Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek

Evaluatie november 2005-juni 2007

Edwin Mijnsbergen

Informatiediensten en Collecties 23 juni 2007

Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

2

Voorwoord Omdat weblogs onlosmakelijk zijn verbonden met internet en digitale bronnen heeft deze notitie veel kenmerken van een zogenaamde blogpost, een artikel dat geschreven wordt op een weblog. De notitie bevat veel verwijzingen in de vorm van hyperlinks en het verdient daarom de aanbeveling dit document in digitale vorm te lezen, zodat kan worden doorgeklikt naar de bronnen die vermeld worden. Deze notitie geeft slechts een overzicht van de belangrijkste aspecten van het weblog zbdigitaal en heeft niet de pretentie volledig te zijn. Om een goede indruk te krijgen van alle aspecten van het blog verdient het de aanbeveling om het archief van het weblog te bekijken. In 18 maanden tijd en 1125 afzonderlijke bijdragen zijn de meeste aspecten daar al een keer aan de orde geweest. Met behulp van de zoekfunctie kunnen specifieke onderwerpen snel worden teruggevonden.

Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

3

Inhoud 1) Voorwoord 2) Inleiding: 3) Weblogs: meer dan een fenomeen 5 4) Feiten en statistieken 6 5) Positionering en meerwaarde: Attendering Sociaal Netwerk Tool voor kennismanagement en persoonlijke ontwikkeling Marketingtool Transparantie, communicatie en de dialoog Zoekmachine-optimalisatie Presentatie 6) Kosten en opbrengsten: de ROI van weblogs 10 7) Conclusies en aanbevelingen 8) Verder lezen 11 12 8 2 4

Bijlagen: Statistieken zbdigitaal 24 mei 2007- 23 juni 2007 via Google Analytics

Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

4

Inleiding Ik startte het weblog http://zbdigitaal.blogspot.com op 11 november 2005, in combinatie met een tweede weblog. Directe aanleiding hiervoor was het ontbreken van een goed platform voor attendering m.b.t. digitale ontwikkelingen op internet en de digitale collecties van de Zeeuwse Bibliotheek. De functie ‘contactpersoon automatisering’, voor de afdeling Informatiediensten en Collecties van de ZB, vereist dat je collega-inlichtingenmedewerkers tijdig en goed informeert over nieuwe relevante bronnen en digitale aanwinsten, storingen in de hardware, mogelijkheden van software, enz. Ik informeerde in 2004 en 2005 meerdere malen tevergeefs naar de mogelijkheden van een attenderingsplatform op het intranet van de Zeeuwse Bibliotheek en maakte in die periode gebruik van e-mail als communicatiekanaal voor attendering. Een aantal collega’s gaf echter aan de grote hoeveelheid e-mail als ‘ruis’ te ervaren. Ik besloot daarop twee weblogs te lanceren: een weblog voor attendering, direct gekoppeld aan het inlichtingenwerk en de collecties, en zbdigitaal voor ontwikkelingen en nieuws m.b.t. internet en externe bronnen. Ik maakte daarbij gebruik van de software van Blogger, eigendom van Google. Het initiatief werd kort daarop besproken in het I & A-overleg. Mij werd gevraagd het eerste weblog op te heffen omdat het niet als wenselijk werd beschouwd medewerkers naar externe bronnen te leiden voor interne informatie. Mij werd verzocht daar de e-mail voor te blijven gebruiken. Ik kreeg wel de toestemming om zbdigitaal te handhaven, omdat dit weblog een vrijblijvender karakter had. Daarbij werd mij gevraagd dit weblog beter te promoten en te positioneren op het web. In december 2006 werd zbdigitaal voor de eerste keer geëvalueerd tijdens een jaargesprek en naar aanleiding daarvan stelde de ZB 8 uur beschikbaar om het weblog verder te professionaliseren en uit te bouwen. Aan deze formalisering werd als voorwaarde gesteld dat ik een korte notitie zou schrijven over het weblog zbdigitaal. Die notitie, ‘zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek’, ligt voor u.

Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

5

Weblogs, meer dan een fenomeen Er bestaan vele definities van de term weblog. De definitie van Wikipedia is m.i. te beperkt maar biedt wel een goed overzicht van de verschillende typen weblogs, de meest gebruikte software en de toepassingsmogelijkheden. De definitie van Albert Benschop, op Sociosite, dekt de lading beter: “Een weblog is een kleine website die meestal door één persoon ('weblogger', 'blogger' of 'pre-surfer') wordt onderhouden, welke regelmatig wordt geactualiseerd en door een relatief vaste groep bezoekers wordt geraadpleegd. Weblogs zijn meestal sterk geconcentreerd op één onderwerp, een onderliggend thema of verenigend concept. De weblogger brengt chronologisch alle andere webpagina's in kaart die interessant of relevant gevonden worden. De redacteur(en) plaatsen links naar weinig bekende hoekjes van het web en naar actuele nieuwsartikelen die de moeite van het lezen waard zijn. Deze links worden bijna altijd van redactioneel commentaar voorzien. Een redacteur die met het onderwerp vertrouwd is, weegt de sterke en zwakke kanten van het artikel, geeft aanvullende feiten of voegt een andere opinie toe. Op die manier vervullen de weblogs een waardevolle filterfunctie voor hun lezers. Een weblog is dus een verzameling webpagina’s waarop de meest interessante dingen die iemand op het web tegen komt worden geregistreerd, samen met een persoonlijk commentaar. Bloggers vestigen de aandacht op artikelen die gemakkelijk ontsnappen aan de aandacht van de typische webgebruiker die te druk is om meer te zien dan professionele, commerciële nieuwssites. Zij zoeken artikelen uit minder bekende bronnen en bieden daarbij aanvullende feiten, alternatieve visies, en commentaar. Bloggers zetten een artikel soms in een context door het te contrasteren met een artikel over een verwant onderwerp. […] Weblogs zijn de gepersonaliseerde media van het internet. Net als TV stations, kranten en tijdschriften hebben zij een publiek. Zij bieden informatie aan voor specifieke publieksgroepen. Veel weblogs bieden bezoekers de mogelijkheid om met elkaar te communiceren via een chatruimte of discussieforum, om te reageren op geplaatste berichten of om zelf berichten te plaatsen. Maar het is geen vereiste dat weblogs moeten interacteren met hun publiek.” Het is het persoonlijke of juist het gespecialiseerde karakter dat weblogs interessant maakt voor de bezoekers. Steeds meer organisaties zien de meerwaarde in van weblogs. Zij starten bijvoorbeeld weblogs om de transparantie van hun diensten en producten te verbeteren en feedback te krijgen van hun klanten. In paragraaf 4 ga ik nader in op de meerwaarde van weblogs. Zbdigitaal kan gerekend worden tot de zogenaamde biblioblogs: weblogs, die zich vooral richten op bibliotheekgerelateerde zaken, met bibliotheekmedewerkers en informatiewerkers als belangrijkste doelgroep. Daar zijn er zo’n veertig actieve van in Nederland. Maar waar zbdigitaal startte als initiatief voor inlichtingenmedewerkers van de Zeeuwse Bibliotheek groeide het blog in 18 maanden uit tot een van de meest actieve biblioblogs, gelezen door vele collega’s uit Nederland en Vlaanderen. De positionering van zbdigitaal in
Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

6

zoekmachines is inmiddels zodanig dat het aantal incidentele bezoekers, dat op de site belandt via zoekmachines, ook sterk is gegroeid. De zoekmachine Technorati indexeert wereldwijd inmiddels 86,6 miljoen weblogs. Het aantal actieve weblogs lijkt op dit moment rond de 20 miljoen te liggen.

Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

7

Feiten en statistieken Ik ben het aantal bezoekers van zbdigitaal gaan meten vanaf februari 2007 met de software van Statcounter. Later heb ik daar nog andere tools aan toegevoegd, zoals Google Analytics. Het is belangrijk om te beseffen dat het meten van het aantal bezoekers van websites en weblogs steeds minder relevant wordt. Sommigen reppen al van ‘de dood van de pageview’. Hiermee wordt gedoeld op het feit dat meer en meer content op internet wordt aangeboden in de vorm van video, audio en gadgets en widgets, wat meestal niet terug is te lezen in de statistieken van de site. In het geval van zbdigitaal is een groot deel van de dagelijkse lezers niet terug te herleiden als dagelijks bezoeker. Dit komt doordat de volledige tekst van de bijdragen ook automatische wordt omgezet naar RSS, een bestandsformaat dat gelezen kan worden zonder de bron waarvan het afkomstig is te hoeven raadplegen. Steeds meer internetgebruikers raadplegen websites, nieuwsbronnen en blogs m.b.v. RSS, bijvoorbeeld via persoonlijke startpagina’s als iGoogle en Netvibes of speciale software (RSS-readers) als Bloglines. Het exacte aantal gebruikers dat zbdigitaal op die wijze leest kan niet worden bepaald. Mij is bekend dat 96 gebruikers zich op zbdigitaal hebben geabonneerd bij Bloglines, terwijl Netvibes en iGoogle 3 keer zoveel verkeer genereren als die bron. Daarnaast maken steeds meer mensen gebruik van de rss-opties die internetbrowsers bieden en is er ook nog een aantal mensen dat van de mogelijkheid gebruik maakt om nieuwe bijdragen per e-mail te ontvangen. Mijn schatting is dat het hier toch om 200-400 gebruikers gaat, die de bijdragen op regelmatige basis lezen. Daarnaast is het zo dat bezoekers vanuit het gebouw van de ZB (directe collega’s) als één unieke bezoeker worden geregistreerd, omdat dit geschiedt op basis van IP-herkenning. Dat maakt het ook onmogelijk om mijn eigen bezoek van de cijfers af te trekken. Dus voor wat het waard is: Sinds februari 2006 trok zbdigitaal volgens statcounter 66.000 unieke bezoekers die meer dan 112.000 pagina’s bekeken. In de bijlage is een overzicht uit Google Analytics te vinden van de afgelopen maand: van 24 mei 2007 t/m 23 juni 2007. In die maand trok het blog 10.716 bezoekers, die goed waren voor 21.486 pageviews. Daarbij moet aangetekend worden dat week 23 een flinke piek bevatte door hoge ranking in Google, op het trefwoord ‘Google streetview’. Dat leverde veel nieuwe bezoekers op: 4000 extra in een week tijd. De cijfers zeggen niets over het navigatiegedrag van de bezoekers. Er zijn veel eenmalige bezoekers, die slechts kort op de site vertoeven en in het slechtste geval alleen kort de associatie met de Zeeuwse Bibliotheek maken. Er zijn echter ook bezoekers die minder vaak komen en door de laatste 20 bijdragen op de homepage scrollen; je kunt dan niet achterhalen welke posts zij wel, en welke zij niet lezen. Toch zijn deze cijfers zeer bevredigend. Zeker als je daar de ‘rss-lezers’ ook nog in meeneemt. Ter vergelijk hieronder de bezoekersaantallen en pageviews van
Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

8

andere sites van de ZB, in de periode 22 mei-21 juni 2007, ook gemeten met Google Analytics:

Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

9

www.zeeuwsebibliotheek.n l Guushuus Literatuur in Zeeland Geschiedenis Zeeland Zbdigitaal

Bezoekers 33.924 298 587 3880 10.942

Pageviews 114.721 1066 2135 13.271 21878

Natuurlijk zijn bovenstaande statistieken ook in het geval van de andere sites niet honderd procent betrouwbaar, omdat deze cijfers ook niet zijn gefilterd op zaken als intern gebruik (controleren nieuwe content door beheerders, standaard opstartscherm personeelpc’s, enz). Verwijzingen en vermeldingen Een belangrijk aspect van weblogs is het aantal verwijzingen en links dat vanaf andere websites en weblogs wordt gelegd. In zoekmachines als Google is dat van invloed op de pagerank (en daarmee ook op het verschijnen in zoekresultaten) en in speciale zoekmachines voor weblogs, zoals Technorati, wordt dit gekoppeld aan ‘autoriteit’. Ook in dit geval zijn de cijfers zeker niet betrouwbaar omdat blijkt dat de zoekmachines sommige dubbelingen niet verwijderen en sommige verwijzingen simpelweg niet indexeren. Het geeft wel een indicatie. De autoriteit van zbdigitaal in Technorati is in juni 2007 ‘84’. Dit betekent dat Technorati 84 andere weblogs heeft geregistreerd die in 445 verschillende artikelen (blogposts) naar zbdigitaal hebben verwezen. Google geeft aan dat er 221 sites naar zbdigitaal verwijzen en kent een pagerank van 5 toe aan het blog, evenveel als aan de homepage van de ZB. Minder relevant maar aardig om te noemen is de 41e plaats in de top 100 van marketingweblogs, op marketingfacts.nl. Marketingfacts trekt iedere maand 80.000 unieke bezoekers en is daarmee het grootste marketingblog van Nederland. De notering maakt duidelijk dat marketingfacts marketingwaarde voor de bibliotheekwaarde herkent in zbdigitaal.

Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

10

Positionering en meerwaarde Zoals gezegd heeft zbdigitaal zich in 18 maanden ontwikkeld van een platform voor attendering van directe collega’s tot een weblog dat in veel bredere kring gelezen wordt. Ondanks het feit dat het blog vaak een onafhankelijke invalshoek en een persoonlijk karakter heeft, komt de naam van de Zeeuwse Bibliotheek altijd prominent in beeld tijdens bezoeken en in verwijzingen. Het blog duikt vaak op in de zoekresultaten van zoekmachines, zeker als mensen zoeken op bibliotheekgerelateerde trefwoorden. Bloggen is echter meer dan het ventileren van persoonlijke opvattingen en het attenderen op relevant nieuws. Een weblog is ook een conversatie, een presentatie en een netwerk- en marketingtool. In het geval van zbdigitaal zijn de volgende aspecten relevant om toegelicht te worden: Attendering Het aanvankelijk motief om het blog te starten is nog steeds een belangrijke pijler van het geheel. Zbdigitaal wijst dagelijks op relevant nieuws uit de bibliotheekwereld en probeert daarbij een brug te slaan tussen het traditionele bibliotheek- en inlichtingenwerk en technologische ontwikkelingen (web 2.0, nuttige hardware, zoekalternatieven online, enz.) In de loop van de tijd hebben vele collega’s uit Nederland en Vlaanderen hun waardering daarvoor laten blijken via de commentaarfunctie van het blog, de e-mail en wat dies meer zij. Sociaal netwerk De meeste bezoekers van zbdigitaal beperken zich tot het anoniem lezen van de blogposts maar in de loop van de tijd hebben veel lezers actief contact met mij gezocht om vragen te stellen of te beantwoorden, mij op aanvullende informatie te wijzen, enz. Inmiddels is dit uitgegroeid tot een verband dat je als sociaal netwerk zou kunnen omschrijven. Ik heb op regelmatige basis contact met mensen uit openbare, wetenschappelijke en universiteitsbibliotheken en onderhoud goed contact met bloggers uit de bibliotheek-, onderwijs- en marketingwereld. In de eerste 18 maanden hebben mensen van zeer divers pluimage mij benaderd voor allerlei zaken, gebaseerd op de input vanuit zbdigitaal. Het voert te ver om alle mooie voorbeelden hier op te nemen maar de lijst is lang…en door mij bewaard. Van journalisten tot bibliotheekdirecteuren, van gamende collega’s tot vertegenwoordigers van uitgeverijen, overkoepelende organisaties en vakbladen. Door zbdigitaal heb ik inmiddels ook bijdragen mogen leveren aan de vaktijdschriften Bibliotheekblad en Informatie Professional. In het laatste geval zelfs met een coverartikel over Second Life. Daarnaast schrijf ik ook regelmatig voor Searchcowboys en zal ik vanaf juli 2007 ook regelmatig bijdragen leveren aan Livre.nl. Dit maakt het mogelijk om gedoseerd aandacht te besteden aan bibliotheekzaken, zoals een beetje promotie van Aladin op Searchcowboys. Het bloggen leidt ook tot deelname aan activiteiten zoals het verzorgen van een gastcollege voor de IDM in Groningen, het virtueel deelnemen aan een referaat over gaming en bibliotheken in Rotterdam en het geïnterviewd worden voor een film, een boekje en tijdschrift- en krantenartikelen. Zbdigitaal was indirect ook aanleiding voor mensen om hier een presentatie te komen geven (Gerard Bierens van Fontys) informatie uit te komen wisselen (bibliotheek Haarlem) of een rondleiding te krijgen (bibliotheekschool Gent en Fontys Sittard).
Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

11

Vermeldenswaardig in dit kader is een initiatief dat in het verlengde ligt van het weblog: het sociale netwerk ‘Bibliotheek 2.0’. Op 15 april 2007 lanceerde ik dit sociale netwerk met de gratis software van Ning op http://bibliotheek20.ning.com en plaatste hiervoor een oproep op discussielijst NEDBIB-L. Op het moment van schrijven staat de teller op 181leden, afkomstig uit alle typen bibliotheken en vergelijkbare organisaties in Nederland en Vlaanderen. Dit netwerk fungeert als platform voor kennisuitwisseling en voorziet in de multimediale mogelijkheden die andere communicatiekanalen in de Nederlandse bibliotheekwereld missen. Tool voor kennismanagement en persoonlijke ontwikkeling Zbdigitaal is ook de weerslag van alles wat ik zelf ontdek, ondervind en leer en als zodanig een prettig hulpmiddel voor zelfreflectie en het vastleggen van nuttige bronnen en artikelen. Het weblog is een verslag van voortschrijdende inzichten en een inkijkje in zaken die stagneren. Een persoonlijk logboek, kortom. Het bloggen heeft mij veel geleerd over zaken als webdesign, digitaal schrijven, HTML, zoekmachine-optimalisatie en marketingtechnieken. Door hier vrijuit over te schrijven krijg je vaak ook weer feedback van bezoekers, wat het leerproces compleet maakt. Daarnaast heb ik veel geleerd over bibliotheekbeleid, catalogi en kansen en bedreigingen voor bibliotheken. Zonder het blog zou ik nooit zo diep in die materie zijn gedoken. Marketingtool Door een goed gebruik van trefwoorden (‘Tags’), een goede indeling van artikelen en een goede positionering in zoekmachines kan een weblog functioneren als krachtig marketinginstrument. Ik denk dat zbdigitaal erin geslaagd is de Zeeuwse Bibliotheek online in een innovatief daglicht te plaatsen bij zowel collega’s als klanten. Door consequent en actief te bloggen over actuele en relevante zaken win je aan geloofwaardigheid en wordt er meer en meer een beroep gedaan op de expert-functie. Als je regelmatig hoog in de zoekresultaten van zoekmachines opduikt associëren gebruikers jou en je organisatie ook met dat onderwerp. Ik denk dat zbdigitaal daar goed gebruik van heeft weten te maken, in relatief korte tijd. Het is belangrijk om te beseffen dat veel blogs en websites dat pas bereiken door er een of meerdere specialisten voor te in te huren. Zbdigitaal heeft geen budget en er is nooit hulp van buitenaf geweest. Transparantie, communicatie en de dialoog Bloggen is feitelijk een gesprek omdat het bezoekers de mogelijkheid biedt te reageren op uitspraken, vragen en artikelen. Door als blogger zelf ook actief deel te nemen aan conversaties op andere weblogs en platformen merk je dat mensen zelf ook weer actiever worden. Weblogs die de schijn ophouden vallen snel door de mand, eerlijkheid is een vereiste. Je kunt vanzelfsprekend niet schrijven over kwesties die intern moeten blijven. Persoonlijke aanvallen zijn ook niet wenselijk. Maar de kracht van een weblog ligt in authenticiteit. Je geeft de organisatie daarmee een menselijk gezicht. (zie ook de bronnen in de paragraaf ‘verder lezen’.) Zoekmachine-optimalisatie Zoekmachine-optimalistie (SEO) is feitelijk een onderdeel van het marketingaspect maar verdient het om apart genoemd te worden. Online vindbaarheid zou veel en veel meer aandacht moeten krijgen dan nu het geval is. Ik kan talloze voorbeelden geven van de goede vindbaarheid van zbdigitaal in verhouding tot andere websites en weblogs. Een weblog is bij uitstek geschikt om je zichtbaarheid en vindbaarheid op internet te verbeteren. Als je kiest voor een
Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

12

bepaalde thematiek en invalshoek kun je gewenste doelgroepen snel bereiken. Presentatie Weblogs kunnen gebruikt worden voor allerlei presentatiedoeleinden. Je kunt er bijvoorbeeld speciale collecties mee presenteren (met goede online vindbaarheid als voordeel). De vakreferenten van de UB Groningen gebruiken een weblog om hun functie te presenteren en boeken online te bespreken. Je kunt een weblog zelfs inrichten als webopac. Kosten en opbrengsten: de ROI van weblogs Vanaf 11 november 2005 heb ik 1125 bijdragen ‘gepost’ op zbdigitaal. Het gaat daarbij om zowel lange als korte bijdragen. Het is voldoende tekst om een boek mee te vullen. De vraag werpt zich snel op hoeveel tijd dit alles heeft gekost. Het antwoord daarop is kort: heel veel tijd. In de marketingwereld wordt vaak gesproken over de ‘Return on Investment’ (ROI) van weblogs. Die is lastig vast te stellen. Zeker in de non-profit sector. Boeken als ‘Naked Conversations’ maken echter duidelijk dat bloggen een organisatie veel goeds kan brengen. Ik hoop dat de voorbeelden uit de vorige paragrafen dit ook aantonen. Hoeveel tijd je investeert in het onderhouden van een weblog is afhankelijk van de aanpak die je kiest. Het is geen verplichting om dagelijks ‘te posten’. Er zijn geen voorschriften voor de lengte van bijdragen. Er bestaan geen regels voor de aankleding van een blog. Ik heb er voor gekozen om wel dagelijks te posten, soms zelfs meerdere malen. Het schrijven en plaatsen van de berichten kost me doorgaans niet meer dan 3060 minuten. Ik schat dat ik 80-90 procent van de berichten buiten werktijd heb geplaatst. De publicatie-tijdstippen kan ik desgewenst ook tonen in Blogger. Ik blog vooral omdat ik er veel plezier in heb. Ik blog zoveel omdat mijn huidige privé-situatie dat toestaat en het nooit ontbreekt aan inspiratie. Door zelf intensief gebruik te maken van attendering in de vorm van RSS-feeds, via de persoonlijke startpagina Netvibes, ben ik relatief weinig tijd kwijt aan het vergaren van informatie. Door veel gebruik te maken van ‘knippen en plakken’ wordt de investering in tijd verder ingeperkt. Aan de andere kant is het zo dat het informatieaanbod overweldigend is. Het is verleidelijk om de RSS-feeds van vele relevante sites te volgen, met als gevolg dat je dagelijks honderden feeds scant. Dat kost uiteindelijk de meeste tijd. Je kunt dat aanbod natuurlijk zelf sturen door het aantal feeds waarop je je abonneert te beperken. Als je echter streeft naar relevante attendering en interessante berichtgeving moet je jezelf niet beperken tot nieuwsbronnen die je lezers ook al raadplegen. Dan moet je een stap verder gaan. De Zeeuwse Bibliotheek heeft 8 uur beschikbaar gesteld voor zbdigitaal. Dat is in principe voldoende. Als je alle activiteiten eromheen echter ook zou willen formaliseren zou je er een volle fte op kunnen baseren. Commerciële organisaties doen dit steeds vaker en noemen de uitvoerende medewerker ‘conversatie architect’ of ‘community evangelist’. Zo’n medewerker blogt, monitort reacties
Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

13

van bezoekers, reageert zelf elders, communiceert via alle digitale kanalen en houdt in de gaten hoe en in welke mate de eigen organisatie op het web genoemd wordt. De medewerker filtert relevante informatie uit het grote aanbod en attendeert collega’s hierop, de medewerker experimenteert met nieuwe tools en mogelijkheden en probeert de beste tools aan te dragen als hulpmiddel voor de eigen organisatie. Het is in feite wat ik zelf ook doe voor zbdigitaal en de Zeeuwse Bibliotheek maar dan grotendeels buiten werktijd. Dat is een persoonlijke keuze. Je kunt er ook minder tijd in investeren door minder werk maken van het zoeken naar bijpassende afbeeldingen en blogtools bijvoorbeeld. Je bezuinigt daarmee wel op kwaliteit. Het is goed om te beseffen dat het gebruik van blogsoftware volledig gratis is. Dat geldt ook alle aanvullende software, zoals de widgets, de zoekfunctie van Google, enz. De kosten van het ontwerp, implementatie en onderhoud van bestaande websites van de ZB zijn relatief hoog. De kosten van een weblog zijn nihil, afgezien van de arbeidsuren. Veel factoren kunnen niet in geld worden uitgedrukt. In hoeverre heeft zbdigitaal goede PR opgeleverd? In welke mate bespaart het leren door bloggen op investeringen in bijscholing voor de betrokken medewerker? Het is moeilijk te bepalen. Conclusies en aanbevelingen M.i. is de meerwaarde van bloggen groot. Ik denk zbdigitaal zijn meerwaarde voldoende heeft bewezen om te handhaven als doel en middel in de Zeeuwse Bibliotheek. Op termijn zou een of meerdere weblogs kunnen fungeren als vervanging van meer statische communicatiemiddelen als pagina’s op intranet, nieuwsbrieven of powerpoints voor presentaties (weblogs worden ook steeds vaker ingezet als tool voor media-educatie om de interactiviteit en samenwerking tussen de cursisten te verbeteren). Het verdient de aanbeveling een weblogfunctie te integreren in de website(s) van de Zeeuwse Bibliotheek. De functionaliteit zou bijvoorbeeld goed van pas komen in het project Romanadvisering. De betrokken werkgroep buigt zich momenteel over de mogelijkheden. Het is van belang dat recente ontwikkelingen goed in de gaten worden gehouden: ze volgen elkaar in hoog tempo op en laten eigenlijk niet toe dat je er op voorhand uitgebreide projectplannen aan wijdt. Inzetten en experimenteren is het credo. Anno 2007 is het heel normaal dat je zaken uitprobeert. Het internet is dynamisch. Bibliotheken nog te statisch. We moeten erkennen dat we de controle op informatie en presentatie moeten delen met ons publiek. Als we dat niet doen hebben we een probleem. Weblogs zijn daar maar een klein onderdeel van. En zbdigitaal? Zbdigitaal heeft een vrijblijvend karakter maar het is soms jammer dat veel bevindingen en ontdekkingen waarover ik schrijf op het blog niet (kunnen) worden gebruikt in de organisatie. Collega’s informeren regelmatig naar handige software en tools maar de verworven kennis op het gebied van contentbeheer, online marketing en pr/contacten wordt veel minder benut. De enige interne verwijzing is te vinden op een subpagina van het intranet. Ik hecht veel aan de redactionele vrijheid die ik nu heb en denk zelf dat ik daar goed mee omga. Dat neemt niet weg dat de positionering van zbdigitaal heroverwogen zou kunnen worden en dat het bloggen als zodanig beter
Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

14

verankerd zou kunnen worden in de werkprocessen en informatie-infrastructuur van de Zeeuwse Bibliotheek. De content staat nu immers op servers van een externe partij en is niet gekoppeld aan een domein van de Zeeuwse Bibliotheek, terwijl het blog wel zeer regelmatig opduikt op websites en in zoekmachines. De kennis over bloggen is eenvoudig over te dragen. De status van het blog is nu kwetsbaar. Het is aan de organisatie om vast te stellen in hoeverre die kwetsbaarheid wenselijk is. Edwin Mijnsbergen Informatiediensten en Collecties Versie 24 juni 2007

Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

15

Verder lezen 1. Weblogs as a marketing communications tool Julien Mohr http://www.aboutblank.nl/images/dissertation_julien_mohr.pdf 2. The Hyperlinked organization Michael Stephens http://www.techsource.ala.org/blog/2006/11/the-hyperlinked-organizationradical-transparency-crummy-meetings-micromanagement.html 3. Weinberger, David. Everything Is Miscellaneous: The Power of the New Digital Disorder. New York: Times Books, 2007 4. Scoble, Robert, and Shel Israel. Naked Conversations: How Blogs Are Changing the Way Businesses Talk with Customers. Hoboken, N.J.: John Wiley, 2006. 5. Stephens, Michael. Web 2.0 & Libraries: Best Practices for Social Software. Library technology reports, v. 42, no. 4. Chicago, IL: ALA TechSource, 2006. 6. To blog or not to blog. http://sharynheili.wordpress.com/2006/12/18/to-blog-or-not-to-blog/ 7. Blogs and libraries succes stories http://www.libsuccess.org/index.php?title=Blogs 8. Blogging in the Enterprise http://tinyurl.com/wtnos 9. A corporate guide to the global blogosphere www.edelman.com/image/insights/content/WhitePaper011107sm.pdf

Zbdigitaal, het eerste weblog van de Zeeuwse Bibliotheek Evaluatie november 2005- juni 2007 Edwin Mijnsbergen, Zeeuwse Bibliotheek, 23 juni 2007

16