You are on page 1of 61

Ten ebook zawiera darmowy fragment publikacji "Fundusze unijne i europejskie"

Darmowa publikacja dostarczona przez AlfabetSukcesu.pl


Copyright by Zote Myli & Anna Szymaska, rok 2008 Autor: Anna Szymaska Tytu: Fundusze unijne i europejskie Data: 11.10.2012 Zote Myli Sp. z o.o. ul. Toszecka 102 44-117 Gliwice www.zlotemysli.pl email: kontakt@zlotemysli.pl
Niniejsza publikacja moe by kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana tylko i wycznie w formie dostarczonej przez Wydawc. Zabronione s jakiekolwiek zmiany w zawartoci publikacji bez pisemnej zgody Wydawcy. Zabrania si jej odsprzeday, zgodnie z regulaminem Wydawnictwa Zote Myli. Autor oraz Wydawnictwo Zote Myli dooyli wszelkich stara, by zawarte w tej ksice informacje byy kompletne i rzetelne. Nie bior jednak adnej odpowiedzialnoci ani za ich wykorzystanie, ani za zwizane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo Zote Myli nie ponosz rwnie adnej odpowiedzialnoci za ewentualne szkody wynike z wykorzystania informacji zawartych w ksice. Wszelkie prawa zastrzeone. All rights reserved.

Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)

Dedykuj Moim najlepszym Nauczycielkom Pani Graynie Gsickiej i Pani Annie Siejdzie z serdecznymi podzikowaniami za zdobyt dziki Wam wiedz oraz yczeniami, abycie dalej nas uczyy i pilnoway sprawnej absorpcji rodkw pomocowych UE, a take z wyrazami prawdziwego szacunku - bya (pilna) suchaczka, Anna Szymaska

SPIS TRECI
POROZMAWIAJMY, CZYLI PRZEDMOWA.......................................5 ROZDZIA 1 Co nas czeka?................................................................................11 ROZDZIA 2 Co jest czym czego i co si z tym porobio.....................................27 ROZDZIA 3 Zasady, bez ktrych s kwasy... czyli co i jak robi?..................87 ROZDZIA 4 Jak dogoni soneczko... czyli co to jest?.....................................125 ROZDZIA 5 Takie buty... czyli zasady w praktyce...........................................169 ROZDZIA 6 Skrzeczenie rzeczywistoci czyli szukanie igy w stogu...............180 ROZDZIA 7 Chop potg jest.........................................................................191 ROZDZIA 8 Ryby maj gos............................................................................213 ROZDZIA 9 Fundusze europejskie... ale nie unijne.......................................230 ROZDZIA 10 Powtrka z rozrywki...............................................................240 DODATKI - SOWNIK ...................................................................255 DODATKI - KATEGORIE INTERWENCJI FUNDUSZY STRUKTURALNYCH NA LATA 2007-2013.....................................281 DODATKI - GDZIE SZUKAMY LOKALIZACJI PROJEKTW.........287 DODATKI - DEFINICJA PRZEDSIBIORSTW................................314 BIBLIOGRAFIA..............................................................................322 SPIS RYSUNKW..........................................................................325 SPIS TABEL...................................................................................326 SKRTY.........................................................................................327 INDEKS ALFABETYCZNY..............................................................329

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 5

Rozdzia 7
Chop potg jest...
Polityka rozwoju obszarw wiejskich 2007-2013 20 lutego 2006 r. Rada ds. Rolnictwa przyja strategiczne wytyczne UE w sprawie rozwoju obszarw wiejskich pi miesicy po przyjciu rozporzdzenia Rady w sprawie wsparcia rozwoju obszarw wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarw Wiejskich (EFRROW)]. Wytyczne te przedstawiaj strategiczne podejcie, a take szereg opcji, ktre pastwa czonkowskie mog wykorzysta w krajowych planach strategicznych i programach rozwoju obszarw wiejskich. Od wprowadzenia reformy wsplnej polityki rolnej, rozwj obszarw wiejskich odgrywa coraz wiksza rol we wspieraniu obszarw wiejskich, ktre staraj si sprosta gospodarczym, spoecznym i rodowiskowym wyzwaniom XXI wieku. Obszary te stanowi 90% terytorium rozszerzonej UE, a nowe ramy prawne wyraniej ni uprzednio zorientowane s na wspieranie wzrostu gospodarczego i tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich zgodnie z zaoeniami strategii lizboskiej oraz zrwnowaonego wzrostu gospodarczego zgodnie z celami przyjtymi na szczycie w Gteborgu.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 6

Polityka rozwoju obszarw wiejskich 2007-2013 skoncentruje si na trzech obszarach, odpowiadajcych trzem osiom tematycznym przewidzianym postanowieniami nowego rozporzdzenia w sprawie wsparcia rozwoju obszarw wiejskich: poprawie konkurencyjnoci rolnictwa i lenictwa; stanie rodowiska naturalnego i terenw wiejskich; poprawie jakoci ycia na obszarach wiejskich i promowaniu dywersyfikacji gospodarki rolnej. Czwarta z osi (zwana osi Leader) opierajca si na dowiadczeniach inicjatyw wsplnotowych Leader wprowadza podejcie polegajce na oddolnym, lokalnym traktowaniu problemw rozwoju obszarw wiejskich. Nowy okres programowania dostarcza jedynej w swoim rodzaju moliwoci ukierunkowania rodkw finansowych pochodzcych z nowego funduszu rozwoju obszarw wiejskich na wzrost gospodarczy, tworzenie miejsc pracy oraz zrwnowaony rozwj. Dziki przyjciu europejskich ram prawnych, pastwa czonkowskie mog opracowywa krajowe plany strategiczne oraz programy rozwoju obszarw wiejskich, i przedkada je Komisji Europejskiej. Strategiczne wytyczne UE okrelaj najwaniejsze dziaania dla kadego z priorytetowych obszarw. Pastwa czonkowskie opracowuj krajowe strategie rozwoju obszarw wiejskich na podstawie strategicznych wytycznych Wsplnoty, ktre pomog w:

okreleniu dziedzin, w ktrych wsparcie UE dla rozwoju obszarw wiejskich zapewni najwiksz warto dodan na poziomie UE; zapewnieniu spjnoci z dziedzinami priorytetowymi dla UE (Lizbona, Gteborg);

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 7

zapewnieniu zgodnoci z innymi politykami UE, w szczeglnoci z polityk spjnoci i ochrony rodowiska; realizacji nowej, prorynkowej WPR, i co za tym idzie restrukturyzacji, ktra musi zosta przeprowadzona w starych i nowych pastwach czonkowskich.

Sze strategicznych wytycznych to: 1. Poprawa konkurencyjnoci sektorw rolnictwa i lenictwa. 2. Poprawa stanu rodowiska naturalnego i terenw wiejskich. 3. Poprawa jakoci ycia na obszarach wiejskich i promowanie dywersyfikacji. 4. Budowanie lokalnych zdolnoci zatrudnienia i dywersyfikacji. 5. Realizacja priorytetw za pomoc programw. 6. Uzupenianie si instrumentw wsplnotowych.

W poowie lipca 2005 r. Komisja Europejska zatwierdzia projekt Rozporzdzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania Wsplnej Polityki Rolnej, a we wrzeniu 2005 roku Rozporzdzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarw wiejskich z Europejskiego Funduszu Rolnego Rozwoju Obszarw Wiejskich (EFRROW). Dokument ten zdeterminuje polityk UE odnonie obszarw wiejskich na lata 2007-2013, a co za tym idzie, bdzie mia bezporednie przeoenie na przyszo tych obszarw w naszym kraju.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 8

Reforma polityki Rozwoju Obszarw Wiejskich (ROW) jest nastpstwem wielu zdarze i procesw zachodzcych w ostatnich latach w Unii Europejskiej, w szczeglnoci takich jak:

reforma pierwszego filaru WPR w 2003 r. i 2004 r.; ustalenia Rady Europejskiej z Lizbony (marzec 2000 r.) i Goeteborga (czerwiec 2001 r.) wskazujce na potrzeb uczynienia gospodarki UE konkurencyjn, opart na wiedzy i dbajc o jako ywnoci i rodowiska przyrodniczego oraz dobrostan zwierzt; wnioski konferencji w Salzburgu (listopad 2003 r.) podkrelajce gospodarcze, spoeczne i rodowiskowe aspekty rozwoju zrwnowaonego; dziaania zwizane z realizacj Europejskiej Sieci Ekologicznej Obszarw Chronionych Natura 2000; propozycja nowej perspektywy finansowej 2007-2013 z dnia 10 lutego 2004 r.

W ramach Funduszu w okresie 2007-2013 dla krajw UE-25 dostpne bdzie 88.75 mld euro (w cenach z 2004 r.). Minimum 31.3 mld euro zostanie przeznaczone na wsparcie obszarw dawnego Celu 1 (m.in. Polski). Gwnym elementem nowej Wsplnej Polityki Rolnej jest oddzielenie patnoci bezporednich od struktury i wielkoci produkcji rolnej. Oznacza to zastpienie wikszoci dotychczasowych patnoci bezporednich, specyficznych dla poszczeglnych rodzajw produkcji rolnej, systemem jednolitej patnoci niezalenej od produkcji. Bdzie to istotne uproszczenie z punktu widzenia niezbdnych dziaa administracyjnych oraz dostpnoci tych rodkw dla rolnikw. Oznacza to take, i struktura i poziom
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 9

produkcji bd uzalenione w duo wikszym stopniu od sygnaw pyncych z rynku. Zapewni popraw efektywnoci ekonomicznej sektora rolnego, poniewa nie bdzie skania do kosztownych dostosowa produkcji tylko w celu otrzymania patnoci, natomiast lepiej przygotuje rolnikw UE do nowych wyzwa zwizanych z postpujc globalizacj sektora rolnego. Do innych elementw reformy Wsplnej Polityki Rolnej nale:

dalsza redukcja cen interwencyjnych na rynku mleka w zamian za wysze patnoci bezporednie, zmniejszenie kwot patnoci bezporednich dla najwikszych gospodarstw z przeznaczeniem wygospodarowanych rodkw finansowych na wzmocnienie dziaa na rzecz wsi, powizanie otrzymywania patnoci bezporednich i patnoci specyficznych dla okrelonych kierunkw produkcji z obowizkiem speniania okrelonych standardw przez gospodarstwo - zasada wzajemnej zgodnoci. Nowe pastwa czonkowskie zostay wyczone z obowizku wprowadzania zasady wzajemnej zgodnoci do czasu wdroenia systemu jednolitej patnoci, tj. najpniej do 1 stycznia 2009 r., w przypadku kontynuowania do tego czasu systemu jednolitej patnoci obszarowej, zwikszenie roli (zakresu i poziomu wsparcia) rozwoju obszarw wiejskich, od 2007 roku bdzie funkcjonowa mechanizm dyscypliny finansowej, ktry ma zapewni respektowanie limitw wydatkw na Wspln Polityk Roln (patnoci bezporednie, interwencje rynkowe, subsydia eksportowe).
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 10

W Unii Europejskiej wszelkie dziaania planowane s od 2000 roku w okresach siedmioletnich. Dla kadego takiego okresu kraje Wsplnoty wyznaczaj cele i priorytety. Nastpnie, w oparciu o te cele i priorytety, kade z pastw czonkowskich buduje dla swojego kraju narodowy plan rozwoju, ktry skada si, midzy innymi, z programw operacyjnych. W Polsce, w latach 2007-2013, realizowany bdzie model wielofunkcyjnego rozwoju wsi i wielofunkcyjnego rolnictwa, ktry jest zgodny z realizowan przez Wsplnot polityk niwelowania rnic rozwojowych midzy poszczeglnymi regionami Unii Europejskiej. Opracowany zosta Projekt Strategii Rozwoju Obszarw Wiejskich i Rolnictwa na lata 2007-2013, ktry zawiera:

Cel 1 Wspieranie wiejskich, Cel

zrwnowaonego

rozwoju

obszarw

2 Poprawa konkurencyjnoci rolnictwa,

Cel 3 Wzmocnienie przetwrstwa rolno-spoywczego w kierunku poprawy jakoci i bezpieczestwa ywnoci.

Przewiduje si realizacj programw operacyjnych skoncentrowanych na kompleksowym wspomaganiu rozwoju regionalnego, w tym rozwoju obszarw wiejskich.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 11

1. Program Operacyjny Rozwj Obszarw Wiejskich


Celem jest kompleksowy rozwj obszarw wiejskich oraz wspieranie dziaa na rzecz poprawy konkurencyjnoci polskiego rolnictwa. Ponadto program wspomc ma przebudow struktur sektora rolnego. Realizacji tych zaoe bdzie suya:

Poprawa konkurencyjnoci sektora rolnego i lenego, Zarzdzanie gruntami (rolnymi i lenymi), Dywersyfikacja gospodarki obszarw wiejskich oraz poprawa jakoci ycia na obszarach wiejskich, oraz:

2. Program Operacyjny Rybowstwo i Przetwrstwo Ryb


Celem programu jest wspieranie dziaa na rzecz poprawy konkurencyjnoci polskiego rybowstwa i przetwrstwa rybnego, a take zaopatrzenia rynku w ryby morskie i sodkowodne. Realizacji tych zaoe bdzie suyo:

Modernizacja floty poowowej, Akwakultura, przetwrstwo i sprzeda produktw rybactwa, chw i hodowla ryb.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 12

Dziaania skierowane bezporednio na wie:

Rozwj elektryfikacji wsi (reelektryfikacja) - zapewnienie waciwego zaopatrzenia ludnoci wiejskiej i podmiotw gospodarczych na wsi w energi elektryczn oraz popraw jej jakoci. Rozwj infrastruktury spoecznej na obszarach wiejskich wspieranie inwestycji w zakresie poprawy infrastruktury spoecznej (w tym Internetu szerokopasmowego), w szczeglnoci skierowanych na popraw warunkw nauczania i ich dostosowanie do potrzeb gospodarki i rynku pracy (w tym zarzdzanie nowoczesnym gospodarstwem marketing, nauczanie jzykw obcych, uatwienia w dojazdach modziey do szk); poprawa warunkw wiadczenia usug
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 13

zdrowotnych (w szczeglnoci z zakresu promocji zdrowia i profilaktyki oraz opieki nad osobami w podeszym wieku), opiekuczych i kulturalnych. Inwestycje obejmowa powinny budow nowych obiektw, remonty ju istniejcych oraz zakup i instalacj niezbdnego wyposaenia.

Aktywizacja zawodowa osb z grup znajdujcych si w szczeglnie niekorzystnej sytuacji na rynku pracy, tj. modziey - absolwentw, osb niepenosprawnych, kobiet, osb powyej 50 roku ycia, imigrantw, mniejszoci etnicznych i narodowych, mieszkacw obszarw wiejskich i maych miasteczek. Wspierane bd lokalne programy edukacyjne i pomocowe adresowane do w/w grup oraz przeciwdziaajce wykluczeniu informacyjnemu. Promowanie przyjaznych dla rodowiska produktw i usug: m.in. rozwj rolnictwa ekologicznego, turystyki, ze szczeglnym uwzgldnieniem ekoturystyki i agroturystyki, promocja systemw zarzdzania rodowiskowego. Zmiany strukturalne w rolnictwie zwikszajce efektywno ekonomiczn gospodarstw rolnych, m.in. wymiana pokoleniowa (np. renty strukturalne) oraz poprawa struktury obszarowej gospodarstw. Wspieranie modernizacji gospodarstw rolnych sucej wzrostowi wydajnoci i poprawie wykorzystania czynnikw produkcyjnych, bezpieczestwu rodowiska oraz dobrostanowi zwierzt, a wic przede wszystkim wprowadzaniu nowych technologii do gospodarstw, dywersyfikacji dziaalnoci, wprowadzeniu upraw nieywnociowych oraz energetycznych.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 14

Wspieranie postpu biologicznego w produkcji zwierzcej i rolinnej, co wpynie na podniesienie poziomu efektywnoci rolnictwa i dostosowanie produkcji rolinnej i zwierzcej do wymogw konsumentw. Wyrwnywanie szans uczniw w wyniku wczesnego diagnozowania deficytw rozwojowych i problemw zdrowotnych u dzieci i modziey, zwikszanie dostpu do edukacji uczniom pochodzcym z obszarw wiejskich oraz rodowisk miejskich dotknitych ubstwem. Uatwianie dostpu do ksztacenia na poziomie wyszym modziey pochodzcej z obszarw wiejskich i najbiedniejszych rodowisk w miastach, ze zdegradowanych obszarw poprzemysowych i powojskowych oraz modziey niepenosprawnej, poprzez m.in. szerokie wdroenie systemu ksztacenia na odlego. Wspieranie rozwoju obszarw rolniczych o niekorzystnych warunkach gospodarowania, objtych programem NATURA 2000 oraz skierowanie zainteresowania na zachowanie biornorodnoci, m.in. poprzez dopaty, szkolenia itp. Rozwj i wzmocnienie systemu obszarw chronionych, w tym sieci NATURA 2000 - wyznaczenie docelowej sieci obszarw chronionych, w szczeglnoci tych, ktre zalicza si do systemu NATURA 2000, a nastpnie okrelenie odpowiednich dla chronionych wartoci reimw gospodarczych i kontrolnych oraz sposobw ich egzekwowania; wykonywanie czynnej ochrony przyrody na tych obszarach, rozwizywanie konfliktw przestrzennych mogcych prowadzi do degradacji lub zniszczenia ich walorw przyrodniczych.
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 15

Popraw jakoci rodowiska wodnego na terenach rekreacyjnych, m.in. zidentyfikowanie zasobw wodnych stanowicych walor terenw oraz mogcych suy rozwojowi turystyki i agroturystyki, podejmowanie w ich zlewniach odpowiednich dziaa ochronnych (reimy agrotechniczne, budowa systemw kanalizacyjnych i oczyszczalni ciekw). Podnoszenie jakoci rodowiska na obszarach wiejskich zachowanie walorw przyrodniczo-krajobrazowych obszarw wiejskich.

Ramy finansowe na wsparcie obszarw wiejskich (w mln. euro) latach 2007-2013


Podzia wydatkw Ogem Wspieranie zrwnowaonego rozwoju obszarw wiejskich Poprawa konkurencyjnoci rolnictwa i lenictwa rodki wasne 2007 - 2013 Wkad krajowy Wkad Wsplnoty

24 330,62

8 467,28

3 849,01

12 020,33

6 538,31

638,33

484,28

5 415,70

Wzmocnienie przetwrstwa rolnospoywczego w 1 634,09 kierunku poprawy jakoci bezpieczestwa ywnoci Ogem 32 503,02

638,80

248,80

746,49

9 738,41

4 582,10

18 182,52

Tab.13. Ramy finansowe na wsparcie obszarw wiejskich 2007-2013


Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 16

Najwicej rodkw do zakontraktowania zaplanowano na lata 2007 2008, w pozostaych latach rozoone s one rwnomiernie. Programowe dokumenty krajowe do EFRROW to:

Krajowy Plan Strategiczny (nazywany wstpnie Strategi Rozwoju Obszarw Wiejskich), Program Rozwoju Obszarw Wiejskich.

Budet PROW (Programu Rozwoju Obszarw Wiejskich) na lata 2007-2013 wynosi okoo 12 miliardw euro z EFRROW (Europejskiego Funduszu Rolnego Rozwoju Obszarw Wiejskich). Program Rozwoju Obszarw Wiejskich jest kontynuacj dziaa poprzedniego okresu finansowania (2004-2006) z nowymi celami gwnymi. Kademu z celw gwnych polityki odpowiada o priorytetowa obejmujca odpowiednie instrumenty polityki rozwoju obszarw wiejskich:

o priorytetowa 1 (gospodarcza): konkurencyjnoci sektora rolnego i lenego,

wsparcie

o priorytetowa 2 (rodowiskowa): zrwnowaone gospodarowanie zasobami gruntw rolnych i lenych, o priorytetowa 3 (spoeczna): dywersyfikacja ekonomiczna obszarw wiejskich i podniesienie jakoci ycia na obszarach wiejskich.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 17

Rozwj obszarw wiejskich

WPR

Jeden program rozwoju obszarw wiejskich (dawny II filar WPR oraz cz polityki strukturalnej spjnoci dla obszarw wiejskich i rolnictwa). Europejski Fundusz Rolny Rozwoju Obszarw Wiejskich (dawne orientacja i gwarancja).

Dopaty do eksportu produktw rolnych do krajw trzecich. Dziaania interwencyjne regulujce rynki rolne. Patnoci bezporednie. Fundusz Gwarancji Polityki Rolnej (dawna gwarancja).

Rys.12. Struktura finansowania PO ROW 2007-2013

Kadej z osi priorytetowych przyporzdkowano specyficzne instrumenty, zarwno obecnie funkcjonujce, jak i nowe. Cz instrumentw poddano modyfikacji. Warunki wdraania dziaa zostay uproszczone i lepiej dostosowane do osi priorytetowych. Niektre z wymienionych dziaa bd wdraane w okresie krtszym, ni cay okres programowania, czyli do 2013 r. Kraje czonkowskie nie musz wdraa wszystkich wymienionych w rozporzdzeniu dziaa, a jedynie wybra najbardziej odpowiednie do wasnych potrzeb i warunkw. Jedynym instrumentem
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 18

obowizkowym do wdroenia przez wszystkie kraje jest wspieranie przedsiwzi rolnorodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierzt.

O priorytetowa 1, tzw. gospodarcza, obejmuje nastpujce dziaania: szkolenia zawodowe i akcje informacyjne zatrudnionych w rolnictwie i lenictwie, uatwienie startu modym rolnikom, renty strukturalne, wykorzystanie usug zarzdcw lasw, doradczych przez rolnikw oraz dla osb

organizacj usug doradczych w zakresie rolnictwa i lenictwa, modernizacj gospodarstw rolnych, zwikszenie wartoci gospodarczej lasw, zwikszenie wartoci dodanej podstawowej produkcji rolnej i lenej, infrastruktur zwizan rolnictwa i lenictwa, z rozwojem i dostosowaniem

odtworzenie potencjau produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klsk ywioowych i wprowadzenie instrumentw zapobiegawczych, wdraanie programw jakoci ywnoci, wspieranie grup producentw w informacyjnej i promocyjnej dla programami jakoci ywnoci, wspieranie grup producentw rolnych.
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

zakresie dziaalnoci produktw objtych

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 19

O priorytetowa 2, tzw. rodowiskowa, obejmuje nastpujce dziaania: wspieranie gospodarstw na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na obszarach grskich, wspieranie gospodarstw na innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, dopaty do gruntw rolnych na obszarach sieci NATURA 2000, wspieranie przedsiwzi rolno-rodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierzt, inwestycje nie powizane z produkcj rolnicz, zalesianie gruntw rolnych, zakadanie systemw rolno-lenych na gruntach rolnych, zalesianie gruntw innych ni grunty rolne, dopaty do gruntw lenych na obszarach sieci NATURA 2000, przedsiwzicia leno- rodowiskowe, odtwarzanie potencjau produkcji lenej i wprowadzanie odpowiednich instrumentw zapobiegawczych, inwestycje nie powizane z produkcj len.

O priorytetowa 3, tzw. spoeczna, obejmuje nastpujce dziaania:


przejcie do dziaalnoci pozarolniczej, wspieranie tworzenia i rozwoju mikro-przedsibiorstw w celu promocji przedsibiorczoci i rozwijania ekonomicznych podstaw regionu, promocj turystyki,
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 20

ochron, podnoszenie jakoci i zarzdzanie dziedzictwem kulturowym, podstawowe usugi na rzecz gospodarki i ludnoci wiejskiej, odnow wsi i rozwj, ochron i podniesienie jakoci wiejskiego dziedzictwa kulturowego, system szkole zawodowych dla podmiotw gospodarczych dziaajcych w obszarach objtych osi priorytetow 3, system zdobywania kwalifikacji i aktywizacji w przygotowania i wdroenia lokalnej strategii rozwoju. celu

AL OK AC J A RODK W PRZE ZNAC ZONYC H NA O 3 W PROJ E K C I E PROW 20 7- 1 3 0 20


Wartoci w mln euro
Rnicow anie Usugi Odnow a 2500 2250 2000 1750 1500 1250 1000 750 500 250 0 Razem O 3 W tym realizacja Osi 4
200 30 320 570

2 32 0
1200

Mikroprzed sibiorstw a Szkolenie i informow anie

5 27 ,5

rdo: Departament Rozwoju Obszarw Wiejskich Ministerstwa Rolnictwa. Rys.13. Alokacja rodkw przeznaczonych na o 3 w POROW

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 21

Dodatkowo wyodrbniono tzw. o LEADER w celu wzmocnienia inicjatywy oddolnej, wymiany najlepszych praktyk i aktywizacji spoecznoci obszarw wiejskich. Poprzednio jedna z Inicjatyw Wsplnotowych Leader obecnie tworzy o priorytetow 4, ktrej zakres realizacji powinien gwnie bazowa na dziaaniach zdefiniowanych w ramach poszczeglnych 3 osi priorytetowych osi gospodarczej, rodowiskowej i spoecznej. W celu zapewnienia realizacji zrwnowaonej strategii rozwoju obszarw wiejskich, w projekcie rozporzdzenia okrelono minimalny procentowy udzia rodkw z budetu UE, jaki kade pastwo czonkowskie musi przeznaczy na poszczeglne osie priorytetowe. Podzia ten przedstawia si nastpujco: 15% na o priorytetow 1 i 3, 25% na o priorytetow 2 oraz 7% na dziaania osi LEADER, realizowane w ramach trzech osi priorytetowych. Ponadto 3% rodkw funduszu zostanie przeznaczone w latach 2012 i 2013 dla tych krajw, w ktrych o LEADER osignie najlepsze wyniki. Na pomoc techniczn, w ramach ktrej bd finansowane przedsiwzicia suce wspieraniu systemu wdroenia PO ROW moe zosta przeznaczone do 4% rodkw, przewidzianych na finansowanie programw krajowych. Wysoko minimalnego finansowania poszczeglnych osi jest przedmiotem debaty w obrbie grup roboczych UE. Ponadto okrelono maksymalny poziom wsparcia programu z budetu UE, ktry jest zrnicowany w zalenoci od priorytetw:

o priorytetowa 1 i 3 do 75% rodkw na obszarach dawnego Celu 1 (m.in. w Polsce) oraz do 50% na pozostaych obszarach, o priorytetowa 2 oraz inicjatywa LEADER tzw. O 4 do 80% rodkw w regionach konwergencji oraz do 55% na pozostaych obszarach.
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 22

Minimalny poziom wsparcia wydatkw publicznych.

wynosi

20%

kwalifikowanych

Europejska Inicjatywa Leader wchodzi w czwarty okres programowania. Podejcie typu Leader odnioso w krajach Unii Europejskiej sukces.

LEADER I (1991-1994) - sprawdzanie nowego modelu rozwoju obszarw wiejskich; zrnicowanie gospodarki obszarw wiejskich. LEADER II (1994-1999) - upowszechnienie podejcia wg LEADER I; zaangaowanie 50% obszarw wiejskich; wiksza integracja dziaa. LEADER+ (2000-2006) wspomaganie wdraania nowoczesnych strategii rozwoju terenw wiejskich, wsppracy midzynarodowej i tworzenia sieci wsppracy.

Inicjatywa Leader po przejciu przez trzy okresy programowania, zdaniem Komisji Europejskiej, osigna taki poziom, ktry umoliwia obszarom wiejskim wdroenie podejcia Leader w szerszym zakresie, w ramach gwnego programowania rozwoju obszarw wiejskich. Tym samym wczya podejcie Leader jako 4 o, do zreformowanego Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarw Wiejskich (EFRROW). EFRROW ma si przyczyni do wspierania zrwnowaonego rozwoju obszarw wiejskich na terytorium caej Wsplnoty, uzupeniajc polityki wsparcia rynku i wsparcia dochodw w ramach wsplnej polityki rolnej, polityk spjnoci oraz wspln polityk rybowstwa.
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 23

Utworzenie Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarw Wiejskich i propozycje na lata 2007-2013 s prb odwrcenia logiki dotychczasowego podejcia, w ktrym polityka rozwoju obszarw wiejskich bya pomylana jako zestaw instrumentw przeznaczonych gwnie dla rolnikw, oraz znaczne jej uproszczenie w postaci jednego funduszu, jednego systemu programowania i jednego systemu kontroli. Zmniejszenie wsparcia dla rolnikw nie nastpi tak szybko, potrzebny jest czas, by rolnicy mogli dostosowa si do nowych warunkw. Reformy w UE przebiegaj raczej powoli, proces cay czas posuwa si do przodu. Rolnictwo jest i byo dostarczycielem take dbr niewymiernych, ktre nie zawsze podlegaj cisym kryteriom ekonomicznym. Takimi dobrami s np.: krajobraz, architektura, obyczaje, tradycje, obrzdy, rkodzieo, kultura. Obszary wiejskie stay si atrakcyjne nie tylko dla rolnikw, ale take innych grup spoecznych, chccych mieszka, pracowa i prowadzi dziaalno gospodarcz na wsi. W Europie, a take w Polsce, dojrzewa szersze mylenie o obszarach wiejskich, nie zorientowane wycznie na sektor rolny, ale na zrnicowane formy aktywnoci gospodarczej. Ten kierunek zaowocowa midzy innymi koncepcj zrwnowaonego rozwoju, ktry zakada konieczno harmonizacji ekonomicznych, spoecznych i ekologicznych aspektw rozwoju. W dotychczasowej polityce, nakierowanej na rozwj wsi, w zbyt maym stopniu wspiera si dziaania oddolne, powstajce na szczeblu lokalnym. Trudna sytuacja gospodarcza poszczeglnych jednostek terytorialnych powinna wywoa w wikszej skali konieczno podejmowania rnorodnych inicjatyw lokalnych i decyzji, majcych na celu przezwycienie lub zagodzenie biecych trudnoci. Dua skala ubstwa na wsi doprowadzia, na pewnych obszarach, do apatii i stagnacji. Aby przezwyciy to bardzo niekorzystne zjawisko naley konsekwentnie wcza ludno wiejsk w proces zmian jej
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 24

najbliszego otoczenia, a do tego wystarcz mae, lokalne programy, a nie wycznie te due, oglnokrajowe. Niezwykle wanym sposobem przeciwdziaania marginalizacji terenw, na ktrych coraz mniej ludzi moe utrzyma si z rolnictwa, jest obecnie program Leader +. Udziela wsparcia danemu terytorium w formule dotacji (tzw. grantu globalnego), ktr otrzymuje spoeczno zamieszkujca dane terytorium, o ile zorganizuje si i wyoni swoj reprezentacj (LGD). W Europie funkcjonuje dzisiaj przynajmniej 1300 partnerstw lokalnych (LAG), ktre pokrywaj poow terytorium starej 15-tki pastw UE. W Polsce obecnie istnieje okoo pidziesiciu partnerstw, z czego osiemnacie zostao szczegowo opisanych. Identyfikacj oraz wspieraniem tworzcych si partnerstw zajmuje si Forum Aktywizacji Obszarw Wiejskich, aby program Leader mg ruszy w Polsce. W programie operacyjnym na lata 2004 - 2006 przewidziano powstanie okoo 170. inicjatyw partnerskich w ramach schematu I, natomiast wiksze wsparcie w schemacie II otrzyma ju tylko 40 partnerstw. Powstaje pytanie: co stanie si z pozosta grup inicjatyw? W UE niektre pastwa zdecydoway si, obok Leader'a, stworzy wasne programy narodowe, dodatkowo wspierajce te partnerstwa, ktre nie uzyskay wsparcia z Leader'a. W Finlandii funkcjonuje program POMO, w Hiszpanii PRODER, tego typu programy prowadz rwnie Niemcy i Irlandia. Czesi rwnie zdecydowali si finansowa inwestycje w tych partnerstwach, ktre otrzymuj rodki tylko na dziaania mikkie. UE nie pozostawia wtpliwoci, jak wana to inicjatywa, przeznaczajc 7% Funduszu na program Leader, a 3% Funduszu na nagrod dla krajw najlepiej stosujcych Leader'a. Argumentacj za potraktowaniem w Polsce programu Leader w taki sposb, jak robi
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 25

to inne kraje, moe by wniosek pyncy z wielu bada, e polskiej wsi, bardziej ni rodkw rzeczowych, ktre s bardzo wane, potrzeba chci i umiejtnoci do wsppracy. Niestety w projekcie stanowiska polskiego rzdu w stosunku do propozycji Komisji jest wyrana propozycja zminimalizowanie nakadw na program Leader. Tymczasem podejcie typu Leader doskonale komponuje si z dziaaniami na rzecz odnowy wsi oraz zachowania tosamoci i dziedzictwa kulturowego wsi. W tym samym nurcie znajduj si programy rozwoju funkcji turystycznych i wypoczynkowych, rozwoju lokalnego produktu, lokalnej ywnoci, kultywowania tradycyjnych zawodw. Jest to take szansa na wieloletnie funkcjonowanie na rynku tysicy drobnych rolnikw - produkujcych artykuy o wikszej wartoci dodanej. Dowiadczenia i caa historia wsi europejskiej uczy, e rozwj rolnictwa i rozwj wsi wymaga czasu, cierpliwoci oraz respektowania zasady, e nie wycznie twarde parametry ekonomiczne, czy infrastrukturalne okrelaj szanse konkretnych gmin, lecz to, co nazywane jest kapitaem spoecznym. To liderzy spoecznoci lokalnych, radni i przedsibiorcy oraz instytucje i lokalne organizacje pozarzdowe zadecyduj o tempie rozwoju. Rolnicy starajcy si o wsparcie mog korzysta z bezpatnej pomocy Gminnych Centrw Informacji, Orodkw Doradztwa Rolniczego, pomagaj im rwnie niektrzy pracownicy ARiMR przyjci do pracy tylko w tym celu. Pomoc bd wiadczy take Lokalne Grupy Dziaania, powoane do ycia programem LEADER + w caej Polsce. Do rolnika naley wybr tego, co bdzie chcia zrobi a pracownicy odpowiednich instytucji podpowiedz i pomog mu skompletowa aplikacj oraz dopilnowa zoenia wniosku w terminie.
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 26

Rolnicy pracuj codziennie w witek, pitek i niedziel. Nie maj wit, nie maj urlopu wypoczynkowego. Zwierzta trzeba codziennie nakarmi i napoi, niezalenie od tego, czy w dzie powszedni, czy w wito. Wiele gospodarstw planuje lub ju posiada tzw. dodatkowe rdo dochodu, najczciej s to pokoje gocinne lub tzw. gospodarstwa agroturystyczne. Trzeba przyjedajcych rozlokowa, zapewni im jedzenie, atrakcje, bezpieczny i miy pobyt. A to wymaga czasu, ktry i bez tego wypeniony jest prac. Obejcie musi by czyste i adne, ludzie pytaj o wszystko, gospodarze cay czas s w gotowoci. Przy kwocie 30, 40 PLN za nocleg od osoby zarobki nie s due, a pracy dodatkowej wiele, zwaszcza, jeli gospodarze chc zachci turystw do tego, by czuli si dobrze i chtnie do nich wracali. Czy ju nie dziwi fakt, e oferowana jest wszechstronna pomoc? Czsto gospodarze musz nauczy si wszystkiego o prowadzeniu takiej dziaalnoci, a zdobywanie wiedzy to wypeniacz wolnych chwil po sezonie, po wykonaniu normalnej pracy w gospodarstwie. Wymogi stawiane rolnikom poprzez czonkostwo w UE s due i potrzeba pracy i rodkw, by si do nich dostosowa. POROW suy wsparciem, nie tylko na inwestycje, ale take na zdobywanie odpowiedniej wiedzy przez rolnikw. Pomoc jest potrzebna i dobrze, e rolnicy i mieszkacy obszarw wiejskich mog z niej korzysta.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 27

Rozdzia 8
Ryby maj gos...
Ryby w okresie finansowania 2007-2013 zostay potraktowane z nalenym szacunkiem. Ryby i ci, ktrzy zajmuj si nimi. Wsplna Polityka Rybowstwa (Rybacka) opiera si na przekonaniu, e zasoby ryb s wasnoci wspln, a przepisy powinny chroni te zasoby przed przeowieniem i pozwoli na gospodarowanie nimi z uwzgldnieniem interesw rybakw i konsumentw. Podstaw prawn polityki w dziedzinie rybowstwa stanowi art. 32-38 Tytuu II Traktatu ustanawiajcego Wsplnot Europejsk. Cele wsplnej polityki w tej dziedzinie - zapobieenie przeowieniu, przy zabezpieczeniu interesw producentw i konsumentw realizowane s przez regulacj w rnych podobszarach aktywnoci: ochrona ywych zasobw morza, organizacja rynku na produkty rybowstwa, polityka strukturalna i polityka zewntrzna. Wsplna polityka w zakresie rybowstwa ma zapobiega wahaniom cen produktw rybnych, wspomaga ochron zasobw rybnych i wspiera ludzi zajmujcych si rybowstwem. Wody Unii Europejskiej otwarte s dla wszystkich rybakw UE w 200-milowym pasie wzdu wybrzey Atlantyku i Morza Pnocnego, w wszym pasie na Morzu rdziemnym i Batyckim. 12-milowe strefy u wybrzey pastw Pitnastki zarezerwowane s

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 28

dla floty danego kraju. Poszerzenie Wsplnot o Hiszpani i Portugali byo rwnoznaczne z podwojeniem liczby rybakw (obecnie okoo 300 tysicy). Hiszpania i Portugalia przez kilkanacie lat dostosowyway swoje polityki do wsplnej polityki Unii w tej dziedzinie. Peny dostp do wd UE uzyskay dopiero w 1995 roku. Najwaniejsze obszary Wsplnej Polityki Rybowstwa to:

zarzdzanie i ochrona ywych zasobw morza, wsplna organizacja rynku produktw rybowstwa, polityka strukturalna, polityka zewntrzna wobec pastw trzecich i organizacji midzynarodowych.

Komisja Europejska przedstawia corocznie raport na temat przestrzegania przez kraje czonkowskie UE unijnych przepisw w tej dziedzinie. Powszechnym przewinieniem jest rwnie lekcewaenie obowizku przesyania danych i sprawozda do Brukseli. Wsplna Polityka Rybowstwa odpowiada za prawne, polityczne, ekonomiczne, spoeczne i rodowiskowe czynniki wpywajce na przemys rybny i na proces integracji europejskiej. Wrd najwaniejszych kwestii, lecych u podstaw polityki znajduj si obawy o trudnoci w rozdziale kurczcych si zasobw poowowych, ktre s na tyle mobilnym surowcem e mog by rozprowadzane niezalenie od granic pastwowych a w zwizku z tym nastpuje ich zbytnie odawianie. Sektor jest w stanie przetrwa tylko dziki wsplnym zasadom, nawet na szczeblu midzynarodowym. Wsplna polityka rybowstwa chroni gatunki przed ich nadmiernym odawianiem, gwarantuje godny poziom ycia rybakw i zapewnia konsumentom i przemysom przetwrczym regularne dostawy ryb po racjonalnych cenach. Komisja Europejska,

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 29

jako straniczka traktatw, stanowczo egzekwuje unijne przepisy w zakresie rybowstwa i kieruje przypadki ich nieprzestrzegania do Trybunau Sprawiedliwoci. Dla przykadu - wymierzona w 2005 roku kara wobec Francji, ktra uporczywie odmawiaa wdroenia przepisw UE dotyczcych rozmiarw oczek w sieciach, signa 20 mln euro. Jednym z celw polityki strukturalnej, czci Wsplnej Polityki Rybowstwa, jest redukcja i modernizacja floty. Oba te procesy nastpuj w ramach Wieloletnich Programw Ukierunkowania (tzw. MAP). Pastwa czonkowskie s proszone o opracowanie planw rozwoju ich flot poowowych na 4-5 lat. Potem, po sprawdzeniu, zatwierdza je Komisja Europejska. Dla wsparcia pastw czonkowskich w realizacji ich zada wynikajcych z MAP, udostpniane s rodki finansowe z unijnego budetu. Rwnie Polska redukuje swoj flot ryback. Zmniejszanie liczby jednostek poowowych wspfinansuje Unia Europejska w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rybowstwo. Na ten cel przewidziano w latach 2004-2006 ponad 442 mln z. Rekompensata za pozbycie si kutra w 75 % pochodzi z budetu unijnego, a w 25 % z polskiego. O przyznanie pienidzy za likwidacj swojej jednostki poowowej moe ubiega si armator, jeli wiek kutra stanowicego polsk wasno nie przekroczy 10 lat, a kuter jest wpisany od co najmniej 3 lat do Rejestru Statkw Rybackich i cigle wykorzystywany do pooww. Pierwsze umowy na zomowanie kutrw Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podpisaa z rybakami w listopadzie 2004 r. Wnioski bd przyjmowane do koca 2006 roku, a wypaty realizowane do koca 2008 roku.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 30

Unijna Rada ministrw rolnictwa ustala co roku wielko kwot poowowych dla poszczeglnych krajw UE. Wiele krajw przekracza jednak przyznane im limity - w niedostateczny sposb kontrolujc swoich rybakw. Jako i pakowanie ryb s badane przez rozmaite agendy Komisji Europejskiej. Inspektorzy Komisji nadzoruj take prowadzenie dziennikw okrtowych. Ceny skupu ryb w UE ustala Rada Ministrw. Za poowy wycofane z rynku rybacy otrzymuj rekompensat. Polska przyja 31 grudnia 2002 r. jako dat gotowoci do czonkostwa w Unii Europejskiej. Jednoczenie zobowizaa si wdroy cay dorobek prawny w dziedzinie rybowstwa i nie domagaa okresw przejciowych w tym obszarze. Wczenie Polski do Wsplnej Polityki Rybowstwa UE nie stanowio problemu. Porwnanie prawa polskiego do prawa rybackiego UE wskazuje na zblienie przepisw technicznych dotyczcych ochrony rybowstwa i bezpieczestwa pracy na morzu. Niewielkie rnice, ktrych usunicie nie wizao si z duymi kosztami, wystpio w zakresie trybu rejestracji statkw i wydawania licencji. Zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej, dla osignicia zdolnoci do efektywnego wdraania wsplnej polityki rybowstwa konieczne bdzie wzmocnienie polskiej administracji rybackiej. Polska polityka chronia zasoby ryb w naszej strefie ekonomicznej Batyku. Nie chronia natomiast w peni pozycji ekonomicznej i socjalnej rybakw. Nie stosowaa tak daleko idcej ochrony, jak stosowaa UE, posiadajca tzw. Finansowy Instrument Sterowania Rybowstwem. Przystpienie Polski do UE i udzia we wsplnej polityce rybowstwa przynis niewtpliwe korzyci w postaci finansowego wsparcia z funduszy strukturalnych dla odnowy floty batyckiej, a take utrzymania malejcej liczby statkw
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 31

dalekomorskich oraz przyspieszenia dostosowa jakociowych produktw polskiego przetwrstwa rybnego. Wsplna Polityka Rybacka zagwarantuje Polsce moliwo korzystania z zasobw poowowych Unii poza jej owiskami, czyli pozwoli wykorzysta umowy midzynarodowe z zakresu rybowstwa morskiego zawarte przez Wsplnot z krajami trzecimi. Cele przyszej Narodowej Strategii Rozwoju Rybowstwa na lata 2007-2013 musz by w peni spjne z celami Wsplnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej. Osignicie tych celw dla sektora rybackiego moliwe bdzie tylko przy wsparciu instrumentw takich, jak Europejski Fundusz Rybacki 2007-2013. Narodowa Strategia Rozwoju Rybowstwa 2007-2013 i Program Operacyjny Zrwnowaony rozwj sektora rybowstwa i nadbrzenych obszarw rybackich obejmuj wszystkie aspekty Wsplnej Polityki Rybackiej, jak rwnie priorytety, cele i terminy ich realizacji, ze szczeglnym uwzgldnieniem:

dostosowania nakadu i zdolnoci poowowej oraz identyfikacji stanu zasobw z podaniem terminw osignicia tych celw dla rybowstwa i danej floty; rozwoju sektora akwakultury oraz przemysu przetwrstwa i rynku rybnego; strategii realizacji dziaa majcych na celu spenienie wymaga dotyczcych inspekcji i kontroli dziaalnoci poowowej oraz dane i zbir informacji na temat WPR; strategii dotyczcej produktw rybowstwa i rozwoju dziaa poowowych poza wodami Wsplnoty; strategii rozwoju strefy przybrzenej oraz kryteria dla okrelenia tych stref.
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 32

W celu zapewnienia rozwoju rybowstwa w latach 2007-2013 i realizacji celw strategicznych, niezbdne jest podjcie dziaa w nastpujcych obszarach priorytetowych:

Zrwnowaonej eksploatacji zasobw rybackich, Poday i rwnowagi rynkowej, Zrwnowaonego rozwoju akwakultury, Rozwoju i konkurencyjnoci sektora, Kapitau ludzkiego oraz terytorialnego wymiaru polityki rybackiej, Ochrony rodowiska, ze szczeglnym uwzgldnieniem rodowiska wodnego, Waciwego zarzdzania polityk ryback.

W obecnej formie1 Europejski Fundusz Rybacki przewiduje udzielenie wsparcia finansowego podmiotom zwizanym z sektorem rybackim w ramach 5 priorytetw:
1

W czasie pisania niniejszego tekstu sierpie 2006 r. Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 33

Priorytet 1. rodki na rzecz adaptacji wsplnotowej floty rybackiej. Priorytet 2. Akwakultura, rybowstwo rdldowe, przetwrstwo i rynek rybny produktw rybowstwa i akwakultury. Priorytet 3. Dziaania suce wsplnemu interesowi. Priorytet 4. Zrwnowaony rozwj obszarw zalenych od rybactwa. Priorytet 5. Pomoc techniczna.

Priorytet 1. rodki na rzecz adaptacji wsplnotowej floty rybackiej Celem dziaania bdzie ustanowienie trwaej rwnowagi midzy zasobami a nakadem poowowym. Dziaanie 1. Pomoc publiczna za trwae zaprzestanie dziaalnoci To dziaanie bdzie opierao si na kontynuowaniu dostosowania potencjau poowowego do zasobw. Zrwnowaona eksploatacja zasobw moe zosta osignita midzy innymi poprzez trwae wycofanie statkw rybackich. Nadmierna liczba statkw rybackich powoduje nadmiern eksploatacj ywych zasobw morza i skutkuje nisk opacalnoci pooww. W zwizku z tym, majc na uwadze moliwoci samoodnowy ywych zasobw morza, naley dostosowa potencja poowowy statkw rybackich do wielkoci tych zasobw, a przez to podnie efektywno prowadzonej dziaalnoci gospodarczej oraz zapewni stabilno dochodw armatorom rybackim, ktrzy pozostan w rybowstwie.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 34

Dziaanie 2. Pomoc publiczna na tymczasowe zaprzestanie dziaalnoci Celem dziaania bdzie agodzenie skutkw wystpienia nieprzewidywalnych zdarze uniemoliwiajcych wykonywanie rybowstwa morskiego. W ramach dziaania mog by finansowane dziaania pomocowe na rzecz tymczasowego zaprzestania dziaalnoci poowowej rybakw i armatorw przez okres jednego roku, ktry moe by przeduony o kolejny rok. Dziaania na rzecz tymczasowego zaprzestania dziaalnoci towarzysz planowi dostosowania nakadu poowowego, prowadzc w okresie dwch lat do trwaego zmniejszenia zdolnoci poowowej, ktre odpowiada co najmniej poziomowi zmniejszenia nakadu poowowego w wyniku tymczasowego zaprzestania dziaalnoci. W ramach dziaania mog by finansowane rekompensaty za czasowe zaprzestanie dziaalnoci przez maksymalny okres szeciu miesicy w przypadku klski ywioowej bd innych nadzwyczajnych zdarze niebdcych wynikiem dziaa na rzecz ochrony zasobw. Dziaanie 3. Inwestycje na pokadzie statkw rybackich i selektywno Celem dziaania bdzie poprawa warunkw nawigacji, jakoci produktw oraz bezpieczestwa i higieny pracy na statkach rybackich, minimalizacja negatywnego wpywu rybowstwa na ichtiofaun i flor, a take zwikszenie selektywnoci narzdzi poowowych. W ramach dziaania moe by finansowany zakup sprztu umoliwiajcego przechowywanie na pokadzie odoww, ktrych odrzut przesta by dozwolony, stanowicy cz projektw pilotaowych, sucy do ograniczenia wpywu rybowstwa na siedliska, dno morskie i gatunki niekomercyjne. Poprawa warunkw na statkach rybackich w zakresie bezpieczestwa na pokadach oraz
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 35

warunkw transportowania i przetwarzania ryb, a take zastosowanie okrelonych technik poowu, maj zasadnicze znaczenie dla konkurencyjnoci floty Unii Europejskiej oraz wywaonej i odpowiedzialnej eksploatacji zasobw. Dziaanie 4. Rybowstwo przybrzene na niewielk skal Celem dziaania bdzie poprawa zarzdzania i kontroli dostpu do niektrych obszarw rybackich, poprawa organizacji produkcji oraz ochrona zasobw. Termin rybowstwo przybrzene na niewielk skal oznacza poowy prowadzone przez statki rybackie o dugoci cakowitej poniej 12 metrw i nie korzystajce z narzdzi poowowych cignionych, ktre s wyszczeglnione w tabeli 2 zacznika I do rozporzdzenia Komisji (WE) nr 26/2004 z dnia 30 grudnia 2003 r. dotyczcego rejestru statkw rybackich Wsplnoty. Finansowane bd projekty majce na celu: - popraw zarzdzania i kontroli warunkw dostpu do niektrych obszarw poowowych; - dziaania na rzecz organizacji produkcji, przetwrstwa i acucha zbytu produktw rybowstwa;

propagowanie dobrowolnych dziaa na rzecz obniania nakadu poowowego w celu ochrony zasobw; wykorzystanie innowacyjnych technologii (bardziej selektywne techniki poowowe wykraczajce poza wymogi ustawowe), ktre nie zwikszaj nakadu poowowego; zawodowych i szkole w zakresie

- popraw kwalifikacji bezpieczestwa.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 36

Dziaanie 5. Spoeczno-ekonomiczne aspekty rekompensat dla celw zarzdzania flot Celem dziaania bdzie agodzenie skutkw dla rybakw w zwizku ze zmianami w rybowstwie. Wsparcie bdzie udzielane na dywersyfikacj zarobkow rybakw, finansowane bd szkolenia w celu definitywnej zmiany zawodu, moliwa bdzie rwnie pomoc zwizana z wczeniejszym odejciem z zawodu rybaka, w tym pomoc zbliona do wczeniejszych emerytur poprzez indywidualne wiadczenia kompensacyjne dla rybakw. Priorytet 2. Akwakultura, rybowstwo rdldowe, przetwrstwo i rynek rybny produktw rybowstwa i akwakultury Dziaanie 1. Inwestycje w akwakultur Celem dziaania bdzie produkcja nowych gatunkw, produkcja gatunkw o korzystnych perspektywach rynkowych, wprowadzanie technik hodowli o korzystnym wpywie na rodowisko i o charakterze pozwalajcym zachowa tradycyjn struktur spoeczno-ekonomiczn. W ramach tego dziaania finansowane bd projekty obejmujce budow, rozbudow, wyposaenie i modernizacj instalacji produkcyjnych, zwaszcza w zakresie poprawy warunkw higienicznych, dotyczcych zdrowia ludzi i dobrostanu zwierzt. Finansowane bdzie rwnie wprowadzanie metod hodowlanych wyranie redukujcych negatywny wpyw na rodowisko, dziaania w interesie wsplnym w zakresie akwakultury oraz dziaania szkoleniowe.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 37

Dziaanie 2. Wsparcie dziaa w obrbie rodowiska wodnego Celem dziaania jest zmniejszenie skutkw finansowych wynikajcych ze stosowania technik hodowli wzmacniajcych ochron i powodujcych popraw rodowiska naturalnego oraz zasobw naturalnych, speniajcych kryteria ekologiczne znacznie ostrzejsze ni wymagane obowizujcymi przepisami. W ramach dziaania przyznawane bd rekompensaty zwizane z utraconymi przychodami, dodatkowymi kosztami oraz zwikszonym zapotrzebowaniem na wsparcie finansowe. Promowana bdzie rnorodno genetyczna, ekologiczny chw i hodowla oraz wdraanie dobrowolnych przepisw zarzdzania i audytu ekologicznego.

Dziaanie 3. Dziaania na rzecz zdrowia publicznego i zdrowia zwierzt Celem dziaania jest zmniejszenie skutkw finansowych wynikajcych z czasowego zawieszenia dziaalnoci. W ramach dziaania przyznawane bd rekompensaty dla hodowcw may z tytuu czasowego zawieszenia zbioru miczakw hodowlanych. Moliwe bdzie rwnie finansowanie zwalczania ryzyka patologicznego w akwakulturze, w przypadku gdy plan uboju zosta zatwierdzony przez Komisj zgodnie z warunkami decyzji 90/424/EWG.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 38

Dziaanie 4. Rybowstwo rdldowe Celem dziaania bdzie poprawa warunkw prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej i rybowstwa rdldowego oraz jakoci jego produktw, zwikszenie konkurencyjnoci zewntrznej pod-sektora, rozszerzenie istniejcych, opracowanie oraz wdroenie nowych technik i technologii poowu. Dziaanie 5. Inwestycje w przetwrstwo i obrt Celem dziaania bdzie poprawa warunkw pracy i szkolenia zawodowego, poprawa i monitorowanie zdrowia ludzi oraz jakoci produktw, minimalizacja negatywnego wpywu na rodowisko naturalne, stosowanie innowacyjnych technologii oraz sprzeda produktw gwnie pochodzenia lokalnego. W ramach dziaania finansowane bd projekty obejmujce budow, rozbudow, wyposaenie i modernizacj przedsibiorstw. Inwestycje musz suy zachowaniu lub zwikszeniu liczby miejsc pracy.

Priorytet 3. Dziaania suce wsplnemu interesowi Fundusz moe wspiera dziaania suce wsplnemu interesowi realizowane przy aktywnym wsparciu ze strony samych przedsibiorcw bd organizacji dziaajcych w imieniu producentw, lub innych organizacji uznanych przez Pastwo Czonkowskie, ktre maj na celu:

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 39

- trwae przyczynienie si do lepszego zarzdzania i ochrony zasobw;

promocj selektywnych narzdzi i metod poowowych oraz zmniejszenie przyoww; popraw warunkw pracy oraz bezpieczestwa; przyczynianie si do przejrzystoci rynkw produktw rybowstwa i akwakultury; rozwj, restrukturyzacj lub popraw terenw hodowli w zakresie akwakultury; zakup sprztu na potrzeby produkcji, przetwrstwa lub handlu cznie z utylizacj odpadw; doskonalenie kwalifikacji zawodowych lub rozwj nowych metod i narzdzi dydaktycznych; propagowanie partnerstwa pomidzy i przedsibiorcami w sektorze rybowstwa; naukowcami

przyczynianie si do realizacji celw okrelonych dla rybowstwa przybrzenego na niewielk skal.

Dziaanie 1. Ochrona i rozwj ichtiofauny Celem dziaania jest poprawa zarzdzania i ochrony zasobw ryb. W ramach dziaania finansowana bdzie instalacja urzdze sucych do ochrony i rozwoju ichtiofauny lub przywrcenia dronoci wodom rdldowym, w tym terenw tara i tras migracyjnych gatunkw migrujcych. Dziaania musz przyczynia si do poprawy stanu rodowiska wodnego.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 40

Dziaanie 2. Porty rybackie Celem dziaania jest poprawa warunkw w portach rybackich suca wszystkim rybakom korzystajcym z danego portu oraz powodujca popraw oferowanych im usug. Finansowane bd inwestycje dotyczce: - poprawy warunkw wyadunku, przetwarzania i skadowania produktw rybowstwa w portach;

dostawy paliwa, lodu, wody i elektrycznoci; sprztu do konserwacji i naprawy statkw rybackich; poprawy stanu nadbrzea zaadowczego w celu polepszenia bezpieczestwa w trakcie wyadunku lub zaadunku produktw; skomputeryzowanego zarzdzania dziaalnoci poowow.

Dziaanie 3. Promocja i rozwj nowych rynkw zbytu Celem dziaania jest poprawa jakoci i zwikszenie wartoci produktw rybnych oraz promowanie i rozwj nowych rynkw dla tych produktw. W ramach dziaania bdzie udzielane wsparcie na dziaania wsplne, ktrych celem jest realizacja polityki podniesienia jakoci i wartoci, promocji lub rozwoju nowych rynkw zbytu produktw rybowstwa i akwakultury. Dziaania nie mog by ukierunkowane na znaki handlowe, jak rwnie nie mog odnosi si do konkretnych krajw bd obszarw geograficznych, za wyjtkiem produktw uznanych zgodnie z warunkami rozporzdzenia Rady (EWG) nr 2081/92.
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 41

Dziaanie 4. Projekty pilotaowe Celem dziaania bdzie zdobywanie oraz rozpowszechnianie wiedzy na temat nowinek technicznych. W ramach dziaania finansowane bd projekty majce na celu testowanie moliwoci (technicznych i finansowych) praktycznego zastosowania innowacyjnych technologii w warunkach maksymalnie zblionych do produkcyjnych. Moliwe bdzie rwnie testowanie metod zarzdzania nakadem poowowym i eksperymentalnego zarybiania. Dziaanie 5. Modyfikacja i zmiana przeznaczenia jednostek rybackich Celem dziaania bdzie modyfikacja i zmiana przeznaczenia statkw rybackich. W ramach tego dziaania finansowana bdzie modyfikacja jednostek rybackich dla celw szkoleniowych lub naukowych oraz zmiana przeznaczenia jednostek rybackich na inne cele ni rybowstwo.

Priorytet 4. Zrwnowaony rozwj obszarw zalenych od rybactwa Dziaanie 1. Zrwnowaony rozwj obszarw zalenych od rybactwa Celem dziaania jest poprawa sytuacji ekonomicznej obszarw zalenych od sektora rybackiego charakteryzujcych si trudn sytuacj spoeczno-ekonomiczn. W ramach tego dziaania bd wspfinansowane nastpujce przedsiwzicia:
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 42

dziaania w zakresie restrukturyzacji i reorientacji, w szczeglnoci przez propagowanie agroturystyki, pod warunkiem, e dziaania te nie powoduj zwikszenia nakadu poowowego; dziaania w zakresie dywersyfikacji przez propagowanie zrnicowanego zatrudnienia osb czynnie zatrudnionych w sektorze rybowstwa w drodze tworzenia dodatkowych lub zastpczych miejsc pracy poza sektorem rybowstwa; komercyjn eksploatacj owocw morza na poziomie lokalnym; wspieranie infrastruktury drobnego rybowstwa i propagowanie dziaalnoci turystycznej; ochron rodowiska morskiego, jeziornego i przybrzenego w celu utrzymania jego atrakcyjnoci, regeneracj i rozwj osad oraz wiosek przybrzenych, a take ochron i czerpanie korzyci z dziedzictwa przyrody oraz architektury; przywrcenie potencjau produkcyjnego sektora rybowstwa w przypadku jego zniszczenia w wyniku klski ywioowej bd przemysowej; wsparcie wsppracy midzyregionalnej i midzynarodowej pomidzy poszczeglnymi podmiotami w obszarach rybowstwa przybrzenego, gwnie w drodze tworzenia sieci i rozpowszechniania najlepszych praktyk; nabywanie umiejtnoci organizacyjnych i komunikacyjnych wymaganych w celu opracowania oraz realizacji lokalnej strategii rozwoju.
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 43

Podsumowujc ryby maj gos. W latach 2007-2013 przewidziano bardzo rne obszary wsparcia od dofinansowania hodowli, dbaoci o stan zdrowotny i zwikszanie pogowia ryb, do dbania o ludzi, zajmujcych si na co dzie poowem ryb, ich przetwrstwem, hodowl lub tylko mieszkajcych nad akwenami z rybami. Gdzie s takie akweny w Polsce poza owiskami specjalnymi??? Kady wdkarz w Polsce powie, e ryb w rzekach i jeziorach nie ma. Moe przez te siedem lat 2007-2013 nauczymy si, jak dba o rodowisko wodne i zwierzta w nim mieszkajce, tak, by np. wdkarskie wyprawy nad polskie rzeki i jeziora nareszcie dostarczay wielu wspaniaych przey, zwizanych z polowaniem na taaaak ryb...

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 44

Rozdzia 9
Fundusze europejskie... ale nie unijne
W Europie znajduj si take pastwa, ktre nie s czonkami Unii Europejskiej. Te pastwa, europejskie poprzez swoje pooenie geograficzne, s zrzeszone w rnych organizacjach, take europejskich.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 45

Porozumienie o Rozszerzeniu Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) weszo w ycie 1 stycznia 1994 roku. Obecnie obejmuje ono 25 pastw czonkowskich Unii Europejskiej oraz pastwa czonkowskie Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA): Islandi, Liechtenstein i Norwegi (we wsppracy w ramach EOG nie uczestniczy Szwajcaria). W zamian za dostp do rynku wewntrznego Unii Europejskiej Islandia, Liechtenstein i Norwegia zobowizay si do udzielenia pomocy pastwom Unii Europejskiej w zmniejszeniu rnic spoecznych i gospodarczych w obrbie Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz nowym czonkom UE w ich staraniach o peen udzia w rozszerzonym rynku wewntrznym EOG. W ramach dwch nowych narzdzi Mechanizmu Finansowego EOG, ktry tworzy Norwegia, Islandia i Liechtenstein oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego w okresie 2004-2009 zostao uruchomionych 1,167 mld euro. Zgodnie z zapisami Umowy o rozszerzeniu EOG ( z dnia 14 padziernika 2003 r.) a 533 mln euro (prawie 48% wszystkich tych rodkw) trafi do naszego kraju. Beneficjenci MF EOG: 10 nowych pastw UE oraz Hiszpania, Portugalia i Grecja Beneficjenci N MF: 10 nowych pastw UE W ramach obu Mechanizmw Finansowych przyznano: 533,51 mln euro dla Polski (46,8% z MF EOG i 49% N MF) Co jakie dziaania - wspiera Mechanizm Finansowy EOG i Norweski Mechanizm Finansowy?

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 46

rodki finansowe w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego s dostpne na realizacj projektw w nastpujcych szeciu obszarach priorytetowych:

Ochrona rodowiska, w tym rodowiska ludzkiego, poprzez m.in. redukcj zanieczyszcze i promowanie odnawialnych rde energii. Szczegowe informacje dotyczce priorytetu znajduj si w Programie Operacyjnym, dostpnym na stronie Ministerstwa rodowiska (Instytucji Poredniczcej): http://www.mos.gov.pl/mfeog Promowanie zrwnowaonego rozwoju poprzez lepsze wykorzystanie i zarzdzanie zasobami. Szczegowe informacje dotyczce priorytetu znajduj si w Programie Operacyjnym, dostpnym na stronie Ministerstwa rodowiska (Instytucji Poredniczcej): http://www.mos.gov.pl/mfeog Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym transport publiczny i odnowa miast. Szczegowe informacje dotyczce priorytetu znajduj si w Programie Operacyjnym, dostpnym na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Instytucji Poredniczcej): http://www.mk.gov.pl/eog Rozwj zasobw ludzkich poprzez m.in. promowanie wyksztacenia i szkole, wzmacnianie w samorzdzie i jego instytucjach potencjau z zakresu administracji lub suby publicznej, a take wspierajcych go procesw demokratycznych. Szczegowe informacje dotyczce priorytetu znajduj si w Programie Operacyjnym, dostpnym na stronie UKIE, http://www1.ukie.gov.pl/WWW/news.nsf/0/4345CDE5D6C0 D7B4C125700A00503F12
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 47

Opieka zdrowotna i opieka nad dzieckiem. Szczegowe informacje dotyczce priorytetu znajduj si w Programie Operacyjnym, dostpnym na stronach: Ministerstwa Zdrowia (Instytucji Poredniczcej) http://www.mz.gov.pl oraz Biura do Spraw Zagranicznych Programw Pomocy w Ochronie Zdrowia (Instytucji Wspomagajcej) http://www.bpz.gov.pl Badania naukowe. Szczegowe informacje nt. priorytetu znajduj si w Programie Operacyjnym, dostpnym na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyszego - Instytucji Poredniczcej (poprzednio: Ministerstwa Nauki i Informatyzacji oraz Ministerstwa Edukcji i Nauki) http://www.mnii.gov.pl/ w zakadce Nauka/Finansowanie pozabudetowe.

rodki finansowe z Norweskiego Mechanizmu Finansowego wspieraj dziaania podejmowane w ramach wszystkich szeciu priorytetw Mechanizmu Finansowego EOG, oraz na zasadach pierwszestwa w zakresie nastpujcych dodatkowych czterech obszarw priorytetowych:

Wdraanie przepisw z Schengen, wsparcie Narodowych Planw Dziaania z Schengen oraz wzmacnianie sdownictwa Szczegowe informacje nt. priorytetu znajduj si w Programie Operacyjnym, dostpnym na stronie Ministerstwa Spraw Wewntrznych i Administracji (Instytucji Poredniczcej) http://www.mswia.gov.pl Ochrona rodowiska, ze szczeglnym uwzgldnieniem wzmocnienia zdolnoci administracyjnych do wprowadzania w ycie odpowiednich przepisw istotnych dla realizacji projektw inwestycyjnych. Szczegowe informacje dotyczce priorytetu znajduj si w Programie Operacyjnym,
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 48

dostpnym na stronie Ministerstwa rodowiska (Instytucji Poredniczcej): http://www.mos.gov.pl/mfeog

Polityka regionalna i dziaania transgraniczne. Wstpne informacje znajduj si na stronie internetowej http://funduszestrukturalne.gov.pl Pomoc techniczna przy wdraaniu acquis communautaire. Szczegowe informacje nt. priorytetu znajduj si w Programie Operacyjnym, dostpnym na stronie UKIE (Instytucji Poredniczcej): http://www1.ukie.gov.pl/WWW/news.nsf/0/4345CDE5D6C0 D7B4C125700A00503F12

Program Operacyjny dla wykorzystania rodkw finansowych w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego zawiera opisy priorytetw obejmujce cele, rodzaje kwalifikujcych si projektw, wykazy moliwych kosztw kwalifikowalnych, kryteria wyboru projektw oraz rodzaje beneficjentw. Za zarzdzanie dziaaniami realizowanymi w ramach Mechanizmu Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego w Polsce odpowiedzialne jest Ministerstwo Gospodarki i Pracy, ktre peni funkcj Krajowego Punktu Kontaktowego (KPK). Zarzdzanie poszczeglnymi priorytetami zostao powierzone siedmiu Instytucjom Poredniczcym. Rol t peni resorty waciwe:

Ministerstwo rodowiska dla trzech priorytetw Ochrona rodowiska, w tym rodowiska ludzkiego, poprzez midzy

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 49

innymi redukcj zanieczyszcze i promowanie odnawialnych rde energii, Promowanie zrwnowaonego rozwoju poprzez lepsze wykorzystanie i zarzdzanie zasobami oraz Ochrona rodowiska, m.in. z uwzgldnieniem administracyjnych zdolnoci wprowadzania w ycie odpowiednich przepisw unijnych oraz realizacji inwestycji w infrastruktur i technologi, z pierwszestwem dla komunalnej gospodarki odpadami,

Ministerstwo Kultury dla priorytetu Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym transport publiczny i odnowa miast, Urzd Komitetu Integracji Europejskiej dla priorytetu Rozwj zasobw ludzkich poprzez m.in. promowanie wyksztacenia i szkole, wzmacnianie w samorzdzie i jego instytucjach potencjau z zakresu administracji lub suby publicznej, a take wspierajcych go procesw demokratycznych, Ministerstwo Zdrowia dla priorytetu Opieka zdrowotna i opieka nad dzieckiem, Ministerstwo Nauki i Informatyzacji dla priorytetu Badania naukowe, Ministerstwo Spraw Wewntrznych i Administracji dla priorytetu Wdraanie przepisw z Schengen, wspieranie Narodowych Planw Dziaania z Schengen, jak rwnie wzmacnianie sdownictwa, Ministerstwo Gospodarki i Pracy dla dwch priorytetw Polityka regionalna i dziaania transgraniczne oraz Pomoc techniczna przy wdraaniu acquis communautaire2.

Acquis communautaire caoksztat dorobku prawnego Wsplnoty Europejskiej, na ktry skadaj si postanowienia traktatowe, ustawodawstwo wykonawcze, orzecznictwo... Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 50

Instytucja Poredniczca moe powierzy pewne zadania zwizane z zarzdzaniem Instytucjom Wspomagajcym, ktre odpowiedzialne bd za zbieranie wnioskw. Ministerstwo Gospodarki i Pracy utworzyo Komitet Monitorujcy, ktry jest odpowiedzialny za monitorowanie postpu realizacji projektw, natomiast przy wszystkich Instytucjach Poredniczcych zostay powoane komitety sterujce, odpowiedzialne za wybr projektw w ramach poszczeglnych obszarw priorytetowych. Za zarzdzanie Mechanizmem Finansowym EOG oraz podejmowanie ostatecznej decyzji o przyznaniu rodkw finansowych odpowiedzialny jest Komitet Mechanizmu Finansowego w Brukseli. T sam funkcj w ramach Norweskiego Mechanizmu Finansowego peni norweskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych w Oslo. Wdraaniem obu mechanizmw zajmuje si Biuro Mechanizmw Finansowych w Brukseli, ktre peni rwnie funkcj punktu kontaktowego. Szczegowy opis systemu wdraania oraz procedura wnioskowania okrelone s w Programie Operacyjnym, ktry znajduje si na stronie www.eog.gov.pl. Priorytety w MF EOG

Ochrona rodowiska, w tym rodowiska ludzkiego, poprzez (midzy innymi) redukcj iloci zanieczyszcze i promowanie odnawialnych rde energii, Promowanie zrwnowaonego rozwoju poprzez wykorzystanie i zarzdzanie zasobami naturalnymi, lepsze

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 51

Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym transportu publicznego i odnowy miast, Rozwj zasobw ludzkich poprzez m.in. promowanie wyksztacenia i szkole, wzmacnianie w samorzdzie i jego instytucjach potencjau z zakresu administracji lub suby publicznej, a take wspierajcych go procesw demokratycznych, Opieka zdrowotna i opieka nad dzieckiem.

W ramach prowadzenia dziaa w ww. obszarach priorytetowych mona ubiega si o granty na badania naukowe. Wysoko dofinansowania Maksymalny wkad finansowy z MF EOG wynosi:

85% kosztw projektu - dla projektw finansowanych z publicznych rodkw krajowych, 60% kosztw projektu - w pozostaych przypadkach.

rodki finansowe z Norweskiego Mechanizmu Finansowego mog wspiera dziaania podejmowane w ramach 6 priorytetw Mechanizmu Finansowego EOG oraz na zasadach pierwszestwa w zakresie nastpujcych czterech dodatkowych obszarw priorytetowych:

wdraanie przepisw z Schengen, wspieranie Narodowych Planw Dziaania z Schengen i wzmacnianie sdownictwa, ochrona rodowiska ze szczeglnym uwzgldnieniem wzmocnienia zdolnoci administracyjnych do wprowadzania

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 52

w ycie odpowiednich przepisw istotnych dla realizacji projektw inwestycyjnych,


polityka regionalna i dziaania transgraniczne, pomoc techniczna przy wdraaniu acquis communautaire.

Nastpny nabr wnioskw zostanie ogoszony prawdopodobnie we wrzeniu 2006 roku.

Szwajcarski Mechanizm Finansowy W dniu 27 lutego 2006 r. zostao podpisane Memorandum Finansowe midzy Rad Federaln Szwajcarii i Komisj Wsplnot Europejskich dotyczce szczegw wkadu finansowego Konfederacji Szwajcarskiej na rzecz spjnoci gospodarczej i spoecznej poszerzonej Unii Europejskiej. Wkad szwajcarski zostanie rozdzielony midzy pastwa czonkowskie, ktre przystpiy do UE 1 maja 2004 r. Polsce przypadnie z tego okoo 312 mln euro, na 5 lat (2006-2011). Ze wzgldu na przeduajce sie negocjacje przed podpisaniem Memorandum i konieczno przygotowania dokumentw precyzujcych sposb wydatkowania tych rodkw system ruszy dopiero w 2007 roku. Przewiduje sie, e wsparciem bd objte projekty oraz programy narodowe i regionalne, jak rwnie projekty i programy transgraniczne w nastpujcych sektorach:

bezpieczestwo, stabilno, wsparcie reform (m.in. wzmocnienie moliwoci lokalnych w zarzdzaniu na poziomie regionalnym i gminnym,

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 53

przeciwdziaania katastrofom naturalnym, inicjatywy rozwoju regionalnego na obszarach peryferyjnych i zuboaych),

rodowisko i infrastruktura (m.in. poprawa i modernizacja infrastruktury, w tym wydajno energetyczna, woda, wywz zanieczyszcze, transport publiczny, poprawa warunkw rodowiskowych, zagospodarowanie terytorium regionalnego, miejskiego i wiejskiego), rozwj sektora prywatnego i handlu, w szczeglnoci maych i rednich przedsibiorstw, wprowadzenie moliwoci kredytowych i uatwienie dostpu do kapitau, promocja ekowydajnoci, rozwj spoeczny i zasobw ludzkich (np. modernizacja szpitali, wsppraca midzy miastami, gminami, wsparcie inicjatyw midzynarodowych dotyczcych rozwoju).

Rozdzielenie rodkw midzy wskazane dziedziny bdzie si opiera na potrzebach kadego pastwa beneficjenta. Uruchomienie programu przewiduje si w pocztku 2007 roku.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 54

Rozdzia 10

10 zasad dla dobrego przyjcia Twojego wniosku

1. Unikaj schematyzmu i rutyny. 2. Poznaj donatora:


Kto? (Instytucja Zarzdzajca) Na co? (dziaania priorytetowe) Komu? (jakie instytucje mog by beneficjentami) Na jakich warunkach? i merytoryczna) (jak wyglda ocena formalna

3. Zrozum donatora

Jakie s cele donatora, ktre chcemy pomc zrealizowa? Zawsze generalnym celem donatora s ZMIANY, Twoje projekty, cele i metody powinny odpowiada celom, strategii i misji donatora, Poznaj zasady konkursu za co bdzie oceniamy Twj wniosek.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 55

4. Bd pomysowy

Szukaj dobrych pomysw nowych pomysw na stare problemy! Nie ma problemu nie ma projektu! Szukaj ciekawych pomysw, metod problemw, tytuw dla swoich projektw. rozwizywania

5. Bd zrozumiay dla oceniajcych


Pisz jzykiem adresata, Uywaj definicji adresata, Uywaj sformuowa adresata, Pamitaj, e oceniajcy nie znaj Twojego projektu ani Ciebie!

6. Bd obiektywny

Czy bdc donatorem daby pienidze na Twj projekt?

7. Bd wiarygodny

Poka swoje kompetencje, Poka swoje osignicia, Poka swoje umiejtnoci, Poka nadzwyczajn staranno przy opracowywaniu aplikacji.

8. Przestrzegaj zasad formalnych


Zgodny z wytycznymi krj pisma, Zgodna z wytycznymi wielko czcionki, Zgodna z instrukcj ilo znakw w kadym punkcie wniosku.
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 56

9. Budet projektu musi by rzetelny


Budet zgodny z opisem dziaa, Budet zgodny pod wzgldem rachunkowym, Budet podany we waciwej walucie (PLN lub euro), Budet jasny, uwzgldniajcy warunki donatora.

10. Bd najlepszy

Pamitaj, e trzeba wierzy w siebie, Pamitaj trzeba by yczliwym, pogodnym i nastawionym optymistycznie, Wszyscy lubi zwycizcw, Wsppracujc z ludmi obsugujcymi program nie narzekaj, nie twrz problemw, bd zawsze sympatyczny.

Zapamitaj, co jest wane w dobrym przygotowaniu projektu. Te elementy musz znale odzwierciedlenie we wniosku.

Harmonogram wdraania to zaplanowanie dziaa w okrelonym czasie. Z harmonogramu powinno wynika, e plan wdraania poszczeglnych dziaa projektu zosta skonstruowany w sposb optymalny, logiczny i prowadzi do celu. Form prezentacji harmonogramu dziaa jest powszechnie stosowana forma graficzna, znana pod nazw wykresu Gantta. Dugo trwania poszczeglnych dziaa musi by odpowiednio dobrana do dugoci caego czasu realizacji projektu.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 57

Nie pamitam, by jakikolwiek projekt dofinansowywany rodkami pomocowymi rozpocz si w planowanym terminie! Dlatego bezpieczniej jest nie uywa w harmonogramie konkretnych dat, lepiej nazywa poszczeglne okresy np. miesic pierwszy, kwarta pierwszy itd. Harmonogram przedstawiony ostatecznie we wniosku naley zawsze uwaa za wicy. Z harmonogramu wynikaj bezporednio nie tylko wskaniki, ale okrelone nim tryby patnoci. Rozwj spoeczestwo informacyjnego oznacza stymulowanie wzrostu oglnego poziomu znajomoci oraz stopnia wykorzystania nowoczesnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych w pracy i yciu codziennym. Realizacj tego celu uzyska mona np. poprzez zastosowanie komputerw w procesie dydaktycznym lub w zarzdzaniu firm. Zrwnowaony rozwj tu naley wykaza, e planujc przedsiwzicie i jego rezultaty wzilimy pod uwag wszystkie trzy aspekty: gospodarczy, spoeczny i rodowiskowy - zgodnie z zapisami Traktatu Amsterdamskiego. To jest realizacja polityki horyzontalnej zrwnowaonego rozwoju, a wic take ochrony rodowiska. Monta finansowy Twoja aplikacja powinna przedstawia rzetelny opis dziaania projektu ze starannym oszacowaniem wartoci wszystkich jego elementw. Koszty s jednym z elementw oceny! Nierealne, nierzetelne lub z sufitu wzite wyliczenie i przedstawienie kosztw moe skutkowa obnieniem budetu projektu lub czciej - nawet odrzuceniem wniosku. Innowacyjno to czynnik kluczowy dla polityk i programw spoeczno-gospodarczych, uznawany przez Komisj Europejsk za
Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 58

zasad fundamentaln. Innowacja dotyczy nie tylko projektw badawczo-rozwojowych, lecz take sposobw wdraania i rodzaju rezultatw wszystkich projektw. Dlatego wysoko cenione jest nierutynowe podejcie do analizowania problemw oraz innowacyjne sposoby ich rozwizywania. Jeli dodatkowo te nowe sposoby opiera si bd na wykorzystaniu technologii informatycznych - komputerw, odpowiedniego oprogramowania i Internetu - tym prostsze bdzie wykazanie respektowania jednej z polityk horyzontalnych, a mianowicie polityki wspierania rozwoju spoeczestwa informacyjnego, zgodnie z odnowion strategi lizbosk.

Cakowity koszt projektu Koszty rda finansowania


Refundacja funduszu

Sposoby finansowania

Koszty kwalifikowane (do refundacji)

Kredyt pomostowy

Budet Pastwa Koszty nie kwalifikujce si do refundacji

Obligacje

rodki wasne beneficjenta

rodki wasne

rodki wasne, kredyt

Rys. 15 monta finansowy

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 59

Warto dodana - to takie efekty planowanego projektu, ktre nie byyby moliwe do osignicia bez wsparcia funduszu lub zastosowania nowych, innowacyjnych metod, w tym sucych efektywnemu wykorzystaniu zasobw do osignicia zakadanych celw. Kompletno wniosku/aplikacji. Do rozpatrywania przyjmowane s jedynie aplikacje kompletne pod kadym wzgldem i gotowe do realizacji. Oznacza to, e wniosek moe by zoony i przyjty do finansowania nie tylko po wypenieniu wszystkich rubryk, ale jeli jest zaopatrzony we wszystkie obowizkowe zaczniki. Kryteria wyboru projektw to czynniki warunkujce kompletno i jako projektu, o ktrych bardzo czsto si zapomina planujc przedsiwzicie, wg ktrych aplikacje s weryfikowane w trakcie caej procedury kwalifikacyjnej. Kryteria wyboru projektw s wykazem wszystkich elementw warunkujcych dobr ocen projektu prezentowanego w kompletnej aplikacji. Kocz t ksik z uczuciem niedosytu oraz przekonaniem, e cho troch udao mi si przybliy Pastwu to, co nas czeka w nowym okresie korzystania z funduszy europejskich latach 2007 2013. Wiem, e oczekujecie Pastwo bardziej szczegowego przewodnika po programach operacyjnych, priorytetach, procedurach i instytucjach, ktre zajmowa si bd w przyszoci (jake niedalekiej) przyjmowaniem wnioskw i zarzdzaniem funduszami. Trudno o tym pisa, kiedy tworzone s Programy Operacyjne, kiedy nie ma jeszcze np. wyranych wytycznych krajowych dotyczcych kwalifikowalnoci kosztw, zacznikw, wybranych instytucji

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

FUNDUSZE UNIJNE i EUROPEJSKIE darmowy fragment Zote Myli

Anna Szymaska

str. 60

poredniczcych. Ten przewodnik ma inne zadanie - oswoi Was z nowymi dokumentami programowymi, z nowymi priorytetami. Czas oczekiwania na rozpoczcie korzystania z puli rodkw w nowej siedmiolatce (2007-2013) nie powinien by przez Was zmarnowany. To akurat dobra pora na przygotowanie projektw, ktre chcielibycie realizowa przy udziale rodkw pomocowych z UE. Do pocztku roku 2007 pozostao jeszcze kilka miesicy. Naprawd powinien by to czas na uczenie si i dobre przygotowanie do absorpcji funduszy europejskich. yczc Pastwu udanej realizacji wszystkich projektw z udziaem rodkw z UE pozostaj do Waszej dyspozycji. Prosz o opinie co jeszcze chcecie wiedzie, co Wam sprawia najwiksz trudno, czego Wam zabrako w tym poradniku.

Starszy Konsultant Funduszy Europejskich Anna Szymaska Pisane w Eku, w sierpniu 2006 r.

Copyright by Wydawnictwo Zote Myli & Anna Szymaska

Dlaczego warto mie pen wersj?


Pen wersj ksiki zamwisz na stronie wydawnictwa Zote Myli

http://www.zlotemysli.pl/prod/6302/fun dusze-unijne-i-europejskie-anna-szym anska.html

Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)