KIESZONKOWY PRZEWODNIK PO GRUZJI

GEO-PL

WWW.GEO-PL.ORG
Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu na Rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu Państwa

Oto kieszonkowy, nieformalny, uliczny skrót-przewodnik po współczesnej Gruzji. Informacje w nim zawarte są zebrane na podstawie subiektywnych kryteriów, dlatego nie są miarodajne. Opisane zjawiska są często na bakier z obecnym kursem polityki równości, dlatego radzimy traktować je z przymrużeniem oka, a na pewno nie opiniotwórczo. Opinie musicie wyrobić sobie sami. Jest to nieco humorystyczne kompendium wiedzy o żywej tkance życia codziennego i współczesnych zjawiskach, wymykających się spod kontroli, nie zawsze prawomyślnych, a na pewno nie znanych szerokiej publiczności. Przewodnik ten nie jest formą zamkniętą, cały czas zajmujemy się uaktualnianiem treści. Jeśli chcesz do niego coś dodać, zetknąłeś/-aś się z jakimś zjawiskiem, o którym sądzisz, że warto napisać, prosimy o kontakt na adres: curio1@o2.pl Pozdrawiamy Zespół geo-pl.org

ZJaWISKa www.georgien.blogspot.com/ FILM Kinematografia gruzińska mimo że nie tak znana, jak amerykańska, jest i ma się dobrze, a nawet świetnie, o czym świadczą poniższe linki. Zapraszamy! www.encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=4574172 TBILISI FILM FESTIVaL www.tbilisifilmfestival.ge/index.php?lang=eng
Niewątpliwym ewenementem na skalę światową jest Sierioża Paradżanow. Istnieje nawet opowieść o tym, jak Marcello Mastroiani, który cenił sobie bardzo jego twórczość, przyjechawszy do Paradżanowa w odwiedziny, został przez niego zaciągnięty do sąsiadki, zakochanej w Mastroianiam i marzącej, że kiedyś pozna wielkiego Włocha. Sąsiadka była osobą wiekową, więc kiedy w nocy zastukał do niej sąsiad, zaspana otworzyła drzwi. Kiedy zobaczyła w nich uwielbianego aktora, najpierw pomyślała, że to sen, a zdawszy sobie sprawę, że to rzeczywistość - z wrażenia dostała zawału i umarła...

K U LT U R A I S Z T U K A

SIERGIEJ PaRaDŻaNOW www.film.gildia.pl/tworcy/siergiej_paradzanow www.youtube.com/watch?v=D6PQAaxkco0&feature=related www.pl.wikipedia.org/wiki/Siergiej_Paradżanow www.filmweb.pl/o124191/Siergiej+Paradżanow www.didaskalia.pl/82_wojnicka.htm OTaR JOSELIaNI www.en.wikipedia.org/wiki/Otar_Iosseliani www.youtube.com/watch?v=Mp0CpdOacxo www.youtube.com/watch?v=E3P1USDsgwY TENGIS aBUŁaDZE www.en.wikipedia.org/wiki/Tengiz_Abuladze www.youtube.com/watch?v=pAS3ViDhQP8 G.KaNDELaKI www.imdb.com/name/nm2194255/ M.KOBaCHIDZE www.imdb.com/name/nm0461960/ www.youtube.com/watch?v=5QOrQd3Dqkw www.youtube.com/watch?v=YWg6aeTm0r4 SZ. I N. MaNaGaDZE www.imdb.com/name/nm0541252

2

3

N. CZCHEIDZE www.pl.wikipedia.org/wiki/Nikola_CzcheidzeRECHWIASZWILI SZENGELaI www.abaza-duney.ru/smokovnitsa_polski.htm MUZYKa Gruzja, poza nurtem folklorystycznym, bardzo silnym i żywym, słynie na świecie ze swojej muzyki elektronicznej. Oto kilka pozycji, które warto poznać:
www.geolivemusic.blogspot.com/2009/01/33a.html - kompendium wiedzy na temat współczesnej undergroundowej muzy www.myspace.com/33a - gwiazdy folk rocka www.myspace.com/iraklimepecharkviani - gruziński Maleńczuk, ikona, zwany królem, nieżyjący, przedawkowana heroina www.myspace.com/johnjollia punkowi breakdancerzy www.geolivemusic.blogspot.com/2009/02/90s-kutaisi.html - gruziński punk rock! www.myspace.com/elektronavtebi - muzyka elektroniczna www.classicsonline.com/catalogue/product.aspx?pid=309360 - jazz

LITERaTURa O GRUZJI: Kira Gałczyńska “Srebrna Natalia” Helena Amiradżibi “Książka antykucharska” Wojciech Jagielski “Dobre miejsce do umierania” wyd. W.A.B. 2005 B. Baranowski K. Baranowski wyd. Ossolineum “Historia Gruzji” 1987 Wojciech Górecki “Planeta Kaukaz” Wydawnictwo Naukowe PWN 2002 Dorota Parzymies „Życie codzienne w Tbilisi” Wydawnictwo Akademickie DIALOG 2003 Andrzej furier „Polacy w Gruzji” Wojciech Materski „Gruzja” Kurban Said „Ali i Nino” GRUZIńSKA HISTORYCZNA: www.pl.wikipedia.org/wiki/Grigol_Abaszydze www.pl.wikipedia.org/wiki/Aleksander_Czawczawadze www.pl.wikipedia.org/wiki/Szota_Rustaweli GRUZIńSKA WSPółCZESNA: Boris Akunin (Grigorij Czartiszwili) - znany polskiemu Czytelnikowi autor przygód Erasta Pietrowicza fandorina oraz Siostry Pelagii www.boris-akunin.com/ Lasza Bugadze www.pl.wikipedia.org/wiki/Lasza_Bugadze David Turashvili www.en.wikipedia.org/wiki/David_Turashvili www.experiencefestival.com/david_turashvili Anna Kordzakhia-Samadashvili Kote Jandieri - pisarz, scenarzysta www.humanrights.ge/index.php?a=article&id=1973&lang=en www.geocinema.ge/en/index.php?filmi=577 Zaza Burchuladze www.siestabooks.blogspot.com/2009/05/zaza-burchuladze.html Zurab Karumidze www.pri.org/theworld/?q=node/20425 POEZJa
Rhaty Amaghlobeli www.en.wikipedia.org/wiki/Rati_Amaglobeli Zviad Ratiani, www.s159.photobucket.com/albums/t145/mikhom/?action=view&current=zviadratian i-1.jpg www.shelfari.com/books/3479103/Jibis-haeri

SZTUKa www.mocaga.org/root.asp www.georgien.blogspot.com/2009/10/exhibition-oleg-timchenkos-reflection.html www.figurativart.ge www.facebook.com/note.php?note_id=114007251318 www.artnews.org/artist.php?i=3868 www.georgien.blogspot.com/2009/10/meeting-life-quality-in-modern-tbilisi.html www.ge-art.ge/index.php?lang_id=eng www.actualart.ge/ www.newart.org.ge/ A R T f O R A R T: www.areshidze.ge www.artgallery.ge www.art.ge - największa baza danych na temat gruzińskich artystów, sztuki tradycyjnej, współczesnej, konceptualnej, designu, wnętrz, rzeźby, malarstwa, szkła i metalu www.netcreative.it/observatory www.orient.art.ge www.geoculture.net/ www.members.tripod.com - Związek artystów performatywnych i nowomediowych www.gm.iatp.org.ge/sherp/index.htm www.artcaucasus.org - Międzynarodowe Targi Sztuki Wizualnej “Art Caucasus”. www.geocities.com/Vienna/Choir/1434 - Galerie, festiwale, Projekt, Jazz w Tbilisi www.ti.net.ge/art-service - współcześni gruzińscy artyści, projektanci mody www.exhib.internet-academy.org.ge www.phokani.ge www.meskhi.net - rzadkie książki, gruzińskie fonty, zdjęcia z Tbilisi www.iberiapac.ge/~tbilart/tbilart.shtml - sztuka współczesna Transkaukazji

4

5

DLa WSZYSTKICH
Gruzja to Gruzini. Chcesz poznać ten kraj - wystarczy poznać jego mieszkańców, bo to oni tworzą to, co najcenniejsze, najpiękniesze i najbardziej charakterystyczne dla tego kraju. Jest to naród górali, naród porywczy i niezawisły, który kocha swój kraj ponad wszystko. Zupełnie inaczej niż większość narodów nie lubią podróżować i najchętniej cieszą się swoją ojczyzną, która według legendy ma być kawałkiem raju. Dlaczego? Otóż, Bóg tworząc świat i przyddzielając ziemię narodom, zapomniał o Gruzinach, dlatego musiał dla nich wykroić kawałek raju, bo Ziemi już nie starczyło. Dlatego powody, dla których znaleźli się na obczyżnie są zawsze ważkie i rzadko czysto turystyczne. Jest to naród niezwykle ciepły i rodzinny, patriarchalny w swej strukturze, ale tolerancyjny i niezwykle słoneczny. Gruzni mają ogromne rodziny i mnóstwo przyjaciół, których goszczenie jest największym szczęściem i przywilejem. Powiedzenie “gość w dom, Bóg w dom” oddaje w pełni Gruzińskiego ducha.

S U B K U LT U R A
Oto kilka pozycji wiedzy niszowej, subkulturowej, bardzo potrzebnej tym, którzy od niedawna są w Polsce, lub planują przyjechać na dłużej do naszego Kraju. Wbrew niepoważnej formie, poruszają one żywotne zagadnienia codzienności. Takich informacji nie znajdziesz ich w przewodniku, o tym szepną Ci czasem znajomi na ucho. Tutaj nas masz je podane “na tacy”.

MłODZI GRUZINI Jaka jest współczesna Gruzja i jej młode pokolenie? Gruzja to zderzenie przeszłości z przyszłością. Młodzi Gruzini, pamiętając o swojej kulturze i historii korzystają także z dobrodziejstw XXI wieku. Gruzini to gadżeciarze. Potrafią finansowo się poświęcić, by mieć najnowszy model telefonu komórkowego czy najlepszej marki perfumy. Nie chcą się ograniczać i budować wokół siebie kolejnych barier. Dzięki globalizacji i łatwemu dostępowi do informacji mogą eksperymentować artystycznie czy poznawać inne kultury. Dziewczyny, szczególnie w większych miastach są wyzwolone. Na przykład teraz na drogach europejskich można spotkać, podróżujące autostopem Gruzinki, co pokazuje istotną zmianę zachowań kulturowych. Poznając młodych Gruzinów możemy liczyć na pełne zrozumienie i dobrą przygodę. DLa CHŁOPaKóW JAK PODERWAć DZIEWCZYNę? Gruzinki są raczej wyemancypowane, zwłaszcza te, które są w Polsce. Mimo to należy pamiętać, że generalnie Gruzini są narodem patriarchalnym, w związku z czym pozycja kobiety w rodzinie, naleźne jej prawa i obowiązki mogą być inna niż jest to przyjęte w Polsce. Granice te są dość śliskie, więc należy się mieć na baczności i zanim zacznie się ostro smalić cholewki, dobrze jest wyczuć sytuację i ustalić kilka faktów, a mianowicie: jakie nastroje panują w rodzinie, kto dokładnie wchodzi w jej skład – jeśli ma 12 starszych braci, doradzamy ostrożność :). O której panna musi być w domu, jak rodzina zapatruje się na ewentualność pojawienia się chłopaka. Poza tym szacunek oraz odrobina szarmancji i zwykłej ogłady nie zaszkodzi. Dobrze jest błysnąć znajomością historii Gruzji – niezależnie od płci, Gruzini są patriotami i przychylnym okiem patrzą na tych, którzy cokolwiek wiedzą o ich kraju. Będąc w Polsce tęsknią za ojczyzną i chętnie wdadzą się we wspominki. STYL Gruzini są estetami, mają wrodzone wyczucie elegancji i klasy, ubierają się doskonale, kochają piękno i piękne przedmioty. Dziewczyny również. Dlatego, Panowie, przed randką warto zadbać o siebie...

6

7

CAłOWANIE I... Typowo polskie całowanie w rękę może wywołać popłoch, zwłaszcza u tych dziewczyn, które w Polsce są od niedawna, ale może również podbić serce wybranki, podobnie jak kwiaty i inne nieco staromodne wyrazy męskiej atencji. KTO PłACI ETC? W Gruzji kobieta traktowana jest jak dama; zwłaszcza w sytuacjach gastronomicznorozrywkowych. Jej kieliszek nigdy nie może być pusty, papieros pozostać nie przypalony dłużej niż sekundę, a płaci za nią mężczyzna. Bez względu na wszystko. Pod tym względem nie istnieje emancypacja. TRUNKI ETC Gruzinińska tradycja birbancka słynna jest na cały świat. Gruzini od wieków produkują wino, a ostatnie odkrycia archeologiczne są wręcz skłonne właśnie Gruzji przyznać odkrycie tego szlachetnego trunku (sic!). Drugim trunkiem narodowym jest bimber zwany czaczą – radzimy uważać, ponieważ kto zaczyna z Gruzinami pić, ten nie ma szansy na wygraną, a kac po czaczy jest potwornym przeżyciem. Jak już się rzekło, Gruzni zasłużyli w pełni na łacińskie miano rex bibendi. Tamada – wodzirej przyjęcia, nadaje mu ton i wznosi toasty, kolorowe a kwieciste. Bez toastu nie wznosi się kieliszka. UWAGA. Toastów nie wznosimy piwem – to największe faux pas, jakie można popełnić przy stole. Piwem wznosi się antytoasty np: “wypijmy za tego faceta, który okradł moją babcię i pomógł teściowej wnieść zakupy”. Kobiety piją alkohol, choć nie na równi z mężczyznami, a w przyjęciu uczestniczą różnie, czasem jako goście, czasem jako obsługa – donoszą potrawy i dbają o zadowolenie gości, albo tak i siak, po trochu. Niezależnie od tego, czy rzecz dzieje się w Gruzji, czy nie, zaproszenie na gruzińską kolację jest wielkim przywilejem, a także przeżyciem nieporównywalnym z niczym innym. DESPEKT Trudno i zarazem łatwo obrazić jest Gruzina, na pewno dość niebezpiecznie zrobić to w Gruzji, gdzie według starej dżygickiej tradycyji, mężczyźni noszą broń, głównie białą – współcześnie kindżały oddały pole nożom i scyzorykom, ale jednak... Czasami nawet na plaży można zobaczyć tego lub owego ze scyzorykiem elegancko wpiętym w kąpielówki. W Polsce aspekt wojowniczy nie jest aż tak bardzo wyeksponowany, ale należy pamiętać, że Gruzini są wojownikami i ludźmi honoru, pojętego niezwykle wprost. Lepiej więc nie kusić losu, bo i po co, skoro jako przyjaciele Gruzini są znacznie bardziej sympatyczni :). Zasady są proste. Nie obrażamy matek i sióstr, przyjaciół i ojczyzny, i zachowujemy europejskie normy kultury i uprzejmości, sądy wyrażajac w wyważonej formie. DLa DZIEWCZYN MęŻCZYźNI Gruzini są piękni i eleganccy, potrafią też być szarmanccy i mają gest. To wszystko sprawia, że łatwo stracić głowę dla Gruzina, ale... Zanim weźmie się ślub :) należy przyjrzeć się bliżej kulturze i obyczajom tego kraju. Nawet jeśli dżentelman żyje już w Polsce dużo lat,i wydaje się być mocno zeuropeizowany, należy pamiętać, że jest

to naród patriarchalny i pewne wzory społeczne są bardzo silnie zakorzenione w mentalności. fLIRT Kobiety w Gruzji są raczej niedostępne, strzeżone przez ojca i braci oraz życzliwe oczy znajomych i sąsiadów.Oczywiście im głębsza prowincja, tym bardziej, a im bliżej stolicy tym bardziej liberalnie, jednak generalnie, nie ma tak oczywistej łatwości w pożyciu, jak to się dzieje w Polsce. Wyzwolenie obyczajowe polega na tym, że młodzi ludzie, żeby podjąć współżycie... żenią się ze sobą. Dlatego jasnowłose wyemancypowane Polki cieszą się dużym powodzeniem, ale też trzeba uważać, ponieważ z definicji mają już przyklejoną łatkę “łatwa”. I w sytuacji dwuznacznej mężczyzna może opacznie zrozumieć “nie” – raczej jako przejaw damskich karesów i pozory zachowania niż rzeczywiste “nie”. Dlatego radzimy: lepiej się poznać i dobrze zrozumieć wzajemne oczekiwania, co do charakteru znajomości, niż narażać się na nieprzyjemności. Zwłaszcza w Gruzji.

ZAZDROść Gruzińscy mężczyźni mają głębokie poczucie własności, jeśli chodzi o kobiety, i potrafią być zazdrośni, a w zazdrości – groźni. W Gruzji według starej dżygickiej tradycyji, mężczyźni noszą broń, głównie białą – noże i scyzoryki. Nawet na plaży. I w przypadku pojawienia się rywala potrafią zrobić z niej użytek. Wiele konfliktów na tym tle kończy się krwawo... Jest to romantyczne, ale i kłopotliwe, dlatego, Drogie Panie, radzimy nie igrać z ogniem, który choć przytłumiony duchem emigracji i obyczajami innego państwa, móże wybuchnąć, kiedy podsyci go płomień namiętności, a zakończyć może nie aż tańcem z nożami, ale zwykłym mordobiciem. STół Gruzini uwielbiają jeść, życie rodzinno-towarzyskie z reguły toczy się wokół stołu, dlatego gotowanie jest wspaniałym wytrychem do męskich serc, może jednak być pułapką i należy o tym pamiętać – mężczyźni bowiem są przyzwyczajeni, że kobiety po prostu gotują i to świetnie, dlatego można się nie doczekać spektakularnych komplementów – w końcu gotowanie to babska rzecz... Z reguły, ponieważ mężczyźni też gotują i to świetnie. UŻYWKI Gruzinki są pod tym względem wyemancypowane, mężczyźni ze staromodną rewerencją dbają o pełny kieliszek i zapalony papieros, i może się zdarzyć, że jak na filmach z Lodą Halamą, kiedy wyjmiesz papierosa, pstryknie wokół Ciebie kilka zapalniczek. Na przyjęciu gruzińskim (czy to w Gruzji, czy w Polsce) kobiety piją, ale mniej niż mężczyźni i UWAGA! – kobiety nie wstają do spełnienia toastów. Wstają tylko mężczyźni i warto o tym pamiętać, chcąc być prawdziwą kosmopolitką.

8

9

WWW.GEO-PL.ORG

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful