You are on page 1of 9

Samenvatting ICT-strategie en –organisatie

De businessdiscussie Hoe kan de onderneming het best gebruik maken van ICT en hoe kunnen ICT en de ICT-functie hierbij ondersteunen. Het Strategic Alignment Model (4 onderdelen) De bedrijfsstrategie missie van de onderneming onderscheidende competenties governance (allianties en samenwerking met derden) De ICT strategie van anderen governance (zelf doe of uitbesteden) De bedrijfsstructuur organisatiestructuur bedrijfsprocessen en hun samenhang vaardigheden om de strategie uit te voeren De ICT structuur ICT architectuur uitvoerende ICT processen beschikbare individuele vaardigheden visie op voor de onderneming relevante technologieën ICT competenties die de onderneming onderscheidend maakt

Voorbeelden:  Uitvoering van de bedrijfsstrategie: bedrijfsstrategie  bedrijfsstructuur  ICT structuur  Transformatie door technologie: bedrijfsstrategie  ICT strategie  ICT structuur  Benutting ICT potentieel: nieuwe ICT  bedrijfsstrategie  bedrijfsstructuur  Optimaliseren ICT service: nieuwe ICT  ICT strategie  ICT structuur

Invloed van ICT op de bedrijfsstrategie In de markt waarop de onderneming zich beweegt samen met andere partijen Het krachtenmodel van Porter  invloed van bestaande concurrenten (kan ICT onze positie versterken) o kostenbesparing o servicekwaliteit o product- en procesflexibiliteit o time-to-market  onderhandelingsmacht van afnemers (kan ICT afnemers binden) o nieuwe distributiekanalen o ketenmanagement
Pagina 1

prijsaanbod. traditionele ondernemingen of buitenlandse concurrenten o zijn het samenwerkingsverbanden o hoe solide is hun financiële basis o productaanbod. hoe ver zijn zij o werken zij samen met partners in de bedrijfskolom o in samenwerking met concurrenten zinvol Pagina 2 . welke merk. doelgroepen. mogelijke kanaalconflicten o welke intermediairs zijn actief in onze bedrijfskolom o is het zinvol om zelf een internetnavigator op te zetten  onderhandelingsmacht van leveranciers o welke producten lenen zich voor inkoop via internet o welke partijen in onze bedrijfskolom zijn al actief op internet o is het zinvol om zelf een internetnavigator op te zetten  invloed van bestaande concurrenten o welke initiatieven ontplooien onze concurrenten in de bedrijfskolom o zijn dat experimenten.   onderhandelingsmacht van leveranciers (kan ICT onze inkooppositie versterken) o uitbesteding diensten o expertise. alarmservice etc. potentiële toetreding van nieuwe aanbieders (kan ICT hiertegen een barrière vormen) o internetstartups o infomediairs o financiële portalen potentiële substitutie van producten door nieuwe In de markt waarop de onderneming zich beweegt samen met andere partijen bij e-business  potentiële toetreding van nieuwe aanbieders o welke internetbedrijven zijn actief in onze product-marktcombinaties o zijn dat internetstartups. serviceaanbod o effect van internet op distributiekanalen.en prijsstrategie o mogelijke bedreiging in onze traditionele distributiekanalen o huidige effect op de markt en het potentiële effect op onze positie bij ongewijzigd beleid  potentiële substitutie van producten door nieuwe o worden de producten die via nieuwe middelen worden aangeboden door afnemers gezien als nieuwe o zijn het andere producten of zijn het nieuwe varianten op bestaande producten o huidige effect op de markt en het potentiële effect op onze positie bij ongewijzigd beleid  onderhandelingsmacht van afnemers o welke van onze doelgroepen zijn al actief op internet o welke van onze producten lenen zich primair voor internet o imago merk.

b.m. reizen boeken via internet.m. ontwikkelen verbeterde versies Invloed van ICT op de marktpositionering Bepalen van de kerncompetenties  Customer Intimacy (focus op customer relationship management) o klantenfocus. ICT infrastructuur bestaat uit: De gegevensinfrastructuur  gegevens die gemeenschappelijk zijn voor diverse bedrijfsonderdelen  gegevens over gemeenschappelijke afnemers die door verschillende werkmaatschappijen worden beleverd  gegevens over producten die intern worden geleverd  afspraken en procedures over de inhoud en beheer van de gegevens Pagina 3 . de bedrijfsprocessen die de onderneming uitvoert om haar product/dienst samen te stellen en te leveren  kosten verlagen  snelheid en kwaliteit van de uitvoering vergroten  dwarsverbanden leggen tussen processen binnen en buiten de organisatie (ter ondersteuning van concurrentiestrategieën) Voorbeelden:  koppelen van historische en actuele klantgegevens in klantprofielen d.v. klantendevotie en serviceoriëntatie benodigd o veel klanten benodigd i. CRM systemen  automatiseren van klantprocessen (elektronisch betalen en beleggen. DVD. besturen assortiment en voorraad via logistiek systeem van de afnemer o door klant zelf calculeren van verzekeringsbedragen In de activiteiten.of dienstenassortiment dat de ondernemer aanbiedt   Door gebruik van ICT kan aan een bestaand product waarde worden toegevoegd voor de afnemer De toegevoegde ICT component kan als zelfstandige (informatie)dienst worden aangeboden o actueel handboek van een auto op CD-ROM. website o online regelen van de orderverwerking. kostendekking  Product Leadership (focus op productinnovatie) o markt verrassen met steeds nieuwe producten  Operational Excellence (focus op infrastructuur management) o gericht op kostenreductie en kostenbeheersing o standaardisatie van uitvoerende processen De infrastructuurdiscussie Op welke wijze dient het gebruik van ICT in een organisatie te worden bestuurd.v.v. softwareondersteuning via internet)  registratie van storingen bij producenten van kapitaalgoederen t.In het producten.

Zie hiervoor het overzicht op de pagina’s 94 en 95.en verwerkingssystemen  hardware en software benodigd voor opslag en gebruik van gemeenschappelijke gegevens of voor het gebruik van de infrastructurele applicaties De communicatie(netwerk)-infrastructuur  gemeenschappelijke voorzieningen voor communicatie (van gegevens.en archiefsystemen) De infrastructuur van opslag. Wanneer is een voorziening infrastructureel? In sociaal opzicht Omdat er veel gebruikers zijn die hun gedrag moeten aanpassen als de infrastructuur verandert In technisch opzicht Omdat op de infrastructuur veel verschillende voorzieningen zijn aangesloten die mogelijk moeten worden aangepast als een nieuwe component aan de infrastructuur wordt toegevoegd In economisch opzicht Omdat de voordelen niet altijd kwantificeerbaar zijn en vaak niet op korte termijn kunnen worden gerealiseerd Pagina 4 . berichten. tekst. gesproken woord etc. personeelsmanagement.) tussen de bedrijfsonderdelen en met de buitenwereld De organisatie-infrastructuur  de afspraken en procedures die zijn verbonden aan de bovenstaande componenten  organisatievormen die nodig zijn om de kennis over toepassing van ICT in het concern te kunnen uitwisselen  afspraken over planning en financiering van ICT voorzieningen  deskundigen De inhoud van de diverse structuren is niet eindig.De applicatie-infrastructuur  applicaties die door diverse bedrijfsonderdelen worden gebruikt (ERP en CRM systemen)  applicaties voor ondersteunende bedrijfsfuncties (systeem voor financiële administratie.

ICT infrastructuur is gelaagd Afdeling  Businessunit  Onderneming  Bedrijfstak  Maatschappij ICT infra architectuur (vertaling van de businessdoelstellingen en –eisen naar ICT) bestaat uit: Businessarchitectuur Een vertaling van de businessvisie naar producten. Pagina 5 . Welke bijdrage kan ICT leveren om dit te verbeteren.) maakt dit onderscheid en op welke wijze kan ICT deze waarde verder vergroten o Proces: wat zijn de identiteitsbepalende processen en door welke kenmerken onderscheiden zij zich van de concurrenten. product.en verwerkingssystemen of –platforms en netwerken) in functionele termen met de nadruk op de onderlinge samenhang en interactie tussen deze voorzieningen Benadering ICT infrastructuur volgens Carr (2003)  ICT doet er eigenlijk niet meer toe want er kan amper concurrentievoordeel mee worden behaald vanwege:  ICT wordt steeds meer gestandaardiseerd en dus homogeen  ICT laat zich goed en voor steeds lagere kosten reproduceren en opschalen  ICT is c. vermijd onnodige kosten  loop niet voorop maar volg  let op zwakke plekken en beheers de risico’s (bv infrastructurele technologie niet meer beschikbaar) ICT innovatiestrategie  Op welke wijze (in welke markt. wordt een transport. bedrijfsprocessen en organisatie en hun onderlinge samenhang Informatiearchitectuur Een ordening van de informatievoorzieningen (met name applicaties en gegevens) in functionele termen met de nadruk op de onderlinge samenhang en interactie tussen deze voorzieningen Technische architectuur Een ordening van de technische voorzieningen (met name opslag. Kostenbesparingen en universele bruikbaarheid zijn dus belangrijker dan het onderscheidende vermogen met maatwerkapplicaties Voor het management  geef minder uit. bediening etc.q.en distributiemiddel voor standaardapplicaties (vooral door internet) en een transportmiddel is veel meer waard als het wordt gedeeld dan wanneer het geïsoleerd wordt gebruikt  ICT bedrijven manifesteren zich meer en meer als nutsbedrijven die een breed scala aan bedrijfsapplicaties leveren via internet  Veel bedrijven vervangen hun maatwerkapplicaties door standaardapplicaties. product op proces) onderscheidt of wil de onderneming zich onderscheiden o Product: wat zijn de onderscheidende kenmerken van dit product voor de klant en hoe kan ICT die versterken o Marktsegment: welke klantwaarde (imago.

Pagina 6 .

v.m. gebruik. nieuwe media o Innovatie in het product: bv toegevoegde (informatie)diensten aan het product en productvernieuwing door biotechnologie mede dankzij ICT o Innovatie in het proces: bv versnelling van R&D processen. ketenautomatisering Investeringsbeoordeling  Het instrument Information Economics o Voorbereiding  Welke investeringsprojecten zullen in beschouwing worden genomen  Aan welke rendementsnormen dienen de investeringen te voldoen  Afspraken maken over standaardtarieven voor de begroting en verrekening van kosten  Opstellen plan en tijdschema voor de volgende stappen  Vaststellen aanpak en de rollen van de betrokkenen daarin Pagina 7 .  Waardecreatie door innovatie o Innovatie op de markt: nieuwe doelgroepen en nieuwe distributiekanalen mede d.De economiediscussie De economiediscussie bestaat uit: De toegevoegde waarde van ICT  Waardecreatie voor de klant o Levert ICT een bijdrage aan een passende klantgerichte prestatie op het moment van de waarheid o Levert ICT een bijdrage aan het klantbehoud o Wordt voldoende ingespeeld op de waardeketen (selectie. in stand houden en vervanging) van de klant o Kan ICT helpen de klant meer individueel (tegen zo laag mogelijke kosten) te bedienen o Helpt ICT een vertrouwensrelatie met de klant op te bouwen en te behouden (bv betrouwbare betaalsystemen)  Financiële waarde creëren o Return on investment o Economic value added (vrije cashflow) o Aandeelhouderswaarde  Waardecreatie in processen o Identiteitsbepalende processen: uniek voor de onderneming en onderscheidend op de markt o Prioriteitsgenietende processen: bv uit het oogpunt van geformuleerde ondernemingsdoelstellingen o Op de achtergrond dienende processen: ondersteunend voor de bovenstaande processen o Noodzakelijke processen: bv omdat de wet het vereist terwijl er geen direct ondernemingsdoel mee wordt beoogd. aankoop.

andere positionering in de bedrijfsketen of nieuw synergiestreven binnen de onderneming Benchmarking Het vergelijken van de eigen ICT prestaties met die van anderen. upgrading naar nieuwe technologiestandaards of uitbreiden van de capaciteit  Transformatie o Lange termijn investeringen bv als gevolg van verandering in het businessmodel. zie pagina 126/127 o Waarden investeringsprojecten  Opstellen ROI berekeningen o Beoordelen portefeuille  Presentatie projecten aan managementteam o Besluitvorming  Overwegen voorstellen door managementteam en vaststellen capaciteits. Voorbeelden zijn:  Kosten en prestaties van computercentra  Kostenniveau in relatie tot algemene omzet.en kostenniveau in de branche  Total cost of ownership van kantoorwerkplekken De organisatiedisucssie De organisatiediscussie bestaat uit: Taken en taakverdeling  Besturing o Betreft de managementtaken binnen de ICT functie o Lijnmanagement bepaalt de doelstellingen uitgangspunten  Systeemontwikkeling en –invoering o Lijnmanagement heeft de beslissende verantwoordelijkheid  Beheer van gegevens en informatiesystemen o Lijnmanagement heeft de beslissende verantwoordelijkheid maar wordt in belangrijke mate gedelegeerd aan de gebruikers  Beheer en exploitatie van faciliteiten o Betreft de faciliteiten voor opslag en verwerking van gegevens en voor communicatie (hardware. software . netwerken) Voor een beschrijving van alle werkzaamheden zie pagina 162 t/m 164 en bijlage A Pagina 8 .en budgetruimte Soorten ICT investeringen:  Procesverbetering o De gewone ICT investeringen in bedrijfsapplicaties  Experimenten o Nieuwe bedrijfsapplicaties of toepassen van nieuwe technologie  Vernieuwingen o Vervangingsinvesteringen. nieuwe productlijn.o Vaststellen en wegen beoordelingsfactoren  Betreft de factoren die de toegevoegde waarde van de investering kunnen beïnvloeden (zowel in positieve als negatieve zin).

ICT governance  Goed huisvaderschap rekening houdend met alle belanghebbenden bij de ICT functie  Het dusdanig inrichten van het besturingsmodel van de onderneming en de informatievoorziening dat verantwoording kan worden afgelegd over het reilen en zeilen van de onderneming Besturingsrelaties:  Tussen de leiding van het concern en de leiding van de bedrijfsonderdelen  Tussen de bedrijfsonderdelen en de ICT service unit  Tussen de leiding van het concern en de ICT service unit Zie voor de inhoud van deze relaties pagina 177 t/m 185.Structuur ICT organisatie  In kleine organisaties o Aantal ICT deskundigen is klein  Ondersteuning van gebruikers  Functioneel beheer  Eerstelijnszorg voor de hulpmiddelen en contacten met externe dienstverleners o Besturing ICT functie door directeur of afdelingshoofd  In middelgrote organisaties o Afdelingshoofden zijn verantwoordelijk voor hun deel van de informatievoorziening met ondersteuning van een ICT afdeling o ICT afdelingen met meerdere deskundigen en een ICT manager o Stuurgroep ICT  In grote organisaties o Meervoudige of gelaagde besturing o Unitmanagement  Portefeuillehouder voor ICT in de Raad van Bestuur  Centrale ICT staffunctie  Units hebben eigen ICT staf  In unitdirectie is een portefeuillehouder voor ICT  Gemeenschappelijke service eenheid voor ICT dienstverlening o Uitvoeren ICT managementtaken  De unit informatiemanager (ICT manager)  De concern informatiemanager  De manager ICT dienstverlening Zie voor de taken. Pagina 9 . positionering en competenties van de laatstgenoemde functionarissen pagina 170 t/m 176.