‘Esther durft bergen te verzetten en doet dat ook, desnoods met haar blote handen.

’ – Kluun
Esther Jacobs (1970) heeft geen baan, relatie, geld, pensioen, rijke familie of andere zekerheid. Toch reisde ze door meer dan honderd landen, zamelde miljoenen euro’s in voor goede doelen, woont op een tropisch eiland en werkt slechts enkele maanden per jaar. Iedereen kent haar actie Coins for Care, waarmee ze rondom de invoering van de euro overgebleven buitenlandse muntjes inzamelde voor goede doelen. Daarna zette ze de vastgeroeste goededoelenwereld op zijn kop met haar roep om meer transparantie. Ten slotte werd ze weggepest van een onbewoond eiland tijdens het realityprogramma Expeditie Robinson. Ondanks alle tegenslagen en tegenwerking bleef Esther glimlachen. Ze wist uiteindelijk de situatie naar haar hand te zetten en haar doelen te bereiken. Hoe doet ze dat? En kunnen wij daar iets van leren? Aan de hand van haar ervaringen en de meest gebruikte excuses neemt Esther ons mee langs de pieken en dalen die we allemaal tegenkomen in ons leven. Ze laat zien dat er nooit een excuus is wanneer je iets écht graag wilt.

Excuus?
Wat is jouw

Wat is jouw Excuus?
Esther Jacobs

Esther Jacobs

‘Onze heldin; ze waren zo onredelijk tegen haar op dat Robinson-eiland, ze had geen schijn van kans. Ze bleef maar menselijk en aardig. Hoe doet ze dat toch?’ – Linda de Mol ‘Esther Jacobs heeft veel losgemaakt in de goededoelenwereld. Ik heb bewondering voor haar strijd om meer transparantie en de resultaten die ze heeft bereikt.’ – Morris Tabaksblat ‘Het is Esther gelukt veel publiciteit te genereren met weinig middelen, dat zegt veel over haar vindingrijkheid en inzet. Dat ze door haar sterke rechtvaardigheidsgevoel niet altijd de makkelijkste weg kiest, is voor mij zeer herkenbaar.’ – Peter R. de Vries ‘Deze tijd heeft behoefte aan mensen die uit het gangbare durven stappen, grenzen verleggen en nieuwe mogelijkheden vorm geven. Esther Jacobs is zo iemand.’ – Herman Wijffels

www.watisjouwexcuus.info www.estherjacobs.info www.awbruna.nl

9

789022 996584

Geen geld Geen baan Geen tijd Geen probleem!

Voor het populaire reality-tv-programma had ik wekenlang moeten overleven op een onbewoond eiland van Maleisië. Ik had het altijd al een bijzonder nummer gevonden. besloot ik nog even te spijbelen en kocht het eerste het beste ticket naar Amerika. Het kan binnen een jaar zijn.. maar er staat ons een ramp te wachten. Mijn twaalf jaar jongere broertje woonde al een paar jaar in een kunstenaarsgemeenschap in North Carolina. Maar stel dat er echt iets zou gebeuren? Met de aarde. Was je held of heldin van je eigen verhalen. Nu zat ik in het vliegtuig voor een onverwacht en ongehaast bezoek. Keek je niet meer benauwd naar de klok aan de muur. al was het dan maar voor een dag? Zou de toekomst niet langer je denken beheersen..Wat is jouw excuus? Drieënhalve week eerder dan verwacht kwam ik thuis van Expeditie Robinson. Heb je enig idee wat het met je zou doen. dacht ik na. Hoewel ik steeds van plan was geweest hem op te zoeken. Ik had me nog nooit zo levend gevoeld! Toen ik zestien was. maar doet het je stiekem geen pijn.. waardoor er een speciale band tussen ons is ontstaan. en had je voor angst geen ontzag. Met een luisterend oor voor het kind in jezelf. ‘Ik weet niet precies hoe of wanneer. doe gewoon de dingen die je wilt doen. was het er nooit van gekomen.. maar houd dit wel in je achterhoofd als je iets leuks of belangrijks lang uit wilt stellen. We verbannen de dromen naar morgen en later.’ vertrouwde ze me toe. en leefde je voor het moment. of met mij? Als er nooit meer een morgen zou zijn. Op mijn iPod speelde het liedje Nooit meer een morgen van Marco Borsato. Omdat niemand wist dat ik al terug was in Nederland. Mijn kleine broertje had van zijn veertiende tot zijn zeventiende bij mij in huis gewoond. maar luisterde nu eigenlijk voor het eerst echt naar de tekst: ‘Wat zou je doen als er nooit meer een morgen zou zijn?’ Terwijl ik door het vliegtuigraampje naar buiten staarde. zou je eindelijk weer zijn wie je bent. Het idee dat ik deze dag beleefde alsof het mijn laatste was. En de zon viel in slaap met de maan. Tot dan toe had ik altijd als vanzelfsprekend aangenomen dat mijn hele leven nog voor me lag. vertelde mijn helderziende buurvrouw dat de aarde binnen een paar jaar zou vergaan.’ gaf ze me als advies mee. kwam je los uit de greep van de tijd? Zouden zorgen niet langer je leven bepalen. of nog tien jaar duren. als je nog maar een dag zou bestaan? Zou je hart zich weer vullen met vuur? Van de eeuwige schaamte bevrijd. Dit was de eerste keer dat ik werd geconfronteerd met het idee van gelimiteerde tijd. ‘Trek je er niets van aan. dat je dan pas zou doen wat je altijd al wou? Als er nooit meer een morgen zou zijn. gaf me enorm veel energie. Stel dat dit om de één of andere reden mijn laatste dag zou zijn? Hoe zou ik die willen doorbrengen? Tot mijn verbazing kwam ik tot de conclusie dat ik precies zou doen wat ik op dit moment aan het doen was: mijn broertje opzoeken! Dit ontroerde me tot diep in mijn ziel. Marco Borsato Nooit meer een morgen  .

We probeerCommun icatie. Een grote financiële klapper zou mijn oudedagsvoorziening betekenen. maar dat lukt je nooit. maar ging ik ook vaak op mijn bek. Met een aantal gelijkgestemden richtte ik daarom eind 2003 de Donateursvereniging op. heeft het me onbewust toch beïnvloed. ‘Een briljant idee. Tot mijn verbazing en frustratie stuitte ik op enorme tegenwerking vanuit de gevestigde orde in de goededoelenwereld. Ik reisde door Brazilië. Zo heb ik ooit een wensenlijstje gemaakt met de landen die ik graag wilde bezoeken. Omdat ik geen budget had. niet gespaard. ap ril 2004 Foto: Pat Hesse 06 Sis juni 20 geld Deze levensinstelling gaf me de kans om dingen te doen die normaal gesproken niet logisch zouden zijn. maar zorg ik tot op de dag van vandaag dat ik altijd net genoeg verdien om van te kunnen leven. maar stond open voor wat er op mijn pad kwam en probeerde zo veel mogelijk in het nu te leven. Rondom de invoering van de euro kwam ik op het idee om het overgebleven buitenlandse muntgeld in te zamelen voor goede doelen. ook periodes dat ik dacht: waar ben ik mee bezig? Al mijn vrienden hadden goede banen en begonnen een gezinnetje. Ik probeerde steeds nieuwe dingen en stak mijn energie in vaak onmogelijke projecten. en die heb ik met beide handen aangepakt. Daarom heb ik ook geen pensioen opgebouwd. Door alle reizen groeide langzaam het besef dat ik ook ooit nog een keer iets goeds wilde doen. Ik had geen idee waar ik aan begon. De tegenstand werd zelfs nog erger toen ik na de inzameling van vele miljoenen euro’s vragen ging stellen over wat goede doelen eigenlijk deden met het ontvangen geld. maar werkte als freelancer aan projecten van hooguit een paar weken. deed ik alles anders en dat werd niet altijd op prijs gesteld. Alles liep echter anders dan ik dacht. Bij gebrek aan een ombudsman voor goede doelen werd ik het informele aanspreekpunt voor duizenden donateurs. woonde een tijdje op een tropisch eiland en zwom met wilde dolfijnen. vooral zakelijk. Het voelde zo geweldig om mijn dromen waar te maken! 10 11 . Er waren. Maar ik zag een kans. Laat ik het maar eerlijk toegeven: ik ben Coins for Care begonnen om er zelf ook geld aan te verdienen. Ik dacht niet na over een carrière of pensioen. Ook heb ik zelf een vliegtuig en helikopter bestuurd en maakte ik een parachutesprong met vrije val. Daardoor leerde ik veel. Binnen een paar jaar heb ik toen mijn top tien afgevinkt. ‘We hebben het recht te weten wat er met ons geld gebeurt!’ en ‘hoe weet ik nu wat een goed goed doel is?’ schreven mensen uit het hele land me. was ik volkomen onbekend en bovendien had ik totaal geen budget. Ik plande geen dingen op de lange termijn.Wat is jouw excuus? Wat is jouw excuus? Hoe zou je je leven inrichten als je van tevoren wist dat je tijd beperkt was? Hoewel ik niet echt in het doemscenario voor de aarde wilde geloven. Als 28jarige marketingconsultant had ik geen ervaring met grote projecten. Ik wandelde de beroemde Inca Trail in Peru om de prachtige ruïnes van de heilige stad Machu Picchu te bezoeken. wist ik niets van de goededoelenwereld of van geldverwerking. Ik koos voor een korte opleiding en ging daarna niet in loondienst. Het was schokkend te ontdekken dat goede doelen in Nederland niet worden geregistreerd of gecontroleerd.’ kreeg ik keer op keer te horen.

De meeste mensen leren van fouten die ze zelf maken. Ik deed veel ervaring op met de media en free publicity. Ik had me niet gerealiseerd dat dit realityprogramma heel andere schijnwerpers op me zou zetten. Of misschien wel op weg naar een nieuw avontuur.. Ik heb grote successen behaald. verliezers een excuus. vertel ik steeds een deel van mijn verhaal..Wat is jouw excuus? Wat is jouw excuus? den de zeer gesloten goededoelenwereld transparanter te maken.. Deze olietanker kwam echter erg moeizaam in beweging. Het mooie van een buffet is dat je zelf kunt kiezen wat je wel en niet opschept. Ik heb mezelf onder extreme omstandigheden leren kennen. Dit boek is absoluut geen handboek of to do-lijst. zo is er voor elk wat wils.. je dromen achterna te gaan en dingen te doen waarvan men zegt dat ze onverstandig of onmogelijk zijn. ‘Twee maanden zonder e-mail en telefoon. zonder vergoeding. aan Coins for Care en de Donateursvereniging. Ik vertel in dit boek eerlijk hoe het voelt om je hart te volgen. Dit boek is een selectie van mijn ervaringen. Alles bij elkaar werkte ik ruim zeven jaar meer dan fulltime. Een buffet bestaat uit veel verschillende gerechten. Als mijn verhaal een paar mensen een stapje verder kan helpen op hun eigen pad. Ik ontving een ridderorde voor Coins for Care. dat lijkt me wel wat!’ gaf ik als motivatie tijdens de selectieprocedure. dan is het voor mij de moeite waard. Soms is het echter makkelijker om te leren van de belevenissen van anderen. om die lang gekoesterde droom te verwezenlijken? Wat is jouw excuus om je droom NIET achterna te gaan? Foto: Dirk de Jong 12 13 ... Tekening: Ecocomics/LexDirkse Tekening: Ecocomics/LexDirkse Inmiddels is het 22 jaar na de doemvoorspelling van mijn buurvrouw en de aarde doet het gelukkig nog steeds! Ik heb in deze periode meer dan honderd landen bezocht en verhuisde uiteindelijk naar de Cariben. ‘Winnaars hebben een doel. Ik realiseer me nog dagelijks hoeveel ik hiervan heb geleerd en wat voor geluk ik heb gehad de juiste mensen en organisaties tegen te komen die graag wilden helpen en die echt een verschil hebben gemaakt. Ik vergelijk het liever met een buffet aan indrukken. maar ook veel teleurstellingen moeten incasseren. andere smaken zijn misschien nieuw. In elk geval hoop ik dat iedereen iets van zijn gading vindt en met een voldaan gevoel terug naar huis gaat. Aan de hand van de meest gehoorde excuses en mooie quotes die daar betrekking op hebben. Er zullen ook dingen bij zitten die je niet zo aanspreken. In 2005 meldde ik me aan voor Expeditie Robinson om even uit de schijnwerpers van de goededoelenwereld te zijn.’ is een bekend gezegde. Toch was ik verbaasd over de impact van een realityprogramma als Expeditie Robinson. probeer ik mensen en bedrijven te helpen hun dromen te realiseren. Ik heb met vallen en opstaan geleerd hoe de zakenwereld in elkaar zit en geef nu strategische workshops en motivational speeches over creativiteit. maar kreeg een rechtszaak aan mijn broek toen ik wilde stoppen met mijn vrijwilligerswerk. Door op een andere manier naar de wereld te kijken.

riep Marnix ineens dat hij een welkomstbrief had gevonden. een aantal opvallende persoonlijkheden. Op het moment dat we beseften dat we dat vlammetje zouden kunnen gebruiken om vuur te maken. Normaal gesproken zijn er bij Expeditie Robinson achttien kandidaten. We bekeken de inhoud: drie potjes met een klein beetje rijst.com Jeroen van Amelsvoor Fotografie ‘Er zijn mensen die liever ja zeggen en er zijn mensen die liever nee zeggen. kokospalmen en tropische vruchten waar ik op had gerekend. ‘Daar zullen we het mee moeten doen. een Belgische rechercheur en huisvader. Nu was ik echter alleen met Marnix. bij de grot afgezet door een bootje.. kale grot. niet in een soort grafkelder. waaide het net uit. We keken elkaar aan. We kregen verder geen instructies.’ zei ik tegen mezelf.’ Robinson Crusoë Daar zat ik dan.’ .. Zij die nee zeggen worden beloond door de veiligheid die ze bereiken.. We zetten de foto’s tegen de rotswand en bekeken onze collega’s bij deze expeditie. Door deze onverwachte wending voelde ik me een beetje verloren. man en vrouw. ‘Niet bepaald het tropische eiland met witte zandstranden. Zij die ja zeggen worden beloond met de avonturen die ze hebben. verdeeld over twee eilanden. ‘Eerst maar eens even kijken wat voor uitdaging er nu weer voor me ligt!’ pepte ik mezelf op. een paar vishaakjes. Aan de andere kant was ik nieuwsgierig. die niets terugzeiden. Het was een mix van jong en oud. Toen ontdekten we zestien houten fotolijsten in de kist.Keith Johnstone - 15 .’ Excuus 1: ‘Ik durf niet... Ik had me min of meer voorbereid op overleven in een tropische omgeving.. visdraad. op een piepklein verlaten eilandje ergens bij Maleisië. maar in de grot vonden we al snel een grote houten kist.’ mompelde Marnix. een machete. Terwijl ik de foto’s stond te bekijken om een beetje gevoel bij iedere persoon te krijgen. Foto: www. in een donkere. ‘Waar zijn deze andere kandidaten?’ vroegen we aan de cameramensen. bloem en olie. Ook hadden we nog een olielamp die ons van licht voorzag.hraudiovisuals. ‘Dat zijn vast de andere kandidaten!’ riep ik enthousiast. een zakmes en een bijl.’ concludeerden we. ‘Dat is een lekker begin.Excuus 1: ‘Ik durf niet. onder de indruk van de karige voorraad. een wok. een magnesiumstick.

terwijl hij zich verslagen omdraaide. dure camera’s. maar gaven geen antwoord.’ bedacht ik meteen daarna. ‘Het is in elk geval meteen duidelijk wie de baas is. De cameracrew.. Gedemotiveerd liepen we terug naar de grot.com met hun grote. Toen werd Jarno boos en riep met rode wangen: ‘Je hebt me WEL verstaan. Hier moesten we dus zien te overleven.hraudio 16 17 . zagen we een strandje met palmbomen. besefte ik dat de vishaakjes die we hadden gekregen onze enige kans waren op eten in deze omgeving. donker en onaantrekkelijk. hoe komen we dan aan eten?’ ‘Kun je vissen?’ vroeg Marnix hoopvol. ‘Of even gaan zwemmen? Ik heb het eigenlijk wel warm. Uiteindelijk besloten we de omgeving te verkennen. wat dan?’ siste ik tegen Marnix. ‘Hoe lang dan?’ De cameramensen stonden met hun camera’s en microfoons op ons gericht om onze reactie vast te leggen. ‘Het is gewoon niet eerlijk. Als we daarheen kunnen lopen en een paar ls.’ Hij las voor: ‘Esther en Marnix. ‘Dat houden we niet lang vol. Jarno riep weer: ‘Jullie mogen NIET verder. Het eilandje waar we op terecht waren gekomen bestond uit kale.Wat is jouw excuus? Excuus 1: ‘Ik durf niet. ‘Toen we aan kwamen varen met de boot. ‘Wat doen we nu?’ vroeg Marnix. Met zijn tweeën hadden Marnix en ik veel sneller vooruit kunnen komen. de andere kandidaten weten niet van jullie bestaan. begrepen?’ Ik raakte geïrriteerd door de verspilde energie en de beperkingen die ons werden opgelegd. dat is net uitgewaaid. want we waren al een paar uur onderweg. Ik schatte dat we maximaal een pond rijst en een pond bloem hadden. ‘Zullen we ons kamp opzetten?’ stelde Marnix voor. Door de adrenaline liepen we allebei ongecoördineerd heen en weer. ik kan je niet verstaan’ en deed net alsof ik verder liep. Kennelijk mochten ze niets tegen ons zeggen. Er groeide niets.. jullie mogen NIET verder!’ Marnix en ik keken elkaar aan na deze heftige reactie. We kwamen moeizaam vooruit.’ zeiden onze ogen tegen elkaar. welkom op Harimau. stukken bamboe en restjes touw. Met zijn allen glibberden we over de rotsen. dat kan eigenlijk ook wel even wachten. We voelden de zon op ons hoofd branden... Hoewel ik al jaren vegetariër was. visua Foto: www. Als we niet eens eten mogen zoeken. het strandje is VERBODEN. de rotsen weer op. maar kwamen nergens toe. De kleine grot ging aan beide kanten in het water over. maar we durfden het nog niet uit te spreken. De cameracrew had ons eigenlijk opgehouden. ‘Hmmm. We openden de piepkleine potjes met onze voorraad eten.hra udiovisu als. ‘Vuur maken?’ opperde ik. zonder enige informatie. Marnix en ik keken nog eens om ons heen. dat nu toch wel dichtbij leek. had moeite ons te volgen. Er lag wat vochtig wrakhout.com kokosnoten kunnen vinden zou ons feest compleet zijn. zonder de andere kandidaten. Half voor de grap riep ik naar het bootje: ‘Sorry. gladde rotsen. Marnix vond het een goed idee en begon de grot uit te lopen..’ merkte ik met een glimlach op. het was kaal. ‘Wat nu? Als er in de grot geen voedsel is en we er niet uit mogen. Jullie zullen hier in het geheim moeten overleven.’ vervolgde hij.. Aarzelend keken we naar het palmstrandje. door het water. Na een tijdje kwam er ineens een klein motorbootje langs gevaren met Jarno van de productie erop die riep: ‘Jullie mogen niet verder lopen!’ Marnix en ik baalden.’ ‘HIER moeten we leven?’ riep ik vol ongeloof uit. die Foto: w voorzichtig om moest springen ww. maar daar konden we moeilijk bij.’ probeerde Marnix te grappen. Dit is het meest onherbergzame eiland in de Zuid-Chinese Zee. Op een richel stonden een paar struiken met rode vruchten. ‘Hoe lang zouden we hier moeten blijven?’ vroegen we ons af. We wilden alles tegelijk doen.

In gedachten zei ik gedag tegen mijn vegetariërsbestaan en nam voorzichtig een klein hapje. Het enige wat we zagen. Gruwelend en griezelend probeerde Marnix het kleine visje zo voorzichtig dood te maken.. onthoofde lijfje. We keken om ons heen. ‘Dit soort visjes zie ik normaal gesproken alleen tijdens het snorkelen. vatte geen vlam. Zodra we onze geïmproviseerde hengel in het water hingen. vooral met een camera die constant op me was gericht. ‘Maar nooit te oud om te leren!’ vervolgde hij met een grote glimlach. We aten allebei twee piepkleine hapjes en gooiden de rest weg. waren slakjes. Even later lag de vis. Marnix herstelde zich het eerst en begon de schubben van het visje af te schrapen. We wisten allebei niet goed wat we ermee aan moesten. Terwijl Marnix ons kleine visje schoonmaakte.’ ‘Nee. Ik zette de wok met een beetje olie op het vuur. ‘Hoe kan dat nou?’ hoorde ik de cameramensen aan de andere kant van de grot verbaasd mompelen.. ‘Ik heb een beetje gesmokkeld met de olie uit de lamp. maar het vochtige hout dat ik had verzameld. We staarden naar het kleine. We keken elkaar ongelovig aan. hadden we beet. ‘Soms moet je een drempel over om nieuwe dingen te ontdekken. Marnix schraapte wat vlees van de graatjes. Uiteindelijk sneed hij de kop eraf. Dat ging nog best lastig. Er kwamen wel vonkjes af. De vis rook niet naar vis. De vis was nog maar net uit het water en kon zo de pan in. gooide ik stiekem een beetje olie uit de olielamp op het hout.’ sprak ik mezelf streng toe. terwijl we het glimmende blauwgroene beestje uit het water trokken. We wisten niet hoe we de vis moesten eten.’ vervolgde ik triest. Uiteindelijk waren de cameramensen het zat om tevergeefs te wachten op vuur en verplaatsten ze de camera weer naar Marnix. Met een klein vonkje van de magnesiumstick ontstond daarna met een luide WOESHHHH een prachtig vuur.. Eigenlijk viel de smaak me heel erg mee. in een bakje van kokosschil. aan twee kanten gebakken.’ zeiden we tegen elkaar. Kennelijk hadden we nog steeds geen echte honger. Maar echt voedingswaarde had zo’n klein beetje natuurlijk niet. ‘Verstand op nul. dat was al heel wat. ‘Nog nooit gevist. ‘Een vis!’ riepen we uit. maar het mes gleed er steeds langs.’ herinnerde ik me uit mijn survivalboek. dat het bleef tegenspartelen.Wat is jouw excuus? Excuus 1: ‘Ik durf niet. Eef Photography Jeroen van Amelsvoor Fotografie 18 1 . Samen fabriceerden we een soort hengel. Marnix was onder de indruk van het vuur. Hij was ongeveer acht centimeter lang en spartelde hulpeloos aan de hengel.’ zei ik meer tegen mezelf dan tegen Marnix. ‘Nu moeten we hem doodmaken en opeten.. probeerde ik vuur te maken. ‘Volgens mij hebben we aas nodig. ‘We zullen hier de komende tijd moeten overleven!’ Aan de buitenkant van de grot was een rotsrand met prachtig blauwgroen water. jij?’ vroeg ik Marnix. Marnix sloeg een slakkenhuisje kapot met een steen en probeerde het glibberige beestje aan het haakje te prikken.’ gaf hij toe. Steeds weer haalde ik het mes langs de magnesiumstick. maakten we eetstokjes. Uit stukjes bamboe die we in de grot vonden. We gruwelden beide van deze barbariteit. ‘Je kunt het beste van staart naar kop de schubben eraf halen. Zodra ze bij Marnix aan het filmen waren. Het haakje uit zijn mond halen? En dan? We stopten het arme beestje in een netje dat we hadden gevonden.’ fluisterde ik hem toe.’ zei ik bedenkelijk.

‘Ik ben iemand die niet snel opgeeft. de gezondheidstest. Ik eet namelijk om de twee uur en ben een ontzettende einzelgänger’. ding van presentator Ernst Paul Hasselbach. Het leek me niet verstandig dat tijdens de selectie te vertellen.. Bij de vraag ‘waarom wil je meedoen aan het programma?’ vulde ik naar waarheid in: ‘eigenlijk wil ik helemaal niet graag meedoen.’ Jeroe n van Goede voorbereiding is het halve werk Ik had me in een opwelling ingeschreven voor Expeditie Robinson..’ viel ik meteen met de deur in huis. met vragen variërend van ‘hoe zou je jezelf omschrijven als weggebruiker’ (mijn antwoord was ‘pittig. Al jaren zeiden vrienden tegen me dat ze dat programma echt iets voor mij vonden. je kunt gaan. vervallen voor mij alle sociale normen. In totaal hadden zich achtduizend hoopvolle kandidaten aangemeld. Onderdeel daarvan was een gesprek met de productie. maar dat ik meteen zou stoppen als ik te veel honger kreeg. Ik had er nog niet zo goed over nagedacht. En toch had ik me in een vlaag van verstandsverbijstering aangemeld voor het programma.. bleek mijn urine fluorescerend geel gekleurd door de vitamine. dan denk ik dat ik die mango al heb opgegeten. Gelukkig werd ik medisch goedgekeurd. ‘Ondanks tegenslagen en tegenwerking heb ik doorgezet.’ beloofde ik daarom. Ze combineren kandidaten met karakters die zullen botsen. Mijn flesje viel enorm op tussen de andere flesjes. We moesten maar liefst 25 pagina’s psychologische test invullen. Toen ik een flesje urine moest inleveren. omdat ik even weg wilde. want ik ging door naar de laatste ronde. onder lei- 20 21 . ‘Stel dat ik op het eiland een mango vind en we met acht man moeten overleggen wanneer en hoe we die gaan verdelen. omdat ik altijd zo avontuurlijk reis. Ten tweede ben ik helemaal geen groepsmens en spreekt dat psychologische groepsgebeuren me totaal niet aan. maar dat het programma ab-so-luut niets voor mij was. Hij probeerde vooral uit te vinden of ik wel een doorzetter was.’ besloot ik een beetje beschaamd.’ legde Ernst Paul uit. Weg van alle e-mails en telefoontjes. Hopelijk zou dat ongebruikelijke antwoord de aandacht trekken. En inderdaad.’ eindigde ik mijn pleidooi... Van tevoren had ik veel vitamine C geslikt om mijn verkoudheid de baas te worden. Ik schaamde me dood. maar veilig’) tot ‘wat zou je meenemen naar een onbewoond eiland?’ De meeste kandidaten hadden zich goed voorbereid en wilden heel graag meedoen. Ame lsvoo r Fot ogra fie Enkele dagen na mijn e-mail werd ik uitgenodigd voor een selectiedag. Als ik honger heb. maar zag al die concurrentie en wist dat ik me zou moeten onderscheiden. Er volgde een gesprek met een psycholoog die probeerde uit te vinden hoe ik me in een groep zou gedragen.’ Ik probeerde een voorbeeld te vinden om dit toe te lichten.’ Duidelijk dus. De psycholoog keek op van zijn papieren om te zien of ik serieus was. Onder toezicht van een arts moest ik eindeloos fietsen met allemaal draden op mijn bovenlichaam geplakt. ‘En bovendien ben ik helemaal gefixeerd op eten. Sorry. ‘Ik ben een echte einzelgänger. Ik was verkouden en bang dat ze me daardoor niet gezond genoeg zouden vinden.’ Was ik te eerlijk geweest? Voor een realityprogramma als Expeditie Robinson zoeken ze mensen met een sterke persoonlijkheid. ‘Kennen jullie de actie Coins for Care?’ vroeg ik en legde uit wat een gedoe het was geweest om die op te zetten. Ik legde dan uit dat het overlevingsaspect me wel aansprak..Wat is jouw excuus? Excuus 1: ‘Ik durf niet. ‘Ten eerste ben ik zo ongeveer verslaafd aan eten en zou ik wel gek zijn als ik voor zo’n programma honger zou gaan lijden. Ik had met mezelf afgesproken dat ik gewoon naar het eiland zou gaan als ik geselecteerd werd. ‘We kunnen het niet hebben als een kandidaat na een paar dagen opgeeft. Die uitdaging hield me eigenlijk meer bezig dan de vraag of ik wel echt mee wilde doen. Kennelijk paste ik in dat profiel. ik werd uitgenodigd voor de tweede selectieronde. Hij noteerde iets en zei: ‘Bedankt voor je toelichting. Weg van de goededoelenwereld die ik onder veel weerstand probeerde transparanter te maken.

. Er was een soort eetbare knol die erg voedzaam zou zijn.’ spoorde ze me aan. ook insecten bijvoorbeeld. Met veel geduld leerde de expert me een paar eenvoudige knopen om takken aan elkaar te binden voor een driepoot boven het vuur.’ Jeroen van Amelsvoor Fotografie vatte ik de situatie lekker ongenuanceerd samen. Het bleek geen zwemtest. ‘Dat zal je later nog van pas komen.. De meeste technieken vergat ik meteen weer. De productie legde uit: ‘Veel van de proeven tijdens de expeditie zullen in het water plaatsvinden. ‘Hoe ga je dat doen? Je moet iets bedenken waardoor je onmisbaar bent voor de groep. ‘Je krijgt een beetje bloem en rijst tijdens de expeditie. 22 23 . Maar dan moet je mijn naam wel geheimhouden. terwijl ze bleven filmen.’ gaf de gids toe aan het begin van de persoonlijke rondleiding. algemene omschrijving probeerde ik informatie te vinden. ‘Kun je nog een keer het water in en uit lopen?’ vroegen de cameramensen vervolgens. Ook zocht ik op internet naar een survivalexpert. Maar het doel werd al snel duidelijk. ‘Ik heb niet zoveel verstand van eetbare planten.Wat is jouw excuus? Excuus 1: ‘Ik durf niet.’ zette een vriendin me aan het denken. maar een bikinitest te zijn! ‘Je weet dat je geen groepsmens bent. ‘Ik ga een tijdje naar een onbewoond eiland en wil graag de belangrijkste dingen leren om te overleven. Ik kreeg de naam van een expert. dan heb ik in elk geval een toegevoegde waarde voor de groep.’ Een survivalexpert uit België schreef me terug: ‘Goh.’ We werden meegenomen naar het zwembad van het hotel waar de selectie plaatsvond. Als ik me nu eens verdiep in eetbare planten die we daar in Maleisië tegen kunnen komen. twee weken voor het mogelijke vertrek.’ Tot slot was er een zwemtest. ik heb tijdens een onderzoek bij de Maya-indianen ooit geleerd over geneeskrachtige planten. met wie ik een afspraak maakte.. probeerde ik me zo goed mogelijk voor te bereiden op de expeditie. want ik mag officieel niet praten met nieuwe kandidaten. Ik had het gevoel alsof ik voor een onmogelijke taak stond. Het is dus belangrijk dat iedere kandidaat goed kan zwemmen. Met een omslachtige. fysiek ben ik niet echt sterk en sociaal lig ik ook niet goed. ‘Als je dit om een stok doet en boven het vuur roostert.’ vervolgde hij met een grote glimlach.. ‘Waarom is dat allemaal zo ingewikkeld?’ riep ik gefrustreerd. het zwembad uit te komen. Daarom willen we jullie zwemkwaliteiten graag testen.. maar zal je alles ver- tellen wat ik weet. op een onbewoond eiland en in een groep. roosterde hij ze boven het vuur. dus je zult op een andere manier je plekje in de groep moeten verdienen.’ Dat vond mijn vriendin een goed idee. Je moet echt alles eten wat eetbaar is.. Ik dacht hardop na: ‘Vissen is niet mijn ding.. heb je een heerlijk broodje!’ legde de expert met een schittering in zijn ogen uit. In een paar uur alle kennis opdoen die nodig was om te overleven. Tot mijn afgrijzen haalde hij een zakje met bevroren sprinkhanen en kevertjes uit zijn tas. Iedere kandidaat werd gevraagd om even heen en weer te zwemmen en dan. ga je soms meedoen met Expeditie Robinson? Ik heb ook meegedaan een aantal jaar geleden en wil je graag wat dingen leren. een hutje etc. Toen de kans steeds groter werd dat ik mee zou doen. Jeroen van Am Het leukste vond ik om elsvoor Foto grafie van een beetje bloem en wat water heel eenvoudig een deegje te maken. maar ik probeerde een aantal belangrijke te onthouden. ‘Wacht eens even.. maar dat is bij lange na niet genoeg. Toen ze ontdooid waren. Ik probeerde de vorm van de bladeren te onthouden. Voor mij leken alle planten op elkaar. ‘Hoe kunnen ze hier in hemelsnaam zien of iemand kan zwemmen?’ vroeg ik me af. voor het oog van de camera’s.’ zei hij vol zelfvertrouwen.’ Een paar dagen later reisde ik af naar de mooie Belgische Ardennen voor een privésurvivalles. De expert liet me zien hoe je op verschillende manieren zonder lucifers vuur kunt maken. Ik belde de botanische tuinen in Den Haag met de vraag of iemand daar verstand had van eetbare planten in Maleisië. Het bad was niet groter dan drie bij vijf meter.

‘Ik ben hier om te leren overleven. vond ik.’ excuseerde de expert zich. laat het gewoon gebeuren en geniet ervan.. moet je dat absoluut weigeren. Ik wist dat ik over mijn eigen grenzen zou moeten gaan. Ik wilde alle kennis in me opnemen. ‘Als ze je ooit een bed aanbieden. maar ik had voldoende geleerd. ik had een hoop nuttige dingen geleerd.’ . Het was alsof de sprinkhaan en het torretje nog steeds door mijn slokdarm kropen.’ zei ik met trillende stem tegen de expert die me hoopvol aankeek. Hij dacht even na. ‘Wil je er nog een? Er zijn er genoeg!’ probeerde hij nog. ik wist alleen nog niet welke grenzen en hoe ver. Men zegt weleens dat ze een beetje naar noten smaken.’ 24 25 . ‘Alleen als we niet langer bang zijn. De rillingen liepen over mijn rug terwijl ik de vreemde hapjes doorslikte.. als je de kans hebt. ‘Het is dat deze net ontdooid zijn.. ‘maar vers geroosterd zijn ze echt heel lekker!’ Ik knoopte alles goed in mijn oren en was opgewonden over het idee aan de expeditie mee te doen. Van de sprinkhaan trek je de vleugels en de poten eraf voordat je hem eet. terwijl hij het voordeed. maar ik moet eerlijk toegeven dat ik niet echt geproefd heb. Ik moest de hele autorit vanuit de Ardennen terug naar Nederland mijn uiterste best doen om ze binnen te houden. de eetbare planten uit de botanische tuinen. In de auto op weg naar huis liet ik alles nog eens de revue passeren. beginnen we te leven. Ik had het gevoel alsof ik moest kokhalzen. neem vitaminepillen mee.’ zei ik tegen mezelf en moedig nam ik ook een torretje en een sprinkhaan. ‘Wat zijn je drie belangrijkste tips voor de expeditie?’ vroeg ik de ervaringsdeskundige daarom aan het eind van de dag. Je krijgt echt heel weinig voedingsstoffen binnen en elke vitamine is een grote meevaller voor je lichaam. ‘Tot slot. Toch had ik een onheilspellend gevoel. ‘Het valt best mee.Wat is jouw excuus? Excuus 1: ‘Ik durf niet. daarom smaken ze een beetje zompig. de tips van mijn vriendin.’ ‘De torretjes kun je in zijn geheel eten. onder welke omstandigheden dan ook! Verder. De lessen van de survivalexpert.’ vervolgde hij.’ legde hij uit..Dorothy Thompson ‘Wow... ik heb al zoveel geleerd!’ zei ik terwijl ik probeerde de knopen en andere adviezen te onthouden. De insecten verdwenen in zijn mond en hij kauwde er smakelijk op.