. Απηνί ην
«πξνιέγνπλ». Χο πλεχκα βιέπεη π.ρ. θαη ηα φξγαλα ηνπ
ζψκαηνο, γλσξίδεη πνηα έρνπλ βιαθηεί, πφζε είλαη ε βησζηκφηεηά
ηνπο, αλ ζα εθδεισζεί αζζέλεηα θαη πφηε. Σν ιέεη ζ’ έλαλ δηθφ ηνπ
άλζξσπν θη εθείλνο «πξνβιέπεη» π.ρ. ηελ αζζέλεηά ηνπ. Ζ
αζζέλεηα απηή, ή ε πιεκκχξα ζην πξνεγνχκελν παξάδεηγκα δελ
ζα γίλνπλ ζην κέιινλ, έρνπλ ήδε δξνκνινγεζεί ζην παξφλ θαη
θπζηθψο εθδειψλνληαη χζηεξα απφ θάπνην ρξφλν.
 Μπνξεί λα «δηαβιέπεη», «δηνξά» ην κέιινλ κε βάζε ην παξφλ
φπσο θη εκείο. Μπνξεί λα επαιεζεπζεί, κπνξεί φρη. Βιέπεη γηα
παξάδεηγκα θάπνηνλ ζε κηα πφιε ηελ νπνία ζα επηζθεθζεί ν
πξσζππνπξγφο, λα αγνξάδεη έλα πεξίζηξνθν. Τπνζέηεη φηη ζα
γίλεη δνινθνληθή απφπεηξα θαη ην πξναλαγγέιιεη κέζσ ελφο
κέληηνπκ. Αλ ε απφπεηξα γίλεη, ηελ δηαηζζάλζεθε απφ πξηλ: δελ
είλαη πξνθήηεο ινηπφλ. Ο θαζέλαο απφ καο, ζηελ πεξίπησζε
απηή ζα κπνξνχζε λα «πξνθεηέςεη» δνινθνληθή απφπεηξα. Αλ
δελ επαιεζεπζεί μερληέηαη, γηαηί κε ηφζε πιεζψξα εληχπσλ, νη
νπνηεζδήπνηε πξνβιέςεηο ιαλζάλνπλ ηεο πξνζνρήο καο.
Κξαηάεη θάπνηνο αξρείν «πξνθεηεηψλ» γηα λα ηηο ειέγρεη χζηεξα;
Αλ θάπνηνο ζπγθέληξσλε ππνκνλεηηθά ηηο «πξναλαγγειίεο», ζ’
απνιακβάλακε έλα πιήζνο απνηπρηψλ!
49

Πίςτθ και Λογικι ςς 184 κ.ε

 Άιινηε πάιη αλαθέξεηαη ζε γεγνλφηα ηνπ απσηέξνπ κέιινληνο ηα
νπνία δελ κπνξεί λα γλσξίδεη θη επηηπγράλεη. Πψο γίλεηαη;
Απινύζηεξα θιέβεη από ην παξειζόλ ηηο πξνθεηείεο ησλ
αγίσλ, νη νπνίνη δηά ηνπ Θείνπ θσηηζκνχ πξνείπαλ κειινληηθά
γεγνλφηα. Οη πξνθεηείεο ηνπο φκσο –δηαβάδνπκε ζε ΢πλαμάξηαδελ έρνπλ δηαζσζεί. Ο Γηάβνινο αθνχ ηηο άθνπζε –έρεη θαη
θνβεξή κλήκε- «πξνιέγεη» επαλαιακβάλνληαο. Κακηά απνξία
ινηπφλ θη εδψ.
΢εβαζκηψηαηε θαη ζεβαζηνί Παηέξεο κνπ,
Σν ζπκπέξαζκα, απηήο ηεο καθξάο εηζεγήζεσο πεξί ηνπ καγηθνχ θαηλνκέλνπ θαη
ησλ πνηθίισλ εθδειψζεψλ ηνπ, είλαη φηη ζπλερψο νθείινπκε σο ρξηζηηαλνί –θαη σο
ηεξείο βέβαηα- λα πξνζθνιιώκεζα ζηνλ Κύξην, κειεηώληαο, εμνκνινγνύκελνη
θαη ππαθνύνληεο ζε πλεπκαηηθό παηέξα απιαλή, ζπκκεηέρνληεο ζπρλά ζηε
ζεία Δπραξηζηία θαη αδηαιέηπησο πξνζεπρόκελνη, δηφηη κφλν θνληά ζ’ Απηφλ
ππάξρεη ε αζθάιεηα θαη ε ζηγνπξηά γηα ην κέιινλ καο. Αληίζεηα ε θαηαθπγή ζε
κέληηνπκ, κάγνπο, απνθξπθηζηέο, ζατεληνιφγνπο, ραξηνκάληεο, νλεηξνθξίηεο, άιια
ζξεζθεχκαηα θαη παξαζξεζθείεο θαη ηε ινηπή ζπλνκνηαμία ηνπ Γηαβφινπ γηα ηε
ιχζε ησλ πνηθίισλ πξνβιεκάησλ καο (δπζηπρψο θαη ηεξείο ηνπο επηζθέπηνληαη),
νδεγεί ζηα βάξαζξα ηνπ Άδε θαη ηεο Κνιάζεσο εο ιπηξσζείεκελ ππφ ηνπ Κπξίνπ
ηεο δφμεο, πξεζβείαο ηεο Τπεξαγίαο Θενηφθνπ θαη πάλησλ ησλ θσηνεηδψλ
Αξραγγέισλ θαη Αγίσλ ΑΜΖΝ.

ΔΝΓΔΗΚΣΗΚΖ ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ
Α. Έιιελεο ζπγγξαθείο
1. Ζ ΚΑΗΝΖ ΓΗΑΘΖΚΖ κεζ’ εξκελείαο, Παλαγηψηνπ Σξεκπέια, εθδ.
΢ΧΣΖΡΟ΢.
2. ΣΑΜΔΗΟΝ ΚΑΗΝΖ΢ ΓΗΑΘΖΚΖ΢, Erasmus Schmidt, εθδ. Α΢ΣΔΡΟ΢.
3. Ζ ΠΑΛΑΗΑ ΓΗΑΘΖΚΖ ΚΑΣΑ ΣΟΤ΢ Ο΄ ππφκλεκα Αξρηκ. Ησήι
Γηαλλαθνπνχινπ, εθδ. ΛΤΓΗΑ΢.
4. ΠΑΛΑΗΑ ΓΗΑΘΖΚΖ ππφ Αζαλ. Υαζηνχπε, εθδ. ΓΗΟΒΑΝΖ.
5. ΢ΤΝΑΞΑΡΗ΢ΣΖ΢ ΣΧΝ ΓΧΓΔΚΑ ΜΖΝΧΝ ΣΟΤ ΔΝΗΑΤΣΟΤ, αγ.
Νηθνδήκνπ ηνπ Αγηνξείηνπ, εθδ. ΟΡΘΟΓΟΞΟΤ ΚΤΦΔΛΖ΢.
6. ΣΟ ΗΔΡΟΝ ΠΖΓΑΛΗΟΝ, εθδ. Α΢ΣΔΡΟ΢.
7. ΟΗ ΗΔΡΟΗ ΚΑΝΟΝΔ΢, θαζ. Ακίιθα Αιηβηδάηνπ, εθδ. ΑΠΟ΢ΣΟΛΗΚΖ΢
ΓΗΑΚΟΝΗΑ΢.
8. ΛΟΓΟ΢ ΠΔΡΗ ΔΝΑΝΘΡΧΠΖ΢ΔΧ΢ ΣΟΤ ΛΟΓΟΤ, Μεγ. Αζαλαζίνπ, PG
(25,96-197)
9. Ο ΓΗΑΒΟΛΟ΢ ΚΑΗ Ζ ΜΑΓΔΗΑ , Αγ. Ησάλλνπ Υξπζνζηφκνπ, ππφ ηεξνκ.
Βελεδίθηνπ, εθδ. ΢ΠΤΡΗΓΧΝΟ΢ ΗΔΡΟΜΟΝ., ΝΔΑ ΢ΚΖΣΖ.
10.
ΓΗΑΒΟΛΟ΢, ΜΑΓΗΑ, ΜΔΝΣΗΟΤΜ θιπ. ππφ Αξρηκ. Βαζηιείνπ
Μπαθνγηάλλε.
11.
ΟΗ ΓΚΟΤΡΟΤ, Ο ΝΔΟ΢ ΚΑΗ Ο ΓΔΡΟΝΣΑ΢ ΠΑΨ΢ΗΟ΢. Λ.
Φαξαζηψηεο, Θεζζαινλίθε.
12.
ΥΡΗ΢ΣΗΑΝΗ΢ΜΟ΢ ΚΑΗ ΘΡΖ΢ΚΔΤΜΑΣΑ. ΚαξηψηνγινπΚεζφπνπινο-Παπαεπαγγέινπ-Σζαλαλάο, εθδ. ΟΔΓΒ.
13.
ΠΗ΢ΣΖ ΚΑΗ ΛΟΓΗΚΖ –ΣΟ ΣΡΑΗΝΟ ΣΖ΢ ΛΟΓΗΚΖ΢ ΢ΣΗ΢ ΡΑΓΔ΢
ΣΟΤ ΘΔΟΤ, Αξρηκ. Π. Ησάλλεο Κνζηψθ, εθδ. ΜΑΝΧΛΖ΢ ΜΔΛΗΝΟ΢.
14.
ΘΖΒΑΨΓΑ ΣΟΤ ΒΟΡΡΑ, εθδ. ΠΔΣΡΟ΢ ΜΠΟΣ΢Ζ΢.
15.
ΑΡΘΡΑ, ΜΔΛΔΣΑΗ, ΔΠΗ΢ΣΟΛΑΗ, ηνκ. Α,Β αξρηκ. Δπηθαλίνπ
Θεσδνξνπνχινπ, εθδ. ΟΡΘΟΓΟΞΟΤ ΣΤΠΟΤ.
16.
Ο ΑΓΗΟ΢ ΗΔΡΟΜΑΡΣΤ΢ ΚΤΠΡΗΑΝΟ΢, εθδ. ΡΖΓΟΠΟΤΛΟΤ
17.
ΤΠΑΡΥΟΤΝ ΜΑΓΗΑ; Αξρηκ. Υαξαιάκπνπο Βαζηινπνχινπ.
18.
Η΢ΣΟΡΗΑ ΣΧΝ ΥΡΟΝΧΝ ΣΖ΢ ΚΑΗΝΖ΢ ΓΗΑΘΖΚΖ΢, ΢άββα
Αγνπξίδε, εθδ. ΠΟΤΡΝΑΡΑ.
19.
ΟΗΚΟΓΔΝΔΗΑΚΖ ΕΧΖ, γέξνληνο Πατζίνπ, εθδ. Η.ΜΟΝΖ΢ ΑΓ. ΗΧ.
ΘΔΟΛΟΓΟΤ ΢ΟΤΡΧΣΖ΢.
20.
Ζ ΠΡΟ΢ΔΤΥΖ ΣΟΤ ΗΖ΢ΟΤ –ΣΟ ΚΑΣΑ ΓΤΝΑΜΗΝ.

21.
ΝΔΟΔΡΑ ΑΘΛΖ΢Η΢ ΢ΣΟΝ ΚΟ΢ΜΟ, π. ΢ηεθάλνπ
Αλαγλσζηνπνχινπ, νθηψ απνκαγλεηνθσλεκέλεο νκηιίεο.
22.
ΑΠΟΚΑΣΑ΢ΣΑ΢Ζ ΣΖ΢ ΑΛΖΘΔΗΑ΢., ηεξνκνλ. Αξηεκίνπ
Γξεγνξηάηνπ.
Β. Ξέλνη ζπγγξαθείο
1. Ο ΚΟ΢ΜΟ΢ ΣΖ΢ ΒΗΒΛΟΤ –Ζ ΠΑΛΑΗΑ ΓΗΑΘΖΚΖ, παξνπζ. Jacques
Musset, εθδ. Α΢ΣΔΡΖ΢ ΓΔΛΖΘΑΝΑ΢Ζ΢.
2. ΑΡΥΑΗΑ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΓΡΑΜΜΑΣΟΛΟΓΗΑ, Jacqueline de Romilly, εθδ.
ΚΑΡΓΑΜΗΣ΢Α.
3. Ζ ΟΡΡΘΟΓΟΞΗΑ ΚΑΗ Ζ ΘΡΖ΢ΚΔΗΑ ΣΟΤ ΜΔΛΛΟΝΣΟ΢, ηεξνκνλ.
Seraphim Rose, εθδ. ΔΓΡΖΓΟΡ΢Ζ.
4. ΒΗΟΗ ΑΓΝΧ΢ΣΧΝ Α΢ΚΖΣΧΝ, αγίνπ Γξεγνξίνπ Γηαιφγνπ, εθδ.
ΚΔΛΛΗΟΤ ΚΟΗΜ. ΘΔΟΣΟΚΟΤ. ΑΓ. ΑΝΝΖ΢-ΑΓ.ΟΡΟ΢.
5. ΣΟ ΠΛΖΡΔ΢ ΒΗΒΛΗΟ ΣΖ΢ ΜΑΓΔΗΑ΢, Raymond Buckland, εθδ.
ΚΟΝΗΓΑΡΖ.
6. ΚΟ΢ΜΟ΢ ΚΑΗ Η΢ΣΟΡΗΑ, Mircea Eliade, εθδ. ΔΛΛΖΝΗΚΑ ΓΡΑΜΜΑΣΑ.
7. ΠΡΑΓΜΑΣΔΗΑ ΠΑΝΧ ΢ΣΖΝ Η΢ΣΟΡΗΑ ΣΧΝ ΘΡΖ΢ΚΔΗΧΝ, Mircea
Eliade, εθδ. ΥΑΣΕΖΝΗΚΟΛΖ.
8. Ο ΢ΑΜΑΝΗ΢ΜΟ΢ ΚΑΗ ΑΡΥΑΗΔ΢ ΣΔΥΝΗΚΔ΢ ΔΚ΢ΣΑ΢Ζ΢, Mircea
Eliade, εθδ. ΥΑΣΕΖΝΗΚΟΛΖ.
9. ΢ΟΛΧΜΟΝΗΚΖ, επηκέιεηα Πάλνο Κνξθηάηεο, εθδ. ΠΑΡΑΓΟ΢Ζ.
10.
ΠΑΓΚΟ΢ΜΗΟ΢ Η΢ΣΟΡΗΑ ΘΡΖ΢ΚΔΗΧΝ, H. de Glasenapp, εθδ.
ΒΗΒΛΗΑΘΖΝΑΨΚΖ.
11.
ΡΔΦΛΔΞΟΛΟΓΗΑ, Gillian Soutar, εθδ. ΦΤΥΑΛΛΟΤ.
12.
“ΣΟ ΓΧΡΟ” Marcel Mauss, εθδ. ΚΑ΢ΣΑΝΗΧΣΖ.
13.
«Ζ ΓΗΟΓΚΑ» Mircea Eliade, εθδ. ΥΑΣΕΖΝΗΚΟΛΖ.
Γ. Λεμηθά θαη εγθπθινπαίθεηεο
1.
2.
3.
4.
5.

Θ.Ζ.Δ εθδ. ΜΑΡΣΗΝΟ΢, ηνκ. 7,8.
ΘΡΖ΢ΚΔΗΟΛΟΓΗΚΟ ΛΔΞΗΚΟ, εθδ. ΔΛΛΖΝΗΚΑ ΓΡΑΜΜΑΣΑ.
ΛΔΞΗΚΟΝ «ΠΡΧΨΑ΢» ηνκ. Β΄.
ΛΔΞΗΚΟ, ΣΧΝ-Η΢ΜΧΝ, Γεσξγίνπ Υαζηψηε, εθδ. ΔΠΗΚΑΗΡΟΣΖΣΑ.
ΛΔΞΗΚΟ ΣΧΝ ΘΡΖ΢ΚΔΗΧΝ, Eliade/Couliano, εθδ. ΥΑΣΕΖΝΗΚΟΛΖ.

Γ. Παλεπηζηεκηαθέο ζεκεηψζεηο ζην κάζεκα ηεο Κνηλσληθήο
Αλζξσπνινγίαο ζην Πάληεην Παλεπηζηήκην, αθαδ. Έηνπο 1983-84.
Δ. Αληηαηξεηηθά θπιιάδηα:
1. “H...ΟΜΟΗΟΠΑΘΖΣΗΚΖ” εθδ. ΤΠΑΚΟΖ.
2. «Ο...ΒΔΛΟΝΗ΢ΜΟ΢» εθδ. ΤΠΑΚΟΖ.
3. «ΣΗ ΠΡΔΠΔΗ ΝΑ ΓΝΧΡΗΕΧ ΓΗΑ ΣΖ ΢ΑΨΔΝΣΟΛΟΓΗΑ» εθδ. Η. ΜΖΣΡ.
΢ΤΡΟΤ.

i

Σο Ιερόν Πθδάλιον ςς. 272-5