You are on page 1of 2

1.

Osnovne karakteristike nauke su sledee tri: da je ona ovekovo delo, rezultat njegove misaone i praktike delatnosti, da je to saznanje objektivno, i da je nauno saznanje relativno. 2. Osnovni metodoloki postulati, odnosno principi nauke su: objektivnost, pouzdanost, optost, sistematinost. 3. Na koji metodoloki postulat se odnosi stav da je nauno saznanje hipotetiko i privremeno: objektivnost 4. ta je neophodno da bi se ostvarila intersubjektivna proverljivost naunog saznanja? komunikatibilnost, javnost naunog saznanja, nauno znanje je hipotetiko, relativno 5. ta znai pouzdanost naunog saznanja? nauno saznanje u prilog svojoj osnovanosti mora da ima odgovarajue empirijske dokaze 6. ime se slui nauka u otkrivanju sutine pojava koje ispituje? apstrakcijom, analizom, sintezom. 7. Optost naunog saznanja izraava se: otkrivanjem naunih zakona, izgradnjom naunih modela, i izgradnjom idealnih tipova 8. ta izraavaju nauni zakoni? relativno konstantne, opte i nune odnose meu pojavama, procesima i odnosima 9. Zavisno od karaktera i vrste odnosa koje izraavaju nauni zakoni mogu biti: deskriptivni, kauzalni (uzroni), funkcionalni, strukturalni i zakoni razvoja ili evolucije. 10. Prema stepenu egzaktnosti nauni zakoni se dele na: strogo egzaktne, koji postoje uglavnom u prirodnim naukama, i zakone verovatnoe i tendencijskih pravilnosti. 11. Nauni modeli se dele na: opisne i teorijske, induktivne i deduktivne, deterministike i epohastike itd. 12. Sistematinost nauke se izraava u: koherentnosti i konzi-stentnosti unutranjeg predmetnog, sadrajnog, logikog i metodolokog poretka konstitutivnih delova nauke, naunih teorija, naunih zakona, nauno-teorijskih pojmova i slino 13. ime se postie sistematinost naunog saznanja? uspostavljanjem teorijsko-pojmovnog poretka da se iz tih osnovnih pojmova mogu predmetnom sadrinskom i loginom doslednou izvesti sloeniji, obuhvatniji, optiji i apstraktniji pojmovi ustanovljavanjem kriterijuma klasifikacije i izgraivanjem naunog 14. ta odreuje nauku kao istinoidno i metodski izvedeno znanje o stvarnosti? predmet istraivanja metod istraivanja 15. ta je, u najoptijem smislu rei, predmet nauke? objektivna stvarnost, tj. celokupnost pojava, procesa i odnosa koji ine tu stvarnost 16. ta osim odreenog segmenta (dela stvarnosti) jo utie na konstituisanje predmeta nauke? odreeno filosofsko shvatanje, saznajni ciljevi metodoloki postupci

ovekove praktine potrebe 17. Prema dijalektikom shvatanju tri osnovna elementa (dela) naunog metoda su: logika naela i pravila (univerzalni deo), teorijska saznanja o stvarnosti, i praktine radnje. 18. Koji deo naunog metoda je univerzalan, odnosno primenjuje se u istraivakoj praksi svih nauka: prvi, logiki deo obuhvata logika pravila i na njima zasnovane misaone radnje 19. ta obuhvata logiki deo naunog metoda? logika pravila i na njima zasnovane misaone radnje koje se koriste u postupku naunog saznanja 20. ta obuhvata teorijsko-epistemoloki deo naunog metoda? obuhvata prethodna teorijska saznanja o predmetu koji se istrauje, kao i osnovna saznajna naela koja slue kao orijentir i opti putokaz u istraivanju 21. ta sadri trei deo naunog metoda? metode i tehnike koje se koriste u istraivakoj praksi 22. Celokupan sistem nauka najee se deli na sledeih pet velikih kompleksa: filosofske matematike prirodne psiholoke i drutvene nauke 23. Po ljudskoj svrsi nauke se dele na: indikativne nauke normativne nauke fundamentalne nauke primenjene nauke 24. Koja glavna podruja drutvene stvarnosti ine predmet sociologije? globalno drutvo, njegovu strukturu i razvoj, 25. Na kojim nivoima sociologija prouava drutvo kao totalitet drutvenih pojava, procesa i odnosa? optem, posebnom. 26. Sociologija na optem, odnosno apstraktnom nivou ispituje: ono to je opte i zajedniko svim drutvenim pojavama, njihovo povezivanje u globalno drutvo, kao i strukturu i razvoj drutva 27. Posebni nivo sociolokog istraivanja obuhvata: istorijski konkretna globalna drutva - konkretne drutvene sisteme 28. Ko od sociologa smatra da sociologija prouava statiku i dinamiku drutva? francuski filozof i sociolog Ogist Kont, (1798-1857) 29. Koja je drutvena uloga sociologije po Kontu? prouava ljudsku vrstu, odnosno ljudsko drutvo kao celinu, njegovu strukturu i razvitak 30. Ko od navedenih sociologa smatra da sociologija treba da razume i objasni drutveno delovanje pojedinaca: Maks Veber (1864-1920) 31. ta je po miljenju E. Dirkema i njegovih sledbenika predmet prouavanja sociologije? ustaljeni obrasci kolektivnog ponaanja ija se osnovica nalazi u stanjima kolektivne svesti nesvodljivim na individualne svesti 32. Ko od navedenih sociologa smatra da sociologija treba da prouava forme, odnosno oblike drutvenih odnosa: Georg Zimel (1858-1918) 33. Pristalice biheviorizma smatraju da je predmet sociologije: ljudsko ponaanje 34. ta po . Gurviu prouava mikro sociologija: oblike drutvenosti, u koje spadaju mikrosocijalne pojave "mi" i "odnosi sa drugima"

35. ta po . Gurviu prouava makro sociologija: realne kolektivne jedinice, drutvene grupe, klase i globalna drutva 36. Na emu se zasniva pozitivizam kao najstarija i najuticajnija metodoloka struja u sociologiji? epistemoloko jedinstvo prirodnih i drutvenih pojava naelo o integrativnoj funkciji nauke od drutvu 37. Koji sociolog pozitivistike orijentacije tvrdi da sociologija treba da prouava drutvene pojave kao ''stvari'' Emil Dirkem (1858-1917) 38. Navedite ta su to ''pozitivne injenice'' na kojima, po stavovima pozitivista, treba da se zasniva nauka: ulni utisci, opaaji i oseti, koji su dostupni posmatranju i eksperimentisanju 39. Osnovni saznajni cilj drutvenih, odnosno duhovnih nauka po miljenju pristalica istorizma je da: razumiju unutranju strukturu drutvenih pojava 40. Sociologija radi naunog objanjenja i razumevanja drutvenih pojava treba da konstruie ''idealne tipove'' smatra: Maks Veber (1864-1920) 41. ta su idealni tipovi? apstraktni teorijski modeli koji se grade idealizacijom, tj. preuveliavanjem i prenaglaavanjem bitnih konstitutivnih osobina odreene vrste pojava. 42. Koju ulogu, prema Veberu, imaju idealni tipovi u naunom istraivanju? imaju istu funkciju u naunom objanjenju kao i nauni zakoni 43. Osnovni dijalektiki principi koji, prema Hegelu i Marksu, treba da slue kao putokazi u istraivanju drutvenih pojava su: totaliteta, razvojnosti, princip jedinstva i borbe suprotnosti, prelaska kvantiteta u kvalitet, i princip prevazilaenja negacija negacije 44. Dijalektiki princip totaliteta znai da:

45. Dijalektiki princip razvojnosti, odnosno istorinosti znai da je stvarnost:

46. Svaka drutvena pojava, proces ili stupanj u razvitku drutva, kao manje ili vie sloeno dijalektiko jedinstvo suprotnih inilaca sadri dva momenta: moment identiteta (jedinstva) i moment diferencijacije (razlika) 47. Na kretanje u prirodi i drutvu treba gledati kao na:

48. Dijalektika negacija, kao stvaralako razreenje protivurenosti, sadri dva momenta: ukidanja negativnog i odranje i dalji razvoj pozitivnog. 49. Osnovne faze u postupku sociolokog istraivanja su: odreivanje predmeta istraivanja; postavljanje hipoteza; prikupljanje podataka i njihova obrada; nauni opis pojave (procesa, odnosa) koja se istrauje, i nauno objanjenje 50. Na osnovu ega istraiva odreuje predmet istraivanja: na osnovu analize postojeeg naunog znanja, otkrivanjem praznina i nereenih problema 51. Nakon formulacije predmeta istraivanja sledi: teorijsko i radno (operacionalno) definisanje 52. Hipoteza je: misaona pretpostavka o odnosima meu pojavama ili meu iniocima jedne pojave koja je predmet istraivanja.

53. Svako prikupljanje podataka da bi imalo naunu vrednost mora da bude: u to tenjoj vezi sa hipotetikom osnovicom istraivanja 54. ta je cilj naunog opisa u sociologiji? stvaranje to tanije slike pojave koja se istrauje pomou odgovarajueg naunog jezika 55. ta je nauno objanjenje? sloen i delikatan stvaralaki in , koji objedinjava mnotvo misaonih I logikih radnji kojima se otvaraju novi, do tada nepoznati odnosi i veze meu pojavama koje se istrauju. 56. Socioloko nauno objanjenje moe biti: strukturalno, funkcionalno, uzrono, dijalektiko. 57. Po ulozi koju posmatra ima u procesu posmatranja ona se dele na: posmatranje sa uestvovanjem posmatranje bez uestvovanja 58. Koje se istraivake tehnike koriste u prikupljanju podataka metodom ispitivanja? intervjuisanje, i anketiranje 59. Najvanije statistike metode koje se upotrebljavaju u sociologiji su sledee etiri: metod uzorka, metod srednjih vrednosti, metod korelacije, i metod verovatnoe. 60. Zavisno od postupka koji se primenjuje u formiranju uzorka razlikuju se sledea tri tipa: sluajni, sistematski, i stratifikovani 61. Veliina uzorka zavisi od sledea tri faktora: homogenosti pojave koja se istrauje, varijabilnosti obeleja koje se mere, i stepena preciznosti koji se istraivanjem eli postii 62. Koje su osnovne faze, odnosno radnje izvoenja analize sadraja? stvaranje sistema kategorija analize i jedinica za klasifikaciju, analize i statistiku obradu podataka, nauni opis sadraja. 63. Iz ega, po Kontu, pristie drutveni konsenzus na kome se temelji drutvo: instinkta simpatije, zajednikih misli, ideja, vjerovanja i moralnih nazora 64. Iz kojih se osnovnih elemenata, po Kontu, sastoji struktura drutva: porodica drutvene klase drava narod 65. ta je, po Kontu, osnova elija drutva: porodica 66. Drutvena evolucija, po Kontu, rezultat je razvoja: ovjekovog modanog sistema-intelekta, akcije i osjeanja 67. Tri glavna doba razvoja ljudskog drutva, po Kontu, su: teoloko metafiziko pozitivno (nauno) 68. Po Spenseru zajedniki evolucioni procesi koje slede bioloki i socijalni organizam (drutvo) su: ljudsko drutvo i bioloki organizam neprestano rastu, progresivni rast i usluavanje strukture prati sve vea diferencijacija i specijalizacija funkcija, uporedo sa diferencijacijom funkcija dolazi do porasta meuzavisnosti organa koji vre srodne funkcije. 69. Koja tri osnovna tipa drutva u dosadanjoj istoriji ljudskog drutva razlikuje Spenser: horde,

militarizam i industrijalizam, etiko drutvo. 70. Iz ega po Spenseru nie politika vlast: iz straha od ivih 71. Iz ega po Spenseru nie verska vlast: iz straha od mrtvih 72. Za Marksa je ovek: celovito bie prakse 73. Rad nije privilegija oveka ve i nekih ivotinja, ali se ljudski rad, prema tvorcima istorijskog materijalizma, bitno razlikuje od ivotinjskog zbog toga to: ivotinja "proizvodi samo ono to treba neposredno za sebe ili za svoje mlade, ona proizvodi jednostrano, dok ovek proizvodi univerzalno; ivotinja proizvodi samo pod vlau neposredne fizike potrebe, dok ovek proizvodi kad je slobodan od fizike potrebe, i istinski proizvodi tek osloboen od nje; ivotinja proizvodi samo za sebe, dok ovek reprodukuje celu prirodu. Proizvod ivotinje pripada samo neposredno njenom fizikom telu dok se ovek slobodno suprotstavlja svom proizvodu. ivotinja oblikuje samo po meri i po potrebi vrste kojoj pripada dok ovek zna da proizvodi prema meri svake vrste i zna svugde dati predmetu iherentnu mjeru; zato ovjek oblikuje i prema zakonu ljepote 74. Po Marksu osnovno obeleje drutveno-ekonomske formacije je: nain pribavljanja sredstava za ivot, odnosno nain proizvodnje 75. Dva osnovna elementa naina proizvodnje po Marksu su: proizvodne snage, i proizvodni odnosi 76. Koje je drutveno-ekonomske formacije u dosadanjem razvoju drutve izdvojio Marks:

delanje veeg broja pojedinaca, ukoliko je po svom smisaonom sadraju uzajamno podeeno i na taj nain orijentisano 86. Veber drutvene odnose deli na: konfliktne solidarne 87. Po Veberu, sutinsko obeleje drave je: monopol fizikog nasilja 88. Po Veberu, vlast je: verovatnoa da se za jednu odreenu zapovest probavi poslunost, koja moe poivati na razliitim motivima onih koji se pokoravaju. 89. Koja tri osnova tipa vlasti razlikuje Veber: zakonsku ili racionalnu tradicionalnu harizmatsku 90. Koje naelo protestantske religije je, po Veberu, bitno uticalo na razvoj kapitalizma u Evropi: naelo o predestinaciji 91. Osnovu drutva, odnosno drutvenog ivota ljudi, prema Dirkemu, predstavlja: nagon drutvenosti 92. Koja dva elementa, po Dirkemu, ine idejno jezgro (kolektivnu svest) drutva: ideje norme 93. ta, prema Dirkemu, predstavlja kljuni inioc drutvene evolucije: preobraaj tipa moralnosti i solidarnosti 94. Na kom tipu solidarnosti poiva, po Dirkemu, primitivno drutvo: mehanikoj solidarnosti 95. Na kom tipu solidarnosti, po Dirkemu, poiva savremeno drutvo: organskoj solidarnosti 96. Iz ega, po Tenisu, izvire drutveni ivot ljudi: iz drutvene volje 97. Iz kog oblika ljudske volje, po Tenisu, izvire ''zajednica'': iz organske volje 98. Iz kog oblika ljudske volje, po Tenisu, izvire ''drutvo'': iz racionalne volje 99. Koja dva osnovna procesa, po Vizeu, ine osnovu drutvenog ivota ljudi: procesi asocijacije (udruivanja) disocijacije (razdruivanja) 100. Iz koja tri osnovna izvora, po Vizeu, proistiu procesi udruivanja i razdruivanja pojedinaca: iz emocionalno obojenih nagona i impulsa iz interesa koji mogu biti emocionalno obojeni iz objektivne situacije koja ini udruivanje neizbenim 101. U kom obliku drutvenih tvorevina su, po Vizeu, pojedinci meusobno najblii: masa

77. Koje su, po Marksu, dve osnovne protivurenosti, odnosno suprotnosti pokretaka snaga ljudske istorije: racionalni odnosi, i klasne borbe 78. Osnovni subjekt izgradnje komunistikog drutva, po Marksu, je:

79. Osnovu drutva i svih drutvenih procesa, prema L. Glumploviu, predstavlja borba za opstanak koja se vodi izmeu: drutvenih grupa 80. Koji su, po Glumploviu, koraci ujedinjavanja rasno i etniki razliitih grupa u procesu stvaranja drave jedne nacije: usvajanje jezika osvajaa usvajanje njegove vere naravi i obiaja sklapanje meovitih brakova 81. Da li, po Glumploviu, ljudi mogu da utiu na borbu za opstanak koja se vodi izmeu drutvenih grupa? NE 82. Osnovu drutvenih pojava, po Veberu, ini: deo oveka koje se zaniva na slobodnoj volji oveka i njegovom delovanju 83. Navedite ta je, po Veberu, drutveno delanje: ponaanje 2 ili vie pojedinaca koji razumeju znaenje i smisao postupaka drugih pojedinaca i u skladu sa tim se ponaaju 84. Koja etiri osnova tipa ljudskog delanja razlikuje Veber: ciljno racionalno, vrednosno racionalno, afektivno i tradicionalno delanje 85. Drutveni odnosi, po Veberu, su: