เด็กแอลดี

คูมือสําหรับครู

ชื่อหนังสือ
จัดพิมพโดย
พิมพครั้งที่ 1
จํานวนพิมพ
พิมพที่

2

:
:
:
:
:

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู
สถาบันราชานุกูล
สิงหาคม 2555
1,000 เลม
บริษัท บียอนด พับลิสชิ่ง จํากัด

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

คํานํา
เมื่อกลาวถึงเด็กแอลดี หรือเด็กที
กที่มีปญหาการเรียนร
นรู ภาพที่คนทั่วไป
จะนึกถึงคือ เด็กฉลาดเฉลียวในทุกๆ เรื่อง แตกลับมีปญหาการเรียน เนื่องจาก
อ า นหนั ง สื อ ไม ค ล อ ง เขี ย นหนั ง สื อ ผิ ด ๆ ถู ก ๆ หรื อ มี ป ญ หาในการคํ า นวณ
ในประเทศไทยพบได ป ระมาณร อ ยละ 5 - 6 ในป จ จุ บั น เด็ ก แอลดี ห รื อ
เด็กทีม่ ปี ญ
 หาการเรียนรูถ อื เปนกลุม เด็กทีม่ คี วามตองการพิเศษในการจัดการเรียน
การสอน ดังจะเห็นวาครูผูสอนจะตองมีการจัดการเรียนการสอนแบบรายบุคคล
รวมกับการใชเทคนิควิธีในการสอนตางๆ เพื่อใหเด็กไดเรียนรูอยางเต็มศักยภาพ
ไปพรอมๆ กับเด็กอื่นๆ ในวัยเดียวกัน นอกจากนี้สิ่งสําคัญที่จะชวยใหเด็กแอลดี
หรือเด็กทีม่ ปี ญ
 หาการเรียนรูป ระสบความสําเร็จคือความเขาใจและการสนับสนุน
ชวยเหลือในดานตางๆ จากครอบครัวอีกดวย
คู มื อ เล ม นี้ เ ป น การรวบรวมความรู ทั้ ง จากตํ า ราและจากข อ มู ล ที่ ไ ด
จากการสัมมนาแลกเปลี่ยนเรียนรูประสบการณระหวางผูปกครอง ครูและ
ครูการศึกษาพิเศษที่มีประสบการณกับเด็กแอลดีหรือเด็กที่มีปญหาการเรียนรู
โดยรวบรวมลักษณะอาการทีพ่ บไดบอ ยในแตละชวงวัย ปญหาอืน่ ๆ ทีอ่ าจพบรวม
รวมถึงแนวทางการดูแลชวยเหลือและเทคนิคการสอนเด็กแอลดีตางๆ ที่งาย
ตอการที่คุณครูจะนําไปปฏิบัติจริง คณะผูจัดทําหวังวาคูมือเลมนี้นาจะเปน
ตัวชวยที่ดีในการชวยคุณครูในการดูแลเด็กแอลดีหรือเด็กที่มีปญหาการเรียนรู
ตอไป
คณะผูจัดทํา
เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 3

สารบัญ
มารูจักศิษยรักแอลดี
เด็กแอลดีเปนอยางไร
คุณครูจะสังเกตเด็กแอลดีไดอยางไร
พบเด็กแอลดีไดบอยแคไหน
เพราะอะไรจึงเปนแอลดี
แพทยสามารถวินิจฉัยเด็กแอลดีไดอยางไร
ใครเปนผูชวยเหลือเด็กกลุมนี้
แนวทางการชวยเหลือเด็กแอลดี ในโรงเรียน
แผนการศึกษาเฉพาะรายบุคคล (IEP)
รูปแบบการเรียนการสอนสําหรับเด็กแอลดี
การสอนเด็กแอลดี

4

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

7
8
10
14
14
15
16
18
19
20
21

สารบัญ
(ตอ)

เทคนิคเฉพาะในการสอนเด็กแอลดี
เทคนิคเบื้องตนในการฝกทักษะการรับและ
แปลผลขอมูลดวยสายตาและการฟง
เทคนิคเบื้องตนในการฝกทักษะการจัดหมวดหมู
การเรียงลําดับ และการสรุปความคิดรวบยอด
การฝกทักษะทางวิชาการ
รายการสิ่งอํานวยความสะดวกทางการศึกษาสําหรับเด็กแอลดี
ชุดความรูสําหรับเด็กแอลดี
เอกสารอางอิง
ภาคผนวก

23
23
28
31
37
43
45
47

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 5

เด็กแอลดี
คูมือสําหรับครู

6

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

เด็กแอลดี

มารูจักศิษยรักแอลดี
เด็กอานหนังสือไมออก เขียนไมได เรียนรูชา มีมาตั้งแตในอดีต โดย
คนสวนใหญเขาใจวา เกิดจากความบกพรองทางสติปญญา แตความจริงแลว
ความบกพรองทางการเรียนรูมีรายงานในวารสารการแพทยตางประเทศ
มานานเกิน 100 ป ระยะหลังมีการศึกษาวิจัยเด็กกลุมนี้กันมากขึ้น จึงทําให
วงการแพทยและการศึกษาเขาใจปญหาและผลกระทบตอการศึกษาของ
เด็กเหลานี้ไดชัดเจนขึ
นขึ้น

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 7

เด็กแอลดีเปนอยางไร
หนาตาของเด็กจะปกติเหมือนเพื่อนในหองทุกอยาง
พู ด คุ ย ตอบคํ า ถามทั่ ว ไปได
ปได รู เรื่ อ งดี แต เวลาเรี ย นหนั ง สื อ
ความสามารถในการเรีรี ย นของเด็ ก จะตํ่ า กว า เด็ ก คนอื่ น
ในวัยเดียวกัน 2 ระดับชั้นเรียน เชน เด็กเรียนอยูชั้น ป.3
แตอา นหนังสือไดเทากับเด็ด็ก ป.1 ซึง่ ความบกพรองทางการเรียน
ดังกลาว มีดังนี้
1. ความบกพรองดานการอาน
เด็ ก มี ค วามบกพร อ งในการจดจํ า พยั ญ ชนะ สระ ขาดทั ก ษะ
ในการสะกดคําและเรียนรูคําศัพทใหมๆ ไดอยางจํากัด จึงอานหนังสือไมออก
หรืออานแตคําศัพทงาย ๆ อานผิด อานตะกุกตะกัก
2. ความบกพรองดานการเขียนสะกดคํา
เด็กมีความบกพรองในการเขียนพยัญชนะ สระ ตัวสะกด วรรณยุกต
และการันต ไมถูกตองตามหลักภาษาไทย จึงเขียนหนังสือและสะกดคําผิด
มี ป ญ หาการเลื อ กใช คํ า ศั พ ท ก ารแต ง ประโยคและการสรุ ป เนื้ อ หาสํ า คั ญ
ทํ า ให ไ ม ส ามารถถ า ยทอดความคิ ด ผ า นการเขี ย นได ต ามระดั บ ชั้ น เรี ย น
แตสามารถลอกตัวหนังสือตามแบบได

8

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

3. ความบกพรองดานคณิตศาสตร
เด็ ก ขาดทั ก ษะและความเข า ใจเกี่ ย วกั บ ตั ว เลข การนั บ จํ า นวน
การจําสูตรคูณ การใชสัญลักษณทางคณิตศาสตร จึงไมสามารถคิดหาคําตอบ
จากการบวก ลบ คูณ หาร ตามกฎเกณฑทางคณิตศาสตรได
นอกจากนี้ ความบกพรองทางการเรียนยังมักพบรวมกับความบกพรอง
ในการทํางานของระบบประสาทในดานอืน่ รวมดวย เชน
1. ปญหาในการพูดและสื่อสาร พูดชา พูดไมชัด ฟงแลวไมเขาใจ
แปลความหมายลําบาก และบกพรองในการแยกเสียง เสียงทีค่ ลายๆ กันจะสับสน
เชน แมว-แซว-มันแกว
2. โรคสมาธิสั้น ถือวาเปนโรคฝาแฝดกับแอลดี ซึ่งประกอบดวย
อาการสมาธิสั้น วูวาม และอยูไมนิ่ง ประมาณวา หนึ่งในสามของเด็กที่เปน
โรคสมาธิสั้นจะพบโรคแอลดีรวมดวย และสองในสามของเด็กที่เปนโรคแอลดี
จะพบโรคสมาธิสั้นรวมดวย
3. ปญหาสายตาในดานการกะระยะ (Visual-spatial) เด็กจะมีปญ
 หา
ในการจํารูปทรง การกะระยะทาง เชน โยนลูกบอลไมลงตะกรา ตีลกู แบตมินตัน
ไมถกู เขียนหนังสือไมตรงเสน วาดรูปสามมิตไิ มได แยกรูปทีซ่ อ นอยูท า มกลาง
รูปอืน่ ๆไดลาํ บาก
4. ปญหาการประสานการทํางานของตา - กลามเนือ้ มือ - ขา ทําให
การใชนิ้วมือ ขา สับสน ทํางานไมประสานกัน เลนกีฬาที่ใชมือ เทา ไดลําบาก
ใชมืองุมงาม ติดกระดุมลําบาก เขียนหนังสือชา โยเย ในกรณีที่ความเร็ว
ในการใช มื อ ตํ่ า กว า อื่ น ที่ เรี ย นชั้ น เดี ย วกั น 2 ป จะเรี ย กว า เด็ ก มี ภ าวะ
Motor skills disorder
5. ป ญ หาในการเรี ย งลํ า ดั บ ข อ มู ล ความสํ า คั ญ และมี ป ญ หา
ในการบริหารเรือ่ งเวลา เรียงลําดับไมถกู

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 9

6. ปญหาพฤติกรรมและจิตใจตามมาภายหลัง เชน เครียด เศรา
วิตกกังวล เบือ่ หนาย ทอแท มีปมดอย ไมมน่ั ใจ แยกตัว ตอตาน กาวราว ฯลฯ
เด็ ก แอลดี ร อ ยละ 30 เท า นั้ น ที่ ไ ม มี ค วามบกพร อ งอื่ น ร ว มด ว ย
การทีเ่ ด็กแอลดี แตละคนมีความผิดปกติอนื่ รวมดวยแตกตางกัน จะทําใหอาการ
แสดงออกไมเหมือนกัน และแนวทางชวยเหลือฝกฝนก็จะแตกตางกันไปดวย

คุณครูจะสังเกตเด็กแอลดีไดอยางไร
วัยอนุบาล
- เด็กมีประวัติเริ่มพูดชา เชน พูดคําแรก เมื่ออายุ 1 ขวบครึ่ง หรือ
2 ขวบ
- เด็กมีประวัตพิ ดู ไมชดั หรือ ยังมีการออกเสียงไมชดั ในบางพยัญชนะ
- มีการพูดสลับคํา,เรียงประโยคไมถกู เชน “หนูอยากขนมกิน” “ขนม
หนูกนิ ”
- พูดตะกุกตะกัก หรือบอกชือ่ วัสดุทต่ี อ งการไมได ไดแตชส้ี ง่ิ ของนัน้
- มีปญ
 หาการสือ่ สาร เชน พูดแลวคนอืน่ ฟงไมเขาใจ หรือ ฟงคนอืน่ พูด
ไมเขาใจ
- มีปญหาการใชกลามเนื้อมัดเล็กมีลักษณะงุมงาม
การหยิบสิ่งของ การผูกเชือกรองเทา
เชื่องชา เชน กา
ติดกระดุมเสื้อ จจับดินสอไมถนัด เขียนหนังสือแลว
เมือ่ ยเร็ว

10 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

- มีปญหาการใชสายตารวมกับมือ เชน การกะระยะระหวางสิ่งของ
การหยิบแยกวัตถุเล็กๆ จากพืน้ หลัง
วัยประถมศึกษา จะพบความบกพรองทางทักษะการเรียนดานตางๆ ดังนี้
ความบกพรองดานการอาน
- อานหนังสือไมออก อานไดเฉพาะคําศัพทงา ยๆ
- มีปญ
 หาในการจดจําและสะกดคําตามเสียงพยัญชนะ สระ ตัวสะกด
และวรรณยุกต
- อานชา มีความยากลําบากในการอานหนังสือ เชน อานคํา สะกดคํา
จึงทําใหอา นตะกุกตะกัก อานออกเสียงไมชดั เจน ทําปากขมุบขมิบ
- อานคําศัพทผดิ เพีย้ นจากคําเดิม เนือ่ งจากเดาคําจากตัวอักษรแรก เชน
เพือ่ น อานเปน พี่ เทีย่ ว อานเปน ที่ เขา อานเปน ขา
- แยกคําศัพทในการอานไมได เชน พยายาม = พา-ยาย เขลา = เข-ลา
- อานคําศัพทยากๆ ไมได เชน คําควบกลํ้า คําการันต คําที่สะกด
ไมตรงตามมาตรา หรือ คําที่มีกฎเกณฑมากขึ้น เชน สนุกสนาน
เพลิดเพลิน รัฐมนตรี สัญลักษณ ราชพฤกษ
- เรียนรูค าํ ศัพทใหมๆ ไดจาํ กัด พัฒนาดานการอานชามาก สอนแลว
จํายาก วันนีอ้ า นไดพรุง นีล้ มื แลว
- สรุปใจความของการอานไมได
- ขาดความสนใจและหลีกเลี่ยงการอานหนังสือ เพราะการอาน
เปนเรือ่ งยากสําหรับเด็ก
- เมือ่ อานวิชาภาษาไทยไมได วิชาอืน่ ๆ ทีต่ อ งใชทกั ษะการอานก็จะมี
ปญหาเชนเดียวกัน

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 11

-

-

-

-

-

ความบกพรองดานการเขียนสะกดคํา
เขียนพยัญชนะทัง้ 44 ตัว ไดไมครบ เขียนตัวยากไมได เชน ฐ ฎ ฒ ณ
เขียนกลับดาน สับสนระหวางการมวนหัวเขา – ออก เชน พ-ผ ค-ด
ถ-ภ และตัวทีห่ วั หยัก เชน ต ฆ ฎ ฏ
เขียนสระทัง้ 32 ตัว ไดไมครบ เขียนไดเฉพาะสระงายๆ เสียงเดีย่ ว เชน
อา อี อู แตเขียนสระเสียงผสมไมได เชน เอาะ เอือ เอีย
สะกดคําผิด มักเขียนไดเฉพาะพยัญชนะตน แตเลือกใชสระ ตัวสะกด
และวรรณยุกตไมถูกตอง ทําใหเขียนแลวอานไมออก เชน สงสาร
เขียนเปน สายสา กระดาษ เขียนเปน กะบาด
มีปญ
 หาในการการเขียนคําทีส่ ะกดไมตรงตามมาตรา การใชการันต
คํายากหรือคําที่มีหลายพยางค เด็กจะเขียนตามเสียงที่ไดยิน เชน
พิสจู น – พิสตู ธรรมชาติ – ทํามะชา ประวัตศิ าสตร – ประวัดสาด
เรียงลําดับตัวอักษร พยัญชนะ สระ ตัวสะกด วรรณยุกต ตัวการันต
ผิดตําแหนงของคํา เชน เจ็บปวย – เจ็บปยว สัตวปา – ตยวปา
สับสนในการเขียนและการสะกดคําทีพ่ อ งเสียง เชน ณ น เสียง นอ
ศ ษ ศ เสียง สอ
มีความบกพรองในการใชคําศัพท การแตงประโยค การเวนวรรค
การใชไวยากรณและการเรียบเรียงเนือ้ หาในการเขียน โดยมักเลือกใช
คําศัพทงา ยๆ ใชคาํ ซํา้ ทําใหผอู น่ื อานสิง่ ทีเ่ ด็กเขียนไมเขาใจ
หลีกเลี่ยงการเขียนหนังสือและการจดงาน หรือจดงานชาเพราะ
ตองดูตามแบบทีละตัว
ลายมือหยาบ การเขียนไมเปนระเบียบ ตัวอักษรขนาดไมเทากัน
เขียนไมตรงบรรทัด จัดวางตําแหนงไมเหมาะสม

12 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

-

ความบกพรองดานคณิตศาสตร
สับสนในหลักการคิดเลข ไมเขาใจหรือสับสนในขั้นตอน
ไมเขาใจลําดับตัวเลข พูดตัวเลข 1-20 กลับไปมาไมได
ไมเขาใจคําของตัวเลข ไดแก หลักหนวย สิบ รอย พัน หมื่น ทําให
นับเลขไปขางหนาหรือนับยอนหลังไมคลอง
จําสูตรคูณ สูตรคณิตศาสตร และสัญลักษณคณิตศาสตรไมได
มีปญหาความเขาใจพื้นฐานทางคณิตศาสตร (บวก ลบ คูณ หาร)
ทําใหไมสามารถทําตามขัน้ ตอนตางๆ ไดถกู ตอง จึงคิดคําตอบไมได
มีปญหาในการวิเคราะหโจทย เปนขั้นตอนยอยๆ
มีปญ
 หาในการวิเคราะหโจทยปญ
 หาจากภาษาเขียนเปนสัญลักษณ
ทางคณิตศาสตร
เขียนตัวเลขกลับกัน เชน 35 เขียนเปน 53
คิดเลขชา ผิดพลาด สับสนในการยืม การทดเลข
มีปญหาในการนับเงิน การทอนเงิน

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 13

ใครคือเด็กกลุม เสีย่ ง?
- เด็กทีม่ ปี ญ
 หาพัฒนาการดานการพูดการสือ่ สารลาชา
- เด็กทีพ่ อ แม หรือญาติพน่ี อ งมีปญ
 หาความบกพรองทางการเรียนรู
- เด็กสมาธิสน้ั เด็กทีม่ ปี ญ
 หาทางอารมณและพฤติกรรม
- เด็กทีม่ ผี ลการเรียนตํา่ กวาเกณฑ

พบเด็กแอลดีไดบอ ยแคไหน
เด็กแอลดีนน้ั เราพบไดทกุ ชาติ ทุกภาษา ทัว่ โลก ประมาณรอยละ 5 - 10
ของเด็กวัยเรียน ดังนัน้ ในทุกโรงเรียนจะมีเด็กเหลานีอ้ ยูช น้ั เรียนดวย

เพราะอะไรจึงเปนแอลดี
- การทํางานของสมองบางตําแหนงบกพรอง โดยเฉพาะตําแหนงที่
เกี่ยวของกับการเรียนรูและการใชภาษาทั้งการอาน การเขียนและ
การพูด
14 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

- พันธุกรรม พบวาเครือญาติอนั ดับแรกเด็กแอลดี รอยละ 35 – 40
จะมีปญ
 หาการเรียนรู
- การไดรบั บาดเจ็บระหวางคลอดหรือหลังคลอด
- ความผิดปกติของโครโมโซม

แพทยสามารถวินจิ ฉัยเด็กแอลดีไดอยางไร
แพทยจะทําการรวบรวมขอมูลจากสิง่ ตอไปนี้
- การซักประวัติ ทัง้ ดานการเลีย้ งดู พัฒนาการดานภาษา การสือ่ สาร
ประวัติการเรียนตั้งแตชั้นอนุบาลถึงประถมศึกษา ผลการเรียน
สมุ ด การบ า น รายงานจากโรงเรี ย น ผลกระทบที่ เ กิ ด ขึ้ น และ
การชวยเหลือที่ผานมา รวมทั้งประวัติทางพันธุกรรม เชน ปญหา
การอานเขียนของเครือญาติ
- การคนหาปญหาทางจิตใจทีอ่ าจเปนสาเหตุหรือเปนผลกระทบของ
ปญหาความบกพรองในการเรียนรูของเด็ก
- การทดสอบไอคิ ว และการทดสอบผลสั ม ฤทธิ์ ท างการเรี ย น
(Wide range achievement test)

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 15

ใครเปนผูช ว ยเหลือเด็กกลุม นี้
ใคร
ต อ งอาศั ย ความร ว มมื อ จากบุ ค ลากร
หลายฝ
หลา าย เชน ทางการศึกษา ทางการแพทย
ทางสังคม และครอบครัว เปนตน
ทาง

การใหการชวยเหลือทางการศึกษา
• สรางทัศนคติใหผูบริหารเห็นความสําคัญและใหการสนับสนุน
• อบรมความรูเ รือ่ งโรคแอลดีและผลกระทบทีจ่ ะเกิดขึน้ ทางการศึกษา
แกครูทั่วไป
• เปดโอกาสใหครูทสี่ นใจหรือรับผิดชอบเรือ่ งนี้ ไดมโี อกาสศึกษาและ
พัฒนางานการศึกษาพิเศษในโรงเรียน
• โรงเรียนควรจัดทําแผนการเรียนรายบุคคลใหสอดคลองกับระดับ
ความบกพรองของเด็กแตละดาน
• ควรใหมีการจัดการเรียนแบบตัวตอตัว หรือกลุมยอย โดยปรับ
การสอนใหเหมาะสมและมีรูปแบบที่หลากหลาย เชน เด็กที่มี
ปญหาทางการเขียนอาจใชเครือ่ งคอมพิวเตอรมาชวย เด็กทีม่ ปี ญ
 หา
ดานการคํานวณอนุญาตใหใชเครือ่ งคิดเลข เด็กทีม่ ปี ญ
 หาการอาน
อาจใชเครือ่ งอัดเทปมาชวยโดยครูหรือผูป กครองอานหนังสือใสเทป
แลวเปดใหเด็กฟง เปนตน
• ปรับวิธกี ารประเมินผลใหเหมาะสมกับตัวเด็ก เชน ใหเวลาทําขอสอบ
นานกวาเด็กปกติ ถาเด็กยังอานขอสอบไมออกครูควรอานใหเด็กฟง
ถาเด็กยังเขียนไมไดครูควรอนุญาตใหเด็กตอบขอสอบดวยวาจา
16 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

• ควรสงเสริมทักษะดานอืน่ ๆ เชน ดนตรี กีฬา ศิลปะ และการเขารวม
กิจกรรมตางๆ เพือ่ ใหเด็กเกิดความภาคภูมใิ จในตนเอง มีทกั ษะใน
การแกปญ
 หาและอยูร ว มในสังคมอยางมีความสุข
การใหความชวยเหลือทางการแพทย
• สรางเครือขายการใหบริการทางการแพทย เพื่อเปดโอกาสใหเด็ก
ไดรบั บริการมากขึน้
• มี ก ารทํ า งานประสานกั น ระหว า งบุ ค ลากรทางการศึ ก ษาและ
สาธารณสุข
• การตรวจวินจิ ฉัยตัง้ แตเด็กเริม่ เขาสูร ะบบการศึกษา สามารถทําได
โดยการติดตามเด็กกลุม เสีย่ ง
• มี ก ารตรวจรั ก ษาความผิ ด ปกติ อ่ืน ที่พ บร ว มกั บ เด็ ก LD เช น
โรคสมาธิสน้ั ความบกพรองดานภาษาและการสือ่ สาร ปญหาอารมณ
และปญหาพฤติกรรม
การชวยเหลือทางสังคมและครอบครัว
• ควรใหความรูและคําแนะนําแกพอแม เกี่ยวกับปญหาของเด็ก
ลดความเครียดและความวิตกกังวลของครอบครัว
• เปลี่ยนพฤติกรรมจากการตําหนิ ลงโทษ เปนความเขาใจ และ
สนับสนุนในการสงเสริมทักษะการเรียนรูข องเด็ก
• มีการเผยแพรใหสงั คมทราบเรือ่ ง พระราชบัญญัตคิ นพิการ พ.ศ.2534
เด็กที่มีความบกพรองทางการเรียนรูเปนความพิการทางกฎหมาย
และเด็กมีสทิ ธิไ์ ดรบั การรักษารวมทัง้ การศึกษาอยางเหมาะสมตาม
ศักยภาพ

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 17

แนวทางการดูแล/ชวยเหลือ
เด็กแอลดี ในโรงเรียน

สิ่ง สํ า คั ญ ของการช ว ยเหลื อ เด็ ก คื อ การทํ า งานเป น ที ม ระหว า ง
คุณครูและผูปกครอง คุณครูจําเปนตองหมั่นพบปะพูดคุยกับคุณพอคุณแม
อยางตอเนือ่ งและสมํา่ เสมอ เพือ่ ติดตามและแลกเปลีย่ นขอมูลความเปนไปของเด็ก
จะไดเขาใจถึงสภาพปญหาที่เกิดขึ้น รวมมือกันในการดูแลและชวยเหลือเด็ก
ไดอยางมีประสิทธิภาพและทันทวงที หากไมมเี วลาพบปะพูดคุยอาจใชการเขียน
ในสมุดการบานของเด็กเพือ่ ใหผปู กครองรับทราบ
สิ่งสําคัญอีกประการหนึ่งสําหรับเด็กแอลดี คือเด็กมีความจําเปนตอง
ไดรับการสอนเสริมพิเศษ เพราะเด็กแตละคนมีรูปแบบการเรียนรูเฉพาะตัว
ที่แตกตางกัน จึงจําเปนตองมีครูท่มี ีความรู ความเขาใจในความตองการพิเศษ
เพือ่ ทีเ่ ด็กจะไดตดิ ตามการเรียนการสอนในชัน้ เรียนไดทนั
18 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

นอกจากนีค้ วรมีการจัดทําแผนการศึกษาเฉพาะรายบุคคล เนือ่ งจากเด็ก
แอลดีอาจมีบกพรองเฉพาะบางดาน

แผนการศึกษาเฉพาะรายบุคคล
(Individualized Education Program :IEP)
เปนการจัดการศึกษาพิเศษ ใหเหมาะสมกับความตองการของเด็ก
ในแตละราย อาศัยความรวมมือจากหลายฝาย ไดแก ผูบริหารโรงเรียน
ครูประจําชั้น ครูการศึกษาพิเศษ แพทย นักจิตวิทยา และบุคลกรที่เกี่ยวของ
และที่สําคัญที่สุดก็คือ พอแม ผูปกครองของเด็ก
การจัดทํา IEP อาจจัดเปนเทอมหรือเปนปกไ็ ด โดยตองกําหนดเนือ้ หา
ดังตอไปนี้
- กําหนดวัตถุประสงคของการเรียนการสอนอยางเปนขั้นตอน
- กําหนดกลวิธีที่จะบรรลุถึงวัตถุประสงค
- การประเมิน
- กําหนดบริการพิเศษที่เด็กควรไดรับการสนับสนุนและสงเสริม
การจัดทําแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล (IEP)
- ควรจัดใหเสร็จกอนเปดภาคเรียนแรก
- เนื้ อ หาที่ ป รั บ ควรทํ า เฉพาะวิ ช าทั ก ษะ ได แ ก วิ ช าภาษาไทย
ภาษาอั ง กฤษและคณิ ต ศาสตร เฉพาะวิ ช าที่ เ ด็ ก ทํ า ได ตํ่ า กว า
ชั้นเรียนปจจุบัน
- ไมปรับวิชาสาระอื่นอีก 5 สาระ
- ปรับวิธีการสอนและวิธีวัดผลใหสอดคลองกับเด็ก เชน เด็กที่มี
ความสามารถทางการอานตํ่ากวาชั้นเรียนปจจุบันมาก ควรสอบ
ปากเปลา

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 19

รูปแบบการเรียนการสอนสําหรับเด็กแอลดี
การจัดรูปแบบการเรียนการสอนจะทําไดหลายลักษณะ เชน
1. การเรียนรวมเต็มเวลา (full inclusion)
2. การเรียนรวมบางเวลา (partial inclusion) ซึ่งหมายถึง การเรียน
แยกบางเวลา ซึ่งอาจเปนการแยกสอนในบางชั่วโมง (pull-out program)
โดยเฉพาะในชั่วโมงภาษา
** การเรียนการสอนสําหรับเด็กแอลดีไมนิยมจัดเปนหองพิเศษ หรือ
โรงเรียนเฉพาะ

20 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

การสอนเด็กแอลดี
วิธีการสอนเด็กแอลดีนั้นคลายกับการสอนเด็กทั่วไป แตคุณครูควร
เพิ่มเติมการสอนในประเด็น ตอไปนี้
1. การสอนให เ ด็ ก รู จั ก จั ด ระเบี ย บของอุ ป กรณ แ ละงานที่ ไ ด รั บ
มอบหมาย สอนใหเด็กเขียนหัวขอเพื่อจัดลําดับความสําคัญของเรื่องที่เรียน
และสอนทักษะการเรียนรู
2. การชวยใหเด็กรูจักคิดวางแผนขั้นตอนตางๆ จนกระทั่งงานสําเร็จ
และสอนใหรูจักใชคําถามมาชวยในการเรียน เชน
• การทํางานชิ้นนี้ตองใชเวลาเทาไหร
• งานชิ้นนี้ตองใชอุปกรณอะไรบาง
• หากเขามีคําถาม เขาควรจะถามใคร เปนตน
3. ครูควรมองขามขอผิดพลาดเล็กนอย เชน การสะกดคําผิด หรือ
ลายมื อ ไม ส วย แต คุ ณ ครู ค วรเน น การถ า ยทอดความคิ ด ของเด็ ก และ
ความพยายาม ความตั้งใจในการทํางานชิ้นนั้นใหสําเร็จมากกวา
4. ครูควรจัดกิจกรรมที่ใหเด็กใชสมองซีกขวาดวย เชน ศิลปะ ละคร
หรือดนตรี มากกวาการเนนฝกฝนสมองซีกซาย เชน การใหเหตุผลหรือ
การจัดลําดับความคิดแตเพียงอยางเดียว
5. เด็ ก แอลดี จํ า นวนมากมี ค วามคั บ ข อ งใจด า นการเรี ย น คุ ณ ครู
ควรดูแลดานจิตใจและอารมณของเด็กดวย เชน การใหกําลังใจเพื่อชวยให
เด็กสามารถผานพนความรูสึกคับของใจไปได เนนวาสิ่งที่เด็กทําไดไมดี ไมได
เปนการแสดงวาเด็กเปนคนไมมคี วามสามารถ
6. ครูควรใหเวลาในการสอบมากกวานักเรียนคนอืน่ หรือใชการสอบ
ปากเปลาเพือ่ วัดความรูต อ วิชานัน้ ๆ ในเด็กทีม่ ปี ญ
 หาดานการเขียน

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 21

7. ขอสอบทีใ่ หเลือกตอบควรจัดอยูใ นแนวตัง้ มากกวาตัวเลือกทีอ่ ยูใ น
แนวนอน เพราะเด็กสามารถอานไดงา ยกวา
ตัวเลือกทีอ่ ยูใ นแนวตัง้ เชน
ก.........................
ข.........................
ค.........................
ง.........................
ตัวเลือกทีอ่ ยูใ นแนวนอนซึง่ ไมควรใช เชน
ก............ข...........ค.................ง................
8. ครูควรใชคําสั่งที่งายและชัดเจน พรอมทั้งใหนักเรียนทวนคําสั่ง
กอนทีจ่ ะเริม่ ลงมือทําทุกครัง้ เพือ่ ตรวจสอบวาเด็กเขาใจคําสัง่ นัน้ หรือไม
9. ครูควรสอนความรูใ หมทผ่ี สมผสานกับประสบการณเดิมของนักเรียน
เพือ่ ชวยใหเด็กจํา และเขาใจไดงา ยขึน้ รวมถึงสามารถนําไปใชชวี ติ จริงได
10. อุปกรณทค่ี รูนาํ มาสอน ตองใชประสาทสัมผัสทัง้ หา และครูควรให
เด็กทบทวนสิง่ ทีส่ อนไปดวยวิธกี ารใหมๆ มากกวาการใชแบบฝกหัดเพียงอยางเดียว
เชน การเขียนตัวอักษรลงบนกระบะทราย หรือการใหเด็กเลนทายพยัญชนะ
จากการเขียนบนฝามือ
11. สิง่ สําคัญคือ ครูจะตองรวมมือกับผูป กครองในการพัฒนาเด็กแอลดี

22 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

เทคนิคเฉพาะในการสอนเด็กแอลดี อาจแยกไดดังนี้
เทคนิคในการฝกทักษะในการรับและแปลผลขอมูลฝกทักษะ ดังนี้
1. ฝกทักษะการรับและแปลผลขอมูลดวยสายตา
2. ฝกทักษะการรับและแปลผลขอมูลดวยการฟง
3. ฝกทักษะการจัดหมวดหมู
4. ฝกทักษะการเรียงลําดับ
5. ฝกทักษะความคิดรวบยอด
เมื่อเด็กมีทักษะเบื้องตน 5 ดานนี้แลว จึงเริ่มฝกทักษะวิชาการตอไป
การฝกทักษะทั้ง 5 ดานขางตนสามารถฝกไดตามแนวทางตอไปนี้
เทคนิคเบื้องตนในการฝกทักษะการรับและแปลผลขอมูลดวย
สายตาและการฟง
1. การสอนโดยการใช วิ ธี เชื่ อ มโยงสิ่ ง ที่ เ ด็ ก ได เ คยเรี ย นรู ห รื อ
มีประสบการณในชีวิตประจําวันกับสิ่งที่ตองการที่จะสอนเด็ก เชน การสอน
ใหเขียนสระอา โดยใหเด็กนึกภาพไมเทา หรือเลข 8 ใหนึกถึงไข 2 ฟอง
มาเรียงวางซอนกันขางบน
2. การสอนโดยการใชวิธีเรียนรูผานประสาทสัมผัสทั้งสี่
การสอนจากการมองเห็น
• การมีภาพหรือของจริงใหเด็กดู เชน มีรปู ภาพประกอบในประโยค
เชน คําวา ไก อาจจะมีรูปภาพ ไก แทน และตอมาเมื่อเด็ก
อานคลองจากรูปภาพก็ปรับเปลี่ยนเขียนคําวา “ไก” พรอมกับ
รู ป ไก จนเมื่ อ เด็ ก อ า นคํ า นั้ น ได ค ล อ ง จึ ง คอยลบภาพไกออก
เหลือแตคาํ วา “ไก” เพียงอยางเดียว

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 23

• การใชสีแบงสวนของอักษร เชน
บริเวณหัวใหเขียนสีแดง แตบริเวณเสนใหเขียนสีนา้ํ เงิน
เพือ่ ใหเด็กเห็นไดชดั เจนวา หัวออกหรือหัวเขา
• การใชสเี นนสิง่ ทีเ่ ราตองการใหเด็กเรียนรูแ ละจดจํา (highlighter)
อาทิ การใชสีเขามาชวยจําในเครื่องหมายทางคณิตศาสตร
เชน สีเขียว หมายถึง เครื่องหมายบวก (+)
สีแดง หมายถึง เครื่องหมาย (-)
สีฟา หมายถึง เครื่องหมาย คูณ (x)
ดังตัวอยาง
2+1=3
โดยเมื่อเด็กเห็นสีเขียวก็จะรูวาเปนวิธีบวก
• การจํารูปทรงของคํา เพราะในบางครั้งเด็กจะจดจําตัวอักษร
ไมได จึงอาจจะใชสีหรือปากกาขีดรอบลอมคํานั้น ใหเห็นเปน
รูปรางเรขาคณิตตางๆ แลวใหเด็กจดจํารูปรางนั้นแทนคํา

พระจันทร์

บ้ าน

ไข่

• เกมค น หาตั ว เลข เกมนี้ จ ะเป น การฝ ก และการกระตุ น ให เ ด็ ก
มีการแยกแยะรูปทรงของตัวเลข โดยอาจจะใหเด็กเลนแขงขันกัน
ในการแขงขันจะทําใหเด็กสนุกในสิ่งที่กําลังเรียนรูและสามารถ
จดจําสิ่งเหลานั้นไดดี
24 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

การสอนจากการฟ
ารสอนจากการฟง
• การอานเนื้อหาหรือเรื่องใหเด็กฟง เชน การอัดเสียงของเนื้อหา
ลงในแถบบันทึกเทป ซีดี แลวเปดใหเด็กฟงบอยๆ หรือใหเด็กฟง
ทางหูฟง ในเวลาทีเ่ ด็กวาง เชน ขณะนัง่ รอพอแมมารับกอนกลับบาน
เปนตน
• การฟงเทปทีแ่ ตงขึน้ เพือ่ การเรียนการสอนโดยเฉพาะ เพราะเนือ้ หา
เหลานีจ้ ะทําใหเด็กสามารถจําไดมากขึน้ เชน เพลงทีส่ อนเกีย่ วกับ
อักษร หรือการลบบวกเลข เปนตน
• การใบคําโดยใชทาทาง นอกจากจะเปนการเรียนรูที่สนุกแลว
เพื่อใหเด็กจดจําคําตางๆ ไดดียิ่งขึ้นอีกดวย
• การทําทาประกอบเพื่อชวยในการจํา ซึ่งทาทางจะสอดคลองกับ
เนื้อหาที่เด็กเรียนรู เพื่อสอนคณิตศาสตรการบวก ลบ (ครูตองหา
ใหไดวาเด็กรับรูไดดีผานประสาทสัมผัสสวนไหน)
• การเลนเกมหรือกิจกรรมเคลือ่ นไหว เพือ่ สอนคณิตศาสตร การบวก
ลบ เชน เกมรวมเหรียญ หมากเก็บ ตะเกียบ กระโดดยาง เปนตน
• การให เ ด็ ก กระโดดเหยี ย บตั ว อั ก ษร วิ ธี นี้ เ ป น การใช เ ทคนิ ค
ในการจําและการเคลื่อนไหวรวมกัน

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 25

การสอนจากประสบการณการสัมผัส
• การลากเสนตัวอักษรบนแผนหลัง/ฝามือของเด็ก วิธนี เี้ ปนการเรียนรู
ผ า นประสาทสั ม ผั ส ผิ ว หนั ง การสอนวิ ธี นี้ เ ปรี ย บเสมื อ นเป น
การเขียนภาพในสมองนั่นเอง
• การเขียนบนกระดาษทราย (กระบะทราย)
• การทายอักษรหรือคําจากการคลํา เชน หนังสือ ก.ไก แทนที่เด็ก
จะใชสายตามองแลวอานพยัญชนะที่ละตัว แตปรับพยัญชนะให
นูนสูง โดยใชกระดาษทรายตัดเปนตัวอักษรแทน แลวใหเด็กอาน
โดยการอานคลํา (ใหเด็กปดตา) หรือใชตัวอักษรพลาสติกใหเด็ก
หยิบมาเรียงเปนคําศัพท
• การสอนโดยใชเชือกมาขด หรือนําเมล็ดถั่วมาเรียงเปนตัวอักษร
หรือปนดินนํ้ามันมาเปนตัวอักษร
• การสอนโดยการใช ห ลายวิ ธี ร วมกั น เช น สอนเรื่ อ งนาิ ก า
โดยใชนาิกาทีม่ หี นูวงิ่ รวมในการสอนเรือ่ งการเดินของเข็มนาิกา
ร ว มกั บ การร อ งเพลงหรื อ การสอนโดยครู ใ ห ดู รู ป ใบไม และ
ใหเพื่อนเขียนตัวอักษร “บ” บนแผนหลังของเด็กแลวใหเด็ก
เขียนบนกระบะทรายและใหเด็กพูดวา บ.ใบไม หรือการใหเด็ก
เขียนลงบนครีมโกนหนวด (shaving cream) กระบะขาวสาร
ถั่วหรือทราย เปนตน

26 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

การสอน
โดยการใช
หลายวิธีรวมกัน

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 27

เทคนิคเบือ้ งตนในการฝกทักษะการจัดหมวดหมู การเรียงลําดับ และ
การสรุปความคิดรวบยอด
1. การสอนโดยการใชเทคนิคการจํา
• การจําอักษรตนตัวแรกของคํา วิธนี จ้ี ะทําโดยใหเด็กจําตัวอักษร
จากคําขึน้ ตน เชน โทรทัศนรวมการเฉพาะกิจแหงประเทศไทย
จําเปนชื่อยอวา ทรท
• การแตงเปนเรื่องหรือเปนกลอน
• การเชื่อมโยงกับสิ่งที่เคยเรียนรูมากอน
2. เทคนิคในการสรางกระบวนการคิด สามารถปฏิบัติไดดังนี้
• แผนผังการคิด (mind mapping)
ชอบ
ชอบกินปลา
กินปลา

สัตสัวตว์
แมว

มีมีหหางาง

ร้ อง
รองเหมียวๆ
เหมียวๆ

• การเรียงรูปภาพตามลําดับเหตุการณสําคัญของเรื่อง
• การสรางสถานการณสมมติ โดยมีเวทีใหเด็กแสดงบทบาท
สมมติ
• การเปดโอกาสใหเด็กพูดแสดงความคิดเห็น
• การใชคําถามในการกระตุนใหเด็กคิด
นอกจากนี้ยังมีเทคนิคอื่นๆ ที่ชวยใหคุณครูสามารถชวยเหลือเด็ก
ไดรอบดานมากขึน้ ดังนี้
28 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

1. การใหตวั เสริมแรง การชมเชย การใหรางวัล การใหแตมหรือดาว
เพือ่ สรางความภาคภูมใิ จ และเสริมสรางแรงจูงใจในการเรียน รวมถึงใหเด็กรับรู
ไดถงึ ความรูส กึ ทีด่ ตี อ ตนเอง
2. การสังเกตลักษณะการเรียนรูข องเด็กแตละคน และสงเสริมใหถกู ทาง
เชน บางคนอาจเรียนรูไ ดดดี ว ยการลงมือทํา บางคนตองเห็นและลงทําพรอมๆกัน
บางคนตองทัง้ เห็นและฟงดวย เปนตน
3. การคนหาคุณสมบัตทิ ด่ี ใี นตัวของเด็กเพือ่ สงเสริมใหเด็กเห็นศักยภาพ
ทีด่ ขี องตนเองในดานอืน่ ๆ นอกจากเรียน เชน มีความพยายาม ตัง้ ใจจริง ขยัน
อดทน รับผิดชอบ มีมารยาทดี เปนทีร่ กั ของเพือ่ น รองเพลงเพราะ วาดรูปเกง
เลนดนตรี หรือเลนกีฬาเกง ทํากับขางเกง แสดงเกง ปลุกตนไม เลีย้ งสัตวเกง
มีความสามารถในการซอมแซมเครือ่ งมือและอุปกรณตา งๆ เปนตน
4. การชวยเหลือดานอืน่ ๆ
• พยายามสร า งความภาคภู มิ ใจตนเองให เ กิ ด กั บ เด็ ก ที่ มี
ความบกพรองในการเรียนรู โดยมองหาจุดดี จุดแข็งของเด็ก
และใหคําชมอยูเสมอ
• การพัฒนาความสามารถในการอาน การเขียน และการคํานวณ
(remedial therapy) ควรจัดใหเด็กเรียนแบบตัวตอตัว
หรือเปนกลุม ยอย ในหองเรียนพิเศษ (resource room) โดย
ปรับการสอนใหเหมะสมกับเด็กเปนรายบุคคลและใชวิธีการ
เรียนรูห ลายรูปแบบ เพือ่ ใหเด็กเกิดการกระตือรือรนในการเรียน
หากโรงเรียนไมพรอม พอ แม สามารถจัดหาครูสอนพิเศษ
ใหแกเด็กได เด็กที่รับความชวยเหลืออยางเต็มที่ จะพัฒนา
ความสามารถดานการเรียนไดมากขึน้ ภายในเวลา1 ปครึง่ - 2 ป

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 29

• ใชเครือ่ งมือตางๆ เขามาชวยเด็ก เชน เด็กทีม่ ปี ญ
 หาการเขียน
อาจใชเครื่องพิมพดีดหรือเครื่องคอมพิวเตอร เด็กที่มีปญหา
การคํานวณควรอนุญาตใหใชเครือ่ งคิดเลข สวนเด็กทีม่ ปี ญ
 หา
การอานก็ใชเครื่องอัดเทปมาชวย โดยคุณครูหรือผูปกครอง
อานหนังสือใสเทปแลวปดใหเด็กฟง เปนตน
• ปรับเกณฑและวิธกี ารทีใ่ ชประเมินผล เชน ใชเปนระบบ โดย
แขงกับตัวเอง ไมตอ งถูกตัดเกณฑกบั เพือ่ นๆ วัดความกาวหนา
ของตัวเด็กเองเปนหลัก เด็กควรไดเวลาในการสอบนานกวา
เด็กปกติ หากเปนไปได ควรแยกสอบตัวตอตัว ถาเด็กยังอาน
ขอสอบไมออกคุณครูผสู อบควรอานใหฟง ถาเด็กยังเขียนไมเปน
คุณครูผสู อบควรอนุญาตใหเด็กตอบ โดยวาจาแลวครูเขียนให

30 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

การฝกทักษะทางวิชาการ
เด็กแอลดีมกั มีปญ
 หา 3 วิชา คือ ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ คณิตศาสตร
เทคนิ ค หนึ่ ง ที่ ใช ไ ด ผ ล คื อ การแจกแจงทั ก ษะใหญ อ อกเป น ทั ก ษะย อ ยๆ
แลวฝกทักษะทีละขั้นยอยๆ เชน
วิชาภาษาไทย
เด็กทีจ่ ะอานออกเขียนได จะตองมีทกั ษะทางวิชาภาษาไทย ตามลําดับนี้
1. การจําแนกพยัญชนะ
2. การจําแนกสระ
3. การอานคําที่ประสมดวยพยัญชนะตน 44 รูป 21 เสียง
4. การอานคําที่ผสมดวยสระ 32 รูป 21 เสียง
5. การอานคําตามเสียงวรรณยุกต
6. การอานคําที่มีอักษรครบ
7. การอานคําที่มีอักษรนํา
8. การอานคําที่มีตัวสะกดรูป
9. การอานคําที่มีตัวสะกดตรงมาตรา 8 มาตรา
10. การอานคําที่มีตัวสะกดไมตรงมาตรา 7 มาตรา
11. การเขียนพยัญชนะ สระ ไดถูกตอง สวยงาม พอควร
12. การอานจับใจความ
13. การเขียนคําศัพทตามขอ 3-10 รวมทั้งคําที่มีตัวการันต
14. การเขียนประโยค เขียนเรียงความ
15. การจดบันทึก คําบรรยาย

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 31

ในวิชาภาษาอังกฤษและคณิตศาสตร ครูผสู อนจะตองแจกแจงทักษะ
เชนเดียวกันใหสอดคลองตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ ในแตละสาระ
และในแตละขัน้ จะตองมีการปรับวิธกี ารสอนแตละวิธใี หสอดคลองกับธรรมชาติ
ของเด็ก เชน ในการสอบอาจจําเปนตองอานขอสอบใหฟง หรือออกแบบ
วิธสี อบใหม โดยการสอบสัมภาษณ หลีกเลีย่ งการสอบขอเขียน เปนตน
ตัวอยางเทคนิคการสอนทักษะวิชาการดานภาษาและคณิตศาสตร
เทคนิคการสอนภาษา คุณครูอาจชวยเหลือเด็กๆ ดวยวิธกี ารดังตอไปนี้
1. Fading หมายถึง การลดการชวยลง ใชในการสอนเขียนตัวอักษร
ตัวเลข และการฝกคัดลายมือ
2. Phonics หมายถึง เสียง เปนการสอนอานออกเสียง โดยคํานึงถึง
หนวยเสียงในภาษาเปนสําคัญ
ตัวอยางการสอนสระอา เชน มา กา วา ยา
การสอนอักษรควบกลํ้า เชน กลา กลอง กลวย กลืน
3. Guided Note เปนเทคนิคที่ทําใหคําหรือขอความในประโยค
ในเรือ่ งทีอ่ า นมีสเี ขมแตกตางไปจากตัวอักษรอืน่ ทําใหอา นงาย ใชในการสอนอาน
จับใจความ
4. Herring Bone Method เปนการสอนโดยการใชไดอะแกรม
ประกอบใหเห็นใจความสําคัญของเรื่องการอาน เปรียบเสมือนกางปลาที่มี
กางปลาใหญ และกางเล็กๆ ใชในการสอนอานจับใจความ
5. Graphic Organizer เปนการใชกราฟประกอบการอธิบายเนือ้ หา
ใจความใชประกอบการบรรยายการสอน การอธิบายใหเขาใจเนื้อหาสาระ
เทคนิคขางตนเปนเพียงตัวอยางพอสังเขป คุณครูสามารถหาความรู
เพิ่มเติมไดจากหนังสือหรือเวปไซตซึ่งจะกลาวในหัวขอตอไป
32 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

เทคนิคการสอนคณิตศาสตร (จุฬามาศ จันทรศรีสุคต.2553)
วิธีสอนแบบ CRA (Concrete Representational Abstract)
วิธีสอนนี้ มีขั้นตอนการสอน 3 ขั้นตอน คือ
1.1 Concrete เปนขัน้ ตอนการสอนความคิดรวบยอดโดยใช
ตัวแบบทีเ่ ปนวัสดุ ทีเ่ ปนรูปธรรม เชน กอนหินสีตา งๆ แทงไม
บล็อก ลูกบาศก
1.2 Representational เปนขัน้ ตอนการสอนใหเปลีย่ นจาก
รูปธรรมมาเปนกึ่งรูปธรรม โดยการวาดภาพ วาดรูป
วงกลม หรือจุดเพื่อใชสําหรับการนับ
1.3 Abstract เปนขั้นตอนการสอนโดยใชสัญลักษณทาง
คณิตศาสตรเพือ่ แสดงจํานวนของรูปภาพ จุดหรือวงกลม
และมีการใชเครื่องหมายทางคณิตศาสตร + - × ÷
เพื่อแสดงการบวก การลบ การคูณและการหาร
วิธีสอนแบบ Graphic Representations
วิธีสอนแบบนี้ใชสําหรับการสอนการแกโจทยปญหาเพื่อใหนักเรียน
สามารถมองเห็นสวนตางๆ ของปญหาที่ตองการหาคําตอบ โดยนักเรียนจะใช
แผนภาพในการรวบรวมขอมูลเกี่ยวกับปญหา แบงเปน
• change problem
• group problem
• compare problem

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 33

ตัวอยางโจทยปญ
 หาแบบทัง้ สามแบบ มีดงั นี้

34 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

การสอนคณิตศาสตรโดยใช Touch Math มีลกั ษณะดังนี้
1. ใชจดุ แสดงตัวเลข 1-9
2. จํานวน 6-9 ใชวงกลมลอมรอบจุด
3. ใหนกั เรียนนับตัวเลขพรอมกับสัมผัสจุดในตัวเลขแตละตัว
4. ฝกนับไปขางหนาและนับถอยหลัง
ตัวอยางการสอนตัวเลขโดยใช Touch Math

ตัวอยางการสอนการลบโดยใช Touch Math

การสอนกระบวนการเกี่ย วกั บ ป ญ หา (Teach a problem
procedure) มีรายละเอียดดังนี้
1. อานคําถาม
2. อานซํ้า
3. เนน/ขีดเสนใตคําสําคัญและจํานวน
4. ตัดสินใจเลือกยุทธศาสตร
5. เขียนสัญลักษณที่ตองการแลวเนน
6. คาดคะเน
7. ลงมือแกปญหา

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 35

8. ตรวจสอบคําตอบกับการคาดคะเน
9. ตรวจสอบคําตอบกับคําถาม
10. ทายที่สุดพิจารณาวา คําตอบนั้นมีเหตุผลหรือไม
นอกจากวิธีการสอนคณิตศาสตรสําหรับเด็ก LD หลายวิธีดังที่กลาว
ขางตน เพื่อเปนการสงเสริมใหเด็ก LD สามารถเรียนรูคณิตศาสตรไดงายขึ้น
ครูผูสอนควรจัดการเรียนการสอนโดยหาอุปกรณเพิ่มเติมเพื่อใหเด็กเรียนรู
ไดดีขึ้น ดังนี้
1. การนําไปใชในชีวติ จริง
2. การใชกระดาษกราฟ
3. การใชตารางเวลา
4. การใชเครือ่ งคิดเลข
5. การลงมือปฏิบตั กิ บั สือ่
6. นาิกาแสดงเวลา
7. การใชสตู ร
สิง่ อํานวยความสะดวก สือ่ บริการ และความชวยเหลือทางการศึกษา
กระทรวงศึกษาธิการไดพฒ
ั นาคูม อื ของการรับสิง่ อํานวยความสะดวก
สื่ อ บริ ก ารและความช ว ยเหลื อ อื่ น ในทางการศึ ก ษา โดยติ ด ต อ ขอทราบ
รายละเอียดทีก่ ลุม วิจยั และพัฒนาสือ่ เทคโนโลยีสงิ่ อํานวยความสะดวกทางการ
ศึกษาสําหรับคนพิการ เลขที่ 500 ถนนวิภาวดี-รังสิต ต.คูคต อ.ลําลูกกา
จ.ปทุมธานี 12130 หรือ ที่ สนง.คณะกรรมการการศึกษาขัน้ พืน้ ฐาน กระทรวง
ศึกษาธิการ http:/gtech.obec.go.th โทร 0-2523 7922,0 2531 2142
โทรสาร 0 2532 0179 e-mail gtecse@hotmail.com

36 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

รายการสิ่งอํานวยความสะดวก

ทางการศึกษาสําหรับเด็กแอลดี
ประจําปการศึกษา 2553
รายการบัญชี ก

อุปกรณชว ยการอาน (Reading Aids)
• โปรแกรม IBM homepage Reader
• โปรแกรม Kurzweil 3000
• โปรแกรม Scan & Read
• โปรแกรม อานหนังสือภาษาอังกฤษผานเครือ่ งสแกนเนอร
• ลูกโลกมีเสียง
• เครือ่ งเปดฟงหนังสือ สําหรับหนังสือเสียงระบบเดซี
• เครือ่ งเลน DVD, MP3 DVD
• เครือ่ งเทปคาสเซ็ตแบบพกพา
คอมพิวเตอรและการใชงานคอมพิวเตอร
• โปรแกรมคอมพิวเตอรอา นจอภาพบนวินโดวส
(Screen Reader for Windows)
• คอมพิวเตอร
• คียก ารดและคียบ อรด
• ลูกบอลควบคุม (Big Track)
• ลูกบอลควบคุม (Roller II Trackball)
• ลูกบอลควบคุม (Logitech Marble Mouse)

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 37

• คันโยกควบคุม(Roller II Joystick)
• จอภาพแบบสัมผัสแบบติดตัง้ ภายนอก
อุปกรณชว ยการสือ่ สาร (Communication Aids)
• อุปกรณชว ยสือ่ สาร : โอภา
• สวิตชพดู ได
• โทรศัพทขยายเสียง

รายการบัญชี ข
อุปกรณชว ยการเขียน (Writing Aids)
• กรอบสําหรับเขียนขอความ
• แบบตัวอักษรภาษาไทย ตัวอวน
• แบบตัวอักษรภาษาอังกฤษ พิมพเล็กตัวตรง
• แบบตัวเลขไทย-อารบคิ
อุปกรณชว ยการอาน
• โปรแกรม TAB Player
• โปรแกรม AMIS
• เครือ่ งเลน MP 3 บันทึกเสียงได
• เครือ่ งเลน MP4 บันทึกเสียงได
คอมพิวเตอรและการใชงานคอมพิวเตอร
(Computer and Computer Access)
• แปนคียบ อรดขนาดเล็ก
• โปรแกรมเดาคําศัพท
• โปรแกรมแสดงแปนพิมพบนจอภาพ

38 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

สื่อการเรียนรู (Educational Tools)
• หนังสือเสียง
• หนังสือเสียงระบบเดซี
• หนังสืออักษรเบรลล
• หนังสือหรือภาพขนาดใหญ
• บทเรียนคอมพิวเตอรชวยสอน ชุด AMAZING CAI
• บทเรียนคอมพิวเตอรชวยสอน ชุด ฝกเขียนเรียงคํา
• บทเรียนคอมพิวเตอร โปรแกรม อานเขียนเรียนดี
• บทเรียนคอมพิวเตอร โปรแกรม Math Flash
• เครื่องคิดเลขมีเสียงและแสดงตัวเลขขนาดใหญ
• เครื่องคํานวณที่แสดงผลเปนอักษรตัวใหญ
• ชุดเครื่องมือเรขาคณิตพรอมแผนยางรองเขียน
• วงเวียนสําหรับเสนนูน
• วิดีทัศนในรูปแบบวีซีดีเพื่อการศึกษาสําหรับคนพิการ
ชุด “คูมือภาษามือไทย”
• วีดีทัศนในรูปแบบวีซีดี ชุด “อาชีพอิสระ”
• ชุดฝกทักษะการฟง
• วีดีทัศนรูปแบบวีซีดี ชุด “อยูดีมีสุข”
• วีดีทัศนในรูปแบบวีซีดี ชุด “รางกายของเรา”
องเรา”

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 39

รายการบัญชี ค
บริการ (Services)
• บริการสอนเสริมวิชาการ ตามสาระการเรียนรู
• บริการอานเอกสาร หรือขอสอบ
• บริการนําทาง
• บริการผลิตสือ่
• บริการสําเนาหนังสือเสียง
• บริการสําเนาหนังสือเสียงซีดี
• บริการสําเนาวีดที ศั น
• บริการจดคําบรรยาย
• บริการกายภาพบําบัด
• บริการฝกพูดและแกไขการพูดโดยครู
• บริการฝกทักษะการสือ่ สาร
• บริการฝกทักษะการสือ่ สารโดยใชภาษามือไทย
• บริการกิจกรรมบําบัด
• บริการลามภาษามือ
• บริการการอบรม ทักษะการใชเทคโนโลยีสารสนเทศ
• บริ ก ารการอบรมทั ก ษะการดํ า เนิ น ชี วิต ประจํ า วั น และทั ก ษะ
ทางสังคม
• บริการการอบรม ทักษะการสรางความคุน เคยกับสภาพแวดลอม
และการเคลือ่ นไหว
• บริการแนะแนวการศึกษา
• บริการพีเ่ ลีย้ ง
• บริการผูช ว ยเหลือ
40 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

• บริการดนตรีบาํ บัดและดนตรีเพือ่ การพัฒนา
• บริการพฤติกรรมบําบัดและแกไขพฤติกรรม
• บริการศิลปะบําบัดและศิลปะเพือ่ การพัฒนาการ
• บริการประเมินพัฒนาการ
• บริการประเมินทางจิตวิทยา
• บริการประเมินทักษะดานตางๆ
นอกจากนี้ศูนยเทคโนโลยีอิเลคทรอนิคสและคอมพิวเตอรแหงชาติ
(NECTEC) (หมายเลขโทรศัพท 02-564-6901-2) ไดจดั ทําโปรแกรมสําหรับ
พัฒนาศักยภาพของเด็ก LD ในเรือ่ งการพูดและการเขียน คือ
• โปรแกรมเดาคําศัพท (Word Prediction)
• โปรแกรมวาจา

หนังสือแนะนํา
หนังสือภาษาไทย
ชือ่ หนังสือ
1. คูม อื ชวยเหลือเด็กบกพรองดานการเรียนรู
2. เรียนรูใ นสไตลเด็ก LD

ผูแ ตง

กรมสุขภาพจิต
Gary Fisher&Rhoda
Cummings
3. คูม อื ครูและผูป กครองสําหรับเด็กทีม่ ปี ญ
 หา จรีลกั ษณ จิรวิบลู ย
ทางการเรียนรูก ารอาน
4. คูม อื ครูและผูป กครองสําหรับเด็กทีม่ ปี ญ
 หา จรีลกั ษณ จิรวิบลู ย
ทางการเรียนรู : การเขียน
5. คูม อื ครูและผูป กครองสําหรับเด็กทีม่ ปี ญ
 หา จรีลกั ษณ จิรวิบลู ย
ทางการเรียนรู : คณิตศาสตร

ปทพ่ี มิ พ
2545
2547
2546
2546
2546

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 41

ชือ่ หนังสือ

ผูแ ตง

6. คูม อื ครูและผูป กครองสําหรับเด็กทีม่ ปี ญ
 หา จรีลกั ษณ จิรวิบลู ย
ทางการเรียนรู : ความจํา
7. จินตนาการสูก ารเรียนรู
Barbara Meister
หมอมดุษฎี บริพตั ร
8. วิธกี ารสอนเด็กเรียนยาก
ผดุง อารยะวิญู
9. เด็กทีม่ ปี ญ
 หาการเรียนรู
ผดุง อารยะวิญู
10. แนวการจัดกิจกรรมเพือ่ ชวยเหลือ
สํานักงานคณะกรรมการ
เด็กทีม่ ปี ญ
 หาทางการเรียนรู
การศึกษาเอกชน
11. LD เขาใจและชวยเหลือ
ศรียา นิยมธรรม
12. คูม อื ครูการดําเนินการสํารวจ
สํานักงานคณะกรรมการ
เด็กทีม่ ปี ญ
 หาทางการเรียนรู
การศึกษาเอกชน
13. ความบกพรองทางการเรียนรูห รือแอลดี
สํานักงานคณะกรรมการ
การศึกษาเอกชน
14. การสรางแบบฝกหัดและสือ่ การเรียน
หนวยศึกษานิเทศก
สํานักการศึกษา
15. สอนเด็กทีม่ คี วามบกพรองทางการเรียนรู กรุงเทพมหานคร

หนวยงาน และWebsite ทีเ่ กีย่ วของตางๆ
www.schwablearning.org
www.ld.org
www.sparktop.org
www.ldaamerica.org
www.dldcec.org
www.ldonline.org
42 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

ปทพ่ี มิ พ
2546

2546
2546
2544
2541
2542
2538
2543

2548

ชุดความรูสําหรับเด็กแอลดี
คุณครูสามารถเลือกใชชุดความรูตางๆ โดยพิจารณาใหเหมาะสมกับ
ความบกพรองของเด็ก ในปจจุบันพบวามีชุดความรูเพื่อการชวยเหลือเด็ก
อยูมากมาย ยกตัวอยางเชน
ตัวอยางชุดความรูในการพัฒนาทักษะวิชาภาษาไทย
นวัตกรมสื่อการเรียนการสอนภาษาไทย ชุด อานเขียนเรียนคลอง
โดย ศ.ดร.ผดุง อารยะวิญู และคณะ ประกอบดวยชุดฝกทั้งหมด 10 เลม
พรอม Digital E - book ประกอบดวย
1. แบบฝกหัดเตรียมความพรอม
2. แบบฝกหัดรูจ กั ตัวอักษรและจําแนกพยัญชนะ
3. แบบฝกหัดสระเดีย่ ว สระผสม สระเกิน
4. แบบฝกหัดพยัญชนะตน 1 (งาย - ปานกลาง)
5. แบบฝกหัดพยัญชนะตน 2 (ปานกลาง - ยาก)
6. แบบฝกหัดสระลดรูป/เปลีย่ นรูป และอักษรนํา
7. แบบฝกหัดตัวสะกด
8. แบบฝกหัดวรรณยุกต/ตัวการันต และการเขียนตัวอักษร
9. แบบฝกหัดการเขียนประโยค/เรียงความ
และการอานจับใจความสําคัญ
10. แบบทดสอบ

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 43

ตัวอยางชุดความรูในการพัฒนาทักษะวิชาคณิตศาสตร
ชุดแกไขความบกพรองดานคณิตศาสตร โดย ศ.ดร.ผดุง อารยะวิญู
ประกอบดวยแบบฝกทักษะจํานวน 20 ชุด โดยเปนแบบฝกที่สอน
ทักษะพื้นฐานทางดานคณิตศาสตรไปจนถึงการแกไขโจทยปญหา ดังนี้
1. การนับ
2. จํานวน
3. การเขียนตัวเลข
4. การเปรียบเทียบ
5. เวลา ทิศทาง รูปทรง
6. การบวก
7. การลบ
8. การคูณ
9. การหาร
10. คําศัพททางคณิตศาสตร
11. โจทยปญ
 หาการบวก
12. โจทยปญ
 หาการลบ
13. โจทยปญ
 หาการคูณ
14. โจทยปญ
 หาการหาร
15. ทบทวนโจทยปญ
 หาการบวก การลบ
16. ทบทวนโจทยปญ
 หาการคูณ การหาร
17. การชัง่ ตวง วัด
18. เงินตรา
19. เศษสวน
20. ทบทวนโจทยปญ
 หาการบวก การลบ การคูณ การหาร
44 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

เอกสารอางอิง
จุฑามาศ จันทรศรีสุคต. (2553). การสอนคณิตศาสตรสําหรับเด็กแอลดี.
จาก Karuudon.org/ld.
ปาฏิโมกข พรหมชวย. (2555). การศึกษากับทองถิน่ ไทย: นักเรียนเหมือนกัน
ทําไมเรียนไมเหมือนกัน. จาก www.takhamcity.go.th
ปาฏิโมกข พรหมชวย และวินดั ดา ปยะศิลป. (2550). Learning Disorder.
ในตําราจิตเวชเด็กและวัยรุน เลม 2. กรุงเทพฯ: บริษทั ธนาเพรส
จํากัด
ผดุง อารยะวิญู. (2549). ชุดแกไขความบกพรองดานคณิตศาสตร. กรุงเทพฯ:
สํานักพิมพแวนแกว.
ผดุง อารยะวิญู และดารณี ศักดิศ์ ริ ผิ ล. (2548). แบบฝกอานเขียนเรียนดี.
กรุงเทพฯ: บริษทั โกลบอล เอ็ด จํากัด.
วัจนินทร โรหิตสุข และคณะ. (2554). พิมพครัง้ ที่ 2. แนวทางการชวยเหลือ
เด็กทีม่ ภี าวะบกพรองทางการเรียนรู. กรุงเทพฯ: บริษทั มีเดียโซน
พริน้ ทตง้ิ จํากัด.
วินัดดา ปยะศิลป. (มปพ). คูมือพอแม คุณครู ตอน ความบกพรอง
ดานการเรียน. กรุงเทพฯ: สถาบันสุขภาพเด็กแหงชาติมหาราชิน.ี

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 45

46 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

ภาคผนวก

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 47

แผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล
(Individualized Education Program: IEP)
กอนการศึกษาขัน้ พืน้ ฐาน
 ระดับการศึกษาขัน้ พืน้ ฐาน
ชือ่ สถานศึกษา......................................................สังกัด ................................................
เริม่ ใชแผนวันที่ .................................................................สิน้ สุดแผนวันที่ ....................
ระดับ  อนุบาลปท่ี ...............

ประถมศึกษาปท่ี ............
1. ขอมูลทัว่ ไป
ชือ่ – ชือ่ สกุล ................................................................................................................
เลขประจําตัวประชาชน ...............................................................................................
การจดทะเบียนคนพิการ  ไมจด 
ยังไมจด 
จดแลว
ทะเบียนเลขที่ .................................................................................................................
วัน/เดือน/ป เกิด ...................... อายุ ..........ป .................... เดือน ศาสนา ....................
ประเภทความพิการ ........................................ลักษณะความพิการ ..............................
ชือ่ – สกุลบิดา ...............................................................................................................
ชือ่ – สกุลมารดา ...........................................................................................................
ชือ่ – สกุลผูป กครอง ............................................................เกีย่ วของเปน ....................
ทีอ่ ยูผ ปู กครองทีต่ ดิ ตอได บานเลขที่ .................................. ชือ่ หมูบ า น .......................
ถนน ..........................ตําบล/แขวง ...........................อําเภอ/เขต .................................
จังหวัด ....................................................... รหัสไปรษณีย ............................................
โทรศัพท ...............................มือถือ ...................................... โทรสาร ...............................
e-mail address ……………………………………………………………………………………………

48 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

2. ขอมูลดานการศึกษา

ไมเคยไดรบั การศึกษา/บริการทางการศึกษา
 เคยไดรบั การศึกษา/บริการทางการศึกษา
 ศูนยการศึกษาพิเศษ สวนกลาง .........................ระดับ ..........................
พ.ศ. .............
 โรงเรียนเฉพาะความพิการ ............................... ระดับ ........................
พ.ศ. ................

โรงเรียนเรียนรวม ............................................... ระดับ .........................
พ.ศ. ................

การศึกษาดานอาชีพ ...........................................ระดับ ......................
พ.ศ. ................

การศึกษานอกระบบ .......................................... ระดับ ......................
พ.ศ. ................

การศึกษาตามอัธยาศัย ...................................... ระดับ .......................
พ.ศ. ................

อืน่ ๆ ................................................................... ระดับ ......................
พ.ศ. ...............

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 49

50 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู
เปาหมายระยะยาว 1 ป

จุดดอย
การใชงานของกลามเนือ้
การฝกทักษะการใชงานของ
มัดเล็กยังตองชวยเหลือ เชน กลามเนือ้ มัดเล็กในการ
เรือ่ งนํา้ หนักมือในการเขียน หยิบ จับ ขีด เขียน และ
การใชมอื กับอุปกรณงา ยๆ

ดานกลามเนือ้
จุดเดน
การใชงานของกลามเนือ้
การออกกําลังเพื่อเสริมสราง
มัดใหญในการทํากิจกรรม พัฒนาการของกลามเนือ้ และ
ตางๆ สามารถทําไดใน
การทรงตัว
ระดับหนึง่

ระดับความสามารถใน
ปจจุบนั

3. การวางแผนการศึกษา
การประเมินผลปจจุบนั

เมื่อฝกกิจกรรมประเภทลีลามือ สังเกตจากการรวม
นักเรียนสามารถลากเสนตาม กิจกรรมภายในชั้นเรียน
แบบได ตั้งแตลักษณะเสนพื้น
ฐานจนถึงแบบพยัญชนะงายๆ
ทีไ่ มซบั ซอน

เมื่ อ ต อ งทํ า กิ จ กรรมที่ ต อ งใช สังเกตจากการรวม
ความสามารถในการทํางานของ กิจกรรมกลางแจง
กลามเนื้อสวนตางๆ นักเรียน
สามารถทําไดตามวัตถุประสงค
ทุกครัง้

จุดประสงคเชิงพฤติกรรม
(เปาหมายระยะสัน้ )

ผูร บั ผิดชอบ

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 51

ระดับความสามารถใน
เปาหมายระยะยาว 1 ป
จุดประสงคเชิงพฤติกรรม การประเมินผลปจจุบนั
ปจจุบนั
(เปาหมายระยะสัน้ )
ดานการชวยเหลือตัวเอง
จุดเดน
นักเรียนสามารถชวยเหลือ
สังเกตจากการรวม
การชวยเหลือตัวเองโดยลด - เมือ่ ตองทําความสะอาด
ตัวเองในเรือ่ งงายๆ ได เชน
รางกาย นักเรียนสามารถ
การดูแลลง
กิจกรรมประจําวัน
รับประทานอาหาร เขาหองนํา้
ทําความสะอาดไดเอง
ปสสาวะ หยิบจับสิง่ ตางๆ
โดยครูไมตอ งชวยเหลือหรือ
ตามความตองการไดดี
ลดการชวยเหลือลงในบาง
กิจกรรม
จุดดอย
- ขณะรับประทานอาหาร
- ยังไมสามารถชวยเหลือ
นักเรียนสามารถรับประทาน
รับผิดชอบตอกิจวัตร
ตัวเองไดดี ยังตองการ
ไดเรียบรอยและเก็บ
ประจําวันของตัวเอง
ผูด แู ลในบางครัง้ เชน
เศษอาหารจนสะอาดหลังจาก
โดยไมตอ งเตือน
รับประทานอาหารไดแต
รับประทานเสร็จ
ยังหกเลอะเทอะ เขาหองนํา้
- เมื่อตองปฏิบัติกิจวัตร
ไดแตยงั ตองดูแล
ประจําวัน นักเรียนสามารถ
ความสะอาด เปนตน
สงการบานและเก็บสิ่งของ
- ยังตองเตือนในการปฏิบตั ิ
ตางๆ ไดถกู ทีโ่ ดยครูไมตอ งเตือน
กิจวัตรประจําวันบางเรือ่ ง

3. การวางแผนการศึกษา (ตอ)
ผูร บั ผิดชอบ

52 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

ระดับความสามารถใน
เปาหมายระยะยาว 1 ป
ปจจุบนั
ดานภาษาและการสือ่ สาร
จุดเดน
รู จั ก และปฏิ บั ติ ต ามคํ า สั่ ง - นักเรียนสามารถสือ่ สาร
งายๆ ทีไ่ มซบั ซอนได
โดยคําพูด การทํารูปปาก
ตามแบบได
จุดดอย
- นักเรียนเขาใจคําศัพท
ไมมเี สียงพูด
ในชีวติ ประจําวัน โดย
การสือ่ สารแบบใชการพูด
ประกอบภาพ
พืน้ ฐานดานวิชาการ
ภาษาไทย
จุดเดน
- เขียนเสนพืน้ ฐานตามรอย
- สามารถเขียนเสนพืน้ ฐาน
และเสนประพยัญชนะ
ตามรอยได
ตามรอยไดเองโดยไมมผี ชู ว ย
- มีสมาธิและความสนใจ
- นักเรียนมีสมาธิในการทํา
ประมาณ 15 - 20 นาที
กิจกรรมตาง ๆ อยางนอย
30 นาที

3. การวางแผนการศึกษา (ตอ)
การประเมินผลปจจุบนั

- เมือ่ ใหนกั เรียนทํากิจกรรม
นักเรียนสามารถทํากิจกรรม
ไดอยางมีสมาธิเปนเวลา 30
นาที

สังเกตจากการรวม
กิจกรรมประจําวัน

เมื่อตองสื่อสารกับผูอ่นื นักเรียน สังเกตจากการรวม
สามารถใชการพูด ภาษาทาทาง กิจกรรมประจําวัน
หรื อ รู ป ภาพในการสื่ อ สารได
ทุกครัง้

จุดประสงคเชิงพฤติกรรม
(เปาหมายระยะสัน้ )

ผูร บั ผิดชอบ

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 53

- เขียนตัวเลขโดยมี
รอยประไมได

- ไมรจู กั สี

ระดับความสามารถใน
ปจจุบนั
จุดดอย
ปฏิบตั ติ ามคําสัง่ ไดบางสวน
เนือ่ งจากไมไดยนิ เสียง
คณิตศาสตร
จุดเดน
จุดดอย
- ไมรจู กั ตัวเลข
และจํานวน
- ชีบ้ อกสีตามคําสัง่ ได
ถูกตองอยางนอย 7 สี
- เขียนตัวเลข 1 - 10 โดย
มีรอยประไดถกู ตอง

- บอกตัวเลข 1 - 10
ตามคําสัง่ ได

เปาหมายระยะยาว 1 ป

3. การวางแผนการศึกษา (ตอ)
การประเมินผลปจจุบนั

- เมือ่ ใหนกั เรียนชีต้ วั เลข
สังเกตจากการทํากิจกรรม
1 - 10 แบบไมเรียงลําดับ
และการทําแบบฝก
นักเรียนสามารถชีต้ วั เลขได ประจําวัน
ถูกตอง 8 ครัง้ จาก 10 ครัง้
- เมือ่ ใหบอกสีนกั เรียนสามารถ
บอกสีถกู ตอง 4 จาก 7 สี
- เมือ่ ใหเขียนตัวเลขนักเรียน
สามารถเขียนตัวเลข 1 - 10
ตามรอยไดอยางถูกตอง

- นักเรียนสามารถปฏิบตั ติ าม
คําสัง่ ไดยา งถูกตองอยางนอย
วันละ 20 คําสัง่

จุดประสงคเชิงพฤติกรรม
(เปาหมายระยะสัน้ )

ผูร บั ผิดชอบ

4. คณะกรรมการจัดทําแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล
ชือ่
ตําแหนง
.................................................. ผูอ าํ นวยการโรงเรียน
.................................................. หัวหนางานการศึกษาพิเศษ
.................................................. ครูประจําชัน้
.................................................. ผูช ว ยครูประจําชัน้
.................................................. ผูป กครอง

ลายมือชือ่
......................
......................
......................
.......................
.......................

ประชุมวันที่ ............... เดือน ...................................................... พ.ศ. .............................
5. ความคิดเห็นของบิดา/มารดา/ผูป กครองหรือผูเ รียน
การจัดทําแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคลฉบับนี้
ขาพเจา เห็นดวย
ไมเห็นดวย เพราะ ...............................................................

ลงชือ่ .......................................................
( .......................................................... )
เกีย่ วของเปน ...........................................
วันที่ ......... เดือน ............................. พ.ศ. ..................

54 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

ตัวอยางแผนการสอนรายบุคคล
(Individual Implementation Plan: IIP)
ชื่อ - สกุล (นักเรียน)............................................................ระดับชั้น อนุบาลพิเศษ
เนื้อหาหรือทักษะที่สอน
การเขียนพยัญชนะตามรอย
จุดประสงคเชิงพฤติกรรม นักเรียนสามารถเขียนพยัญชนะตามรอยไดอยางถูกตอง
สื่อ
1. แบบฝกเขียนพยัญชนะตามรอย
2. ฉากเพิ่มสมาธิ
3. โตะ/เกาอี้
วิธีสอน
1. ใหนักเรียนนั่งบนเกาอี้หันไปที่โตะ
2. ครูใหแบบฝกเขียนพยัญชนะตามรอย
3. ในกรณีทนี่ กั เรียนไมมสี มาธิ ชอบมองไปรอบๆ มากกวามองงานทีต่ อ งการ
ใหทํา ใหครูใชฉากเพิ่มสมาธิวางไวบนโตะ ฉากจะชวยกั้นสายตาไมใหมองไปที่อื่น
ความสนใจจะอยูที่งานมากขึ้น
4. ครูเปนผูกระตุนใหนักเรียนทํางานและคอยแนะนําวิธีการ
5. ในกรณีที่เด็กยังทําเองไมได ครูชวยแตะมือไปดวย แตควรผอนแรง
เมื่อนักเรียนเริ่มทําได และคอยๆ ปลอยใหเขียนเองในที่สุด
6. จบกิจกรรมการฝกเขียน ทบทวนโดยการอานพยัญชนะที่เขียนไปแลว
7. ครูใหคําชมเชย/ใหรางวัลเมื่อเด็กทํางานเสร็จ
สิ่งเสริมแรงที่ใช

1. คําชมเชย เชน เกง เกงมาก ดี ดีมาก ปรบมือ
2. การสัมผัส เชน การกอด ลูบผม แตะไหล

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 55

การประเมินผล
จากการสังเกตการรวมกิจกรรมและการตอบคําถาม
วันเริ่มตนสอน วันที่ ............ เดือน ................................พ.ศ. .......................
วันสิ้นสุดการสอน
วันที่ ............ เดือน .................พ.ศ. .......................
ทําไดเอง 
ทําไดแตตองชวย ยังทําไมได
ผลการเรียน 

56 เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู

เด็กแอลดี คูมือสําหรับครู 57

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful