You are on page 1of 87

Санхүүгийн

шинжилгээ
Санхүүгийн менежмент хичээл

Багш: А.Гэлэгжамц

2009 он

Шийдвэр гаргалтын үндсэн
хэсгүүд
Хөрөнгө
оруулалт

Санхүүжилт

Үйл ажиллагаа

Хөрөнгө оруулалтын сегмент
Үндсэн үзүүлэлтүүд:

Үндсэн стратеги:

•Өнөөгийн үнэ цэнэ

•Капиталын төсөвлөлт

•Өнөөгийн цэвэр үнэ цэнэ
•Хөрөнгө оруулалтын өгөөжийн хувь
•Урсгал зардлын нөхөн төлөлт

•Хөрөнгө оруулалтын
өгөөжийн хувь
•Хөрөнгө оруулалтын өгөөж

•Хөрөнгө оруулалтын төрлүүд
•Онцлох өөрчлөлт
•Х.О-ыг багасгах

Үйлдвэрлэлийн ү.а-ы сегмент
Үндсэн үзүүлэлтүүд:

Үндсэн стратеги:

•Ү.А-ы харьцаа

•Нөөцүүдийн ашиглалт

•Хугарлын цэг

•ЗЗ-ийн сонголт

•Идэвхжилтийн үзүүлэлтүүд

•Өрсөлдөх чадвар

•Стандарт үзүүлэлтүүд

•Үнийн стратеги
•Зардлын ашигт байдал
•Үйл ажиллагааны хөшүүрэг

Санхүүжилтийн сегмент
Үндсэн үзүүлэлтүүд:

Үндсэн стратеги:

•Хувьцааны нэгжид ноогдох ашиг

•Ашгийн хуваарилалт

•Хувьцааны нэгжид ноогдох мөнгөн

•Хуваарилах ноогдол ашиг

гүйлгээ

•Зээлдүүлэгчдэд төлөх хүү

•Ноогдол ашгийн төлөлт

•Хуримтлагдсан ашиг

•Хүү төлөх чадвар

•Капиталын бүтэц

•Эзэмшигчийн өмчийн өгөөж

•Өр төлбөрийн бүтэц

•Өр төлбөр, өмчийн харьцаа

•Эзний өмчийн бүтэц

•Өр төлбөрийн ашиглалт

•Санхүүгийн хөшүүрэг

•Капиталын

Санхүүгийн тайлангууд
1.Орлогын тайлан
2.Тайлан тэнцэл
3.Хуримтлагдсан ашгийн
тайлан
4.Мөнгөн урсгалын тайлан

Орлогын тайлан
Орлогын тайлан нь тодорхой
хугацааны туршид явуулсан
үйл ажиллагааны үр дүнг
илэрхийлнэ.

Орлогын тайлантай холбоотой санхүүгийн
удирдлагын асуудлууд
1. Борлуулалтын орлого түүний хэлбэлзэл, эрсдлийн түвшин
ямар байна вэ?
2. Нийт ахиуц ашгийн түвшин ямар байна вэ?
3. Байгуулсан хөрөнгийн элэгдэл үнэн зөв үү?
4. Үйл ажиллагааны хөшүүргийн зэрэг ямар байна вэ?
5. Компанийн бизнесийн эрсдлийн түвшин ямар байна вэ?
6. Төлөхөөр тооцож төлөвлөж байгаа татварын хэмжээ ямар
байна вэ?
7. Өөрийн хөрөнгийн өгөөж ямар байна вэ?
8. Компанийн ноогдол ашгийн бодлого ямар байвал зохистойвэ?

Тайлан баланс

Тайлан
тэнцэл
нь
хугацааны тодорхой нэг
агшин дахь компанийн
хөрөнгө,
санхүүгийн
байдлыг харуулна.

Тайлан тэнцэлтэй холбоотой санхүүгийн
удирдлагын асуудлууд
1. Компанийн капиталын бүтэц ямар байна вэ?
2. Компанийн капиталын өртөг ямар байна вэ?
3. Компанийн ажлын капиталын санхүүжилтийн бодлого ямар
байна вэ?
4. Капиталын төсөвлөлтийн шийдвэрийг хэн гаргах вэ?
5. Үнэт цаасны хөрөнгө оруулалтын шинжилгээг хэрхэн хийх вэ?
6. Мөнгөний удирдлагын үр ашиг ямар байна вэ?
7. Авлагын удирдлага ба бодлогын үр ашиг ямар байна вэ?
8. Компанийн бараа материалын удирдлага, бодлого ямар байна
вэ?

Хуримтлагдсан ашгийн тайлан
Хуримтлагдсан
ашгийн
тайланд
тайлант үеийн эхний хуримтлагдсан
ашгийн хэмжээ, тухайн тайлант
хугацааны үйл ажиллагааны үр
дүнгээс бий болсон цэвэр ашиг, түүнээс
ноогдол ашигт хуваарилсан байдал ба
тайлант
хугацааны
эцсийн
хуримтлагдсан ашгийн үлдэгдлийг
тусгана.

Мөнгөн урсгалын тайлан
Мөнгөн урсгалын тайлан нь
тухайн тайлант хугацааны туршид
гарсан үйл ажиллагааны, хөрөнгө
оруулалтын, санхүүгийн мөнгөн
урсгалуудыг тодорхойлж тухайн
хугацаанд
мөнгөн
хөрөнгөнд
гарсан өөрчлөлтийг илэрхийлнэ.

Санхүүгийн тайлангийн уялдаа холбоо
Тайлангийн
төрлүүд

Тооцоолох арга зүй

Орлогын тайлан

Цэвэр ашиг=Орлого-Зардал+Ашиг-Алдагдал

Хур.ашиг.тайлан

Хуримтлагдсан ашиг/эцсийн/=Хуримтлагдсан ашиг/эхний/
+Цэвэр ашиг-Зарласан ноогдол ашгийн дүн

Хувь.эзэм.өмийн
тайлан

Хувь нийлүүлсэн капитал/эцсийн/=ХНК/эхний/+Цэвэр
ашиг+Тайлант хугацаанд хувь нийлүүлсэн хөрөнгөЗарласан ноогдол ашгийн дүн

Баланс

Нийт хөрөнгийн дүн/эцсийн/=Өр төлбөрийн нийт
дүн/эцсийн/+ХНК/эцсийн/

Санхүүгийн тайлангийн
шинжилгээ
1.
2.
3.
4.
5.

Харьцааны шинжилгээ
Харьцааны нэгдсэн шинжилгээ
Индексчлэн болон хувиар тооцох арга
Хугарлын цэгийн шинжилгээ
Компанийн санхүүгийн эрүүл байдлын
шинжилгээ
6. Санхүүгийн шинжилгээ хийхэд тулгардаг
бэрхшээлүүд

1. Харьцааны шинжилгээ
Компанийн үйл ажиллагааны түвшинг шинжилж
үнэлэхийн
тулд
санхүүгийн
харьцаа
коэффициентуудыг
тооцдог.
Санхүүгийн
харьцаануудыг тооцоход тайлан баланс ба орлогын
тайлангийн үзүүлэлтүүдийг ашиглана. Компанийн
үйл ажиллагааны талаар бодит үнэлэлт дүгнэлт
хийхэд харьцуулан шинжлэх арга үр дүнтэй
байдаг.
1. Салбарын харьцуулсан шинжилгээ
2. Цаг хугацааны харьцуулсан шинжилгээ

1. Харьцааны шинжилгээ
a. Санхүүгийн тогтвортой байдлын шинжилгээ
b. Төлбөрийн чадварын шинжилгээ
c. Үйл ажиллагааны идэвхжилийн шинжилгээ
d. ЗЗ-ийн идэвхжилтийн шинжилгээ

ХК-ийн нэр, код
Гаргасан хувьцаа
Гүйцэтгэх захирлын тоо
Ерөнхий нябо
Утас:
Үйл ажиллагааны чиглэл:
Хаяг:

“............." ХК
3.479.320
...................
....................
....................
....................
.....................

Санхүүгийн үзүүлэлтүүд
А. НИЙТ ХӨРӨНГӨ (1+2)
1. Эргэлтийн хөрөнгө
Мөнгөн хөрөнгө
Богино хугацаат хөрөнгө оруулалт
Авлага
Урьдчилан төлөгдсөн зардал
Бараа материалын нөөц
Бусад
2. Эргэлтийн бус хөрөнгө (а+б)
а. Биет хөрөнгө
Газар
Барилга, байгууламж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тоног төхөөрөмж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тавилга, эд хогшил
Хуримтлагдсан элэгдэл
Дуусаагүй барилга
Мал, амьтад
Бусад үндсэн хөрөнгө
Хуримтлагдсан элэгдэл
б. Биет бус хөрөнгө
Гудвил
Патент
Зохиогчийн эрх
Зохион байгуулалтын зардал
Барааны тэмдэг
Хөрөнгө оруулалт ба бусад хөрөнгө
Үнэлгээний хасагдуулга

Сургалтын өгөгдөл-Баланс
2000
7 748 714,6
1 847 696,0
10 907,6

2001
7 057 344,1
1 431 188,9
15 198,0

2002
7 575 557,5
2 006 132,1
11 989,7

2003
8 238 146,9
3 638 837,3
156 943,2

2004
9 987 463,2
2 964 765,3
8 247,8

2005
10 602 150,5
4 118 814,5
10 925,7

1 277 029,2

869 462,4

2 283 718,4

546 528,5

238 336,3
2 432 975,8
810 582,0

1 496 211,1

559 759,2

178 282,8
1 289 371,1
526 488,5

1 460 306,4

5 901 018,6
5 426 180,5

5 626 155,2
5 154 574,1

5 569 425,4
5 096 938,2

4 599 309,6
4 166 952,9

7 022 697,9
6 580 689,6

1 822 662,6
1 507,8
6 483 336,0
6 145 722,9

5 131 634,4
(507 421,8)
960 127,8
(463 427,2)
93 663,2
(60 002,3)

5 131 413,8
(530 924,2)
955 634,9
(493 405,3)
100 654,1
(66 435,1)

4 143 774,4
(455 210,9)
964 316,4
(518 481,6)
104 859,3
(72 304,7)

4 302 131,7
(415 711,9)
121 019,0
(79 137,2)
3 153 301,0
(515 857,5)

7 243 476,0
(1 154 276,2)

168 833,8
(112 310,7)
337 613,1

337 613,1

5 968 596,8
(542 416,3)
474 838,1

471 581,1

472 487,2

432 356,7

50 548,9
(35 604,4)
442 008,3

474 838,1

471 581,1

472 487,2

432 356,7

442 008,3

Үргэлжлэл...
Санхүүгийн үзүүлэлтүүд
Б. ӨР ТӨЛБӨР БА ЭЗЭМШИГЧДИЙН
ӨМЧ (1+2)
1. Өр төлбөр (а+б)
а. Богино хугацаат өр
Дансны өглөг
Орлогын татварын өглөг
Цалингийн өглөг
Бусад татварын өглөг
ЭМНД-н шимтгэлийн өглөг
Мөнгөн ноогдол ашгийн өглөг
Банкны богино хугацаат өглөг
Хойшлогдсон татварын өглөг
Бусад өглөг
Урьдчилж орсон орлого
б. Урт хугацаат өр
Урт хугацаат зээл
Урт хугацаат бондын өглөг
Бусад урт хугацаат өглөг
Урт хугацаат өглөгийн хасагдуулга
2. Эзэмшигчдийн өмч (a+б+в)
а. Өмч
Төрийн
Хувийн
б. Хувьцаа
Энгийн хувьцаа
Давуу эрхийн хувьцаа
Халаасны хувьцаа
Нэмж төлөгдсөн капитал
Эзэмшигчдийн өмчийн бусад хэсэг
в. Хуримтлагдсан ашиг (алдагдал)
Тайлангийн үеийн
Өмнөх үеийн

2000

2001

2002

2003

2004

2005

7 748 704,6

7 057 344,0

7 575 557,4

8 238 146,7

9 987 463,2

10 602 150,5

870 011,0
870 011,0
530 773,3

645 288,0
645 288,0
521 187,7
6 105,6
29 691,1
87 146,8

2 125 681,9
2 125 681,9
1 315 124,3
232 027,9
12 713,4
17 890,3
194 621,7

3 889 505,5
3 889 505,5
548 752,4
33 226,6
14 790,4
306,0
241 175,8

4 809 166,4
4 809 166,4
940 239,3
8 938,0

5 983,6
20 840,0
67 854,3

1 280 991,3
1 280 991,3
1 103 238,3
44 003,1
9 774,3
4 138,1
118 599,8

351 300,0

2 695 650,8

2 822 771,7

219 400,0

696 655,0
309 615,1

25 159,8

1 156,8

1 237,7

2 004,3

355 603,5

8 525,6
4 571,6

6 878 693,6

6 412 056,0

6 294 566,1

6 112 464,8

6 097 957,7

5 792 984,1

6 367 359,0
347 932,0

6 000 862,5
347 932,0

6 000 862,5
347 932,0

6 000 862,5
347 932,0

5 987 163,4
347 932,0

5 661 363,4
347 932,0

(1 984,5)
(1 491,8)
6 022 903,3
511 334,6
57 066,8
454 267,8

(1 984,5)
(1 491,8)
5 656 406,8
411 193,5
(2 006,2)
413 199,7

(1 984,5)
(1 491,8)
5 656 406,8
293 703,6
(117 752,7)
411 456,3

(1 984,5)
(1 491,8)
5 656 406,8
111 602,3
7 926,9
103 675,4

(14 290,4)
(2 855,0)
5 656 406,8
110 794,3
26 550,2
84 244,1

(14 290,4)
(2 885,0)
5 330 606,8
131 620,7
15 478,3
116 142,4

Сургалтын өгөгдөл - Орлогын тайлан
ОРЛОГЫН ТАЙЛАН
1. Цэвэр борлуулалт
Нийт борлуулалт
Борлуулалтын хорогдол
Борлуулалтын хөнгөлөт
2. Борлуулсан бүтээгдэхүүний өртөг
3. Нийт ашиг (1-2)
4. Үйл ажиллагааны зардал
Цалин хөлс, шагнал
НДШ
Засвар үйлчилгээний зардал
Ашиглалтын зардал
Түрээсийн зардал
Албан томилолтын зардал
Тээврийн зардал
Элэгдлийн зардал
Цахилгааны зардал
Зар сурталчилгааны зардал
Телефоны зардал
Шатахууны зардал
Бусад зардал
5. Үйл ажиллагааны ашиг (алдагдал) (3-4)
6. Үйл ажиллагааны бус орлого
Хүү, торгууль хөнгөлөлтийн орлого
Ногдол ашгийн орлого
Валютын ханшийг өөрчөлтийн олсон ашиг
Бусад

2000
4 549 759,7
4 549 759,7

4 409 225,2
140 534,5
182 546,2
43 855,8
548,2
421,3
1 952,4
34 829,7

2001
840 375,4
840 375,4

775 831,1
64 544,3
195 010,7
57 461,0
501,4
2 100,8
21 136,8

2002
2003
2004
2005
440 012,2 648 201,2 1 725 935,7 2 753 293,6
440 012,2 648 201,2 1 725 935,7 2 758 889,8

446 568,1 472 048,9 1 439 066,5
(6 555,9) 176 152,3
286 869,2
133 256,3 261 974,7
306 746,7
36 876,7
52 207,0
50 275,2
7 431,6
9 766,0
10 379,0
202,3
553,3
1 158,0
4 819,6
5 367,7
6 697,9
395,9
1 776,4
14 843,7
39 472,1
27 467,4
43 811,6

10 516,1
30 512,2
10 585,4
5 181,2
5 024,8
5 670,7
2 608,2
2 996,6
3 620,7
13 693,7
16 073,2
13 847,6
17 179,1
5 727,1
6 483,5
4 580,2
4 870,8
63 368,9
52 074,5
11 424,2 137 605,8
(42 011,7) (130 466,4) (139 812,2) (85 822,4)
245 018,5
228 488,5
234 086,6 195 588,0
34,8
75,9
11 248,3
26 137,7
19 627,5
6 510,3
2 482,2
157,6
216 363,8
208 785,1
227 576,3 184 182,1

5 606,5
4 137,5
16 840,0
4 443,7
148 553,6
(19 877,5)
169 839,8
14,1
65,2
(4 007,0)
173 767,5

(5 596,2)
2 216 073,1
537 220,5
507 865,1
67 198,7
13 689,9
940,6
8 695,6
28 204,6
24 395,2
10 966,1
9 020,4
20 566,5
10 662,6
313 524,9
29 355,4
12 816,0

6 859,2
5 956,8

Үргэлжлэл...
ОРЛОГЫН ТАЙЛАН
7. Үйл ажиллагааны бус зардал
Хүү, торгууль хөнгөлөлтийн зардал
Хувьцаа бондын зардлын хорогдол
Валютын ханшийн өөрчөлтөөс гарсан алдагдал
Бусад
8. Ердийн ажиллагааны ашиг (алдагдал) (5+6-7)
9. Онцгой шинжтэй орлого
10. Хамтарсан үйлдвэрээс олсон орлого
11. Татвар төлөхийн өмнөх ашиг (8+9+10)
12. Орлогын татварын зардал
13. Тайлант үеийн цэвэр ашиг (алдагдал) (11-12)
2000 оны тайлан хянасан-Далай ван аудит
Бусад үзүүлэлтүүд
Нийт хувьцааны тоо
Үүнээс төрийн мэдэлд
Нэгж хувьцааны ногдол ашиг
Ногдол ашгийн хувь
Ногдол ашгийн өгөөж
Нэгж хувьцаанд ногдох боломжит цэвэр ашиг
Дансны үнэ
Арилжигдсан ширхэг
Дундаж ханш
Хаалтын ханш
Дээд ханш
Доод ханш

2000
133 271,3

2001
92 013,5

2002
210 187,9

149,0

(5 121,4)

133 122,3
69 735,5

7 270,7
104,0
84 742,8
215 205,3
6 008,6 (115 913,5)

69 735,5
12 668,7
57 066,8

6 008,6 (115 913,5)
8 014,7
1 839,0
(2 006,1) (117 752,5)

2003
90 978,2

2004
123 416,0

2005
15 455,6

90 978,2
18 787,4

123 416,0
26 546,3

15 455,6
26 715,8

18 787,4

26 546,3

18 787,4

26 546,3

26 715,8
11 237,7
15 478,1

2004
3 479 320

2005
3 479 320

2000
2001
2002
2003
3 479 320
3 479 320
3 479 320 3 479 320
12,00
73,16
11,38
4,92

(0,17)

10,15)

0,68

2,29

1,33

1 977
452 457
105
120
120
42

1 843
28 606
114
102
120
95

1 809
3 457
32
120
120
2

1 757
2 432
56
10
120
10

1 753
2 432
56
10
120
10

1 665
42616
73
150
150
15

1-а. Санхүүгийн тогтвортой байдлын шинжилгээ
Бизнесийн байгууллагуудын хөрөнгийн эх үүсвэрийн
хэмжээ, бүтэц бүрэлдэхүүн, түүний өөрчлөлт зэрэг нь
санхүүгийн
тогтвортой
байдлыг
харуулах
үндсэн
үзүүлэлтүүд болно.
Санхүүгийн тогтвортой байдлын дараах үзүүлэлтүүдийг
практикт харьцангуй өргөн хэрэглэдэг тооцооллууд. Үүнд:

1.Бие даалтын кэоффициент
2.Зохицуулалтын коэффициент
3.Өөрийн ба гадаад капиталын харьцаа
4.Гадны капиталын хувийн жин
5.Байнгын капиталын бүтэц
6.Гадны капиталын бүтэц

1. Бие даалтын кэоффициент
Санхүүгийн үзүүлэлтүүд - БАЛАНС
А. НИЙТ ХӨРӨНГӨ (1+2)
1. Эргэлтийн хөрөнгө
Мөнгөн хөрөнгө
Авлага
Урьдчилан төлөгдсөн зардал
Бараа материалын нөөц
2. Эргэлтийн бус хөрөнгө (а+б)
а. Биет хөрөнгө
Барилга, байгууламж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тоног төхөөрөмж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тавилга, эд хогшил

2002
7 575 557,5
2 006 132,1
11 989,7
178 282,8
1 289 371,1
526 488,5
5 569 425,4
5 096 938,2
5 131 413,8
(530 924,2)
955 634,9
(493 405,3)
100 654,1

Хуримтлагдсан элэгдэл

(66 435,1)

б. Биет бус хөрөнгө
Хөрөнгө оруулалт ба бусад хөрөнгө

472 487,2
472 487,2

Б. ӨР ТӨЛБӨР БА ЭЗЭМШИГЧДИЙН ӨМЧ (1+2)

7 575 557,4

1. Өр төлбөр (а+б)
а. Богино хугацаат өр
б. Урт хугацаат өр
2. Эзэмшигчдийн өмч (a+б+в)
а. Өмч
б. Хувьцаа
Энгийн хувьцаа
Халаасны хувьцаа
Нэмж төлөгдсөн капитал
Эзэмшигчдийн өмчийн бусад хэсэг
в. Хуримтлагдсан ашиг (алдагдал)
Тайлангийн үеийн
Өмнөх үеийн
Жич: Зарим тоон утгыг эмхтгэсэн байгаа болно.

1 280 991,3
1 280 991,3
6 294 566,1
6 000 862,5
347 932,0
(1 984,5)
(1 491,8)
5 656 406,8
293 703,6
(117 752,7)
411 456,3

Эзэмшигчдийн өмч
Балансын нийт дүн

ОРЛОГЫН ТАЙЛАН
1. Цэвэр борлуулалт
Нийт борлуулалт
2. Борлуулсан бүтээгдэхүүний өртөг
3. Нийт ашиг (1-2)
4. Үйл ажиллагааны зардал
5. Үйл ажиллагааны ашиг (алдагдал) (3-4)
6. Үйл ажиллагааны бус орлого
Ногдол ашгийн орлого
Бусад
7. Үйл ажиллагааны бус зардал
Хүү, торгууль хөнгөлөлтийн зардал
Бусад
8. Ердийн ажиллагааны ашиг (алдагдал) (5+6-7)
9. Онцгой шинжтэй орлого
10. Хамтарсан үйлдвэрээс олсон орлого
11. Татвар төлөхийн өмнөх ашиг (8+9+10)
12. Орлогын татварын зардал
13. Тайлант үеийн цэвэр ашиг (алдагдал) (11-12)
Бусад үзүүлэлтүүд
Нийт хувьцааны тоо

2002
440 012,2
440 012,2
446 568,1
(6 555,9)
133 256,3
(139 812,2)
234 086,6
6 510,3
227 576,3
210 187,9
(5 121,4)
215 205,3
(115 913,5)

(115 913,5)
1 839,0
(117 752,5)
2002 он
3 479 320

Жич: Зарим тоон утгыг эмхтгэсэн байгаа болно.

Энэ нь гадны эх үүсвэрээс хараат бусаар, зөвхөн өөрийн санхүүжилтээр
бие дааж үйл ажиллагаа явуулах чадварыг илэрхийлэх бөгөөд өөрийн
капиталын дүнг балансын нийт дүнд харьцуулж тодорхойлно.

6 294 566,1
7 575 557,4

= 0,83

2. Зохицуулалтын коэффициент
Санхүүгийн үзүүлэлтүүд - БАЛАНС
А. НИЙТ ХӨРӨНГӨ (1+2)
1. Эргэлтийн хөрөнгө
Мөнгөн хөрөнгө
Авлага
Урьдчилан төлөгдсөн зардал
Бараа материалын нөөц
2. Эргэлтийн бус хөрөнгө (а+б)
а. Биет хөрөнгө
Барилга, байгууламж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тоног төхөөрөмж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тавилга, эд хогшил

2002
7 575 557,5
2 006 132,1
11 989,7
178 282,8
1 289 371,1
526 488,5
5 569 425,4
5 096 938,2
5 131 413,8
(530 924,2)
955 634,9
(493 405,3)
100 654,1

Хуримтлагдсан элэгдэл

(66 435,1)

б. Биет бус хөрөнгө
Хөрөнгө оруулалт ба бусад хөрөнгө

472 487,2
472 487,2

Б. ӨР ТӨЛБӨР БА ЭЗЭМШИГЧДИЙН ӨМЧ (1+2)

7 575 557,4

1. Өр төлбөр (а+б)
а. Богино хугацаат өр
б. Урт хугацаат өр
2. Эзэмшигчдийн өмч (a+б+в)
а. Өмч
б. Хувьцаа
Энгийн хувьцаа
Халаасны хувьцаа
Нэмж төлөгдсөн капитал
Эзэмшигчдийн өмчийн бусад хэсэг
в. Хуримтлагдсан ашиг (алдагдал)
Тайлангийн үеийн
Өмнөх үеийн
Жич: Зарим тоон утгыг эмхтгэсэн байгаа болно.

1 280 991,3
1 280 991,3
6 294 566,1
6 000 862,5
347 932,0
(1 984,5)
(1 491,8)
5 656 406,8
293 703,6
(117 752,7)
411 456,3

ОРЛОГЫН ТАЙЛАН
1. Цэвэр борлуулалт
Нийт борлуулалт
2. Борлуулсан бүтээгдэхүүний өртөг
3. Нийт ашиг (1-2)
4. Үйл ажиллагааны зардал
5. Үйл ажиллагааны ашиг (алдагдал) (3-4)
6. Үйл ажиллагааны бус орлого
Ногдол ашгийн орлого
Бусад
7. Үйл ажиллагааны бус зардал
Хүү, торгууль хөнгөлөлтийн зардал
Бусад
8. Ердийн ажиллагааны ашиг (алдагдал) (5+6-7)
9. Онцгой шинжтэй орлого
10. Хамтарсан үйлдвэрээс олсон орлого
11. Татвар төлөхийн өмнөх ашиг (8+9+10)
12. Орлогын татварын зардал
13. Тайлант үеийн цэвэр ашиг (алдагдал) (11-12)
Бусад үзүүлэлтүүд
Нийт хувьцааны тоо

2002
440 012,2
440 012,2
446 568,1
(6 555,9)
133 256,3
(139 812,2)
234 086,6
6 510,3
227 576,3
210 187,9
(5 121,4)
215 205,3
(115 913,5)

(115 913,5)
1 839,0
(117 752,5)
2002 он
3 479 320

Жич: Зарим тоон утгыг эмхтгэсэн байгаа болно.

Эргэлтийн хөрөнгийг санхүүжүүлэхэд зориулсан зориулсан байнгын
капиталын /өөрийн капитал ба урт хугацаатай өр төлбөрийн нийлбэр
дүнг байнгын капитал гэнэ/ хэсгийг өөрийн эргэлтийн капитал гэнэ.
Өөрийн эргэлтийн капитал = өөрийн капитал + урт.хуга.өр төлбөр –
Үндсэн хөрөнгө ба хөрөнгө оруулалт

Өөрийн эргэлтийн капитал
Өөрийн капитал

=?

3. Өөрийн ба гадаад капиталын харьцаа
Санхүүгийн үзүүлэлтүүд - БАЛАНС
А. НИЙТ ХӨРӨНГӨ (1+2)
1. Эргэлтийн хөрөнгө
Мөнгөн хөрөнгө
Авлага
Урьдчилан төлөгдсөн зардал
Бараа материалын нөөц
2. Эргэлтийн бус хөрөнгө (а+б)
а. Биет хөрөнгө
Барилга, байгууламж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тоног төхөөрөмж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тавилга, эд хогшил

2002
7 575 557,5
2 006 132,1
11 989,7
178 282,8
1 289 371,1
526 488,5
5 569 425,4
5 096 938,2
5 131 413,8
(530 924,2)
955 634,9
(493 405,3)
100 654,1

Хуримтлагдсан элэгдэл

(66 435,1)

б. Биет бус хөрөнгө
Хөрөнгө оруулалт ба бусад хөрөнгө

472 487,2
472 487,2

Б. ӨР ТӨЛБӨР БА ЭЗЭМШИГЧДИЙН ӨМЧ (1+2)

7 575 557,4

1. Өр төлбөр (а+б)
а. Богино хугацаат өр
б. Урт хугацаат өр
2. Эзэмшигчдийн өмч (a+б+в)
а. Өмч
б. Хувьцаа
Энгийн хувьцаа
Халаасны хувьцаа
Нэмж төлөгдсөн капитал
Эзэмшигчдийн өмчийн бусад хэсэг
в. Хуримтлагдсан ашиг (алдагдал)
Тайлангийн үеийн
Өмнөх үеийн
Жич: Зарим тоон утгыг эмхтгэсэн байгаа болно.

1 280 991,3
1 280 991,3
6 294 566,1
6 000 862,5
347 932,0
(1 984,5)
(1 491,8)
5 656 406,8
293 703,6
(117 752,7)
411 456,3

ОРЛОГЫН ТАЙЛАН
1. Цэвэр борлуулалт
Нийт борлуулалт
2. Борлуулсан бүтээгдэхүүний өртөг
3. Нийт ашиг (1-2)
4. Үйл ажиллагааны зардал
5. Үйл ажиллагааны ашиг (алдагдал) (3-4)
6. Үйл ажиллагааны бус орлого
Ногдол ашгийн орлого
Бусад
7. Үйл ажиллагааны бус зардал
Хүү, торгууль хөнгөлөлтийн зардал
Бусад
8. Ердийн ажиллагааны ашиг (алдагдал) (5+6-7)
9. Онцгой шинжтэй орлого
10. Хамтарсан үйлдвэрээс олсон орлого
11. Татвар төлөхийн өмнөх ашиг (8+9+10)
12. Орлогын татварын зардал
13. Тайлант үеийн цэвэр ашиг (алдагдал) (11-12)
Бусад үзүүлэлтүүд
Нийт хувьцааны тоо

2002
440 012,2
440 012,2
446 568,1
(6 555,9)
133 256,3
(139 812,2)
234 086,6
6 510,3
227 576,3
210 187,9
(5 121,4)
215 205,3
(115 913,5)

(115 913,5)
1 839,0
(117 752,5)
2002 он
3 479 320

Жич: Зарим тоон утгыг эмхтгэсэн байгаа болно.

Богино ба урт хугацаатай өр төлбөрийн нийлбэр дүн нь гадны
капиталын хэмжээг харуулдаг. Үүнийг өөрийн капиталын дүнд
харьцуулж өөрийн ба гадны капиталын харьцааг тооцоолно.

Богино.хуга.өр төлбөр+ Урт.хуга.өр төлбөр
Өөрийн капитал

=?

4. Гадны капиталын хувийн жин
Санхүүгийн үзүүлэлтүүд - БАЛАНС
А. НИЙТ ХӨРӨНГӨ (1+2)
1. Эргэлтийн хөрөнгө
Мөнгөн хөрөнгө
Авлага
Урьдчилан төлөгдсөн зардал
Бараа материалын нөөц
2. Эргэлтийн бус хөрөнгө (а+б)
а. Биет хөрөнгө
Барилга, байгууламж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тоног төхөөрөмж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тавилга, эд хогшил

2002
7 575 557,5
2 006 132,1
11 989,7
178 282,8
1 289 371,1
526 488,5
5 569 425,4
5 096 938,2
5 131 413,8
(530 924,2)
955 634,9
(493 405,3)
100 654,1

Хуримтлагдсан элэгдэл

(66 435,1)

б. Биет бус хөрөнгө
Хөрөнгө оруулалт ба бусад хөрөнгө

472 487,2
472 487,2

Б. ӨР ТӨЛБӨР БА ЭЗЭМШИГЧДИЙН ӨМЧ (1+2)

7 575 557,4

1. Өр төлбөр (а+б)
а. Богино хугацаат өр
б. Урт хугацаат өр
2. Эзэмшигчдийн өмч (a+б+в)
а. Өмч
б. Хувьцаа
Энгийн хувьцаа
Халаасны хувьцаа
Нэмж төлөгдсөн капитал
Эзэмшигчдийн өмчийн бусад хэсэг
в. Хуримтлагдсан ашиг (алдагдал)
Тайлангийн үеийн
Өмнөх үеийн
Жич: Зарим тоон утгыг эмхтгэсэн байгаа болно.

1 280 991,3
1 280 991,3
6 294 566,1
6 000 862,5
347 932,0
(1 984,5)
(1 491,8)
5 656 406,8
293 703,6
(117 752,7)
411 456,3

ОРЛОГЫН ТАЙЛАН
1. Цэвэр борлуулалт
Нийт борлуулалт
2. Борлуулсан бүтээгдэхүүний өртөг
3. Нийт ашиг (1-2)
4. Үйл ажиллагааны зардал
5. Үйл ажиллагааны ашиг (алдагдал) (3-4)
6. Үйл ажиллагааны бус орлого
Ногдол ашгийн орлого
Бусад
7. Үйл ажиллагааны бус зардал
Хүү, торгууль хөнгөлөлтийн зардал
Бусад
8. Ердийн ажиллагааны ашиг (алдагдал) (5+6-7)
9. Онцгой шинжтэй орлого
10. Хамтарсан үйлдвэрээс олсон орлого
11. Татвар төлөхийн өмнөх ашиг (8+9+10)
12. Орлогын татварын зардал
13. Тайлант үеийн цэвэр ашиг (алдагдал) (11-12)
Бусад үзүүлэлтүүд
Нийт хувьцааны тоо

2002
440 012,2
440 012,2
446 568,1
(6 555,9)
133 256,3
(139 812,2)
234 086,6
6 510,3
227 576,3
210 187,9
(5 121,4)
215 205,3
(115 913,5)

(115 913,5)
1 839,0
(117 752,5)
2002 он
3 479 320

Жич: Зарим тоон утгыг эмхтгэсэн байгаа болно.

Гадны капиталын хэмжээг балансын өр төлбөр ба хувьцаа
эзэмшигчдийн өмчийн дүнд харьцуулж гадны капиталын хувийн жинг
тооцоолно. Энэ нь тухайн компанийн нийт хөрөнгийн ямар хэсгийг
гадны хөрөнгөөр санхүүжүүлж байгааг харуулна.

Богино.хуга.өр төлбөр+ Урт.хуга.өр төлбөр
Нийт капитал

=?

5. Байнгын капиталын бүтэц
Санхүүгийн үзүүлэлтүүд - БАЛАНС
А. НИЙТ ХӨРӨНГӨ (1+2)
1. Эргэлтийн хөрөнгө
Мөнгөн хөрөнгө
Авлага
Урьдчилан төлөгдсөн зардал
Бараа материалын нөөц
2. Эргэлтийн бус хөрөнгө (а+б)
а. Биет хөрөнгө
Барилга, байгууламж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тоног төхөөрөмж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тавилга, эд хогшил

2002
7 575 557,5
2 006 132,1
11 989,7
178 282,8
1 289 371,1
526 488,5
5 569 425,4
5 096 938,2
5 131 413,8
(530 924,2)
955 634,9
(493 405,3)
100 654,1

Хуримтлагдсан элэгдэл

(66 435,1)

б. Биет бус хөрөнгө
Хөрөнгө оруулалт ба бусад хөрөнгө

472 487,2
472 487,2

Б. ӨР ТӨЛБӨР БА ЭЗЭМШИГЧДИЙН ӨМЧ (1+2)

7 575 557,4

1. Өр төлбөр (а+б)
а. Богино хугацаат өр
б. Урт хугацаат өр
2. Эзэмшигчдийн өмч (a+б+в)
а. Өмч
б. Хувьцаа
Энгийн хувьцаа
Халаасны хувьцаа
Нэмж төлөгдсөн капитал
Эзэмшигчдийн өмчийн бусад хэсэг
в. Хуримтлагдсан ашиг (алдагдал)
Тайлангийн үеийн
Өмнөх үеийн
Жич: Зарим тоон утгыг эмхтгэсэн байгаа болно.

1 280 991,3
1 280 991,3
6 294 566,1
6 000 862,5
347 932,0
(1 984,5)
(1 491,8)
5 656 406,8
293 703,6
(117 752,7)
411 456,3

ОРЛОГЫН ТАЙЛАН
1. Цэвэр борлуулалт
Нийт борлуулалт
2. Борлуулсан бүтээгдэхүүний өртөг
3. Нийт ашиг (1-2)
4. Үйл ажиллагааны зардал
5. Үйл ажиллагааны ашиг (алдагдал) (3-4)
6. Үйл ажиллагааны бус орлого
Ногдол ашгийн орлого
Бусад
7. Үйл ажиллагааны бус зардал
Хүү, торгууль хөнгөлөлтийн зардал
Бусад
8. Ердийн ажиллагааны ашиг (алдагдал) (5+6-7)
9. Онцгой шинжтэй орлого
10. Хамтарсан үйлдвэрээс олсон орлого
11. Татвар төлөхийн өмнөх ашиг (8+9+10)
12. Орлогын татварын зардал
13. Тайлант үеийн цэвэр ашиг (алдагдал) (11-12)
Бусад үзүүлэлтүүд
Нийт хувьцааны тоо

2002
440 012,2
440 012,2
446 568,1
(6 555,9)
133 256,3
(139 812,2)
234 086,6
6 510,3
227 576,3
210 187,9
(5 121,4)
215 205,3
(115 913,5)

(115 913,5)
1 839,0
(117 752,5)
2002 он
3 479 320

Жич: Зарим тоон утгыг эмхтгэсэн байгаа болно.

Энэ үзүүлэлт нь компанийн үндсэн хөрөнгө ба хөрөнгө оруулалтын
зардлыг санхүүжүүлэхэд ашиглаж байгаа нийт эх үүсвэрийн дүнд гадны
хөрөнгө ямар хувийн жин эзэлж байгааг харуулна.

Урт хугацаат өр төлбөр
Байнгын капитал

=?

6. Гадны капиталын бүтэц
Санхүүгийн үзүүлэлтүүд - БАЛАНС
А. НИЙТ ХӨРӨНГӨ (1+2)
1. Эргэлтийн хөрөнгө
Мөнгөн хөрөнгө
Авлага
Урьдчилан төлөгдсөн зардал
Бараа материалын нөөц
2. Эргэлтийн бус хөрөнгө (а+б)
а. Биет хөрөнгө
Барилга, байгууламж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тоног төхөөрөмж
Хуримтлагдсан элэгдэл
Тавилга, эд хогшил

2002
7 575 557,5
2 006 132,1
11 989,7
178 282,8
1 289 371,1
526 488,5
5 569 425,4
5 096 938,2
5 131 413,8
(530 924,2)
955 634,9
(493 405,3)
100 654,1

Хуримтлагдсан элэгдэл

(66 435,1)

б. Биет бус хөрөнгө
Хөрөнгө оруулалт ба бусад хөрөнгө

472 487,2
472 487,2

Б. ӨР ТӨЛБӨР БА ЭЗЭМШИГЧДИЙН ӨМЧ (1+2)

7 575 557,4

1. Өр төлбөр (а+б)
а. Богино хугацаат өр
б. Урт хугацаат өр
2. Эзэмшигчдийн өмч (a+б+в)
а. Өмч
б. Хувьцаа
Энгийн хувьцаа
Халаасны хувьцаа
Нэмж төлөгдсөн капитал
Эзэмшигчдийн өмчийн бусад хэсэг
в. Хуримтлагдсан ашиг (алдагдал)
Тайлангийн үеийн
Өмнөх үеийн
Жич: Зарим тоон утгыг эмхтгэсэн байгаа болно.

1 280 991,3
1 280 991,3
6 294 566,1
6 000 862,5
347 932,0
(1 984,5)
(1 491,8)
5 656 406,8
293 703,6
(117 752,7)
411 456,3

ОРЛОГЫН ТАЙЛАН
1. Цэвэр борлуулалт
Нийт борлуулалт
2. Борлуулсан бүтээгдэхүүний өртөг
3. Нийт ашиг (1-2)
4. Үйл ажиллагааны зардал
5. Үйл ажиллагааны ашиг (алдагдал) (3-4)
6. Үйл ажиллагааны бус орлого
Ногдол ашгийн орлого
Бусад
7. Үйл ажиллагааны бус зардал
Хүү, торгууль хөнгөлөлтийн зардал
Бусад
8. Ердийн ажиллагааны ашиг (алдагдал) (5+6-7)
9. Онцгой шинжтэй орлого
10. Хамтарсан үйлдвэрээс олсон орлого
11. Татвар төлөхийн өмнөх ашиг (8+9+10)
12. Орлогын татварын зардал
13. Тайлант үеийн цэвэр ашиг (алдагдал) (11-12)
Бусад үзүүлэлтүүд
Нийт хувьцааны тоо

2002
440 012,2
440 012,2
446 568,1
(6 555,9)
133 256,3
(139 812,2)
234 086,6
6 510,3
227 576,3
210 187,9
(5 121,4)
215 205,3
(115 913,5)

(115 913,5)
1 839,0
(117 752,5)
2002 он
3 479 320

Жич: Зарим тоон утгыг эмхтгэсэн байгаа болно.

Энэ үзүүлэлт нь гадны капиталын дүнд эзэлж байгаа урт хугацаат зээл,
өр төлбөрийн хувийн жинг харуулна. Урт хугацаат ай зээл өр төлбөрийн
хувийн жин өндөр байх нь тухайн компанийн үйл ажиллагааг
тогтвортой хэвийн үргэлжлүүлэх нэг чухал нөхцөл болно.

Урт хугацаат зээл, өр төлбөр
Богино.хуга.өр төлбөр+ Урт.хуга.өр төлбөр

=?

1-b. Төлбөрийн чадварын шинжилгээ

ЗЗ-ийн нөхцөлд пүүс компаниудын зээл
төлөх чадварыг зайлшгүй үнэлэх, түүнчлэн
санхүүгийн
боломжийг
нэмэгдүүлэхтэй
холбогдож төлбөрийн чадварыг шинжлэх
хэрэгцээ үүсэж байдаг. Төлбөрийн чадварыг
зээл өр төлбөрийг барагдуулах хугацаатай
холбогдож пүүсийн активын мөнгөн хэлбэрт
хувирах чадвар, зээл өр төлбөрийг
барагдуулах активын хэмжээ түвшингээр
тодорхойлдог.

Үргэлжлэл...

Үйлдвэр,
пүүс
компаниудын
бэлэн
мөнгөний
үлдэгдэлтэй
холбоотой
харьцуулалтыг
хийх
үед
дараах
харьцаануудыг өргөн ашигладаг байна.
Үүнд:
Мөнгөн хөрөнгө + түргэн борлогдох ҮЦ
Богино хугацаат өр төлбөр

=?

Мөнгөн хөрөнгө + түргэн борлогдох ҮЦ
Борлуулалт

=?

Мөнгөн хөрөнгө + түргэн борлогдох ҮЦ
Нийт хөрөнгө

=?

Үргэлжлэл...

Харин төлбөрийн чадварын түгээмэл
ашиглагддаг хоёр харьцаа байна. Үүнд:
Хурдан хөрвөх харьцаа:

Бэлэн мөнгө + бог.хуга.түргэн+ дансаарх авлага
борлогдох ҮЦ
Богино хугацаат өр төлбөр

=?

Эргэлтийн харьцаа:

Эргэлтийн хөрөнгө
Богино хугацаат өр төлбөр

=?

Энэхүү үзүүлэлтүүд нь бэлэн мөнгөний байдлын
харьцааны хүртвэр дэх үзүүлэлтүүдийг хөрөнгийн бэлэн
мөнгө рүү хөрвөх чадвараар өргөжүүлсэн үзүүлэлт юм.
Энэ 2 үзүүлэлт өндөр байх нь компанийн төлбөрийн
чадварын байдал сайн байгааг харуулна.

Үргэлжлэл...

Өр төлбөх чадварын талаар хийсэн дүгнэлтийг
ашигласан хоёр харьцааг дараах байдлаар
тодорхойлов. Үүнд:
Үйл ажиллагааны цэвэр ашиг
Жилийн хүүгийн төлбөр
Цэвэр мөнгөн гүйлгээ
Жилийн хүүгийн төлбөр

=?

=?

Энэхүү
харьцаанууд
өндөр
байх
нь
гадны
байгууллагуудад зээлийн хүү төлөх чадвар сайн байгааг
харуулна.

1-с. Үйл ажиллагааны идэвхжилийн шинжилгээ
1. Эргэлтийн хөрөнгийн эргэцийн шинжилгээ
2. Ашигт ажиллагааны шинжилгээ
Эргэц нь хөрөнгийн нэг хэлбэрээс нөгөөд шилжих
хөдөлгөөнийг илэрхийлсэн ойлголт юм. Учир нь эргэц
түргэсэхийн хэрээр гүйлгээний дүн нэмэгдэх тул энэ нь
гүйлгээнд хөрөнгийг нэмж оруулсантай адил нөлөөтэй, харин
эргэц удааширвал оруулсан хөрөнгө түгжигдэх буюу
гүйлгээгүй болж эргэлтээс гарсантай адил утгатай.
Бизнесийн зорилго нь ашиг олох явдал бөгөөд оруулсан
хөрөнгийг илүү үр бүтээлтэй ашиглаж орлогоороо зардлаа
нөхөөд ашигтай ажилласан нөхцөлд ү.а-гаа өргөтгөх
боломжтой болно. Ашигт ажиллагааны үнэлгээ нь ЭЗ-ийн үр
ашгийн нэгдсэн үзүүлэлт бөгөөд оруулсан хөрөнгө, капиталын
нэгж тутмаас олсон ашгийн хэмжээг мөнгөөр илэрхийлдэг
чухал ойлголт юм.

1.

Эргэлтийн хөрөнгийн эргэцийн шинжилгээ

Авлагын эргэц /удаа/:

Борлуулалтын орлого
Авлагын дундаж

=?

Авлагын эргэц /өдөр/:

360
Авлагын эргэц /удаа/

=?

Нөөцийн эргэц /удаа/:

ББӨ
БМҮБЗ-ийн дундаж өртөг
Нөөцийн эргэц /өдөр/:

360
Нөөцийн эргэц /удаа/

=?

=?

Үргэлжлэл...

Эргэлтийн хөрөнгийн эргэц /удаа/:

Борлуулалтын орлого
Эргэлтийн хөрөнгийн дундаж

=?

Эргэлтийн хөрөнгийн эргэц /өдөр/:

360
=
Эргэлтийн хөрөнгийн эргэц /удаа/
Нийт хөрөнгийн эргэц /удаа/:

Нийт хөрөнгө
Балансын цэвэр дүн

=?

?

Үргэлжлэл...

Өглөгийн эргэц /удаа/:

Зээлээрх худ.авалт
Өглөгийн дундаж

=?

Өглөгийн эргэц /өдөр/:

360
Өглөгийн эргэц /удаа/

=?

Үйлдвэрлэлийн циклийн хугацаа:

Авлагын эргэц /өдөр/ + нөөцийн эргэц /өдөр/ =
Санхүүгийн циклийн хугацаа:

Авлагын эргэц /өдөр/ + нөөцийн эргэц /өдөр/ Өглөгийн эргэц /өдөр/ = ?

?

Хөрөнгө, капиталын ачаалал...

Үндсэн хөрөнгийн ачаалал:

Борлуулалт
Үндсэн хөрөнгийн бодит өртөг

=?

Энэ нь тухайн компанид ашиглагдаж байгаа үндсэн
хөрөнгийн нэг төгрөг тутамд хэдэн төгрөгийн
борлуулалт ноогдож байгааг, өөрөөр хэлбэл үндсэн
хөрөнгийн ашиглалтын түвшинг харуулдаг.
Өөрийн хөрөнгийн ачаалал:

Борлуулалт
Өөрийн хөрөнгө

=?

Энэ нь тухайн компанийн хөрөнгийн эх үүсвэрийг
бүрдүүлж байгаа хувьцаа эзэмшигчдийн өмчийн
ашиглалтын түвшинг харуулна.

2.

Ашигт ажиллагааны шинжилгээ

Борлуулалтын ашигт ажиллагаа:

Борлуулалтын ашиг
Борлуулалтын орлого

=?

Үндсэн үйл ажиллагааны ашигт ажиллагаа:

Борлуулалтын ашиг
ББӨ

=?

Хөрөнгийн ашигт ажиллагаа:

Цэвэр ашиг
Балансын цэвэр дүн

=?

Өөрийн капиталын ашигт ажиллагаа:

Цэвэр ашиг
Өөрийн капитал

=?

1-d. Зах зээлийн идэвхжилийн шинжилгээ
Бизнесийн байгууллагууд үйл ажиллагаа өргөтгөх, санхүүгийн
нэмэлт эх үүсвэр олж авах зорилгоор хувьцаа болон бусад үнэт
цаас гаргаж ҮЦЗЗ дээр тодорхой үйл ажиллагаа явуулж байдаг.
ЗЗ-ийн нөхцөлд санхүүгийн тайлангийн мэдээллийн нэг гол
хэрэглэгч нь хувьцаа эзэмшигчид, үнэт цаасны шинжээчид
байдагтай уялдаж хувьцааны ЗЗ-ийн үнэ ханшны өөрчлөлт, ЗЗийн чиг хандлага, үнэт цаасны орлогын хувь хэмжээ, эрсдлийн
түвшний шинжилгээний ач холбогдол улам бүр нэмэгдэх чиг
хандлагатай болж байна. Үүнтэй уялдаж хувьцааны ЗЗ-ийн
идэвхжилтийн систем үзүүлэлтийн зэрэгцээ үнэт цаас, Х.О-ын
эрсдлийн шинжилгээний янз бүрийн загваруудыг эрдэмтэд
боловсруулсан байдаг. ЗЗ-ийн идэвхжилтийн гол төлөв 3-н хэсэгт
хуваан тооцоолдог. Үүнд:

1. Ашигт ажиллагааны шинжилгээ
2. Ашгийн хуваарилалт
3. ЗЗ-ийн тодорхойлогч үзүүлэлтүүд

1.

Ашигт ажиллагааны үзүүлэлтүүд:

А. Хувьцаа эзэмшигчдийн өмчийн өгөөж:
Энэ кэоффициент нь хувьцаа эзэмшигчдийн өмчийн нэг
төгрөгт хэдэн төгрөгийн цэвэр ашиг ноогдож байгааг харуулна.
Хувьцаа эзэмшигчийн өмчийн өгөөж (ROE):

Цэвэр ашиг
=
Хувьцаа эзэмшигчийн өмчийн дундаж

?

Ө.х энэ үзүүлэлт нь эзний өмчийн ашиглалт, ашигт
ажиллагааны түвшинг харуулах бөгөөд үүнд нөлөөлсөн хүчин
зүйлсийг дараах байдлаар томъёолдог.
Хувьцаа эзэмшигчийн өмчийн өгөөж (ROE):

Цэвэр ашиг х
Хөрөнгө
Хувьцаа эзэмшигчийн
Хөрөнгө
өмчийн дундаж

=?

Үргэлжлэл...

Мөн хөрөнгийн өгөөжийг харуулдаг чухал кэоффициентүүдын
томъёололтой холбогдуулан хувьцаа эзэмшигчийн өмчийн
өгөөжид нөлөөлсөн хүчин зүйлсийг тооцдог.
Хөрөнгийн өгөөж (ROA):

Цэвэр ашиг
Нийт хөрөнгө

=?

Б. Нэгж хувьцаанд ноогдох ашиг (EPS):
Нэгж хувьцаанд ноогдох ашиг нь эргэлтэнд байгаа нэгж
хувьцаанд ноогдож байгаа цэвэр ашгийн хэмжээ юм.
Нэгж хувьцаанд ноогдох ашиг (EPS):

Цэвэр ашиг
Гаргасан энгийн хувьцааны тоо

=?

2.

Ашгийн хуваарилалтын үзүүлэлтүүд:

А. Хувьцааны нэгжид ноогдох ноогдол ашиг:
Энэ кэоффициент нь хувьцаа эзэмшигчдэд хуваариласан
ноогдол ашгийн хэмжээг харуулна.
Хувьцааны нэгжид ноогдох ноогдол ашиг:

Цэвэр ашиг – Д.Х – Х.А
Гаргасан энгийн хувьцааны тоо

=?

Б. Хувьцаа эзэмшигчийн ашигт ажиллагаа:
Энэ кэоффициент нь тухайн компанид оруулсан хөрөнгөнөөс
хувьцаа эзэмшигчдийн хүртэж байгаа ашгийг харуулна.
Хувьцаа эзэмшигчийн ашигт ажиллагаа:

Хувьцааны нэгжид ноогдох жилийн
ноогдол ашиг
Нэгж хувьцааны ЗЗ-ийн дундаж үнэ

=?

Үргэлжлэл...

В. Ноогдол ашгийн олгосон хувь хэмжээ:
Энэ кэоффициент нь тухайн цэвэр ашгийнхаа хэдэн хувийг
хувьцаа эзэмшигчдэд ноогдол ашгийн хэлбэрээр хуваарилж
байгааг харуулна.
Ноогдол ашгийн олгосон хувь хэмжээ:

Хувьцааны нэгжид ноогдох
ноогдол ашиг
Хувьцааны нэгжид ноогдох
цэвэр ашиг

=?

2.

Зах зээлийн тодорхойлогч үзүүлэлтүүд:

А. Үнэ ашгийн харьцаа (P/E):
Үнэ ашгийн харьцаа нь зах зээлийн компанийн 1 төгрөгийн
ашгийн төлөө төлөхөд бэлэн байгаа мөнгөний хэмжээг
илэрхийлнэ.
Үнэ ашгийн харьцаа (Р/E):

Хувьцааны ЗЗ-ийн үнэ
Нэгж хувьцаанд ноогдох ашиг

=?

Б. ЗЗ-ийн үнэ, бүртгэлийн үнийн харьцаа:
Энэ кэоффициент нь тухайн үед хувьцааны нэгжид ноогдох
бодит хөрөнгийн бүртгэлийн үнээс давуулж төлсөн үнэ буюу
хөрөнгө оруулагчдын зүгээс компанийн ирээдүйд хэр итгэж
байгааг харуулдаг үзүүлэлт юм.
ЗЗ-ийн үнэ, бүртгэлийн үнийн харьцаа:

Хувьцааны зах зээлийн үнэ
Нэгж хувьцаанд ноогдох бүртгэлийн
үнэ

=?

Үргэлжлэл...

В. Мөнгөн гүйлгээний харьцаа:
Энэ үзүүлэлт нь тухайн компанийн хөрөнгө оруулалтын
боломжийн нэгж хувьцаанд ноогдох хэмжээг харуулдаг.
Мөнгөн гүйлгээний харьцаа:

Татварын дараах ашиг + элэгдэл,
хорогдол
Гаргасан энгийн хувьцааны
дундаж

=?

2. Харьцааны нэгдсэн
шинжилгээ

a. Шинжилгээний
Du Pont загвар
b. Нэгдсэн чиг
хандлагын
шинжилгээ

Үргэлжлэл...

Эх сурвалж: http://www.valueline.com

Эх сурвалж: http://www.valueline.com

Эх сурвалж: http://www.valueline.com

Эх сурвалж: http://www.valueline.com

Эх сурвалж: http://www.valueline.com , FEBRUARY 2 7 , 2 0 0 9

Эх сурвалж: http://www.valueline.com , FEBRUARY 2 7 , 2 0 0 9

Эх сурвалж: http://www.valueline.com , FEBRUARY 2 7 , 2 0 0 9

3. Индексчлэн болон
хувиар тооцох арга

3а. Индексчлэн тооцох арга
Санхүүгийн үзүүлэлтүүд
А. НИЙТ ХӨРӨНГӨ (1+2)
1. Эргэлтийн хөрөнгө
Мөнгөн хөрөнгө
Авлага
Бараа материалын нөөц
2. Эргэлтийн бус хөрөнгө (а+б)
а. Биет хөрөнгө
б. Биет бус хөрөнгө
Хөрөнгө оруулалт ба бусад хөрөнгө
Б. ӨР ТӨЛБӨР БА ЭЗЭМШИГЧДИЙН ӨМЧ (1+2)
1. Өр төлбөр (а+б)
а. Богино хугацаат өр
Дансны өглөг
Цалингийн өглөг
Бусад татварын өглөг
ЭМНД-н шимтгэлийн өглөг
Бусад өглөг
2. Эзэмшигчдийн өмч (a+б+в)
Хувьцаа
Энгийн хувьцаа
Халаасны хувьцаа
Нэмж төлөгдсөн капитал
Эзэмшигчдийн өмчийн бусад хэсэг
Хуримтлагдсан ашиг (алдагдал)
Тайлангийн үеийн
Өмнөх үеийн

2000
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%

2001
91,08%
77,46%
139,33%
68,08%
97,64%
95,34%
94,99%
99,31%
99,31%
93,73%
99,18%
99,18%
98,19%
102,04%
142,47%
128,43%
4,60%
93,22%
94,24%
100,00%
100,00%
100,00%
93,91%
80,42%
-3,52%
90,96%

2002
81,13%
38,79%
109,92%
13,96%
94,06%
94,38%
93,93%
99,50%
99,50%
100,03%
190,13%
190,13%
207,85%
163,35%
19,86%
174,79%
4,92%
91,51%
94,24%
100,00%
100,00%
100,00%
93,91%
57,44%
-206,34%
90,58%

2003
74,92%
65,26%
1438,84%
18,66%
144,81%
77,94%
76,79%
91,05%
91,05%
101,67%
237,06%
237,06%
247,78%
212,47%
85,85%
286,82%
7,97%
88,86%
94,24%
100,00%
100,00%
100,00%
93,91%
21,83%
13,89%
22,82%

2004
128,89%
160,46%
75,62%
117,16%
260,88%
119,01%
121,28%
93,09%
93,09%
96,40%
178,39%
178,39%
103,39%
247,18%
1,47%
355,43%
1413,38%
88,65%
94,03%
100,00%
720,10%
191,38%
93,91%
21,67%
46,52%
18,55%

2005
136,81%
222,83%
100,17%
178,83%
325,62%
109,87%
113,26%
71,10%
71,10%
140,81%
739,18%
739,18%
177,15%
0,00%
3342,87%
456,29%
33,89%
84,22%
88,91%
100,00%
720,10%
193,39%
88,51%
25,74%
27,12%
25,57%

3b. Хувиар тооцох арга
2004

2005

%

%

29,68%

38,85%

Мөнгөн хөрөнгө

0,08%

Авлага

ХӨРӨНГӨ
1. Эргэлтийн хөрөнгө

Дундаж
төг

%

3 541 789,9

34,40%

0,10%

9 586,8

0,09%

14,98%

21,54%

1 889 964,8

18,36%

Бараа материалын нөөц

14,62%

17,19%

1 641 484,5

15,94%

2. Эргэлтийн бус хөрөнгө (а+б)

70,32%

61,15%

6 753 017,0

65,60%

а. Биет хөрөнгө

65,89%

57,97%

6 363 206,3

61,81%

Барилга, байгууламж

43,08%

68,32%

5 772 803,9

56,07%

Хуримтлагдсан элэгдэл

-4,16%

-10,89%

(784 994,1)

-7,63%

Бусад үндсэн хөрөнгө

0,51%

1,59%

109 691,4

1,07%

Хуримтлагдсан элэгдэл

-0,36%

-1,06%

(73 957,6)

-0,72%

б. Биет бус хөрөнгө

4,43%

3,18%

Хөрөнгө оруулалт ба бусад хөрөнгө

4,43%

3,18%

100,00%

100,00%

Нийт хөрөнгө

389 810,7
389 810,7
10 294 806,85

3,79%
3,79%
100,00%

Үргэлжлэл...

3b. Хувиар тооцох арга
ӨР ТӨЛБӨР БА ЭЗЭМШИГЧДИЙН
ӨМЧ
1. Өр төлбөр (а+б)
а. Богино хугацаат өр
Дансны өглөг
Орлогын татварын өглөг
Бусад татварын өглөг
ЭМНД-н шимтгэлийн өглөг
Банкны богино хугацаат өглөг
Бусад өглөг
2. Эзэмшигчдийн өмч (a+б+в)
б. Хувьцаа
Энгийн хувьцаа

2004
%
38,94%
38,94%
5,49%
0,33%
0,00%
2,41%
26,99%
3,56%
61,06%
59,95%
3,48%

2005
%
45,36%
45,36%
8,87%
0,08%
6,57%
2,92%
26,62%
0,08%
54,64%
53,40%
3,28%

Төг
4 349 336,0
4 349 336,0
744 495,9
21 082,3
348 480,5
275 395,5
2 759 211,3
182 064,6
5 945 470,9
5 824 263,4
347 932,0

%
42,25%
42,25%
7,23%
0,20%
3,39%
2,68%
26,80%
1,77%
57,75%
56,57%
3,38%

Халаасны хувьцаа

-0,14%

-0,13%

(14 290,4)

-0,14%

Нэмж төлөгдсөн капитал

-0,03%

-0,03%

(2 870,0)

-0,03%

Эзэмшигчдийн өмчийн бусад хэсэг

56,64%

50,28%

5 493 506,8

53,36%

в. Хуримтлагдсан ашиг (алдагдал)
Тайлангийн үеийн
Өмнөх үеийн

1,11%
0,27%
0,84%

1,24%
0,15%
1,10%

121 207,5
21 014,3
100 193,25

1,18%
0,20%
0,97%

Нийт өр төлбөр, эзэмшигчдийн өмч

100,00%

100,00%

Дундаж

10 294 806,85

100,00%

4. Хугарлын цэгийн шинжилгээ

Санхүүгийн хүндрэлийн оношлох нь
Altman-ы Z оношлогоо

Z = 1.2 x1 + 1.4 x2 + 3.3 x3 + 0.6 x4 + 0.99 x5
Z = санхүүгийн эрүүл байдлын индекс
x1 = ажлын капитал/нийт актив
x2 = хуримтлагдсан ашиг/нийт актив
x3 = хүү ба татварын өмнөх ашиг/нийт актив
x4 = эзэмшигчдийн өмчийн ЗЗ-ийн үнэлгээ/нийт өрийн
бүртгэл
x5 = борлуулалт/нийт актив

Санхүүгийн хүндрэлийн оношлох нь
Altman-ы Z оношлогоо
Саарч
байгаа

Аюул
-0

1.8

2.67 эсвэл 3.2

Сэргэлт
10