Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

Lêi më ®Çu
Tõ khi chiÕc m¸y tÝnh ®Çu tiªn ra ®êi cho ®Õn nay m¸y tÝnh vÉn kh¼ng ®Þnh vai trß lín cña nã trong sù ph¸t triÓn kinh tÕ_ x· héi. C«ng nghÖ th«ng tin ngµy nay ®· ph¸t triÓn vît bËc, tin häc ®îc øng dông réng r·i trong tÊt c¶ c¸c ngµnh, c¸c lÜnh vùc cña ®êi sèng, ®Æc biÖt lµ trong lÜnh vùc qu¶n lý. §Ò ¸n 112 C¶i c¸ch hµnh chÝnh vÒ thùc hiÖn chÝnh phñ ®iÖn tö cña Thñ tíng ChÝnh phñ ®· mang l¹i lîi Ých to lín thiÕt thùc cho c«ng viÖc qu¶n lý cña c¸c ngµnh c¸c cÊp. M¹ng LAN ®îc sö dông réng r·i vµ phæ biÕn, c¸c së, ban ngµnh, c¬ quan, xÝ nghiÖp ®Òu l¾p ®Æt hÖ thèng qu¶n trÞ m¹ng nµy. T¹o ®iÒu kiÖn cho c«ng viÖc qu¶n lý thuËn tiÖn nhanh chãng , chÝnh x¸c h¬n, hiÖu qu¶ c«ng viÖc cao h¬n. Trong khu«n khæ ®å ¸n tèt nghiÖp hÖ Kü thuËt viªn chóng t«i tr×nh bµy vÒ: “Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng Lan trong c¬ quan xÝ nghiÖp” §å ¸n ®îc bè côc lµm 2 phÇn: PhÇn 1: Tæng quan vÒ m¹ng. Ch¬ng 1 – Tæng quan vÒ m¹ng m¸y tÝnh , trong ch¬ng nµy tr×nh bµy c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ m¹ng, ph©n lo¹i m¹ng m¸y tÝnh theo ph¹m vi ®Þa lý (LAN, WAN, GAN, MAN), theo TOPO vµ theo tõng chøc n¨ng. Ch¬ng 2 – M« h×nh tham chiÕu hÖ thèng më OSI vµ bé qu¶n thóc m« h×nh TCP/IP, trong ch¬ng nµy tr×nh bµy c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ m¹ng ch¹y trªn bé giao thøc TCP/IP, m« h×nh OSI. Ch¬ng 3 – M¹ng Lan vµ thiÕt kÕ m¹ng Lan , trong ch¬ng nµy tr×nh bµy c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ LAN, c¸c ph¬ng ph¸p ®iÒu khiÓn truy cËp trong LAN, c¸c c«ng nghÖ vµ c¸c chuÈn c¸p, c¸c ph¬ng ph¸p ®i c¸p. PhÇn 2: ThiÕt kÕ m¹ng LAN. 1. Yªu cÇu thiÕt kÕ.

2

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp 2. Ph©n tÝch thiÕt kÕ hÖ thèng. 3. Cµi ®Æt cÊu h×nh hÖ thèng. 4. Dù to¸n chi phÝ mua vËt t, thiÕt bÞ. Môc ®Ých nghiªn cøu §å ¸n “Kh¶o s¸t thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN cho c¬ quan xÝ nghiÖp” chóng t«i cã thÓ thiÕt kÕ vµ x©y dùng c¸c m¹ng LAN, WAN, vµ c¸c m¹ng kh¸c phôc vô theo yªu cÇu cña thùc tÕ. Do thêi gian vµ kiÕn thøc cã h¹n nªn bµi viÕt cßn nhiÒu h¹n chÕ, rÊt mong sù ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c thÇy c« vµ c¸c b¹n. Chóng t«i ch©n thµnh c¶m ¬n! C¸c tõ tiÕng Anh viÕt t¾t trong ®å ¸n Tõ viÕt t¾t D¹ng ®Çy ®ñ CPU Center Processor Unit DNS Domain Name System FTP File Transfer Protocol GAN Global Area Network HTTP Hypertext Transfer Protocol ICMP Internet Control Message Protocol IGMP Internet Group Messages Protocol IP Internet Protocol ISO International Standard Oranization LAN Local Area Network MAC Media Access Control MAN Metropolitan Area Network NIC Network Information Center NLSP Netware Link Servise Protocol OS - IS Open System Interconnection Intermediate System To Intermediate System OSI Open Systems Interconnect OSPF Open Shortest Path First RIP Routing Information Protocol SMTP Simple Mail Transfer Protocol STP Shield Twisted Pair TCP Transmission Control Protocol TCP/IP Transmission Control Protocol/ Internet

3

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp UDP UTP WAN WWW Protocol User Datagram Protocol Unshield Twisted Pair Wide Area Network World Wide Web

Môc lôc
Lêi nãi ®Çu..................................................................... 2 C¸c tõ viÕt t¾t trong ®å ¸n............................................ 3 PhÇn 1: Tæng quan vÒ m¹ng...................................... 7 Ch¬ng 1: Tæng quan m¹ng m¸y tÝnh........................ 7 1.1.Kh¸i niÖm m¹ng m¸y tÝnh................................. 8 1.2.Ph©n lo¹i m¹ng m¸y tÝnh.................................. 8 1.2.1. Ph©n lo¹i theo ph¹m vi ®Þa lý................. 8 1.2.2. Ph©n lo¹i theo kü thuËt chuyÓn m¹ch. . 9 1.2.2.1. M¹ng chuyÓn m¹ch kªnh................... 9 1.2.2.2. M¹ng chuyÓn m¹ch b¶n tin...............10 1.2.2.3. M¹ng chuyÓn m¹ch gãi.....................10 1.2.3. Ph©n lo¹i theo TOPO................................11 1.2.3.1.M¹ng h×nh sao.................................11 1.2.3.2.M¹ng d¹ng vßng...............................12 1.2.3.3.M¹ng d¹ng tuyÕn(Bus topolory).......13 1.2.3.4.M¹ng kÕt hîp........................................................14 1.2.4.Ph©n lo¹i theo chøc n¨ng..........................14 1.2.4.1.M¹ng theo m« h×nh Client- Server....14 1.2.4.2.M¹ng ngang hµng..............................14

Ch¬ng 2: M« h×nh tham chiÕu hÖ thèng më
OSI vµ bé giao thøc TCP/IP.......................15 2.1. M« h×nh OSI....................................................15

4

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp 2.1.1. Môc ®Ých, ý nghÜa cña OSI…………………….. .......................................................................15 2.2.2. C¸c giao thøc trong OSI.........................17 2.2.3. Chøc n¨ng chñ yÕu cña c¸c .................. tÇng cña m« h×nh OSI..........................18 2.2. Bé giao thøc TCP/IP..........................................22 2.2.1. Tæng quan vÒ TCP/IP...............................22 2.2.2. So s¸nh OSI vµ TCP/IP...............................25 2.2.3. C¸c giao thøc c¬ b¶n trong bé giao thøc TCP/IP 2.2.3.1. Giao thøc hiÖu n¨ng IP......................26 2.2.3.2. Giao thøc hiÖu n¨ng UDP..................28 2.2.3.3. Giao thøc hiÖu n¨ng TCP..............29 Ch¬ng 3: M¹ng LAN vµ thiÕt kÕ m¹ng LAN..............32 3.1. C¸c thiÕt bÞ LAN c¬ b¶n.................................32 3.1.1. C¸c thiÕt bÞ chÝnh cña LAN.....................32 3.1.1.1. Card m¹ng- NIC.................................32 3.1.1.2. Repeater- Bé lÆp..............................33 3.1.1.3. Hub...................................................33 3.1.1.4. Liªn m¹ng..........................................35 3.1.1.5. CÇu nèi (bridge)...............................35 3.1.1.6. Bé dÉn ®êng (router).......................39 3.1.1.7. Bé chuyÓn m¹ch(switch)...................41 3.1.2. HÖ thèng c¸p dïng cho LAN......................42 3.1.2.1. C¸p xo¾n.........................................42 3.1.2.2. C¸p ®ång trôc..................................42 3.1.2.3. C¸p sîi quang....................................43 3.2. ThiÕt kÕ m¹ng LAN...........................................44 3.2.1. M« h×nh ph©n cÊp..............................44 3.2.2. M« h×nh an ninh an toµn......................45 3.2.3. C¸c bíc thiÕt kÕ....................................50 3.2.3.1. Ph©n tÝch yªu cÇu sö dông.........50 3.2.3.2. Lùa chän c¸c thiÕt bÞ phÇn cøng......50

5

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp 3.2.3.3. C¸c phÇn mÒm m¹ng........................50 3.2.3.4. C«ng cô qu¶n lý qu¶n trÞ.................51 3.2.4. X©y dùng m¹ng LAN quy m« mét toµ nhµ. 51 3.2.4.1. C¸c thiÕt bÞ cÇn thiÕt......................52 3.2.4.2. Ph©n tÝch yªu cÇu...........................52 3.2.4.3. ThiÕt kÕ hÖ thèng............................53 PhÇn 2: Kh¶o s¸t thiÕt kÕ m¹ng.................................53 1. Yªu cÇu thiÕt kÕ......................................................53 2. Ph©n tÝch thiÕt kÕ hÖ thèng..................................53 2.1. B¶n vÏ chi tiÕt bè trÝ c¸c thiÕt bÞ....................58 2.2. S¬ ®å ®Êu nèi m¹ng m¸y tÝnh cña C«ng ty. . .58 3. Cµi ®Æt, cÊu h×nh hÖ thèng..................................58 3.1. Cµi ®Æt c¸c dÞch vô cho server......................58 3.2. ThiÕt lËp cÊu h×nh TCP/IP cho c¸c m¸y tr¹m...58 3.3. Thùc hiÖn kiÓm tra ho¹t ®éng cña m¹ng........60 3.3.1........Qu¸ tr×nh kiÓm tra dïng m« h×nh OSI ................................................................63 3.3.2.........................KiÓm tra m¹ng víi lÖnh Ping ................................................................63 3.3.3.......KiÓm tra c¸c th«ng sè cÊu h×nh TCP/IP ................................................................64 4. Dù to¸n chi phÝ mua thiÕt bÞ, vËt t.........................65 KÕt luËn........................................................................68 Híng ph¸t triÓn.............................................................69 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o.................................... 70 Phô lôc........................................................................... 1. Phô lôc 1...........................................................71 1.1. Ph¬ng ph¸p bÊm ®Êu RJ- 45....................71 1.2. Ph¬ng ph¸p l¾p ®Æt Outlet cho c¸c nèt m¹ng.........................................................76 2. Phô lôc 2: Híng dÉn cÊu h×nh dÞch vô ............ cÊp ph¸t ®Þa chØ ®éng DHCP.......77 2.1. Cµi ®Æt DHCP..........................................77

6

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp 2.2. CÊu h×nh DHCP.......................................80 3. Phô lôc 3: Híng dÉn cÊu h×nh chia sÎ kÕt......... nèi Internet vµ chia sÎ m¸y in..........84

PhÇn 1: Tæng quan vÒ m¹ng
************************ Ch¬ng 1

Tæng quan vÒ m¹ng m¸y tÝnh.
Vµo nh÷ng n¨m 50 , nh÷ng hÖ thèng m¸y tÝnh ®Çu tiªn ra ®êi sö dông c¸c bãng ®Ìn ®iÖn tö nªn kÝch thøc rÊt cång kÒnh tiªu tèn nhiÒu n¨ng lîng. ViÖc nhËp d÷ liÖu m¸y tÝnh ®îc thùc hiÖn th«ng qua c¸c b×a ®ôc lç vµ kÕt qu¶ ®îc ®a ra m¸y in, ®iÒu nµy lµm mÊt rÊt nhiÒu thêi gian vµ bÊt tiÖn cho ngêi sö dông. §Õn nh÷ng n¨m 60 cïng víi sù ph¸t triÓn cña m¸y tÝnh vµ nhu cÇu trao ®æi d÷ liÖu víi nhau, mét sè nhµ s¶n xuÊt m¸y tÝnh ®· nghiªn cøu chÕ t¹o thµnh c«ng c¸c thiÕt bÞ

7

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp truy cËp tõ xa tíi c¸c m¸y tÝnh cña hä, vµ ®©y ch×nh lµ nh÷ng d¹ng s¬ khai cña hÖ thèng m¸y tÝnh . Vµ cho ®Õn nh÷ng n¨m 70, hÖ thèng thiÕt bÞ ®Çu cuèi 3270 cña IBM ra ®êi cho phÐp më réng kh¶ n¨ng tÝnh to¸n cña Trung t©m m¸y tÝnh ®Õn c¸c vïng xa. Vµo n¨m 1977 c«ng ty Datapoint Corporation ®· tung ra thÞ trêng m¹ng cña m×nh cho phÐp liªn kÕt c¸c m¸y tÝnh vµ c¸c thiÕt bÞ ®Çu cuèi b»ng d©y c¸p m¹ng, vµ ®ã chÝnh lµ hÖ ®iÒu hµnh ®Çu tiªn. 1.1. Kh¸i niÖm vÒ m¹ng m¸y tÝnh : Nãi mét c¸ch c¬ b¶n, m¹ng m¸y tÝnh lµ hai hay nhiÒu m¸y tÝnh ®îc kÕt nèi víi nhau theo mét c¸ch nµo ®ã. Kh¸c víi c¸c tr¹m truyÒn h×nh göi th«ng tin ®i, c¸c m¹ng m¸y tÝnh lu«n hai chiÒu, sao cho khi m¸y tÝnh A göi th«ng tin tíi m¸y tÝnh B th× B cã thÓ tr¶ lêi l¹i A. Nãi mét c¸ch kh¸c, mét sè m¸y tÝnh ®îc kÕt nèi víi nhau vµ cã thÓ trao ®æi th«ng tin cho nhau gäi lµ m¹ng m¸y tÝnh. PC1 PC2

H×nh 1-1: M« h×nh m¹ng c¨n b¶n. M¹ng m¸y tÝnh ra ®êi xuÊt ph¸t tõ nhu cÇu muèn chia sÎ vµ dïng chung d÷ liÖu. Kh«ng cã hÖ thèng m¹ng th× d÷ liÖu trªn c¸c m¸y tÝnh ®éc lËp muèn chia sÎ vêi nhau ph¶i th«ng qua viÖc in Ên hay sao chÐp trªn ®Üa mÒn, CD Rom…®iÒu nµy g©y nhiÒu bÊt tiÖn cho ngêi dïng. Tõ c¸c m¸y tÝnh riªng rÏ, ®éc lËp víi nhau, nÕu ta kÕt nèi chóng l¹i thµnh m¹ng m¸y tÝnh th× chóng cã thªm nh÷ng u ®iÔm sau: - NhiÒu ngêi cã thÓ dïng chung mét phÇn mÒm tiÖn Ých.

8

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp - Mét nhãm ngêi cïng thùc hiÖn mét ®Ò ¸n nÕu nèi m¹ng hä sÏ dïng chung d÷ liÖu cña ®Ò ¸n, dïng chung tÖp tin chÝnh (master file ) cña ®Ò ¸n, hä trao ®æi th«ng tin víi nhau dÔ dµng. - D÷ liÖu ®îc qu¶n lý tËp trung nªn an toµn h¬n , trao ®æi gi÷a nh÷ng ngêi sö dông thuËn lîi h¬n, nhanh chãng h¬n. - Cã thÓ dïng chung c¸c thiÕt bÞ ngo¹i vi hiÕm, ®¾t tiÒn (m¸y in, m¸y vÏ…). - Ngêi sö dông trao ®æi víi nhau th tÝn dÔ dµng (Email ) vµ cã thÓ sö dông m¹ng nh lµ mét c«ng cô ®Ó phæ biÕn tin tøc, th«ng b¸o vÒ mét chÝnh s¸ch míi, vÒ néi dung buæi häp, vÒ c¸c th«ng tin kinh tÕ kh¸c nh gi¸ c¶ thÞ trêng, tin rao vÆt (muèn b¸n hoÆc muèn mua mét c¸i g× ®ã ), hoÆc s¾p xÕp thêi kho¸ biÓu cña m×nh chen lÉn víi thêi kho¸ biÓu cña c¸c ngêi kh¸c … - Mét sè ngêi sö dông kh«ng cÇn ph¶i trang bÞ m¸y tÝnh ®¾t tiÒn (chi phÝ thÊp mµ c¸c chøc n¨ng l¹i m¹nh ). - M¹ng m¸y tÝnh cho phÐp ngêi lËp tr×nh ë mét trung t©m m¸y tÝnh nµy cã thÓ sö dông c¸c ch¬ng tr×nh tiÖn Ých cña c¸c trung t©m m¸y tÝnh kh¸c cong rçi, sÏ lµm t¨ng hiÖu qu¶ kinh tÕ cña hÖ thèng. - RÊt an toµn cho d÷ liÖu vµ phÇn mÒm v× phÇn mÒm m¹ng sÏ kho¸ c¸c tÖp (files ) khi cã nh÷ng ngêi kh«ng ®ñ quyÒn truy xuÊt c¸c tÖp tin vµ th môc ®ã. 1.2. Ph©n lo¹i m¹ng m¸y tÝnh : 1.2.1. Ph©n lo¹i theo ph¹m vi ®Þa lý: M¹ng m¸y tÝnh cã thÓ ph©n bæ trªn mét vïng l·nh thæ nhÊt ®Þnh vµ cã thÓ ph©n bæ trong ph¹m vi mét quèc gia hay quèc tÕ. Dùa vµo ph¹m vi ph©n bæ cña m¹ng ngêi ta cã thÓ ph©n ra c¸c lo¹i m¹ng nh sau:

9

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp • M¹ng côc bé LAN ( Local Area Network ) : lµ m¹ng ®îc l¾p ®Æt trong ph¹m vi hÑp, kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c nót m¹ng nhá h¬n 10 Km. KÕt nèi ®îc thùc hiÖn th«ng qua c¸c m«i trêng truyÒn th«ng tèc ®é cao vÝ dô c¸p ®ång trôc thay c¸p quang. LAN thêng ®îc sö dông trong néi bé c¬ quan, xÝ nghiÖp… C¸c LAN cã thÓ ®îc kÕt nèi víi nhau thµnh WAN. • M¹ng ®« thÞ MAN ( Metropolitan Area Network) : Lµ m¹ng ®îc cµi ®Æt trong ph¹m vi mét ®« thÞ hoÆc mét trung t©m kinh tÕ - x· héi cã b¸n kÝnh kho¶ng 100 Km trë l¹i.C¸c kÕt nèi nµy ®îc thùc hiÖn th«ng qua c¸c m«i trêng truyÒn th«ng tèc ®é cao (50100 Mbit/s ). • M¹ng diÖn réng WAN ( Wide Area Network ) : Ph¹m vi cña m¹ng cã thÓ vît qua biªn giíi quèc gia vµ thËm chÝ c¶ ch©u lôc.Th«ng thêng kÕt nèi nµy ®îc thùc hiÖn th«ng qua m¹ng viÔn th«ng. C¸c WAN cã thÓ ®îc kÕt nèi víi nhau thµnh GAN hay tù nã ®· lµ GAN. • M¹ng toµn cÇu GAN (Global Area Network ) : Lµ m¹ng ®îc thiÕt lËp trªn ph¹m vi tr¶i réng kh¾p c¸c ch©u lôc trªn tr¸i ®Êt.Th«ng thêng kÕt nèi th«ng qua m¹ng viÔn th«ng vµ vÖ tinh. Trong c¸c kh¸i niÖm trªn, WAN vµ LAN lµ hai kh¸i niÖm ®îc sö dông nhiÒu nhÊt. 1.2.2. Ph©n biÖt theo ph¬ng ph¸p chuyÓn m¹ch ( truyÒn d÷ liÖu ) 1.2.2.1. M¹ng chuyÓn m¹ch kªnh ( circuit switched network ) Trong trong trêng hîp nµy khi cã hai tr¹m cÇn trao ®æi th«ng tin víi nhau th× gi÷a chóng sÏ ®îc thiÕt lËp mét kªnh (circuit) cè ®Þnh vµ duy tr× cho ®Õn khi mét trong hai bªn ng¾t liªn l¹c. C¸c d÷ liÖu chØ ®îc truyÒn theo con ®êng cè ®Þnh ( h×nh 1).

10

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp
Data 2 Data 3

Data1

S2

S 4

A

S 1

S 6 S S 3 H×nh 1-2. M¹ng 5 chuyÓn m¹ch kªnh

B

M¹ng chuyÓn m¹ch kªnh cã tèc ®é truyÒn cao vµ an toµn nhng hiÖu xuÊt xö dông ®êng truyÒn thÊp v× cã lóc kªnh bÞ bá kh«ng do c¶ hai bªn ®Òu hÕt th«ng tin cÇn truyÒn trong khi c¸c tr¹m kh¸c kh«ng ®îc phÐp sö dông kªnh truyÒn nµy vµ ph¶i tiªu tèn thêi gian thiÕt lËp con ®êng (kªnh) cè ®Þnh gi÷a 2 tr¹m. M¹ng ®iÖn tho¹i lµ vÝ dô ®iÓn h×nh cña m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. 1.2.2.2 M¹ng chuyÓn m¹ch b¶n tin ( Message switched network) Th«ng tin cÇn truyÒn ®îc cÊu tróc theo mét ph©n d¹ng ®Æc biÖt gäi lµ b¶n tin. Trªn b¶n tin cã ghi ®Þa chØ n¬i nhËn, c¸c nót m¹ng c¨n cø vµo ®Þa chØ n¬i nhËn ®Ó chuyÓn b¶n tin tíi ®Ých . Tuú thuéc vµo ®iÒu khiÖn vÒ m¹ng, c¸c th«ng tin kh¸c nhau cã thÓ ®îc göi ®i theo c¸c con ®êng kh¸c nhau ¦u ®iÓm : − HiÖu xuÊt sö dông ®êng truyÒn cao v× kh«ng bÞ chiÕm dông ®éc quyÒn mµ ®îc ph©n chia gi÷a c¸c tr¹m. − Mçi nót m¹ng (hay nót chuyÓn m¹ch b¶n tin) cã thÓ lu d÷ th«ng b¸o cho ®Õn khi kªnh truyÒn rçi míi göi th«ng b¸o ®i, do ®ã gi¶m ®îc t×nh tr¹ng t¾c nghÏn m¹ng. − Cã ®iÒu khiÓn viÖc truyÒn tin b»ng c¸ch s¾p xÕp ®é u tiªn cho c¸c th«ng b¸o.

11

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp − Cã thÓ t¨ng hiÖu xuÊt sö dông gi¶i th«ng cña m¹ng b»ng c¸ch g¸n ®Þa chØ qu¶ng b¸ ®Ó göi th«ng b¸o ®ång thêi ®Õn nhiÒu ®Ých. Nhîc ®iÓm : Ph¬ng ph¸p chuyÓn m¹ch b¶n tin lµ kh«ng h¹n chÕ kÝch thíc cña c¸c th«ng b¸o, lµm cho phÝ tæn lu tr÷ t¹m thêi cao vµ ¶nh hëng ®Õn thêi gian ®¸p øng vµ chÊt lîng truyÒn ®i. M¹ng chuyÓn m¹ch b¶n tin thÝch hîp víi c¸c dÞch vô th«ng tin kiÓu th ®iÖn tö h¬n lµ víi c¸c ¸p dông cã tÝnh thêi gian thùc v× tån t¹i ®é trÔ nhÊt ®Þnh do lu tr÷ vµ xö lý th«ng tin ®iÒu khiÓn t¹i mçi nót. 1.2.2.3 M¹ng chuyÓn m¹ch gãi Ph¬ng ph¸p nµy mçi th«ng b¸o ®îc chia thµnh nhiÒu phÇn nhá h¬n gäi lµ c¸c gãi tin (pachet) cã khu«n d¹ng quy ®Þnh tríc. Mèi gãi tin còng chøa c¸c th«ng tin ®iÒu khiÓn, trong ®ã cã ®Þa chØ nguån (ngêi göi) vµ ®Ých ( ngêi nhËn) cña gãi tin. C¸c gãi tin vÒ mét th«ng b¸o nµo ®ã cã thÓ ®îc göi ®i qua m¹ng ®Ó ®Õn ®Ých b»ng nhiÒu con ®êng kh¸c nhau. C¨n cø vµo sè thø tù c¸c gãi tin ®îc t¸i t¹o thµnh th«ng tin ban ®Çu. Ph¬ng ph¸p chuyÓn mach b¶n tin vµ ph¬ng ph¸p chuyÓn m¹ch gãi lµ gÇn gièng nhau. §iÓm kh¸c biÖt lµ c¸c gãi tin ®îc giíi h¹n kÝch thíc tèi ®a sao cho c¸c nót m¹ng cã thÓ xö lý toµn bé th«ng tin trong bé nhí mµ kh«ng cÇn ph¶i lu tr÷ t¹m thêi trªn ®Üa. Nªn m¹ng chuyÓn m¹ch gãi truyÒn c¸c gãi tin qua m¹ng nhanh h¬n vµ hiÖu qu¶ h¬n so víi chuyÓn m¹ch b¶n tin. 1.2.3. Ph©n lo¹i m¸y tÝnh theo TOPO: Topology cña m¹ng lµ cÊu tróc h×nh häc kh«ng gian mµ thùc chÊt lµ c¸ch bè trÝ phÇn tö cña m¹ng còng nh c¸ch nèi gi÷a chóng víi nhau. Th«ng thêng m¹ng cã ba d¹ng cÊu tróc lµ: M¹ng d¹ng h×nh sao (Star topology ), m¹ng d¹ng vßng (Ring Topology ) vµ m¹ng d¹ng tuyÕn (Linear Bus Topology ). Ngoµi ba d¹ng cÊu h×nh kÓ trªn cßn cã mét sè

12

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp d¹ng kh¸c biÕn tíng tõ ba d¹ng nµy nh m¹ng d¹ng c©y, m¹ng d¹ng h×nh sao - vßng, m¹ng h×nh hçn hîp,… 1.2.3.1. M¹ng h×nh sao (Star topology) M¹ng sao bao gåm mét bé kÕt nèi trung t©m vµ c¸c nót. C¸c nót nµy lµ c¸c tr¹m ®Çu cuèi, c¸c m¸y tÝnh vµ c¸c thiÕt bÞ kh¸c cña m¹ng. Bé kÕt nèi trung t©m cña m¹ng ®iÒu phèi mäi ho¹t ®éng trong m¹ng ( h×nh 2).

H×nh 1-3. CÊu tróc m¹ng sao M¹ng d¹ng sao cho phÐp nèi c¸c m¸y tÝnh vµo mét bé tËp trung b»ng c¸p, gi¶i ph¸p nµy cho phÐp nèi trùc tiÕp m¸y tÝnh víi bé tËp trung kh«ng cÇn th«ng qua trôc bus, nªn tr¸nh ®îc c¸c yÕu tè g©y ngng trÖ m¹ng. M« h×nh kÕt nèi d¹ng sao nµy ®· trë lªn hÕt søc phæ biÕn. Víi viÖc sö dông c¸c bé tËp trung hoÆc chuyÓn m¹ch, cÊu tróc sao cã thÓ ®îc më réng b»ng c¸ch tæ chøc nhiÒu møc ph©n cÊp, do ®ã dÔ dµng trong viÖc qu¶n lý vµ vËn hµnh. ¦u ®iÓm : − Ho¹t ®éng theo nguyªn lý nèi song song nªn nÕu cã mét thiÕt bÞ nµo ®ã ë mét nót th«ng tin bÞ háng th× m¹ng vÉn ho¹t ®éng b×nh thêng. − CÊu tróc m¹ng ®¬n gi¶n vµ c¸c gi¶i thuËt to¸n æn ®Þnh. − M¹ng cã thÓ dÔ d¹ng më réng hoÆc thu hÑp. − DÔ dµng kiÓm so¸t nçi, kh¾c phôc sù cè. §Æc biÖt do sö dông kªt nèi ®iÓm - ®iÓm nªn tËn dông ®îc tèi ®a tèc ®é cña ®êng truyÒn vËt lý. Nhîc ®iÓm :

13

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp − Kh¶ n¨ng më réng cña toµn m¹ng phôc thuéc vµo kh¶ n¨ng cña trung t©m. − Khi trung t©m cã sù cè th× toµn m¹ng ngõng ho¹t ®éng. − M¹ng yªu cÇu nèi ®éc lËp riªng rÏ tõng thiÕt bÞ ë c¸c nót th«ng tin ®Õn trung t©m. − §é dµi ®êng truyÒn nèi mét tr¹m víi thiÕt bÞ trung t©m bÞ h¹n chÕ (trong vßng 100m víi c«ng nghÖ hiÖn tai). 1.2.3.2. M¹ng d¹ng vßng (Ring topology) M¹ng d¹ng nµy bè trÝ theo d¹ng xoay vßng, ®êng d©y c¸p ®îc thiÕt kÕ lµm thµnh mét vßng trßn khÐp kÝn, tÝn hiÖu ch¹y quanh theo mét vßng nµo ®ã. C¸c nót truyÒn tÝn hiÖu cho nhau mçi thêi ®iÓm chØ ®îc mét nót mµ th«i. D÷ liÖu truyÒn ®i ph¶i cã kÌm theo ®Þa chØ cô thÓ cña mçi tr¹m tiÕp nhËn. ¦u ®iÓm: − M¹ng d¹ng vßng cã thuËn lîi cã thÓ më réng ra xa, tæng ®ên d©y cÇn thiÕt Ýt h¬n so víi hai kiÓu trªn. − Mçi tr¹m cã thÓ ®¹t ®îc tèc ®é tèi ®a khi truy nhËp. Nhîc ®iÓm : §êng d©y ph¶i khÐp kÝn, nÕu bÞ ng¾t ë mét n¬i nµo ®ã th× toµn bé hÖ thèng còng bÞ ngõng.

H×nh 1-4. CÊu h×nh m¹ng vßng

1.2.3.3. M¹ng d¹ng tuyÕn (Bus topology)

14

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Thùc hiÖn theo c¸ch bè trÝ ngang hµng, c¸c m¸y tÝnh vµ c¸c thiÕt bÞ kh¸c. C¸c nót ®Òu ®îc nèi vÒ víi nhau trªn mét trôc ®êng d©y c¸p chÝnh ®Ó chuyÓn t¶i tÝn hiÖu. TÊt c¶ c¸c nót ®Òu sö dông chung ®êng d©y c¸p chÝnh nµy. ë hai ®Çu d©y c¸p ®îc bÞt bëi mét thiÕt bÞ gäi lµ terminator. C¸c tÝn hiÖu vµ d÷ liÖu khi truyÒn ®i ®Òu mang theo ®Þa chØ n¬i ®Õn. terminato r

H×nh1-5. CÊu tróc m¹ng h×nh tuyÕn ¦u ®iÓm : − Lo¹i cÊu tróc m¹ng nµy dïng d©y c¸p Ýt nhÊt. − L¾p ®Æt ®¬n gi¶n vµ gi¸ thµnh rÎ. Nhîc ®iÓm : − Sù ïn t¾c giao th«ng khi di chuyÓn d÷ liÖu víi lu lîng lín. − Khi cã sù cè háng hãc ë ®o¹n nµo ®ã th× rÊt khã ph¸t hiÖn, lçi trªn ®êng d©y còng lµm cho toµn bé hÖ thèng ngõng ho¹t ®éng. CÊu tróc nµy ngµy nay Ýt ®îc sö dông. 1.2.3.4. M¹ng d¹ng kÕt hîp Lµ m¹ng kÕt hîp d¹ng sao vµ tuyÕn ( star/bus topology) : CÊu h×nh m¹ng d¹ng nµy cã bé phËn t¸ch tÝn hiÖu (spitter) gi÷ vai trß thiÕt bÞ trung t©m, hÖ thèng d©y c¸p m¹ng cã thÓ chän hoÆc Ring Topology hoÆc Linear Bus Topology. ¦u ®iÓm cña cÊu h×nh nµy lµ m¹ng cã thÓ gåm nhiÒu nhãm lµm viÖc ë c¸ch xa nhau, ARCNET lµ m¹ng d¹ng kÕt hîp Star/Bus Topology. CÊu h×nh d¹ng nµy ®a l¹i sù uyÓn

15

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp chuyÓn trong viÖc bè trÝ ®êng d©y t¬ng thÝch dÔ dµng ®èi víi bÊt kú toµ nhµ nµo. KÕt hîp cÊu h×nh sao vµ vßng (Star/Ring Topology). CÊu h×nh d¹ng kÕt hîp Star/Ring Topology, cã mét thÎ bµi liªn l¹c ®îc chuyÓn vßng quanh mét c¸i bé tËp trung. 1.2.4. Ph©n lo¹i theo chøc n¨ng: 1.2.4.1. M¹ng theo m« h×nh Client- Server: Mét hay mét sè m¸y tÝnh ®îc thiÕt lËp ®Ó cung cÊp c¸c dÞch vô nh file server, mail server, web server, printer server….C¸c m¸y tÝnh ®îc thiÕt lËp ®Ó cung cÊp c¸c dÞch vô ®îc gäi lµ server, cßn c¸c m¸y tÝnh truy cËp vµ sö dông dÞch vô th× ®îc gäi lµ Client. ¦u ®iÓm: do c¸c d÷ liÖu ®îc lu tr÷ tËp trung nªn dÔ b¶o mËt, backup vµ ®ång bé víi nhau. Tµi nguyªn vµ dÞch vô ®îc tËp trung nªn dÔ chia sÎ vµ qu¶n lý, cã thÓ phôc vô cho nhiÒu ngêi dïng. Nhîc ®iÓm: c¸c server chuyªn dông rÊt ®¾t tiÒn, ph¶i cã nhµ qu¶n trÞ cho hÖ thèng. 1.2.4.2.M¹ng ngang hµng (Peer- to- Peer): C¸c m¸y tÝnh trong m¹ng cã thÓ ho¹t ®éng võa nh mét Client võa nh mét Server.

16

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

Ch¬ng 2

M« h×nh tham chiÕu hÖ thèng më OSI vµ bé giao thøc TCP/IP
2.1.M« h×nh OSI (Open Systems Interconnect): ë thêi kú ®Çu cña c«ng nghÖ nèi m¹ng, viÖc göi vµ nhËn d÷ liÖu ngang qua m¹ng thêng g©y nhÇm lÉn do c¸c c«ng ty lín nh IBM, HoneyWell vµ Digital Equipment Corporation tù ®Ò ra tiªu chuÈn riªng cho ho¹t ®éng kÕt nèi m¸y tÝnh . N¨m 1984 tæ chøc tiªu chuÈn ho¸ Quèc tÕ – ISO(International Standard Oranization) chÝnh thøc ®a ra m« h×nh OSI(Open Systems Interconnect) lµ tËp hîp c¸c ®Æc ®iÓm kü thuËt m« t¶ kiÕn tróc m¹ng dµnh cho viÖc kÕt nèi c¸c thiÕt bÞ kh«ng cïng chñng lo¹i. M« h×nh OSI ®îc chia thµnh 7 tÇng, mçi tÇng bao gåm c¸c ho¹t ®éng thiÕt bÞ vµ giao thøc m¹ng kh¸c nhau. Application Presentation Session Transport Network Data Link Physical Application Presentation Session Transport Network Data Link Physical

H×nh 2-1:M« h×nh OSI b¶y tÇng 17

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

2.1.1.Môc ®Ých vµ ý nghÜa cña m« h×nh OSI: M« h×nh OSI (Open System Interconnection ): lµ m« h×nh t¬ng kÕt nh÷ng hÖ thèng më, lµ m« h×nh ®îc tæ chøc ISO ®îc ®Ò xuÊt n¨m 1977 vµ c«ng bè n¨m 1984. §Ó c¸c m¸y tÝnh vµ c¸c thiÕt bÞi m¹ng cã thÓ truyÒn th«ng víi nhau ph¶i cã nh÷ng quy t¾c giao tiÕp ®îc c¸c bªn chÊp nhËn. M« h×nh OSI lµ mé khu«n mÉu gióp chóng ta hiÓu ®îc c¸c chøc n¨ng m¹ng diÔn ra t¹i mçi líp. Trong m« h×nh OSI cã b¶y líp, mçi líp m« t¶ mét phÇn chøc n¨ng ®éc lËp. Sù t¸ch rêi cña m« h×nh nay mang l¹i lîi Ých sau: - Chia ho¹t ®éng th«ng tin m¹ng thµnh nh÷ng phÇn nhá h¬n, ®¬n gi¶n h¬n gióp chóng ta dÔ kh¶o s¸t vµ t×m hiÓu h¬n. - ChuÈn ho¸ c¸c thµnh phÇn m¹ng ®Ó cho phÐp ph¸t triÓn m¹ng tõ nhiÒu nhµ cung cÊp s¶n phÈm. - Ng¨n chÆn ®îc t×nh tr¹ng sù thay ®æi cña mét líp lµm ¶nh hëng ®Õn c¸c líp kh¸c, nh vËy gióp mçi líp cã thÓ ph¸t triÓn ®éc lËp vµ nhanh chãng h¬n, - M« h×nh tham chiÕu OSI ®Þnh nghÜa c¸c quy t¾c cho c¸c néi dung sau: • C¸ch thøc c¸c thiÕt bÞ giao tiÕp vµ chuyÒn th«ng ®îc víi nhau. • C¸c ph¬ng ph¸p ®Ó c¸c thiÕt bÞ trªn m¹ng khi nµo th× ®ù¬c truyÒn d÷ liÖu, khi nµo th× kh«ng ®îc. • C¸c ph¬ng ph¸p ®Ó ®¶m b¶o truyÒn ®óng bªn nhËn.

18

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp • C¸ch thøc vËn t¶i, truyÒn, s¾p xÕp vµ kÕt nèi víi nhau. • C¸ch thøc ®¶m b¶o c¸c thiÕt bÞ m¹ng duy tr× tèc ®é truyÒn d÷ liÖu thÝch hîp • C¸ch biÓu diÔn mét bit thiÕt bÞ truyÒn dÉn. - M« h×nh tham chiÕu OSI ®îc chia thµnh 7 líp víi c¸c chøc n¨ng sau: • Application Layer ( líp øng dông ): giao diÖn gi÷a øng dông vµ m¹ng. • Presentation Layer (líp tr×nh bµy ): tho¶ thuËn khu«n d¹ng trao ®æi dc liÖu. • Session Layer (líp phiªn ): cho phÐp ngêi dïng thiÕt lËp c¸c kÕt nèi. • Transport Layer (líp vËn chuyÓn ): ®¶m b¶o truyÒn th«ng gi÷a hai hÖ thèng. • Network Layer (líp m¹ng ): ®Þnh híng d÷ liÖu truyÒn trong m«i trêng liªn m¹ng • Data link Layer (líp liªn kÕt d÷ liÖu ): x¸c ®Þnh truy xuÊt ®Õn c¸c thiÕt bÞ. • Physical Layer (líp vËt lý ): chuyÓn ®æi d÷ liÖu thµnh c¸c bit vµ truyÒn ®i. 2.1.2.C¸c giao thøc trong m« h×nh OSI: Trong m« h×nh OSI cã hai lo¹i giao thøc chÝnh ®îc ¸p dông : Giao thøc liªn kÕt ( Connection- Oriented )vµ giao thøc kh«ng liªn kÕt (Connection Less). - Giao thøc liªn kÕt: Tríc khi truyÒn d÷ liÖu hai tÇng ®ång møc cÇn thiÕt lËp mét liªn kªt logic vµ c¸c gãi tin ®îc trao ®æi th«ng qua liªn kªt nµy,

19

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp viÖc cã liªn kªt logic sÏ n©ng cao sù an toµn trong truyÒn d÷ liÖu. - Giao thøc kh«ng liªn kªt : Tríc khi truyÒn d÷ liÖu kh«ng thiÕt lËp liªn kªt logic mµ mçi gãi tin ®îc truyÒn ®éc lËp víi c¸c gãi tin tríc hoÆc sau nã. Nh vËy víi giao thøc cã liªn kªt , qu¸ tr×nh truyÒn th«ng ph¶i gåm ba giai ®o¹n ph©n biÖt: - ThiÕt lËp liªn kªt (logic): Hai thùc thÓ ®ång møc ë hai hÖ thèng th¬ng lîng víi nhau vÒ tËp c¸c tham sè sÏ sö dông trong giai ®o¹n sau(truyÒn d÷ liÖu). - TruyÒn d÷ liÖu: d÷ liÖu ®îc truyÒn víi c¸c c¬ chÕ kiÓm so¸t vµ qu¶n lý kÌm theo ( nh kiÓm soat lçi, kiÓm so¸t luång d÷ liÖu, c¾t/ hîp d÷ liÖu …) §Ó t¨ng cêng ®é tin cËy vµ hiÖu qu¶ cña viÖc truyÒn d÷ liÖu . - Huû bá liªn kªt (logic): gi¶i phãng tµi nguyªn hÖ thèng ®· ®îc cÊp ph¸t cho liªn kªt ®Ó dïng cho liªn kªt kh¸c. §èi víi giao thøc kh«ng liªn kªt th× chØ duy nhÊt mét giai ®o¹n truyÒn d÷ liÖu mµ th«i . Gãi tin cña giao thøc: Gãi tin (Packet ) ®îc hiÓu nh lµ mét ®¬n vÞ th«ng tin dïng trong viÖc liªn l¹c, chuyÓn giao d÷ liÖu trong m¹ng m¸y tÝnh .Nh÷ng th«ng ®iÖp Dat Dat Applicatio Applicatio (message) trao ®æi gi÷a c¸c m¸y tÝnh trong m¹ng, ®îc t¹o a a n n hd Dat thµnh c¸c c¸c gãi Presentatio gãi tin ë hd Dat nguån. Vµ nh÷ng gãi tin nµy khi Presentatio r a r a n n Networ Networ ®Ých sÏ ®îc kÕt hîp l¹i Dat thµnh c¸c th«ng ®iÖp hd hd Dat Mçi ban ®Çu. hd hd Sessio Sessio k k r a r a gãi tin cã thÓ chøa r®ùng c¸c yªu cÇu phôc vô,r c¸c th«ng tin n n Data Data hd hd Dat hd hd hd Dat Transpo Transpo ®iÒu khiÓn hd d÷ liÖu. rvµ r r a r r r a Link
hd r hd r hd r hd r hd r hd r hd r hd r Dat a Dat a trl

Link rt Physica l

rt Physica l
hd r

hd r hd r

hd r hd r

hd r hd r

hd r hd r

Dat a Dat a trl

hd r

Hdr: phÇn ®Çu gãi tin. Trl: phÇn kiÓm lçi (tÇng liªn kÕt d÷ liÖu ) Data: phÇn d÷ liÖu cña gãi tin 20 H×nh 2-2:Ph­¬ng thøc x¸c lËp gãi tin trong m« h×nh OSI

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

Trªn quan ®iÓm m« h×nh m¹ng ph©n tÇng , mçi tÇng chØ thùc hiÖn mét chøc n¨ng lµ nhËn d÷ liÖu tõ tÇng bªn trªn ®Ó chuyÓn giao xuèng cho tÇng bªn díi vµ ngîc l¹i. Chøc n¨ng nµy thùc chÊt lµ g¾n thªm vµ gì bá phÇn ®Çu (header) ®èi víi c¸c gãi tin tríc khi chuyÓn nã ®i. Nãi c¸ch kh¸c, tõng gãi tin bao gåm phÇn ®Çu(header) vµ phÇn d÷ liÖu. Khi ®i ®Õn mét tÇng míi gãi tin sÏ ®îc ®ãng thªm mét phÇn ®Çu ®Ò kh¸c vµ ®îc xem nh lµ gãi tin cña tÇng míi, c«ng viÖc trªn tiÕp diÔn cho tíi khi gãi tin ®îc truyÒn lªn ®êng d©y m¹ng ®Ó ®Õn bªn nhËn. T¹i bªn nhËn c¸c gãi tin ®îc gì bá phÇn ®Çu trªn tõng tÇng t¬ng øng vµ ®©y còng lµ nguyªn lý cña bÊt cø m« h×nh ph©n tÇng nµo. 2.1.3. C¸c chøc n¨ng chñ yÕu cña c¸c tÇng trong m« h×nh OSI: • TÇng øng dông (Application Layer): Lµ tÇng cao nhÊt cña m« h×nh OSI, nã x¸c ®Þnh giao diÖn gi÷a c¸c ch¬ng tr×nh øng dông cña ngêi dïng vµ m¹ng. Gi¶i quyÕt c¸c kü thuËt mµ c¸c ch¬ng tr×nh øng dông dïng ®Ó giao tiÕp víi m¹ng. TÇng øng dông xö lý truy cËp m¹ng chung, kiÓm so¸t luång vµ phôc håi lçi. TÇng nµy kh«ng cung cÊp dÞch vô cho tÇng nµo mµ nã cung cÊp

21

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp dÞch vô cho c¸c øng dông nh: truyÒn file, göi nhËn mail, Telnet, HTTP, FTP,SMTP… • TÇng tr×nh bÇy (Presentation Layer): Líp nµy chÞu tr¸ch nhiÖm th¬ng lîng vµ x¸c lËp d¹ng thøc d÷ liÖu ®îc trao ®æi nã ®¶m b¶o th«ng tin mµ líp øng dông cña hÖ thèng ®Çu cuèi göi ®i, líp øng dông cña mét hÖ thèng kh¸c cã thÓ ®äc ®îc. Líp tr×nh bµy th«ng dÞch gi÷a nhiÒu d¹ng d÷ liÖu kh¸c nhau th«ng qua mét d¹ng chung, ®ång thêi nã còng nÐn vµ gi¶i nÐn d÷ liÖu . Thø tù byte, bit bªn göi vµ bªn nhËn quy íc quy t¾c göi nhËn mét chuçi byte vµ bit tõ tr¸i qua ph¶i hay tõ ph¶i qua tr¸i nÕu hai bªn kh«ng thèng nhÊt th× sÏ cã sù chuyÓn ®æi thø tù c¸c byte, bit vµo tríc hoÆc sau khi truyÒn. Líp tr×nh bµy còng qu¶n lý c¸c cÊp ®é nÐn d÷ liÖu lµm gi¶m sè bÝt cÇn truyÒn. Trong giao tiÕp gi÷a c¸c øng dông th«ng qua m¹ng víi cïng mét d÷ liÖu cã thÓ cã nhiÒu c¸ch biÓu diÔn kh¸c nhau . Th«ng thêng d¹ng biÓu diÔn dïng bëi øng dông nguån vµ d¹ng biÓu diÔn dïng bëi øng dông ®Ých cã thÓ kh¸c nhau do c¸c øng dông ®îc ch¹y trªn c¸c hÖ thèng hoµn toµn kh¸c nhau. • TÇng phiªn(Session Layer) Líp nµy cã t¸c dông thiÕt lËp qu¶n lý vµ kÕt thóc c¸c phiªn th«ng tin gi÷a hai thiÕt bÞ truyÒn nhËn. Nã ®Æt tªn nhÊt qu¸n cho mäi thµnh phÇn muèn ®èi tho¹i víi nhau vµ lËp ¸nh x¹ gi÷a c¸c tªn víi ®Þa chØ cña chóng. Líp phiªn cung cÊp c¸c dÞch vô cho líp tr×nh bµy, cung cÊp sù ®ång bé ho¸ gi÷a c¸c t¸c vô ngêi dïng b»ng c¸ch ®Æt nh÷ng ®iÓm kiÓm tra vµo luång d÷ liÖu. B»ng c¸ch nµy nÕu m¹ng kh«ng ho¹t ®éng th× chØ cã d÷ liÖu truyÒn sau ®iÓm kiÓm tra cuèi cïng míi ph¶i truyÒn l¹i. Líp nµy còng thi hµnh kiÓm so¸t héi tho¹i gi÷a c¸c qu¸ tr×nh giao tiÕp, ®iÒu chØnh bªn nµo truyÒn, khi nµo, trong bao l©u.

22

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Trong trêng hîp m¹ng lµ hai chiÒu lu©n phiªn th× n¶y sinh vÊn ®Ò hai ngêi sö dông lu©n phiªn ph¶i lÊy lît ®Ó truyÒn d÷ liÖu. ë mét thêi ®iÓm chØ cã mét ngêi sö dông ®ã quyÒn ®Æc biÖt ®îc gäi c¸c dÞch vô nhÊt ®Þnh cña tÇng phiªn. ViÖc ph©n bæ tÇng nµy th«ng qua viÖc trao ®æi thÎ bµi. • TÇng vËn chuyÓn(Transport Layer): TÇng vËn chuyÓn cung cÊp c¸c chøc n¨ng cÇn thiÕt gi÷a tÇng m¹ng vµ c¸c tÇng trªn, nã ph©n ®o¹n d÷ liÖu tõ hÖ thèng m¸y truyÒn vµ t¸i thiÕt d÷ liÖu vµo mét luång d÷ liÖu t¹i hÖ thèng m¸y nhËn ®¶m b¶o r»ng viÖc bµn giao c¸c th«ng ®iÖp gi÷a c¸c thiÕt bÞ ®¸ng tin cËy. TÇng nµy thiÕt lËp duy tr× vµ kÕt thóc c¸c m¹ch ¶o ®¶m b¶o cung cÊp c¸c dÞch vô sau: - XÕp thø tù c¸c ph©n ®o¹n: Khi mét th«ng ®iÖp lín ®îc t¸ch thµnh nhiÒu ph©n ®o¹n nhá ®Ó bµn giao , tÇng vËn chuyÓn sÏ s¾p xÕp thø tù tríc khi gi¸p nèi c¸c ph©n ®o¹n thµnh th«ng ®iÖp ban ®Çu. - KiÕm so¸t lçi: Khi cã ph©n ®o¹n bÞ thÊt b¹i , sai ho¹c trïng lÆp, tÇng vËn chuyÓn sÏ yªu cÇu truyÒn l¹i. - KiÓm so¸t luång : TÇng vËn chuyÓn dïng c¸c tÝn hiÖu b¸o nhËn ®Ó x¸c nhËn. Bªn göi sÏ kh«ng truyÒn ®i ph©n ®o¹n d÷ liÖu kÕ tiÕp nÕu bªn nhËn cha göi tÝn hiÖu x¸c nhËn r»ng ®· nhËn ®îc ph©n ®o¹n d÷ liÖu tríc ®ã ®Çy ®ñ. TÇng vËn chuyÓn lµ tÇng cuèi cïng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ møc ®é an toµn trong d÷ liÖu nªn giao thøc tÇng vËn chuyÓn phô thuéc rÊt nhiÒu vµo b¶n chÊt cña tÇng m¹ng. • TÇng m¹ng (Network Layer): ChÞu tr¸ch nhiÖm lËp ®Þa chØ c¸c th«ng ®iÖp, diÔn dÞch ®Þa chØ vµ tªn logic thµnh ®Þa chØ vËt lý ®ång thêi nã còng chÞu tr¸ch nhiÖm göi packet tõ m¹ng nguån ®Õn

23

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp m¹ng ®Ých. TÇng nµy quyÕt ®Þnh híng ®i tõ m¸y nguån ®Õn m¸y ®Ých… Nã còng qu¶n lý lu lîng trªn m¹ng ch¼ng h¹n nh chuyÓn ®æi gãi, ®Þnh tuyÕn va kiÓm so¸t t¾c nghÏn d÷ liÖu. NÕu bé thÝch øng m¹ng trªn bé ®Þnh tuyÕn (router) kh«ng thÓ truyÒn ®ñ d÷ liÖu mµ m¸y tÝnh nguån göi ®i, tÇng m¹ng trªn bé ®Þnh tuyÕn sÏ chia sÎ d÷ liÖu thµnh nh÷ng ®¬n vÞ nhá h¬n. TÇng m¹ng quan träng nhÊt khi liªn kÕt hai lo¹i m¹ng kh¸c nhau nh m¹ng Ethernet víi m¹ng Token Ring khi ®ã ph¶i dïng mét bé t×m ®êng (quy ®Þnh bëi tÇng m¹ng) ®Ó chuyÓn c¸c gãi tin tõ m¸y nµy sang m¸y kh¸c vµ ngîc l¹i. §èi víi mét m¹ng chuyÓn m¹ch gãi (packet- switched network) gåm c¸c tËp hîp c¸c nót chuyÓn m¹ch gãi nèi víi nhau bëi c¸c liªn kÕt d÷ liÖu.C¸c gãi d÷ liÖu ®îc truyÒn tõ mét hÖ thèng më tíi mét hÖ thèng më kh¸c trªn m¹ng ph¶i ®îc chuyÓn qua mét chuçi c¸c nót. Mçi nót nhËn gãi d÷ liÖu tõ mét ®êng vµo (incoming link) råi chuyÓn tiÕp nã tíi mét ®êng ra (outgoing link) híng ®Õn ®Ých cña d÷ liÖu . Nh vËy ë mçi nót trung gian nã ph¶i thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng chän ®êng vµ chuyÓn tiÕp. Ngêi ta cã hai ph¬ng thøc ®¸p øng cho viÖc chän ®êng lµ ph¬ng thøc xö lý tËp trung vµ xö lý t¹i chç: - Ph¬ng thøc chän ®êng xö lý tËp trung ®îc ®Æc trng bëi sù tån t¹i cña mét (hoÆc vµi trung t©m ®iÒu khiÓn m¹ng, chóng thùc hiÖn viÖc lËp ra c¸c b¶ng ®êng ®i t¹i tõng thêi ®iÓm cho c¸c nót vµ sau ®ã göi c¸c b¶ng chän ®êng tíi tõng nót däc theo con ®êng ®· ®îc chän ®ã. Th«ng tin tæng thÓ cña m¹ng cÇn dïng cho viÖc chän ®êng chØ cÇn cËp nhËp vµ ®îc c¾t gi÷ t¹i trung t©m ®iÒu khiÓn m¹ng. - Ph¬ng thøc chän ®êng xö lý t¹i chç ®îc ®Æc trng bëi viÖc chän ®êng ®îc thùc hiÖn t¹i mçi nót cña m¹ng. Trong tõng thêi ®iÓm , mçi nót ph¶i

24

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp duy tr× c¸c th«ng tin cña m¹ng vµ tù x©y dùng b¶ng chän ®êng cho m×nh. Nh vËy c¸c th«ng tin tæng thÓ cña m¹ng cÇn dïng cho viÖc chän ®êng cÇn cËp nhËp vµ ®îc cÊt gi÷ t¹i mçi nót. • TÇng liªn kÕt d÷ liÖu (Data Link): Lµ tÇng mµ ë ®ã ý nghÜa ®îc g¸n cho c¸c bit ®îc truyÒn trªn m¹ng. TÇng liªn kÕt d÷ liÖu ph¶i quy ®Þnh ®îc c¸c d¹ng thøc, kÝch thíc , ®Þa chØ m¸y göi vµ nhËn cña mçi gãi tin ®îc göi ®i. Nã ph¶i x¸c ®Þnh ®îc c¬ chÕ truy cËp th«ng tin trªn m¹ng vµ ph¬ng tiÖn göi mçi gãi tin sao cho nã ®îc ®a ®Õn cho ngêi nhËn ®· ®Þnh. TÇng liªn kÕt d÷ liÖu cã hai ph¬ng thøc liªn kÕt dùa trªn c¸ch kÕt nèi c¸c m¸y tÝnh , ®ã lµ ph¬ng thøc “®iÓm®iÓm” vµ ph¬ng thøc “®iÓm- nhiÒu ®iÓm”. Víi ph¬ng thøc “®iÓm - ®iÓm” c¸c ®êng truyÒn riªng biÖt ®îc thiÕt lËp ®Ó nèi c¸c cÆp m¸y tÝnh l¹i víi nhau. Ph¬ng thøc “®iÓm- nhiÒu ®iÓm” tÊt c¶ c¸c m¸y ph©n chia chung mét ®êng truyÒn vËt lý. TÇng liªn kÕt d÷ liÖu còng cung cÊp c¸ch ph¸t hiÖn vµ söa lçi c¬ b¶n ®Ó ®¶m b¶o cho d÷ liÖu nhËn ®îc gièng hoµn toµn víi d÷ liÖu göi ®i. NÕu mét gãi tin cã lçi kh«ng söa ®îc, tÇng liªn kÕt d÷ liÖu ph¶i chØ ra ®îc c¸ch th«ng b¸o cho n¬i göi biÕt gãi tin ®ã cã lçi ®Ó nã göi l¹i. C¸c giao thøc tÇng liªn kÕt d÷ liÖu chia lµm hai lo¹i chÝnh lµ c¸c giao thøc híng ký tù vµ c¸c giao thøc híng bit. C¸c giao thøc híng ký tù ®îc x©y dùng dùa trªn c¸c ký tù ®Æc biÖt cña mét bé m· nµo ®ã ( nh ASCII hay EBCDIC), trong khi ®ã c¸c giao thøc híng bit l¹i dïng c¸c cÊu tróc nhÞ ph©n( x©u bÝt ) ®Ó x©y dùng c¸c phÇn tö cña giao thøc (®¬n vÞ d÷ liÖu , c¸c thñ tôc), vµ khi nhËn, d÷ liÖu sÏ ®îc tiÕp nhËn lÇn lît tõng bit mét. • TÇng vËt lý (Physical): Lµ tÇng cuèi cïng cña m« hinh OSI, nã m« t¶ c¸c ®Æc trng vËt lý cña m¹ng: C¸c lo¹i c¸p ®Ó nèi c¸c thiÕt bÞ, c¸c lo¹i

25

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp ®Çu nèi ®îc dïng, c¸c d©y c¸p cã thÓ dµi bao nhiªu….MÆt kh¸c c¸c tÇng vËt lý cung cÊp c¸c ®Æc trng ®iÖn cña c¸c tÝn hiÖu ®îc dïng ®Ó khi chuyÓn d÷ liÖu trªn c¸p tõ mét m¸y nµy ®Õn mét m¸y kh¸c cña m¹ng, kü thuËt nèi m¹ch ®iÖn tèc ®é c¸p truyÒn dÉn. TÇng vËt lý kh«ng quy ®Þnh mét ý nghÜa nµo cho c¸c tÝn hiÖu ®ã ngoµi c¸c gi¸ trÞ nhÞ ph©n lµ 0 vµ 1. ë c¸c tÇng cao h¬n cña m« h×nh OSI ý nghi· cña c¸c bit ë tÇng vËt lý sÏ ®îc x¸c ®Þnh. Mét sè ®Æc ®iÓm cña tÇng vËt lý: - Møc ®iÖn thÕ. - Kho¶ng thêi gian thay ®æi ®iÖn thÕ. - Tèc ®é d÷ liÖu vËt lý. - Kho¶ng ®êng truyÒn tèi ®a. 2.2. Bé giao thøc TCP/IP: TCP/IP – Transmission Control Protocol/ Internet Protocol. 2.2.1. Tæng quan vÒ bé giao thøc TCP/IP: TCP/IP lµ bé giao thøc cho phÐp kÕt nèi c¸c hÖ thèng m¹ng kh«ng ®ång nhÊt víi nhau. Ngµy nay,TCP/IP ®îc sö dông réng r·i trong c¸c m¹ng côc bé còng nh trªn m¹ng Internet toµn cÇu. TCP/IP ®îc xem lµ gi¶n lîc cña m« h×nh tham chiÕu OSI víi bèn tÇng nh sau: - TÇng liªn kÕt m¹ng (Network Access Layer). - TÇng Internet (Internet Layer). - TÇng giao vËn (Host- to Host Transport Layer). - TÇng øng dông (Application Layer). Applications Transport IP Internetwork Network Interface And Hardware ARP/RARP Network Interface And Hardware Applications TCP/UDP ICMP

H×nh 2-3: KiÕn tróc TCP/IP 26

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

• TÇng liªn kÕt: TÇng liªn kÕt ( cßn ®îc gäi lµ tÇng liªn kÕt d÷ liÖu hay lµ tÇng giao tiÕp m¹ng) lµ tÇng thÊp nhÊt trong m« h×nh TCP/IP , bao gåm c¸c thiÕt bÞ m¹ng vµ ch¬ng tr×nh cung cÊp c¸c th«ng tin cÇn thiÕt cã thÓ ho¹t ®éng, truy nhËp ®êng truyÒn vËt lý qua thiÕt bÞ giao tiÕp m¹ng ®ã. • TÇng Internet: TÇng Internet (cßn gäi lµ tÇng m¹ng) xö lý qu¸ tr×nh gãi tin trªn m¹ng. C¸c giao thøc cña tÇng nµy bao gåm : IP(Internet Protocol), ICMP (Internet Control Message Protocol), IGMP (Internet Group Messages Protocol). • TÇng giao vËn: TÇng giao vËn phô tr¸ch luång d÷ liÖu gi÷a hai tr¹m thùc hiÖn c¸c øng dông cña tÇng m¹ng. TÇng nµy cã hai giao thøc chÝnh: TCP (Transmission Protocol) vµ UDP (User Datagram Protocol). TCP cung cÊp mét luång d÷ liÖu tin cËy gi÷a hai tr¹m, nã sö dông c¸c c¬ chÕ nh chia nhá c¸c gãi tin cña tÇng trªn thµnh c¸c gãi tin cã kÝch thíc thÝch hîp cho tÇng m¹ng bªn díi, b¸o nhËn gãi tin, ®Æt h¹n chÕ thêi gian time- out ®Ó ®¶m b¶o bªn nhËn biÕt ®îc c¸c gãi tin ®· göi ®i. Do tÇng nµy ®¶m b¶o tÝnh tin cËy, tÇng trªn sÏ kh«ng cÇn quan t©m ®Õn n÷a. UDP cung cÊp mét dÞch vô ®¬n gi¶n h¬n cho tÇng øng dông . Nã chØ göi c¸c gãi d÷ liÖu tõ tr¹m nµy ®Õn tr¹m kia mµ kh«ng ®¶m b¶o c¸c gãi tin ®Õn ®îc tíi ®Ých. C¸c c¬ chÕ ®¶m b¶o ®é tin cËy cÇn ®îc thùc hiÖn bëi tÇng trªn. • TÇng øng dông: TÇng øng dông lµ tÇng trªn cïng cña m« h×nh TCP/IP bao gåm c¸c tiÕn tr×nh vµ c¸c øng dông cung cÊp cho ngêi sö dông ®Ó truy cËp m¹ng. Cã rÊt nhiÒu øng dông ®îc cung

27

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp cÊp trong tÇng nµy mµ phæ biÕn lµ: Telnet: sö dông trong viÖc truy cËp m¹ng tõ xa, FTP (File Transfer Protocol): dÞch vô truyÒn tÖp, Email: dÞch vô th tÝn ®iÖn tö, www (World Wide Web).

User Data
Appl Header

User Data

Applicati on TCP

TCP header

IP heade r

TCP header

Application data TCP segment Application

IP

Ethern ethead er

IP header

data IP datagram Application TCP header data Ethernet frameto 46 bytes 1500

Ethern et trailer

Ethernet driver Ethernet

H×nh 2-4:Qu¸ tr×nh ®ãng / më gãi d÷ liÖu trong TCP/IP

28

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Còng t¬ng tù nh m« h×nh OSI khi truyÒn d÷ liÖu qu¸ tr×nh tiÕn hµnh tõ tÇng trªn xuèng tÇng díi, qua mçi tÇng d÷ liÖu ®îc thªm vµo mét th«ng tin ®iÒu khiÓn ®îc gäi lµ phÇn header. Khi nhËn d÷ liÖu th× qu¸ tr×nh nµy x¶y ra ngîc l¹i, d÷ liÖu ®îc truyÒn tõ tÇng díi lªn vµ qua mçi tÇng th× phÇn header t¬ng øng ®îc lÊy ®i vµ khi ®Õn tÊng trªn cïng th× d÷ liÖu kh«ng cßn phÇn header n÷a. H×nh vÏ 0-10 cho ta thÊy lîc ®å d÷ liÖu qua c¸c tÇng . Trong h×nh vÏ nµy ta thÊy t¹i c¸c tÇng kh¸c nhau d÷ liÖu ®îc mang nh÷ng thuËt ng÷ kh¸c nhau: - Trong tÇng øng dông d÷ liÖu lµ c¸c luång ®îc gäi lµ stream. - Trong tÇng giao vËn, ®¬n vÞ d÷ liÖu mµ TCP göi xuèng tÇng díi gäi lµ TCP segment. - Trong tÇng m¹ng, d÷ liÖu mµ IP göi tíi tÇng díi ®îc gäi lµ IP datagram. - Trong tÇng liªn kÕt , d÷ liÖu ®îc truyÒn ®i gäi lµ frame. Application Layer Transport Layer TCP stream UD P message packet

Internet Layer

Segment

Network Layer

Access

datagram frame

datagram frame

H×nh2-5: CÊu tróc d÷ liÖu trong TCP/IP

29

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp 2.2.2. So s¸nh TCP/IP víi OSI: TCP/IP víi OSI: mçi tÇng trong TCP/IP cã thÓ lµ mét hay nhiÒu tÇng cña OSI.B¶ng sau chØ râ mèi t¬ng quan gi÷a c¸c tÇng trong m« h×nh TCP/IP víi OSI: OSI TCP/IP Physical Layer va Data link Data link Layer Layer Network Layer Internet Layer Transport Layer Transport layer Session Layer, Presentation Application Layer Layer, Application Layer Sù kh¸c nhau gi÷a TCP/IP víi OSI chØ lµ: - TÇng øng dông trong m« h×nh TCP/IP bao gåm lu«n c¶ 3tÇng trªn cña m« h×nh OSI. - TÇng giao vËn trong m« h×nh TCP/IP kh«ng ph¶i lu«n ®¶m b¶o ®é tin cËy cña viÖc truyÒn tin nh ë trong tÇng giao vËn cña m« h×nh OSI mµ cho phÐp thªm mét lùa chän kh¸c lµ UDP.

2.2.3. Mét sè giao thøc trong bé giao thøc TCP/IP : 2.2.3.1. Giao thøc hiÖu n¨ng IP (Internet Protocol): • Giíi thiÖu chung: Giao thøc liªn m¹ng IP lµ mét trong nh÷ng giao thøc quan träng nhÊt cña bé giao thøc TCP/IP . Môc ®Ých cña giao thøc liªn m¹ng IP lµ cung cÊp kh¶ n¨ng kÕt nèi cña m¹ng con thµnh liªn m¹ng ®Ó truyÒn d÷ liÖu . IP lµ giao thøc cung cÊp dÞch vô ph©n ph¸t datagram theo kiÓu kh«ng liªn kÕt vµ kh«ng tin cËy nghÜa lµ kh«ng cÇn cã giai ®o¹n thiÕt lËp liªn kÕt tríc khi truyÒn d÷ liÖu , kh«ng ®¶m b¶o r»ng datagram sÏ tíi ®Ých vµ kh«ng duy tr× th«ng tin nµo vÒ nh÷ng datagram ®· göi ®i. Khu©n d¹ng ®¬n vÞ d÷ liÖu dïng trong IP ®îc thÓ hiÖn nh h×nh vÏ:

30

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

Bits
0 4 3 1 2 1 6 2 0 2 4 2 8 3 1

Words

Type of Versio 1 IHL Service n Identificati 2 on Protoc 3 Time to live ol 4 Source
5 6

Total Length Fragment Flags Offset Header ChecksumPaddin g Address

Heade r

Destination Address Data begins Options here…

H×nh 2-6: Khu©n d¹ng d÷ liÖu trong OSI ý nghÜa c¸c tham sè trong IP header: - Version (4 bit) : chØ phiªn b¶n hiÖn hµnh cña IP ®îc cµi ®Æt. - IHL (4 bit): chØ ®é dµi phÇn header tÝnh theo ®¬n vÞ tõ (word-32 bit). - Type of Service (8 bit): ®Æc t¶ tham sè vÒ yªu cÇu dÞch vô . - Total length (16 bit): chØ ®é dµi toµn bé IP datagram tÝnh theo byte. - Indentification (16 bit) : lµ trêng ®Þnh danh. - Flags (3 bit) : c¸c cê sö dông trong khi ph©n ®o¹n c¸c datagram. - Flagment Offset (13 bit): chØ vÞ trÝ cña ®o¹n ph©n m¶nh trong datagram tÝnh theo ®¬n vÞ 64 bit. - TTL(Time to Live ) : thiÕt lËp thêi gian tån t¹i cña datagram. - Protocol (8 bit): chØ giao thøc tÇng trªn kÕ tiÕp.

31

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp - Header checksum (16 bit): kiÓm so¸t lçi cho vïng IP header. - Source address (32 bit) : ®Þa chØ IP tr¹m ®Ých. - Option: Khai b¸o c¸c tuú chän do ngõ¬i göi yªu cÇu. KiÕn tróc ®Þa chØ IP (IPv4):

 §Þa chØ IP (IPv4): Cã ®é dµi 32 bits vµ ®îc t¸ch thµnh 4 vïng , mçi vïng 1 byte thêng ®îc biÓu diÔn díi d¹ng thËp ph©n vµ c¸ch nhau bëi dÊu chÊm (.). VD: 203.162.7.92. §Þa chØ IPv4 ®îc chia thµnh 5 líp A, B, C, D, E, trong ®ã 3 líp ®Þa chØ A, B, C ®îc dïng cÊp ph¸t. Líp A (0) cho phÐp ®Þnh danh tíi 126 m¹ng víi tèi ®a 16 triÖu tr¹m trªn mçi m¹ng. Líp B (10): cho phÐp ®inh danh tíi 16384 m¹ng víi tèi ®a 65534 tr¹m trªn mçi m¹ng. Líp C (110) : cho phÐp ®Þnh danh tíi 2 triÖu m¹ng víi tèi ®a 254 tr¹m trªn mçi m¹ng. Class A Class B Class C Class D Class E 0 7bits netid 14- bits netid 21- bits 1 1 0 netid 24- bits hostid 16bits hostid 8bits hostid

1 0

1 1 1 0

28bits Multicast group ID 27bits Reserved for future use

1 1 1 1 0

H×nh 2-7: Ph©n líp ®Þa chØ IPv4 32

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Líp D (1110) dung ®Ó göi gãi tin IP ®Õn mét nhãm c¸c tr¹m trªn m¹ng (cßn gäi lµ líp ®Þa chØ multicast). Líp E (11110) dïng ®Ó dù phßng. Líp A B C D E Kho¶ng ®Þa chØ 0.0.0.0 ®Õn 127.255.255.255 128.0.0.0 ®Õn 191.255.255.255 192.0.0.0 ®Õn 223.255.255.255 224.0.0.0 ®Õn 239.255.255.255 240.0.0.0 ®Õn 247.255.255.255

H×nh 2-8: B¶ng c¸c líp ®Þa chØ Internet  §Þa chØ m¹ng con: §èi víi c¸c ®Þa chØ líp A, B sè tr¹m trong mét m¹ng lµ qu¸ lín vµ trong thùc tÕ thêng kh«ng cã mét sè lîng tr¹m lín nh vËy kÕt nèi vµo mét m¹ng ®¬n lÎ. ®Þa chØ m¹ng con cho phÐp chia mét m¹ng lín thµnh c¸c m¹ng con nhá h¬n. Ta cã thÓ dïng mét sè bit ®Çu tiªn cña trêng hostid trong ®Þa chØ IP ®Ó ®Æt ®Þa chØ m¹ng con. Ch¼ng h¹n ®èi víi mét ®Þa chØ thuéc líp A, viÖc chia ®Þa chØ m¹ng con cã thÓ ®îc thùc hiÖn nh sau: 3 1 2 01 8 Class 1 6 4 A 0 Net ID Subnet number Host ID Subne t H×nh2-9 : Chia m¹ng con  MÆt n¹ ®Þa chØ m¹ng con: Bªn c¹nh ®Þa chØ IP, mét tr¹m còng cÇn ®îc biÕt viÖc ®Þnh d¹ng ®Þa chØ m¹ng con: bao nhiªu bit trong trêng hostid ®îc dïng cho phÇn ®Þa chØ m¹ng con(subnetid).

33

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Th«ng tin nµy ®îc chØ ra trong mÆt n¹ ®Þa chØ m¹ng con (subnet mask).Subnet mask còng lµ mét sè 32 bit víi c¸c bit t¬ng øng víi phÇn netid vµ subnetid ®îc ®Æt b»ng 1 cßn c¸c bit cßn l¹i ®îc ®Æt b»ng 0. 2.2.3.2. Giao thøc hiÖu n¨ng UDP(User Datagram Protocol): UDP lµ giao thøc kh«ng liªn kÕt , cung cÊp dÞch vô giao vËn kh«ng tin cËy ®îc, sö dông thay thÕ cho TCP trong tÇng giao vËn. Kh¸c víi TCP, UDP kh«ng cã chøc n¨ng thiÕt lËp vµ gi¶i phãng liªn kÕt, kh«ng cã c¬ chÕ b¸o nhËn (ACK), kh«ng s¾p xÕp tuÇn tù c¸c ®¬n vÞ d÷ liÖu (datagram) ®Õn vµ cã thÓ dÉn ®Õn t×nh tr¹ng mÊt hoÆc trïng d÷ liÖu mµ kh«ng hÒ cã th«ng b¸o cho ngêi göi. Khu©n d¹ng cña UDP datagram ®îc m« t¶ nh sau: Bit s Source Port Length Data begins Port here… H×nh 2-10: Khu©n d¹ng UDP datagram - Sè hiÖu cæng nguån (Source Port -16 bit): sè hiÖu cæng n¬i ®· göi datagram. - Sè hiÖu cæng ®Ých (Destination Port – 16 bit): sè hiÖu cæng n¬i datagram ®· chuyÓn tíi. - §é dµi UDP (Length – 16 bit): ®é dµi tæng céng kÓ c¶ phÇn header cña UDP datagram. - UDP Checksum(16 bit): dïng ®Ó kiÓm so¸t lçi, nÕu ph¸t hiÖn lçi th× UDP datagram sÏ bÞ lo¹i bá Checksu 16 Destinatio m n Port

0

31

34

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp mµ kh«ng cã mét th«ng b¸o nµo tr¶ l¹i cho tr¹m göi. UDP cã chÕ ®é g¸n vµ qu¶n lý c¸c sè hiÖu cæng (port number) ®Ó ®Þnh danh duy nhÊt cho nªn UDP cã xu thÕ ho¹t ®éng nhanh h¬n so víi TCP. Nã thêng dïng cho c¸c øng dông kh«ng ®ßi hái ®é tin cËy cao trong giao vËn. 2.2.3.3. Giao thøc TCP(Tranmission Control Protocol): TCP vµ UDP lµ hai giao thøc ë tÇng giao vËn vµ cïng sö dông giao thøc IP trong tÇng m¹ng. Nhng kh«ng gièng nh UDP, TCP cung cÊp dÞch vô liªn kÕt tin cËy vµ cã liªn kÕt . Cã liªn kÕt ë ®©y cã nghÜa lµ hai øng dông sö dông TCP ph¶i thiÕt lËp liªn kÕt víi nhau tríc khi trao ®æi d÷ liÖu. Sù tin cËy trong dÞch vô ®îc cung cÊp bëi TCP ®îc thÓ hiÖn nh sau: - D÷ liÖu tõ tÇng øng dông göi ®Õn ®îc TCP chia thµnh c¸c segment cã kÝch thíc phï hîp nhÊt ®Ó truyÒn ®i. - Khi TCP göi 1 segment , nã duy tr× mét thêi lîng ®Ó chê phóc ®¸p tõ tr¹m nhËn. NÕu trong kho¶ng thêi gian ®ã phóc ®¸p kh«ng göi tíi ®îc tr¹m göi th× segment ®ã ®îc truyÒn l¹i. - Khi TCP trªn tr¹m nhËn d÷ liÖu tõ tr¹m göi tíi tr¹m göi 1 phóc ®¸p tuy nhiªm phóc ®¸p kh«ng ®îc göi l¹i ngay lËp tøc mµ thêng trÔ mét kho¶ng thêi gian . - TCP duy tr× gi¸ trÞ tæng kiÓm tra (checksum) trong phÇn Header cña d÷ liÖu ®Ó nhËn ra bÊt kú sù thay ®æi nµo trong qu¸ tr×nh truyÒn dÉn. NÕu 1 segment bÞ lçi th× TCP ë phÝa tr¹m nhËn sÏ lo¹i bá vµ kh«ng phóc ®¸p l¹i ®Ó tr¹m göi truyÒn l¹i segment bÞ lçi ®ã. TCP cung cÊp kh¶ n¨ng ®iÒu khiÓn luång. Mçi cña liªn kÕt TCP cã vïng ®Öm (buffer) giíi h¹n do ®ã TCP t¹i tr¹m

35

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp nhËn chØ cho phÐp tr¹m göi truyÒn mét lîng d÷ liÖu nhÊt ®Þnh (nhá h¬n kh«n gian buffer cßn l¹i). §iÒu nµy tr¸nh s¶y ra trêng hîp tr¹m cã tèc ®é cao chiÕm toµn bé vïng ®Öm cña tr¹m cã tèc ®é chËm h¬n. Khu©n d¹ng cña TCP segment ®îc m« t¶ nh sau:
Bits 0 1 2 Words 3 4 5 6 1 1 2 2 2 3 4 3 2 6 0 8 4 1 Destination Source Port Sequence Port Number Acknowledgment Number Heade Windo Padding r Offse Reserv w Flags t ed Urgent Pointer Checksu m Options Data begins here…

H×2-11: Khu©n d¹ng TCP segment

C¸c tham sè trong kh©n d¹ng trªn cã ý nghÜa nh sau: - Source Port (16 bits) lµ sè hiÖu cæng cña tr¹m nguån. - Destination Port (16 bits) lµ sè hiÖu cæng cña tr¹m ®Ých. - Sequence Number (32 bits) lµ sè hiÖu byte ®µu tiªn cña segment trõ khi bit SYN ®îc thiÕt lËp. NÕu bit SYN ®îc thiÕt lËp th× sequence number lµ sè hiÖu tuÇn tù khëi ®Çu ISN (Initial Sequence Number ) vµ byte d÷ liÖu ®Çu tiªn lµ ISN +1. Th«ng qua trêng nµy TCP thùc hiÖn viÖc qu¶n lý tõng byte truyÒn ®i trªn mét kÕt nèi TCP.

36

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp - Acknowledgment Number (32 bits): Sè hiÖu cña segment tiÕp theo mµ tr¹m nguån ®ang chê ®Ó nhËn vµ ngÇm ®Þnh b¸o nhËn tèt c¸c segment mµ tr¹m ®Ých ®· göi cho tr¹m nguån. - Header Length (4 bits): Sè lîng tõ (32 bits) trong TCP header, chØ ra vÞ trÞ b¾t ®Çu cña vïng d÷ liÖu v× trêng Option cã ®é dµi thay ®æi. Header length cã gi¸ trÞ tõ 20 ®Õn 60 byte. - Reserved(6 bits) : dµnh ®Ó dïng trong t¬ng lai. - Control bits: c¸c bit ®iÒu khiÓn . URG : x¸c ®Þnh vïng con trá khÈn cã hiÖu lùc. ACK : vïng bao nhËn ACK Number cã hiÖu lùc. PSH : Chøc n¨ng PUSH. RST : khëi ®éng l¹i liªn kÕt . SYN :®ång bé ho¸ c¸c sè hiÖu tuÇn tù (sequence number) FIN : kh«ng cßn d÷ liÖu tõ tr¹m nguån. - Window size(16 bits): cÊp ph¸t thÎ ®Ó kiÓm so¸t luång d÷ liÖu (c¬ chÕ cöa sæ trît). - Checksum (16 bits) : m· kiÓm so¸t lçi cho toµn bé segment c¶ phÇn header vµ d÷ liÖu . - Urgent Pointer(16 bits): con trá trá tíi sè hiÖu tuÇn tù cña byte cuèi cïng trong dßng d÷ liÖu khÈn cho phÐp bªn nhËn biÕt ®îc ®é dµi cña d÷ liÖu khÈn. Vïng nµy chØ cã hiÖu lùc khi bit URG ®îc thiÕt lËp. - Option (®é dµi thay ®æi): Khai b¸o c¸c tuú chän cuat TCP. - TCP data (®é dµi thay ®æi): chøa d÷ liÖu cña tÇng øng dông cã ®é dµi ngÇm ®Þnh lµ 536 byte. Gi¸ trÞ nµy cã thÓ ®iÒu chØnh ®îc b»ng c¸ch khai b¸o trong vïng Option.

37

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Ch¬ng 3

M¹ng LAN vµ thiÕt kÕ m¹ng LAN
3.1 C¸c thiÕt bÞ LAN c¬ b¶n: M¹ng côc bé LAN lad hÖ chuyÒn th«ng tèc ®é cao ®îc thiÕt kÕ ®Ó kÕt nèi c¸c m¸y tÝnh vµ c¸c thiÕt bÞ xö lý d÷ liÖu kh¸c nhau cïng ho¹t ®éng víi nhau trong mét khu vùc ®Þa lý nhá nh ë mét tÇng cña toµ nhµ, hoÆc trong mét toµ nhµ…. Mét sè m¹ng LAN cã thÓ kÕt nèi l¹i víi nhau trong mét khu lµm viÖc. C¸c m¹ng LAN trë nªn th«ng dông v× nã cho phÐp nh÷ng ngêi sö dông dïng chung nh÷ng tµI nguyªn quan träng nh m¸y in mµu, æ ®Üa CD- ROM, c¸c phÇn mÒm øng dông vµ nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt kh¸c. Tríc khi ph¸t triÓn c«ng nghÖ LAN c¸c m¸y tÝnh lµ ®éc lËp víi nhau, bÞ h¹n chÕ bëi sè lîng c¸c ch¬ng tr×nh tiÖn Ých, sau khi nèi m¹ng LAN râ rµng hiÖu qu¶ cña chóng t¨ng lªn gÊp béi. 3.1.1.C¸c thiÕt bÞ nèi chÝnh cña LAN: 3.1.1.1.Card m¹ng – NIC(Network Interface Card) Card m¹ng _ NIC lµ mét thiÕt bÞ ®îc c¾m vµo trong m¸y tÝnh ®Ó cung cÊp cæng kÕt nèi vµo m¹ng.Card m¹ng ®îc coi lµ thiÕt bÞ ho¹t ®éng ë líp 2 cña m« h×nh OSI. Mçi card m¹ng cã chøa mét ®Þa chØ duy nhÊt lµ ®Þa chØ MAC- Media Access Control. Card m¹ng ®iÒu khiÓn viÖc kÕt nèi cña m¸y tÝnh vµo c¸c ph¬ng tiÖn truyÒn dÉn trªn m¹ng. Card thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng quan träng: - §iÒu khiÓn liªn kÕt luËn lý: liªn l¹c víi c¸c líp trªn trong m¸y tÝnh. - Danh ®Þnh: cung cÊp mét danh ®Þnh lµ ®Þa chØ cña MAC. - §ãng Frame: ®Þnh d¹ng, ®ãng gãi c¸c bit ®Ó truyÒn t¶i. - §iÒu khiÓn truy xuÊt m«i trêng: cung cÊp truy xuÊt cã tæ chøc ®Ó chia sÎ m«i trêng.

38

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp - B¸o hiÖu: t¹o c¸c tÝn hiÖu vµ giao tiÕp víi m«i trêng b»ng c¸ch dïng c¸c bé thu ph¸t tÝch hîp s½n. Card m¹ng quyÕt ®Þnh phÇn lín c¸c ®Æc tÝnh cña LAN nh: - KiÓu c¸p. - Topo. - Ph¬ng ph¸p truy nhËp m¹ng. - Tèc ®é truyÒn th«ng tin. ThiÕt bÞ host kh«ng ph¶i lµ mét phÇn cña bÊt cø líp nµo cña m« h×nh OSI, chóng ho¹t ®éng t¹i tÊt c¶ 7 líp cña m« h×nh OSI: kÕt nèi vËt lý víi m«i trêng m¹ng b»ng mét card m¹ng víi c¸c líp OSI kh¸c ®îc thùc hiÖn b»ng phÇn mÒm bªn trong host.

3.1.1.2. Repeater Bé lÆp: Repeater là mét thiÕt bÞ ho¹t ®éng ë møc 1 cña m« h×nh OSI khuyÕch ®¹i và ®Þnh thêi l¹i tÝn hiÖu. ThiÕt bÞ này ho¹t ®éng ë møc 1 (Physical. repeater khuyÕch ®¹i và göi mäi tÝn hiÖu mà nã nhËn ®îc tõ mét port ra tÊt c¶ c¸c port cßn l¹i. Môc ®Ých cña repeater là phôc håi l¹i c¸c tÝn hiÖu trªn ®êng truyÒn mµ kh«ng söa ®æi g×.

39

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp 3.1.1.3. Hub:

Lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng nhÊt cña LAN, ®©y lµ ®iÓm kÕt nèi d©y trung t©m cña m¹ng, tÊt c¶ c¸c tr¹m trªn m¹ng LAN ®îc kÕt nèi th«ng qua hub. Mét hub th«ng thêng cã nhiÒu cæng nèi víi ngêi sö dông ®Ó g¾n m¸y tÝnh vµ c¸c thiªt bÞ ngo¹i vi. Mçi cæng hç trî mét bé kÕt nèi d©y xo¾n 10 BASET tõ mçi tr¹m cña m¹ng. Khi cã tÝn hiÖu Ethernet ®îc truyÒn tù mét tr¹m tíi hub, nã ®îc lÆp ®I lÆp l¹i trªn kh¾p c¸c cæng cña hub. C¸c hub th«ng minh cã thÓ ®Þnh d¹ng, kiÓm tra, cho phÐp hoÆc kh«ng cho phÐp bëi ngêi ®iÒu hµnh m¹ng tõ trung t©m qu¶n lý hub. Cã ba lo¹i hub: - Hub ®¬n (stand alone hub ). - Hub ph©n tÇng (stackable hub, cã tµi liÖu gäi lµ hub s¾p xÕp ). - Hub modun (modular hub ) Modular hub rÊt phæ biÕn cho c¸c hÖ thèng m¹ng v× nã cã thÓ dÔ dµng më réng vµ lu«n cã chøc n¨ng qu¶n lý, modular cã tõ 4 ®Õn 14 khe c¾m, cã thÓ l¾p thªm c¸c modun 10 BASET. Stackable hub lµ mét ý tëng cho nh÷ng c¬ quan muèn ®Çu t tèi thiÓu ban ®Çu cho nhng kÕ ho¹ch ph¸t triÓn LAN sau nµy. NÕu ph©n lo¹i theo kh¶ n¨ng ta cã 2 lo¹i:

40

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp - Hub bÞ ®éng (Passive hub): Hub bÞ ®éng kh«ng chøa nh÷ng linh kiÖn ®iÖn tö vµ còng kh«ng xö lý c¸c tÝn hiÖu d÷ liÖu, nã cã chøc nng duy nhÊt lµ tæ hîp c¸c tÝn hiÖu tõ mét sè ®o¹n c¸p m¹ng. - Hub chñ ®éng (Active hub ): Hub chñ ®éng cã nh÷ng linh kiÖn ®iÖn tö cã thÓ khuyÕch ®¹i vµ x lý tÝn hiÖu ®iÖn t truyÒn gi÷a c¸c thiÕt bÞ cña m¹ng. Qu¸ tr×nh xö lý d÷ liÖu ®îc gäi lµ t¸I sinh tÝn hiÖu, nã lµm cho tÝn hiÖu trë nªn tèt h¬n, Ýt nhËy c¶m vµ lçi do vËy kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c thiÕt bÞ cã thÓ t¨ng lªn. Tuy nhiªn nh÷ng u ®iÓm ®ã còng kÐo theo gi¸ thµnh cña hub chñ ®éng cao h¬n nhiÒu so víi hub bÞ ®éng. VÒ c¬ b¶n, trong m¹ch Ethernet, hub ho¹t ®éng nh mét repeater cã nhiÒu cæng. Chó ý: Uû ban kü thuËt ®iÖn tö (IEEE 0 ) ®Òn nghÞ dïng c¸c tªn sau ®©y ®Ó chØ 3 lo¹i d©y c¸p dïng víi m¹ng Ethernet chuÈn 802.3. - D©y c¸p ®ång trôc sîi t¬ (thick coax ) th× gäi lµ 10 BASET5 (Tèc ®é 10 Mbps, tÇn sè c¬ së, kho¶ng c¸p tèi ®a 500m ). - D©y c¸p ®ång trôc sîi nhá (thin coax ) gäi lµ 10 BASET2 (Tèc ®é 10 Mbps, tÇn sè c¬ së, kho¶ng c¸p tèi ®a 200m ). - D©y c¸p xo¾n kh«ng vá bäc (twisted pair ) gäi lµ 10 BASET (Tèc ®é 10 Mbps, tÇn sè c¬ së, sö dông c¸p sîi xo¾n ). - D©y c¸p quang (Fiber Optic Inter- Repeater Link ) gäi lµ FOIRL. 3.1.1.4.Liªn m¹ng (Iternetworking ) ViÖc kÕt nèi c¸c LAN riªng lÎ thµnh mét liªn m¹ng chung gäi lµ Iternetworking. Iternetworking sö dông 3 c«ng cô chÝnh: bridge, router vµ switch.

41

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp 3.1.1.5.CÇu nèi (bridge ): Lµ mét thiÕt bÞ cã xö lý dïng ®Ó nèi hai m¹ng gièng nhau hoÆc kh¸c nhau nã cã thÓ ®îc dïng víi c¸c m¹ng cã giao thøc kh¸c nhau. CÇu nèi ho¹t ®éng trªn tÇng liªn kÕt d÷ liÖu nªn kh«ng nh bé tiÕp søc ph¶i ph¸t l¹i tÊt c¶ nh÷ng g× nã nhËn ®îc th× cÇu nèi ®äc ®îc c¸c gãi tin cña tÇng liªn kÕt d÷ liÖu trong m« h×nh OSI vµ xö lý chóng tríc khi quyÕt ®Þnh cã truyÒn ®i hay kh«ng. Khi nhËn ®îc c¸c gãi tin Bridge chän läc vµ chØ truyÒn ®i nh÷ng gãi mµ nã thÊy cÇn thiÕt. §iÒu nµy lµm cho Bridge trë nªn cã Ých khi nèi mét vµi m¹ng víi nhau vµ cho phÐp nã ho¹t ®éng mét c¸ch mÒm dÎo. A B C D E F

Bridge A B C D E F

H×nh 3-3: Ho¹t ®éng cña cÇu nèi.

§Ó thùc hiÖn ®îc ®iÒu nµy trong Bridge ë mçi ®Çu kÕt nèi cã mét b¶ng c¸c ®Þa chØ c¸c tr¹m ®îc kÕt nèi vµo phÝa ®ã, khi ho¹t ®éng cÇu nèi xem xÐt mçi gãi tin nã nhËn ®îc b»ng c¸ch ®äc ®Þa chØ cña n¬I göi vµ nhËn vµ dùa trªn ®Þa chØ phÝa nhËn ®îc gãi tin nã quyÕt ®Þnh göi gãi tin hay kh«ng göi vµ bæ sung b¶ng ®Þa chØ. Khi ®äc ®Þa chØ n¬i göi Bridge kiÓm tra xem trong b¶ng ®Þa chØ cña phÇn m¹ng nhËn ®îc gãi tin cã ®Þa chØ

42

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp ®ã hay kh«ng, nÕu cã th× Bridge sÏ cho r»ng ®ã lµ gãi tin néi bé thuéc phÇn m¹ng mµ gãi tin ®Õn nªn kh«ng göi gãi tin ®ã ®i, nÕu ngîc l¹i th× Bridge míi huyÓn gãi tin dã ®i sang phÝa bªn kia. á ®©y chóng ta thÊy mét tr¹m kh«ng cÇn thiÕt chuyÓn th«ng tin trªn toµn m¹ng mµ chØ trªn phÇn m¹ng cã tr¹m nhËn mµ th«i. Applicatio n Presentati on Session Transport Network Datalink Datalink Datalink Applicatio n Presentati on Session Transport Network Datalink

Physic Physic Physic Physic H×nh 3-4: Ho¹t ®éng cña Bridge trong m« h×nh OSI. §Ó ®¸nh gi¸ mét Bridge ngêi ta thêng ®a ra kh¸i niÖm: läc vµ vËn chuyÓn. - Qua tr×nh xö lý mçi gãi tin ®îc gäi lµ qu¸ tr×nh läc trong ®ã tèc ®é läc thÓ hiÖn trùc tiÕp kh¶ n¨ng ho¹t ®éng cña Bridge. - Tèc ®é chuyÓn vËn ®îc thÓ hiÖn sè gãi tin/ gi©y trong ®ã thÓ hiÖn kh¶ n¨ng cña Bridge chuyÓn c¸c gãi tin tõ m¹ng nµy sang m¹ng kh¸. HiÖn nay cã hai lo¹i Bridge ®ang ®îc sö dông lµ Bridge vËn chuyÓn vµ Bridge biªn dÞch. Bridge vËn chuyÓn dïng ®Ó nèi hai m¹ng côc bé cïng sö dông mét giao thøc truyÒn th«ng cña tÇng liªn kÕt d÷ liÖu, tuy nhiªn mçi m¹ng cã thÓ sö dông lo¹i d©y nèi kh¸c nhau. Bridge vËn chuyÓn kh«ng cã kh¶ n¨ng thay ®æi cÊu tróc c¸c gãi tin mµ nã

43

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp nhËn ®îc mµ chØ quan t©m tíi viÖc xem xÐt vµ chuyÓn vËn gãi tin ®ã ®i. Bridge biªn dÞch dïng ®Ó nèi hai m¹ng côc bé cã giao thøc kh¸c nhau nã cã kh¶ n¨ng chuyÓn mét gãi tin thuéc m¹ng nµy sang gãi tin thuéc m¹ng kia tríc khi chuyÓn qua. VÝ dô: Bridge biªn dÞch nèi mét m¹ng Ethernet vµ mét m¹ng Token ring . Khi ®ã cÇu nèi thùc hiÖn nót token ring vµ mét nót Enthernet trªn m¹ng Ethernet. CÇu nèi cã thÓ chuyÒn mét gãi tin theo chuÈn ®ang sö dông trªn m¹ng Enthernet sang chuÈn ®ang sö dông trªn m¹ng Token ring. Tuy nhien chó ý ë ®©y cÇu nèi kh«ng thÓ chia mét gãi tin ra lµm nhiÒu gãi tin cho nªn phait h¹n chÕ kÝch thíc tèi ®a c¸c gãi tin phï hîp víi c¶ hai m¹ng. VÝ dô nh kÝch thíc tèi ®a cña c¸c gãi tin trªn mangh Ethernet lµ 1500 bytes vµ trªn m¹ng Token ring lµ 6000 bytes do vËy nÕu mét tr¹m trªn m¹ng Token ring göi mét gãi tin cho tr¹m m¹ng Ethernet víi kÝch thíc lín h¬n 1500 bytes th× khi qua cÇu nèi sè lîng bytes d sÏ bÞ chÆt bá.

Etherne t Bridge

Token ring

H×nh 3-5: Bridge biªn dÞch. Ngêi ta sö dông Bridge trong c¸c trêng hîp sau:

44

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp - Më réng m¹ng hiÖn nay khi ®· ®¹t tíi kho¶ng c¸ch tèi ®a do Bridge sau khi xö lý gãi tin ®· ph¸t l¹i gãi tin trªn phÇn m¹ng cßn l¹i nªn tÝn hiÖu tèt h¬n bé tiÕp søc. - Gi¶m bít t¾c nghÏn m¹ng khi cã qu¸ nhiÒu tr¹m b»ng c¸ch sö dông Bridge khi ®ã chóng ta chia m¹ng ra thµnh nhiÒu phÇn b»ng c¸c Bridge, c¸c gãi tin trong néi bé tõng phÇn m¹ng sÏ kh«ng ®îc cho phÐp qua phÇn m¹ng kh¸c §Ó nèi c¸c m¹ng cã giao thøc kh¸c nhau. Mét vµi Bridge cßn cã kh¶ n¨ng lùa chän ®èi tîng vËn chuyÓn. Nã cã thÓ chØ chuyÓn vËn nh÷ng gãi tin cña nh÷ng ®Þa chØ x¸c ®Þnh. VÝ dô: Cho phÐp gãi tin cña m¸y A, B qua Bridge 1, gãi tin cña m¸y C, D qua Bridge 2.

Ethern et Bridge Bridge

Token ring H×nh 3-6 : Liªn kÕt m¹ng sö dông 2 Bridge.

Mét sè Bridge ®îc chÕ t¹o thµnh mét bé riªng biÖt, chØ cÇn cã d©y vµ bËt. C¸c Bridge kh¸c chÕ t¹o nh card dïng c¾m vµo m¸y tÝnh, khi ®ã trªn m¸y sÏ sö dông phÇn

45

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp mÒm Bridge. ViÖc kÕt hîp phÇn mÒm víi phÇn cøng cho phÐp uyÓn chuyÓn h¬n trong ho¹t ®éng cña Bridge. Bridge lµ thiÕt bÞ liªn kÕt m¹ng ®îc dïng ®Ó gi¶m bít c¸c miÒn ®ông ®é lín, t¨ng b¨ng th«ng cho mét host nhê chia m¹ng thµnh nh÷ng segment nhá h¬n vµ gi¶m sè lîng t¶i ph¶i chuyÓn qua gi÷a c¸c segment. Bridge t¨ng l½ng phÝ trªn m¹ng 10-30% do mÊt thêi gian ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh. Bridge cã khuynh híng lµm viÖc t«t nhÊt víi nh÷ng n«i t¶i thÊp. Khi t¶i gi÷a c¸c segment trë nªn nÆng nÒ, c¸c bridge cã thÓ trë nªn th¾t cæ chai vµ truyÒn th«ng sÏ chËm l¹i. Víi gãi tin qu¶ng b¸ th× bridge lu«n lu«n ph¶i chuyÓn chóng vµ nÕu cã qu¸ nhiÒu cuéc qu¶ng b¸ diÔn ra trªn m¹ng sÏ g©y ra c¸c time out, lµm chËm t¶i vµ m¹ng ho¹t ®éng kÐm chÊt lîng.

3.1.1.6.Bé dÉn ®êng (router ): Router lµ mét thiÕt bÞ ho¹t ®éng trªn tÇng m¹ng, nã cã thÓ t×m ®îc ®êng ®I tèt nhÊt cho c¸c gãi tin qua nhiÒu kÕt nèi ®Ó ®I tõ tr¹m göi thuéc m¹ng ®Çu ®Õn tr¹m nhËnthuéc m¹ng cuèi. Router cã thÓ ®îc sö dông trong viÖc nèi nhiÒu m¹ng víi nhau vµ cho phÐp c¸c gãi tin cã thÓ ®I theo nhiÒu ®êng kh¸c nhau ®Î tíi ®Ých. Kh¸c víi Bridge ho¹t ®éng trªn tÇng liªn kÕt d÷ liÖu nªn Bridge ph¶i xö lý mäi gãi tin trªn ®êng truyÒn th× Router cã ®Þa chØ riªng biÖt vµ nã chØ tiÕp nhËn vµ xö lý c¸c gãi tin göi ®Õn mµ th«i. Khi mét tr¹m muèn göi gãi tin qua Router th× nã ph¶i göi gãi tin víi ®Þa chØ trùc tiÕp cña Router ( Trong gãi tin ®ã ph¶i chøa c¸c th«ng tin kh¸c vÒ ®Ých ®Õn ) vµ khi gãi tin ®Õn Router th× Router míi xö lý vµ göi tiÕp.

46

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Khi xö lý c¸c gãi tin Router ph¶i t×m ®îc ®êng ®i tèt nhÊt trong m¹ng dùa trªn c¸c th«ng tin no cã vÒ m¹ng, th«ng thêng trªn mçi Router cã mét b¶ng chØ ®êng (Router table ) tèi u dùa trªn mét thuËt to¸n x¸c ®Þnh tríc. Ngêi ta ph©n chia Router thµnh hai lo¹i lµ Router cã phô thuéc giao thøc (The protocol dependent Routers ) vµ Router kh«ng phô thuéc giao thøc (The protocol independent Routers) dùa vµo ph¬ng thøc xö lý c¸c gãi tin khi qua Router. Router cã thÓ phô thuéc giao thøc. ChØ thùc hiÖn viÖc t×m ®êng vµ truyÒn gãi tin tõ m¹ng nµy sang m¹ng kh¸c chø kh«ng chuyÓn ®æi ph¬ng c¸ch ®ãng gãi cña gãi tin cho nªn c¶ hai m¹ng ph¶i dïng chung mét giao thøc truyÒn th«ng. Routers kh«ng phô thuéc vµo giao thøc cã thÓ liªn kÕt c¸c m¹ng dïng giao thøc truyÒn th«ng kh¸c nhau vµ cã thÓ chuyÓn ®æi gãi tin cña giao thøc nµy sang giao thøc cña gãi tin kia. Router còng chÊp nhËn kÝch thíc c¸c gãi tin kh¸c nhau (Router cã thÓ chia nhá mét gãi tin lín thµnh nhiÒu gãi tin nhá tríc truyÒn trªn m¹ng ).

Applicatio n Presentati . on Session Transport Network Datalink Physic Network Datalink Physic Network Datalink

Applicatio n Presentati on Session Transport Network Datalink

Physic Physic 47 H×nh 3-7: Ho¹t ®éng cña Router trong m« h×nh OSI

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

§Ó ng¨n chÆn viÖc mÊt m¸t d÷ liÖu Router cßn nhËn biÕt ®îc ®êng ®i nµo cã thÓ chuyÓn vËn vµ ngng chuyÓn vËn khi ®êng bÞ t¾c. C¸c lý do sö dông Router: - Router cã c¸c phÇn mÒm läc u viÖt h¬n lµ Bridge do c¸c gãi tin muèn ®i qua Router cÇn ph¶i göi trùc tiÕp ®Õn nã nªn gi¶m ®îc sè lîng gãi tin qua nã. Vµ thêng ®îc sö dông trong khi nèi c¸c m¹ng th«ng qua c¸ ®êng day thuª bao ®¾t tiÒn do nã kh«ng truyªng d÷ liÖu lªn ®êng truyÒn. - Router cã thÓ x¸c ®Þnh ®îc ®êng ®i an toµn vµ tè nhÊt trong m¹ng nªn ®é an toµn cña th«ng tin ®îc ®¶m b¶o h¬n. Trong mét m¹ng phøc hîp khi c¸c gãi tin lu©n phiªn chuyÓn c¸c ®êng cã thÓ g©y nªn t×nh tr¹ng t¾c nghÏn cña m¹ng th× c¸c Router cã thÓ ®îc cµi ®Æt c¸ ph¬ng thøc nh»m tr¸nh ®îc t¾c nghÏn. C¸c ph¬ng thøc ho¹t ®éng cña Router : §ã lµ ph¬ng thøc mµ mét Router cã thÓ nèi víi Router kh¸c ®Ó qua ®ã chia sÎ th«ng tin vÒ m¹ng hiÖn cã. C¸c ch¬ng tr×nh ch¹y trªn Router lu«n x©y dùng b¶ng chØ ®êng qua viÖc trao ®æi c¸c th«ng tin v¬i c¸c Router kh¸c. - Ph¬ng thøc vÐct¬ kho¶ng c¸ch: mçi Router lu«n lu«n truyÒn ®i th«ng tin vÒ b¶ng chØ ®êng cña riªng m×nh trªn m¹ng, th«ng qua ®ã c¸c Router kh¸c sÏ cËp nhËt lªn b¶ng chØ ®êng cña m×nh/ - Ph¬ng thøc tr¹ng th¸i tÜnh: Router chØ truyÒn c¸ th«ng b¸o khi cã ph¸t hiÖn cã sù thay dæi trong m¹ng vµ chØ khi ®ã c¸c Router kh¸c cËp nhËt l¹i

48

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp b¶ng chØ ®êng, th«ng tin truyÒn ®i khi ®ã thêng lµ th«ng tin vÒ ®êng truyÒn. Mét sè giao thøc ho¹t ®éng chÝnh cña Router - RIP (Routing Information Protocol ) ®îc ph¸t triÓn bëi Xerox Network system vµ sö dông SPX/ IPX vµ TCP/ IP. RIP ho¹t ®éng theo ph¬ng thøc vÐct¬ kho¶ng c¸ch. - NLSP (Netware Link Servise Protocol ) ®îc ph¸t triÓn bëi Novell, dïng ®Ó thay thÕ RIP ho¹t ®éng theo ph¬ng thøc vÐct¬ kho¶ng c¸ch, mçi Router ®îc biÕt cÊu tróc cña m¹ng vµ viÖc truyÒn c¸c b¶ng chØ ®êng gi¶m ®i. - OSPF (Open Shortest Path First ) lµ mét phÇn cña TCP/ IP víi ph¬ng thøc tr¹ng th¸i tÜnh, trong ®ã cã xÐt tíi u tiªn, gi¸ ®êng truyÒn, mËt ®é ®êng truyÒn th«ng… - OS - IS (Open System Interconnection Intermediate System to Intermediate System ) lµ mét phÇn cña TCP/ IP víi nh÷ng ph¬ng thøc tr¹ng th¸i tÜnh, trong ®ã cã xÐt tíi u tiªn, gi¸ ®êng truyÒn, mËt ®é truyÒn th«ng… 3.1.1.7.Bé chuyÓn m¹ch (switch ): Chøc n¨ng chÝnh cua switch lµ cïng mét lóc duy tr× nhiÒu cÇu nèi gi÷a c¸c thiÕt bÞ m¹ng b»ng c¸ch dùa vµo mét lo¹i ®êng truyÒn x¬ng sèng (backbone ) néi t¹i tèc ®é cao. Switch cã nhiÒu cæng, mçi cæng cã thÓ hç trî toµn bé Ethernet LAN hoÆc Token Ring. Bé chuyÓn m¹ch kÕt nèi mét sè LAN riªng biÖt vµ cung cÊp kh¶ n¨ng läc gãi d÷ liÖu gi÷a chóng. C¸c switch lµ lo¹i thiÕt bÞ m¹ng míi, nhiÒu ngêi cho r»ng, nã sÏ trë nªn phæ biÕn nhÊt v× nã lµ bíc ®Çu tiªn trªn con ®êng chuyÓn sang chÕ ®é truyÒn kh«ng ®«ng bé ATM.

49 H×nh 3-8: M« h×nh bé chuyÓn m¹ch

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

3.1.2. HÖ thèng c¸p dïng cho LAN: 3.1.2.1.C¸p xo¾n: §©y lµ lo¹i c¸p gåm 2 ®êng d©y b»ng ®ång ®îc xo¾n vµo nhau lµm gi¶m nhiÔu ®iÖn tõ g©y ra bëi m«i trêng xung quanh vµ gi÷a chóng víi nhau. HiÖn nay cã 2 lo¹i c¸p xo¾n lµ c¸p cã bäc kim lo¹i (STP-Shield Twisted Pair) vµ c¸p kh«ng bäc kim lo¹i (UTP-Unshield Twisted Pair). C¸p cã bäc kim lo¹i (STP): Líp bäc bªn ngoµi cã t¸c dông chèng nhiÔu ®iÖn tõ, cã lo¹i cã mét ®«i d©y xo¾n vµo nhau vµ cã lo¹i cã nhiÒu ®«i d©y xo¾n vµo nhau. C¸p kh«ng bäc kim lo¹i (UTP) : tÝnh t¬ng tù nh STP nhng kÐm h¬n vÒ kh¶ n¨ng chèng nhiÔm tõ vµ suy hao v× kh«ng cã vá bäc. STP vµ UTP cã 2 lo¹i (Category-Cat) thêng dïng: − Lo¹i 1 vµ 2 (Cat1 & Cat2) : thêng ding cho truyÒn tho¹i vµ nh÷ng ®êng truyÒn tèc ®é thÊp (nhá h¬n 4Mb/s). − Lo¹i 3 (Cat3) : Tèc ®é truyÒn d÷ liÖu kho¶ng 16Mb/s, nã lµ chuÈn hÇu hÕt cho c¸c m¹ng ®iÖn tho¹i. − Lo¹i 4 (Cat4) : ThÝch hîp cho ®êng truyÒn 20Mb/s. − Lo¹i 5 (Cat5) : ThÝch hîp cho ®êng truyÒn 100Mb/s. − Lo¹i 6 (Cat6) : ThÝch hîp cho ®êng truyÒn 300Mb/s. §©y lµ lo¹i c¸p rÎ , dÔ l¾p ®Æt tuy nhiªn nã dÔ bÞ ¶nh hëng cña m«i trêng. 3.1.2.2. C¸p ®ång trôc: C¸p ®ång trôc cã 2 ®êng d©y dÉn vµ chóng cã cïng 1 trôc chung , 1 d©y dÉn trung t©m (thêng lµ d©y ®ång

50

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp cøng) ®êng d©y cßn l¹i t¹o thµnh ®êng èng bao xung quanh d©y dÉn trung t©m ( d©y dÉn nµy cã thÓ lµ d©y bÖn kim lo¹i vµ v× nã cã chøc n¨ng chèng nhiÔm tõ nªn cßn gäi lµ líp bäc kim). Gi÷a 2 d©y dÉn trªn cã 1 líp c¸ch ly, vµ bªn ngoµi cïng lµ líp vá plastic ®Ó b¶o vÖ c¸p. C¸p ®ång trôc cã ®é suy hao Ýt h¬n so víi c¸c lo¹i c¸p ®ång kh¸c ( nh c¸p xo¾n ®«i) do Ýt bÞ ¶nh hëng cña m«I trêng. C¸c m¹ng côc bé sö dông c¸p ®ång trôc cã thÓ cã kÝch thíc trong ph¹m vi vµi ngµn mÐt, c¸p ®ång trôc ®îc sö dông nhiÒu trong c¸c m¹ng d¹ng ®êng th¼ng. Hai lo¹i c¸p thêng ®îc sö dông lµ c¸p ®ång trôc máng vµ c¸p ®ång trôc dµy. §êng kÝnh c¸p ®ång trôc máng lµ 0,25 inch vµ dµy lµ 0,5 inch. C¶ hai lo¹i c¸p ®Òu lµm viÖc ë cïng tèc ®é nhng c¸p ®ång trôc máng cã ®é hao suy tÝn hiÖu lín h¬n. HiÖn nay cã c¸p ®ång trôc sau : − RG -58,50 «m: dïng cho m¹ng Ethernet − RG - 59,75 «m: dïng cho truyÒn h×nh c¸p C¸c m¹ng côc bé sö dông c¸p ®ång trôc cã d¶i th«ng tõ 2,5 - 10Mbps, c¸p ®ång trôc cã ®é suy hao Ýt h¬n so víi c¸c lo¹i c¸p ®ång kh¸c v× nã cã líp vá bäc bªn ngoµi, ®é dµi th«ng thêng cña mét ®o¹n c¸p nèi trong m¹ng lµ 200m, thêng sö dông cho d¹ng Bus. 3.1.2.3. C¸p sîi quang C¸p sîi quang bao gåm mét d©y dÉn trung t©m (lµ mét hoÆc mét bã sîi thuû tinh cã thÓ truyÒn dÉn tÝn hiÖu quang) ®îc bäc mét líp vá bäc cã t¸c dông ph¶n x¹ c¸c tÝn hiÖu trë l¹i ®Ó gi¶m sù mÊt m¸t tÝn hiÖu. Bªn ngoµi cïng lµ líp vë plastic ®Ó b¶o vÖ c¸p. C¸p sîi quang kh«ng truyÒn dÉn ®îc c¸c tin hiÖu ®iÖn mµ chØ truyÒn c¸c tÝn hiÖu quang vµ khi nhËn chóng sÏ l¹i chuyÓn ®æi trë l¹i thµnh c¸c tÝn hiÖu ®iÖn. C¸p quang cã ®êng kÝnh tõ 8.3 - 100 micron, do ®êng kÝnh lâi thuû tinh cã kÝch thíc rÊt nhá nªn

51

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp rÊt khã kh¨n cho viÖc ®Êu nèi, nã cÇn c«ng nghÖ ®Æc biÕt víi kÜ thuËt cao vµ chi phÝ cao. D¶i th«ng cña c¸p quang cã thÓ lªn tíi hµng Gbps vµ cho phÐp kho¶ng c¸ch ®i c¸p kh¸ xa do ®é suy hao tÝn hiÖu trªn c¸p rÊt thÊp. Ngoµi ra v× c¸p sîi quang kh«ng dïng tÝn hiÖu ®iÖn tõ ®Ó truyÒn d÷ liÖu nªn nã hoµn toµn kh«ng bÞ ¶nh hëng cña nhiÔu ®iÖn tõ vµ tÝn hiÖu truyÒn kh«ng bÞ ph¸t hiÖn vµ thu trén b»ng c¸c thiÕt bÞ ®iÖn tö cña ngêi kh¸c. Nhîc ®iÓm cña c¸p quang lµ khã l¾p ®Æt vµ gi¸ thanh cao, nhng nh×n chung c¸p quang thÝch hîp cho mäi m¹ng hiÖn nay vµ sau nµy. C¸c lo¹i C¸p xo¾n c¸p cÆp Chi tiÕt B»ng ®ång, co 4 cÆp d©y (lo¹i 3,4,5) ChiÒu dµi 100m ®o¹n tèi ®a Sè ®Çu nèi tèi ®a 2 trªn mét ®o¹n Ch¹y §îc 10Mbps Ch¹y 100 §îc Mbps Chèng Tèt nhiÔu B¶o mËt Trung b×nh C¸p ®ång trôc máng B»ng ®ång, 2 d©y, ®êng kÝnh 5mm 185m C¸p ®ång trôc dÇy B»ng ®ång, 2 d©y, ®êng k×nh 10mm 500m C¸p quang Thuû tinh 2 sîi

1000m

30

100

2

§îc §îc Tèt Trung b×nh

§îc §îc Tèt Trung b×nh

§îc §îc Tèt Hoµn toµn

52

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp ®é tin T«t cËy Kh¾c Tèt phôc lçi Qu¶n lý DÔ dµng Chi cho tr¹m phÝ RÊt thÊp mét Trung b×nh Kh«ng tèt Khã ThÊp Khã Kh«ng tèt Khã Trung b×nh Khã Tèt Trung b×nh Cao

H×nh 3-9: B¶ng c¸c lo¹i c¸p 3.2.ThiÕt kÕ m¹ng LAN: 3.2.1. M« h×nh ph©n cÊp (Hierarchical models):

Access Distributi on Core

H×nh 3-10: M« h×nh ph©n cÊp

- CÊu tróc: • Líp lâi (Core Layer ): ®©y lµ trôc s¬ng sèng cña m¹ng (backbone) thêng dïng c¸c bé chuyÓn m¹ch cã tèc ®é cao(Hight- Speed Switching) thêng cã c¸c ®Æc tÝnh

53

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp nh ®é tin cËy cao, c«ng suÊt d thõa, kh¶ n¨ng tù kh¾c phôc lçi, kh¶ n¨ng thÝch nghi cao, ®¸p øng nhanh, dÔ qu¶n lý, kh¶ n¨ng läc gãi, hay läc c¸c tiÕn tr×nh trong m¹ng. Líp ph©n t¸n(Distribution Layer): Lµ danh giíi gi÷a líp truy nhËp vµ líp lâi cña m¹ng. Líp ph©n t¸n ®¶m b¶o chøc n¨ng nh ®¶m b¶o göi d÷ liÖu ®Õn tõng ph©n ®o¹n, ®¶m b¶o an ninh an toµn, ®o¹n m¹ng theo tõng nhãm c«ng t¸c, chia miÒn Broadcast/multicast, ®Þnh tuyÕn gi÷a c¸c LAN ¶o (VLAN), chuyÓn m«i trêng chuyÒn dÉn, ®Þnh tuyÕn gi÷a c¸c miÒn, t¹o biªn giíi gi÷a c¸c miÒn trong ®Þnh tuyÕn tÜnh vµ ®éng, thùc hiÖn c¸c bé läc gãi ( theo ®Þa chØ theo sè hiÖu cæng), thùc hiÖn c¸c c¬ chÕ ®¶m b¶o chÊt lîng dÞch vô QOS. Líp truy nhËp (Access Layer): cung cÊp c¸c kh¶ n¨ng truy nhËp cho ngêi dïng côc bé hay tõ xa truy nhËp vµo m¹ng. Thêng ®îc thùc hiÖn b»ng c¸c bé chuyÓn m¹ch (switch) trong m«i trêng campus, hay c«ng nghÖ WAN. §¸nh gi¸ m« h×nh: Gi¸ thµnh thÊp.

• DÔ cµi ®Æt. • DÔ më réng. • DÔ c« lËp lçi. 3.2.2. M« h×nh an ninh – an toµn: • An toàn và bảo mật lu«n là lý do khiến chóng ta chọn giải ph¸p lắp đặt kiểu mạng dựa trªn m¸y phục vụ. • Trong m«i trường dựa trªn m¸y phục vụ, chế độ bảo mật do người quản trị mạng quản lý, bằng c¸ch đặt ra c¸c chÝnh s¸ch và ¸p đặt c¸c chÝnh s¸ch ấy cho từng người dïng trªn mạng. Kh¸i niÖm:

54

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Theo méi ®Þnh nghÜa réng th× an ninh – an toµn m¹ng dïng riªng, hay m¹ng néi bé lµ gi÷ kh«ng cho ai lµm c¸i mµ m¹ng néi bé ®ã kh«ng muèn cho lµm. VËy khi kÕt nèi LAN ph¶i triÓn khai c¬ chÕ nµo ®Ó thùc hiÖn yªu cÇu an ninh an toµn. Chóng ta gäi ®ã lµ an ninh an toµn m¹ng. Tµi nguyªn mµ chóng ta muèn b¶o vÖ lµ g×? • Lµ c¸c dinhcj vô mµ m¹ng ®ang triÓn khai • Lµ c¸c th«ng tin quan träng mµ m¹ng ®ã ®ang lu gi÷, hay cÇn lu chuyÓn . • Lµ c¸c tµi nguyªn phÇn cøng vµ phÇn mÒm mµ hÖ thèng m¹ng ®ã cã ®Ó cung øng cho nh÷ng ngêi dïng mµ nã cho phÐp. Nh×n tõ mét khÝa c¹nh kh¸c th× vÊn ®Ò an ninh an toµn khi thùc hiÖn kÕt nèi LAN cßn ®îc thÓ hiÖn qua tÝnh b¶o mËt (confidentiality ), tÝnh toµn vÑn (integrity) vµ tÝnh s½n dïng (availability) cña c¸c ta× nguyªn vÒ phÇn cøng, phÇn mÒm, d÷ liÖu vµ c¸c dÞch vô cña hÖ thèng m¹ng. VÊn ®Ò an ninh - an toµn cßn thÓ hiÖn qua mèi quan hÖ gi÷a ngêi dïng víi hÖ thèng m¹ng vµ tµi nguyªn trªn m¹ng. C¸c quan hÖ nµy ®îc x¸c ®Þnh , ®îc ®¶m b¶o qua c¸c ph¬ng thøc x¸c thùc (authentication ), x¸c ®Þnh ®îc phÐp (authorization ) dïng vµ bÞ tõ chèi (repudiation ). Chóng ta sÏ xÐt chi tiÕt: • TÝnh b¶o mËt: B¶o ®¶m tµi nguyªn m¹ng kh«ng bÞ tiÕp xóc, bÞ sö dông bëi ngêi kh«ng cã thªm quyÒn. Ch¼ng h¹n d÷ liÖu truyÒn ®i trªn m¹ng ®îc ®¶m b¶o kh«ng bÞ lÊy trém cÇn ®îc m· ho¸ tríc khi truyÒn. C¸c tµi nguyªn ®ã ®Òu cã chñ vµ ®îc b¶o vÖ b»ng c¸c c«ng cô vµ c¸c c¬ chÕ an ninh – an toµn. • TÝnh toµn vÑn: §¶m b¶o kh«ng cã viÖc sö dông, vµ söa ®æi nÕu kh«ng ®îc cho phÐp, vÝ dô nh lÊy hay söa ®æi d÷ liÖu, còng nh thay ®æi cÊu h×nh hÖ thèng bëi nh÷ng ngêi kh«ng ®îc phÐp hoÆc kh«ng cã

55

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp quyÒn. Th«ng tin lu hay truyÒn trªn m¹ng vµ c¸c tÖp cÊu h×nh hÖ thèng lu«n ®îc ®¶m b¶o gi÷ toµn vÑn. Chóng chØ ®îc sö dông vµ ®îc söa ®æi bëi nh÷ng ngêi chñ cña nã hay ®îc cho phÐp. • TÝnh s½n dïng: Tµi nguyªn trªn m¹ng lu«n ®îc ®¶m b¶o kh«ng thÓ bÞ chiÕm gi÷ bëi ngêi kh«ng cã quyÒn. C¸c tµi nguyªn lu«n s½n sµng phôc vô nh÷ng ngêi ®îc phÐp sö dông. Nh÷ng ngêi cã quyÒn cã thÓ ®îc dïng bÊt cø khi nµo. Thuéc tÝnh nµy rÊt quan träng, nhÊt lµ trong c¸c dÞch vô m¹ng phôc vô c«ng céng (ng©n hµng, t vÊn, chÝnh phñ ®iÖn tö,…). • ViÖc x¸c thùc: Thùc hiÖn x¸c ®Þnh ngêi dïng ®îc quyÒn dïng mét tµi nguyªn nµo ®ã ng th«ng tin hay tµi nguyªn phÇn mÒm vµ phÇn cøng trªn m¹ng. ViÖc x¸c thùc thêng kÕt hîp víi sù cho phÐp, hay tõ chèi phôc vô. X¸c thùc thêng ®îc dïng lµ mËt khÈu (password), hay c¨n cíc cña ngêi dïng nh v©n tay hay c¸c dÊu hiÖu ®Æc dông. Sù cho phÐp x¸c ®Þnh ngêi dïng ®îc quyÒn thùc hiÖn mét hµnh ®éng nµo ®ã nh ®äc ghi mét tÖp (lÊy th«ng tin ), hay ch¹y ch¬ng tr×nh (dïng tµi nguyªn phÇn mÒm), truy nhËp vµo mét ®o¹n m¹ng (dïng tµi nguyªn phÇn cøng), göi hay nhËn th ®iÖn tö, tra cøu c¬ së d÷ liÖu, dÞch vô m¹ng… Ngêi dïng thêng ph¶i qua giai ®o¹n x¸c thùc b»ng mËt khÈu (password, RADIUS …) tríc khi ®îc phÐp khai th¸c th«ng tin hay mét tµi nguyªn nµo ®ã trªn m¹ng. X©y dùng an ninh – an toµn m¹ng khi kÕt nèi LAN nh thÕ nµo? C¸c bíc x©y dung: • X¸c ®Þnh cÇn b¶o vÖ c¸i g×? • X¸c ®Þnh b¶o vÖ khái nh÷ng lo¹i tÊn c«ng nµo ? • X¸c ®Þnh nh÷ng mèi ®e do¹ an ninh cã thÓ ? • X¸c ®Þnh c¸c c«ng cô ®Î ®¶m b¶o an ninh ? • X©y dùng m« h×nh an ninh – an toµn.

56

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Thêng kiÓm tra c¸c bíc trªn, n©ng cÊp, cËp nhËt vµ hÖ thèng khi cã mét lç hæng an ninh - an toµn ®îc c¶nh b¸o. Môc ®Ých cña viÖc x©y dông m« h×nh an ninh – an toµn khi kÕt nèi LAN lµ x©y dùng c¸c ph¬ng ¸n ®Ó triÓn khai vÊn ®Ò an ninh – an toµn khi kÕt nèi vµ ®a LAN vµo ho¹t ®éng. §Çu tiªn môc ®Ých vµ yªu cÇu vÒ vÊn ®Ò an ninh – an toµn hÖ thèng øng dông ph¶i ®îc v¹ch ra râ rµng. Ch¼ng h¹n môc tiªu vµ yªu cÇu an ninh – an toµn khi kÕt nèi LAN cho c¸c c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc sÏ kh¸c víi viÖc kÕt nèi LAN cho c¸c trêng ®¹i häc. Thø hai, m« h×nh an ninh – an toµn ph¶i phï hîp víi c¸c chÝnh s¸ch, nguyªn tÆc vµ luËt lÖ hiÖn hµnh. Thø ba, ph¶i gi¶i quyÕt c¸ vÊn ®Ò liªn quan ®Õn an ninh – an toµn mét c¸ch toµn côa. Cã nghÜa lµ ph¶i ®¶m b¶o c¶ vÒ ph¬ng tiÖn kü thuËt vµ con ngêi triÓn khai. Mét sè c«ng cô triÓn khai m« h×nh an ninh – an toµn HÖ thèng têng löa 3 phÇn (three-part firewall System) - HÖ thèng têng löa lµ g×? Têng löa lµ mét c«ng cô phôc vô cho viÖc thùc hiÖn an ninh – an toµn m¹ng tõ vong ngoµi, nhiÖm vô cña nã nh lµ hÖ thèng hµn rµo vong ngoµi cña c¬ së cÇn b¶o vÖ. Khi kÕt nèi hai hay nhiÒu phÇn tö cña LAN nguy c¬ mÊt an ninh t¹i c¸c ®iÓm kÕt nèi lµ rÊt lín, têng löa lµ c«ng cô ®îc chän ®Æt t¹i c¸c ®iÓm kÕt nèi ®ã. Têng löa trong tiÕng Anh lµ Firewall, lµ ghÐp cña hai tõ fireproof vµ wall nghÜa lµ ng¨n kh«ng cho löa ch¸y lan. Trong x©y dung, têng löa ®îc thiÕt kÕ ®Ó ng¨n kh«ng cho löa ch¸y lan tõ phÇn nµy cña toµ nhµ sang phÇn kh¸c cña toµ nhµ khi cã ho¶ ho¹n. Trong c«ng nghÖ m¹ng, têng löa ®îc x©y dùng víi môc ®Ých t¬ng tù, nã ng¨n ngõa c¸c hiÓm h¹o tõ phÝa céng ®ång c¸c m¹ng c«ng céng hay m¹ng Internet, hay tÊn c«ng vµo mét m¹ng néi bé (internal

57

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp networt) cña mét c«ng ty, hay mét tæ chøc khi m¹ng nµy kÕt nèi qua m¹ng c«ng céng, hay internet. - Chøc n¨ng cña hÖ thèng têng löa: Têng löa dÆt ë cæng vµo/ ra cña m¹ng, kiÓm so¸t viÖc truy cËp vµo ra cña m¹ng ®Ó ng¨n ngõa viÖ tÊn c«ng tõ phÝa ngoµi vµo m¹ng néi bé. Têng löa ph¶i kiÓm tra, ph¸t hiÖn, dß t×m dÊu vÕt tÊt c¶ c¸c d÷ liÖu ®i qua nã ®Ó lµm c¬ së cho c¸c quyÕt ®Þnh (cho phÐp, lo¹i bá, x¸c thùc, m· ho¸, ghi nhËt ký…) kiÓm so¸t c¸c dÞch vô cña m¹ng nã b¶o vÖ. §Ó ®¶m b¶o móc ®é an ninh – an toµn cao, têng löa ph¶i cã kh¶ n¨ng truy nhËp, ph©n tÝch vµ sö dông c¸c th«ng tin vÒ truyÒn th«ng trong 7 tÇng vµ c¸c tr¹ng th¸i cña c¸c phiªn truyÒn th«ng vµ c¸c øng dông. Têng löa còng ph¶i cã kh¶ n¨ng thao t¸c c¸c d÷ liÖu b»ng c¸c phÐp to¸n logic, sè häc nh»m thùc hiÖn c¸c yªu cÇu vÒ an ninh – an toµn. Têng löa bao gåm c¸c thµnh phÇn: c¸c bé läc hay sµng läc.

M¹ng trong

Bé läc vµo

Gateway Cæng vµo/ ra

Bé läc ra

M¹ng ngoµi

M« h×nh t­êng löa H×nh 3-11: M« h×nh logic cña t­ êng löa Têng löa chÝnh lµ cæng (gateway) vµo/ ra cña mét m¹ng néi bé (m¹ng trong), trªn ®ã cã ®Æt hai bé läc vµo/ra ®Ó kiÓm tra d÷ liÖu vµo/ra m¹ng néi bé. X¸c ®Þnh vÞ trÝ ®Æt têng löa trong hÖ thèng m¹ng hiÖn ®¹i. Theo truyÒn thèng th× têng löa ®îc ®Æt t¹i vÞ trÝ vµo/ra m¹ng néi bé (m¹ng ®îc b¶o vÖ) víi m¹ng c«ng céng (m¹ng ngoµi), hay m¹ng internet (khi kÕt nèi víi internet).

58

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Ngµy nay trong mét tæ chøc khi kÕt nèi LAN cã thÓ nèi m¹ng kh¸c nhau, vµ do yªu cÇu an ninh – an toµn cña ®o¹n m¹ng ®ã kh¸c nhau. Khi ®ã têng löa sÏ ®îc ®Æt ë vÞ trÝ vµo/ ra cña ®o¹n m¹ng cÇn b¶o vÖ. D÷ liÖu vµo/ra m¹ng néi bé víi m¹ng ngoµi ®Òu ®i qua têng löa, do ®ã têng löa, do ®ã têng löa cã thÓ kiÓm so¸t vµ ®¶m b¶o d÷ liÖu nµo ®ã lµ cã thÓ ®îc chÊp nhËn (acceptable) cho phÐp vµo/ra m¹ng néi bé. VÒ mÆt logic th× têng löa lµ ®iÓm th¾t (choke point). C¬ chÕ nµy b¾t buéc nh÷ng kÎ tÊn c«ng tõ phÝa ngoµi HÖ thèng têng löa chia thµnh ba phÇn (Three- Part Fire Wall System) ®Æc biÖt quan träng tring thiÕt kÕ WAN.ë ®©y chóng t«i chØ nªu mét sè khÝa c¹nh chung nhÊt cÊu tróc cña m« h×nh trong thiÕt kÕ m¹ng LAN.

Hidden Corporate Systems Advertise Route to Isolation LAN Only

Bastio n Hosts

Inter net
Inside Filter Outside Filter

H×nh 3-12 : M« h×nh t­êng löa 3 phÇn - LAN c« lËp lµm vïng ®Öm gi÷a m¹ng c«ng t¸c víi m¹ng bªn ngoµi (LAN c« lËp ®îc gäi lµ khu phi qu©n sù hay vïng DMZ).

59

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp - ThiÕt bÞ ®Þnh tuyÕn trong cã cµi ®Æt bé läc gãi ®îc ®Æt gi÷a DMZ vµ m¹ng c«ng t¸c. - ThiÕt bÞ ®Þnh tuyÕn ngoµi cã cµi ®Æt bé läc gãi ®îc ®Æt gi÷a DMZ vµ m¹ng ngoµi. 3.2.3. C¸c bíc thiÕt kÕ: 3.2.3.1. Ph©n tÝch yªu cÇu sö dông: - X¸c ®Þnh muc tiªu sö dông LAN: ai sö dông LAN vµ yªu cÇu dung lîng trao ®æi d÷ liÖu lo¹i h×nh dÞch vô , thêi gian ®¸p øng…, yªu cÇu ph¸t triÓn cña LAN trong t¬ng lai, x¸c ®Þnh chñ së h÷u vµ qu¶n trÞ LAN. - X¸c ®Þnh sè lîng nót m¹ng hiÖn thêi vµ t¬ng lai (rÊt lín trªn 1000 nót, võa trªn 100 nót vµ nhá díi 10 nót ). Trªn c¬ së sè lîn nót m¹ng, chóng ta cã ph¬ng thøc ph©n cÊp, chän kü thuËt chuyÓn m¹ch, vµ chän kü thuËt chuyÓn m¹ch. - Dùa vµo m« h×nh phßng ban ®Ó ph©n ®o¹n vËt lý ®Ó ®¶m b¶o hai yªu cÇu an ninh vµ ®¶m b¶o ch©t lîng dÞch vô. - Dùa vµo m« h×nh TOPO lùa chän c«ng nghÖ ®i c¸p. - Dù b¸o c¸c yªu cÇu më réng. 3.2.3.2. Lùa chän c¸c thiÕt bÞ phÇn cøng: Dùa trªn c¸c ph©n tÝch yªu cÇu vµ kinh phÝ dù kiÕn cho iÖc triÓn khai, chóng ta sÏ lùa chän nhµ cung cÊp thiÕt bÞ lín nhÊt nh lµ Cisco, Nortel, 3COM, Intel… C¸c c«ng nghÖ tiªn tiÕn nhÊt phï hîp víi ®iÒu kiÖn VIÖt Nam (kinh tÕ vµ kü thuËt ) hiÖn ®· cã trªn thÞ trêng, vµ sÏ cã trong t¬ng lai gÇn. C¸c c«ng nghÖ cã kh¶ n¨ng më réng. PhÇn cøng chia lµm 3 phÇn: h¹ tÇng kÕt nèi (hÖ thèng c¸p ), c¸c thiÕt bÞ nèi (hub, switch, bridge, router ), c¸c thiÕt bÞ xö lý (c¸c lo¹i server, c¸c lo¹i m¸y in, c¸c thiÕt bÞ lu tr÷…) 3.2.3.3.Lùa chän phÇn mÒm:

60

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp - Lùa chän hÖ ®iÒu hµnh Unix (AIX, OSP, HP, Solais, … ), Linux, Windows dùa trªn yªu cÇu vÒ xö lý sè lîng giao dÞch, ®¸p øng giao dÞch, ®¸p øng thêi gian thùc, kinh phÝ, an ninh an toµn. - Lùa chän c¸c c«ng cô ph¸t triÓn øng dông phÇn mÒm nh c¸c phÇn mÒm qu¶n trÞ c¬ së d÷ liÖu (Oracle, Informix, SQL, Lotusnote,…) c¸c phÇn mÒm portal nh Websphere,… - Lùa chän c¸c phÇn mÒm m¹ng nh th ®iÖn tö (Sendmail, PostOffice, Netscape,… ), Webserver (Apache, IIS,…). - Lùa chän c¸c phÇn mÒm ®¶m b¶o an ninh an toµn m¹ng nh phÇn mÒm têng löa (PIX, Checkpoint, Netfilter,…), phÇn mÒm chèng virut (VirutWall, NAV,…) phÇn mÒm chèng ®ét nhËp vµ phÇn mÒm quÐt lç hæng an ninh trªn m¹ng. - Lùa chän c¸c phÇn mÒm qu¶n lý vµ qu¶n trÞ m¹ng. 3.2.3.4. C«ng cô qu¶n trÞ: C¸c c«ng cô qu¶n trÞ cã thÓ ®îc cµi ®Æt trªn m¸y chñ hoÆc cµi ®Æt trªn m¸y tr¹m (Cµi ®Æt Administrative Tools). C¸c c«ng cô qu¶n trÞ cã thÓ kh«ng xuÊt hiÖn trong c¸c nhãm c«ng cô qu¶n trÞ. Chóng bao gåm nh÷ng c«ng cô thêng dïng vµ nh÷ng c«ng cô n©ng cao sau: • Component Services. • • • • • • • • Computer Management. Data Source (ODBC). Distributed File System. Event Viewer. Internet Services Manager. Licensing. Local Security Pollcy. Performance.

61

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp • • • • • Routing And Remote Access. Server Extention Adminstrator. Services. Telnet Servser Adminstrator. Active Directory User And Computer.

• Active Directory Sites And Services. 3.2.4.X©y dùng m¹ng LAN quy m« mét toµ nhµ: X©y dùng LAN trong toµ nhµ ®iÒu hµnh , phôc vô cho c«ng t¸c nghiªn cøu vµ gi¶ng d¹y. 3.2.4.1. HÖ thèng m¹ng bao gåm: HÖ thèng c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch (switch,switch cã chøc n¨ng ®Þnh tuyÕn – laver 3 switch ) cung cÊp nÒn t¶ng m¹ng cho c¸c m¸y tÝnh cã thÓ trao ®æi th«ng tin víi nhau. Do toµn bé phËn m¹ng x©y dùng tËp trong 1 toµ nhµ nªn hÖ thèng c¸p truyÒn dÉn sÏ sö dông bao gåm c¸c c¸p ®ång tiªu chuÈn UTP CAT5 vµ c¸p quang ®a mode. C«ng nghÖ m¹ng côc bé sÏ sö dông lµ Ethernet/ fastEthernet/ GigabitEthernet t¬ng øng tèc ®é 10/100/100 Mbps ch¹y trªn c¸p UTP hoÆc c¸p quang. - C¸c m¸y chñ dÞch vô nh `c¬ së d÷ liÖu qu¶n lý, gi¶ng d¹y, truyÒn th«ng… - C¸c m¸y tÝnh phôc vô cho c«ng t¸c nghiªn cøu khoa häc : Cung cÊp c¸c th«ng tin cho sinh viªn, gi¸o viªn, vµ cung cÊp c«ng cô lµm viÖc cho c¸c bé gi¶ng d¹y, c¸c bé m«n, khoa. - C¸c m¸y tÝnh phôc vô riªng cho c«ng t¸c qu¶n lý hµnh chÝnh nh»m thùc hiÖn môc tiªu tin häc ho¸ qu¶n lý hµnh chÝnh. 3.2.4.2: Ph©n tÝch yªu cÇu: - M¹ng m¸y tÝnh lµ m¹ng LAN Campus Network cã b¨ng th«ng réng ®ñ ®Ó khai th¸c hiÖu qu¶ c¸c øng dông, c¬ së d÷ liÖu ®Æc trng cña tæ chøc còng nh ®¸p øng c¸c kh¶ n¨ng ch¹y c¸c øng dông ®a ph¬ng

62

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp tiÖn ( h×nh ¶nh, ©m thanh,…) phôc vô cho c«ng t¸c gi¶ng d¹y tõ xa M¹ng x©y dùng dùa trªn nÒn t¶ng c«ng nghÖ truyÒn dÉn tèc ®é cao Ethernet/ fastEthernet/ GigabitEthernet vµ hÖ thèng c¸p m¹ng xo¾n UTP CAT 5 vµ c¸p quang ®a mode. M¹ng cÇn cã ®é æn ®Þnh cao vµ kh¶ n¨ng dù phßng ®Ó ®¶m b¶o chÊt lîng cho viÖc truy cËp c¸c d÷ liÖu quan träng còng nh ®µo t¹o tõ xa. HÖ thèng c¸c m¹ng ph¶i cã kh¶ n¨ng dù phßng 1:1 cho c¸c kÕt nèi Switch – switch còng nh ®¶m b¶o kh¶ n¨ng söa ch÷a c¸ch ly sù cè dÔ dµng. M¹ng cã kh¶ n¨ng cung cÊp viÖc gi¶ng d¹y tõ xa trong ph¹m vi tæ chøc nªn c¸c øng dông ph¶i ®¸p øng thêi gian thùc. HÖ thèng c¸p m¹ng cÇn ®îc thiÕt kÕ ®¶m b¶o ®¸p øng c¸c yªu cÇu vÒ kÕt nèi tèc ®é cao vµ kh¶ n¨ng dù phßng còng nh më réng lªn c¸c c«ng nghÖ míi. M¹ng cÇn ®¶m b¶o an ninh an toµn cho toµn bé thiÕt bÞ néi bé trø¬c c¸c truy nhËp tr¸i phÐp ë m¹ng ngoµi còng nh tõ c¸c truy nhËp gi¸n tiÕp cã môc ®Ých ph¸ ho¹i nªn cÇn cã têng löa. LAN nµy ®îc cÊu thµnh bëi c¸c Switch chuyªn m¹ch tèc ®é cao h¹n chÕ tèi thiÓu xung ®ét d÷ liÖu truyÒn t¶i ( non – Blocking) c¸c switch cã kh¶ n¨ng t¹o c¸c LAN ¶o ph©n ®o¹n m¹ng thµnh c¸c ph©n ®o¹n nhá h¬n cho tõng phßng ban. ViÖc ph©n chia c¸c ph©n m¹ng LAN ¶o cho phÐp c¸c phßng ban tæ chøc cã c¸c ph©n m¹ng m¸y tÝnh ®éc lËp ®Ó tiÖn cho viÖc ph¸t triÓn c¸c øng dông néi bé còng nh t¨ng cêng tÝnh b¶o mËt gi÷a c¸c ph©n m¹ng m¸y tÝnh cña c¸c phßng ban kh¸c nhau. M¹ng ®¶m b¶o kh¶ n¨ng ®Þnh tuyÕn trao ®æi th«ng tin gi÷a c¸c ph©n m¹ng LAN ¶o kh¸c nhau

-

-

-

-

-

-

-

-

63

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp cho phÐp c¸c ph©n m¹ng kh¸c nhau cã thÓ kÕt nèi ®Õn nhau th«ng qua m«i trêng m¹ng dïng chung. 3.2.4.3. ThiÕt kÕ hÖ thèng : HÖ thèng chuyÓn m¹ch vµ ®Þnh tuyÕn trung t©m cho LAN - HÖ thèng chuyÓn m¹ch chÝnh bao gåm c¸c Switch cã kh¶ n¨ng xö lý tèc ®é cao cã c¬ cÊu ph©n thµnh 2 líp lµ líp ph©n t¸n ( distribution) vµ líp cung cÊp truy nhËp (access) cho c¸c ®Çu cuèi m¸y tÝnh. Switch truy cËp lµm nhiÖm vô cung cÊp cæng truy nhËp cho c¸c ®Çu cuèi m¸y tÝnh vµ tÝch hîp cæng truy cËp víi mËt ®é cao. C¸c kÕt nèi gi÷a switch truy cËp vµ switch ph©n phèi lµ c¸c kÕt nèi truyÒn t¶i d÷ liÖu qua l¹i cho c¸c LAN ¶o nªn cã tèc ®é cao 100/100 Mbps. C¸c switch truy cËp cung cÊp c¸c cæng truy cËp cho m¸y tÝnh m¹ng cã tèc ®é thÊp h¬n nªn cÇn cã cæng 10/100 Mbps. - HÖ thèng Switch ph©n phèi theo cÊu h×nh chuÈn sÏ bao gåm 2 switch cã cÊu h×nh m¹nh ®¸p øng ®îc yªu cÇu chuyÓn m¹ch d÷ liÖu tèc ®é cao vµ tËp trung lu lîng ®Õn tõi c¸c access switch. CÊu h×nh 2 switch ph©n phèi cho phÐp m¹ng líi cã ®é dù phßng cao ( dù phßng nãng 1:1) tuy nhiªn trong trêng hîp quy m« m¹ng ban ®Çu kh«ng lín vµ chi phÝ h¹n chÕ vÉn cã thÓ triÓn khai m¹ng víi mét m¹ng switch ph©n phèi d¸p øng ®îc yªu cÇu ho¹t ®éng. - HÖ thèng c¸c Switch truy cËp cung cÊp c¸c m¸y tÝnh ®êng kÕt nèi vµo m¹ng d÷ liÖu. Do phÇn lín c¸c giao tiÕp m¹ng cho c¸c m¸y tÝnh ®Çu cuèi còng nh server hiÖn t¹i cã b¨ng th«ng 10/100 Mbps nªn c¸c switch truy cËp còng sö dông c«ng nghÖ 10/100 base TX Fast Ethernet vµ ®¸p øng môc tiªu cung cÊp sè lîng cæng truy nhËp lín ®Ó cho phÐp më réng sè lîng ngêi truy cËp vµ m¹ng. C¸c ®êng kÕt

64

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp nèi gi÷a switch truy cËp vµ switch ph©n phèi ®îc goi lµ ¸cung cÊp kÕt nèi lªn (up – Link) . M¹ng m¸y chñ néi bé
M¸y chñ c¬ së d÷ M¸y chñ qu¶ liÖu ly

Switch ph©n t¸n layer 3 Chøc n¨ng layer 3 Chøc n¨ng layer 2
Switch truy cËp

Switch truy cËp

M¸y tr¹m

M¸y tr¹m

M¸y tr¹m

M¸y tr¹m

M¸y tr¹m

M¸y tr¹m

M¸y tr¹m

M¸y tr¹m

M¸y tr¹m M¸y tr¹m

M¸y tr¹m

M¹ng LAN míi trong toµ nhµ

M¸y tr¹m

KÕt nèi 100Mbps KÕt nèi 10Mbps H×nh 3-13: M« h×nh thiÕt kÕ PhÇn 2 Kh¶o s¸t thiÕt kÕ m¹ng 1. Yªu cÇu thiÕt kÕ: - Thùc hiÖn x©y dùng mét hÖ thèng m¹ng néi bé trong ph¹m vi mét toµ nhµ 1 tÇng cã 100 nèt m¹ng ®îc bè trÝ c¸c thiÕt bÞ (C¸c tñ ph©n phèi,

65

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp c¸c thiÕt bÞ m¹ng, c¸c m¸y tÝnh vµ m¸y chñ…) nh trong b¶n thiÕt kÕ (xem phô lôc). - HÖ thèng m¹ng ®îc thiÕt kÕ theo TOPO h×nh sao hai møc, gåm c¸c Switch 100/1000 Mbps ®Æt t¹i trung t©m m¹ng (møc 1), c¸c switch 10/100 Mbps bè trÝ t¹o ph©n khu lµm viÖc, c¸c tÇng (møc 2) chi tiÕt xem phô lôc. - HÖ thèng m¸y chñ phôc vô ®îc ®Æt t¹i trung t©m m¹ng gåm cã 1 m¸y chñ mail phôc vô viÖc göi / nhËn th ®iÖn tö, m¸y phôc vô ( Gateway,Proxy, DHCP), m¸y chñ phôc vô nh mét trung t©m d÷ liÖu vµ cung cÊp c¸c c«ng cô cho viÖc qu¶n trÞ hÖ thèng. - HÖ thèng c¸p truyÒn dÉn cÇn ®ùoc ®¶m b¶o vÒ yªu cÇu kÕt nèi tèc ®é cao, kh¶ n¨ng dù phßng ®Ó h¹n chÕ thÊp nhÊt nh÷ng sù cè x¶y ra trong qu¸ tr×nh vËn hµnh ngoµi ra ®¸p øng ®îc kh¶ n¨ng më réng m¹ng trong t¬ng lai. 2. Ph©n tÝch, thiÕt kÕ hÖ thèng. S¬ ®å patchpanel 24 port STT Port/ Patchpanel 1 1/1 2 1/2 3 1/3 4 1/4 5 1/5 6 1/6 7 1/7 8 1/8 9 1/9 10 1/10 11 1/11 12 1/12 13 1/13 Ký hiÖu Outlet 105.1.1 105.1.2 105.1.3 105.1.4 105.1.5 105.1.6 105.1.7 105.1.8 105.1.9 105.1.10 105.1.11 105.1.12 105.1.13 Sè Phßng 105 105 105 105 105 105 105 105 105 105 107 107 106

66

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 1/14 1/15 1/16 1/1 1/2 1/3 1/1 1/2 1/3 1/4 1/5 1/6 1/7 1/8 1/9 1/10 1/11 1/1 1/2 1/3 1/4 1/5 1/6 1/7 1/8 1/9 1/10 1/11 1/12 1/13 1/14 1/15 105.1.14 105.1.15 105.1.16 104.1.1 104.1.2 104.1.3 103.1.1 103.1.2 103.1.3 103.1.4 103.1.5 103.1.6 103.1.7 103.1.8 103.1.9 103.1.10 103.1.11 102.1.1 102.1.2 102.1.3 102.1.4 102.1.5 102.1.6 102.1.7 102.1.8 102.1.9 102.1.10 102.1.11 102.1.12 102.1.13 102.1.14 102.1.15 106 106 106 104 104 104 103 103 103 103 103 103 103 103 103 103 103 101 101 101 101 101 101 102 102 102 102 102 102 102 102 102

Theo s¬ ®å thiÕt kÕ. §©y lµ m« h×nh sao më réng hai møc: Møc 1: HÖ thèng c¸p xo¾n UTP CAT 5 ®îc nèi ®Õn Phßng m¹ng trung t©m gåm cã c¸c Switch 100/1000 Mbps , c¸c m¸y chñ.

67

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Møc 2: HÖ thèng c¸p xo¾n UTP CAT5 ®îc nèi tõ c¸c ®Çu cuèi backbond ®Õn c¸c m¸y tÝnh cña ngêi dung. HiÖn nay c¸p xo¾n UTP CAT5 rÊt th«ng dông, ®îc sö dông nhiÒu trong c¸c m« h×nh m¹ng v× gi¸ thµnh l¾p ®Æt rÎ, dÔ ®i d©y, dÔ qu¶n lý. Trong s¬ ®å thiÕt kÕ ®Ó tiÕt kiÖm c¸c kho¶n chi tiªu mua thiÕt bÞ th× chóng t«i ®Æt c¸c phßng : kinh doanh, phßng gi¸m ®èc, phßng hµnh chÝnh tæng hîp ®îc kÕt nèi chung vµo mét Switch 10/100 Mbps ®Æt t¹i phßng 105. Phßng kÕ to¸n, phßng dù ¸n ®îc nèi chung vµo mét Switch ®Æt t¹i phßng 102.Riªng phßng kü thuËt ®Æt riªng mét Switch 10/100 Mbps t¹i phßng 103 Mét Switch 100/1000 Mbps ®Æt t¹i trung t©m m¹ng(Phßng m¹ng- 104), c¶ ba Switch 10/100 Mbps ®îc nèi víi Switch trung t©m. Mçi phßng trong C«ng ty ®îc l¾p ®Æt thªm mét m¸y In SamSung Laser Printer 1740 (A4,600dpi, 17ppm,8MB), mét m¸y quÐt Epson Scanner Perfection 1270 (A4; 1200dpi; 48 bit color; Scan& Copy; USB Port). C¸c Outlet ®îc g¾n trªn têng c¸ch sµn nhµ 30 cm, trªn c¸c outlet chóng t«i ®¸nh dÊu ký hiÖu: a.b.c. Trong ®ã : a: phßng ®Æt thiÕt bÞ Switch, b: vÞ trÝ m¸y ®îc ®Æt trªn backbond sè b; c: sè cæng trªn backbond. HÖ thèng c¸c switch truy cËp cung cÊp cho c¸c m¸y tÝnh ®êng kÕt nèi vµo m¹ng d÷ liÖu. Do phÇn lín c¸c giao tiÕp m¹ng cho m¸y tÝnh ®Çu cuèi còng nh server hiÖn nay cã b¨ng th«ng 10/100Mbps nªn chóng t«i sö dông c¸c switch truy cËp còng sö dông c«ng nghÖ 10/100 Base TX FastEthernet vµ ®¸p øng môc tiªu cung cÊp sè lîng cæng truy nhËp lín ®Ó cho phÐp më réng sè lîng ngêi truy cËp m¹ng cho t¬ng lai. V× yªu cÇu l¾p ®Æt lµ m« h×nh m¹ng hai møc nªn trong qu¸ tr×nh l¾p ®Æt vµ ®i d©y chóng t«i cßn ®Ó

68

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp trèng ba cæng trªn Switch trung t©m ®Ó ®¶m b¶o cã thÓ më réng m¹ng trong t¬ng lai. M¹ng cÇn cã ®é æn ®Þnh cao vµ kh¶ n¨ng dù phßng ®Ó ®¶m b¶o cho viÖc truy cËp c¸c øng dông d÷ liÖu quan träng còng nh qu¶n lý nªn chóng t«i ph¶i sö dông hÖ thèng c¸p m¹ng cã kh¶ n¨ng dù phßng 1:1 cho c¸c kÕt nèi switchswitch còng nh ®¶m b¶o kh¶ n¨ng söa ch÷a, c¸ch ly sù cè dÔ dµng. 2.1. HÖ thèng chuyÓn m¹ch Theo s¬ ®å thiÕt kÕ (tham kh¶o b¶n vÏ phÇn phô lôc). HÖ thèng m¹ng gåm cã 1 Switch 100/1000Mbps 24 port ®îc dÆt t¹i phßng m¹ng trung t©m, c¸c Switch truy cËp ®îc ®Æt t¹i c¸c ph©n khu lµm viÖc vµ c¸c tÇng. C¸c Switch truy cËp ®îc kÕt nèi víi Switch trung t©m qua cæng Uplink 2.2. HÖ thèng c¸p Toµn bé hÖ thèng m¹ng ®î7c bè trÝ trong mét tßa nhµ nªn hÖ thèng c¸p truyÒn dÉn nªn chØ sö dông c¸p ®ång xo¾n lo¹i UTP CAT5 ®îc bè trÝ ®i næi c¸ch ch©n têng 30 cm tõ c¸c Switch truy cËp ®Õn c¸c vÞ trÝ ®Æt m¸y tÝnh.C«ng nghÖ m¹ng côc bé LAN sÏ ®îc dïng lµ Erthernet/ Fast Ethernet t¬ng øng víi tèc ®é 10/100 Mbps. Cã hai hÖ thèng c¸p chÝnh. HÖ thèng c¸p backbond kÕt nèi c¸c Switch truy cËp ®Õn hÖ thèng Switch trung t©m vµ hÖ thèng c¸p UTP kÕt nèi tõ c¸c Packpanel t¹i c¸c ®Çu cuèi backbond ®Õn c¸c outlet c. Tñ ph©n phèi vµ c¸c Outlet d. HÖ thèng nguån cung cÊp vµ c¸c thiÕt bÞ dù phßng. e. HÖ ®iÒu hµnh m¹ng vµ c¸c phÇn mÒm liªn quan 3. Cµi ®Æt, cÊu h×nh hÖ thèng

69

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp 3.1. Cµi ®Æt c¸c dÞch vô cho Server: CÊu h×nh tèi thiÓu cña m¸y Server: M¸y tÝnh: Pentium II 300 Mhz, 256MB RAM trë lªn. HÖ ®iÒu hµnh: Microsoft Windows 2000 Server, Microsoft Windows 2000 Advanced Server víi Service Pack 1 trë lªn hay Microsoft Windows 2000 Datacenter vµ c¸c partition ph¶i ®Þnh d¹ng theo NTFS. CÊu h×nh m¹ng LAN (Local Area Network) : M¹ng LAN nªn cÊu h×nh theo IP tÜnh (tÊt c¶ c¸c m¸y ®Òu g¸n mét ®Þa chØ IP vµ Subnet mask) 3.2. ThiÕt lËp cÊu h×nh TCP/IP cho c¸c m¸y tr¹m: Theo s¬ ®å thiÕt kÕ ë trªn, hÖ thèng m¹ng cã 100 nèt m¹ng nªn ta sÏ sö dông líp C ®Ó ®Æt ®Þa chØ IP cho c¸c m¸y tr¹m. §Þa chØ líp C: N N N H 24 BIT

Víi ®Þa chØ IP líp C : 192.168.0.*/24 t¬ng øng víi 28 = (256 -2) m¸y. ThiÕt lËp ®Æt ®Þa chØ IP cho c¸c m¸y trong LOCAL khi sö dông tÝnh n¨ng nµy Internet sharing tù ®éng g¸n IP m¸y chñ lµ 192.168.0.1 IP ®éng Win 2k Start -> Setting -> Control Panel -> Network and Dialup Connections. Click chuét ph¶i vµo Local Area Connection chän Properties. NhÊp kÐp chuét vµo Internet Protocol (TCP/ IP) Click chän Obtain DNS Server Address Automatical (Xem h×nh 0-8) -> OK

70

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

H×nh 3-1 Win XP Start -> Setting -> Control Panel -> Network and Dialup Connections. Click chuét ph¶i vµo Local Area Connection chän Properties. NhÊp kÐp chuét vµo Internet Protocol (TCP/ IP) Click chän Obtain DNS Server Address Automatically (Xem h×nh 0-9) -> OK

H×nh 3-2 IP tÜnh Win 2k:

71

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Start -> Setting -> Control Panel -> Network and Dial – up Connections. Click chuét ph¶i vµo Local Area Connection chän Properties. NhÊp kÐp chuét vµo Internet Protocol (TCP/IP ) Sau ®ã nhËp c¸c ®Þa chØ lÇn lît cho IP address, Gateway, DNS nh sau (Xem h×nh 0-10)

H×nh 3-3 Win XP: Start -> Setting -> Control Panel -> Network Connections NhÊp chuét ph¶i vµo Local Area Connection chän Properties NhÊp kÐp chuét vµo Internet Protocol (TCP/IP) Sau ®ã nhËp c¸c ®Þa chØ lÇn lît cho IP address, Gateway, DNS nh sau ( Xem h×nh 0-11) IP address: 192.168.0.x (gi¸ trÞ X kh¸c 1) Gateway: 192.168.0.1 (IP m¸y chñ) DNS: 192.168.0.1 (IP m¸y chñ)

72

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

H×nh 3-4 ThiÕt lËp bËt tÝnh n¨ng Internet connection sharing t¹i m¸y chñ Win 2K T¹o kÕt nèi (Xem t¹o kÕt nèi) NhÊp chuét ph¶i vµo biÓu tîng kÕt nèi -> Properties §¸nh dÊu chän Enable Internet Connect sharing … (Xem h×nh 0-12)

H×nh 3-5 Win XP T¹o kÕt nèi (Xem c¸ch t¹o kÕt nèi) NhÊp chuét ph¶i vµo biÓu tîng kÕt nèi -> Properties §¸nh dÊu chän Allow other network…(Xem h×nh 0-13)

73

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

H×nh 3-6 Chó ý: Trêng hîp b¹n cã nhiÒu kÕt nèi, vÝ dô: VNN1260VNN1269-FPT… th× Internet connection sharing chØ bËt cho duy nhÊp mét kÕt nèi mµ th«i, nÕu b¹n chän tÝnh n¨ng nµy cho kÕt nèi kh¸c th× b¹n ph¶i chän l¹i. 3.3. Thùc hiÖn kiÓm tra ho¹t ®éng cña m¹ng: Tæ chøc IEEE vµ TIA/EIA ®· x©y dùng c¸c chuÈn cho phÐp b¹n kiÓm tra thö xem m¹ng cã ho¹t ®éng ë møc cã thÓ chÊp nhËn ®îc hay kh«ng.NÕu m¹ng qua ®îc c¸c kiÓm tra thö nµy vµ ®îc chÊp nhËn tháa m·n c¸c tiªu chuÈn thiÕt lËp. Gi¸ trÞ c¬ së nµy lµ mét ghi nhËn ®iÓm b¾t ®Çu cña m¹ng hay n¨ng lùc ho¹t ®éng ®îc l¾p ®Æt míi. CÇn biÕt r»ng sè ®o c¬ së lµ quan träng. C«ng viÖc kiÓm tra thö kh«ng kÕt thóc chØ v× cµi ®Æt m¹ng ®îc thõa nhËn lµ phï hîp víi c¸c tiªu chuÈn. Ta tiÕp tôc kiÓm tra m¹ng thêng xuyªn ®Ó ®¶m b¶o phÈm chÊt cña m¹ng lu«n ®¹t møc ®Ønh. Ta cã thÓ lµm viÖc nµy b»ng c¸ch so s¸nh c¸c sè ®o hiÖn hµnh víi c¸c gi¸ trÞ ®· ghi khi hÖ thèng ®îc xem lµ ho¹t ®éng tèt. NÕu cã thay ®æi ®¸ng kÓ so víi c¸c gi¸ thÞ c¬ së, ®iÒu nµy chØ ra r»ng cã c¸i g× ®ã kh«ng æn ®èi víi m¹ng. LÆp l¹i kiÓm tra thö víi m¹ng, vµ so s¸nh

74

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp dùa trªn c¸c sè ®o c¬ së, sÏ gióp b¹n ph¸t hiÖn ra c¸c vÊn ®Ò m¹ng ®Æc biÖt cã thÓ do sù l·o hãa, thùc tÕ b¶o tr× tåi, thêi tiÕt vµ c¸c yÕu tè kh¸c.

3.3.1. Qu¸ tr×nh kiÓm tra dïng m« h×nh OSI: Tæng quan vÒ qu¸ tr×nh kiÓm tra thö Presentation Application Sesstion Transport Network Data Link Physical H×nh 0-14: C¸c sù cè thêng x¶y ra trªn c¸c m¹ng IP lµ kÕt qu¶ cña c¸c lçi trong lîc ®å ®Þnh ®Þa chØ. §iÒu quan träng lµ kiÓm tra cÊu h×nh ®Þa chØ cña b¹n tríc khi tiÕp tôc c¸c bíc cÊu h×nh tiÕp theo. ViÖc kiÓm tra c¬ b¶n mét m¹ng nªn thùc hiÖn theo thø tù tõng líp cña m« h×nh tham chiÕu OSI ®Õn líp kÕ tiÕp. Mçi kiÓm tra ®îc tr×nh bµy trong phÇn nµy sÏ tËp trung trªn c¸c ho¹t ®éng m¹ng t¹i mét líp ®îc chØ ®Þnh trong m« h×nh OSI. Nh tr×nh bµy trªn hinh 0-14 c¸c lÖnh telnet, ping, trace, show ip router, show interfaces vµ debug lµ c¸c lÖnh cho phÐp ta kiÓm tra m¹ng. 3.3.2. KiÓm tra líp m¹ng víi lÖnh ping Nh mét c«ng cô trî gióp chuÈn ®o¸n cÇu nèi m¹ng c¨n b¶n, nhiÒu giao thøc m¹ng hç trî mét giao thøc ph¶n håi (echo). C¸c giao thøc ph¶n håi ®îc dïng kiÓm tra c¸c gãi giao thøc cã ®ang ®îc ®Þnh tuyÕn kh«ng. LÖnh ping gëi mét gãi ®Õn host ®Ých vµ ®îi gãi phóc ®¸p tõ host ®Ých nµy. KÕt qu¶ tõ giao thøc ph¶n håi gióp ®¸nh gi¸ vÒ ®é tin cËy cña ®êng dÉn tíi host (path – to host), thêi gian trÔ trªn Telnet Ping Trace Show ip route Show interface

75

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp ®êng dÉn, host cã ®îc tiÕp cËn hay kh«ng hoÆc ®ang thùc hiÖn chøc n¨ng. KiÓm tra sù liªn th«ng gi÷a c¸c m¸y: Ping <®Þa chØ IP/ hostname cña m¸y cÊn kiÓm tra > Start -> Run -> §¸nh cmd (Windows 2k), command (Windows98)

3.3.3. KiÓm tra c¸c th«ng sè cÊu h×nh m¹ng: C¸ch vµo ®Ó kiÓm tra hÖ thèng m¹ng: Start-> Run -> CMD ->OK

LÖnh: IPConfig Có ph¸p: ipconfig/all C«ng dông: KiÓm tra ®Þa chØ cÊu h×nh cña m¸y hiÖn thêi, nÕu m¸y dïng dÞch vô DHCP th× ®Þa chØ IP kh«ng cè ®Þnh sau mçi lÇn khëi ®éng m¸y tÝnh.

76

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

LÖnh: Nslookup Có ph¸p: Nslookup C«ng dông: KiÓm tra dÞch vô DNS, sau khi ®¸nh lÖnh nµy m¸y yªu cÇu nhËp ®Þa chØ IP cña m¸y cÇn t×m tªn hoÆc nhËp tªn m¸y ®Ó ph©n gi¶i ®Þa chØ IP. NhËp lÖnh Exit ®Ó tho¸t.

4.

Dù to¸n chi phÝ mua thiÕt bÞ ,vËt t: Tªn thiÕt bÞ CÊu h×nh m¸y chñ CPU: Intel Pentium 4 2.26GHz-512KBUS 533 MHz (Tray) HDD: Maxtor 80.0 GB DiamondPlus 9(7200rpm) Serial ATA; 8MB cache RAM:DDRam 512MB bus 400 (PC3200) Kingston- Retail Box Mainboard: GIGABYTE 81865 GVMKGi¸ thµnh $ 118.0 $ 73.0 $ 52.0 $

STT Sè lîng

77

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp 1 1 Intel 865P (HT)-Dual DDRam 400 Serial 74.0 ATA;Sound 8 Channel & NIC onboard; AGP 8X; 533/800 FSB FDD: Mitsumi FDD 1.44 $ 7.0 MOUSE: Mitsumi Scroll Mouse PS/2 $ 4.0 KEYBOARD:Mitsumi Key board PS/2 & $ Serial 6.0 MONITOR: Samsung SyncMaster 15” $ (591S)- Made in ViÖt Nam 90.0 CASE: Apollo Full Size ATX 350W- 066 $ (Cã USB) 21.0 CD ROM:SamSung CDRom 52X $ Speed- Box 15.0 LOA:Microlab Subwoofer M560- 2.1 $ (400W) 18.0 WEB CAM: ZOOM ADSL X4 $ Etherner + USB/ Router/ Gateway/ 80. Firewall/ Splitter 0 UPS(Bé lu ®iÖn): Santak UPS offine $ 1000 VA (TG 1000) 99.0 M¸y quÐt: Epson Scanner Perfection $ 1270 (A4; 1200dpi; 48 bit color; Scan& 106.0 Copy; USB Port) M¸y in: SamSung Laser Printer 1740 $ (A4,600dpi, 17ppm,8MB)- China 146.0

7 7

CÊu h×nh m¸y kh¸ch
CPU: Intel Celeron 1.8GHz - 128K BUS 400MHz (Tray) HDD: Maxtor 40.0GB (7200rpm) ATA 133; 2MB cache RAM: DDRam 128MB bus333 (PC2700) V-Data, AM1, Elixir… Mainboard: PRETECH PM266A- VIA $ 66.0 $ 52.0 $ 12.5 $

2

100

78

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp chipset (No Prescott )- DDRam 266 VGA 50.0 & Sound & NIC onboard; 01 AGP 4X; Upto P4 2.8 GHz; 533 FSB FDD: Mitsumi FDD 1.44 $ 7.0 MOUSE: Mitsumi Scroll Mouse PS/2 $ 4.0 KEYBOARD: Mitsumi Key board PS/2 & $ Serial 6.0 MONITOR: LG Studioworks 15’’ (505 $ G)- Made in Viet Nam 87.0 pollo Full Size T99(Kh«ng USB) 33 hép 4 200 51 62 ATX 350w – $ 20.0

C¸c thiÕt bÞ m¹ng
AMP Cat 5 UTP 4- pair CMR rated, Solid $ Cable 26 AMP RJ- 45 Conector $ 0.3 K×m bÊm d©y m¹ng RJ 11 vµ RJ 45 $ 10.0 Cnet/ Repotec Switch HUB 10/100 –24 $ Port 86.0

- Gi¸ thµnh m¸y chñ: Tæng = $ 657 = 10.236.200 vnd. - Gi¸ thµnh m¸y kh¸ch: Tæng =$ 324.5 = 5.055.720 vnd. 100 m¸y=100*5.055.720 = 505.572.000 vnd. - C¸c thiÕt bÞ m¹ng: * D©y c¸p xo¾n UTP CAT 5: =$ 26 = 405.080 vnd 3*405.080 =1.215.240 vnd. * §Çu nèi RJ – 45: =$ 0.3= 4.674 vnd.

79

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp 200* 4.674 vnd. * K×m bÊm : =$10 =155.800 vnd. * Switch 10/100 Mbps : = $ 86 = 1.339.880 vnd. 3* 1.339.880 = 4.019.640 vnd. - M¸y quyÐt: =$ 106 =1.651.480 vnd 7* 1.651.480 = 11.560.360 vnd. - M¸y in : =$ 146 = 2.274.680 vnd. 7* 2.274.680 = 15.922.760 vnd. Tæng tiÒn: = 535.286.316 vnd =934.800

80

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

KÕt luËn
Trong thêi gian nghiªn cøu vµ vËn dông nh÷ng kiÕn thøc ®· ®îc trang bÞ ë nhµ trêng vµ c¸c lÜnh vùc kh¸c. Chóng t«i ®· x©y dùng hÖ thèng m¹ng néi bé cho mét toµ nhµ 1 tÇng cã 100 nèt m¹ng, ®îc thiÕt kÕ theo TOPO h×nh sao hai møc. HÖ thèng m¸y chñ ®Æt t¹i trung t©m m¹ng vµ cung cÊp c¸c c«ng cô cho viÖc qu¶n trÞ hÖ thèng. HÖ thèng c¸p truyÒn dÉn ®¶m b¶o kÕt nèi tèc ®é cao, h¹n chÕ møc thÊp nhÊt nh÷ng sù cè x¶y ra trong qu¸ tr×nh vËn hµnh ngoµi ra ®¸p øng ®îc kh¶ n¨ng më réng trong t¬ng lai. Trong ®å ¸n nµy, chóng t«i ®· ®a ra mét sè kh¸i niªn c¬ b¶n nh»m hoµn thiÖn h¬n c¸c kh¸i niÖm vÒ hÖ thèng m¹ng th«ng dông nhÊt hiÖn nay. Chóng t«i hy väng r»ng nh÷ng kh¸i niÖm nµy cã thÓ ¸p dông cho c¸c lÜnh vùc c«ng nghÖ th«ng tin nãi chung vµ c¸c ngµnh liªn quan ®Õn m¹ng m¸y tÝnh nãi riªng. Trong qu¸ tr×nh thùc hiªn ®å ¸n, chóng t«i ®· nhËn ®îc sù gióp ®ì tËn t×nh cña thÇy gi¸o NguyÔn H¶i Hµ gióp chóng t«i hoµn thµnh tèt ®å ¸n tèt nghiÖp nµy.V× thêi gian lµm ®å ¸n h¹n hÑp, kinh nghiÖm thùc tÕ cha nhiÒu nªn ®å ¸n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng sai sãt, rÊt mong sù gãp ý cña c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c b¹n.

CHóNG T¤I Xin ch©n thµnh c¶m ¥n.

Ngêi thùc hiÖn ®å ¸n.

81

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Lª H÷u H¶o. Ph¹m ThÞ Ngäc Hoµn. NguyÔn ThÞ Thanh T©m.

Híng ph¸t triÓn
M¹ng LAN hiÖn nay ®îc sö dông mét c¸ch réng r·i vµ phæ biÕn t¹i c¸c c¬ quan, xÝ nghiÖp. Bªn c¹nh c¸c lo¹i h×nh kÕt nèi m¹ng tuyÒn th«ng dïng d©y c¸p h÷u tuyÕn, kÕt nèi m¹ng kh«ng d©y(Wireless) trë thµnh xu thÕ míi trong sù ph¸t triÓn cña C«ng nghÖ th«ng tin. u ®iÓm lín nhÊt cña m¹ng kh«ng d©y lµ cho phÐp ngêi sö dông cã thÓ truy cËp bÊt kú lóc nµo vµ bÊt cø n¬i ®©u ThiÕt lËp m¹ng kh«ng d©y kh«ng tèn kÐm thêi gian, c«ng søc vµ kh«ng phøc t¹p nh c¸c hÖ thèng m¹ng truyÒn th«ng kh¸c. Ngoµi ra ho¹t ®éng cña m¹ng æn ®Þnh,cµi ®Æt ®¬n gi¶n, gi¸ c¶ ph¶i ch¨ng lµ nh÷ng yÕu tè ®Æc trng thÓ hiÖn sù ph¸t triÓn vît bËc cña m¹ng kh«ng d©y. Tõ nh÷ng u ®iÓm vît tréi cña m¹ng cña m¹ng nµy, ch¾c ch¾n trong tu¬ng lai gÇn m¹ng LAN kh«ng d©y sÏ ®îc ®a vµo sö dông mét c¸ch r«ng r·i t¹i c¸c c¬ quan, xÝ nghiÖp. ChÝnh v× vËy m¹ng kh«ng d©y sÏ lµ ®èi tîng chóng t«i nghiªn cøu trong thêi gian tíi.

82

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

tµi liÖu tham kh¶o
[1]. Internetworking Design Basics, Copyright Cisco Press 2003. [2]. Internetwork Design Guide, Copyright Cisco Press 2003. [3]. ISP Network Design. IBM. [4]. LAN Design Manual. BICSI. [5]. M¹ng c¨n b¶n - NXB thèng kª. [6]. M¹ng m¸y tÝnh vµ c¸c hÖ thèng më - NguyÔn Thóc H¶i [7]. M¹ng m¸y tÝnh . NguyÔn Gia HiÓu. [8]. Gi¸o tr×nh : ThiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN vµ WAN (Ch¬ng tr×nh tæng thÓ c¶i c¸ch hµnh chÝnh cña CP giai ®o¹n2001-2010). [9]. TCP/IP Network Administration. Craig Hunt, O’Reilly

83

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp & Associates . [10]. Trang web: www. Quantrimang.com.

PhÇn Phô lôc
1. Phô lôc1. 1.1. Ph¬ng ph¸p bÊm d©y nm¹ng RJ- 45. C¸p m¹ng RJ – 45 cã t¸m d©y, chia lµm bèn cÆp, mçi cÆp hai d©y xo¾n l¹i víi nhau ( nh»m chèng nhiÔu ).

So s¸nh c¸p m¹ng ( tr¸i) vµ c¸p ®iÖn tho¹i.

84

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp §Ó bÊm d©y ch¹y víi tèc ®é 10/100 Mbps, chóng ta chØ dïng 2 cÆp d©y ( mét cÆp truyÒn, mét cÆp nhËn). §èi víi m¹ng tèc ®é 100 Mbps víi chÕ ®é Full – Duplex ( truyÒn vµ nhËn ®ång thêi ), cÇn dïng tÊt c¶ 4 cÆp. V× tÊt c¶ c¸c cÆp d©y ®Òu hoµn toµn gièng nhau ( truyÒn /nhËn). TuyÖt ®èi kh«ng sö dông 1 d©y ë cÆp nµy + 1 d©y ë cÆp kh¸c ®Ó dïng cïng mét chøc n¨ng. Dïng sai nh vËy hai d©y truyÒn nhËn sÏ g©y nhiÔu lÉn nhau, m¹ng vÉn ch¹y ®îc, nhng kh«ng ®¹t ®îc tèc ®é ®Ønh 10/100 Mbps. H¬n n÷a, kinh nghiÖm cho thÊy lµm vËy sÏ bÞ l¹c tÝn hiÖu truyÒn khi ®o¹n d©y qu¸ 30 mÐt, nhng thùc tÕ, nã chØ cã thÓ truyÒn tèt trong ph¹m vi díi 85 mÐt. §é dµi ng¾n nhÊt cho phÐp lµ 0,25 mÐt v× bÒ mÆt kü thuËt, c¸c vßng xo¾n cña c¸c cÆp d©y t¹o nªn mét ®iÖn trë, khi gi¸ trÞ ®iÖn trë nµy gi¶m xuèng díi møc cho phÐp ( d©y ng¾n h¬n 0,25cm) th× c¸c m¹ch ®iÖn cña card m¹ng sÏ kh«ng ph©n biÖt ®îc tÝn hiÖu truyÒn t¶i qua d©y. BÊm d©y 10/100 Mbps, b¹n chØ cÇn 2 cÆp, 2 cÆp cßn l¹i b¹n ph¶i bá ra hoÆc s¾p ®Æt chóng theo quy c¸ch b¾m d©y m¹ng 100Mbps Full – Duplex. Trªn thùc tÕ nÕu b¹n s¾p ®Æt lo¹n x¹ 2 cÆp d nµy cã thÓ lµm cho card m¹ng bÞ ®iÕc hoÆc bÞ c©m nh hÕn, v× card m¹ng kh«ng thÓ nhËn biÕt chÝnh x¸c lµ nã cã thÓ dïng tèc ®é nßa cho lo¹i d©y nµy ( cã vµi lo¹i card xÞn còng bÞ trêng hîp nµy). HiÖn nay tÊt c¶ c¸c lo¹i card m¹ng ®Òu hç trî tèc ®é 10/100Mbps (cã lo¹i chØ hç trî 100Mbps mµ kh«ng hç trî 10Mbps – B¹n cÇn chó ý ®Ó kh«ng mua nhÇm).Mèi qua Hub hay trùc tiÕp PC PCnèi trùc tiÕp 2 m¸y PC víi100Mbps. C¸p ®Òu cã thÓ ®¹t tèc ®é nhau:

85

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

S¬ ®å bÊn c¸p th¾ng ®Ó nèi PC qua Hub.

CÆ p1 §Ç u1 §Ç u2 6 2 3 1

CÆ -

p2 – 3 6 – 1 2

p3 4 5 – 4 5

p4 7 8 – 7 8

C¸p nèi PC qua Hub

S¬ ®å bÊm c¸p chÐo nèi PC qua PC. CÆp CÆ CÆ 2

CÆ -

p1 2

§Çu 1 §Çu 2 2

1 1

– 6 – 6

p3 3 4 5 3 4 5

p4 7 8 7 8

86

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp C¸p- cÇn ch¾c ch¾n lµ c¸p CAT 5, tèt nhÊt lµ ta nªn chän c¸p Straight- Through cha cã ®Çu nèi, khi ®ã ta chØ cÇn thay ®æi thø tù cña ®Çu nèi bªn kia. Connectos (®Êu ®Çu nèi)- C¸c c¸p ®Êu chÐo cã ®Çu nèi tu©n theo chuÈn CAT 5 RJ- 45 (Registered Jack), RJ-45 t¬ng tù nh ®Çu cuèi d©y ®iÖn tho¹i (tuy nhiªn, d©y ®iÖn tho¹i chØ cã 4 d©y nhá). Ta còng cÇn kiÓm tra c¸c ®Çu cuèi mµ ta muèn ®Êu nèi cã theo chuÈn CAT5 kh«ng. Do còng cã c¸c lo¹i Jack kh¸c sö dông cho c¸c lo¹i c¸p kh¸c (vÝ dô c¸p ®ång trôc). Crimper- Dông cô bÊm Stripper- Dông cô ®Ó tuèt d©y, tÊt nhiªn ta cã thÓ sö dông dao ®Ó thay thÕ. TÊt nhiªn khi sö dông cÇn cÈn thËn ®Ó ®Çu d©y ®îc tu«t ®Ñp vµ kh«ng bÞ háng khi cho vµo gi¾c c¾m. Cutters- Ta cÇn cã mét cÆp k×m cho phÐp ta c¾t ®îc mét sè c¸p theo mét ®êng th¼ng. §©y lµ nhiÖm cô quan träng do chóng ta cÇn ®¶m b¶o c¸c d©y trong sîi c¸p cã chiÒu dµi b»ng nhau.

Thùc hiÖn l¾p ®Æt RJ-45: Nh vËy chóng ta ®· chuÈn bÞ ®îc c¸c c«ng viÖc cÇn thiÕt tríc khi lµm d©y c¸p ®Êu chÐo. §Çu tiªn, ta c¾t mét

87

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp giai ®o¹n d©y c¸p thÝch hîp víi c¸ch mµ chóng ta cÇn, tÊt nhiªn kh«ng thÓ dµi qu¸. Bíc 1: C¹o vá cña d©y c¸p mét ®o¹n kho¶ng 5cm ë mçi ®Çu cuèi c¸p, cÇn chó y khi kh«ng c¾t vµo sîi c¸p nhá bªn trong, nÕu cã ta cÇn thùc hiÖn l¹i bíc nµy.

Bíc 2: Tr¶i d©y c¸p, cÇn cÈm thËn sao cho c¸c d©y kh«ng bÞ t¸ch rêi nhau ra

Bíc 3: Mäi viÖc trá nªn kh¸ dÔ dµng, ta cÇn quyÕt ®Þnh c¸c ®Çu c¸p nµo cÇn ®îc t¹o. NÕu ta lµm tõ ®Çu th× cÇn cã hai ®Çu gi¾c. NÕu ta sö dông c¸p ®îc t¹o s½n (Straight Through) th× chØ cÇn mét ®Çu gi¾c. H×nh díi ®©y chØ cho ta biÕt thø tù c¸c d©y trong c¸p víi tõng ®Çu c¸p.

88

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

Ta t¸ch tõng sîi ®«i trong c¸p, chó ý kh«ng t¸ch ®Õn phÇn nhùa, s¾p xÕp chóng theo thø tù tõng ®Çu c¸p theo h×nh vÏ, dïng k×m c¾t d©y, yªu cÇu phÇn d©y lad 1,2 cm vµ vÕt c¾t cÇn th¼ng.

Bíc 4: §Èy c¸c ®Çu d©y vµo gi¾c theo ®óng thø tù, nh h×nh vÏ

89

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

Bíc 5: Dïng k×m bÊm ®Ó cè ®Þnh gi¾c.

KiÓm tra xem c¸p ®· ®îc t¹o thµnh c«ng cha, trªn h×nh vÏ díi ®©y cho ta hai trêng hîp c¸p tèt vµ c¸p cha ®¹t yªu cÇu (rÊt dÔ bÞ háng phÇn tiÕp xóc).

KÕt luËn: Nh vËy ta ®· t¹o thµnh c«ng c¸p ®Êu chÐo CAT 5 th«ng dông. B©y giê víi hai m¸y tÝnh ®· cã card m¹ng (cã gi¸ thµnh rÎ chØ kho¶ng 10 USD) ta cã thÓ t¹o thµnh mét

90

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp m¹ng hai m¸y tÝnh dïng c¸p ®Êu chÐo víi ®é dµi c¸p cho phÐp tíi 100m. Ngoµi ra, víi nguyªn lý nh trªn ta cã thÓ t¹o ra c¸p ®Êu chÐo cho nhiÒu chuÈn c¸p kh¸c nhau ( vÝ dô nh c¸p CAT 1, CAT 3, E1, T1…theo c¸c chuÈn gi¸c RJ 48, RS 232,…). 1.2. Ph¬ng ph¸p l¾p ®Æt Outlet cho c¸c nèt m¹ng: C¸c Outlet ®îc g¾n trªn têng c¸ch nÒn nhµ 30 cm. Trªn c¸c Outlet ta sÏ ®¸nh dÊu vÞ trÝ c¸c nèt m¹ng, backbon vµ switch ®îc ®Æt t¹i vÞ trÝ x¸c ®Þnh ®Ó dÔ qu¶n lý, söa ch÷a vµ x¸c ®Þnh h háng mét c¸ch dÔ dµng. T­êng Outle t
30 cm

2. Phô lôc 2: Híng dÉn cÊu h×nh cÊp ph¸t ®Þa chØ ®éng DHCP: 2.1. Cµi ®Æt: C¸c m¸y kh¸ch sÏ nhËn ®i¹ chØ IP mét c¸ch tù ®éng tõ dÞch vô cÊp ph¸t ®Þa chØ ®éng DHCP. DÞch vô nµy cµi ®Æt trªn m¸y chñ nh sau:

91

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

Start/ control pannel / Add or remove programs.

Hép tho¹i NetWork Services xuÊt hiÖn. §a hép s¸ng ®Õn môc Network Service vµ nhÊn nót Details ®Ó lµm xuÊt hiÖn cña sæ Network Servies.

92

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

Trong cöa sæ Network Services ®¸nh dÊu chän môc Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP) vµ nhÊn OK.

Trë l¹i hép tho¹i Network Services chän Next ®Ó tiÕp tôc.

93

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

Windows sÏ cÊu h×nh vµ cµi ®Æt c¸c thµnh phÇn cña dÞch vô DHCP. Trong qu¸ tr×nh cµi ®Æt Windows ®ßi hái ph¶i Insert ®Üa CD Windows Server 2003.

§Õn khi hép tho¹i Completing The Components Wizard, chän Finish ®Ó hoµn tÊt.

Windows

94

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp 2.2. CÊu h×nh DHCP: Tõ menu Start / Administrator tool/ DHCP.Cöa sæ DHCP xuÊt hiÖn.

Trong cöa sæ DHCP. Chän menu Action/ New Scope.

Hép tho¹i New Scope Wizard xuÊt hiÖn chän Next ®Ó tiÕp tôc.

95

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

Hép tho¹i Scope Name xuÊt hiÖn, nhËp tªn vµ chó thÝch cho Scope. Sau ®ã chän Next.

Hép tho¹i IP Address Range xuÊt hiÖn. NhËp ®Þa chØ b¾t ®Çu vµ ®Þa chØ kÕt thóc cho d·y ®Þa chØ cÊp ph¸t, ®ång thêi nhËp ®Þa chØ Sup net mask. Råi chän Next ®Ó sang bíc tiÕp theo.

96

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Hép tho¹i Add Exculusions dïng ®Ó x¸c ®Þnh d·y ®Þa chØ cÇn lo¹i bá ra khái danh s¸ch ®Þa chØ cÊp ph¸t cña bíc 5.

Trong hép tho¹i Lease Duration, cho biÕt thêi gian mµ c¸c m¸y Client cã thÓ sö dông c¸c ®Þa chØ IP nµy. MÆc ®Þnh ë ®©y lµ 8 ngµy . Chän Next ®Ó tiÕp tôc.

Hép tho¹i Configure DHCP Option xuÊt hiÖn. Ta cã thÓ chän Yes, I want to configure these option now ( NÕu thiÕt lËp thªm c¸c cÊu h×nh tïy chän kh¸c), hoÆc chän No, I will configure these options later (nÕu hoµn tÊt viÖc cÊu

97

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp h×nh cho Scope). Chän No, I will configure these options later, nhÊn Next nÕu tiÕp tôc.

Trong hép tho¹i Activate Scope hái ta cã muèn kÝch ho¹t Scope nµy kh«ng . V× Scope chØ cã thÓ cÊp ph¸t ®Þa chØ khi ®îc kÝch ho¹t. Chän Yes, I want to activate this scope now. NhÊn Next ®Ó tiÕp tôc.

Hép tho¹i Completing The New Scope Wizard th«ng b¸o viÖc thiÕt lËp cÊu h×nh cho scope ®· hoµn tÊt, nhÊn Finish ®Ó kÕt thóc.

98

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

3. Phô lôc 3. Híng dÉn cÊu h×nh chia sÎ kÕt nèi Internet vµ chia sÎ m¸y in Khi kÕt nèi Internet vµ sö dông m¹ng LAN cho c¬ quan, xÝ nghiÖp, th× tÊt c¶ c¸c m¸y tÝnh trong c¬ quan, xÝ nghiÖp ®Òu cã thÓ truy cËp Internet vµ khai th¸c sö dông d÷ liÖu cña c¸c m¸y kh¸c. Sö dông cÊu h×nh chia sÎ kÕt nèi Internet vµ chia sÏ m¸y in còng lµ mét trong nh÷ng tiÖn Ých cña m¹ng LAN. T¹i mét phßng lµm viÖc cã nhiÒu m¸y tÝnh, chØ cÇn mét m¸y in, m¸y in cã thÓ nhËn, ®äc vµ in d÷ liÖu cña c¸c m¸y trong phßng. Nh vËy sÏ gi¶m dîc chi phÝ thu mua thiÕt bÞ vµ mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ cao. • Cµi ®Æt m¸y in: §Ó cã thÓ cµi ®Æt ®îc m¸y in ta lµm theo c¸c bíc sau: B1: Start -> Printers and Faxes

99

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

Cöa sæ Printers xuÊt hiÖn. Ta chän Add a printer

Hép tho¹i Add printer Wizard xuÊt hiÖn. NhÊn Next ®Ó tiÕp tôc.

100

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Hép tho¹i Lacal or Network Printer xuÊt hiÖn, ta chän môc : Local printer attached to this computer. TÝch vµo « Automatically detect…… NhÊn Next ®Ó tiÕp tôc.

Hép tho¹i New Printer Detection xuÊt hiÖn. M¸y tù ®éng t×m.

NhÊn Next ®Ó tiÕp tôc

101

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

Hép tho¹i Select a Printer Port xuÊt hiÖn. Ta chän môc : Use the following port. NhÊn Next ®Ó tiÕp tôc.

Hép tho¹i Intall Printer Software xuÊt hiÖn. Ta chän lo¹i m¸y in cÇn cµi ®Æt. NhÉn Next ®Ó tiÕp tôc.

Hép tho¹i Use Existing Driver xuÊt hiÖn. Ta chän môc Keep existing driver (recommended) . NhÊn Next ®Ó tiÕp tôc.

102

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

Hép tho¹i Name Your Printer xuÊt hiÖn . Chän Yes. NhÊn Next ®Ó tiÕp tôc.

Hép tho¹i Printer Sharing. Chän môc: Share name råi nhËp tªn m¸y in vµo. NhÊn Next ®Ó tiÕp tôc.

103

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp Hép tho¹i Location and Comment xuÊt hiÖn. NhÊn Next ®Ó tiÕp tôc.

Hép tho¹i Print Test Page xuÊt hiÖn. M¸y hái cã in thö ®Ó kiÓm tra hay kh«ng ,ta cã thÓ chän Yes hoÆc No. NhÊn Next ®Ó tiÕp tôc.

NhÊn Finish ®Ó kÕt thóc cµi ®Æt.

104

Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ x©y dùng m¹ng LAN trong c¬ quan xÝ nghiÖp

105