informatieprofessional 3.

0

c olumn
niet iedereen het daarmee eens. Als hij weer eens niet begrepen werd, trok hij zich in stilte in zijn kamertje terug. Het valt niet mee met zulke buren, dacht hij toen.

Informatieprofessional 3.0
Automatiseerder 1.0
Ik ben oud genoeg om het te durven bekennen: ik heb computerwetenschappen gestudeerd. Niet dat die machine haar geheimen ooit helemaal prijsgaf, maar dankzij Fortran en Cobol kon ik er uiteindelijk meer mee produceren dan warmte. De kennismaking met systeemanalyse en -ontwerp was zo mogelijk nog frustrerender: van SDM heb ik alleen onthouden dat elke nieuwe versie een alsmaar dikker boekwerk opleverde. Business en IT bleven vreemde buren voor elkaar: de automatiseerder 1.0 confronteerde de organisatie meer met de ingewikkeldheid en beperkingen van de computer dan dat hij (was er ook een ‘zij’ in die tijd?) de ogen opende voor de businessmogelijkheden ervan. Hoeveel van zijn erfelijk materiaal heeft de tijd overleefd?

Informatieprofessional 3.0
Ten langen leste had ik mijn ordening gevonden: richten, inrichten en verrichten enerzijds en business, informatie/communicatie en technologie anderzijds vormden de assen van mijn visie op de informatieprofessie. Het Amsterdams Informatie Managementraamwerk, het negenvlak, werd, meer nog dan mijn uithangbord, mijn lot. Maar ik ontdekte ook meer: dat ordening niet volstaat, dat het verstandige gebruik van informatie belangrijker is dan het amechtig produceren ervan en dat ook informatiemanagement uiteindelijk draait om waardecreatie. De informatiseerder anno nu kan zich niet langer beperken tot zijn rol als verbinder. Als een organisatie de strategische waarde van informatie voluit wil (en moet!) exploreren en exploiteren, moet de informatieprofessional 3.0 een volwaardige businesspartner worden. Hiertoe behoeft hij communicatieve vaardigheden om met de business echt in dialoog te treden. Boven op zijn semantische kennis van processen en structuren, moet zijn kennisarsenaal bestaan uit episodische kennis, gebaseerd op ervaring, gebeurtenissen en verhalen. Maar vooral: hij dient voor alles in termen van businesswaarde te denken en daar consequent naar te handelen. Wil de informatieprofessional 3.0 opstaan?

Informatiseerder 2.0
Onder meer het intrigerende (en nog steeds aanbevelenswaardige) boekje Data and reality van William Kent bracht mij tot nieuw inzicht: niet de complexiteit van de computer, maar de afbeelding van de werkelijkheid in ‘informatie’ was mijn studieobject. Dat bleek niet alleen een erg efemeer begrip (‘Information is the difference that makes a difference’, gaf Gregory Bateson als veelzeggende definitie); die moeilijk te vatten realiteit schreeuwde ook om heuristisch in plaats van algoritmisch denken. Mijn werkzame leven bestond opeens net zoveel uit afleren als uit bijleren. De business en de automatiseerder kregen plots een nieuwe buur tussen hen in wonen: de informatiseerder 2.0. Met Informatie als voornaam, koos hij voor achternamen als Analyst, Architect en, o ironie, Manager. Hij beweerde zijn buren met elkaar te leren praten en verhief ‘informatie’ tot een kunde, al was

»Informatiseerder anno nu kan zich niet langer beperken tot zijn rol als verbinder«

prof. dr. Rik Maes

is hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en oprichter van de Academy for Information & Management. E-mail: r.e.Maes@uva.nl.

55

1208-55 Infoprof column.indd 55

17-09-12 18:28

informatie / oktober 2012