Ñ

Î

Ò

Ǫ Â
ÍÃÎË

Áèäíèé ìºð öàãààí, ººäëºí äýâæèõèéí åðººëòýé.
Íóòàã îðíûõîî õºãæèë äýâøëèéí òºëºº õàìòðàí
ç¿òãýæ, ººðñäèéí îþóí óõààí, õè÷ýýë ç¿òãýëýý çîðèóëæ
ÿâàà òà á¿õíèéõýý àìàð àìãàëàíã àéëòãàÿ. ªíãºðºí îäîæ
áóé öàã õóãàöàà èõ á¿òýýí áàéãóóëàëòûí ýõëýë, èðýýä¿éä
÷èãëýñýí áîäëîãî çîðèëòûí àëòàí óóëçâàð äýýð áè òà
á¿õýíäýý õàíäàæ áàéíà. Áèäíèé ºìíº õàðèóöëàãàòàé
öàã ¿å òóëæ èðýýä áàéíà. ªºðººð õýëáýë òîìîîõîí
ñîíãîëò, õóâü çàÿàíû øèéäëèéí ºìíº áàéãààãàà èéíõ¿¿
õàðèóöëàãàòàé öàã ¿å ãýæ íýðëýæ áàéíà. Áèäíèé õàìòäàà
ñàíàà÷èëæ õýðýãæ¿¿ëñýí, ýõëýë ñóóðèéã íü òàâüñàí,
çºâ õàíäëàãà, ¿íý öýíòýé ç¿éëñ, á¿òýýë÷ ñýòãýëãýýíèé
îëîëò á¿õíýý áàÿæóóëàõ, ýöñèéí ¿ð ä¿íã ¿çýõ áîëîìæîî
áàòàëãààæóóëàõûí ÷óõëûã ýíý öàã ìº÷ áàñ ñàíóóëñààð
áàéãàà þì.
Õè÷ýýí ç¿òãýñýí äºðâºí æèëèéí õºäºëìºð,
áèäíèé õàìòûí îþóí óõààíû ¿ð øèì íóòàã îðíûõîî
òºëºº õ¿í çîíû òºëºº áàéñàí ãýäãèéã çîâëîí æàðãàëàà
õàìò ¿¿ðýëöñýí èðãýä ñîíãîã÷èä òà á¿õýí ìààíü ìýäýæ
áàéãàà. Îëîí ç¿éëèéã øèíý÷ëýõèéí òºëºº, ººð÷ëºí
óðàãøëàõûí òºëºº áèä íººö áîëîëöîîãîî äàé÷èëñàí.
Áýðõøýýë õ¿íäðýëòýé ÷ òóëãàðñàí.Ãýõäýý ýíý á¿õíèéã áèä
óðüä÷èëàí õàðæ òîîöîîëæ àæèëëàñàí.
Áèäíèé àìàðã¿é õºäºëìºð, á¿òýýí áîñãîñîí ç¿éëñ,
íººö, çàðèì óâàéã¿é õ¿ì¿¿ñèéí øîõîîðõîëûã òºð¿¿ëæ,
øóíàëûã õºäºëãºæ áàéãàà íü ìýäýýæ. Ýëäâèéí ÿâóóëãà,
õîîñîí àìëàëò, ã¿æèð ã¿òãýëãýýð ýðõ ìýäýëä õ¿ðýõ ãýñýí
õýíýýòí¿¿ä ÷ îëøèð÷.Ãýõäýý èõ àæëûí ñóóðèéã õàìòäàà
òàâüñàí, ò¿¿íèéãýý ¿ðãýëæë¿¿ëýõ ýð÷ õ¿÷èéã ñîíãîã÷ îëîí
ìààíü áèäýíä îëãîíî ãýñýí ä¿¿ðýí èòãýëòýé áàéãààãàà
ýíý äàøðàìä èëýðõèéëúå.
Òà á¿õíèé óõààëàã, ìýäðýìæòýé ñîíãîëòûã áèä
õ¿ëýýæ áàéíà.Áèäíèé ¿éë õýðýã öàãààí ìºðòýé, ººäëºí
äýâæèõèéí åðººëòýé. Òà á¿õýíäýý ñàéí ñàéõíûã õ¿ñüå.

Ýðäýíýñ Òàâàí òîëãîé ÕÊ-íèé çàõèðàë
ßé÷èëûí ÁÀÒÑÓÓÐÜ

Íóòãèéí ò¿ìýíäýý çàõèõ ¿ã
Íóòãèéí ò¿ìýí îëíûõîî àìàð àìãàëàíã àéëòãàÿ.
Òà á¿õýí òàâòàé ñàéõàí ºâºëæèæ áàéíà óó. Äîðíîãîâü
íóòãèéí õºãæèë äýâøèë, èðýýä¿éí àìüäðàë, øèíý á¿òýýí
áàéãóóëàëòûí õóâü çàÿà øèéäâýðëýãäýõ, ñàíàñíàà
áèåë¿¿ëæ ñàíàà÷èëãàà õýðýãæ¿¿ëýõ áîëîìæèéã á¿ðä¿¿ëýõ
òîìîîõîí ñîíãîëòûí ºìíº áèä òóëæ èðýýä áàéíà. Ýíý
ò¿¿õýí áîëîìæèéã àëäàõã¿éí òºëºº, òºð çàñãèéí äýìæëýã
òóñëàëöàà, õàìòûí àæèëëàãààíû íààøòàé îð÷èí á¿ðäñýí
àëòàí àãøíûã á¿òýýë÷ýýð àøèãëàæ íýãäýí íÿãòðàõ, ýâ ýåý
õè÷ýýõ öàã èðýýä áàéãààã òà á¿õýí àæèãëàí õàðæ áàéãàà
ãýäýãò èòãýæ áàéíà.
Àæèë õèéâýë äóóñòàë ãýæ Ìîíãîë÷óóä ÿðüäàã.
×óõàì ýíý èõ á¿òýýí áàéãóóëàëòûã ýõë¿¿ëñýí, öàã íàðã¿é
ç¿òãýæ íóòàã îðîíäîî ººð÷ëºëòèéí ñàëõèéã ñýâýëç¿¿ëæ
÷àäñàí ìàíàé áàãèéã äàõèí ñîíãîæ îðîí íóòãèéí ÈÒÕã á¿ðä¿¿ëýí àæèëëàæ íóòàã îðíîî õºãæëèéí ºíäºðëºãò
õ¿ðãýõ èõ ¿éë õýðãèéã õàìòðàí á¿òýýöãýýå. Äîðíîãîâü
íóòàã ìààíü îëíû àíõààðëûí òºâä áàéæ ýð÷ õ¿÷òýé,
õóðäàöòàé óðàãøëàí äýâæèõèéí ãàðààí äýýð áàéíà.
Óëèðàí îäîæ áóé îí æèë¿¿äýä õ¿í, ìàëûí òîî óðüä ºìíº
áàéãààã¿éãýýð ºñºæ, ¿éëäâýðëýë ¿éë÷èëãýýíèé õ¿ðýý
õÿçãààð ºðãºæèí òýëæ, á¿òýýí áàéãóóëàëòûí àñàð èõ
àæèë ºðíºëºº. Ýäèéí çàñãèéí õ¿÷èí ÷àäàë ÷ íýìýãäëýý.
Îäîî áèäíèé ºìíº Àæ ¿éëäâýðæñýí Äîðíîãîâü, óóë
óóðõàé äýä á¿òöèéí òóëãóóð òºâ áîëîõ èðýýä¿é ãýðýëòýí
áàéíà. Ýíý èðýýä¿éí òºëºº ýõýëñýí àæëàà ¿ðãýëæë¿¿ëýõ
äóóñãàõûí òºëºº áèä õàìòðàí àæèëëàõ øààðäëàãà
áàéíà. Îëîí ò¿ìýí òà á¿õíèéãýý òºðèéí õóóëèà äýýäëýí
øóäàðãûã ýðõýìëýí ñîíãóóëüäàà èäýâõèòýé îðîëöîõûã
óðèàëàõûí çýðýãöýý óóæóó òàéâàí óõààíòàé, àæèë õýðýã÷
òà íàðûíõàà ìýðãýí ñîíãîëòîíä ã¿íýý èòãýæ áàéíà.
Òà á¿õýíäýý àìæèëò õ¿ñúå.

Äîðíîãîâü àéìãèéí Àðä÷èëñàí íàìûí äàðãà
Ñîíãóóëèéí Åðºíõèé ìåíåæåð
Ïàíòèéí ÃÀÍÕÓßÃ

Â
ªÂ
ÇǪ

2

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

ÒÒ

ÑÑ

ÎÎ
Í
ÍÃÃÎÎËË

Õºãæèë äàëëàí äóóäñàí Äîðíîãîâü àéìãèéíõàà á¿òýýë÷ àðä èðãýääýý àæèë
¿éëñ íü õèéìîðòîé, àìüäðàë àõóé íü ºâ òýãø áàéõûí ºëçèéòýé åðººë àéëòãàÿ. Óëñ
îðíûõîî õºãæëèéí òºëºº òàë íóòãèéí øóäàðãà, äàé÷èí çàëóóñòàé áàã áîëîí õàìòðàí
àæèëëàæ áàéãàà äàà áè ñýòãýë õàíãàëóóí ÿâäàã.
Çóóí çóóíààð
äàìæñàí íóòàã îðíû õºãæëèéã ýõ îðîí÷ ñýòãýëãýýòýé,
áîëîâñðîëòîé, àæèë ¿éëñäýý ìýðãýøñýí íóòãèéí çàëóóñ àâ÷ ÿâààã ÌÓ-ûí Åðºíõèé
ñàéäûí õóâüä, Àðä÷èëñàí íàìûí äàðãûí õóâüä áàõàðõàí õýëüå. Äîðíîãîâü íóòãàà
dfbvkfjbgifgbncxkg
áîãèíî õóãàöààíä õºãæëèéí çºâ ãîëäðèë ðóó íóòãèéí çàëóóñ õºòºëæ ÷àäñàí ãýäãèéã
xcvbnkfgn;sdfg
õýíèé ÷ ºìíº í¿¿ð áàðäàì õýëíý. Íóòãàà õºãæ¿¿ëýõ õºãæëèéí õºòºëáºð, õèéõ
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
àðãà çàì ãýýä á¿õ ç¿éë òîäîðõîé áîëëîî. Îäîî ¿ðãýëæë¿¿ëæ õèéõ ë ¿ëäñýí áàéíà.
Àðä÷èëñàí íàìûí çàëóó÷óóä õèéæ ÷àääàã ãýäãýý ºíãºðñºí õóãàöààíä õàíãàëòòàé
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf
õàðóóëñàí ó÷ðààñ íóòãèéíõàà õºãæèë äýâøèëä áîëîâñðîë ìýäëýã, õºäºëìºð ç¿òãýë, ýð÷ õ¿÷, õ¿ñýë ìºðººä뺺
äàõèí çîðèóëàõààð øèéäñýí çàëóóñàà òà á¿õýí ñîíãîíî ãýäýãò ýðãýëçýõã¿é áàéíà. Çàñãèéí ãàçàð øèíý÷ëýë
õèéõýýð çîðèãëîæ îëîí àæëûã ãàðäàí õèéæ ýõýëñýí. Ýíý àæëûã îðîí íóòàãò õàìòðàí õèéõ ÷àäâàðòàé
áàã íü Àðä÷èëñàí íàìûí çàëóóñ þì ø¿¿. Àæ ¿éëäâýðæèõ èõ ¿éëñèéí òºëººõ Òàíû ñîíãîëò ìýðãýí áàéõ
áîëòóãàé.
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÅЪÍÕÈÉ ÑÀÉÄ Í.ÀËÒÀÍÕÓßÃ
Ìîíãîë îðíûõîî ç¿¿í ºìíºä õÿçãààðûã ìàíàæ ÿâàà Èõ ãîâèéí çîðèãòíû ¿ð
ñàä, Íî¸í õóòàãò Äàíçàíðàâæààãèéí àâøèã åðººë îðøñîí Äîðíîãîâèéí á¿òýýë÷
àðä èðãýäèéíõýý ò¿ìýí àìãàëàíã àéëòãàí ìýíä÷èëüå. Òà á¿õýíä óëñ îðîí õèéãýýä
íóòàã óñíûõàà õºãæèë äýâøëèéí òºëºº öàã ¿å á¿õýíä ìàíëàéëàí îðîëöîæ á¿òýýæ,
õºäºëìºðëºæ èðñýí áàÿëàã òóðøëàãà áèé. Óñ íóòãèéíõàà õºãæ뺺ð áóñäûã òýðã¿¿ëýí
“Ñî¸ë ò¿ãñýí Àëòàí ãîâü” õ¿íäýòãýë õ¿ðòýæ óëñ äàÿàðàà àëäàðøèæ áàéñàí áîë ýä¿ãýý
øèíý òºìºð çàì áàðüæ, àæ ¿éëäâýðæñýí á¿ñ íóòãèéã ãîâü íóòãèéí øóäàðãà, ýð÷ õ¿÷òýé,
õºäºëìºð÷ çàëóóñûíõàà õ¿÷ýýð öîãöëîîí á¿òýýõ ò¿¿õýí öàã ¿å äýýð èðëýý. Õºãæëèéã
ò¿ðãýòãýæ, ýð¿¿ë ñàðóóë îð÷èíä õàìòäàà ÷èíýýëýã àìüäðàõ çîðèëãîîð îðîí íóòãèéí
çàñàã çàõèðãààã óäèðäàæ ÿâàà Àðä÷èëñàí íàìûí çàëóóñ àíõëàí îëîí àæëûã ñàíàà÷èëæ
ýõë¿¿ëñýí íü òºð çàñãààñ õýðýãæ¿¿ëæ áàéãàà òîìîîõîí áîäëîãî øèéäâýðò òóñãàëàà îëñîí þì ø¿¿. ªºðººð
õýëáýë ñàíàà÷ëàã÷ íü ãîâü íóòãèéí çàëóóñ þì. Àëñûã õàðñàí, óõààëàã, õèéæ á¿òýýõ ýðì¿¿í õ¿ñýë òýì¿¿ëýëòýé,
áîëîâñðîë ìýäëýãýýð òýãøèðñýí Àðä÷èëñàí ¿çýëòýé çàëóóñò àæèë õèéõ áîëîìæ äàõèí îëãîæ ãýìýý íü àëäààã¿é,
çºâ ñîíãîëò áîëíî ãýäýãò çóóí õóâü èòãýëòýé áàéíà. Òýäýíä õèéñýí àæëûã íü ¿ðãýëæë¿¿ëýõ, ¿ð ä¿íã íü õàìòäàà
¿çýõ áîëîìæ îëãîîðîé. Ñîíãîëò òàíü çºâ áàéíà ãýäýãò èòãýë ä¿¿ðýí áàéíà.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2
ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ
ÌÎÍÃÎË
ÓËÑÛÍ ÇÀÑÃÈÉÍÕªÃÆËÈÉÍ
ÃÀÇÐÛÍ ÃÈد¯Í,ÕªÒªËÁªÐªªÑ
¯ÕÀÀ-í ÑÀÉÄ Õ.ÁÀÒÒÓËÃÀ
Íóòãèéí çîí îëîí òà á¿õíèéõýý àìàð ìýíäèéã àéëòãàí ìýíä÷èëüå. Ñ¿¿ëèéí
æèë¿¿äýä íóòàã îðîí ìààíü ýð÷èìòýé õºãæèæ áàéíà. Ñàéíøàíäûí àæ ¿éëäâýðèéí
öîãöîëáîð áàéãóóëàãäàõòàé õîëáîãäóóëàí õºãæëèéí îëîí á¿òýýí áàéãóóëàëò ºðíºæ
áàéãàà íü àéìàã îðíîî óäèðäàæ ÿâàà ìàíàé ¿éëñ íýãò íºõäèéí íºð èõ õºäºëìºð ãýäýãòýé
á¿ãä ñàíàë íèéëýõ áóéçàà. Ìèíèé áèå äýä ñàéä áàéõààñàà Äîðíîãîâü íóòãèéíõàà
õºðºí㺠îðóóëàëòûã àíõààðàí äýìæèæ, áèäíèé õàìòûí ñàíàà÷èëãà, ç¿òãýëýýð Õàìàðûí
õèéäèéí çàìûã ñàíàà÷èëæ àæëûã íü ýõë¿¿ëæ ÷àäñàíäàà áàõàðõäàã. Ñàéíøàíäûí àæ
¿éëäâýðèéí ïàðê, øèíý òºìºð çàì áàðèõ íü õýçýý ÷ áèåëýøã¿é ìºðººäºë ãýæ ÿðüæ
áàéñàí îëîí õ¿íòýé òààð÷ áàéëàà. Ãýâ÷ îäîî ýíý àæèë ìàø ýð÷èìòýé ÿâàãäàæ áàéíà.
Øèíý÷ëýëèéí Çàñãèéí ãàçðûí á¿ðýëäýõ¿¿íä îðæ, Çàì, òýýâðèéí ñàëáàðûã óäèðäàæ
ÿâàà õ¿íèé õóâüä íóòàã îðîíäîî òýýâýð àâòî çàì, òºìºð çàìûí ÷èãëýëýýð øèíý÷ëýë õèéæ, àæ ¿éëäâýðèéí
öîãöîëáîðûã á¿òýýõýä ñýòãýë îþóíàà äàé÷ëàí àæèëëàæ áàéíà. Ýíý á¿òýýí áàéãóóëàëòàä àðä÷èëëûí çàëóóñ ãàð
áèå îðîëöîí øàò øàòàíäàà õàìòðàí õýðýãæ¿¿ëýõ ó÷èðòàé.
Àðä÷èëëûíõàà çàëóóñò äàõèí èòãýë õ¿ëýýëãýæ íóòàã îðíûõîî à÷ààíû õ¿íäèéã ¿¿ð¿¿ëýõ, ¿éëäâýðæ¿¿ëýõ
áîäëîãûã õýðýãæ¿¿ëýõ õóâüñãàëûí òîõèðîî á¿ðäñýí ãýæ áîäîæ áàéíà.
Íóòãèéíõàà õºãæèë äýâøëèéí èðýýä¿éã ìýðãýí îþóíäàà òóíãààæ ÿâàà íóòãèéí çîí îëíû ìààíü õ¿ñýí
õ¿ëýýñýí á¿òýýí áàéãóóëàëò áèåëýëýý îëæ ýõ îðíûõîî õºãæèëä õóðä íýìýí ò¿¿÷ýýëýõ áîëòóãàé. Òà á¿õýí
ñàíàëàà çààâàë ºãººðýé.
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÇÀÑÃÈÉÍ ÃÀÇÐÛÍ ÃÈد¯Í, ÇÀÌ,ÒÝÝÂÐÈÉÍ ÑÀÉÄ À.ÃÀÍѯÕ

Ǫ Â
Ñ

Î

Íàìûí æàãñààëòûí 1-ðò íýð äýâøèã÷

103

ÍÃÎË

Ïàíòèéí ÃÀÍÕÓßÃ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Ïàíòèéí Ãàíõóÿã Äîðíîãîâü àéìãèéí
Çàñàã äàðãûí àëáûã äºðâºí æèë õàøèæ,
íóòàã îðíûõîî õºãæëèéí òºëºº ººðººñ
øàëòãààëàõ á¿õíèéã õèéñýí ãýäãèéã
ñîíãîã÷ îëîí ò¿ìýí áýëýýõýí ìýäýæ
áàéãàà.
Åðýýä îíîîñ õîéø ýíý îðîí íóòàãò
àæèëëàñàí àéìãèéí äàðãà íàð á¿ãä
ë ººðèéí ìºðèéí õºòºëáºð çîðèëãî
çîðèëòîî òîäîðõîéëîí õºãæëèéí òºëºº
ç¿òãýñýí íü ãàðöààã¿é.
Ãýõäýý ë Ï.Ãàíõóÿã ºðãºí äàëàéöòàé
ñýòãýæ, àñóóäëûã äýëõèé åðòºíöèéí
õºãæëèéí õóðä,á¿ñ íóòãèéí îðíóóäûí
ò¿âøèíòýé õàðüöóóëàí, òýäýíòýé õàìòðàí
àæèëëàõ, ýâñýí íºõºðëºõ, àøèãòàé ãýðýý
õýëöýë õèéõ çàìûã ñîíãîí ººðò õýðýãòýé
ñàíàà, àìæèëò á¿õíèéã ºëãºí àâ÷,
ºâºðìºö ¿ð ä¿íòýéãýýð àøèãëàí íóòàã
îðîíäîî ñóóðüøóóëàõûã õè÷ýýñýíýýðýý
îíöãîé ÿëãàð÷ õàðàãääàã.
Äîðíîãîâü àéìãèéã “Õºãæëèéí òºâ”
õýìýýí òîäîðõîéëæ á¿òýýí áàéãóóëàëò

õ¿íä àæ ¿éëäâýðèéí öîãöîëáîð áîëãîíî
ãýñýí òîì ìàñøòàáûã ýíý õ¿í áèé
áîëãîñîí, îþóí óõààíàà äàé÷ëàí àæèëëàæ
òºð çàñãèéí áîäëîãûí ò¿âøèíä õ¿ðãýñýí
ãýõýä õýòýðõèé ìàãòñàí áîëîõã¿é.
Àæ ¿éëäâýð, íèéãýì, óðëàã ñî¸ë,ãàäààä
õàðèëöàà ãýýä á¿õèé ë ñàëáàðò õ¿ð÷
àæèëëàñàí ¿ð ä¿íã àíõ äýâø¿¿ëñýí
“Øèíý Äîðíîãîâü” ìºðèéí õºòºëáºðèéí
áèåëýëòýýñ õàðæ áîëíî
Îðîí íóòàã, õ¿í àðäàä ÷èãëýñýí
õºðºí㺠îðóóëàëòûí áîäëîãûí ¿ð ä¿íä
õ¿íèé íààä çàõûí õýðýãöýý áîëñîí îðîí
ñóóöíû áàðèëãóóä ñ¿íäýðëýí áîñîæ,
Õ¿¿õäèéí îðäîí, ñóðãóóëü öýöýðëýã¿¿ä
àøèãëàëòàíä îðæ ñî¸ëûí òºâ, òåàòð,
ýìíýëãèéí öîãöîëáîð, ¸ñ çàíøëûí ºð㺺,
àõìàäóóä õºãæëèéí áýðõøýýëòýé èðãýäýä
çîðèóëñàí á¿òýýí áàéãóóëàëò, öýöýðëýãò
õ¿ðýýëýí, õºäºº õîòã¿é ¿¿ä õààëãàà
íýýñíèéã á¿ãä õàðæ ìýäýð÷ áàéãàà.
Õýíòýé ÷ äîòíî ñàéõàí ÿðèà õººðºº
ºðí¿¿ëäýã, èõýìñýã áàéäëààñ àíãèä áàñõ¿¿
øóäàðãà çàð÷ìûã ýðõýìëýäýã ýíý õ¿íòýé
óóëçñàí, ó÷èð çîâëîíãîî òîî÷ñîí, ýíãèéí
¿ãñ õýëýëöñýí õýí á¿õýí ñàéõàí ñýòãýë
ñýòãýãäýëòýé áóöäàã ãýäãèéã îëîí õ¿í
ººðèéí áèåýð àìññàí.
Àéìãèéí Çàñàã äàðãûí àëáûã àâñíààñ
õîéø ÷ºëºº çàâã¿é, öàã íàðã¿é àæèëëàæ,
áàéíãà õ¿ì¿¿ñèéí äóíä áàéæ, òýäíèéã
ñîíñîæ, àñóóäëûã øèéäýæ èðñíèéã õàìò
àæèëëàãñàä, æèðèéí èðãýä ãýð÷ëýí õýëäýã.
Ýõýëñýí

àæëàà

äóóñãàõ,

äàðààãààð íü áèåë¿¿ëýõ, õýëñýí ¿ãýíäýý
õ¿ðýõ ýðõýì çîðèëãî ýíý õ¿íä áèé.
ßïîíä áîëîâñðîë ýçýìøèæ, äèïëîìàò
àëáàíä ç¿òãýñýí îí æèë¿¿äèéí òóðøëàãà
íýð íºëºº íü îëîí õ¿íä þì ¿çýæ í¿ä
òàéëàõ áîëîìæèéã îëãîæ ýõýëñíèéã áèä
áàñ õýëýõ ¸ñòîé.
Äýëõèéí
õºãæëèéã
òîäîðõîéëîã÷
ýíý îðíû àðä ò¿ìýíòýé îéðòîí íÿãòðàõ
á¿òýýë÷ýýð
ñóðàëöàõ
õ¿ì¿¿íëýãèéí
õàðèëöàà òîãòîîõ ñóóðü äýâñãýðèéã
Ïàíòèéí Ãàíõóÿã òàâüñàí.
Äîðíîãîâèéí
õ¿¿õýä
çàëóóñ
áèçíåñèéíõýí òºðèéí àëáàí õààã÷äûã ýíý
îðîí õ¿íäýòãýí óãòàõ áîëñîí íü óðüä ºìíº
¿çýãäýýã¿é õýí ÷ õèéæ áàéãààã¿é ç¿éë.
Ñîíãîã÷ îëîí ò¿ìýíäýý õýëýõ ¿ãòýé
õèéñýí àæèëòàé Ïàíòèéí Ãàíõóÿã, ò¿¿íèé
áàãèéã èðãýä ìààíü ñîíãîæ ººðñäèéíõºº
òºëºº ç¿òã¿¿ëýõ áîëîìæèéã àëäàõã¿é
áàéõûã ýíý äàøðàìä èëýðõèéëúå.
ĺðâºí æèëèéí ºìíº íóòàã îðîí
ìààíü ÿìàðøóóõàí ä¿ð òºðõòýé áàéñàí áý,
îäîî ÿàæ ººð÷ëºãäºâ ãýäãèéã ýðãýí íýã
òóíãààæ ¿çâýë ÿàñàí þì áý.Èõ ¿éë õýðãèéí
òºëºº ç¿òãýñýí õ¿íä öàã õóãàöàà ãýäýã
ãÿëñõèéãýýä ºíãºðäºã.Ãýõäýý áîëîìæèéã
àøèãëàæ ÷àäâàë õèéæ á¿òýýå ãýñýí ÷èí
ñýòãýë ãàðãàâàë ñàíàñíàà õýðýãæ¿¿ëæ
áîëíî. Ýíý ¿ãèéã òýð õýëýõ äóðòàé.

ýðýìáý

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
2012-2016 ÎÍÄ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ ÀÉÌÃÈÉÍ ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÍÀÌÀÀÑ ÕÝÐÝÃƯ¯ËÝÕ
ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐ
ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÍÀÌ-ààñ óëñ
îðîí äàÿàð õýðýãæ¿¿ëñýí ÌÎÍÃÎË
Õ¯Í 2020 õºòºëáºðèéí õ¿ðýýíä
àéìãèéíõàà
èðãýä
ñîíãîã÷äîîñ
èð¿¿ëñýí ñàíàë õ¿ñýëò, Àðä÷èëñàí
Çàñàãëàë,
Øèíý÷ëýëèéí
çàñãèéí
ãàçðûí ¿éë àæèëëàãààíû õºòºëáºð,
Àéìãèéí
Õºãæëèéí
ìàñòåð
òºëºâëºãººíä òóëãóóðëàí
äàðààõ
áàéäëààð òîäîðõîéëæ áàéíà.
ÀÐÄ
ÈÐÃÝÄÝÝ
Ò¯ËÕ¯¯
ÄÝÌÆÑÝÍ, ÀËÑ ÈÐÝÝįÉÃÝÝ
ÕÀÐÑÀÍ ÁÎÄËÎÃÎ
õýðýãæ¿¿ëýõ
ýðõýì çîðèëãûã äýâø¿¿ëýí, ÌÎÍÃÎË
ÓËÑÛÍ ÕªÃÆËÈÉÍ ÒªÂ áîëãîí
õºãæ¿¿ëýõ àëñûí õàðààã ýðìýëçýí
îéðûí æèë¿¿äýä ÀÆ ¯ÉËÄÂÝÐÆÑÝÍ
àéìàã
áîëîõ
¿íäñýí
çîðèëòûã
¿ðãýëæë¿¿ëýí õýðýãæ¿¿ëýõýýð

ØÈÍÝ
ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2
ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ
ÕªÃÆËÈÉÍ
ÕªÒªËÁªÐ ºº àðä èðãýääýý ñàíàë
áîëãîæ áàéíà.
ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐ íü äàðààõ
12 îíöëîã áîäëîãóóäûí õ¿ðýýíä
õýðýãæèíý.
1. ÝЯ¯Ë
ÑÀÐÓÓË,
ÎÞÓÍËÀÃ
ÈÐÝÝÄ¯É Õ¿íèé õºãæëèéí öîãö
áîäëîãî
2. ÀÆÈËÑÀÃ
ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ×ÓÓÄ
Õºäºëìºðèéí íýãäñýí áîäëîãî
3. Õ¯Í Õ¯ÍÝÝ ÕÀÉÐËÀß Çîðèëòîò
õàëàìæèéí áîäëîãî
4. ÀÉÑÓÉ
ÖÀÃÈÉÍ
ÝÇÝÄ
Çàëóó÷óóäûã
äýìæèõ
òóñãàé
áîäëîãî

Ò

ÀÉÌÀà ÑÓÌÄÀÀ ¯ÉËÄÂÝÐƯ¯ËÜÅ

5. ÀÆ ¯ÉËÄÂÝÐÆÑÝÍ ÄÎÐÍÛÍ
ÃÎÂÜ ¯éëäâýð õºãæ¿¿ëýõ áîäëîãî
6. ÍÎÃÎÎÍ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ Áàéãàëü
îð÷íû öîãö áîäëîãî
7. ÍÀÐÍÛ Ò¯ÌÝÍ ÖÀÖÐÀà Äýä
á¿òýöæ¿¿ëýõ áîäëîãî
8. ÒÎÕÈËÎà ÑÓÓÖ 10000 ªðõ
á¿ðèéã îðîí ñóóöæóóëàõ áîäëîãî
9. ÈÐÃÝÄÈÉÍ ÎÐÎËÖÎÎ - ÑÀÉÍ
ÇÀÑÀà Һðèéí ¿éë÷èëãýýíèé
áîäëîãî
10. ØÈÍÝ ÕªÄªª
պ人㺺
øèíý÷ëýõ áîäëîãî
11. ÝËÃÝÌÑÝÃ ÍÓÒÀÃÒ ÒÀÂÒÀÉ
ÌÎÐÈËÎÎÐÎÉ
Àÿëàë
æóóë÷ëàëûí áîäëîãî
12. ÕªÃÆËÈÉÍ
Ò¯ÍØ
Ãàäààä
õàðèëöààíû áîäëîãî

Ǫ Â

2

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

Ò

ÍÃÎË

Íàìûí æàãñààëòûí 2-ðò íýð äýâøèã÷

Çóíäóéí ÀËÒÀÍÃÝÐÝË

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Çóíäóéí Àëòàíãýðýëèéã òàíèõã¿é
Ìîíãîë õ¿í áàðàã ¿ã¿é áîëæ äýý.Øàøèí
ñî¸ëîî ýðõýìëýí äýýäýëäýã õýí á¿õíèé
õàéð õ¿íäýòãýëèéã õ¿ëýýñýí ýíý õ¿íèé
¿éëñ á¿òýýë, èõ íî¸í õóòàãò Ðàâæààãèéí
ºâ, ýä ºëºã, áè÷èã çîõèîëûí àëòàí ñàí
õºìðºãèéã õàéðëàí õàìãààëàõ, ò¿ãýýí
äýëãýð¿¿ëýõ, áàäðààí õºã溺õ àðèóí
¿éëýýðýý îëíû áèøðýëèéã òºð¿¿ëñýíýýðýý
îíöãîéð÷ èéíõ¿¿ ò¿ìíèé õ¿ðýýëýëèéã
íýãýíò ýçýãíýæýý.
ªâºð Õàìðûí îðîí õèéä, ºëçèéò
Øàìáàë á¿òýýëèéí äàãøèí ãàçàð,õ¿ñëèéã
áèåë¿¿ëýã÷ Õàí Áàÿíç¿ðõ õàéðõàí, Òàâàí
äîõèî íýðò àÿëàë æóóë÷ëàëûí áààç,
Ðàâæàà ãýãýýíòíèé ñàí ìóçåéã õîðèîäõîí
æèëèéí äîòîð ñýðãýýí áàéãóóëæ õºëòýé
íü õºëõºæ, õºëã¿é íü ìºëõºæ õ¿ðýõ ñ¿ì
ñóâàðãà ø¿òýýí ìºðãºëèéí ãàçàð áîëãîæ
÷àäñàí íü ãàéõìààð õºäºëìºð èòãýìýýðã¿é
èõ õ¿÷èí ÷àäàë, ç¿òãýë ãýäãèéã íóðøèí
òàéëáàðëàõ þóí.

Ìîíãîë îðíû ºíöºã áóëàí á¿ðýýñ,
òýð ÷ áàéòóãàé äýëõèé åðòºíöèéí àãëàã
áóéäààñ ýíý îðîí õèéä ð¿¿ ç¿òãýõ
õ¿ì¿¿ñèéí óðñãàë òàòðàõ íü á¿¿ õýë æèë
èðýõ òóòàì óëàì îëøðîõ ÿíçòàé.
Ýíý íü Ìîíãîë ò¿ìíèé ñîð áîëñîí
ìýðãýä, ºâãºä äýýäñèéí á¿òýýæ ÷àäñàí
ãàéõàìøèãààð äàìæóóëàí ñî¸ëò õ¿í
òºðºëõòºíä óëñ àéìãàà ñóðòàë÷ëàí
òàíèóëàõ îéëãóóëàí ìýäð¿¿ëýõ ¿íýëæ
áàðøã¿é ã¿í ã¿íçãèé à÷ õîëáîãäîëòîé
¿éë õýðýã ãýæ á¿ãä òîëãîé äîõèí õ¿ëýýí
çºâøººð÷ áàéíà.
Îð÷èí öàãèéí àëáàí õýëëýãýýð àÿëàë
æóóë÷ëàëûí ãîö á¿òýýãäõ¿¿í áîëñîí ýíý
á¿òýýí áàéãóóëàëòûã òîéðñîí æèæèã
áèçíåñ ÷ èõýä õ¿÷ýý àâ÷ îëîí çóóí õ¿íèé
àìüæèðãààíä íºëººëºí îðëîãî àøãèéã
íýìýãä¿¿ëæ áàéãààã òîîí àðãà÷ëàëààð
òîîöâîë ñàíààíä áàãòàìã¿é èõ ìºíãº
ýðãýëäýí áóé íü ãàðöààã¿é.
Ýíý ìºíãºíèé öààíà ýãýë æèðèéí
õ¿ì¿¿ñèéí àìüäðàë àõóé äýýøèëñýí àæèë
îðëîãîòîé áîëñîí ýåðýã ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä
õàðàãäàõ íü îéëãîìæòîé.
Ò¿¿í÷ëýí îþóíëàã, ¸ñ ñóðòàõóóíû
ýðõýì äýýä çàð÷ìûã ìºðäëºãº áîëãîñîí,
øàøèí ñî¸ëîî õ¿íäëýí äýýäýëäýã îëîí
àðâàí äýìæèã÷èä ñ¿ñýãòýí àðäûí õàíäèâ
òóñëàìæèéã çºâ ãîëäðèëä îðóóëæ áóÿíûã
ñàõèñàí òàíãàðàãèéí õ¿÷èí äîð ýíý ç¿éëñ
õèéãäñýí ãýäãèéã òàëàðõàí òýìäýãë¿¿øòýé.

¯¿íèéã ººðèéí ñýòãýë îþóíäàà
áàéëãàí óäèðäàí çàëæ ÷àäñàí íü Çóíäóéí
Àëòàíãýðýë.
Õ¿ì¿¿íèé ãýãýýðýëä õ¿ðýõ çàìûã
íýýí òîäîñãîæ, áàñõ¿¿ àæèë îðëîãîòîé
àìüäðàõûí òºäèéä áóñ áèøðýõëèéí çàì
ìºðèéã äàãàõ ýðõýì íàíäèí èòãýë, ã¿í
ñî¸ðõîëûã õ¿íäýòãýí äýýäëýõ ¿ë ¿çýãäýõ
àòëàà ¿íýìøèë èòãýë áîëñîí ¿íýò ç¿éëñèéã
ýðã¿¿ëýí áàðèõ áóÿí íîìûí ¿éëä íü
èõýýõýí íºìºð íººëºã, íºëºº ¿ç¿¿ëñýí
à÷èéã äóðäàõã¿é áàéõûí àðãàã¿é.
Äîðíîãîâü àéìãèéí Àðä÷èëñàí
íàì ýíý óäààãèéí ñîíãóóëüä Çóíäóéí
Àëòàíãýðýëèéã äàõèí íýð äýâø¿¿ëñýí
áàéíà.
Ò¿¿íèé ìýäëýã òóðøëàãà, ò¿øèã
òóëãóóð ¿ðãýëæ õýðýãòýé áàéäàã áºãººä
àðä÷èëëûí òºëºº ñî¸ë ò¿¿õýý ñýðãýýí
áàäðààõûí òºëºº ç¿òãýñýí îí æèë¿¿äèéí
íàìòàð, á¿òýýæ áîñãîõûí ¿éëä íýãýí
¿ç¿¿ðò ñýòãýëèéã áàðüñàí ÷èã÷ øóäàðãà,
àâàõ èäýõèéí äîíãîîñ àíãèæèðñàí
ñýòãýëãýý çýðãèéã õàðãàëçàí ¿çñýí áóé çà.
Ñîíãîã÷ ò¿ìíèé ìýðãýí óõààí èòãýëèéã
äààõ ÷àäâàð ýðõýì æóðìûí íºõºð Çóíäóéí
Àëòàíãýðýëä áèé.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
õèéëãýõ áîëîìæèéã á¿ðä¿¿ëíý

É
ÍË

į

ÎÞ

Ó

Ë ÑÀÐÓ
¯¯

ÓË

ÝÐ

Ñ

Î

ÀÃ ÈÐÝ

Ý

ÍÝÃ:
ÝЯ¯Ë ÑÀÐÓÓË, ÎÞÓÍËÀÃ
ÈÐÝÝÄ¯É õ¿íèé õºãæëèéí öîãö
áîäëîãî
Îëîí óëñûí ñòàíäàðòàä íèéöñýí
ýð¿¿ë ìýíäèéí îíîøëîãîî, ýì÷èëãýý,
¿éë÷èëãýý àâàõ áîëîìæèéã èðãýí
á¿ðò îëãîõ íü ýð¿¿ë ìýíäèéí
ñàëáàðûí ¿íäñýí çîðèëò ìºí.

• Àéìàã, ñóìûí ýìíýëýã, ýð¿¿ë
ìýíäèéí
òºâ¿¿äèéã
îð÷èí
¿åèéí òîíîã òºõººðºìæ, òåõíèê
õýðýãñëýýð õàíãàíà
• Ñàéíøàíäàä 50 îðòîé òºðºõ
ýìíýëýã
øèíýýð
áàðüæ
àøèãëàëòàíä îðóóëíà
• Îíîøëîãîî, ýì÷èëãýýíèé ÷àíàðûí
õÿíàëòûí ¿íýëãýýã ¿íäýñëýí óëñûí
áîëîí õóâèéí õýâøëèéí ýð¿¿ë
ìýíäèéí áàéãóóëëàãûã òàðèôèéí
ÿëãàâàðã¿éãýýð ýð¿¿ë ìýíäèéí
äààòãàëûí ñàíãààñ ñàíõ¿¿æ¿¿ëíý

• Èðãýíèé ýð¿¿ë ìýíäèéí äààòãàëûí
øèíý÷ëýëèéã õèéíý;

• ªðõèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí äààòãàëûí
òîãòîëöîîã
á¿ðä¿¿ëæ,
ýð¿¿ë
ìýíäèéíõýý òºëºº õ¿ëýýõ ãýð
á¿ëèéí õàðèóöëàãûã äýýøë¿¿ëíý

• Àéìàãòàà îð÷èí ¿åèéí øààðäëàãà
õàíãàñàí îíîøëîãîî, ýì÷èëãýý

• Ýì÷,
ñóâèëàã÷äûí
àæëûí
à÷ààëàë, óð ÷àäâàðò ñóóðèëñàí

öàëèí, óðàìøóóëëûí òîãòîëöîîã
á¿ðä¿¿ëýõ;
• Ýð¿¿ë
ìýíäèéí
ñàëáàðûí
àæèëòíû õàðèóöëàãûí äààòãàëûí
òîãòîëöîîã áèé áîëãîíî
• Èðãýäèéã öàõèì êàðò, õóâèéí
ýð¿¿ë
ìýíäèéí
íýãäñýí
ìýäýýëëèéí
ñàíòàé
áîëãîæ,
ýð¿¿ë ìýíäèéí äààòãàëòàé èðãýí
õàðüÿàëàë õàðãàëçàõã¿éãýýð ýð¿¿ë
ìýíäèéí áàéãóóëëàãààñ òóñëàìæ,
¿éë÷èëãýý
àâàõ
áîëîìæèéã
á¿ðä¿¿ëýõ;
• Àéìãèéí
íýãäñýí
ýìíýëãèéã
Òåëåìåäèöèíû ¿íäýñíèé ñ¿ëæýýíä
õîëáîæ,
çàéí
îíîøëîãîîã
ºðãºòãºíº
• Ýìíýëãèéí ÿàðàëòàé òóñëàìæèéí
íýãäñýí ñ¿ëæýýíä õîëáîãäîæ,
ÿâóóëûí áîëîí ñýõýýí àìüäðóóëàõ

Ǫ Â
Ñ

Î

Íàìûí æàãñààëòûí 3-ðò íýð äýâøèã÷

35

ÍÃÎË

Æàìáàëãàðàâûí ÃÀËÁÀÄÐÀÕ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf
Çàëóó õ¿íèé àëäàà îíîî í¿¿ðýí äýýð
íü áè÷ýýñòýé áàéäàã ãýæ íýãýí ìýðãýí õ¿í
õýëñýí òóõàé ìýäýìõèéðýí ÿðèã÷èä áàéäàã
þì.
Ãýãýýí òóíãàëàã àëäàà èõ óõààðàë
àðâèí òóðøëàãûã àâ÷ èðæ àìüäðàëûí çàì
ìºðèéã ãýðýëò¿¿ëäýã ÷ óäàà áèé.
Ìîíãîë÷óóä áèäýíä áàéäàã íýã ñîíèí
àðàíøèí áîë çàëóó õ¿í ë áîë óäèðäàã÷
áàéæ ÷àäàõã¿é çààâàë äóòàãäàë äîãîëäîë
ãàðãàæ áàéõ ¸ñòîé þì øèã õàðæ ñîíæäîã.
Æàìáàëãàðàâûí
Ãàëáàäðàõûã
èéìýðõ¿¿ õýë àì æèæèãõýí æºòººðõºë ýíý
õýäýí æèë äàãàñàíûã íóóãààä ÿàõ âý.
Ãýòýë ò¿¿íèé ñàéí òàë, îþóíëàã
òºðõ, ÷àìáàé áîäîë ñàíàà, áîëîâñðîë,
ñýòãýëãýýíèé öàð õ¿ðýý, õ¿ñýë òýì¿¿ëëèéã
ÿàãààä àíçààðàí õàðæ, àíõààðàí ¿çýæ
áîëîõã¿é ãýæ.
Æèíãèéí öóâàà õºâºðäºãººðºº
õºâºð÷, æèíãýðèéí íîõîä õóöäàãààðàà
õóöñààð öàã õóãàöàà àëñðàí îäîõ òóñàì

ýíý çàëóó ººðèéí çîðèëãîòîé áàéæ, íóòàã
îðíîî õºãæ¿¿ëýõèéí òºëºº, èõèéã õèéæ
á¿òýýõèéí òºëºº, èðýýä¿éã íààøëóóëàõûí
òºëºº èòãýë ¿íýìøèë, çàð÷èìäàà ¿íýí÷
ç¿òãýæ ò¿ìíèéõýý òºëºº òýì¿¿ëñýýð ÿâàà.
Àíõ Ñàéíøàíä ñóìûí çàñàã äàðãààð
òîìèëîãäîæ àæëàà ýõëýõýä íü ýíý íºõºð
ÿàäàã áîë þó õèéäýã áîë ãýæ õî¸ð ò¿ìýí
õ¿í øèðòýí õàðæ áàéñàí.
Õóó÷èíä
áàðèãäñàí, íýã íàìûí
äàðàíãóéëàë ¿çýë ñóðòàëä íýâøèð÷èõñýí,
øèíý ñýðãýã ç¿éëèéã õ¿ëýýí àâàõ îéëãîí
äýìæèõ ñýòãýëèéí òàìèð áàðàãäñàí
õ¿ì¿¿ñèéã
óõààðóóëàõ
ãýãýýð¿¿ëýõ,
ñýíõð¿¿ëýõ, òýäýíä íýýëòòýé áàéõ èòãýëèéí
ãàëûã íü áàäðààõààñ àæëàà ýõýëñýí íü
í¿äýý îëñîí õýðýã áàéâ
ªíººãèéí
Ñàéíøàíäûí
õºãæèë,
õîðîìõîí õóãàöààíä ººð÷ëºãäºæ áóé
ºí㺠òºðõèéã Æàìáàëãàðàâûí Ãàëáàäðàõ
ãýäýã çàëóóõàí äàðãûí ¿éë õýðýã ç¿òãýëòýé
õîëáîí ¿çýõýýñ ººð àðãàã¿é.
Õýäõýí æèëèéí ºìíº áèä õàëòàðòàæ
îñãîðóóòñàí áàéøèí ñóóöàíä àìüäàð÷,
ýâäýð÷ õýìõýðñýí çàì òàëáàéãààð àëõàëæ,
õàðàíõóé ìóõàð ãóäàìæ õîðîîëîëîîð
àéäàñò àâòàí ã¿éëääýã áàéñàí áèø áèë ¿¿.
Óðüäûí ýíý ÿâäàë äîìîã áîëîí
¿ëäýæ äóóíä ãàðäàã ¿äøýýð ñîëîíãîðîõ
ãýðýë ãýãýýòýé, ¿¿ä õààëãàòàé, ¿éë÷èëãýý
òîõèæèëòòîé
õ¿¿õä¿¿ä
òîãëîîìûí
òàëáàéòàé õîñóóä çóãààëàõ öýöýðëýãò
õ¿ðýýëýíòýé, õºøºº äóðñãàë ñ¿íäýðëýñýí,
¿é îëîí çî÷èí ãèé÷íèéã óãòàæ ¿äñýí

áÿöõàí ÷ ãýñýí öýâýðõýí õîòäîî àæèëëàæ
àìüäàð÷ áàéíà.
¯¿íèé òºëºº òýð ç¿òãýí àæèëëàñàí ¿ð
ä¿í íü ÷ ýíý äºðâºí æèëä ãàðñàí, öààøäàà
÷ óëàì ë ºíãºæèí æàâõààæèõ íèãóóðòàé.
Æèðèéí áàãø,
õè÷ýýëèéí ýðõëýã÷,
ýðäýì øèíæèëãýýíèé àæèëòàí, äýýä
ñóðãóóëèéí ñóðãàëòûí àëáàíû äàðãûí
àæëûã øàò äàðààëàí õèéæ, ¿¿íèé çýðýãöýý
óëñ òºðä ç¿òãýæ íèéãìèéí õàðèóöëàãà
èäýâõè ñàíàà÷ëàãà ººðèé㺺 èëýðõèéëýõ,
çîðèëãîòîé àìüäðàõûí ¿ëãýð æèøýýã îëîí
çàëóóñò ¿ç¿¿ëæ ºãñºæ äýâøèæ ÿâàà ýíý
çàëóó ºä㺺 Äîðíîãîâü àéìãèéí Çàñàã
äàðãûí îðëîã÷îîð àæèëëàæ àéìãèéí
Èðãýäèéí
òºëººëºã÷äèéí
õóðëûí
òýðã¿¿ëýã÷, Àðä÷èëñàí íàìûí äýä äàðãûí
ñîíãóóëüò àæëûã íýð òºðòýé ã¿éöýòãýæ
ÿâàà îëîíä òàíèãäñàí óäèðäàõ àæèëòàí
áîëæ òºëºâøñºí áàéíà.
Îëîí òºëºâëºãºº, õèéõ îëîí àæèë
ò¿¿íèé òàðõè îþóíä áóöàëæ ÿâàà ãýäýãò
ýðãýëçýõ õýðýãã¿é.
Ãàíöõàí æèøýýã äóðäàÿ ë äàà.Áåíçèíèé
¿íèéí ñóäàëãààã ñ¿¿ëèéí òàâàí æèëýýð
ãàðãàæ õàìãèéí ºíäºð ¿íýòýé øàòàõóóí
õýðýãëýæ áàéñíûã òîãòîîí õîëáîãäîõ àðãà
õýìæýýã àâñíààð ¿íèéã 100-200 òºãðºãººð
óëñûí äóíäæààñ äîîãóóð õýìæýýíä
õ¿ðãýñýí áàéíà. Ýíý áàãà õýðýã áèø ø¿¿
ªíºº öàãèéí à÷ààíû õ¿íäèéã ¿¿ðýõ,
õàðèóöëàãà äààõ ÷àäâàðòàé çàëóóñûí íýã
áîë Æàìáàëãàðàâûí Ãàëáàäðàõ ÿàõûí
àðãàã¿é ìºí.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
òàñãóóäûí
íýìýãä¿¿ëíý

õ¿÷èí

÷àäëûã

• Íýã ñóâèëàã÷èä íîãäîõ ºâ÷òºíèé
òîîã îëîí óëñûí æèøèãò õ¿ðãýæ
ºâ÷òºíä
¿éë÷ëýõ
àñàðãàà,
ñóâèëãààíû ÷àíàð, õ¿ðòýýìæèéã
äýýøë¿¿ëíý.
• ÝÌØÓÈÑ-èéí ñàëáàð ñóðãóóëèéí
õ¿÷èí
÷àäëûã
íýìýãä¿¿ëæ
Àíàãààõûí òºãñºëòèéí äàðààõ
ñóðãàëò
çîõèîí
áàéãóóëàõ,
ìýðãýøèë
äýýøë¿¿ëýõ,
ìýðãýæëèéí
òîî
òºðëèéã
íýìýãä¿¿ëíý.
• Íàðèéí
ìýðãýøëèéí
ýì÷èéã
äîòîîä, ãàäààäàä áýëòãýõ, ºíäºð
óð ÷àäâàðòàé ýì÷ ìýðãýæèëòíèéã
óðèëãààð
àæèëëóóëàõ
àæëûã
çîõèîí áàéãóóëíà.
• Ýì÷ íàðûã ßïîí óëñàä óðò áîãèíî

õóãàöààãààð íàðèéí ìýðãýæëýýð
ñóðàëöóóëàõ òóðøëàãà ñóäëàõ
àæëûã çîõèîí áàéãóóëíà.
• Ýõ,
õ¿¿õýä,
àõìàä
íàñòàí,
õºãæëèéí áýðõøýýëòýé èðãýäýä
¿ç¿¿ëýõ
ýìíýëãèéí
òóñëàìæ,
¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð, õ¿ðòýýìæèéã
äýýøë¿¿ëíý
• Õóâèéí õýâøëèéí ýìíýëýã, îð÷èí
¿åèéí ëàáîðàòîðè áàéãóóëàõàä
äýìæëýã ¿ç¿¿ëíý
• Óëàìæëàëò
àíàãààõ
òºâèéã
ºðãºæ¿¿ëýí Ðàøààí ñóâèëàëûí
öîãöîëáîð áîëãîí õ¿÷èí ÷àäëûã
íýìýãä¿¿ëíý
• Ýð¿¿ë
ìýíäèéí
äààòãàëä
õàìðàãäñàí èðãýíèéã 2 æèëä íýã
óäàà ýð¿¿ë ìýíäèéí èæ á¿ðýí
îíîøëîãîîíä õàìðóóëíà.
• “Ýð¿¿ë ñóì, ñóðãóóëü, öýöýðëýã


Ò

ÀÉÌÀà ÑÓÌÄÀÀ ¯ÉËÄÂÝÐƯ¯ËÜÅ


õºòºëáºðèéã
áîëîâñðóóëæ
õýðýãæ¿¿ëíý.
Àíàãààõ
Óõààíû
ñóäàëãàà
øèíæèëãýýíèé àæëûã äýìæèí
õºãæ¿¿ëíý
Àéìãèéí ýìíýëãèéã îð÷èí ¿åèéí
îíîøëîãîîíû òºâòýé áîëãîíî.
Çàìûí ¯¿ä ñóìàíä 100 îðòîé
Îð÷èí ¿åèéí èæ á¿ðýí òîíîã
òºõººðºìæ á¿õèé ýìíýëýã áàðüæ
àøèãëàëòàíä îðóóëíà
ªðõèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí òºâ¿¿äèéã
øèíýýð áàéãóóëæ èðãýäýä ¿ç¿¿ëýõ
ýìíýëýãèéí ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð
õ¿ðòýýìæèéã ñàéæðóóëíà
Äýëãýðýõ, Õàòàíáóëàã, Õºâñãºë,
Ñàéõàíäóëààí
ñóìàíä
Õ¿í
ýìíýëãèéí áàðèëãûí ºðãºòãºë
õèéæ, õàëäâàðòûí òàñàã áàéãóóëíà
Õàëçàí óóë ðàøààí ñóâèëàëûí 50

Ǫ Â

4

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

Ò

Ñ

Î

ÍÃÎË

Íàìûí æàãñààëòûí 4-ðò íýð äýâøèã÷

Øèíäýãèéí ÝÐÄÝÍÝÁÀßÐ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf
Õýí õ¿íä àâóóøòàé, àìüäðàëäàà
ýðõýìëýæ ÿâäàã, çîðèëãîî áîëãîæ ÷àäñàí
ãîö ÷àíàð áàéäàã.
Ýíý ÷àíàðààðàà òýð õ¿í áóñäààñ
ÿëãàð÷ õàðàãääàã.
Øèíäýãèéí
Ýðäýíýáàÿðò
áàéäàã
ýíý ýðõýì ÷àíàðûã õýòýðõèé õºäºëìºð÷
àæèëñàã áàéäàë ãýæ òîìúåîëìîîð ñ
àíàãääàã.
Ø.Ýðäýíýáàÿð ºíãºðñºí äºðâºí æèë
Àéìãèéí èðãýäèéí òºëººëºã÷äèéí õóðàëä
ñóóæ òýðã¿¿ëýã÷ýýð àæèëëàí øèéäâýð
ãàðãàõ ò¿âøíèé ÿðèà õýëöýë õèéæ, ìàðãàæ
ìýòãýëöýæ áàéõäàà á¿òýýí áàéãóóëàã÷
õ¿íèé ¸ñîîð àñóóäàëä õàíäàæ èðñýí.
Åð ç¿ãýýð ñóóäàãã¿é, áàéíãà ë
õºäºëìºðëºæ, àæèë õèéõèéã õàìãèéí
ñàéí ñàéõàí ç¿éë, àìüäðàëûí õýìíýë,
ººäòýé ñàéí ñàéõàí ÿâàõûí ýõ óíäàðãà ãýæ
¿çäýã õ¿ì¿¿ñèéí íýã íü þì áàéíà ãýæ ýíý
çàëóóã ä¿ãíýõ áîëñîí ìèíü àëü ýðò áîëîâ÷
ºíãºðñºí æèë¿¿äýä óëàì èõýýð èòãýæ
¿íýìøñýí þì.

Õ¿¿õäýä ýýëòýé áóñäûí çîâëîí
æàðãàëûã ÷èí ñýòãýëýýñýý õóâààëöäàã,
òóñàëæ äýìæèõèéã õè÷ýýäýã çàí íü
õ¿ì¿¿íëýãèéí îëîí îëîí àðãà õýìæýýã
èâýýí òýòãýæ èðñíýýð èëýðõèéëýãääýã.
Ýíý áóÿíòàé ¿éëñèéíõýý òóõàé
óëèãëàí ÿðèàä áàéäàãã¿é, îëîí ò¿ìíýýñ
îíîî áàëë àâàõ ãýæ ìýðèéãýýä áàéäàãã¿é
íü áàñë ýð õ¿íèé ñàéõàí ÷àíàð.
Áè òýðèéã ÷ èâýýí òýòãýñýí, ¿¿íèéã ÷
èíãýæ äýìæñýí ãýýä ãîíøèãîíîîä ÿâäàã
õàðèó íýõýýä áàéäàã íºõºä àëèéã òýð ãýõ
âý.
Èðãýäèéí
òºëººëºã÷äèéí
õóðàë,
òýðã¿¿ëýã÷äèéí
õóðëûí
øèéäâýðò
Øèíäýãèéí Ýðäýíýáàÿðûí îëîí ñàíàà
òóñãàëàà îëæ, õºãæëèéí áàðèìò áè÷èãò
áàòàëãààòàé ñóóæ á¿òýýí áàéãóóëàëòûí
øèíæòýé àæèë áîëîí áèåëýëýý îëñîí íü
îéëãîìæòîé.
Åð íü èðãýäèéí òºëººëºã÷èéí õèéõ
¸ñòîé àæèë íü ýíý ø¿¿ äýý.Ãýòýë ìàíàéõàí
ìºíãº
òàðààñàí,
ãóðèë
áýëýãëýñýí
õ¿íèéã ë ñàéí õ¿íä òîîöîæ, àæèë õèéñýí
àìëàëòàà áèåë¿¿ëñýí äàéòàé ºðãºìæèëæ
áàéõ ÿíçòàé.

Ýðäýíýáàÿðûã òîõîîí òîìèëñîí íü ÇÄÒÃûí Íèéòëýã ¿éë÷èëãýýíèé ãàçðûí äàðãûí
àëáà.
Õýë àìòàé õàðèóöëàãàòàé, ºäºð
øºíèéí ýýëæã¿é ýíý àëáûã õàð áîð
àæèëä íóõëàãäàæ ã¿éöýýä ýëäñýí ñóð øèã
áîë÷èõñîí Ø.Ýðäýíýáàÿð ë àìæóóëæ
õèéæ ÷àäíà ãýæ õàðúÿàëàõ äàðãà íàð íü
îéëãîñîí áàéõ.
Àéìàã îðíû íýð õ¿íä, õ¿í àðäûí çàí
çàíøèë, ¸ñëîë õ¿íäýòãýë, íàéð íààäàì
õ¿ëýýí àâàëò, õóðàë çºâëºãººí ãýýä
íàðèéí ÷èìõë¿¿ð çîõèîí áàéãóóëëàòòàé
àæëûã àìæóóëæ ÿâäàã, õ¿íäèéã ¿¿ðäýã
õ¿ì¿¿ñèéí ò¿¿÷ýý òýðýãíèé ìîðü íü
Øèíäýãèéí Ýðäýíýáàÿð þì.
Àðä÷èëñàí íàì ò¿¿íèéã áàñ ñîíãóóëüä
ñîéæ îðîí íóòãèéí ººðºº óäèðäàõ
¸ñíû áàéãóóëëàãàä íýðèéã íü äýâø¿¿ëýí
ç¿òã¿¿ëæ áàéíà.
Àæèë õºäºëìºðèéí ¿íý öýí, ñàéí
ñàéõíûã ººðèéí áèåýð ¿ëãýðëýí îéëãóóëàõ
÷àäâàðòàé õ¿í õýðýãòýé ãýäãèéã òýä îëæ
õàðæýý.
Îëæ õàðàõààð áàðàõã¿é æèíõýíý
äóóðàéë áîë ãýæ èòãýë õ¿ëýýëãýæýý.

¯íýíèéã õýëýõýä
áóñäûí àæèë
õèéæ àìüäðàõ ýðõèéã áóëàé ìóóõàéãààð
äîðîìæèëæ áàéãàà õýðýã ø¿¿ äýý.
Õýíä ÷ àíçààðàãääàãã¿é ìºðò뺺
õ¿íä õ¿÷èð, õ¿íèé òýíõýýã áàðäàã,
à÷ààëàë èõòýé àæëûã õèé ãýæ Øèíäýãèéí

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
îðòîé áàðèëãà áàðüæ àøèãëàëòàíä
îðóóëíà.
• Õ¿¿õäèéí
ñóâèëàëûí
õîîë
òýæýýëèéí
òºâ¿¿äèéí
òîîã
íýìýãä¿¿ëíý
• “Õ¿¿õýä àñðàã÷” õºòºëáºðèéã
áîëîâñðóóëàí ìºðäºæ, çàëóó
àëáàí õààã÷äûí àæèëëàõ òààòàé
îð÷íûã á¿ðä¿¿ëýõ áîäëîãûí àðãà
õýìæýý àâ÷ õýðýãæ¿¿ëíý

òýì¿¿ëýëòýé áàéëãàæ ýõ îðíûõîî
òºäèéã¿é äýëõèéí òàâöàíä ºðñºëäºã÷
ìàíëàéëàã÷ áàéëãàíà.

Îëîí óëñûí ñòàíäàðòàä íèéöñýí,
õºðâºõ
÷àäâàðòàé
áîëîâñðîëûã
îëãîõ, ýçýìøñýí ìýäëýã, ìýðãýæèëäýý
ýçýí áàéæ, ñî¸ëòîé, áîëîâñîí çºâ
õàíäëàãàòàé, õàðèóöëàãàòàé èðãýí
áýëòãýõ íü áîëîâñðîëûí ñàëáàðûí ãîë
çîðèëò áàéõ áîëíî.

• Àéìãèéí Ìýðãýæëèéí ñóðãàëò,
¿éëäâýðëýëèéí òºâ, Òºìºð Çàìûí
ÌѯҺâèéã àæëûí áàéðòàé øóóä
õîëáîäîã òîãòîëöîîíä øèëæ¿¿ëíý

Ìîíãîë ñî¸ë, ¸ñ çàíøèë, ºâ
óëàìæëàë, èõ ñïîðò, áèåèéí òàìèðûã
õºãæ¿¿ëæ õ¿¿õýä á¿ðèéã õ¿ñýë

Ýíý
çîðèëãîîð
äàðààõ
øèíý÷ëýëèéí àðãà õýìæýýã àâ÷
õýðýãæ¿¿ëíý:
• ªíäºð
õºãæèëòýé
îðîíä
îþóòàí ñóðãàõ òóñãàé õºòºëáºð
áîëîâñðóóëæ õýðýãæ¿¿ëíý.

• Òºìºð çàìûí ÌѯҺâèéí ¿éë
àæèëëàãààã ºðãºæ¿¿ëýí ìýðãýæèë
îëãîõ òºðºë òîîã íýìýãä¿¿ëæ, äýýä
ñóðãóóëü áîëîõ ñàíàë ñàíàà÷ëàãûã
äýìæèíý.
• Åðºíõèé áîëîâñðîëûí ñóðãàëòàä

õ¿¿õýä á¿ðèéã àâüÿàñ ÷àäâàðò
íü ñóóðèëàí õºãæ¿¿ëýõ áîäëîãî
áàðèìòëàí,
øèíý
ñòàíäàðò
íýâòð¿¿ëíý.
• Ìîíãîë àõóé, óëàìæëàë, ¸ñ
çàíøèë, ò¿¿õ, ñî¸ëûí îíöëîã
øèíãýñýí “Çºâ ìîíãîë õ¿¿õýä”
õºòºëáºðèéã õýðýãæ¿¿ëíý.
• Ìîíãîë Óëñûí íýðèéã äýëõèéä
ãàðãàäàã ñî¸ë óðëàã, ñïîðòûí
ñàëáàðûã õºõ¿¿ëýí äýìæèíý
• Ñóðãóóëü,
öýöýðëýãèéí
òîîã
íýìýãä¿¿ëýõ, ºðãºòãºõ çàìààð
õ¿¿õäèéí
àÿ
òóõòàé
ñóð÷,
õ¿ì¿¿æèõ îð÷íûã á¿ðä¿¿ëíý.
• Çàìûí ¯¿ä ñóìàíä øèíýýð ÅÁûí 2,3 ð ñóðãóóëèéã, 3, 4-ð
öýöýðëýãèéã áàðüæ àøèãëàëòàíä
îðóóëíà.

Ǫ Â
Ñ

Î

Íàìûí æàãñààëòûí 5-ðò íýð äýâøèã÷

7
5

ÍÃÎË

Öýíäèéí ÍÀÐÀÍÃÝÐÝË

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

äºðâºí æèëèéí õóãàöààíä Ñàéíøàíä
ñóìûí 3-ð áàãèéí Çàñàã äàðãààð
õè÷ýýíã¿éëýí ç¿òãýæ àæèëëàñàí áàéíà.

Àðä÷èëñàí õóâüñãàëûí ¿éë õýðýãò
îðîëöîæ, àìüäðàë àõóé, íýð òºð, àëèâ
á¿õíýý çîëèîñîíä ãàðãàæ ÷èíõ¿¿ çîðèãîîð
òýìöýæ ÿâñàí öººõºí á¿ñã¿é÷¿¿äèéí
íýã íü Öýíäèéí Íàðàíãýðýë ãýäãèéã öàã
ò¿¿õ ãýð÷ëýõèéí ñàöóó õ¿ëýýí çºâøººðºõ
áîëæýý.
Õ¿ëýýí
çºâøººðºõ
ãýäýã
¿ãèéã
õýðýãëýñýíèé ó÷èð þó âý õýìýýâýë, ¿íýíèé
òºëºº òýìöñýí, øèíý íèéãìèéã öîãöëîîí
õºãæ¿¿ëýõèéí òºëºº ¿ãýý õýëñýí õ¿íèéã
íýãýí öàãò îãò õ¿ëýýí çºâøººðäºãã¿é
ýëäâýýð õàâ÷èí ãàäóóðõàæ, ýëäýâëýí
øîîëæ, øîãëîí òîõóóðõäàã áàéñàíä
îðøèíî.
Õè÷íýýí õ¿íä õýö¿¿ áàéñàí ÷, ÿëàãäàë
äîðîìæëîë, íèéãìèéí õàòóóðõàë, áóñäûí
õàâ÷ëàãûã áàéíãà àìññàí ÷ áóóæ ºãºº¿é,
õàðèí ÷ õýð ÷àäëûí õýìæýýãýýð ç¿òãýí
òýìöñýýð ºíººäðèéã õ¿ðñýí ãàéõìààð
òýâ÷ýýðèéã Öýíäèéí Íàðàíãýðýëýýñ îëæ
õàðñíû õóâüä èíãýæ áè÷èæ áàéãàà þì.
Öýíäèéí

Íàðàíãýðýë

óëèð÷

Èðãýäèéíõýý óõàìñðûã äýýøë¿¿ëýõ,
îðîëöîîã á¿õ ò¿âøèíä íýìýãä¿¿ëýõ, ýäýëæ
÷àääàãã¿é ýðõèéã íü áóöààí îëãîõ, èäýâõ
ñàíàà÷ëàãàòàé áàéëãàõ ãýýä ýõë¿¿ëæ
õýðýãæ¿¿ëýõèéã çîðüñîí îëîí àæèë ò¿¿íä
áèé.
Õ¿ì¿¿ñ áàãèéí Çàñàã äàðãûí àæëûã
õýë àìòàé õýö¿¿ áàëàé àæèë ãýæ õýëæ áàéõ
íü ÷èõíèé ¿ç¿¿ð ñýðâýãí¿¿ëäýã.
Ãýâ÷ õýí íýã íü ýíý àæëûã õèéæ ë
òààðàà, òºð çàñãèéí áîäëîãûã èðãýíäýý
õ¿ðãýõ ãýæ îéëãóóëàõ ãýæ ç¿òãýæ ë òààðàà.
Àéõòàð òîì ýðõ ìýäýëòýí áèø ÷
õ¿ì¿¿ñò õàìãèéí îéðõîí, ñîíèðõîëòîé,
íýð õ¿íäòýé àæèë ãýæ îäîî áóëààöàëäàõ
áîëæ.
Òýãýýä
÷
èðãýäèéí
õ¿íäýòãýëýýð òîìèëîãääîã àæèë.

ñîíãîëò

ßëãàâàðëàí
ãàäóóðõàæ,
ãîìäîîæ,
àëèâàà õàëàìæ òóñëàìæààñ ñàíààòàéãààð
õîöðîîäîã,àëàã÷ëàí õàðäàã
ìóóõàé
çóðøëûã õàëàí á¿ãäèéã õ¿íèé ¸ñîîð
õ¿ì¿¿íëýãèéí çàð÷ìààð äýýäëýí ¿çýõ
¸ñòîé ãýäãèéã áàðàã “õýëìýãäýæ” ÿâñàí
õ¿íèé õóâüä õàìãèéí ò¿ð¿¿íä óðüòàë
áîëãîí àæèëëàñàí ãýæ õýëæ áîëíî.

áóé

Áàãèéí àæèë áàðàãäàõã¿é.Õàìãèéí
íààä çàõ íü õîã íîõîé õî¸ðîîñ ñàëãàæ
àëü ãýæ îìîãäîíî.Çàì òàâüñàíã¿é,
ãýðýë àñààñàíã¿é ãýæ çàãíàíà.Èðãýä
èéì
ýðõòýé
ó÷ðààñ
àðãàã¿é.Òýð
á¿õíèéã ã¿éöýëä¿¿ëýõèéí òºëºº áàéãàà
á¿õíýý çîðèóëàí öàã íàðûã óìàðòàí
àæèëëàíà,ªºðººð õýëáýë èðãýäèéí çàðö,
íîõîéä áàðüäàã ìîä ë ãýñýí ¿ã.
Ýìýãòýé õ¿íèé óðàí íàðèéí óõààí,
ìóóõàí õàð÷óóëààñ èë¿¿ øóäóàðãà øóëóóí
çàí, îëîí ò¿ìíèé ñîíãîëòîîð àæèë àëáàíä
òîìèëîãäñîí õ¿íèé ¸ñîîð ýíý ýìýãòýé
÷àìã¿é ç¿òãýë ãàðãàí àæèëëàæ áàéíà.
Àéìãèéí Èðãýäèéí õóðàëä òºëººëºë
áîëîí, õ¿ì¿¿ñò
õàìãèéí îéðõîí
àæèëëàäàã, òýäíèé çîâëîí æàðãàëûã
îéëãîæ ìýäýðäýã õ¿í ¿ãýý õýëæ ¿çýë
áîäëîî èëýðõèéëáýë èë¿¿ ¿íýíä îéðõîí,
õ¿÷òýé ñîíñîãäîõ áîëîâ óó.
Òèéì ÷ ó÷ðààñ Öýíäèéí Íàðàíãýðýëèéã
ñîíãîõ íü ÷óõàë ãýæ Àðä÷èëñàí íàì ¿çñýí
áàéíà.Îëîí ò¿ìíèé ñîíãîëò áàãèéí çàñàã
äàðãà Ö.Íàðàíãýðýëèéí õàðüÿàëàãääàã
íàì õ¿÷èí ð¿¿ ÷èãëýíý ãýñýí ã¿í áàò èòãýë
áàñ áàéíà.
Òºð àðä ò¿ìíèé õîîðîíä ã¿¿ð áîëäîã,
õàìãèéí èõ à÷ààëàëòàé àæèëëàäàã áàãèéí
äàðãàà èðãýä íü ñîíãîãäîîñîé áèäíèé äóó
õîîëîéã òºðèéí ñîíîðò õ¿ðãýýñýé ãýæ
õ¿ñýæ áàéãàà íü ìýäýýæ.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
• Ñàéíøàíä ñóìàíä 500 õ¿¿õäèéí
4 öýöýðëýã áàðüæ àøèãëàëòàíä
îðóóëíà.
• Äàëàíæàðãàëàí ñóìûí Îëîí îâîî
áàãò 100 õ¿¿õäèéí ,ªðãºí ñóìàíä
75 õ¿¿õäèéí öýöýðëýãèéí áàðèëãà
áàðèíà.
• Çàìûí ¯¿ä, Õàòàíáóëàã ñóìàíä
Ñî¸ë, ñïîðòûí íýãäñýí öîãöîëáîð
áàðüæ àøèãëàëòàíä îðóóëíà.
• Äýëãýðýõ, Äàëàíæàðãàëàí ñóìàíä
Ñî¸ëûí òºâ áàðüæ àøèãëàëòàíä
îðóóëíà.
• Óëààíáàäðàõ,
ªðãºí
ñïîðò çààë áàðèíà.

ñóìàíä

• Ìàíäàõ, Õºâñãºë, Õàòàíáóëàã
ñóìàíä ÅÁÑ-èéí äîòóóð áàéðíû
áàðèëãûã áàðüæ àøèãëàëòàíä
îðóóëíà.

• Çàìûí ¯¿ä ñóìàíä õóâèéí
õýâøëèéí õºðºí㺠îðóóëàëòòàé
ÌѯÒ,
ñóðãóóëü,
öýöýðëýã,
áàéãóóëàõ ñàíàà÷ëàãûã äýìæèæ
àæèëëàíà
• Íî¸í õóòàãòûí îþóíû ºâèéã
óëàìæëàí äýëãýð¿¿ëýõ ÎÞÓÍÛ
ÕªÃÆËÈÉÍ ÒªÂ áàéãóóëíà
• Ýõ
îðîí÷
ñýòãýëãýýòýé,
àìüäðàõ
óõààíä
ñóðàëöñàí
èðãýí òºëºâø¿¿ëýõýä ÷èãëýñýí
“Ǻâ ìîíãîë õ¿¿õýä” õºòºëáºð
áîëîâñðóóëæ õýðýãæ¿¿ëíý.
• Öýöýðëýã, ñóðãóóëèéí óäèðäëàãà
áîëîí ýöýã, ýõ÷¿¿äèéí õàìòûí
àæèëëàãààã õºãæ¿¿ëæ, õàìòðàí
àæèëëàõ
ä¿ðýì,
àðãà
ç¿éí
çºâëºìæòýé áîëãîíî
• Ñóìäàä
ãýð
öýöýðëýãèéã
áàéãóóëàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëæ

ñóðãóóëèéí ºìíºõ áîëîâñðîëûí
õàìðàõ ñóðãàëòûã íýìýãä¿¿ëíý.
• “¯äèéí
öàé”
÷àíàðæóóëíà

Ò

ÀÉÌÀà ÑÓÌÄÀÀ ¯ÉËÄÂÝÐƯ¯ËÜÅ

õºòºëáºðèéã

• ÄÎÐÍÎÃÎÂÈÉÍ
Õ¯¯Õį¯Ä
ßÏÎÍ-ä 1000 ñóðàã÷ õºòºëáºðèéí
õ¿ðýýíä
ñóðàã÷ ñîëèëöîîíû
àæëûã ¿ðãýëæë¿¿ëýí ßïîí óëñûí
èõ äýýä ñóðãóóëüä ñóðàëöóóëàõ
àðãà õýìæýýã çîõèîí áàéãóóëíà.
• Ìýäýýëëèéí
òåõíîëîãèéã
ñóðãàëòûí
îð÷èíä
ºðãºíººð
àøèãëàæ, ñóðàõ áè÷èã, âèäåî
õè÷ýýë, òàíèí ìýäýõ¿éí öàõèì
õóóäàñ íýýæ á¿õ Ñóðãóóëèóäàä
ÖÀÕÈÌ
ÑÓÐÃÓÓËÜ
òºñëèéã
õýðýãæ¿¿ëíý.
• Áîëîâñðîëûí
áàéãóóëëàãûí
ìåíåæìåíòèéí
ìýäýýëëèéí
ñèñòåìèéã áàéãóóëæ, ò¿¿í äýýð

Ǫ Â

6

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

Ò

Ñ

Î

ÍÃÎË

Íàìûí æàãñààëòûí 6-ðò íýð äýâøèã÷

Þðàãèéí ̪ÍÕÁÀÀÒÀÐ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Çàëóóñ øèíý èðýýä¿éã óðèí äóóäàæ,
ýðäýì áîëîâñðîë, èõ á¿òýýí áàéãóóëàëòûí
òóõàé ÿðèà õººðºº ºðí¿¿ëæ, øèíý ìÿíãàíû
õóðä, ýð÷ õ¿÷èéã ººðòºº øèíãýýõèéí
òºëºº ç¿òãýõ áîëæýý.
×óõàì þóíû òºëºº àìüäàð÷ ç¿òãýõ
âý, ÿìàð ñîíãîìîë ¿çýë áîäîë õ¿ñýë
òýì¿¿ëëèéí äî𠺺ðèéí áàéð ñóóðèà ýçëýõ
âý ãýæ ýðãýö¿¿ëäýã, ìýäýýëëèéí ýðèí
çóóíû õºã õýìíýëèéã ìýäðýõèéí ÷óõëûã
îéëãîäîã ñàéí ñàéõàí ÷àíàð íü í¿äíýý òîä
õàðàãääàã áîëñîí áàéíà.
Þðàãèéí ̺íõáààòðûí ººðèé㺺
èëýðõèéëæ áàéãàà áàéäàë, õàíäëàãà
åðòºíöèéã ¿çýõ ¿çýë íü èéíõ¿¿ áàãà
áàãààð òºëºâøñººð ¿çýë óõàìñðûí ñóóðü
äýâñãýð íü çºâ òàâèãäàæ ýõýëæýý ãýñýí
ñýòãýãäýëèéã òºð¿¿ëñýýð áàéäàã þì.
Äîðíîãîâü íóòãèéí óíàãàí õ¿¿
Ñàéõàíäóëààí ñóìûí õàðúÿàò, îëíîî
õóóëü÷
õýìýýí
àëäàðøñàí
Öýöýí

Ñàíäàãèéí 6 äàõü ¿åèéí ýíý çàëóó
àéìãèéíõàà
Àðä÷èëñàí
çàëóó÷óóäûí
õîëáîîã òýðã¿¿ëýí àæèëëàõûí çýðýãöýý
íèéãìèéí ñàéí ñàéõíû òºëºº, çàëóó÷óóäàä
÷èãëýñýí îëîí àæëûã ãàðäàí çîõèîí
áàéãóóëæ, ò¿¿íèéõýý òºëºº ÷àìã¿é
õºäºëìºðëºæ, ñààä áýðõøýýëèéã äàâàí
òóóëæ èðñýí, õàòóóæèæ óõààæèæ ÿâàà
íýãýí ãýæ õýëýõýä õèé õîîñîí ìàãòàæ
ìàíäóóëæ áóé õýðýã áèø.
Øàò øàòíû ñóðãóóëèéã ä¿¿ðãýæ ýäèéí
çàñàã÷, ñòàòèñòèê÷, òºðèéí óäèðäëàãûí
ìåíåæåð, øèíæëýõ óõààíû ìàãèñòðûí
çýðýã õàìãààëààä àìææýý.ªºðººð õýëáýë
îðîí íóòãèéí, áýëòãýãäñýí áîëîâñîí
õ¿÷èí áîëæ ÷àäæýý.
Þðàãèéí ̺íõáààòàð
íóòàã
îðíûõîî õºãæëèéí èðýýä¿éã ýäèéí çàñàã÷,
ñòàòèñòèê÷ õ¿íèé í¿äýýð õàðæ õàìãèéí
áàãà ºðòºãòýé,àéìàã õîò áîëãîõûí òóëä
þó õèéõ ¸ñòîé âý, ¿¿íèé òóëä ÿìàð
¿íäýñëýë ñóäàëãààíä òóëãóóðëàí àæèëëàõ
âý õýìýýí òºëºâëºëò íü þó áàéõ âý ãýõ÷ëýí
ìàðãàëäàõ ìýòãýëöýýí ºðí¿¿ëýõ äóðòàéãàà
ÿðüæ áàéñàí.
Èéìýðõ¿¿ ñàíàà áîäîë, òýì¿¿ëýë äóíä
çàëóó õ¿íèé ç¿ðõ òàðõè öýíýãëýãäýæ, õ¿í
àðäûí òóñûí òóëä, íèéãýì îëíîî ãýñýí
ñýòãýëèéí äàëü æèã¿¿ð áºõæèæ, õ¿÷èò
äàëàâ÷àà äýâýí äýâýõ ýðìýã á¿ðãýäèéí öîã
õèéìîðèéã óðèí çàëäàã áèç ýý.
Çàëóó÷óóäûã ñîíãîíî, òýäýíä èòãýë
¿ç¿¿ëíý ,çàëóó÷óóäûã äýìæèõ áîäëîãî
áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëíý ãýñýí ìºðèéí
õºòºëáºðèéí çààëò, ¿ã ¿ñýã á¿õýíä
Þðàãèéí ̺íõáààòàðûí ¿çýë ñýòãýëãýý

øèíãýñýí.
¯¿íèéã àæèë õýðýã áîëãîõûí òºëºº
ç¿òãýõýä òýð áýëýí áîëñîí ãýäãýý
èëýðõèéëýí îðîí íóòãèéí ººðºº óäèðäàõ
¸ñíû áàéãóóëëàãàä ñîíãîãäîõ õ¿ñýëòýý
ãàðãàñàíûã õàðüÿàëàõ íàì íü äýìæèæè
íýðèéã íü äýâø¿¿ëæýý.
Çàëóóñûí ¿ã, ñàíàà, á¿õýí õîëûí
áîäëîãî, îéðûí õºòºëáºð òºëºâëºãºº,
õèéõ àæèëä õ¿÷ õóðä
íýìíý õýìýýí
Àðä÷èëñàí íàìûí óäèðäëàãà íýãýí äóóãààð
äýìæñýí áàéíà.
Ýð÷èìëýã, îþóíû òýíõýý, ýðìýëçëýë,
çàí ñóðòõóóíû òºëºâøè뺺𺺠áóñäààñ
ÿëãàðàí õàðàãääàã, íàéäâàðòàé çàëóó
õ¿íèéã äýìæèõ íü ñîíãîã÷ áèäíèé ¿¿ðýã ÷
áàñ ìºí.
Þðàãèéí
̺íõáààòàð
øèíý
¿åèéíõíèé òºëººëºë áîëæ áóñäûí òºëºº
ãàë øèã ä¿ðýëçýí øàòúÿ ãýæ áàéõàä, õèéæ
á¿òýýå ãýñýí îðãèëóóí äîãäëîë, õ¿ñýë
ìºðººä뺺 èëýðõèéëýí áàéõàä äýìæèõýýñ
ººð àðãà õýíä áàéõ áèëýý.
Áè ñïîðò, óðàí çîõèîë ñîíèðõäîã ,
íèéãýì õàìò îëíû òºëºº á¿õíýý äàé÷ëàí
àæèëëàõûã õè÷ýýäýã õýìýýí òýðýýð
ºã¿¿ëíý áèëýý.
Íèéãýì, õàìò îëîí ãýñýí ¿ã ¿ãñèéí
ñàíãààñ õàñàãäààã¿é ÷ æèíõýíý ¸ñîîð
äýýäëýí ýðõýìëýäýã íü õîâîðõîí áîëñîí
ãýñýí îéëãîëòûí ýñðýã ÿðüæ õýëæ áàéãàà
ýíý çàëóóãèéí òºëºº íýðèéã íü äýâø¿¿ëñýí
íàìûíõ íü òºëºº ñàíàëàà ºãºõ ë ¿ëäëýý.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
òóëãóóðëàí áàãøëàõ áîëîâñîí
õ¿÷èí
ìýðãýæëýýðýý
íýãäýæ,
õàðèëöàí ìýäýýëýë, òóðøëàãà
ñîëèëöäîã,
ººðñäèé㺺
õºãæ¿¿ëäýã ìýäýýëëèéí öàõèì
ñ¿ëæýý áàéãóóëíà.
• Óð ÷àäâàð, á¿òýýìæ, ã¿éöýòãýë äýýð
ñóóðèëñàí öàëèí, óðàìøóóëëûí
òîãòîëöîîã íýâòð¿¿ëýõ çàìààð
áàãøèéí àæëûã øóäàðãààð ¿íýëæ,
ìýðãýæëèéí íýð õ¿íä, ¿íýëýìæèéã
ºñãºí, öàëèíãààðàà õàíãàëóóí
àìüäðàõ, îðîí ñóóö õóäàëäàí àâàõ
áîëîìæèéã á¿ðä¿¿ëñýí “Áàãø”
õºòºëáºðèéã õýðýãæ¿¿ëíý
• Ñàéí Áàãø áýëòãýõ çîðèëãîîð
ÌÓÁÈÑóðãóóëüòàé
õàìòðàí
àæèëëàäàã ãàäààäûí
èõ äýýä
ñóðãóóëèóäàä àéìãèéí çàõèàëãààð
áàãø íàðàà ñóðãàõ, ìýðãýæèë

äýýøë¿¿ëýõ, ñàéí ñóðàëöàãñäàä
ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ ñàíãààñ
äýìæëýã ¿ç¿¿ëíý.

õýðýãöýýòýé
áîëîâñîí
õ¿÷èí
áýëòãýäýã ñóðãàëòûí ñèñòåìä
øèëæ¿¿ëíý

• Ìýðãýæëèéí
áîëîâñðîë,
ñóðãàëòûí
áàéãóóëëàãûí
¿éë
àæèëëàãààã õºäºëìºðèéí çàõ
çýýëèéí ýðýëò, íèéë¿¿ëýëòòýé
óÿëäóóëæ,
ýëñýã÷äèéã
àæèë
îëãîã÷èéí ãýðýý, çàõèàëãà äýýð
òóëãóóðëàí ýëñ¿¿ëæ, òºãñºã÷äèéã
àæëûí áàéðààð 100 õóâü õàíãàõ
íºõöëèéã á¿ðä¿¿ëíý.

• Èíæåíåð, òåõíîëîãèéí ÷èãëýëýýð
ìýðãýæèëòýí áýëòãýõ Äîðíîãîâü
Èõ ñóðãóóëü áàéãóóëíà.

• Ìýðãýæëèéí
ñóðãàëò,
¿éëäâýðëýëèéí òºâä ñóðàëöàæ
áàéãàà
ñóðàã÷äûí
ñóðãàëòûí
òýòãýëãèéã
áóóðóóëàõã¿éãýýð
ñóðàëöàõ ñîíèðõëûã äýìæèæ
àæèëëàõ;
• Ñóðãàëò, ñóäàëãàà, ¿éëäâýðëýë
õîñîëñîí,
çàõ
çýýëä
ýðýëò

• Õºãæëèéí áýðõøýýëòýé ñóðàã÷äûã
ñóðãàõ àíãè, ñóðãàëòûí òºâèéã
áèé áîëãîõ, ñóðàëöàõ áîëîìæèéã
äýýøë¿¿ëíý
• Àéìãèéíõàà íýðèéã óëñ, äýëõèéí
õýìæýýíä ãàðãàñàí òàìèð÷äûí
àìüäðàëûí
áàòàëãààã
õàíãàõ
áîäëîãûã
õýðýãæ¿¿ëñíýýð
èõ
ñïîðòîîð
õè÷ýýëëýõ
õ¿¿õýä,
çàëóó÷óóäûí òîîã íýìýãä¿¿ëíý
• Îð÷èí ¿åèéí øààðäëàãà õàíãàñàí
Íîìûí ñàí, Àéìãèéí òºâ ìóçåéí
öîãöîëáîð áàðèëãà
øèíýýð
áàéãóóëíà.

Ñ

Î

Íàìûí æàãñààëòûí 7-ðò íýð äýâøèã÷

79

ÍÃÎË

Øàðàâäîðæèéí Î×ÈÐѯÕ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Øàðàâäîðæèéí Î÷èðñ¿õ õ¿íèé èõ
ýì÷ ìýðãýæèëòýé.Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàëáàðò
õîðü ãàðóé æèë àæèëëàñàí.
Òýãýõäýý á¿ð Äîðíîãîâü àéìãèéí
àëñëàãäñàí ñóìäàä àæèëëàæ õàëóóíä íü
õàëæ õ¿éòýíä õºð÷ ¿çæýý.
Äîðíîãîâü àéìãèéí Óëààíáàäðàõ
Àëòàíøèðýý, Äàëàíæàðãàëàí,Õàòàíáóëàã
ñóìûíõàí ýíý õ¿íèéã àíäàõã¿é ñàéí
òàíèíà.
Ñóìûí ýì÷ ãýäýã õ¿íèé çîâëîí æàðãàë
õî¸ðò õàìãèéí îéðõîí äýðãýä íü ó÷ðààñ
íýã ë ìýäýõýä àõàí ä¿¿ñ èæèé àõàé
áîëöãîîñîí áàéäàã.
Þóòàé ÷ çàõûí àéëä îðîîä á¿ëýýðñýí
õ¿¿õäèéã íü ÷àãíàæ ýäãýýõ, õóó÷ íü
õºäºëñºí õºãøèä ºâãºäòýé àÿãà öàéã
íü óóæ ñóóãààä èëààðøóóë÷èõ ÷àäàëòàé
áîë÷èõñîí òéèì èä øèäòýé õ¿íèé íýã ãýæ
îëîí ò¿ìýí ÿðüäàã þì áèëýý.
Àìü àìüäðàëûã íü àâ÷ ÿâäàã ñóìûí ýì÷
õ¿í îëîí æèë àæèëëàæ òóðøëàãà ñóóãààä,

õ¿í çîíä òàíèãäàæ èòãýãäýýä èðýõëýýð
èéìýðõ¿¿ “øèäòýí” ìýò áîë÷èõäîã ÿâäàë
áèøã¿é áàéäãèéí íýãýí æèøýý íü èõ ýì÷
Øàðàâäîðæèéí Î÷èðñ¿õ þì.
¯íýõýýð ÿðøèãëàñàí ºâäñºí õºãø÷¿¿ë
ñóìûí ýì÷èéíõýý öàðàéã õàðæ äóóã íü
ñîíñîîä ýäãýð÷èõäýã ÿâäàë ìàíàé õºäºº
íóòãèéíõàíä áàéäàã ø¿¿ äýý.Ýíý áîë
ñýòãýëèéí èõ ýð÷èì õ¿÷èéã ìýäýðñýí,
èòãýëèéí èõ ãýðýë ãýãýýã ººðòºº øèíãýýæ
÷àäñàíû èëýðõèéëýë þì.
Õàðèí áèçíåñìåí Øàðàâäîðæèéí
Î÷èðñ¿õ ãýäýã õýí áý ãýõëýýð íºãºº ë
à÷òàé ýì÷èéí í¿¿ð öàðàé õàðàãäàíà.
Çàõèðàë áèçíåñìýí ãýõýýñýý èë¿¿
ò¿¿íèéã Î÷èðñ¿õ ýì÷ ãýæ äóóäñàí
õýâýýðýý áàéäàã íü ÿàõûí àðãàã¿é ñîíèí.
Õ¿íèé íýð õ¿íä, îëæ ýçýìøñýí
ìýðãýæèë, ãýäýã èéì àóãàà ç¿éë áàéäàã
àæ.Ãýõäýý ìýðãýæèëäýý ýçýí áîëñîí õ¿íä
ë ýíý õ¿íäýòãýë äýíä¿¿ ñàéõàí çîõèäîã þì.
Øàðàâäîðæèéí Î÷èðñ¿õèéí ýðõýëäýã
áèçíåñ, õàðüÿàëäàã êîìïàíèéí íýð íü
Äîðíîãîâüäîî áàñ ë áðåíä áîëæ ÷àäæýý.
Íèéãìèéí õàðèóöëàãûã äýýäýëñýí,
õýðýãëýã÷äèéíõýý
òºëºº
àæèëëàäàã
Èõ óóëûí ãîâü êîìïàíèèéí àâñàí
øàãíàë,ñàíàà÷èëñàí
àæèë,
áóñäààñ
õ¿ëýýñýí õ¿íäýòãýëèéã äóðäààä áàéâàë öàã
öààñ õ¿ðýëöýõã¿é.
Óëñ îðîí íóòãèéí òºñºâèéã á¿ðä¿¿ëýõ,

àæëûí áàéð áèé áîëãîõ, óðëàã ñî¸ëûí
òîìîîõîí àðãà õýìæýýã èâýýí òýòãýõ, îðîí
íóòãèéí çàñàã çàõèðãààíû ñàíàà÷èëñàí
àæëûã äýìæèõýä îðóóëñàí õóâü íýìýð
áàãàã¿é ãýäãèéí èëýðõèéëýë íü øàò øàòíû
áàéãóóëëàãóóäûí øàãíàë õ¿íäýòãýë ãýæ
îéëãîæ áîëíî.
Íèéãìèéí èäýâõè, óðëàã ñïîðòûí
àâüÿàñ, ìýäðýìæ íü Øàðàâäîðæèéí
Î÷èðñ¿õèéã óëàì ýð÷ õ¿÷òýé çàëóó ñýòãýë
ñýòãýëãýýòýé õàðàãäóóëäàã.
¯å ¿å øàòàõóóíû ¿íèéã áóóðóóëäàã,
ÿäàð÷ ç¿äýðñýí õ¿ì¿¿ñò ºãëºã áóÿí
ò¿ãýýäýã, óðàí á¿òýýë÷ õ¿ì¿¿ñèéã äýìæèæ
“ñþðïðèç” áàðüäàã õîááèòîé.
¯¿íèéã ººðèéíõ íü çàí òºðõ, ñýòãýëèéí
õºäºë㺺íòýé
õîëáîí
òàéëáàðëàäàã
íýãýí áàéäàã ÷ êîìïàíèéí íèéãìèéí
õàðèóöëàãûí òóõàé îéëãîëò, ò¿¿íèéã
óõàìñàðëàñàí õ¿íèé ýëäâèéí ðåêëàì
÷èìýãëýëã¿é ¿éë àæèëëàãàà ãýæ òóíãààí
¿íýëæ áîëíî.
Äîðíîãîâü
àéìãèéí
Àðä÷èëñàí
íàìûí àõìàä ãèø¿¿äèéí íýã øèíý ¿åèéí
áèçíåñìåí íýðòýé ýì÷ Øàðàâäîðæèéí
Î÷èðñ¿õ îðîí íóòãèéí õóðëûí ñóóäàë
ñýíòèéä ñóóæ óõààëàã, õîøèí ìýäðýìæòýé
¿ã ÿðèàãààðàà øèéäâýð ãàðãàõ ò¿âøèíä
íºëººëæ ÷àäâàë, áèäíèé õ¿ñýí õ¿ëýýñýí
èðýýä¿é, õºãæëèéí õóðäàñãóóðò èõýýõýí
íýìýð õàíäèâ áîëíî ãýñýí ñýòãýãäýë îëîí
õ¿íä òºðæ áàéãàà áèç ýý.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ

• Ñóì á¿ðò ñïîðòûí ìýðãýæëèéí
õîëáîîä,
êëóáóóäûí
¿éë
àæèëëàãààã áîäëîãîîð äýìæèæ,
ñóäàëãàà, øèíæèëãýýíèé ¿íäñýí
äýýð áèåèéí òàìèð, ñïîðòûã
õºãæ¿¿ëíý

• Ñóìäûã íîìûí ñàíã øèíý÷ëýí
ºðãºæ¿¿ëýõ, çàðèì ñóìäàä øèíýýð
íîìûí ñàí áàðèíà.

• 1000
á¿æèã÷èí
õ¿¿õäèéí
Á¯ÆÃÈÉÍ
×ÓÓËÃÀÍ
àðãà
õýìæýýã çîõèîí áàéãóóëíà.

ÈËÑÀ
Ã
ÀÆ

ÄÎ

• Ñóðãóóëèéí ºìíºõ áîëîâñðîëä
çîðèóëàí
õ¿¿õýä
àñðàí
õ¿ì¿¿æ¿¿ëýõ òºâ, ºäºð ºíæ¿¿ëýõ
á¿ëýã áàéãóóëàõ, ýíý ÷èãëýëèéí
ñàíàë ñàíàà÷ëàãûã äýìæèíý.

• Õ¿¿õäèéí
îðäîíã
ò¿øèãëýí
Õ¯¯ÕÄÈÉÍ
ÎÞÓÍÛ
ÕªÃÆËÈÉÍ ÒªÂ áàéãóóëíà

ÐÍ

ÓÄ

• Ò¿¿õ, ïàëåîíòîëîãè, àðõåîëîãèéí
îëäâîðûã îíöãîéëîí õàäãàëæ
õàìãààëàõ ñýðãýýí çàñâàðëàõ,
ñóðòàë÷ëàí ò¿ãýýõ àðãà õýìæýý
çîõèîí áàéãóóëíà

ÎÃÎÂÜ×

Ó

ÕΨÐ:
ÀÆÈËÑÀà ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ×ÓÓÄ
Õºäºëìºðèéí íýãäñýí áîäëîãî
Õºäºëìºðèéí íàñíû èðãýäèéã
àæëûí áàéðààð õàíãàõ, òýäíèé öàëèí

õºëñ íü àìüäðàë àõóéä íü õ¿ðýëöäýã
áîëãîõ, Áýëýí÷ëýõ ñýòãýëãýýã àðèëãàæ
õºäºëìºðººðºº
àìüäðàõ
àðãà
óõààíä ñóðãàõ, áîëîìæ íºõöëèéã íü
á¿ðä¿¿ëýõ íü õºäºëìºðèéí áîäëîãûí
ãîë çîðèëò áîëíî.
Òºð, õóâèéí õýâøëèéí ò¿íøëýëèéã
øèíý øàòàíä ãàðãàæ, áèçíåñò ýýëòýé
îð÷íûã á¿ðä¿¿ëýõ íü òýðã¿¿ëýõ
çîðèëòûí íýã áàéíà.
- çýýëèéí õ¿¿ã áóóðóóëæ
îðîíòîé òîîíä îðóóëíà

Ò

Ǫ Â

ÀÉÌÀà ÑÓÌÄÀÀ ¯ÉËÄÂÝÐƯ¯ËÜÅ

íýã

- àæëûí áàéð øèíýýð áèé áîëãîõ
õºòºëáºð õýðýãæ¿¿ëíý
• Öàëèí,
òýòãýâðèéí
õýìæýýã
èíôëÿöèéí ò¿âøèí, õºäºëìºðèéí
á¿òýýìæòýé
óÿëäóóëàí
íýìýãä¿¿ëíý

Ǫ Â

8

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

Ò

Ñ

Î

ÍÃÎË

Íàìûí æàãñààëòûí 8-ðò íýð äýâøèã÷

Ýíõòàéâàíû ÆÀÂÕÀÀ

õ¿íäòýé òîì ñóðãóóëü.

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Àðä÷èëñàí íàìûí æèðèéí ãèø¿¿äèéí
äîòîð ýçëýõ çàëóó÷óóäûí òîî, íàìûí
äîòîîä ¿éë àæèëëàãààíä îðîëöîõ îðîëöîî
èõýýõýí èäýâõèæñýí òóõàé çàðèìäàà
áàðèìòààð äýëãýí ¿ç¿¿ëæ áàéãàà íü
õàðàãääàã.
Õýäýí çóó ìÿíãààð íü ýëñ¿¿ëæ íàìûí
ýãíýýã ºðãºòãºëºº õýìýí ñ¿ðæèãíýí
ãàéõóóëäàãã¿é ÷ áîëîâñðîë ìýäëýãòýé ¸ñ
ñóðòõóóíòàé õ¿ì¿¿ñ ýíý íàìûã ñîíãîëòîî
áîëãîæ ò¿¿íèéõýý ìºí ÷àíàðûã îéëãîæ
àæèë õýðýãò íü òóñ áîëæ ¿çýë áîäëîî
íýãòãýæ áàéãààã áóðóóòãàõ, ýñâýë ñàéðõàõ
õýðýãã¿é þì.

Ýíäõèéí óäèðäëàãà, ýðäýìòýí áàãø
íàð,îþóòàí ñóðàã÷èä ñóðëàãà õºäºëìºð,
óðëàã ñïîðòûí àìæèëòààðàà áóñäààñ
îíöãîéðîí ÿëãàð÷ èðñýí, óëàìæëàëàà
ñàõèæ, õºãæ¿¿ëæ øèíý÷èëæ ÷àääàã,
ýìíýëãèéí îëîí ìÿíãàí áîëîâñîí õ¿÷èí
áýëòãýæ õàãàñ çóóí æèëèéíõýý í¿¿ðèéã
¿çñýí ò¿¿õ íàìòàðòàé.
Ýíý õàìò îëíû äóíä òºëºâøèõèéí
çýðýãöýý àðä÷èëëûí ¿éë õýðýãò ç¿òãýæ
ñýòãýëèéí äóóäëàãààðàà, ¿çýë áîäîë
ìàíëàéëàëààðàà íèéãìèéí àìüäðàëûí
õºäºëãºã÷ õ¿÷íèé óðñãàëä òàòàãäàí äóó
õîîëîéãîî ºðãºæ ÿâàà øèíý öàãèéí
çàëóóñûí íýã íü Ýíõòàéâíû Æàâõàà þì.
Àðä÷èëñàí íàì ãèø¿¿ä çàëóóñòàà èòãýë
õ¿ëýýëãýí, áîäëîãûíõîî òýðã¿¿íä òýäíèé
ñàíàë ñàíàà÷èëãûã òóñãàí àæèëëàæ,
òýäýíäýý õ¿íäýòãýëòýé õàíäàæ áàéãààãèéí
íýã æèøýý íü ¿å òýíãèéí îëîí çàëóóñûã
Èðãýäèéí òºëººëºã÷äèéí õóðàëä íýð
äàâø¿¿ëñýí ÿâäàë ãýæ òàéëáàðëàæ áàéíà.

Èéì çàëóóñûí íýã íü Ýíõòàéâíû
Æàâõàà.

Øóäàðãà
ñîíãóóëü,
íýýëòòýé
ºðñºë人íèé ä¿íä Ýíõòàéâíû Æàâõààãèéí
íýð òîäðîí ãàð÷ýý.

Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Øèíæëýõ Óõààíû Èõ
ñóðãóóëèéã Íèéãìèéí ýð¿¿ë ìýíä ñóäëàà÷
ìýðãýæëýýð òºãññºíººñ õîéø Äîðíîãîâü
àéìãèéíõàà ñàëáàð ñóðãóóëüä áàãø,
Îþóòíû àëáàíû àðãà ç¿é÷ ãýñýí àëáûã
õàøèæ áàéíà.

Àéìàã îðíîî ººð÷ëºí øèíý÷èëæ
õºãæ¿¿ëýõèéí
òºëºº,
äýâø¿¿ëñýí
ìºðèéí õºòºëáºð , çîðèëãî çîðèëòîî
õýðýãæ¿¿ëýõèéí òºëºº æóðìûí íºõäèéí
õàìò ç¿òãýæ àæèëëàõàà ýíý çàëóó
èëýðõèéëñýí áàéíà.

ÝÌØÈÓÑ-èéí Äîðíîãîâü àéìàã äàõü
ñàëáàð ñóðãóóëü áîë ýðòíýýñ àëäàðòàé, íýð

Ìýäýýæèéí õýðýã ¿å òýíãèéíõýíýý
òºëººëºõèéí õýðýýð òýäýíä òîõèîëäîæ

áàéãàà îëîí îëîí òóëãàìäñàí àñóóäëóóä,
øèéäâýðëýõ, õèéõ ç¿éë¿¿äèéíõýý òàëààð
òóíãààí áîäîæ, áîäëîãî áîëîâñðóóëàõ
ò¿âøèíä ¿ã äóóãàà õ¿ðãýõ õ¿ñýë ýðìýëçýë
ä¿¿ðýí áàéãàà.
Èðýýä¿é ýíý çàëóóñûí íóðóóí äýýð
à÷ààíû õ¿íäèéã ¿¿ð¿¿ëæ, óëñ îðíû õóâü
çàÿàã àòãóóëæ ë òààðàà.
Çàëóó÷óóäàä ºã÷ áàéãàà ýíý èòãýëèéí
õàðèóã ç¿òãýëýýð õàðèóëàõ õýðýãòýéã íü
ñîíãîã÷ îëîí ò¿ìýí òýðòýý òýðã¿é øàõààä
øààðäààä ýõýëíý.
Ýíõòàéâíû Æàâõàà ýíý á¿õíèéã
äàâàí ãàð÷ õ¿íä õýðýãòýé, õ¿ì¿¿ñò òààòàé
á¿õíèéã ã¿éöýëä¿¿ëýõèéí òºëºº àæèëëàæ
ë òààðàà.
Çàëóó÷óóäàä çîðèóëñàí òóñãàé öîãö
áîäëîãî Àðä÷èëñàí íàìûí ìºðèéí
õºòºëáºðò áàéíà.
¯¿íèéã áèåë¿¿ëýõèéí òºëºº àæèë
õýðýã÷ õàíäëàãà, ñàíàà÷èëãûã ºðí¿¿ëýí
àìæèëòàíä õ¿ð÷, ýðãýýä ñîíãîã÷ îëîí
ò¿ìýíäýý í¿¿ð áàðäàì òàéëàãíàõ ¿¿ðãèéã
ýíý çàëóó ººð äýýðýý àâñàí ãýäýã íü
îéëãîìæòîé.
Õýðõýí õýëñýí çîðüñîíäîî õ¿ðýõ âý
ãýäýã íü îëîí õ¿íèé õàìòûí îþóí óõààí,
äýâøèëòýò ñýòãýëãýý, òºäèéã¿é, ÷èíõ¿¿
çîðèã ç¿ðõýýñ øàëòãààëíà. Çîðèã ç¿ðõòýé,
øèéäâýðòýé, ýðãýëò áóöàëòã¿é, óõààëàã
çàð÷èì÷ áàéäàë íü çàëóóñûã çàðèì òàëààð
÷èìäýã ãýäãèéã ¿ðãýëæ ñàíàæ ÿâóóøòàé
ãýæ òýð õýëæ áàéíà áèëýý.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
• Ò¿ëø,
øàòàõóóí,
öàõèëãààí
ýð÷èì õ¿÷ çýðýã áóñàä áàðàà,
á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íýä íºëººëäºã
ñóóðü
á¿òýýãäýõ¿¿íèé
¿íèéã
òºðººñ
çîõèöóóëäàã
áîëãîõ
áîäëîãî ÿâóóëíà

Çàñãèéí ãàçðààñ áàòàëñàí Õ¿íñíèé
àþóëã¿é áàéäàë, Ìîíãîë Óëñûã
¿éëäâýðæ¿¿ëýõ õºòºëáºð¿¿äèéí
õýðýãæèëòèéã ýð÷èìæ¿¿ëíý

• Õóâèéí
õýâøèëòýé
õàìòðàí
áèçíåñ ôîðóì òîãòìîë çîõèîí
áàéãóóëæ, òîäîðõîé àñóóäëóóäûã
øèéäâýðëýíý

• Óóë óóðõàéí ñàëáàðò õýðýãæèæ
áàéãàà òºñë¿¿äýä îðîí íóòãèéí
àæ àõóéí íýãæ¿¿ä äàâóó ýðõýýð
áàðàà, àæèë, ¿éë÷èëãýý íèéë¿¿ëýõ,
òóñëàí ã¿éöýòãýã÷ýýð àæèëëàõ ýðõ
ç¿éí îð÷íûã á¿ðä¿¿ëíý

• Õºäºëìºðèéí áàãòààìæ èõòýé
ñàëáàðóóäûã áîäëîãîîð äýìæèæ
àæëûí áàéð íýìýãä¿¿ëíý

• Òîìîîõîí îðä ãàçðóóäûã ýäèéí
çàñãèéí
ýðãýëòýä
îðóóëàõûã
ýð÷èìæ¿¿ëýõ.

• պ人, àæ àõóéí áèðæèéí òóõàé
õóóëü, Óëñûí Èõ Õóðëààñ áàòàëñàí
“Øèíý á¿òýýí áàéãóóëàëò äóíä
õóãàöààíû çîðèëòîò õºòºëáºð”,
“Òºðººñ òºìºð çàìûí òýýâðèéí
òàëààð
áàðèìòëàõ
áîäëîãî”,

• Áè÷èë óóðõàéãààð àøèãò ìàëòìàë
îëáîðëîõ æóðìûã áîëîâñðîíãóé
áîëãîæ,
õýðýãæèëòýä
òàâèõ
õÿíàëòûã ñàéæðóóëíà
• ¯éë÷èëãýýíèé
ñàëáàðûí
ìýðãýæëèéí
õîëáîîäûí
¿éë

àæèëëàãààã äýìæèæ, òóñ ñàëáàðûí
õýìæýýíä
ìºðäºõ
ñòàíäàðò,
¸ñ ç¿éí ä¿ðýì, ¿éë÷èëãýýíèé
çýðýãëýë, òàðèôûí çîõèöóóëàëòûã
áàòëàõ ýðõ îëãîíî
• Õºäºëìºð ýðõëýëò, ìýðãýæëèéí
áîëîâñðîë,
æèæèã,
äóíä
¿éëäâýðëýëèéí
óÿëäàà õîëáîîã
ñàéæðóóëàõ çîõèîí áàéãóóëàëòûí
àðãà õýìæýý àâíà
• Çàëóó÷óóä áîëîí 40-ººñ äýýø
íàñíû àæèë îëîõîä õ¿íäðýëòýé
áàéãàà èðãýäèéã àæëûí áàéðààð
õàíãàõ õ¿ðýýíä àæëûí áàéð áèé
áîëãîñîí àæ àõóéí íýãæ¿¿äýä
äýìæëýã ¿ç¿¿ëíý;
• Àæèë õàéæ áàéãàà èðãýíèéã äàõèí
ñóðãàëòàä õàìðóóëàíà;
• ͺõºðëºë, õîðøîî áàéãóóëàõûã

Ñ

Î

Íàìûí æàãñààëòûí 9-ðò íýð äýâøèã÷

9

ÍÃÎË

Ãàíòóëãûí ×ÈÍÁÀÒ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Öàã õóãàöàà íàìðûí ¿¿ë ìýò õóðäàëëàí
í¿¿æ,
àìüäðàë
ãýäýã
õîðìûí
çóóð
ººð÷ëºãäºí, ñîëèãäîæ áàéõ øèã ñàíàãäàíà.
Íèéãìèéã ººð÷ëºõ, õ¿íëýã àðä÷èëñàí ä¿ð
òºðõºíä íü îðóóëàõûí òºëºº òýìöýæ ÿâñàí
åðýýä îíû çàëóóñûí ¿ñíèé ñîð ýõíèé öàñ øèã
öàéðààä èðñýí áàéõûã õàðàõàä õ¿íèé àìüäðàë
ÿàñàí áîãèíîõîí þì áý ãýæ õàðóóñìààð
ãóíèãëàìààð.
Ãýõäýý çºâ øóäàðãà ¿éëèéí òºëºº
òýìöýæ, áóñäàä í¿ä ¿ç¿¿ðëýãäýí áàéâ÷, èòãýë
¿íýìøèëäýý õºòëºãäºí ãàë öîãòîé ÿâñàí
òýðõýí ¿åý ýðãýí áîäîõîä ãóíèãëààä áàéõ
ç¿éë ¿ã¿é ìýò.
Àðä÷èëàëûí ¿éë õýðýãò ýõíýýñ íü
îðîëöîæ õóâü íýìðýý îðóóëæ ÿâñàí
Äîðíîãîâü íóòãèéí àâòî òýýâðèéí ñàëáàðûí
íýðòýé èíæåíåð¿¿äèéí íýã Òàíãààãèéí
Ãàíòóëãûí õ¿¿ ×èíáàò Àéìãèéí èðãýäèéí
òºëººëºã÷äèéí õóðàëä íýð äýâøèí æóðìûí
íºõäèéí õàìò æàãñààëòàíä áè÷èãäñýí áàéõûã
õàðààä áàÿðëàõ ÷ øèã.

Áàñ ºíãºð÷ îäñîí îí æèë¿¿äèéí äóðñàìæ
ñýðãýõ øèã áîëñîí.
Õàòàí áóëàã ñóìûí áàãà ñóðãóóëü,
Ñàéíøàíäûí 10 æèë, Øèíæëýõ óõààí
òåõíîëîãèéí
èõ
ñóðãóóëèéã
ä¿¿ðãýí
“Ìýäýýëëèéí
òåõíîëîãè÷”
ìýðãýæèë
ýçýìøñýí ýíý çàëóó îäîî Äîðíîãîâü àéìãèéí
Àðä÷èëñàí íàìä Óëñ òºðèéí àæèëòàí ãýñýí
àëáàí òóøààë ýðõýëäýã àæ.
Òºðèéí àëáàíä òàâàí æèë àæèëëàæ, ýíý
çàâñàð íàéç íàðûãàà óðèàëàí öýðãèéí àëáà
õàà÷èõñàí, õ¿íòýé ýâ ç¿éãýý îëîîä ÿâ÷èõäàã,
àæèë
ìýðãýæèëäýý
ãàðøñàí,
õîøèí,
õîðæîîíòîé ìýäðýìæòýé ãýýä áóñäààñ ºãñºí
¿íýëýìæýýñ ãàäíà îëîí òàâàí ààø àÿãã¿é,
òóñàðõóó õýðíýý, “áè” ãýæ ¿ã õýëýý áèë¿¿äýýä
ÿâäàãã¿é äàðóó, áèò¿¿õýí íóóãäìàë ÷àíàðòàé
ãýýä îëîí óíàãàí ÷àíàð ò¿¿íèéõ. Ýä¿ãýý
ò¿¿íä á¿òýýæ, õºäºëìºðëºõèéí ýðì¿¿í õ¿ñýë
òýì¿¿ëýë î÷ ìýò ãÿëàëçàí àñ÷ áàéíà.Õóâü
õ¿íèé õóâüä ÷, àæèë ìýðãýæëèéí õóâüä ÷
÷àìã¿é ç¿éë ò¿¿íèéã òîäîòãîäîã.
Àéìãèéí ÇÄÒÃ ãýõ òîì àéëûí àì á¿ëä
àæèëëàæ áàéõäàà òýð áóñäààñ òîìîîõîí
¿íýëýìæ, èòãýë íàéäâàðûã îëæ àâñàí.
Êîìüïþòåð, òåõíèê òåõíîëîãè àëáàí àæèë
ÿâóóëàõàä àìèí ÷óõàë øààðäëàãàòàé ó÷èð
àëáàí õààã÷äûí êîìüïþòåð, ñ¿ëæýýíèé
ýâäðýë ãýìòýë ãýýä òºðèéí àëáàíû íàéäâàðòàé
¿éë àæèëëàãààã òýð ë õàíãàäàã áàéñàí.
Áàñ “Àæèëäàà äàäàìãàé, èòãýë äààäàã”
ãýæ Æ.Áàòñóóðü, Ñ.Ò¿ìýíáàÿð, Ï.Ãàíõóÿã
çýðýã àéìãèéí ¿å ¿åèéí Çàñàã äàðãà íàð
àæëàà äààòãàæ èðæýý. Ãàäíàõ òºðõ áîëîîä
äîòîîä ñýòãýëèéã íü íýâò øóâò ñîíæîîä,
õàðüöóóëààä ¿çñýí ÷ ìºí ÷àíàð íü íýã èéì

ë çàëóó àéìàã îðíûõîî á¿òýýí áàéãóóëàëòàä
ãàð áèå îðîëöîæ ýð÷ õ¿÷, ººäðºã ñýòãýë
á¿õíýý çîðèóëàõààð ìîðèíäîî ìîðäæýý.
Ýä¿¿ãýý òýðýýð Äîðíîãîâü àéìãèéí
Àðä÷èëñàí íàìûí óëñ òºðèéí àæèë àìæóóëæ
ÿâàà ýíý çàëóó òºð, õóâèéí õýâøëèéí àëèíä
íü ÷ àæèëëàæ áàéñàí òóðøëàãàòàé ó÷ðààñ
õèéæ á¿òýýõýýð òýì¿¿ëæ ÿâààã íü õàðàõàä
áàõàðìààð. “Áè õèéõã¿é áîë õýí õèéõ âý?,
îäîî õèéõã¿é áîë õýçýý õèéõ âý” ãýäýã çàð÷èì
ò¿¿íä áèé.
Äîðíîãîâü àéìãèéí Àðä÷èëñàí íàì
çàëóó÷óóäûã äýìæèí òýäíèé îþóíû ÷àäàë
÷àíñààã àøèãëàí, íèéãìèéí àìüäðàëä
îðîëöîõ, èäýâõèéã íü ñýðãýýõ, ººð÷ëºëò
øèíý÷ëýëèéí çàìä èòãýë ¿ç¿¿ëýí õàìòðàí
àæèëëàõ, óðàì çîðèãèéã íü áàäðààí õºã溺õ
áîäëîãî áàðèìòàëæ áóéí àìüä æèøýý íü
Ãàíòóëãûí ×èíáàò áîëîí ò¿¿íèé ¿åèéí ýðäýì
áîëîâñðîëòîé, á¿òýýë÷ çàëóóñ þì.
Òýäíèé àìüäðàëä òóñ äýì áîëîõ, ñóðãàí
ãýãýýð¿¿ëýõ, òóðøëàãà ñóóëãàõ, àéìàã îðíû
àæèë õýðýãò ç¿òã¿¿ëýõ, çºâ ñàíàë ñàíàà÷èëãûã
íü äýìæèõ ¿¿äíýýñ èéíõ¿¿ òîì èòãýë ¿ç¿¿ëæ
îðîí íóòãèéí ñîíãóóëüä íýðèéã íü ºðãºìæëºí
äýâø¿¿ëæ áàéíà.
Çàëóó õ¿íèé ýðñäëýýñ àéäàãã¿é, àëñûã
õàðñàí á¿òýýë÷ øèéäâýð, õèéæ õýðýãæ¿¿ëýõ
îíöãîé ÷àäâàð ýíý öàã ¿åä þóíààñ ÷ ÷óõàë
áîëæýý. 27 íàñàíäàà òºðèéí à÷àà òàòàõ
¿¿ðýã íºõ人ñºº õ¿ëýýñýí ò¿¿íèé ºìíº
îëîí óóë äàâàà áàéíà. Óóë ººä ºãñºõ äàâàà
íóãà÷ààòàé, ºãñ¿¿ð áàéõ õýäèé ÷ çàëóó íàñíû
ýð÷ õ¿÷, õ¿ñýë ìºðººäºë öààø õºòëºí çîð÷èõ
ó÷èðòàé. Àéìàã íóòãèéíõàà õºãæëèéí òºëºº,
áóñäûí òºëºº ç¿òãýõ öàã èðæýý.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
á¿õ òàëààð äýìæèíý;
• Á¿õ ñóìäàä àæèë õàéã÷, àæèë
îëãîã÷èéã øóóä õîëáîõ õºäºëìºð
çóó÷ëàëûí ìýäýýëëèéí áèåò áîëîí
îíëàéí ñ¿ëæýýã íýâòð¿¿ëíý
• Èðãýäèéí
îðîëöîîíä
òóëãóóðëàñàí á¿òýýí áàéãóóëàëò,
òîõèæèëòûí ò¿ð àæëûí áàéðóóäûã
îëíîîð áèé áîëãîíî.
• Ñàéíøàíä ñóìàíä õóäàëäààíû çàõ
áàéãóóëíà.

• ÁÈÇÍÅÑ ÈÍÊÓÁÀÒÎÐ ûí ¿éë
àæèëëàãààã ºðãºæ¿¿ëýí æèëä

• Ñàéíøàíä, Çàìûí ¯¿ä, Àéðàã,
Äàëàíæàðãàëàí,
Õàòàíáóëàã
ñóìäàä Îëîí íèéòèéí áàéöààã÷
íàðûã àæèëëóóëàõ áîëîìæèéã
á¿ðä¿¿ëæ íèéòýýð äàãàæ ìºðäºõ
ä¿ðýì æóðìûã ñàõèóëíà.
• Õóäàëäàà
¿éë÷èëãýýíèé
ÆÈØÈÃ ÀÉÌÀÃ áîëîõ çîõèîí
áàéãóóëàëòûí àðãà õýìæýý àâ÷
àæèëëàíà

ÃÓÐÀÂ:
Õ¯Í Õ¯ÍÝÝ ÕÀÉÐËÀß
Çîðèëòîò õàëàìæèéí áîäëîãî
• Çîðèëòîò á¿ëã¿¿äýä ÷èãëýñýí
íèéãìèéí õàëàìæèéí áîäëîãî
õýðýãæ¿¿ëíý
• Õ¿íèé õºãæèë ñàíãèéí òóõàé
õóóëèéí äàãóó èðãýäýä äàâóó
ýðõèéí õóâüöàà îëãîõ àæëûã îðîí
íóòàãò çîõèîí áàéãóóëíà.

Í Õ¯ÍÝ
Õ¯

• 1990-1995 îíû õîîðîíä ººðººñ ¿ë
õàìààðàõ øàëòãààíû óëìààñ àæèë
õºäºëìºð ýðõëýýã¿é áóþó ýðõëýõ
áîëîìæã¿é
áàéñàí
èðãýäèéí
àæèëëàñàí
æèë
òàñàðñíûã
àæèëëàñíààð íºõºí òîîöîõ àæëûã
øóóðõàé çîõèîí áàéãóóëíà

ÕÀ

• 1995 îíîîñ
òîãòîîëãîñîí

Ý

• Äîðíîãîâüä
¿éëäâýðëýñýí
á¿òýýãäýõ¿¿íèé
òºðºëæñºí
ïàâèëîí,
õóäàëäààíû
òºâ
áàéãóóëæ àæ àõóé ýðõëýã÷,
èðãýäèéã õàìðóóëíà.

120 ààñ äîîøã¿é áîéæèã÷èéã
áîéæóóëàí çàõ çýýëä ãàðãàíà.

ÉÐËÀß

Ò

Ǫ Â

ÀÉÌÀà ÑÓÌÄÀÀ ¯ÉËÄÂÝÐƯ¯ËÜÅ

ºìíº òýòãýâýð
áóþó
1995

Ǫ Â

10

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

Ò

Ñ

Î

ÍÃÎË

ÀÉÐÀÃ ñóìààñ íýð äýâøèã÷

Ãîìáûí ÃÀÍÁÀÀÒÀÐ

ãýñýí àæèãëàëò ä¿ãíýëòèéã óõààíòàé
ñýõýýëýã íýã íü àíçààðàí õàðñààð ¿ëäñýí
áàéõ.

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf
Àéìãèéí Èðãýäèéí òºëººëºã÷äèéí
õóðëûã íýýëòòýé áîëãîæ, àðä ò¿ìíèé
äýìæëýãèéã àâ÷ ñîíãîãäñîí õ¿ì¿¿ñ ÷óõàì
þóíû òóëä ìàðãààí ìýòãýëöýýí ¿¿ñãýæ,
àñóóäëûã õýðõýí øèéäâýðëýäýã þì áý
ãýäãèéã òîä õàðóóëæ ÷àäñàí õ¿íèé íýã áîë
Ãîìáûí Ãàíáààòàð.
Íýýëòòýé íèéãìèéí òîëü áîëñîí
óëàìæëàë, õóóëü ¸ñ, ¿íýò ç¿éëñýý
ÿìàãò äýýäýëäýã Àíãëè Ãåðìàí óëñàä
áîëîâñðîë ýçýìøèæ, ýõ îðîíäîî òºãññºí
øàò øàòíû ñóðãóóëèéí ìýäëýã, àæèë
àìüäðàëûí õàë äîëûã ¿çñýí òóðøëàãàà
óëàì áàòàëãààæóóëñàí ò¿¿íèé õóâüä àìàð
õÿëáàð ãýæ íýðëýæ áîëìîîðã¿é “ñïèêåð”èéí ¿¿ðãèéã òóí íýð òºðòýé ã¿éöýòãýëýý.
Èðãýääýý ¿íýíèé㠺㿿ëæ, òýäíèéãýý
ñî¸í
ãýãýýð¿¿ëýõã¿éãýýð,
îéëãîëöîë,
èòãýë ¿íýìøèëèéí ò¿âøèíä õèéæ áóé
àæëàà òàíèóëàõã¿éãýýð àñóóäàëä õàíäàæ
áîëîõã¿é ãýñýí òºâ÷ ñàíàà ýíý çàëóó
äàðãàä áàéäàã.
Íàì÷èðõàëààñ àíãèä áàéæ, ñîíãîëòûã
õ¿íäýòãýí ¿çýæ èðñýí çàð÷èì íü óëñ
òºðººð õèéðõýí ºâ÷èëñºí çàðèì íýãýíä
òîì ñóðãààëü ñóðãóóëü áîëæ áàéíà äàà

Ìýäýýëëèéí ýðèí çóóíä àìüäàð÷
áóé çàëóó õ¿íèé ¿¿ðýã, ººðèé㺺 ¿ðãýëæ
ìýäëýãýýð öýíýãëýæ, öàã õóãàöààíû
õóðäûã ã¿éöýí àìüäðàõûã òýð ºäºð òóòìûí
ñàíóóëãà äîõèîãîî áîëãîæ ÷àäñàí íýãýí
ãýæ áàòòàé õýëíý.
Àëñûí àÿëàëä ãàð÷ ãýðýë çóðàã
àâàõ,îð÷èí öàãèéí ìýäýýëëèéí òåõíîëîãè
àøèãëàí åðòºíöèéã òàíèí ìýäýõ õóðäàí
ìîðèíû óÿà, íààäìûí òîîñîí äóíä óðòûí
äóó èñãýðýí ÿâàõàà æàðãàë ãýæ ñýòãýíý.
Õîááè ãýæ èòãýíý.
Øèíý òàíèë íºõºäòýé áîëîõ íü õ¿íèé
íèéãýìä àìüäàð÷ áóéí óòãà ó÷èð,õýëñýíäýý
õ¿ðäýã çàí ÷àíàðûã ýðõìèéí äýýä ãýæ ¿çäýã
òýðâýýð çóñàðäàí áÿëäóó÷ëàõ,äýýðýëõýí
äàðëàã÷ àðàíøèíã æèãøèí õàðäàã ãýæ
ÿðüñàí áàéíà áèëýý.
Á¿õ
ç¿éë
òºëºâëºñºíèé
äàãóó
áàéõ,öàãèéã ÿãøòàë áàðèìòëàõ, ýìõ
öýãöòýé öýâýð÷ íÿìáàé áàéäàë íü õ¿íèé
íààä çàõûí ñî¸ëûã èëòãýíý ãýæ õýëýõ
äóðòàé.Ýíý íü Ãåðìàí áîëîâñðîëûí íýã
òàë áîëîâ óó.
Õàìãèéí òîì áàõàðõàë ìèíü Ìîíãîë
îðîíä òºðñºí ìèíü þì óó äàà ãýæ
áàðäàìíàíà.
Àéðàã ñóìûíõàí Ãîìáûí Ãàíáààòàðûã
àíäàõã¿é. Óäàì ñóäðààð íü ìýäíý. Íóòàã
îðíûõîî òºëºº õèéñýí àæëûã íü ÷ òîî÷îîä
ºãíº.Óãààñàà æèðèéí ìàë÷íû õ¿¿õýä
òºðèéí òîì ç¿òãýëòýí áîëñíîîð íü ÷ áèø
Ìîíãîë óëñûí íýãýí òîìîîõîí àéìãèéí
íýãä¿ãýýð äàðãà ÿâààãààð íü ÷ áèø óëààí
õàöàðòàé æààë õóðãàíû áýë÷ýýð äýýð

ýðõýëæ ñóóñíààð íü, ñóìûí ñóðãóóëèéí
õºâã¿¿í áàãøäàà çýìë¿¿ëæ, áàñ ìàãòóóëæ
áàéñíààð íü, öýðãèéí ñóðãóóëèéí ñîíñîã÷
çàëóó ãàëò òýðýãíèé áóóäàë äýýð äîãäîëæ
çîãññîíîîð íü, áàãèéí äàðãûí àëáà õàøèæ,
õºäºº õýýðýýð øîãøèæ àëáà çàëãóóëæ
èðñíýýð íü, õîðøîîíû àæèëä íóõëàãäàæ
íîîñ ¿ñýíä õîëèëäîæ õàðàãäñàíààð íü
ìýäýõ ó÷ðààñ èë¿¿ þó㠺㿿ëýõ ñýí áèëýý.
Àéðàã ñóìûíõàí ºíãºòýé ººäòýé ÿâàà
íýãíèéãýý òîéðîí õ¿ðýýëæ äýìæèõèéí
ñàöóó, ýâëýëäýí íýãäýæ, áóñäûíõàà ñàéí
ñàéõíû òºëºº õàìòðàí ç¿òãýõ, õàìòðàí
àìüäðàõ ÷èãèéã ýðõýì áîëãîõ íü ìýäýýæ.
Íóõàöòàé, æèí äàðñàí ò¿¿íèé ¿ã ýíý
ñóìûí õ¿í àðäûí ñàéí ñàéõíû òóëä áàéõ
íü îéëãîìæòîé.Ǻâõºí ýíý ñóìûíõ ÷ áèø
Äîðíîãîâü íóòãèéí èðýýä¿éí òºëºº áàéõ
áîëòóãàé õýìýýí åðººìººð áàéíà.
Áîðæãèí ç¿ãèéí ãýäãýýðýý ãàéõóóëàõ
áèø áàõàðõàõ äóðòàé ýíý çàëóó, õ¿íä ÿìàð
õ¿ñýë ìºðººäºë áàéíà, òèéì ë àìüäðàë
áàéäàã ãýæ õýëäýã. Áàñ:
Õàìàã á¿ãäýýð õàðààæ áàéâ÷ òýíãýð
øèã áàé
Õàìãèéí ñàéí õ¿í ãýæ õàøèãð÷ áàéâ÷
òýíãýð øèã áàé ãýñýí ÿðóó íàéðàã÷èéí
ìºðèéã ºâðèéí äýâòýðòýý òýìäýãëýñýí
áàéäàã ãýñýí.
Íóòãèéí
àëäðûã
ºðãºæ
ÿâàà
õ¿íëýã äàðóóõàí áóñäàä òóñòàé,îëîíä
òàíèãäñàí
çàëóóõàí
äàðãà
Ãîìáûí
Ãàíáààòàð Äîðíîãîâü àéìãèéí Èðãýäèéí
òºëººëºã÷äèéí
õóðëûí
á¿ðýëäõ¿¿íä
áàãòàí ñîíãîã÷ îëíûõîî òºëºº èõèéã õèéæ
á¿òýýõ íü õààíà õààíàà õýðýãòýé ãýäãèéã
Àéðàã ñóìûíõàí ìýäýæ áàéãàà.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
îíîîñ ºìíºõ àæèëëàñàí æèë,
àâñàí
öàëèíãààñàà
òîîöîæ
òýòãýâýð òîãòîîëãîñîí èðãýäèéí
òýòãýâðèéí çºð¿¿ã àðèëãàõ àæëûã
îðîí íóòàãò çîõèîí áàéãóóëíà
• Ñàéíøàíäàä
Õºãæëèéí
áýðõøýýëòýé õ¿¿õäèéí ñóðãàëò,
õºãæëèéí òºâèéã íýýí àæèëëóóëàõ,
ýíý ÷èãëýëýýð ¿éë àæèëëàãàà
ÿâóóëæ áàéãàà á¿ëýã, êëóáóóäûã
äýìæèíý.
• Õºãæëèéí áýðõøýýëòýé èðãýäýä
¿ç¿¿ëýõ
áîëîâñðîë,
ýð¿¿ë
ìýíäèéí ¿éë÷èëãýýã ñàéæðóóëàí
øèíý øàòàíä ãàðãàíà
• Àõìàäààñàà ñóðàëöüÿ, òóðøëàãà
ñóäëàÿ õºòºëáºðèéã áîëîâñðóóëæ,
àõìàä çàëóó ¿åèéí õàðèëöàà
õîëáîîã ¿ð ä¿íä ÷èãë¿¿ëíý.
Àõìàäóóäûã ãýðýýãýýð àæèëëàõ

áîëîìæèéã á¿ðä¿¿ëíý.
• Àéìàã ñóìûí àõìàäûí õîðîîã
õîëáîî
áîëãîí
ºðãºæ¿¿ëæ
äýìæèí á¿õ ñóìàíä àõìàäûí
ºð㺺, òºâ¿¿äèéã áàéãóóëæ, ¿éë
àæèëëàãààã íü èäýâõèæ¿¿ëýí
íèéãìèéí ñàéí ñàéõíû ¿éë
õýðýãò àõìàäóóäàà ìàíëàéëàí
îðîëöóóëíà.
• Õºãæëèéí áýðõøýýëòýé èðãýäèéí
õºäºëìºð ýðõëýëòèéã äýìæèõ
áîäëîãî õýðýãæ¿¿ëíý.
• Àõìàäóóäàä çîðèóëñàí Ãîâèéí
á¿ñèéí õàëàìæèéí òºâ áàéãóóëíà
• Õ¿¿õäèéí ìºíãèéã äàõèí îëãîõ
àæëûã çîõèîí áàéãóóëíà
• Íèéãìèéí
õàìãààëëûí
¿éë÷èëãýýã
èðãýäýä
ò¿ðãýí
øóóðõàé, ÷èðýãäýëã¿é õ¿ðãýõ

íºõöºëèéã á¿ðä¿¿ëýõ çîðèëãîîð
íèéãìèéí
äààòãàëûí
áîëîí
ýð¿¿ë
ìýíäèéí
äààòãàëûí
¿éë÷èëãýýíä ñàíõ¿¿ãèéí øèíý
¿éë÷èëãýý, ìýäýýëëèéí äýâøèëòýò
òåõíîëîãèéã íýâòð¿¿ëýõ, îðîëöîã÷
òàëóóäàä íýýëòòýé ìýäýýëëèéí ñàí
áèé áîëãîíî
• Ñóðãóóëü,
öýöýðëýã
áîëîí
¿éë÷èëãýýíèé ãàçàðò õºãæëèéí
áýðõøýýëòýé èðãýäýä çîðèóëñàí
äýä á¿òöèéã áàéãóóëíà
• Ñóìäàä
íèéòèéí
òýýâðèéí
¿éë÷èëãýýã áèé áîëãîæ, Ñàéíøàíä
Çàìûí ¯¿äèéí íèéòèéí òýýâðèéí
ìàðøðóò, òýýâðèéí õýðýãñëèéã
íýìýãä¿¿ëíý.
• Ñàéíøàíä, Çàìûí ¯¿ä ñóìûí
ñóðãóóëèóäàä Ñóðàã÷èéí àâòîáóñ
ÿâóóëàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëíà.

Ñ

Î

ÑÀÉÍØÀÍÄ ñóìûí 2-ð áàãààñ íýð äýâøèã÷

11

ÍÃÎË

Ýðäýíýáîëäûí ÝÍÕÆÀÐÃÀË

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf
Ýçýìøñýí ìýðãýæèë, îëæ àâñàí
áîëîâñðîëûíõîî èäèéã ¿çýæ,
ýçýí íü
áîëæ àìüäðàë àõóéãàà òýãø ä¿¿ðýí àâ÷
ÿâàà çàëóóñ îëøèð÷ áàéãàà íü íèéãýìä çºâ,
ýåðýã àãààð àìüñãàëûã áèé áîëãîæ, ñàéí
æèøýý ñàéõàí ¿ëãýð äóóðàéë áîëäîã ãýñýí
ñàíààã á¿ãäýýðýý õ¿ëýýí çºâøººðºõ áàéõ.
Ýðäýíýáîëäûí Ýíõæàðãàë ñ¿¿ëèéí
õî¸ð ãóðâàí æèë Çàñàã äàðãûí òàìãûí
ãàçðûí Õºãæëèéí áîäëîãûí õýëòñèéã
òîëãîéëæ àæèëëàñàí þì.Óðüä íü áèçíåñèéí
ñàëáàðò õ¿÷ýý ºðãºæ ÿâñàí ýíý çàëóó îðîí
íóòãèéí õºãæëèéã òîäîðõîéëîã÷ òîìîîõîí
õýëòñèéã ºëõºí ãýã÷ íü óäèðäàí àâ÷ ÿâñàí
ãýâýë çóñàðäñàí áîëîõã¿é áàéõ.
Õóâèéí àìüäðàëàà öýãöýëæ, õóðèìòëàë
¿¿ñãýæ, àñóóäëàà øèéä÷èõñýí õ¿í òºðèéí
õ¿÷èð àëáàíä ç¿òãýýä ¿çýõýä ãýìã¿é. Áàñ
áóñäûí òºëºº õ¿íèé òºëºº ººðèé㺺
çîðèóëúÿ ãýæ áîäñîíûõ áèç.
Àâèëãà õàõóóëü ìýòèéí àëèà áàëàé
ÿâäàëä
îðîîöîëäîõã¿é,
õýë
àìàíä
ºðòººä áàéäàãã¿é ñàéí òàë, ººðèéí õ¿÷
íººöèéã äàé÷ëàí, õºëñºº øàâõàí ç¿òãýæ
ç¿äýð÷ õºäºëìºðëºæ òýð ÷èíýýãýýð àõóé
àìüäðàëàà áîñãîñîí õ¿ì¿¿ñ áàéäàã øèã.
Ýðäýíýáîëäûí Ýíõæàðãàë èéì ë çàëóóñûí
íýã.

Õ¿¿õäèéã õºãæ¿¿ëýõ, õ¿íýý õºãæ¿¿ëýõ
àñóóäàë òýðã¿¿í ýãíýýíä òàâèãäàõ ¸ñòîé
ãýæ òýð ¿çíý. Õ¿íèé õºãæëèéí áîäëîãûí
îíîë ñóóðü íü ýíý þì ÷èíü àðãàã¿é.
Òèéìýýñ ÷ àéìãèéí õºãæëèéí áîäëîãûí
òóëãóóð áè÷èã áàðèìòûã áîëîâñðóóëàõ,
õýðýãæ¿¿ëýõ áèåë¿¿ëýõ àæèëä òýð ÷ºì㺺
äóíäëàí ç¿òãýñýí. Îëîí ÷ àæëûí õýñãèéã
àõàëæ, áîäëîãî òîäîðõîéëîõ, á¿òýýí
áàéãóóëàõ
àæèëä îðîëöîæ èðñýí þì.
Àéìãèéí ÇÄÒÃ-ûí ºðãºòãºë,Äîðíîãîâü-80
öîãöîëáîð, Õ¿¿õäèéí îðäíû ýðãýí òîéðíû
òîõèæèëò,îðîí ñóóöíû áàðèëãóóäûí ºíãº
¿çýìæèéã ñàéæðóóëàõ òºñºë, Ñàéøàíä
ñóìûí äýä á¿òöèéí
öîãö àñóóäëóóäûã
øèéäâýðëýõ çýðýã îëîí àæëûã ñàíàà÷ëàí
õýðýãæ¿¿ëæ èðñýí þì. ßëàíãóÿà Õºãæëèéí
òºâ –Äîðíîãîâü ãýñýí óðèà ºíººäºð
õ¿í á¿õíèé àìíààñ öóõàëçàõ áîëñîí
íü Ýðäýíýáîëäûí Ýíõæàðãàëûí ¿¿äýë
ñàíààòàé õîëáîîòîé.
Îðîí
íóòãèéíõàà
àæèë
õýðýã÷
èðãýä, áèçíåñ ýðõëýã÷äèéã ÿìàãò äýìæèí
àæèëëàõûã õè÷ýýæ èðñýí, òýäýíä áîëîìæ
áîëîëöîî îëãîõûí òºëºº áàéñíûã íü ò¿¿íèé
õèéæ õýðýãæ¿¿ëñýí àæëààñ òîäîðõîé õàðæ,
îéëãîæ áîëíî.
պ人 àæ àõóéí èõ ñóðãóóëèéí èíæåíåð
ýäèéí çàñàã÷èéí àíãè,Ìîíãîë óëñûí èõ
ñóðãóóëèéí ãàäààä õýëíèé áýëòãýë êóðñ,
Õÿòàä àðä óëñûí Ó-õàíü õîòûí Òºâ õÿòàäûí
áàãøèéí èõ ñóðãóóëüä ñóðàëöàæ, Ñàíõ¿¿
ýäèéí çàñãèéí äýýä ñóðãóóëèéã ä¿¿ðãýñýí
áîëîâñðîëûí íàìòàð ò¿¿íä áèé.
Ò¿¿í÷ëýí Õàí-óóë äýýä ñóðãóóëèéí
äýðãýäýõ Ìîíãîëûí èðýýä¿é ñóäëàëûí
ñàëáàðûã àéìàãòàà ñàíàà÷ëàí áàéãóóëæ,
Àðä÷èëñàí çàëóó÷óóäûí õîëáîî, Ìîíãîëûí
çàëóó÷óóäûí õîëáîîíû Äîðíîãîâü àéìàã
äàõü ñàëáàð çºâëºëèéã òýðã¿¿ëýõèéí

çýðýãöýý, Õºíãºí àòëåòèêèéí õîëáîîã
óäèðäàí àæèëëàæ, çàëóó õ¿íèé ìàíëàéëàëûã
ÿìàãò äýýäëýí, øèíý ¿åèéí ñýõýýòýí õ¿íèé
¿¿ðãýý áèåë¿¿ëæ ÿâàà èäýâõèòýé ýð÷ õ¿÷òýé
õ¿ì¿¿ñèéí íýã , ÿëàíãóÿà ¿å òýíãèéíõýí
õ¿¿õýä ºñâºð íàñíûõàíû òºëºº ç¿òãýæ
òýìöýæ ÿâàà çàëóóñûí íýã ãýäãèéã òîäîòãîí
õýëìýýð áàéíà
Äîðíîãîâü àéìàã õºãæëèéí øèíý
óóëçâàð, öîî øèíý áîäëîãî çîðèëòûí
ºìíº , Àæ ¿éëäâýð,äýä á¿òöèéí àâàðãà òîì
á¿òýýí áàéãóóëàëòûí äóó ÷èìýý ñîíñîãäîæ
ýõëýýä áàéãàà ýãçýãòýé öàã ¿å, ýð÷èìòýé
õºäºëìºðèéí ãàðààíû çóðõàé äýýð òóëæ
èðýýä áàéíà.
Ýðäýíýáîëäûí Ýíõæàðãàë, áè ýíý èõ
àæëûí ýõëýëèéã òàâèõàä ãàð áèå îðîëöñîí,
îþóí óõààí ìýäëýã ÷àäâàðàà äàé÷èëñàí,
öàã íàðàà çîðèóëñàí, òèéìýýñ ÷ ¿ð ä¿íã íü
¿çýæ ýõëýýä áàéãàà èðãýä ñîíãîã÷èä, îëîí
ò¿ìíèéõýý ºìíº,õèéñýí àæëûíõàà òàéëàíã
òàâèõ, ¿ðãýëæë¿¿ëýõ
ýðõòýé ãýæ õýëæ
áàéñàí.
Îðîí íóòãèéí ñîíãóóëüä àéìãèéí
èðãýäèéí
òºëººëºã÷äèéí
õóðàëä
Ýðäýíýáîëäûí
Ýíõæàðãàëûí
íýðèéã
äýâø¿¿ëñýí íü ÷ öààíàà ó÷èð øàëòãààíòàé.
Öàã ººð áîëæ, çàëóó÷óóäûí ãàð, ñýòãýë
îþóíû õ¿÷èéã àøèãëàõ öàã èðñíèé äîõèî íü
ýíý áîëîâ óó.
Ñîíãîã÷ îëîí ÷ áàñ ººðñäèéí ýðõ ¿¿ðãýý
óõàìñàðëàí, çºâ ä¿ãíýëò õàðüöóóëàëò õèéõ
¸ñòîé ãýäãèéã ë ýíý äàøðàìä àíõààðóóëìààð
áàéíà.Çàëóó÷óóä ÿìàãò õºãæëèéã òýðã¿¿ëæ,
á¿òýýí áîñãîæ, èðñýí ò¿¿õèéã ìàðòàæ
áîëîõã¿é.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
õºòºëáºð õýðýãæ¿¿ëýõ. Äýëõèéí
øèëäýã ñóðãóóëèóäàä ñóðàëöàõàä
äýìæëýã ¿ç¿¿ëíý

• Ýðäýíý ñóìàíä ¨ñëîë õ¿íäýòãýëèéí
ºð㺺 áàðèíà

• Ñàéíøàíäàä óñàí áàññåéí á¿õèé
ñïîðòûí îðäîí áàðèõ àæëûã
¿ðãýëæë¿¿ëíý

Ó

ÇÝ

É

Ý

ÀÉÑ

Ä

• Ñóìäûí ãýð áàéðóóäàä õ¿¿õäèéí
èæ á¿ðýí òîãëîîìûí áîëîí
ãèìíàñòèêèéí òàëáàé áàéãóóëíà

ÖÀÃÈ É Í

ĪЪÂ:

ÀÉÑÓÉ ÖÀÃÈÉÍ ÝÇÝÄ
Çàëóó÷óóäûã äýìæèõ òóñãàé áîäëîãî
• Çàëóó÷óóäûí õºãæëèéí àñóóäëààð
òóñãàé õºòºëáºð áîëîâñðóóëàí
õýðýãæ¿¿ëíý
• “ªðñºëäºõ ÷àäâàðòàé ìîíãîë õ¿í”

• Ñàéíøàíäàä
äóãóéí
çàì
áàéãóóëíà. Äóãóé õºòºëáºðèéã
áîëîâñðóóëæ õýðýãæ¿¿ëíý.
• Õ¿¿õýä çàëóóñûí ïàðê, òîãëîîìûí
òàëáàé, õºë áºìáºãèéí òàëáàé,
öýöýðëýãò õ¿ðýýëýíã ñóì á¿ðò
áàéãóóëíà.
• Ñóìäàä
ÇÀËÓÓ×ÓÓÄÛÍ
ÕªÃÆËÈÉÍ ÒªÂ áàéãóóëíà
• SAINSHAND RESORT
òºñëèéã
õýðýãæ¿¿ëæ
îð÷èí
¿åèéí
øààðäëàãàä íèéöñýí èæ á¿ðýí

ïàðê áàéãóóëíà.
• Çàëóó
ãýð
ÍÈÉÒÈÉÍ
õýðýãæ¿¿ëíý

Ò

Ǫ Â

ÀÉÌÀà ÑÓÌÄÀÀ ¯ÉËÄÂÝÐƯ¯ËÜÅ

á¿ëä
çîðèóëñàí
ÁÀÉÐ
òºñëèéã

• Ñàéíøàíä, Çàìûí ¯¿äýä îð÷èí
¿åèéí 3D-4D
/3-4õýìæýýñò
ä¿ðñëýë/
á¿õèé
êèíîòåàòð,
òîãëîîìûí òºâ á¿õèé çàëóóñûí
÷ºëººò
öàãèéí
öîãöîëáîð
áàéãóóëàõ
• Ñî¸ìáî öîãöîëáîðûã àøèãëàëòàíä
îðóóëæ
çàëóóñûí
÷ºëººò
öàã, õºãæëèéí òºâ õýëáýðýýð
àæèëëóóëíà
• ªíäºð
õºãæèëòýé
îðíóóäàä
çàõèàëãààð
îþóòíóóä
ñóðàëöóóëàõûí çýðýãöýý ñóðàëöàõ
øààðäëàãà õàíãàñàí îþóòíóóäûã
òýòãýëýãò õàìðóóëàõ àæëûã çîõèîí

Ǫ Â

12

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

Ò

ÍÃÎË

ÑÀÉÍØÀÍÄ ñóìûí ǯ¯ÍÁÀßÍ áàãààñ íýð äýâøèã÷
Öýíäñ¿ðýíãèéí ÃÀÍÒÓËÃÀ
ýíý çàëóóãèéí íàìòðûã õýí á¿õýí ìýäýæ
áàéãàà.

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Íèéãìèéí õàðèëöààíä ãàð÷ áàéãàà
ýåðýã ñºðºã îëîí ¿éë ÿâäëûí äóíä õ¿ì¿¿ñ
àìüäàð÷,ººð ººðñäèéí ñîíèðõîë õ¿ñëèéí
äàãóó òýìöýæ õºäºëìºðëºæ áàéíà.
Öýíäñ¿ðýíãèéí Ãàíòóëãà ãýäýã
çàëóóãèéí ò¿ðãýí ãàâøãàé, øèéäâýðòýé
õºäºëìºð÷, õóðäòàé, ãàéõìààð õºäºë㺺í
ýíý öàã ¿åèéíõýíèé ä¿ð òºðõèéã
òîäîðõîéëæ áàéõ øèã.
Áèçíåñ áèåèéí òàìèð ñïîðò, óðëàã
ñî¸ë, óëñ òºð ãýýä á¿õèé ë ñàëáàðûíõàíòàé
àæèë õýðãèéí õýëõýý õîëáîî òîãòîîæ
àìæèëò
ãàðãàí
ñàíàñàí
ñýäñýí
á¿õíèéõýý öààíà ãàð÷ ÷àäàæ áàéãàà íü
ìåíåæìåíòèéí óõààíû íàðèéí øèðèéíä
ã¿íçãèé ñóðàëöñàíûã èëòãýõèéí çýðýãöýý,
áàéãàëèàñ çàÿàñàí àâüÿàñûã
òîäîñãîí
ãýð÷ëýõ ìýò.
Ç¿¿íáàÿíä òºðæ ºñºæ, ýðäýì íîìûí
ãàðààãàà ýõýëæ, àñàð õóðäàöòàé óðàãøèëæ
áàéãàà áèçíåñèéí îð÷èíä ñýëæ ä¿¿ëæ ÿâàà

Àéìãèéí èðãýäèéí õóðëààñ ãàðñàí
øèéäâýð á¿õýíä òý𠺺ðèéí îþóí óõààí,
ìýäëýã áîëîâñðîë, ¿çýë áîäëîî øèíãýýí
¿ëäýýæ ÷àäñàí.
Ǻâõºí
ñîíãîãäñîí
òîéðãèéíõîî
òºëºº áèø àéìàã îðíûõîî õºãæëèéí òºëºº
¿ãýý õýëæ, çàðèìäàà çºð¿¿äýëæ èðñýí íü
ýðãýýä õàðàõàä îëîí àæëûí õóâü çàÿàã
íààøòàé ýðã¿¿ëñýí ä¿í õàðàãääàã.
Ìàðòàãäñàí ãýæ õýëæ áîëîõîîð
Ç¿¿íáàÿíãèéí àìüäðàë, ýíý ñóóðèíãèéí
ìàíäàí áàäðàõ, áóóðàí äîðîéòîõûã ¿çñýí
õýäýí çóóí èðãýäèéí ñàíàë áîäëûã çàñàã
òºðèéí ÷èõýíä õîíõ ìýò ä¿íãýí¿¿ëæ èðñýí
ò¿¿íèé õóâüä õèéæ ÷àäñàí àæèë, ýõëýëèéã
íü òàâüñàí ñàíàà÷èëãà îëîí áèé.
Íýãýí æèøýý õýëýõýä Ç¿¿íáàÿíãèéí
îðøèí ñóóã÷äûí àÿ òóõòàé àìüäðàõ
íºõöºëèéã õàíãàõ ¿¿äíýýñ øóãàì ñ¿ëæýý,
öýâýð áîõèð óñíû áàéãóóëàìæèéã ñîëèõ
àæëûã ýõë¿¿ëñýí. 2,4 òýð áóì òºãðºãèéí
õºðºí㺠îðóóëàëòûã õºäººãèéí æèæèãõýí
ñóóðèíä òàòàæ àâ÷èðíà ãýäýã õýð áàðãèéí
õ¿¿ãèéí õèéõ àæèë áèø ýý.
Öýíäñ¿ðýíãèéí Ãàíòóëãûí áàéãàà
ãàçàðò áàéíãà á¿òýýí áàéãóóëàëòûí òóõàé,
àæèë õýðãèéí ÿðèà õººðºº ìàðãààí
ìýòãýëöýýí
ºðíºæ
áàéäàã.Õ¿ì¿¿ñèéã
àæèëòàé áàéëãàõ, îðëîãîòîé áàéëãàõûí
òóëä ÿàõ âý, þó õèéõ âý ãýæ àäãàæ ÿàð÷
áàéäàã çàí òºðõ íü ìàíëàéëàã÷èéí,
óäèðäàí äàãóóëàã÷èéí áàéðàíä ò¿¿íèéã
òàâèõûí çýðýãöýý öîî øèíý ñàíààíû ýðýë
õàéãóóëä ìîðäñîí õ¿ì¿¿ñèéí íýãäëèéã
áèé áîëãîæ, ñàéí ñàéõàí ìºðººäºë, õ¿ñýë
òýì¿¿ëèéí àãààð àìüñãàëûã á¿ðä¿¿ëæ
áàéäàã.

Òîì àæèë ýõëýõ, äàëàéöòàé ñýòãýõèéí
òóõàé õýëñýí ¿ã á¿ðèéí ºí㺠óòãà íü
á¿òýýí áàéãóóëàã÷èéí öààä çîâèóð,
öàã õóãàöààòàé àíà ìàíà ¿çýëöýæ ÿëàí
äèéëýã÷ áàéõûí òýñ÷ ÿäñàí ààø àðàíøèíã
èëýðõèéëäýã.
Ò¿¿íèé ñàíàà÷èëñàí, çîõèîí áàéãóóëæ
÷àäñàí íèéãìèéí øèíæòýé àðãà õýìæýý
àæëóóäûã òîî÷îîä áàðàõã¿é.Ñïîðòûí
óðàëäààí òýìöýýí, ñî¸ë óðëàãèéí àðãà
õýìæýý, õ¿ì¿¿íëýãèéí ¿éëñ, áóÿíû
íîìûí õýðýã, ñî¸í ãýãýýð¿¿ëýõ, àìðààí
öýíã¿¿ëýõèéí òºäèé áóñ õ¿ì¿¿ñèéã
áàÿðëóóëàõûí, õ¿íäýòãýë ¿ç¿¿ëýõèéí,õ¿í
õ¿íýý äýýäëýõèéí íàðèéí øèðèéí ó÷èð
øàëòãààíûã èëòãýäýã.
Òýð á¿õýíä çîðèóëæ “¿ðýí òàðàí”
õèéñýí ìºíãºíèé ä¿íã ãàðãàÿ ãýâýë áàñ
÷ ãýæ îëîí îðîíòîé òîîíä õ¿ðýõ áàéõ.
Öýíäñ¿ðýíãèéí Ãàíòóëãà ýíý á¿õíèéã
óëèãëààä,
öýýæ
áàëáàí
õàøãèðààä
áàéäàãã¿é. Õ¿ì¿¿ñèéí ñàéí ñàéõíû òºëºº
ýðñäýë õ¿ëýýõ ÷àäâàðòàé õ¿í ë áèçíåñèéí
ñàëáàðò àìæèëò ãàðãàäàã ø¿¿ äýý.
ªºðèéí ýðìýëçëýë, íóòàã óñ, õ¿í
àðäàà ãýñýí õ¿íäýòãýë, òýäíèé òºëºº áè
ã¿éõ ¸ñòîé ãýñýí çàð÷èì ýíý çàëóóãèéí
ºäºð òóòìûí àæëûí õýìíýë, õóðä õ¿÷ íü
áàéäàã áîëîõîîð ñóë äýìèé ñîíæîîíä
õàðèóëààä ñóóæ áàéõ, ìàãòóóëààä áàÿñàæ
áàéõ çàâ ÷ºëºº áàéõã¿é.
Àðä÷èëñàí íàì Öýíäñ¿ðýíãèéí
Ãàíòóëãà õýìýýõ øèëäýã, ýð÷ õ¿÷òýé,
áèçíåñìýí çàëóóã ýíý óäààãèéí ñîíãóóëüä
äàõèí íýðèéã íü äýâø¿¿ëæ Ç¿¿íáàÿí÷óóä,
Äîðíîãîâü÷óóäûí òºëºº àæèëëà õýìýýí
èòãýë ¿ç¿¿ëæýý.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
áàéãóóëíà.
• Çàëóó÷óóäûã ºíäºð õºãæèëòýé
óëñóóäàä õºãæëèéí òóðøëàãà
ñóäëóóëàõ
àæëûã
çîõèîí
áàéãóóëíà.

ËÄÂÝÐÆ
¯É

ÄÎ

ÐÍ

ÂÜ

Í
ÑÝ

ÀÆ

Ñ

Î

ÛÍ ÃÎ
ÒÀÂ:

¯ÉËÄÂÝÐÆÑÝÍ ÄÎÐÍÛÍ ÃÎÂÜ
¿éëäâýð õºãæ¿¿ëýõ áîäëîãî
Ñóìäûã
á¿ñ÷ëýí
õºãæ¿¿ëýõ
áîäëîãîîð ¿éëäâýðæ¿¿ëíý

Àæ ¿éëäâýð, áîëîâñðóóëàõ
¿éëäâýð, òýýâýð ëîæèñòèê,
àÿëàë æóóë÷ëàë, øèëìýë
îìãèéí ìàë ¿ðæ¿¿ëýã,
õ¿íñ, ãàçàð òàðèàëàíãèéí
á¿ñ

Íýãä¿ãýýð
á¿ñ

Á¿ñèéí òºâ
Ñàéíøàíä

Ñàéíøàíä,
ªðãºí, Ìàíäàõ,
Ñàéõàíäóëààí,
Àëòàíøèðýý,
Äýëãýðýõ

Õî¸ðäóãààð
á¿ñ

Á¿ñèéí òºâ
Àéðàã

Àéðàã,
Äàëàíæàðãàëàí,
Èõõýò

Óóë óóðõàéí îëáîðëîõ,
áîëîâñðóóëàõ ¿éëäâýðëýë,
òýýâýð ëîæèñòèê

Ãóðàâäóãààð
á¿ñ

Á¿ñèéí òºâ
Õºâñãºë

Õºâñãºë,
Óëààíáàäðàõ,
Õàòàíáóëàã

Ìàë àæ àõóé, Ìàë
àæ àõóéí ãàðàëòàé
á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éëäâýðëýë,
òýýâýð ëîæèñòèê

ĺðºâä¿ãýýð
á¿ñ

Á¿ñèéí òºâ
Çàìûí-¿¿ä

Çàìûí-¿¿ä,
Ýðäýíý

Ýäèéí çàñãèéí ÷ºëººò
á¿ñ, òýýâýð ëîæèñòèê

Ñóìäûí á¿ñ÷ëýëèéí äàãóó õ¿íä
àæ ¿éëäâýð, äàãàëäàõ æèæèã äóíä
¿éëäâýðèéã õºãæ¿¿ëýõ ÷èãëýëèéã
õºðºí㺠îðóóëàëò, ñàíõ¿¿, çýýëèéí
áîäëîãîîð äýìæèíý

Óóë óóðõàéí á¿òýýãäýõ¿¿íèéã
áîëîâñðóóëàõ
çîðèëãîîð
àæ
¿éëäâýðèéí àíõíû ïàðêèéã Ñàéíøàíä
õîòîä áàéãóóëíà.

Ǫ Â
Ñ

Î

ÈÕÕÝÒ ñóìààñ íýð äýâøèã÷

13

ÍÃÎË

Áóóðààãèéí Ҫ̪ÐÕÓßÃ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf
Çàñàã òºðèéí àæèëä õàð áàãààñàà
íóõëàãäñàí, òóðøëàãà ìýäëýã, àðãà
áàðèë, äàäëàãà ÷àäâàð íü òºãºëäºðøñºí
õ¿ì¿¿ñèéí íýã áîë Áóóðààãèéí Òºìºðõóÿã
ãýäãèéã Èõõýò íóòãèéíõàí õýíýýð ÷
õýë¿¿ëýòã¿é ìýäíý.
Ýíý çàëóóã ìàãòàõ ýñâýë ìóóëàõ ãýñíèé
÷ õýðýãã¿é.
Õýò
íóòãààñ
òºðñºí
òºðèéí
àæèëòíóóäûí øèéðèéã õàòààæ ÿâàà
öººõºí çàëóóñûí íýã áîëîõîîð óéëàí
õàéëæ óÿíãàëàí äóóëààä ÷ Áóóðààãèéí
Òºìºðõóÿãèéã áàéãàà ÿíç òºðõ, ààø
àðàíøèí ¿çýë áîäëîîð íü àíäàõã¿é
íóòãèéí ò¿ìýíä íü îëíûã óëèãëàí íóðøèõ
þóí.

Æàëãà äîâíû ¿çýë ãàðãàëàà ãýõ
íü õààøàà þì, Èõõýò íóòãàà ãýñýí èõ
ñýòãýëèéíõýý ãàë äºëèéã ÷ ÿìàð ÷ áàéñàí
ò¿éìýð áîëãîí äýãäýýæ ÿâäàã íü ¿íýí..
Àäóó õóðäàí áîë Èõõýòèéíõ.
Àâüÿàñòàí òºðñºí ë áîë Èõõýòèéíõ. Áºõ
äàâñàí ë áîë Èõõýòèéíõ. Á¿õ ñàéí ñàéõàí
ç¿éëñ Èõõýòèéí ãýæ òóéëøðàõ.ìàÿãòàé.
Ýíý õà÷èí çàíã íü ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä
Àéìãèéí çàõèðãààíä òîìîîõîí àëáà
õàøñàí, áàñ íóòãèéí çºâëºëèéí äàðãûí
àæëûã ýýëæ õàëààã¿é õèéñýíòýé íü õîëáîæ
¿çýæ áàñõ¿¿ ºðøººí õýëòð¿¿ëæ áîëîõ þì.
Äîðíîãîâü íóòàãò ºðíºæ ýõëýýä áàéãàà
èõ á¿òýýí áàéãóóëàëò, ¿éëäâýðæèëòèéí
ºðãºí öàð õ¿ðýýòýé áîäëîãûã õýðýãæ¿¿ëýõ
¿éëñýä îðóóëæ áóé ¿éë õýðýã, òºðèéí
àëáàíû øóäàðãà òºëºâ òºâøèí, óð
÷àäâàðòàé òîãòâîðòîé áàéäëûã õàíãàõ
àæëûã ãàðäàí çîõèîí áàéãóóëàã÷èéí õóâü
íýìðèéã ÷ õàìòðàí ç¿òãýã÷èä íü ¿íýëýí
ÿðüäàã.
Èíãýýä ÿðèàä áàéâàë îëîí òàëààñ íü
ä¿ãíýí õýëýëöýæ áîëîõ þì. Ãýõäýý äýýð
ºã¿¿ëñýí÷ëýí ýëäýâ ìàãòààë ñàéøààëûã
ìàðòàí ãîë ñàíààãàà õýëüå.

Òàòâàðûí
áàéöààã÷ààñ
Àéìãèéí
òàìãûí ãàçðûí äàðãà õ¿ðòýë ºãñºæ
äýâøñýí ýíý çàëóóãèéí íýã ñàéõàí ãýìýýð
áàñ äóòàãäàëòàé ãýìýýð çàí íü íóòàã îðíîî
ãýñýí òýì¿¿ëýë.

Áóóðààãèéí Òºìºðõóÿã ýíý óäààãèéí
îðîí íóòãèéí ñîíãóóëüä òºðºëõ Èõõýò
ñóìûí ñîíãîã÷äîî òºëººëºí îðîëöîõîîð
àæèë àëáàíû æîëîî öóëáóóðàà ýâõýí
Àðä÷èëñàí íàìûí òóãèéí äîð çóðàã
õºðºãºº òàòóóëæýý.

Àëèâàà ñàéí ñàéõàí ç¿éëèéã ÿàæ
èéãýýä
íóòãèéíõàíòàéãàà
õîëáîîòîé
áîëãî÷èõäîã, óñ ãîëûí õ¿ì¿¿ñýý ¿ðãýëæ
ººä íü òàòàõ ãýæ ìýðèéæ ç¿òãýäýã ÿâäàë.

¯íýõýýð Àðä÷èëëûí ¿éë õýðýãò èòãýæ
ç¿òãýñýí. Ýíý íàìûã ýðõ áàðèã÷èéí
õýìæýýíä õ¿ðòýë àæèëëàæ á¿ð íàìûí

äàðãûí òóøààëä òîõîîãäîæ ÿâñàí õ¿íèé
íýã áîëîõîîð õ¿ñýë çîðèëãî íýãòýé
æóðìûí íºõäèéíõºº èòãýëèéã õ¿ëýýí àâ÷
çîðèã øóëóóäàí íóòãèéí îëíîî ò¿øñýí
õýðýã.
Ìýäýýæèéí õýðýã Èõõýò íóòãèéíõàà
õºãæëèéí èðýýä¿éã ººäðºãººð òºñººëæ,
õ¿í àðäûíõàà àæ àìüäðàëûã ººä íü òàòàõ
ñàí ãýñýí ÷èã÷ áîäîëäîî ÷ áàñ õºòëºãäñºí
áèç.
Óãèéí íÿõóóð íÿìáàé,õîëûí áîäîëòîé
õ¿í áîëîõîîð öýýæýý áàëáàí ñ¿ðæèãíýýä
áàéõã¿é ë äýý.Ãýõäýý ë èðæ ÿâàà öàãèéí
íºìºð íººëºã, õîæìûí ñàéí ñàéõàí á¿õíèé
äýýæèéã ñîíãîã÷ ò¿ìýíäýý àìòëóóëæ,
õàìòðàí àæèëëàæ, çàñãèéí õàðàà áàðààíä
íóòàã óñàà áàéëãàõ ñîíèðõîëä õºòëºãäºæ
ÿâàà íü îéëãîìæòîé.
Õýðýãòýé, èä õèéæ á¿òýýõ, ºñºæ
äýâæèõ íàñàíä íü óóãóóë íóòãèéí õ¿¿ãýý
äýìæýýðýé ãýæ çàõèõàä èë¿¿äýõ þóí.
Áóóðààãèéí
Òºìºðõóÿã
íýðòýé
íºëººòýé, àëáà õàøèæ òóðøëàãàæñàí,
àëäàà îíîî õî¸ðîî ÿëãàæ çààãëàæ
ìýääýã, óëñàä õýðýãòýé õ¿í áîëñîí ø¿¿
ãýäãèéã ÷ óóãóóë íóòãèéíõàíä íü çàðëàí
òóíõàãëà÷èõàä ãýìã¿é ë áîëîâ óó.
Óãààñàà
Èõõýòèéí
õºäºëìºð÷,
ýðýìãèé, óõààëàã àðä ò¿ìíèé ñîíãîëò
àëñûí õàðààòàé, öààíàà ë íýã áàðèõ
áàðüöòàé îíîâ÷òîé
áàéäãèéã óëèðàí
îäñîí îí æèë¿¿ä õàðóóëñààð áàéãàà þì
ø¿¿.
vv

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
¯¿íä:
Êîêñæèõ í¿¿ðñíèé ¿éëäâýð
Çýñ õàéëóóëàõ ¿éëäâýð
Òºìðèéí õ¿äýð áóòëàõ ¿éëäâýð
Í¿¿ðñ õèéæ¿¿ëýõ ¿éëäâýð
Òºìðèéí ¿éëäâýð
Öåìåíòèéí ¿éëäâýð
- Ç¿¿íáàÿíä Íåôòü áîëîâñðóóëàõ
¿éëäâýð áàéãóóëíà
Ç¿¿íáàÿíãèéí ãàçðûí òîñòîé
õîëáîîòîé áàéãóóëñàí òîãòâîðòîé
áàéäëûí,
á¿òýýãäýõ¿¿í õóâààõ
ãýðýýí¿¿äýä
ººð÷ëºëò
îðóóëàõ
àñóóäëûã õîëáîãäîõ ãàçðóóäàä òàâüæ
îðîí íóòàãò àøèãòàé áàéõàà𠺺ð÷ëºõ
àðãà õýìæýý àâíà.

- Øèíý á¿òýýí áàéãóóëàëò äóíä
õóãàöààíû çîðèëòîä òóñãàãäñàí
äàðààõ ¿éëäâýð¿¿äèéã áàðüæ
áàéãóóëíà
- Òºìºð
çàìûí
áåòîí
äýð,
öàõèëãààíû
áåòîí
øîíãèéí
¿éëäâýð áàðèíà
- Àéðàã, Äàëàíæàðãàëàí, ªðãºí
ñóìàíä
öåìåíòèéí
¿éëäâýð
áàðèíà
- Ñàéíøàíä, Çàìûí-¯¿ä ñóìäàä
àâòîêëàâûí
õºíãºí
áåòîíû
¿éëäâýð, úëòãºíºí ãóëäìàéí
¿éëäâýð, óëààí òîîñãîíû ¿éëäâýð
áàðèíà
- ×óëóó áóòëàí àíãèëàõ ¿éëäâýð
áàðèíà
- Øîõîé
áàðèíà

áîëîâñðóóëàõ

¿éëäâýð

Ò

ÀÉÌÀà ÑÓÌÄÀÀ ¯ÉËÄÂÝÐƯ¯ËÜÅ

- Ýðäýñ õºâºíãèéí ¿éëäâýð áàðèíà
- Çóóðìàãèéí óçåëü á¿õèé áåòîí,
òºìºð áåòîí ýäëýëèéí ¿éëäâýð
áàðèíà
- Äýýâðèéí õóéëìàë ìàòåðèàëûí
¿éëäâýð
- Ýêñïîðòûí íýã öîíõíû áîäëîãî
õýðýãæ¿¿ëíý
• Óóë óóðõàéãààñ áîëæ ýâäðýëä
îðñîí òàëáàéí òîîëëîãî õèéæ
áóðóóòàé
ýòãýýäýýð
íºõºí
ñýðãýýëãýæ,
öààøèä
íºõºí
ñýðãýýëòèéí çàðäëûã òóñãàé ñàíä
áàéðøóóëäàã áîëãîíî
• Óóë óóðõàéí ñàëáàðûí ò¿¿õèé
ýäýä íýì¿¿ ºðòºã øèíãýýõ
áîäëîãî
õýðýãæ¿¿ëýí
õàãàñ
áîëîí
ýöñèéí
á¿òýýãäýõ¿¿í

Ǫ Â

14

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

Ò

Ñ

Î

ÍÃÎË

ÑÀÉÍØÀÍÄ ñóìûí 4-ð áàãààñ íýð äýâøèã÷

Ñàíæìÿòàâûí ÁÀÄÀÌÖÝÖÝÃ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Õ¿í ¿ðãýëæ ¿ð õ¿¿õä¿¿äèéíõýý òºëºº
ñàíàà çîâæ àìüäàðäàã øèã ýìýãòýé äàðãà
íàð õàðèóöñàí àæëûíõàà òºëºº õàìò
îëíûõîî òºëºº ñýòãýëýý çîðèóëæ ÿâäàã
ãýäãèéã àæèë õýðýã÷, õººöºëäëºãººòýé,
õ¿íèé òºëºº ãýñýí ç¿òãýëòýé îëîí
õ¿¿õí¿¿äèéí ä¿ð òºðõ, íèéãýìä ýçýëæ áóé
áàéð ñóóðü, íýð õ¿íä àìæèëò á¿òýýëýýñ
îëæ õàðäàã.
Òýäíèé íýã íü Äîðíîãîâü àéìãèéí
Ñàéíøàíä ñóìûí äºðºâä¿ãýýð áàãèéí
çàñàã äàðãà Ñàíæìÿòàâûí Áàäàìöýöýã
ãýäýãòýé îëîí õ¿í ñàíàë íèéëýõ áàéõ.
Íèé íóóã¿é õýëýõýä òºìºð çàì÷äûí
àìüäàðäàã ýíý áàãèéí àðä èðãýäèéã “õîéä
òóéëûí ÷óê÷à” íàð øèã ¿çäýã áàéñàí öàã
ñàÿõàí.
Õºðºíãº
îðóóëàëòààñ
õàñàãäàæ,
õàëàìæ òóñëàìæèéí ãàäíà ¿ëäýæ, áóñäûí
õàëààñíû ºðººíä áàãèéí àæëûí àëáà
õîðãîäîæ óðàì äýìæëýã ìóóòàéõàí
ºäºð õîíîã ºíãºðººæ èðñíèéã õ¿ì¿¿ñ
ìàðòààã¿é ãýäýãò íàéäíà.

Óãààñàà ýâëýë, ïèîíåð, ¯éëäâýð÷íèé
ýâëýëèéí ñàëáàðò íàñààðàà àæèëëàæ,
ºíºº öàãèéí õýëýýð áîë íèéãìèéí
àæèëòíû ìýðãýæèë ýçýìøñýí, ìýðãýæèë
áîëîâñðîëîî
ýðõýìëýí
äýýäýëäýã
ýíý ýìýãòýé áàãèéí Çàñàã äàðãààð
ñîíãîãäñîíîîñ õîéø îëîí ç¿éë õèéñýí,
îëîí þìûã ººð÷èëæ ÷àäñàí ãýæ øóëóóõàí
õýë÷èõýä áîëíî.

÷àäâàð àëäñàí íýãíèéã ãðóïïò îðóóëæ
íàñàí òóðøèéí àìüäðàëûã íü òýãøèòãýæ
ºãíº ãýäýã èõ ãàâüÿà ø¿¿.

Òºìºð çàìûí áàãò òýð áóì èë¿¿
òºãðºãèéí õºðºí㺠îðóóëàëò õèéãäýæ
áàéñàí ò¿¿õ õýçýý ÷ áàéãààã¿é.

Áàã ãýäýã, çàñàã çàõèðãààíû íýãæèéí
õóâüä æèæèãõýí ÷ ãýëýý èðãýäýä õàìãèéí
îéðõîí áàéäãààðàà çàñàã äàðãà íü óëñûí
åðºíõèéëºã÷ººñ ÷ òîì àæèë ýðõýëäýã
ãýâýë äàâñ õóæèð íýìæ õà÷èðëàæ ãî¸ñîí
áîëîõã¿é.

ßëàíãóÿà àìüäðàë íü õ¿íä îðëîãî
áàãàòàé ÿäóó ÿäðóóõàí õýñãèéíõýíä òóñ
äýì áîëîõ ñîí ãýæ àíõààðëûíõàà òºâä
áàéëãàí ç¿òãýñýí õ¿í Ñàíæìÿòàâûí
Áàäàìöýöýãýýñ ººð óðüä ºìíèéí äàðãà íàð
äîòîð áàéãààã¿é þì.
¯éëäâýð÷íèé ýâëýëèéí àæèëòíû ñýòãýë
ñýòãýëãýýíä õàäàãä÷èõñàí áàéäàã õ¿íèé
òºëºº ãýñýí ÿñíû çàí ÷àíàð íü áàãèéí
Çàñàã äàðãûí õ¿íäõýíã àëáûã ºëõºí õèéõýä
íü íºëººëñºí áàéæ òààðàà.
Íèéãìèéí
ýìçýã
õýñãèéíõýíèéã
îðîí áàéðòàé àæèë îðëîãîòîé áîëãîõ,
áè÷èã áàðèìòûã íü áàòàëãààæóóëàí,
õàðüÿàëàëòàé á¿ðòãýëòýé áàéëãàõûí òºëºº
àæèëëàõàä õè÷íýýí èõ öàã çàâ õºäºëìºð
ç¿òãýë ãàðãàäàãèéã ãàäíààñ íü õàðààä õ¿í
òºäèé ë îéëãîõã¿é äýý.
Ãàíö ÷
òýòãýìæòýé
¿éë÷èëãýýíä

áîëîâ õ¿íèéã òýòãýâýð
áîëãîõ,
ýìíýëãèéí
õàìðóóëæ, õºäºëìºðèéí

Òºðèéí õàéð èâýýëèéã õ¿í á¿õýíä
èæèë òýãø õ¿ðòýýõèéí òºëºº òýð òýìöýæ
÷àäñàí ýìýãòýé ø¿¿ ãýäãèéã ñîíãîã÷ îëîí
ò¿ìýíä íü äàâõàð äàâõàð óëàìæèëìààð
ñàíàãä÷èõëàà.

Ñàéíøàíä ñóìûí äºðºâä¿ãýýð áàã
èðãýäýý öóãëóóëààä óóëç÷èõ áàéð ñàâòàé
áîëñîí íü Ñàíæìÿòàâûí Áàäàìöýöýã
äàðãûí áàñ íýã õèéæ ÷àäñàí àæèë.
Òýðýýð èðãýäèéíõýý ñàéí ñàéõíû
òºëºº àæèëëàõ óðàì çîðèã, ýð÷ õ¿÷ýý
ñýëáýõ, íýãýíò ýõë¿¿ëñýí õýâø¿¿ëñýí
àæëàà óëàì áàòàëãààæóóëàõûí ¿¿äíýýñ
Àéìãèéí õóðàëä ñîíãîãäîõ ýðõèéí òºëºº
íýðýý äýâø¿¿ëýí ºðñºëäºæ áàéíà.
Èæèë äàñàë áîëñîí èðãýä îëîí ò¿ìýí
ñîíãîã÷èä ÷ ò¿¿íèé òºëºº ñàíàëàà ºãíº
ãýñýí áîäîëòîé áàéãàà.Õ¿ì¿¿ñò áóÿí
ñàíàæ ÿâàõàä ñàéõàí ñýòãýëèéí ¿ç¿¿ðò
ñ¿¿ ìýëòýãíýæ áàéõàä Ñàíæìÿòàâûí
Áàäàìöýöýãèéí àæèë õýðýã ¿éëñ á¿òýýë
öàãààí çàìòàé áàéõààñ ÷ ººð àðãàã¿é.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
¿éëäâýðëýí, ýêñïîðòëîõ áîäëîãûã
õýðýãæ¿¿ëíý.

õýðýãöýýã äîòîîäûí ¿éëäâýðëýëýýð
õàíãàõ áîäëîãî áàðèìòëàíà

• Õàøààò
õóäàãèéí
í¿¿ðñíèé
óóðõàéã îðîí íóòãèéí ìýäýëä
àâ÷ Îͪ¯Ã áàéãóóëàõ àñóóäëûã
øèéäâýðë¿¿ëæ, ýäèéí çàñãèéí
ýðãýëòýíä
îðóóëàí
îðîí
íóòãèéíõàà õýðýãöýýíä àøèãëàõ
áîëîìæèéã á¿ðä¿¿ëíý.

• Ñýðãýýãäýõ
ýð÷èì
õ¿÷íèé
áîäëîãûã õºõè¿ëýí
äýìæèæ
ãàäààä,
äîòîîäûí
õóâèéí
õýâøëèéí õºðºí㺠îðóóëàëòûã
äýìæèíý.

• “Çàìûí-¯¿ä”
ýäèéí
çàñãèéí
÷ºëººò á¿ñèéã á¿ðýí øèéäâýðëýõ
àðãà õýìæýýã àâ÷ õýðýãæ¿¿ëíý.
• Çàìûí-¯¿äýä
ýêñïîðòûí
÷èãëýëèéí õºíãºí ¿éëäâýðëýëèéí
öîãöîëáîð áàéãóóëíà.
• Áàðèëãûí
ìàòåðèàëûí
¿éëäâýðëýëèéã õºãæ¿¿ëæ òºìºð
õèéö, äóëààëãûí ìàòåðèàë, õàíûí
ìàòåðèàë çýðýã á¿òýýãäýõ¿¿íèé

• Ìàëûí ãàðàëòàé ò¿¿õèé ýä,
íîîëóóð, íîîñ, àðüñ øèðèéã
áîëîâñðóóëæ,
çàõ
çýýëä
íèéë¿¿ëäýã áîëãîíî.
• Ñàéíøàíä
ñóìàíä
Ìàõ
áîëîâñðóóëàõ ¿éëäâýð áàðèíà
• Òóñëàõ àæ àõóéã õºãæ¿¿ëýí
ºíäºãíèé
õýðýãöýýãýý
îðîí
íóòàãòàà õàíãàäàã áîëãîíî.
• Òºìñ,
õ¿íñíèé
òàðèàëàëòûã

íîãîîíû
íýìýãä¿¿ëæ

àéìãèéíõàà
õýðýãöýýã
á¿ðýí
õàíãàíà . Õ¿ëýìæ çîîðüíû òîî
õýìæýý õ¿÷èí ÷àäëûã íýìýãä¿¿ëíý.
• Øàòàõóóíû
¿íèéã
óëñûí
äóíäæààñ äîîãóóð áàéëãàõ, ¯íèéã
òîãòâîðæóóëàõ áîäëîãî áàðèíà
• Õèéí
ò¿ëøíèé
àþóëã¿éí
àæèëëàãààã õàíãàõ àðãà õýìæýý
àâ÷ õèéí ò¿ëø àøèãëàëòûã
íýìýãä¿¿ëæ,
õèéí
ò¿ëøíèé
õóäàëäàà ¿éë÷èëãýýã äýìæèíý
• Äóëààí àëäàãäàë áàãàòàé áàðèëãûí
òåõíîëîãèéã íýâòð¿¿ëæ, äóëààëãûí
ìàòåðèàëä ìîíãîë õîíèíû íîîñ
àøèãëàõ ¿éëäâýðëýëèéã õºãæ¿¿ëíý

Ǫ Â
Ñ

Î

ÑÀÉÕÀÍÄÓËÀÀÍ ñóìààñ íýð äýâøèã÷

15

ÍÃÎË

Æèãìýääîðæèéí ÇÎÐÈÃÒÁÀÀÒÀÐ

õºäºëìºð ñàíàë
áàéãàà þì.

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf
Íóòàã îðîíòîéãîî, ñîíãîã÷ ò¿ìýí
îëîíòîéãîî õýðõýí õýë àìàà îëîëöîæ,
òýäíèé ºìíº òóëãàðààä áàéãàà îëîí
àñóóäëûã íóõàöòàé, àíõààðàëòàé àâ÷ ¿çýæ,
àéìàã îðíû õºãæëèéí áîäëîãîä õýðõýí
òóñãóóëàõ àðãà çàìûã ýíý äºðâºí æèëèéí
õóãàöààíä ººðòºº íýýæ, áóñäàä ò¿ãýýæ, ¿ð
ä¿íã íü ¿çñýí õ¿ì¿¿ñèéí íýã, Èðãýäèéí
òºëººëºã÷ õ¿í þó õèéæ ÷àääàã þì áý
ãýäãèéã õàðóóëñíààð ¿ëãýð æèøýý áîëñîí
õ¿í áîë Ñàéõàíäóëààí ñóìûí ñîíãîã÷äûã
ººðòºº òàòñàí ýíý íóòãèéí óíàãàí èðãýí
Æèãìýääîðæèéí Çîðèãòáààòàð þì.
Ñàéõàíäóëààí ñóìûã òàòàí áóóëãàõ
òóõàé ÿðüæ áè÷èæ áàéñàí, í¿ä ¿ç¿¿ðëýí
õýëýëöýæ áàéñàí õà÷èí ¿å áèé.Õ¿í àìûí
áàãàòàé àéìàã îðîíä îéðõîí ãýæ àä
¿çýöãýýæ áàéñàí çàðèì ò¿øìýäèéí ñàíàà
áèåëýëýý îëîîã¿é íü ñàéí õýðýã.
Àìüäðàõ îð÷íûã íü á¿ðä¿¿ëýýä, óðàì
çîðèãèéã íü äýâðýýãýýä, õ¿í àðäûí òºëºº,
õ¿¿õýä èðýýä¿éí òºëºº ãýñýí ñýòãýëýýð
õàíäàæ
÷àäâàë
áîëîõã¿é
á¿òýõã¿é
ãýõ þì áàéäàãã¿éã Æèãìýääîðæèéí
Çîðèãòáààòàðûí ýíý äºðâºí æèëèéí

ñàíàà÷èëãà

õàðóóëæ

Ò¿¿íèéã
àéìãèéí
óäèðäëàãûí
ò¿âøèíä àæèë õèéãýý÷, àëáàí òóøààëä
î÷îî÷ ãýæ íàìûí íºõºä íü ñàíàë òàâüæ
áàéñàí óäàà áèé. Ýíý ñàíàëûí õàðèóä
ýåëäýãýýð òàòãàëçñàí ¿ãýý õýëæ, îëîí
ò¿ìýí ñîíãîã÷äûíõîî èòãýëèéã äààí
òºëººëºã÷èéíõºº
õóâüä
àìëàñàíàà
áèåë¿¿ëæ àæèëëàÿ ãýñýí áîäîëòîé
áàéãàãàà òàéëáàðëàñàí.
Æèãìýääîðæèéí Çîðèãòáààòàð ñóì
îðíûõîî óäèðäëàãòàé ýâ ýåý íýãòãýí,
íàì÷èðõàí
ä¿â÷èãíýëã¿é
õàìòðàí
àæèëëàñàíû ¿ð ä¿íä á¿òýýí áàéãóóëàëòûí
îëîí àæèë õèéãäýæ, õºðºí㺠îðóóëàëòûã
áîëîìæèéí õýðýýð òàòàæ ÷àäñàí.
Þó ÷ õèéãýýã¿é, õèéõèéã õ¿ñäýãã¿é,
òýãñýí ìºðò뺺 ýðõ áàðèã÷ áàéõ ãýæ
ýëäâèéã ç¿¿äëýí îëíûã ñàìóóðóóëæ
ÿâäàã õ¿ì¿¿ñèéí äýðãýä Æèãìýääîðæèéí
Çîðèãòáààòàðûí
çàíãàðàã
õýëñýíäýý
õ¿ðäýã çàí, çàð÷èìòàé áàéäàë ¿íýõýýð
äàãàí äóóðàéæ áîëîõîîð, æèøèã õýìæ¿¿ð
áîëãîìîîð ç¿éë ãýäãèéã õýëýõ ¸ñòîé.
Áèçíåñèéí ñàëáàðò õ¿÷ýý ºðãºæ,
ñóðãóóëü õ¿¿õäèéí òºëºº ç¿òãýæ ÿâñàí,
ìýäëýãò ñóóðèëñàí õºãæèë, ýäèéí çàñãèéí
òàëààðõ àêàäåìèê áîëîâñðîëòîé ò¿¿íèéã
Ñàéõàíäóëààí÷óóä òàëàðõàí äýìæñýí,
õèéñýí á¿òýýñýíýýýð íü ¿íýëýí ä¿ãíýñýí
õýâýýðýý ãýæ áîäîæ áàéíà.
Õàðèëöàà õîëáîî, ýð÷èì õ¿÷,æèæèã
áèçíåñ, ìàë àæ àõóé,çàì òýýâýð
õºãæñºí, õ¿í çîí íü àìàð æèìýð àæ

òºðñºí, àøèãò ìàëòìàëûí îðä óóðõàé
íýýãäñýí, áàéãàë ýêîëîãèéí òààòàé îð÷èí
á¿ðäñýí òèéì æèøèã ñóì áîëîõ èðýýä¿é
Ñàéõàíäóëààíûõàíä áèé.
Íýð äýâøèã÷ ìààíü ººðºº þì
¿çýæ í¿ä òàéëñàí Àçè,Àìåðèê, Åâðîï
ç¿ãèéí îðíóóäàä ýíãèéí õ¿ì¿¿ñ õýðõýí
õºäºëìºðëºæ, àæ òºðæ áàéãààã ìýäýðñýí
õ¿íèé ¸ñîîð äàðàà äàðàà÷èéí ¿íýò
ñàíààãàà öýãöëýí, äýâø¿¿ëýí òàâèõ
ñàíàà÷èëãàà
÷àìáàéðóóëàí,þó
õèéõ
òóõàéãàà òºëºâëºæ áàéãàà íü ìýäýýæ.
Èðãýäèéí õóðëûí òºëººëºã÷ èíãýæ
àæèëëàõ ¸ñòîé ãýæ ò¿¿íä çààí ñóðãàæ
ýëäýâëýõèéí õýðýãã¿é.Ò¿¿íèé çèíäààíä
õ¿ðýõýä áàñ ÷ ãýæ èõ õîëûí çàé, ìºí ÷
èõ ÿëãàà áèé ø¿¿ ãýäãèéã ë ñýòãýëèéí
õºäºë㺺í, õºíäèé õîîñîí ¿ãýýð áóñäûã
ÿòãàí ñýíõ¿¿ëýã÷äýä óðóó òàòàæ , çºð¿¿ ¿ã
õýëýãñäýäñ àíõààðóóëìààð áàéãàà þì.
Òýãýýä ÷ Ñàéõàíäóëààí ñóìûí èðãýä,
ñîíãîã÷ ò¿ìýí Æèãìýääîðæ ãóàé ãýæ
õýí áý, ò¿¿íèé õ¿¿ Çîðèãòáààòàð íóòàã
îðíûõîî òºëºº þó õèéæ àìæóóëñàí áý
ãýäãèéã õýíýýð ÷ õýë¿¿ëýëòã¿é ìýäýæ
áàéãàà áîëîõîîð
íýìæ òàéëáàðëàõ,
ãî¸÷ëîí ìàãòàõ, ºðãºìæëºí õýòèéä¿¿ëýõ
øààðäëàãà àëãà.
Áàñ ºâºã ýöýã íü ò¿ìíèé ø¿òýýí áîëñîí
Áàÿí-îâîîíû õèéäèéí ýðäýìò ìýðãýí ãàâæ
Áàò-î÷èð ãýæ õ¿í áàéñíûã íóòãèéíõàí íü
äóðñàí çàëáèðäàã þì áèëýý. À÷ õºâã¿¿í
Çîðèãòáààòàð
íü
Àéìãèéí
õóðëûí
òºëººëºã÷ òýðã¿¿ëýã÷ áîë÷èõîîä ñóì
îðíîî ººä òàòàõûí òºëºº ç¿òãýæ áàéãàà íü
öààíàà ë íýã ó÷èð åðººëòýé õýðýã.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
• Ãàçðûí
õèéíý

ÃÎÎÍ
ÍÎ

õàðèëöààíû

øèíý÷ëýë

• Àéìãèéí òºâèéã õîò áîëãîí
õºãæ¿¿ëýõ õºòºëáºð õýðýãæ¿¿ëíý
• Àéë ºðõ, ãóäàìæ òàëáàé, çàìûí
õàÿãæèëòûí øèíý÷ëýëèéã õèéæ
Òºâ 4 çàìûí äýðãýä ýëåêòðîí
ãàçðûí çóðàã áàéðëóóëíà

Î ÃÎÂ

Ü

ÄÎ

ÐÍ

ÇÓÐÃÀÀ:
ÍÎÃÎÎÍ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ áàéãàëü
îð÷íû öîãö áîäëîãî
Íîãîîí Ñàéíøàíä õºòºëáºðèéí
¿ð ä¿íã ¿íýëýí ºðãºæ¿¿ëýí, àéìãèéí
õýìæýýíèé áîäëîãî áîëãîí äàðààõ
çîðèëòóóäûã õýðýãæ¿¿ëíý.
• Íîãîîí
õºãæëèéí
àéìãèéí
õºãæëèéí
áîäëîãûí íýã áîëãîõ;

áîäëîãûã
òóëãóóð

• Ñàéíøàíä õîòûí óòààã áàãàñãàõ
öîãö àðãà õýìæýý àâíà.

• Ñýðãýýãäýõ
ýð÷èì
õ¿÷íèé
¿éëäâýðëýëèéã íýìýãä¿¿ëæ Íàð
Ñàëõèíû ïàðêóóäûã áàéãóóëàõ
ñàíàë ñàíàà÷ëàãûã äýìæèíý.
• Òîìîîõîí ñóìäûí õîã õàÿãäëûí
ìåíåæìåíòèéã øèíý÷ëýõ, õóð
õîãèéã öýâýðëýí óñòãàõ àæëûã
çîõèîí áàéãóóëíà.
Çàãàí îéã õàìãààëàõ, íºõºí
ñýðãýýõ, îéæóóëàõ àæëûã çîõèîí
áàéãóóëíà.

Ò

ÀÉÌÀà ÑÓÌÄÀÀ ¯ÉËÄÂÝÐƯ¯ËÜÅ

• Àéìãèéí íóòàã äýâñãýðò öºìèéí
õàÿãäëûí áàðèëãà áàéãóóëàìæ
áàðèõ, öºìèéí õàÿãäàë áóëøëàõûã
õàòóó õîðèãëîíî.
• Àøèãò
ìàëòìàëûí
òóñãàé
çºâøººðºë îëãîõîä òóõàéí îðîí
íóòãèéí
èðãýäèéí
îðîëöîîã
õàíãàäàã áîëãîíî.
• Óóë óóðõàéí îëáîðëîõ ¿éëäâýð¿¿ä
á¿òýýãäýõ¿¿íýý
äîòîîäûí
áîëîâñðóóëàõ ¿éëäâýð¿¿äýä çàõ
çýýëèéí ¿íýýð òýðã¿¿í ýýëæèíä
íèéë¿¿ëäýã áàéíà.
• Óóë
óóðõàéí
á¿òýýãäýõ¿¿íèé
òýýâýðëýëòèéã áàéãàëü îð÷èíä
ñºðºã
íºëººã¿éãýýð
çîõèîí
áàéãóóëàõàä øààðäëàãàòàé á¿õèé
ë àðãà õýìæýýã àâ÷ àæèëëàíà
• Òåõíèê-ýäèéí çàñãèéí ¿íäýñëýëýýð
àøèãã¿é íü òîãòîîãäñîí, áàéãàëü

Ǫ Â

16

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

Ò

Ñ

Î

ÍÃÎË

ÄÀËÀÍÆÀÐÃÀËÀÍ ñóìààñ íýð äýâøèã÷

ÿíæçàìûí ÌßÃÌÀÐÄÎÐÆ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf
Äàëàíæàðãàëàí ñóì
òóí óäàõã¿é
èõ õºëèéí ãàçàð áîëíî ãýñýí ººäðºã
¿çýë áîäîë ÿðèà õººðºº ýíý íóòãèéí àðä
èðãýäèéí äóíä ãàçàð àâ÷ áàéíà.
ªíãºðºí îäîæ áóé äºðâºí æèë ñóìûí
çàñàã äàðãààð àæèëëàñàí ÿíæçàìûí
Ìÿãìàðäîðæ ÷ ãýñýí èéìýðõ¿¿ ¿ãèéã
óíàãàæ ñóóäàã.
Óíàãàæ ñóóõûí òºäèé áèø àæèë õýðýã
áîëíî, áèåëíý ãýñýí áàò èòãýëòýé áàéäãàà
íóóãààã¿é.
Ñóìûí
èðãýäèéíõýý
íèéãìèéí
àñóóäëûã
øèéäâýðëýõ,
àìüäðàëûí
áàòàëãààã õàíãàõ,ýäèéí çàñãèéí ÷àäàâõèéã
ñàéæðóóëàõ,òºðèéí ¿éë÷èëãýýã èðãýäýä
õ¿ðãýõ, ñóì îðíûõîî ºí㺠òºðõèéã
ººð÷ëºõ, á¿òýýí áàéãóóëàëòûí àæëûã
ºðí¿¿ëýõ ÷èãëýëýýð ñóóðü äýâñãýðèéã íü
òàâüñàí õ¿íèé õóâüä èíãýæ ÿðèõààñ ººð
àðãàã¿é.
Íýãäýë
õîðøîî,
òºð
çàñãèéí
áàéãóóëëàãàä áàãà çàëóó íàñíààñàà ýõëýí
àæèëëàñàí, ñóì îðíûõîî îíöëîãèéã
ìýääýã, õ¿í àðäûíõàà ààø àðàíøèí

çàí çàíøëûã òàíüñàí òóðøëàãàòàé,
áàñ øèíý ¿åèéí óäèðäàõ àæèëòíû çºí
ñîâèí èðýýä¿éã õàðñàí áîäëîãî, çàñàã
òºðèéí äýýä ò¿âøèíä ÿðèãäàæ áàéãàà
àñóóäëóóäòàé íÿãò ñ¿ëæèëäýí õàíûí àì
íèéëýõ øèã ýâëýõ íü ÷ àðãàã¿é áèçýý.

Àìáààð áîñãî÷èõîîä ò¿¿íèéãýý
ðåêëàìäàæ, ººðèé㺺 àðäûí áààòàðûí
õýìæýýíä àâàà÷äàã àâüÿàñòíóóä áàéäàã.
Ñàíààíä áàãòàìã¿é èõ àæèë õèé÷èõýýä
äóâ äóóã¿éõýí ñóóæ, ýíý ìèíèé ¿¿ðýã, õèéõ
¸ñòîé àæèë áîääîã íýãýí õýñýã ÷ áèé.

¯éëäâýð óóðõàé õºãæñºí, àâòî çàìûí
ñ¿ëæýýíä õîëáîãäñîí, ýð÷èì õ¿÷íèé
àñàð èõíººöòýé, àøèãò ìàëìàëûí çàäàëæ
àìæààã¿é ¿¿öòýé ýíý íóòàã òàíèãäàõã¿é
áîëòëîî ººð÷ëºãäºõ öàã îéðõîí ãýäãèéã
õýí õ¿íã¿é õàðæ ìýäðýýä áàéãàà.

ÿíæçàìûí
Ìÿãìàðäîðæ
ýíý
“êàòåãîðè-ä áàãòäàã á¿ëãèéíõýíèé íýã øèã
ñàíàãääàã.

Äýýðýýñ íü áàéãàëä ýýëòýé ¿éëäâýð
óóðõàéí òóõàé àéìãèéí óäèðäëàãóóä
áàéíãà
òàíèóëæ,
àëèâàà
õºãæëèéí
øèéäâýð¿¿äèéã
ãàðãàõäàà
õàìãèéí
ò¿ð¿¿íèé áîëçîë áîëãîæ áàéãàà íü ÷ ýíý
ñóìûí ¿ñðýíã¿é äýâøëèéí ñàëøã¿é àìèí
÷óõàë õýñýã íü áàéæ ÷àäíà ãýäãèéã àëü àëü
òàëäàà îéëãîöãîîæ áàéíà.
ÿíæçàìûí Ìÿãìàðäîðæ ºíãºðñºí
ñ¿íãóóëèéí õóãàöààíä Àéìãèéí Èðãýäèéí
òºëººëºã÷äèéí õóðàëä ñîíãîãäîí ¿ãýý
õýëæ, ñóì îðîíäîî õºãæèë, õºðºíãº
îðóóëàëò àâ÷ èðýõèéí òºëºº ¿íýíõ¿¿
ç¿òãýë ãàðãàñàí ãýäãèéã íóòãèéí èðãýä
ìààíü îéëãîæ áàéãàà áàéõ.
Õýäõýí æèëèéí õóãàöààíä ýíý ñóìàíä
ÿìàð ÿìàð á¿òýýí áàéãóóëàëò õèéãäýâ,
íóòàã óñàíäàà òàâ òóõòàé àìüäðàõ, èéì
îð÷èí á¿ðä¿¿ëýõèéí òºëººæ õýðõýí
àæèëëàâ ãýäãèéã í¿äýýðýý õàðæ áèåýðýý
ìýäýð÷ áàéãàà.Îëîí þì ººð÷ëºãäñºí
ãýäãèéã ÷ õýëæ áàéãàà.

Îäîî íóòãèéí íóðóóã ò¿¿íèé ¿åèéíõýí
èæèë íàñíûõàí àâ÷ ÿâàõ, ò¿¿÷ýý òýðýãíèé
¿¿ðãèéã ã¿éöýòãýõ áîëñîí ãýäãèéã õýí
õ¿íã¿é õýëæ áàéãàà.
ßëàíãóÿà àæëûí äºðòýé áîë÷èõñîí
õîðü ãàðóé æèëèéíõýý õºäºëìºðèéã
óíàãàí íóòàã óñíûõàíûõàà òºëºº çîðèóëæ
ÿâàà ýð äóíä íàñíû õàð÷óóä ò¿¿íèé äîòîð
ÿíæçàìûí Ìÿãìàðäîðæ øèã òóëõ ñóóñàí
õ¿ì¿¿ñò ýíý ¿¿ðýã íîãäîíî.
Äàëàíæàðãàëàí ñóìûíõíû óõàìñàðòàé
ñîíãîëòûí ¿çýãíèé ¿ç¿¿ð ò¿¿íèé íýðèéã
çºâõºí äóãóéëàõûí òóëä áèø èòãýë ºãºõèéí
òóëä, áèäíèé ºìíººñ ç¿òãý õýìýýí çàõèà
äààëãàâàð ºãºõèéí òóëä áàéíà ãýñýí áîäîë
ººðèéí ýðõã¿é òºðæ áàéí
Ñóì îðîí íü àéìãèéíõàà õýìæýýíä
¿ðãýëæ ìàíëàéëàã÷ íü áàéæ ýõíèé
áàéðóóäààñ óõðàëã¿é ºíººã õ¿ðñýí
¿ç¿¿ëýëòèéã
õàðñàí
÷
ÿíæçàìûí
Ìÿãìàðäîðæèéí ðåêëàìã¿éãýýð õèéñýí
àæèë èõ áèé ãýäãèéã äàõèí äàõèí
áàòàëãààæóóëæ áàéãàà þì.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ

îð÷èíä õîð õºíººë èõòýé óóðõàéã
àæèëëóóëàõã¿é áàéõ çàð÷ìûã
áàðèìòëàíà
ͺõºí ñýðãýýëòèéã ñòàíäàðòûí
ò¿âøèíä õèéæ ÷àäàõ ñàíõ¿¿ãèéí
áàòàëãàà ãàðãàñàí àæ àõóéí
íýãæèä îðäûã àøèãëàõ ýðõèéã
îëãîäîã áîëíî
Ýðäýñ
áàÿëãèéí
ýêñïîðòûã
íýãäñýí “Íýã öîíõ”-íû áîäëîãîîð
õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã îðîí íóòàãò
çîõèîí áàéãóóëíà
Á¿ñ íóòãèéí óñíû õýðýãöýýã
õàíãàõ çîðèëãîîð Óñàí ñàí,
Õºâ
öººðì¿¿äèéã
áàéãóóëàõ
Õýðëýí ãîâü òºñëèéã õýðýãæ¿¿ëýõ
àñóóäëûã õîëáîãäîõ ãàçðóóäòàé
õýëýëöýæ øèéäâýðë¿¿ëíý
Óíäíû
óñûã
öýâýðø¿¿ëýõ
áàéãóóëàìæ áàéãóóëíà.

• Á¿õ ñóìäàä óñ öýâýðø¿¿ëýõ
òºõººðºìæ
ñóóðèëóóëæ,
ñòàíäàðòûí øààðäëàãà õàíãàñàí
óñààð
õàíãàãäàõ
íºõöëèéã
á¿ðä¿¿ëíý
• Óëñûí áîëîí îðîí íóòãèéí òóñãàé
õàìãààëàëòòàé ãàçàð íóòãèéí
õýìæýýã ºðãºæ¿¿ëýí íýìýãä¿¿ëíý.
• Óóë óóðõàéí íºõºí ñýðãýýëòýä
“ä¿éö¿¿ëýí
õàìãààëàõ”
ìåõàíèçìûã íýâòð¿¿ëíý
• Áàéãàëü îð÷èíä õîõèðîë ó÷ðóóëñàí
òàëààð áîäèòîé ìýäýýëýë ºãñºí
èðãýíèéã óðàìøóóëäàã òîãòîëöîîã
á¿ðä¿¿ëíý
• Óóë
óóðõàé
áîëîí
áóñàä
òîìîîõîí òºñëèéã ñàíõ¿¿æ¿¿ëýã÷
áàíêóóäòàé íîãîîí õºãæëèéí
áîäëîãûã õîëáîõ ìåõàíèçìûã áèé
áîëãîíî

• ¯éëäâýðèéí áîëîí àõóéí õàÿãäàë
óñûã öýâýðø¿¿ëýí äàõèí àøèãëàõ
òåõíîëîãè íýâòð¿¿ëíý
• Õàòóó õîã õàÿãäëûã àíãèëàõ,
äàõèí áîëîâñðóóëæ àøèãëàõ àðãà
õýìæýý àâíà
• Öºëæèëòººñ
ñýðãèéëæ,
áýë÷ýýðèéí òàëõëàëòûã áóóðóóëàõ
çîðèëãîîð áýë÷ýýð, óñíû öîãö
áîäëîãûã õýðýãæ¿¿ëíý
• Áàéãàëü îð÷èíä ýýëòýé òåõíîëîãè,
öýâýð
¿éëäâýðëýë,
íîãîîí
õýðýãëýýã óðàìøóóëàõ çàìààð
áàãà í¿¿ðñòºðºã÷ á¿õèé íèéãýìä
øèëæèõ
íîãîîí
õºãæëèéí
áîäëîãûã õýðýãæ¿¿ëæ ýõýëíý
• Íîãîîí
õºãæëèéí
¿íäñèéã
á¿ðä¿¿ëýí,
“Íîãîîí
ñî¸ë
èðãýíøèë”
¿çýë
áàðèìòëàë,
õºòºëáºðèéã
õýðýãæ¿¿ëýõ,

Ǫ Â
Ñ

Î

ÑÀÉÍØÀÍÄ ñóìûí 1-ð áàãààñ íýð äýâøèã÷

17

ÍÃÎË

Áÿìáûí ÎÄÃÀÐÈÃ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf
Õîòæèõ ¿éë ÿâö õºäºº îðîí íóòàãò
áèé áîëæ, àéìãèéí òºâ ñóóðèíãóóä õ¿ðýý
õàÿãàà òýëñýýð îëîí îí æèëèéã ¿çæýý.
Ǻâõºí Ñàéíøàíä õîò ãýõýä ë õàãàñ
çóóíûã ýëýýñýí èðãýíøñýí, àéëûí äàéòàé
àéë ãýäýã øèã õîòûí äàéòàé õîò áîëæýý.
Õîò áîñãîõ ¿éë ÿâö ººðèéí æàì
õóóëüòàé.¯å øàòòàé. Õàìãèéí ò¿ð¿¿íä
õ¿í àìüäðàõ íºõöºë áîëîëöîî, îð÷èí
òîéðîíòîé
áàéõ
¸ñòîé.Õîò
öýâýð
óñíû ñèñòåìòýé, áîõèðîî, çàéëóóëàõ
áàéãóóëàìæòàé, çàì òàëáàéòàé, õ¿íèé
íààä çàõûí ¿éë÷èëãýýã ýðõýìëýñýí
õàíãàñàí áàéõ øààðäëàãàòàé.
Äýëã¿¿ð õîðøîî, ¿çâýðèéí ãàçàð
çàì òàëáàé, íîãîîí á¿ñ ãýýä þó ýñ ãýõ
âý.Õàìãèéí ãîë íü õ¿í àìüäðàõ àæ òºðºõ,
îðîí ñóóöòàé òýð íü õ¿ðýëöýýòýé òîõèëîã
öýâýð ¿çýìæòýé ýäýëãýýòýé áàéõ ¸ñòîé
ãýäãèéã õýë¿¿ëýõ þóí.
Áÿìáûí Îäãàðèã áîë ÿã ýíý ¿éë
õýðãèéã ýðõëýã÷, ººðººð õýëáýë õîòûã
á¿òýýí áàéãóóëàã÷äûí íýã þì.Á¿òýýí
áàéãóóëàã÷ ãýñýí íýðèéí öààíà ºðãºí
äàëàéöòàé ñýòãýëãýý, îëíûã õàìàðñàí
àæèë, õºðºí㺠ìºíãº, àæèëëàõ õ¿÷, îðëîãî
àøèã áèé.

Áÿìáûí
Îäãàðèã
ýíý
á¿õíèéã
çîõèöóóëæ, çîõèîí áàéãóóëæ ÷àääàã
íýãýí.Òºðºëõ õîòîî öîãöëîîí õºãæ¿¿ëýõ
èõ àÿíä ñýòãýë øóëóóäñàí õ¿ì¿¿ñèéí íýã.
ªºðºº õýòýðõèé õºäºëìºð÷ àæëûí àìò
¿íýðèéã ìýäýðñýí, àæèë õèéõèéã àìðàëò,
àç æàðãàë, òóéëûí çîðèëãî èòãýë ¿íýìøèë
ãýæ ýðãýëò áóöàëòã¿é òîäîðõîéë÷èõñîí
õ¿í.
Çàñàã òºð õýðõýí ººð÷ëºãäºæ,
áîäëîãî õýðõýí òîäîðõîéëîãäîæ áàéãààã
àíäàõã¿é àæèãëàæ, çàõ çýýëèéí ìýäðýìæ,
¿íý õàøíû çºð¿¿, íºãºº ÿðèàä áàéäàã
èíôëèÿöè ãýã÷èéã àíõààðàí ñóäàëæ,
õºãæëèéí õóðä õ¿÷,õºäºë㺺íèé õýìíýë
äóíä çîõèöîí àæèëëàõ ÷àäâàðûã ººðòºº
ñóóëãà÷èõñàí õ¿í.
Òèéìýýñ ÷ ýðõýëæ áóé àæèë íü
óðàãøòàé,
áèçíåñ
íü
àìæèëòòàé,
òºëºâëºñºí ç¿éëñ íü õýðýãæýýä ÿâààä
áàéãàà þì. Õîîñîí ÷àë÷èã÷èä, õýð¿¿ë
òýìöýë õèéã÷èä, õýíýýðõýã÷äèéã áîäâîë
ººðèéí ãýñýí èìèæèéã á¿ðä¿¿ëñýí, þìíû
àðãà ýâèéã îëäîã, àëñûã õàðäàã,ñ¿ðõèé
óõààíòàé íýã ¿ãýýð çàõ çýýëèéí îð÷èíä
ººðèé㺺 áîëîâñðóóëñàí ñàéí ìåíåæåð
þì äàà.
Òý𠺺ðèéí õèéå ãýñýí ç¿éëýý ë õèéæ
÷àääàã, çîðüñîíäîî õ¿ðäýã óõàð÷ áóöäàãã¿é
çàíòàé.Øàòàõóóíû òºâ áàéãóóëúÿ ãýñýí
áàéãóóëñàí, îðîí íóòàãòàà êàáåëèéí
òåëåâèç,èíòåðíýòèéí
¿éë÷èëãýý
íýýå
ãýñýí íýýñýí, îðîí ñóóöíû áàðèëãûí àæèë
ýðõýëíý ãýñýí, ñàíàñàíààð íü áîëñîí,
çî÷èä áóóäàë çîîãèéí ãàçàð áîñãî¸ ãýñýí,
àìæóóëæ îðõèñîí.Îäîî îðîí íóòãèéí
ñîíãóóëüä àéìãèéí Èðãýäèéí õóðàëä íýð

äýâøýýä áàéíà.
Ãýð õîðîîëëûí àéë ºðõèéã øóãàì
ñ¿ëæýýíä õîëáîí,òºâ çàìûã ºðãºòãºíº,
øèëýí
êàáåëèéí
ñ¿ëæýýã
àøèãëàí
êàìåðèéí
õÿíàëòûí
ñèñòåì
áèé
áîëãîíî,ãîë çàìóóäûã äàãàñàí øóãàì
ñ¿ëæýýã õàìãààëñàí òóííåëèéã áàðüæ
áàéãóóëíà ãýæ ÿðüæ ÿâíà áèëýý.
Îëîí ç¿éëèéã á¿òýýí áîñãîñîí, òºðºëõ
Ñàéíøàíä õîòûíõîî õºãæèëä ÷àìã¿é
õºðºí㺠îðóóëàëò õèéñýí, õ¿ì¿¿ñèéí
òºëºº ¿ãýý õýëüå, àæèëëààä ¿çüå ãýæ
ñýòãýñýí ò¿¿íèéã ýðõ áàðèã÷ Àðä÷èëñàí
íàì äýìæèæ áàéíà. Ãàð õóìõèí ç¿ãýýð
ñóóõ áîëîìæã¿é, áóñäûí õàéð õàëàìæ, òºð
çàñãèéí òóñëàìæ äýìæëýãò íàéäààä áàéæ
áîëîõã¿é õºäºëæ õºäºëìºðëºæ áàéæ
ñàéí ñàéõàí àìüäðàõ íèéãìèéí òýðã¿¿íèé
õýñýãò Áÿìáûí Îäãàðèã ÿâæ áàéíà.Îëîí
õ¿íèéã àæèëòàé îðëîãîòîé, àíõèàòàé,
óíõèàòàé áàéëãàõ ãýæ òýì¿¿ëæ áàéíà.
Èðãýíèé äóó õîîëîé ¿çýë áîäëûí
íýãäýë, çºâ áîäëîãûí äýíñ, àðä÷èëëûí ¿íýò
ç¿éëñèéã õàìãààëàõ, ò¿ãýýí äýëãýð¿¿ëýõ
¿éëñýä ãàð áèå îðîëöîõîîð øèéäñýí íü
íèéãìèéí ºìíº õ¿ëýýñýí õàðèóöëàãà,
áóñäààñ
õ¿ëýýõ
èòãýë,
ñàíàà÷ëàãàà
õýðýãæ¿¿ëýõ áîëîìæ ãýæ õàðæ áàéíà.
Ñàéíøàíä ñóìûí íýãä¿ãýýð áàãèéí
èðãýä ñîíñîã÷èä ÷ õýí íü õýí áý ãýäãèéã àëü
õýäèéí òàíüæ ìýäñýí, á¿òýýí áàéãóóëàã÷,
àæèë÷ õè÷ýýíã¿é òºâ øóäàðãà Áÿìáûí
Îäãàðèãèéã äýìæèõýä áýëýí áàéãàà.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
çàãâàðóóäûã áèé áîëãîíî
• Èðãýíèé íèéãìèéí áàéãóóëëàãà,
èðãýäèéí íºõºðëºë, õºäºë㺺íòýé
áàéãàëü õàìãààëëûí ÷èãëýëýýð
õàìòðàí àæèëëàíà

ÝÍ

ÐÀ

Ò¯

Ì

Ã

ÍÀÐÍÛ

ÖÀÖ

ÄÎËÎÎ:
ÍÀÐÍÛ Ò¯ÌÝÍ ÖÀÖÐÀÃ
Äýä á¿òýöæ¿¿ëýõ áîäëîãî
Òºð õóâèéí õýâøëèéí õºðºíãº
îðóóëàëò, ãàäààä äîòîîäûí òºñºë
õºòºëáºð¿¿äèéã õýðýãæ¿¿ëýõ, óëñ

îðîí íóòãèéí òºñâèéã çºâ çîõèñòîé
õóâààðèëàõ çàìààð èðãýäèéí àÿ
òóõòàé àìüäðàõ îð÷èí áèé áîëãîõ,
ýäèéí çàñàãàà òýòãýñýí äýä á¿òöèéã
áèé áîëãîõ íü ýíý áîäëîãûí ãîë
çîðèëò áîëíî.
×îéð-Ñàéíøàíä-Çàìûí
¯¿äèéí
àâòî çàìûã àøèãëàëòàä îðóóëíà.
• Àéìãèéí
àâòîçàìûí
íýãäñýí
áîäëîãûí
áàðèìò
áè÷ãèéã
áîëîâñðóóëàí áàòàëíà
• Òºð õóâèéí õýâøëèéí õºðºíãº
îðóóëàëòààð Á¿õ ñóìäûã àéìãèéí
òºâòýé
õîëáîñîí
àñôàëüòàí
õó÷èëòòàé çàìòàé áîëãîõ àæëûã
ýõë¿¿ëíý.
• Àéìãèéí òºâ öýíãýëäýõ õ¿ðýýëýí
ð¿¿ àñôàëüòàí çàì òàâüæ 200
ìàøèíû àâòî çîãñîîë òàëáàéòàé
áîëãîíî.

Ò

ÀÉÌÀà ÑÓÌÄÀÀ ¯ÉËÄÂÝÐƯ¯ËÜÅ

• Ñàéíøàíäûí
ãýð
õîðîîëëûí
ºðãºí ãóäàìæóóäûã òîõèæóóëàí
àñôàëüòàí çàì, ÿâãàí õ¿íèé
çàìòàé áîëãîíî.
• Ñóìäûí ãýð õîðîîëëûí öàõèëãààí
ýð÷èì
õ¿÷íèé
õàíãàìæèéã
íýìýãä¿¿ëýõ,
øóãàì
ñ¿ëæýýã
ºðãºòãºíº
• Õàìàðûí õèéäèéí àâòîçàìààñ
Ç¿¿íáàÿí áîëîí Õàíáàÿíç¿ðõ
õàéðõàí ÷èãëýëä õàòóó õó÷èëòòàé
çàì áàðüæ, òîì îâðûí àâòîáóñ,
àâòîìàøèí íýâòðýõ áîëîìæ á¿õèé
òºìºð çàìûí ãàðàì áàðèíà.
• Õàìàðûí
õèéä
Õàíáàÿíç¿ðõ
îð÷ìûí
õîò
áàéãóóëàëòûí
åðºíõèé òºëºâëºãºº áîëîâñðóóëæ,
ñèñòåìòýéãýýð
õºãæ¿¿ëýí
õàìãààëàõ ¿éë àæèëëàãààã çîõèîí
áàéãóóëíà.

Ǫ Â

18

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

Ò

Ñ

Î

ÍÃÎË

ÑÀÉÍØÀÍÄ ñóìûí 3-ð áàãààñ íýð äýâøèã÷

Ëõàìñ¿ðýíãèéí ÁÀßÐÑÀÉÕÀÍ

ýðõýìëýã÷
dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf
Ëõàìñ¿ðýíãèéí Áàÿðñàéõàí ýì÷èéã
ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàëáàðûí òîìîîõîí
ìýðãýæèëòýí, ñàéí ìýñ çàñàë÷ ãýäãýýð
íü òàíüæ ìýääýã áàéñàí Äîðíîãîâü÷óóä
äºðâºí æèëèéí äîòîð äàõèí ¿íýëæ
öýãíýõäýý æèðèéí èðãýäèéí òºëºº
øóäàðãà õàòóó ¿ãýý õýëæ, õ¿ì¿¿ñèéí
àìüäðàëûã ººð÷ëºõèéí òºëºº “öîãòîé
òýìöýã÷” ãýæ íýðëýæ áàéíà.
¯íýõýýð
çóðàãòûí
êàìåð,
ñóðâàëæëàã÷èéí ìèêðîôîí õàðààä àðäûí
áààòàðûí ä¿ðä òîãëîí öàìíàæ ãàðäàã
íºõ人ñ ýíý õ¿í òýñ îíäîî. Åðººñºº
ë ¿íýíèéã îëîõ ãýæ, ¿íýíä õ¿ðýõ ãýæ
òýì¿¿ëäýã çàíãààñàà óðâàæ øàðâàæ
÷àääàãã¿é áîëîõîîð íü ò¿¿íèéã õ¿ì¿¿ñ
îéëãîæ õ¿ðýýëäýã áàéõ.
Áèåèéí ºâ÷íèéã ìýñýýð ýäãýýæ áîëäîã
áàéõàä, îþóí ñàíààíä øóðãàëæ õîðò
ñýòãýëä èäýãäñýí çàðèì íýãíèé ºâ÷ëºë
ºâ÷èãíºëèéã õóðö òîíãîðîã øèã ¿ãýýð
çàñàí ñàéæðóóëæ áîëäîã àðãà ÷àðãà ãýæ
áèé.Èéì ë àðãûã õýðýãëýñýíýýðýý ýíý õ¿í”
îþóíû ìýñ çàñàë÷” ìýðãýæëèéã äàâõàð
ýçýìøñýí ãýýä õýë÷èõýä õîë çºðºõã¿é
áàéõ.

Àéìãèéí
èðãýäèéí
õóðàë
áîë
ìýòãýëöýýíèé òàëáàð, çºâ ¿íýí øèéäýëä
õ¿ðýõèéí òºëººõ àëáàí ¸ñíû ìàðãààíûã
äýìæäýã ãàçàð ãýäãèéã ñîíãîã÷èä ìààíü
òºäèéëºí îéëãîõã¿é ÿâñàí.

øààðäëàãà òºëººëºã÷ººðºº äàìæèí òºð
çàñãèéí ñîíîðò õ¿ð÷ áàéãàà àìüä õîëáîîã
Ëõàìñ¿ðýíãèéí Áàÿðñàéõàí áèé áîëãîæ
÷àäæýý ãýäýã íü ¿¿ãýýð íîòëîãäîæ áàéãàà
þì.

Õºãæëèéí òºëºº, õ¿í àðäûí ñàéí
ñàéõàí àìüäðàëûí òºëºº ìàðãàëäàí
òýìöýëäýõ íü àðä÷èëëûí ¿íýò ç¿éëñèéí
ñàëøã¿é õýñýã þì. ªºðººð õýëáýë
¿çýë áîäëîî ÷ºëººòýé èëýðõèéëýõ ýðõ
÷ºëºº ¿¿ãýýð õàíãàãäàæ ò¿¿íèéã íü
Ëõàìñ¿ðýíãèéí Áàÿðñàéõàí øèã õ¿ì¿¿ñ
ýäýëæ ÷àäàæ áàéãàà õýðýã þì.

Ýì÷ õ¿íèé ìýðãýæèë ãýäýã ýíýðýí
íèã¿¿ëñýõ¿éí óõààí, õ¿ì¿¿íëýãèéí ìàø
òîì áîëîâñðîëûã øààðääàã.

Ñîíãîã÷ îëîí ò¿ìýí Ëõàìñ¿ðýíãèéí
Áàÿðñàéõàíû õýí áý, þóíû òºëºº ýíý õ¿í
íåðâýý áàðæ ñóóäàã âý, èíãýñýíèé òºëºº
áèäíèé àìüäðàëä ÿìà𠺺ð÷ëºëòèéã
àâ÷ èðýâ, Ñàéíøàíä ñóìûí ãóðàâäóãààð
áàãèéí èðãýäýä ÿìàð òóñòàé ¿éë á¿òýýâ
ãýäãèéã ñàéí ìýäíý.
Ñîíãîã÷äûíõîî èòãýë äýìæëýãèéã
õ¿ëýýñýí õ¿í þó õèéæ, õýíèéã òºëººëæ
¿ãýý õýëäýã âý ãýäãèéã àëü õýäèéí àíçààð÷
ìýäýðñýí áàéãàà.Àìèà áîäîæ äîâîî
øàðëóóëàëã¿é, íèéãìèéí õàðèóöëàãà,
ò¿¿íèéã óõàìñàðëàí îéëãîñîí áîëîâñðîë
ìýäëýãòýé õ¿í áóñäûí òºëºº õýðõýí ç¿òãýõ
¸ñòîé þì áý ãýäãèéã ÷ òýä óõààðñàí.
Ñîíãîëò çºâ áàéõûí íýã ñàéí òàë íü
÷óõàì ¿¿íä îðøèíî. Ìàíàé òºëººëºã÷
áèäíèé òºëºº èíãýæ ÿðüñàí òýãæ ç¿òãýñýí
ãýýä ÿðüæ õýëýëöýæ áàéãàà îëîí õ¿íòýé
äàéðàëäàæ áàéâ.
Òýãýõëýýð
íóòãèéí
óäèðäëàãûí
áàéãóóëëàãûí ìºí ÷àíàð îéëãîãäîæ
áàéãààãèéí, ýíãèéí èðãýíèé õ¿ñýë

ªºðò îíîãäñîí àæëàà íàì ã¿ìõýí
õèéãýýä ¿ð õ¿¿õýä õàíü èæëèéíõýý òºëºº,
õóâèéí àìüäðàëûíõàà ñàéí ñàéõíû òºëºº
öàã íàðàà çîðèóëæ áîëîõ áàéñàí ÷ “áè
øàòàõã¿é áîë õýí øàòàõ þì áý” ãýñýí
èðãýíëýã çîðèã íü ò¿¿íèéã óëñ òºðèéí
àìüäðàëä òàòàí îðîëöóóëñàí.
Èä õèéæ á¿òýýæ ÿâàà, îëíû äýìæëýãèéã
õ¿ëýýæ ÿâàà õ¿íä íèéò îëíû ºìíººñ ¿¿ðýã
õ¿ëýýõ óõàìñàð áàéëã¿é ÿàõ âý.
Á¿òýýí
áàéãóóëàëò
õºãæëèéí
øèíæòýé ìºðèéí õºòºëáºðèéã Àðä÷èëñàí
íàì äýâø¿¿ëýí òàâüæ ýíý õºòºëáºðèéã
õýðýãæ¿¿ëæ ÷àäàõ, ýðäýì óõààí, ýð çîðèã
òýãøèðñýí, çîðèëãîîñîî óõàð÷ íÿöäàãã¿é,
õ¿ì¿¿ñèéí òºëºº áóñäûí òºëºº öîõèëîõ
ç¿ðõòýé ¿íýí÷ øóäàðãà öàãààí ìºðòýé
æóðìûí íºõ人 ýíý óäààãèéí ñîíãóóëüä
íýðèéã íü äýâø¿¿ëýí ºðñºë人íä îðóóëñàí
áàéíà.
Ýíý õýìæ¿¿ð, ñîðèëò øàëãàëòûã
Ëõàìñ¿ðýíãèéí Áàÿðñàéõàí òîðîëã¿é
äàâæ, õ¿ì¿¿ñèéí òºëºº àõèí ç¿òãýõ
ýðõèéã, à÷ààíû õ¿íäèéã ¿¿ð÷ýý.
Ñîíãîã÷
îëîí
íü
ò¿¿íèéã
ººðñäèéíõºº”çàðöààð”
äàõèí
èëãýýõ
áîäîë ºâºðëºæ ñóóãàà íü îéëãîìæòîé.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
• Ñàéíøàíä ñóìàíä Õîò õîîðîíäûí
àâòîâîêçàë áàðèíà
• “Øèíý á¿òýýí áàéãóóëàëò äóíä
õóãàöààíû çîðèëòîò” õºòºëáºð,
“Òºðººñ òºìºð çàìûí òýýâðèéí
òàëààð áàðèìòëàõ
áîäëîãî”-ä
òóñãàãäñàí òºìºð çàìûã áàðüæ
áàéãóóëíà.
• Ñàéíøàíä, Ìàíäàõ ñóìäàä ¿íäñýí
áîëîí ýðãýëòèéí äåïî, 10 îð÷èì
ºðòºº çºðëºã áàéãóóëàõ àñóóäëûã
øèéäâýðë¿¿ëíý
• Ñàéíøàíä ñóìàíä Òºìºð çàìûí
ã¿¿ðýí ãàðö áàéãóóëíà.
• Á¿õ ñóìäûí ãýð õîðîîëîëûã
ãóäàìæíû
ãýðýëò¿¿ëýãòýé
áîëãîíî.
• ÆÈØÈà ÕÀØÀÀ õºòºëáºðèéã
õýðýãæ¿¿ëæ õîò ñóóðèí ãàçðûí
õàøààíû ºí㺠¿çýìæèéã öýãöýëæ

ñàéæðóóëíà.
• Òðàíçèò
òýýâðèéí
õýìæýýã
íýìýãä¿¿ëýõ
çîðèëãîîð
Óëààíáààòàð-Çàìûí-¯¿ä
÷èãëýëèéí õóðäíû çàì áàðüæ
àøèãëàëòàä îðóóëíà
• Îëîí óëñûí æèøèãò íèéöñýí
îð÷èí ¿åèéí òåðìèíàë òºâèéã
Çàìûí-¯¿ä ñóìàíä áàéãóóëíà.
• Ç¿¿íáàÿí
áàãèéã
õºãæ¿¿ëýõ,
ñýðãýýí
áîñãîõ
òóñãàéëñàí
õºòºëáºð
áîëîâñðóóëæ
õýðýãæ¿¿ëíý
• Õàð
Òîéðîìûí
àýðîäðîìûã
ò¿øèãëýí Ñàéíøàíä, Çàìûí ¯¿ä
ñóìäàä íèñýõ îíãîöíû áóóäàë
áàéãóóëíà
• “ØÈÍÝ ÑÀÉÍØÀÍÄ-2” òºñëèéí
õ¿ðýýíä
õîò
òºëºâëºëòèéã

øèíýýð õèéæ, íýãäñýí áîäëîãîîð
èíæåíåðèéí
äýä
á¿òöèéã
áàéãóóëàí, èæ á¿ðýí õîðîîëëûã
áàéãóóëíà.
• Ñàéíøàíä- 2 Äóëààíû ñòàíöûã
áàðèíà
• ØÈÍÝ ÑÀÉÍØÀÍÄ-3 òºñëèéã
áîëîâñðóóëàí
Íàéðàìäëûí
õýñýãò õîò òºëºâëºëò øèíýýð
õèéæ
Îð÷èí ¿åèéí ØÈÍÝ
ÍÀÉÐÀÌÄÀË
ÕÎÒÕÎÍ
-ûã
áàéãóóëàõ àæëûã ýõë¿¿ëíý.
• ªì÷ëºãäñºí
ãàçðóóäûã
äýä
á¿òýöæ¿¿ëýí èðãýäèéí ñóóðüøèõ
øèíý á¿ñèéã áèé áîëãîíî.
• Ñàéíøàíä
áîëîí
Çàìûí-¯¿ä
ñóìûã õîòûí çýðýãëýëòýé áîëãîíî
• Á¿õ ñóìäûã èíòåðíýòýä õîëáîæ
òºðººñ
èðãýäýä
¿éë÷èëãýý

Ǫ Â
Ñ

Î

ÕÀÒÀÍÁÓËÀÃ ñóìààñ íýð äýâøèã÷

21
19

ÍÃÎË

Ñóãàðûí ÁÀÒÒÎÃÎÎ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Àæèë õèéõ ãýæ ç¿òãýæ òýì¿¿ëñýí
õ¿íèéã àëäàà àìæèëò õî¸ð áàéíãà ë
äàãàëäàæ áàéäàã ãýäãèéã Õàòàíáóëàã
ñóìûí Çàñàã äàðãûí àëáûã õàøèæ ÿâàà
Ñóãàðûí Áàòòîãîîòîé õîëáîí ÿðèëöàæ
áîëîõ þì.
Ýíý íóòãèéíõàí óãààñàà àæèë÷
õè÷ýýíã¿é, àìüäðàë àõóé àëèâ á¿õíèéõýý
òºëºº òýìöýæ ÷ ÷àääàã, õýëýõ ãýñýí ¿ãýý
õýíýýñ ÷ àéëã¿é ïàëõèéòýë ÷óëóóä÷èõäàã
øóäàðãàäóó óëñ.
Ãýõäýý ñàéí ñàéõàí ¿éë õýðãèéã
äýìæèí òýòãýýä, ñààð ìóó ç¿éëèéã òàÿãäàí
õàÿõ ìýäðýìæòýé ãýäãèéã íü ¿ãëýí
òàéëáàðëàõ ãýæ îðîëäîîä ÿàõ âý.
Ýíý íóòãèéí ãàçàð øîðîî Ñóãàðûí
Áàòòîãîîãèéí ãèøãýñýí ìºðèéã, ñóì
íóòãèéíõàà õºãæèë èðýýä¿éí òºëºº, õ¿í
àðäûí àìüäðàëûã äýýøë¿¿ëýõèéí òºëºº
þó ñàíàæ þó á¿òýýæ ÿâñíûã ººðèéí
õºã àÿëãààð áè÷èãëýí ¿ëäýýñýí ãýäýãò
ýðãýëçýõã¿é áàéíà.

ßàõûí àðãàã¿é ýíý ýýâýð äóëààí,
¿çýñãýëýíò íóòàãò òºðæ ºññºí, ñóðãóóëü
ýðäìèéí àÿíä ãàðñàí, ýðãýí èðæ àìüäðàëàà
òºâõí¿¿ëæ, îëîí ò¿ìíèéõýý òºëºº ñàéí
ìóó íýðèéã äóóëàí àæèëëàæ õºäºëìºðëºæ
ÿâàà áîëîõîî íýìæ õà÷èðëàí ìàãòààä ÷
õýðýãã¿é, ìóó÷ëàí ýëäýâëýýä ÷ õýðýãã¿é.
Ñóãàðûí Áàòòîãîî áîë áàéãààãààðàà ë
áàéäàã, öàãèéí äàâàëãààí äóíä ººð÷ëºãäºæ
õóâüñààä, ýëäâèéí ààø ãàðãààä áàéäàãã¿é,
ãîâü íóòãèéí òàë øèã óóæèì áîäîëòîé, áàñ
÷ ãýæ áóñäàä äýìòýé, çàõ çýýëèéí ýäèéí
çàñãèéí íóãàëàà íóãà÷ààí äóíä á¿ä÷èæ
ò¿ä÷èæ, ºíäèéæ ñýðãýæ ÿâñàí õ¿í.
Õ¿í àðäàà àøèã îðëîãîòîé àæèë
òºðºëòýé, ñóì îðíîî ºíãºòýé ººäòýé
áàéëãàõ
ãýñýí
ñàíàà,
ñàíàà÷èëãûã
ýðõýìëýí ¿íýí äóó õîîëîéãîî Àéìãèéí
èðãýäèéí õóðàë áîëîîä øèéäâýð ãàðãàõ
øàòíû ò¿âøèíä çîðèãòîéãîîð èëýðõèéëäýã
òèéì øóäàðãàäóó ýðç áàðçã¿é íýãýí.
Áóñäàä çóóí õóâü òààëàãäàõ, áàðüæ
áóé áîäëîãî, òºëºâëºæ áóé àæëàà á¿õíèé
ñàíààíä òààðóóëàí ÿâóóëíà ãýæ áàéõã¿é.
Ìýòãýëöýýí ìàðãààí, ø¿¿ìæëýë ºðíºñºí
õóðä õ¿÷òýé, õºäºë㺺íòýé íèéãìèéã
ñîíãîí Àðä÷èëëûí çàð÷èì ¿íýò ç¿éëèéã
áàòàëãààæóóëàõ òºëºº ÿâæ áàéãàà õ¿ì¿¿ñò
á¿õ ç¿éë òýãøèòãýë õóâààðèëàëòûí áàéæ
áîëîõã¿é íü ìýäýýæ
Ãýõäýý ë Ñóãàðûí Áàòòîãîîã ñóìûí
Çàñàã äàðãààð àæèëëàõ ýíý õóãàöààíä
èõýýõýí õºãæèë äýâøèë, õºðºí㺠îðóóëàëò
íóòàã îðîíä íü öóòãàí îðæ,, õ¿í àðä
íü ýðõ ÷ºëººòýé, ýä áàÿëàãòàé, ýðäýì

áîëîâñðîëòîé ýð¿¿ë ñàðóóë àæ òºðºõèéí
¿íäýñ ñóóðü áàòæèæ èðñýí ãýäãèéã ë õýëýõ
áàéíà
.Àéìàã
îðíîîñ
õýò
àëñëàãäñàí
äýä á¿òýö ñóë
õºæñºí ÷ ãýëýý
Õàòàíáóëàã÷óóäûí àìüäðàë ººð÷ëºãäºí
øèíý÷ëýãäýæ, óõàìñàð, îþóí ñàíààíä íü
öîî øèíý ººð÷ëºëò ãàðñààð áàéãàà íü
àæèãëàãääàã.
Þóòàé ÷ íóòãèéí õ¿¿,àðä èðãýääýý
òàíèãäñàí,àëäàà îíîî íü èëõýí Ñóãàðûí
Áàòòîãîîä
èòãýë
¿ç¿¿ëýí
Àéìãèéí
èðãýäèéí òºëººëºã÷äèéí õóðàëä äàõèí
ñîíãóóëàõààð Àðä÷èëñàí íàì ìàíäàò
ãàðäóóëëàà.
Óóë óóðõàé, àøèãò ìàëòìàëûí àðâèí
èõ íººöòýé, õèë õóäàëäàà, àðèëæàà
ñîëèëöîîíû àøèãòàé áàéðëàë ýçýëñýí
ºðãºí óóäàì íóòàã áýë÷ýýðòýé, ìàë
àæ àõóé, æèæèã áèçíåñ öýöýãëýñýí,
çàõ çýýëèéí ìýäðýìæ ñàéòàé õ¿ì¿¿ñ
àæèëëàæ àìüäðàëàà ñàéæðóóëñàí óíàãàí
íóòãèéíõàà òºëºº ç¿òãýõ õóâü òàâèëàí,
¿¿ðýã õàðèóöëàãà íýð äýâøèã÷ Ñóãàðûí
Áàòòîãîîä áèé.
Õàðèóöëàãàòàé öàã ¿åä õàðèóöëàãòàé
ñîíãîëòûã îëîí ò¿ìýí íü õèéõ áàéõ
àà.Àðä ò¿ìíèé ýë÷ áàéæ, íýð íºëºº,
õîëáîî ñ¿ëáýý, òºðä ç¿òãýñýí çàíãàðàã,
æèí, äàëàéöààðàà Ñóãàðûí Áàòòîãîî
Õàòàíáóëàã÷óóäûí
ñàíàà
áîäëûã
èëýðõèéëýã÷ áàéæ ÷àäíà.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
¿ç¿¿ëäýã áàéãóóëëàãóóä, ñóìûí
òºâ òàëáàéí îð÷íûã óòàñã¿é
èíòåðíåòèéí á¿ñòýé áîëãîíî.
• Èðãýäýä ãàçàð ºì÷ë¿¿ëýõ àñóóäëûã
á¿ðýí øèéäâýðëýæ, ºì÷èëñºí
ãàçðàà
ñàíõ¿¿ãèéí
ýðãýëòýä
îðóóëàõ
áîäèò
áîëîìæèéã
á¿ðä¿¿ëíý.
• Íèéòèéí
ýçýìøëèéí
ãýð÷èëãýýæ¿¿ëíý

ãàçðûã

• Àéìãèéí òºâèéí óñàí õàíãàìæ,
áîõèð óñ, öýâýðëýõ áàéãóóëàìæèä
òåõíîëîãèéí øèíý÷ëýë õèéíý.
• Ñàéíøàíä
Çàìûí
¯¿äèéí
èíæåíåðèéí
øóãàì
ñ¿ëæýýã
òóíåëèéí ñèñòýìä øèëæ¿¿ëýõ àðãà
õýìæýý àâíà.
• Óñûã ç¿é çîõèñòîé àøèãëàõ
áîäëîãî ÿâóóëæ Óñàí ñàíãèéí

õàìãààëàëòàä
õàìãààëàëòûí
íýâòð¿¿ëíý.

öýðýãæñýí
òîãòîëöîîã

• Àéìàã, ñóìûí òºâèéí íîãîîí
áàéãóóëàìæòàé òàëáàéã õî¸ð
äàõèí íýìýãä¿¿ëíý
• Ñàéíøàíä õîòûã äýëõèéí æèøèãò
íèéöñýí
íîãîîí
õºãæëèéí
÷èã áàðèìæààòàé õîò áîëãîí
õºãæ¿¿ëíý.
• Àéìãèéí
òºâèéí
òºâëºðñºí
äóëààí
õàíãàìæèéã
õ¿÷èí
÷àäëûã íýìýãä¿¿ëýí ñàéæðóóëæ,
õýðýãëýýíèé õàëóóí óñíû àñóóäëûã
á¿ðýí øèéäâýðëýíý.
• Íèéòèéí îðîí ñóóö,
áàéðóóäûã
òºâëºðñºí
ñ¿ëæýýíä õîëáîõ àñóóäëûã
ñóóã÷äûí
îðîëöîîòîé
øèéäâýðëýíý.

êàòåæ
øóãàì
îðøèí
á¿ðýí

Ò

ÀÉÌÀà ÑÓÌÄÀÀ ¯ÉËÄÂÝÐƯ¯ËÜÅ

• Ñóìäûã òºâëºðñºí óóðûí çóóõòàé
áîëãîæ áàéãóóëëàãà, îðîí ñóóöíû
àéë ºðõèéã íýãäñýí õàëààëòàíä
õîëáîíî.
• Èõõýò, ªðãºí, Àéðàã, Çàìûí ¯¿ä
ñóìûí òºâèéí îðîí ñóóöíóóäûã
õýðýãëýýíèé
õàëóóí
óñòàé
áîëãîõ àñóóäëûã ýýëæ äàðààëàí
øèéäâýðëýíý.
• Ìàíäàõ,
Õàòàíáóëàã
ñóìûí
Ñýðãýýãäýõ
ýð÷èì
õ¿÷íèé
àæèëëàãààã ñàéæðóóëàí õýâèéí
àæèëëóóëàõûí çýðýãöýý òºâèéí
ýð÷èì õ¿÷èíä õîëáîæ 24 öàãèéí
öàõèëãààíòàé áîëãîíî.
• ªðãºí, Ýðäýíý ñóìûí óíäíû óñíû
àñóóäëûã á¿ðýí øèéäâýðëýíý.
• Ñàéíøàíä õîòîä ¿åðèéí óñíààñ
õàìãààëàõ, áîðîî öàñíû óñ
õóðèìòëóóëàõ
äàëàí,
ñóâàã

Ǫ Â

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

20

Ò

ÍÃÎË

ÇÀÌÛÍ-¯¯Ä ñóìààñ íýð äýâøèã÷

Òýðáèøèéí ÝÐÄÝÍÝÖÝÖÝÃ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Àðä÷èëñàí íàì ýíý óäààãèéí îðîí
íóòãèéí ñîíãóóëüä áîëîâñðîëòîé íýð
õ¿íäòýé, àæèë õýðýã÷, àëü ÷ òàëààðàà îëíû
õ¿íäýòãýë õ¿ëýýñýí øèëäýã ýìýãòýé÷¿¿äèéã
íýð äýâø¿¿ëñýí áàéíà.
Çàìûí-¿¿ä
ñóìûí
åðºíõèé
áîëîâñðîëûí
ñóðãóóëèéí
çàõèðàë
Òýðáèøèéí Ýðäýíýöýöýã
ñàëáàðûíõàà
øèëäýã , íýð õ¿íäòýé ìåíåæåð¿¿äèéí íýã
ãýäãèéã á¿ãä õ¿ëýýí çºâøººðíº.
Ò¿¿íèé ààâ æèðèéí æîëîî÷ Òýðáèø
ãóàéã íóòàã çîíû îëîí àíäàõã¿é ñàéí ìýäýõ
àãààä òóñ÷ ñàéõàí ñýòãýëòýé õºäºëìºð÷,
îëîíò ò¿ìýíòýéãýý èõýä íèéöòýé ò¿øèãòýé
ñàéí õ¿í ãýæ ìàãòàí õýëýëöäýã þì..
Òýðáèøèéí Ýðäýíýöýöýã Áîëîâñðîëûí
èõ ñóðãóóëü òºãñºæ ìàòåìàòèêèéí áàãø
ìýðãýæèë ýçýìøñýí,Ñàíõ¿¿ ýäèéí çàñãèéí

äýýä
ñóðãóóëü,Óäèðäëàãûí
àêàäåìè
ä¿¿ðãýí õºðâºõ ÷àäâàðòàé áîëîâñîí õ¿÷èí
áîëæ,íÿãòëàí áîäîã÷, òºðèéí óäèðäëàãûí
ìåíåæåðèéí çèíäààíä àæèëëàõ óð ÷àäâàð,
ìýäëýã òóðøëàãûã õóðèìòëóóëæ ÷àäæýý.
Çàìûí-¿¿ä áîë èõ õºëèéí ãàçàð, áàñèõ
õºãæëèéí òàëáàð.Õèëèéí áîîìò, Ìîíãîë
îðíû í¿¿ð öàðàé.Àìüäðàë áóöàëæ àæèë
¿éëñ ìºíõºä óíäàð÷ áàéõ ¸ñòîé, à÷àà
òýýâýð,àÿëàë æóóë÷ëàë, ýäèéí çàñãèéí
ºñºëò õºãæèëò, óëñûí, àéìãèéí òºñâèéí
ñàí õºìðºãèéã á¿ðä¿¿ëýõýä îíöãîé ¿¿ðýã
íºëºº á¿õèé àíõààðëûí òºâä áàéõ ¸ñòîé
á¿ñ íóòàã.
Ýíý ñóìûí õºãæëèéã Ýðýýí õîòòîé
õàðüöóóëàí õºãæèõã¿é áàéíà, äýãæèõã¿é
áàéíà ãýæ õàëàãëàí ÿðèõ õ¿í õàà ñàéã¿é
ë áàéäàã.Ãýâ÷ ñ¿¿ëèéí õîðü ãàðóé æèëä
õàìãèéí èõ õºðºí㺠îðóóëàëò õèéãäñýí,
áèçíåñ,
æèæèã
íàéìàà,
õóäàëäàà
¿éë÷èëãýý öýöýãëýí õºãæñºíí ãàçàð áîë
ÿàõûí àðãàã¿é Çàìûí-¿¿ä.
Õóó÷èí öàãò õîðèî öýýðòýé, õýäõýí õ¿í
àìòàé,íýâòýð÷ î÷èæ áîëäîãã¿é,áóéäõàí
õºãæèë õºäºë㺺íã¿é õàðàà õÿíàëòòàé
ãàçàð áàéñíûã ýíý îëîí Ìîíãîë÷óóä
ìýäýõã¿é ÷ Äîðíîãîâèéíõîí àíäàõã¿é.
ßìàð ñàéíäàà ¿éë÷èëãýýíèé õî¸ðõîí
ìàøèí áàéñàí íü õîîðîíäîî ìºðãºëäºæ
ñ¿éä áîëñîí òóõàé õîøèí ÿðèà áàéäàã.
Ýíý ñóìûã ºíººäºð õîòûí äàéòàé
ãàçàð ãýæ ¿çýõ áîëñîí.Õºãæëèéí ÷èã
õàíäëàãà ýíý ç¿ã ð¿¿ ÷èãëýõ áîëñîí.

ßëàíãóÿà ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä òºð
çàñãèéí áîäëîãûí õàðàà ýíý íóòàã ðóó
àíõààð÷ õýäýí òýðáóìààð õýìæèãäýõ,ìàø
èõ á¿òýýí áàéãóóëàëò õèéãäýæ ýõýëñýí
ºðíºëèéíõºº øàòàíä ÿâæ áàéãààã õýëýõã¿é
áàéæ áîëîõã¿é.
Óëñ àéìãèéí ò¿âøèíä õýëýëöýæ áóé
îëîí àñóóäàëä Òýðáèøèéí Ýðäýíýöýöýã
îðîëöîæ ººðèéí ñàíàëàà õýëæ, áîäëîãîä
íü òóñãóóëàõûã õè÷ýýí àæèëëàæ èðñýí.
Ýíý íü Çàìû-¿¿ä ñóì ðóó õºâºðñºí
õºðºí㺠îðóóëàëò, õ¿ì¿¿ñèéí àìüäðàë
àõóéã äýýøë¿¿ëýõ, èðýýä¿éí ñàéí ñàéõàí
õºãæëèéã îéðòóóëàõàä îðóóëæ áóé õóâü
íýìýð þì ãýæ îéëãîõ õýðýãòýé
Øèéäâýð
ãàðãàõ
ò¿âøèíä
ýìýãòýé÷¿¿äèéí íýð íºëºº èõñýæ, óõààëàã
óÿí 纺ëºí, çîðèìîã ¿ã ÿðèàãààðàà
õ¿ì¿¿ñò õýðýãòýé àøèãòàé àðãà çàìûã
íýýæ ºãºõ áîëñîí.
Òèéì óð ÷àäâàð, èðãýíèé óõàìñàð,
áîëîâñðîë ìýäëýãòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí íýã
Òýðáèøèéí Ýðäýíýöýöýãò ñîíãîã÷ îëîí
ò¿ìíèé èòãýë õýðýãòýé ãýäãèéã äàõèí
äàõèí ñàíóóëúÿ.
Õ¿¿õäèéí òºëºº áîëîâñðîëûí òºëºº,
Çàìûí-¿¿ä ñóìûíõàà õºãæëèéí òºëºº òýð
÷èíõ¿¿ ñýòãýëèéã áàðèí ç¿òãýõ ÷àäâàðòàé
ãýäãýý îëîí ò¿ìýíä íýãýíò òàíèóëñàí ýð÷
õ¿÷òýé ýìýãòýé ãýäãèéã áèä á¿ãäýýðýý
ìýäíý.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
øóóäóóã á¿ðýí õýìæýýãýýð íü
áàéãóóëæ àøèãëàëòàíä îðóóëíà.
• Çàìûí-¿¿äýýñ
Óëààíáààòàð
õ¿ðòýëõ
à÷àà
òýýâðèéí
àñóóäëûã áîäëîãîîð çîõèöóóëæ,
õºäºë㺺íèé àþóëã¿é áàéäàë,
èðãýäèéí àìüäðàõ òààòàé îð÷íûã
á¿ðä¿¿ëíý
à ÑÓÓÖ
ËÎ
000
10

ÒÎÕ
È

Ñ

Î

ÍÀÉÌ:
’’ÒÎÕÈËÎà ÑÓÓÖ 10000’’ ªðõ
á¿ðèéã îðîí ñóóöæóóëàõ áîäëîãî
Èðãýäèéí
îðîëöîîòîéãîîð
õîòûí äàõèí òºëºâëºëòèéã õèéæ, ãýð
õîðîîëëûí öàõèëãààí, öýâýð óñ, àâòî

çàìûí àñóóäëûã íýãäñýí áàéäëààð,
áóñàä äýä á¿òöèéã áèå äààñàí áîëîí
õýñýã÷èëñýí áàéäëààð øèéäâýðëýõ
çàìààð Îðîí ñóóöíû õºòºëáºðèéã
õýðýãæ¿¿ëíý.
• Àæèëòàé õ¿í á¿ð îðîí ñóóöíû
çýýëä
õàìðàãäàõ
áîäëîãûã
õýðýãæ¿¿ëæ,
ãýð
õîðîîëëûã
îðîí ñóóöæóóëàõ, äýä á¿òöèéã
õºãæ¿¿ëýõ õºòºëáºðèéã ñóìäàä
õýðýãæ¿¿ëíý
• Àæèë
õºäºëìºð
ýðõýëäýã,
îðëîãîòîé èðãýääýý Îðîí ñóóöíû
çýýëýíä õàìðàãäàõàä íü çýýëèéí
áàòëàí äààëò ãàðãàõ áîëîìæèéã
ñóäàëæ øèéäâýðëýõ
• Îðîí ñóóöûã íýãäñýí çóðàã
òºñëèéí äàãóó õîðîîëëîîð áàðüæ
èíæåíåðèéí áîëîí íèéãìèéí äýä
á¿òöèéã á¿ðýí øèéäâýðëýíý.

• Ñàéíøàíä ñóìûí ãýð õîðîîëëûí
ãàçðûã 100 õóâü ºì÷ë¿¿ëæ àìèíû
îðîí ñóóöòàé áîëãîíî.
• Ñóì á¿ðò “ 60-120 àéëûí îðîí
ñóóö” òºñºë õýðýãæ¿¿ëíý
• Çàìûí ¯¿ä ñóìàíä 5000 îðîí ñóóö
õºòºëáºðèéã ýõë¿¿ëíý
• Êàíàä
òåõíîëîãèéí
ýð÷èì
õ¿÷íèé õýìíýëòòýé, àøèãëàëòûí
çàðäàë áàãàòàé îðîí ñóóö áàðèõ
“Àìèíû îðîí ñóóö” õºòºëáºðèéã
õýðýãæ¿¿ëíý.
• Ñàéíøàíäàä Áàéãàëüä ýýëòýé
õîòõîí ‘’ÝÊÎ ÒÀÓÍ’’ áàéãóóëàõ
ñóäàëãààíû àæëûã äóóñãàæ á¿òýýí
áàéãóóëàëòûí àæëûã ýõë¿¿ëíý.
• Ñàéíøàíä
ñóìûí
õîòûí
õºãæëèéí åðºíõèé òºëºâëºãºº
áîëîâñðóóëíà.
• Íàðëàã øàíä -2 õîðîîëëûã áàðüæ

Ǫ Â
Ñ

Î

ÀËÒÀÍØÈÐÝÝ ñóìààñ íýð äýâøèã÷

21

ÍÃÎË

Áàòäîðæèéí ÖÝÐÝÍÄÎÐÆ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

“Ñîíãóóëèéí ñóíãààíû èõ íàñíû
ìîðüä ãàðàà çóðõàéíààñ òîîñòîéãîî
ñóãàðàí ýðãýõýä
Äîðíîãîâü àéìãèéí
Àëòàíøèðýý
ñóìûí
óíàãàí
àäóó
Áàòäîðæèéí Öýðýíäîðæ õýìýýõ
Ẻí
ñ¿¿ëòýé õóð òàðãàí õýýð ìîðü ìàãíàéäàà
íàð òîíãîðöîãëóóëàí íààäàì÷ ñîíãîã÷
îëíû í¿ä ñýòãýëèéã õººðãºí áàðèàíû ç¿ã
õºòºëæ ýõýëëýý,,,,õýìýýí íàðãèàí ¿ãèéã
¿¿ñãýõýä äàðóóõàí èíýýìñýãëýæ ñóóñàí
ýíý çàëóó
Àéìãèéí èðãýäèéí õóðëûí
ñîíãóóëüä íýð äýâøñýí þì.
Ò¿¿íèé òóõàé áÿöõàí õºðºã íàéðóóëëûã
èíãýæ ýõëýõèéí ó÷èð þóí õýìýýâýýñ óãøèë
õóðäòàé, óäàìò Ìîíãîë àäóóíû ñî¸ëûã
ò¿ìýíä äýëãýð¿¿ëýõ ¿éëñýä õî¸ðã¿é ñýòãýë
ãàðãàí îëíû öýíãýëèéí õèéìîðèéã äóóäàæ
ÿâäàã íü ñàíààíä îðñíûõ.
Óëñûí èõ ñóðãóóëèéã ýäèéí çàñàã÷
íÿãòëàí áîäîã÷ ìýðãýæëýýð òºãñºí òºð
çàñàã, õóâèéí õýâøèë áàíê ñàíõ¿¿ãèéí
ñàëáàðò õîðü øàõàì æèë àæèëëàæ ÿâàà
òýðâýýð ¿íýõýýð ë Àëòàíøèðýý ñóìûí
“óíàãàí àäóó” þì áèëýý.

Äîðíîãîâü íóòãèéí àëäàðòàé ñóðãàí
õ¿ì¿¿æ¿¿ëýã÷ áàãø, Ö.Áàòäîðæ ãóàéã
Àëòàíøèðýý ñóìàíä àæèëëàæ àìüäàð÷
áàéõ ¿åä ìýíäýëñýí æààëõ¿¿
ýä¿ãýý
òºðèéí õýðãèéã õýëýëöýõ ýð òýíöýæ
Àðä÷èëñàí íàìûí ìàíäàò ºâºðëºí òºðºëõ
ñóìûíõàà ñîíãîã÷äîä ººðèé㺺 òàíèóëæ
áàéãàà þì áàéíà.
Óÿà ìîðüäûí òîîñíîîñ öýöãèéí
¿íýð õàíõàëñàí Àëòàíøèðýý íóòàã ãýæ
íýãýí íàéðàã÷èéí ºã¿¿ëñýí÷ëýí ìîðèíû
ç¿òãýëòí¿¿ä, àëäàðò óÿà÷èä, õóðä öóãëàñàí
ýíý íóòãèéí çîí îëíû òºëºº ç¿òãýýä
¿çúå ãýæ Áàòäîðæèéí Öýðýíäîðæ çîðèã
ãàðãàñàí íü ñàéøààëòàé.
Ìîðü ìàëäàà ÷ ãîë íü áèø àéìàã
îðîíòîé îéðõîí, àìàðõàí õºãæèæ äýãæèæ
áîëîõîîð ãýñýíäýý ÷ áèø áóñäûí òºëºº þó
õèéæ ÷àäàõàà ¿çýæ, äýâø¿¿ëñýí ìºðèéí
õºòºëáºð, çîðèëòîî îëîí ò¿ìýíäýý
îéëãóóëæ èðýõ öàãèéí ñàéí ñàéõíû òóõàé
ººäðºã ¿çýë ñàíààã ò¿ãýýí äýëãýð¿¿ëýõ ÷èí
õ¿ñýë áàéíà ãýæ òýð ºã¿¿ëñýí.
Ýíý íóòãèéí øîðîîí äýýð óëààí
öóðàâ àìüòàí óíàñàíûõ, ýýëòýé ò¿øèãòýé
ò¿ìýíäýý à÷ ñàíàæ ÿâàõ ìèíü ìèíèé ¿¿ðýã
ãýæ ¿ãýí äîòîð ¿ã äàéæ áàéíà áèëýý.
Áàòäîðæèéí
Öýðýíäîðæèéí
ýýæ
íü ýíý ç¿ãèéí õ¿í ãýñýí.Õ¿¿ãèéíõýý
õ¿ñýë, øèéäâýðèéã ìýäýýæ äýìæèí
õºõ¿¿ëñýí áàéæ òààðàà. Ýýæèéí òàëûã
ÿðèâàë “õîëáîî” Ñàíäàãèéíõàíû óäàì
Áàòäîðæèéí Öýðýíäîðæ
øèíý òóòàì
ÕÀÀÍ áàíêèéã ººä íü òàòñàí òóðøëàãàà
ñàÿõàí áàéãóóëàãäñàí Õàäãàëàìæ áàíêèíä

ëàâøðóóëàí õýðýãæ¿¿ëæ ÿâààãààñ íü ÷
òîäîðõîé.
Òèéìýýñ ò¿¿íèéã áàíêíû ñàëáàðûí
“Øèëäýã ìåíåæåðýýð” ºðãºìæèëñºí áàéõ.
Ñàíõ¿¿ áàíê, ýäèéí çàñãèéí òýðã¿¿íèé
àæèëòàí öîë òýìäýãýý ÷ õàéðëàñàí áàéõ.
Ñàëáàðûíõàà äýýä øàãíàëûã çàëóó
çàíäàí íàñàíäàà õ¿ðòýíý ãýäýã èõ èòãýë
íàéäâàð õ¿ëýýñýí õ¿íèé øèíæ ãýäãèéã
õ¿ì¿¿ñ àíäàõã¿é ñàéí ìýäýæ áàéãàà.
Îëîí ò¿ìýíòýéãýý óóëçàæ ó÷ðààä
èðýõëýýð ò¿¿íèéã óëàì ñàéí òàíüäàã áîëæ,
îéðòîí äîòíîñîõûí õàìòðàí àæèëëàõûí
ñýòãýãäýëä õºòëºãäºíº 人 ãýæ áîäîæ
ñóóíà.
Áàòäîðæèéí
Öýðýíäîðæèéã
ñîíãîæ, ººðñäèéí òºëººëºëºº áîëãîí
Àéìãèéí õóðàëä ñóóëãàæ ãýìýý íü
Àëòàíøèðýýãèéíõýíä îëîí äàâóó òàëûã
áèé áîëãîíî ø¿¿.Õóó÷íûã õàëæ øèíý
ñýðãýã ç¿éëèéí òºëºº ç¿òãýäýã íü õýí
õ¿íèé àðàíøèí.Áàðàã áàéãàëèéí õóóëü þì
äàà.
Çàëóó èäýðõýí ýð÷¿¿ëä òºðèéí
õýðãèéã áàðèóëàõàä îãò ãýìã¿é ãýæ
óõààíòàé ºâãº÷¿¿ä õººðºã çºð¿¿öãýýæ
áàéíà.Àëòàíøèðýýãèéí ìîðüä ºíãºòýé,
èðòýé, õóðä õóâààëöàõ õèéìîðüòîé,
ÿìàð ÷ íààäàìä ò¿ð¿¿ëýõ ýðýìáýòýé ãýæ
Ìîíãîë äàÿàð ¿å ¿å øóóãèæ áàéäãèéã áèä
á¿ãäýýðýý ìýäíý ø¿¿ äýý.Óóãóóë íóòãèéí
õ¿¿ Áàòäîðæèéí Öýðýíäîðæèéã ñîíãîæ
÷ ¿çúå, áàñ ñóíãàæ ÷ ¿çúå.Íóòàã ã¿éñýí
àäóóã...

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ

Í ÇÀ

• Òºðèéí àëáûã íèéòèéí
áîëãîí ººð÷ëºíº.

• Áèçíåñ
áîëîí
õºðºíãèéí
á¿ðòãýëèéã äîëîî õîíîãèéí äîòîð
á¿ðòãýäýã òîãòîëöîîã íýâòð¿¿ëíý

àëáà

• Ãàçàð ýçýìøèõ, àøèãëàõ, ºì÷ëºõºä
ó÷èð÷ áóé áýðõøýýëèéã áóóðóóëàõ,
øàò äàìæëàãûã áàãàñãàõ ýðõ ç¿éí
îð÷íûã áèé áîëãîíî.

ÅÑ:
ÈÐÃÝÄÈÉÍ ÎÐÎËÖÎÎ - ÑÀÉÍ
ÇÀÑÀà òºðèéí àëáàíû áîäëîãî
• Àëèâàà íèéòýýð äàãàæ ìºðäºõ
øèéäâýð ãàðãàõàä çààâàë òóõàéí
ãàçðûí îðøèí ñóóã÷ èðãýä, îëîí

øèíýýð

• Ìýäýýëëèéí òåõíîëîãèéã àøèãëàí
öààñààð ¿éëääýã øàò äàìæëàãûã
50 õóâèàð áóóðóóëíà

• Ǻâøººðºë, ëèöåíçèéí òîîã ýðñ
öººëæ, çºâøººðºë, ëèöåíç àâäàã
îëîí øàò, äàìæëàãûã ýíãèéí
õýëáýðò îðóóëíà

ÑÀ

òîîöîõ
çàð÷ìûã
íýâòð¿¿ëíý

• Îðîí íóòãèéí çàñàã çàõèðãààã
èðãýäýä íýýëòòýé, òóíãàëàã áîëãîõ
öîãö àðãà õýìæýý àâíà

Ã

ÈÐÃÝ
Ä

Ñ

ÀÉ

íèéòèéí áàéãóóëëàãóóäûí ñàíàëûã
àâäàã òîãòîëöîîã á¿ðä¿¿ëíý.

Î
ÖÎ

á¿ðýí àøèãëàëòàíä îðóóëíà.
• ѪÕîëáîîäûí ¿éë àæèëëàãààã
ºðãºæ¿¿ëýí øèíý ìåíåæìåíòýýð
äýìæèí àæèëëóóëæ íèéòèéí îðîí
ñóóöíóóäûí äýýâðèéí çàñâàðûã
á¿ðýí øèéäâýðëýíý.
Í ÎÐÎ
Ë
ÈÉ

• Òºðèéí ¿éë÷èëãýýã õ¿ðãýæ áàéãàà
òºðèéí
áàéãóóëëàãà
õóóëèàð
òîãòîîñîí
õóãàöààíä
õàðèó
ºãººã¿é òîõèîëäîëä çºâøººðñºíä

Ò

ÀÉÌÀà ÑÓÌÄÀÀ ¯ÉËÄÂÝÐƯ¯ËÜÅ

• “Öàõèì çàñàãëàë” õºòºëáºðèéã
õýðýãæ¿¿ëíý
• Àâëèãà, õ¿íä ñóðòàëòàé õèéõ
òýìöýëä ýðñ øèíý÷ëýë ãàðãàíà
• Òºðèéí àëáàí òóøààëòíû ýðõ
ìýäëèéã òîäîðõîéëñîí õóóëü ç¿éí
áîäëîãûã ººð÷èëæ, òºðèéí àëáûã
íèéòèéí ýðõ àøãèéã õàìãààëæ,
èðãýíä ¿éë÷ëýõ íèéòèéí àëáà,
èðãýíèé àëáà áîëãîí øèíý÷ëýëèéã
îðîí íóòàãòàà õýðýãæ¿¿ëíý

Ǫ Â

22

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

Ò

Ñ

Î

ÍÃÎË

ÄÝËÃÝÐÝÕ ñóìààñ íýð äýâøèã÷

Çóíäóéí ÁÀÒ̪ÍÕ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Ìàíàé àéìãèéí Äýëãýðýõ ñóìûíõàí
öàãààí
ìîðèí
æèëèéí
àðä÷èëñàí
õóâüñãàëûã õàìãèéí ò¿ð¿¿íä òîñîí àâ÷,
ºâãºä õºãøèä ãýëòã¿é öàé ñ¿¿íèéõýý
äýýæèéã ºðãºí òàëàðõàí äýìæñýýð ºíººã
õ¿ðñýí áèëýý.
Îëîí ò¿ìíýýðýý ò¿ðõðýí øóóãèæ,õýäýí
çóóãààðàà øèíý ¿å èðëýý õýìýýí õàéëàí
äîãäîëñîí ýíý àðä ò¿ìíèé ÿçãóóð óõààí,
õººð áàÿðûí öààä íóóöûã ÿíç ÿíçààð
òàéëáàðëàæ áàéõ íü áèé.
Õàìãèéí ãîë íü òàëûí ìàë÷èí àðäûí
ýðõ ÷ºëººã õ¿ñýìæèëñýí ñýòãýë, øàøèí
ñî¸ëîî áàäðóóëæ ÿâñàí ò¿¿õ,ýëáýã
õàíãàëóóí ýâ íàéðòàé àìüäðàëûã ýðõýìëýæ
èðñýí íàìòàð,ýðäýìò ìýðãýäýý ø¿òýí
áèøèðñýí ¿å ¿åèéíõýíèé çàëáèðàëûí õ¿÷
ìºíõºä îðøèí áàéñíû èëýðõèéëýë ãýæ
îéëãîæ áîëíî.
Öààíàà ë íýã í¿íæèãòýé, õàíãàëóóí
áàðäàì
çàíòàé,
ò¿øèã
òóëãóóðòàé,
õàíèëãààòàé îëîí õ¿íèé òóõàé ºã¿¿ëæ
áîëîõ áîëîâ÷, ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä ýíý ñóì

îðíûã òîëãîéëæ, òºðèéí õýðãèéã ¿¿ð÷,
ò¿ìíèé ¿éëñèéã áàäðààõûí òºëºº ç¿òãýñýí
Çóíäóéí Áàòìºíõ ãýäýã çàëóóó äàðãûí
òóõàé õýäýí ¿ã õýëúå ãýæ áîäñîí þì.

äºëèéã áàäðààí äýâðýýæ, çàì ìºðèéã
çààãààä óäèðäàí ÷èãë¿¿ëýýä ºãºõºä
ººðºº ë õºã溺ä äýãæýýä ÿâ÷èõ øèíæòýé
õàðàãääàã íü íýã ë ñàéõàí.

Àëäàðòàé áàãø, õóó÷èí öàãèéí òóëõòàé
äàðãà íàðûí íýã Çóíäóé ãóàéí øèéðèéã
õàòààæ ñóì îðíûõîî õºãæëèéí òºëºº
íîéð õàãàñëàí ç¿òãýñýí ýíý çàëóó, íóòãèéí
ò¿ìíèéõýý ¸ñ çàíøèë, õ¿ñýë ìºðººäºë,
äýëãýð ò¿âøèí àìüäðàëûí õýâ õýìæýýã
ñàõèí, óãààñ íýð ç¿ñòýé îëíû àìüäðàëûã
äýâæýýí äýýøë¿¿ëýõèéí òºëºº îãîòíûí
í¿õýíä îðîõîîñ ÷ áóöàëã¿é ç¿òãýñýí.

Çóíäóéí Áàòìºíõèéí õèéñýí àæèë,
ñàíàà÷èëñàí ¿éë õýðãèéã àðä ò¿ìýí
íü áàéíãà äýìæñýýð èðñýí.Çàãíàæ
ø¿¿ìæèëæ ÷ áàéñàí, øàãíàæ ìàãòàæ ÷
áàéñàí.Ýíý èõ õºäºë㺺í äàâàëãààí äóíä
óõààðëûã îëæ òóðøëàãàæèæ, ¿íýíèéã ýðæ
õàéæ ÿâàõ íü ºíºº öàãèéí çàëóó óäèðäàõ
àæèëòíû áàðèìòàëæ àæèë õýðýã áîëãîõ
ç¿éë ãýäãèéã õýë¿¿ëýõ þóí.

Óëàìæëàëàà àâ÷ ¿ëäýíý ãýäýã, ò¿¿íèéã
øèíý÷ëýëýýð áàÿæóóëíà ãýäýã àìàðã¿é.

Õèéñýí á¿òýýñýíýý àðä ò¿ìýíäýý
òàéëàãíàõ òàéëáàðëàõ, îëîëò àìæèëòàà
íýãòãýí ä¿ãíýõ öàã õàÿàíä èðëýý.Îëíûõîî
çîâëîí æàðãàë äóíä áàéæ, àëäàà îíîî
íü èë öàãààíààðàà, àæèë ¿éëñ õ¿ñýë
òýì¿¿ëýë íü íýã ÿíçààðàà, àæëûí òºëºº
õ¿ì¿¿ñèéí òºëºº íóòàã îðíûõîî òºëºº
ç¿òãýõ íýãýí ¿ç¿¿ðò ñýòãýëèéã ýðõýìëýñýí
çàëóóõàí çàñàã äàðãà Çóíäóéí Áàòìºíõèéã
ñîíãîã÷ îëîí ò¿ìýíä íü òóøààæ, Àéìãèéí
ñîíãóóëüä íýðèéã íü ºðãºí áàðüñàí áàéíà.

Àìüäðàëä ÿíç ÿíçûí áýðõøýýë ñààä
òîõèîëäîíî.Çàõèðãààäàëòûí ¿å øèã äàðãûí
¿ã áóðóó ÷ áàéñàí õóóëü ìýò õýðýãæäýã öàã
àëü õýäèéí ºíãºðñºí.Çóíäóéí Áàòìºíõ
ýíý á¿õíèéã ÿìàãò ñàíàãàëçàí óõààëàã
îíîâ÷òîé øèéäâýð¿¿äèéã ãàðãàí àæèëëàæ
èðñýí ãýäãèéã áàòòàé õýëýõ áàéíà.
Àéìàã óëñ îðíû õýìæýýíä çîõèîãääîã,
îëîí
îëîí
àæèëä
Äýëãýðýõèéíõýí
èäýâõèéëýí îðîëöîæ áàéãàà õàðàãääàã.
Õºãøèí õºâºº ãýëòã¿é íýãýí òóãèéí
äîð íýãäýõèéã íü ÿàíà.Ìàø çîõèîí
áàéãóóëàëòòàé, óðàì çîðèãòîé, íýã ñàíàà
çîðèëãîòîé áàéæ ÷àääàã àâóóøòàé ÷àíàð
áèé. Èäýâõ ç¿òãýëòýéòýé ýíý ÷àíàðûí
öààíà Äýëãýðýõ íóòãàà ãýñýí ç¿ðõ ñýòãýë
îìîãøèë ÿâààä áàéõ øèã.
Èéì àðä ò¿ìíèé óðàì èòãýëèéí ãàë

ĺðâºí æèë èæèëñýæ, ñóì îðíûõîî
íýð í¿¿ðèéã óíàãàëã¿é, ñàéí ñàéõàí
ç¿éëèéí òºëºº òýì¿¿ëñýí àðä ò¿ìýí íü
ò¿¿íèéã ñîíãîæ ò¿¿íèé òºëºº ñàíàëàà
ºãºõ íü ýðãýëçýýã¿é.
Äýýð õýëñýí÷ëýí Äýëãýðýõèéíõýí
Àðä÷èëëûã òóóøòàé äýìæèæ èðñýí, ¿ð
øèìèéã íü ÷ õ¿ðòýæ ÷àäñàí àðä ò¿ìýí ø¿¿
äýý.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
• Òºðèéí á¿õ øàòíû àëáàí õààã÷äûí
¿¿ðãèéã òîäîðõîé áîëãîæ, ¿¿ðãèéí
áèåëýëòèéã ¿íäýñëýí õàðèóöëàãà
òîîöäîã áîëíî

øèéäâýð, øèéäâýð ã¿éöýòãýëòýé
õîëáîîòîé ìýäýýëëèéã íýýëòòýé
áîëãîíî

• Èðãýäèéí ýðõ ç¿éí áîëîâñðîëûã
äýýøë¿¿ëýõ çîðèëãîîð “Èðãýíèé
áîëîâñðîë” õºòºëáºðèéã îðîí
íóòàãòàà õýðýãæ¿¿ëíý

• Öàãäààãèéí õýâ æóðàì ñàõèóëàõ,
ãýìò õýðãýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ
÷èã
¿¿ðãèéã
îðîí
íóòãèéí
ýðõ ìýäëèéí ò¿âøèíä çîõèîí
áàéãóóëíà.

• Àâëèãà, àøèã ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé
òýìöýõ
àæëûã
ýð÷èìæ¿¿ëæ,
íèéòèéí àëáàíû ¿éë àæèëëàãààã
èðãýäýä õ¿íä ñóðòàëã¿é, èë òîä,
àëàã÷ëàëã¿é, øóäàðãà, õ¿ðòýìæòýé
áîëãîíî

• Òºñâèéí õºðºí㺺ð áàðàà, àæèë,
¿éë÷èëãýý õóäàëäàí àâàõ ¿éë
àæèëëàãààã 100 õóâü îíëàéí
õýëáýðò øèëæ¿¿ëæ, èðãýä, îëîí
íèéòèéí õÿíàëòûã íýìýãä¿¿ëýí èë
òîä ÿâóóëíà

• Òºðèéí çàðèì ÷èã ¿¿ðãèéã òºðèéí
áóñ áàéãóóëëàãà, ìýðãýæëèéí
õîëáîîäîä øèëæ¿¿ëýõ àæëûã
áîäèòîéãîîð õýðýãæ¿¿ëíý

• Îðîí
íóòãèéí
õàìãààëàëòàä
òóëãóóðëàñàí áàòëàí õàìãààëàõ
íýãäìýë òîãòîëöîîã áýõæ¿¿ëíý

• Ø¿¿õèéí ¿éë àæèëëàãààíû èë
òîä áàéäëûã õàíãàæ, ø¿¿õèéí

• Àéìãèéí íóòàã äýâñãýðò áàéðëàõ
öýðãèéí
àíãè
íýãòãýë¿¿äýýñ
Çýâñýãò õ¿÷íèé ýíõèéã äýìæèõ

àæèëëàãààíä îðîëöîõ îðîëöîîã
äýìæèí íýìýãä¿¿ëíý.
• Èðãýí-öýðãèéí
õàðèëöààã
áýõæ¿¿ëýõ. Çýâñýãò õ¿÷èíä ýõ
îðîí÷ ¿çýë, õ¿ì¿¿æèë, õ¿íèé
õºãæèë,
òºëºâøëèéí
îð÷íûã
á¿ðä¿¿ëýõýä
îðîí
íóòãààñ
àíõààðàë õàíäóóëíà.
• Öýðãèéí àëáà õààã÷äûã á¿òýýí
áàéãóóëàëòàä
îðîëöóóëàõ
àñóóäëûã õîëáîãäîõ ãàçðóóäàä
òàâüæ øèéäâýðë¿¿ëíý.
• Öàãäààãèéí
àëáàí
õààã÷äûí
àæèëëàæ àìüäðàõ îð÷èí íºõöºë,
òåõíèê õýðýãñëèéí àñóóäëûã øàò
äàðààëàí øèéäâýðëýíý.
• Çàðèì ñóìäàä Öàãäààãèéí êîáîí
áàðüæ àøèãëàëòàíä îðóóëíà.
• Çàìûí ¯¿ä, Ñàéíøàíä, Àéðàã,

Ǫ Â
Ñ

Î

ªÐÃªÍ ñóìààñ íýð äýâøèã÷

23

ÍÃÎË

Ñàíäàãèéí ϯÐÝÂÕ¯¯

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Ñàíäàãèéí Ï¿ðýâõ¿¿ ªðãºí ñóìûí
Çàñàã äàðãûí àëáûã äºðâºí æèë øàõàì
õàøëàà.
Õóóëèàð îëãîãäñîí ýðõ õýìæýý,
ìºðèéí õºòºëáºð, èäýâõ ñàíàà÷ëàãûí
õ¿ðýýíä ç¿òãýí àæèëëàñàí äºðâºí æèë
ìèíü áàéëàà.
Àðä èðãýäòýéãýý îéëãîëöîõ, õèéæ
õýðýãæ¿¿ëýõ àæëàà ã¿íçãèé òàíèëöóóëàõ,
òýäíèé äýìæëýãèéã õ¿ëýýõ, îéðòîí
äîòíîñîõûã õè÷ýýñýí ºäºð õîíîãóóä ãýæ
òýðýýð íýðëýæ áàéíà.
ªðãºí ñóìûíõàí ººðñäèé㺺 Èõ
ãîâèéí çîðèãòíû ¿ð ñàä ãýæ ÿðèõ äóðòàé.
ßðèõààñ ÷ àðãàã¿é áààòàðëàã ò¿¿õèéã
á¿òýýëöñýí ºâºã äýýäñýýðýý áàõàðõàæ,
òýäíèéãýý ñ¿ëäëýí òàõèæ ÿâäàã óëñ.
Áàõàðõàõ ç¿éëòýé àðä ò¿ìýí ãýäýã
èðýýä¿éí òóõàé ìºðººäºõ, àëèâàà àæëûí
õóâü çàÿàã øèéäýõäýý ºíãºðñºí îäîîòîé
íü øóóä õîëáîí, ººðèéìñºã, òóéëûí
õàðèóöëàãàòàé õàíääàã ñàéí òàëòàé.

ªðãºíèéõºí òèéì ë óëñ.Ýíý ñóìûíõàí
ººðñäèéí íàìòàð ò¿¿õèéã æèðèéí áèø ãýæ
¿çäýã, îëîí àðâàí ýðäýìòýí ìýðãýä, çàñàã
òºðèéí òýðã¿¿í, ñàéä äàðãà íàð òºðºí
ãàðñíûã òîõèîëäëûí õýðýã áèø ãýæ áàñ
ñàíàäàã.

ã¿í ã¿íçãèé õîëáîîòîé.Òýðýý Îðîñûí
Õîëáîîíû Óëñûí Áóääûí øàøíû òîìîîõîí
òºâ Áóðèàäûí íèéñëýë Óëààí-¿ä õîòûí
îéðîëöîî áàéäàã àëäàðò Èâîëãûí äàöàí
ñóðãóóëüä øàøíû áîëîâñðîë ýçýìøñýí
íýãýí.

Òèéìýýñ ÷ çàðèì òàëààð õàòóó
øààðäëàãà, õýìæ¿¿ðèéã ýíý íóòàãò èðæ
àæèëëàñàí õýí á¿õíýýñ íýõäýã.

Èòãýëò õàìáûí íóòàã ãýõýýð õ¿ì¿¿ñ
îéëãîõ áàéõ.Ýíý äàöàíãèéí ç¿ã äýëõèéí
ºíöºã áóëàí á¿ðýýñ õýäýí çóóí ìÿíãàí
õ¿í õºâºð÷, ýðäýì óõààí áÿñàëãàë øèäèéí
ãàéõàìøèã áîëñîí Äîðæ Ýòèãýëîâ áóþó
Èòãýëò õàìáûí àäèñ æàíëàâûã õ¿ðòýõýýð
ìºðãºí çàëáèð÷ áàéäàã.

Íýõýë õàòóó õ¿ì¿¿ñèéí äóíä òýñ÷
àæèëëàíà ãýäýã, òýäýíòýé ýâ ýåý îëîëöîíî
ãýäýã áàñ àìàðã¿é äàâàà ø¿¿.Ãýâ÷ çàñàã
òºðèéí äààëãàâàð, îëîí ò¿ìíèé õàðàà
õÿíàëò Ñàíäàãèéí Ï¿ðýâõ¿¿ã óëàì ë
òóðøëàãàòàé, õîëûí áîäîëòîé, õèéæ
á¿òýýõ õ¿ñýë ýðìýëçëýëòýé áîëãîñîí
áàéæ òààðàà. Áàñ ç¿ãýýð ãàð õóìõèí ñóóõ
áîëîìæèéã ÷ îëãîîã¿é áàéæ òààðàà.
Àäóóãààðàà ÷ àðäûí çàí çàíøëààðàà
÷ àæèëñàã ñ¿ðõèé áàéäëààðàà ÷ àëäàðòàé
ªðãºí÷¿¿äèéíõýý òºëºº, èæèë äàñàë
áîëñîí îëîí ò¿ìíèéõýý òºëºº äóóãàðàõ,
òýäíèé õ¿ñýë çîðèëãûã òºðèéí ñîíîðò
õ¿ðãýõ ¿¿ðãèéã Ñàíäàãèéí Ï¿ðýâõ¿¿
õ¿ëýýëýý.
Ñàíäàãèéí Ï¿ðýâõ¿¿ä ìàãòààëûí
öàààñàí ìàëãàé ºìñãºõ ãýñíèé õýðýãã¿é.
ßàãààä ãýâýë òýð æèæèã ñàæèã ìàãòààë,
õîîñîí õººðºãäºë òºäèé㺺ñ àëü õýäèéí
àíãèæèðñàí íýãýí.
ßàãààä èíãýæ áàéãàà þì áý ãýâýë
ò¿¿íèé áàãà çàëóó íàñ áóðõíû øàøèíòàé

¯õýëã¿éí øèäèéã îëñîí, äàëàí òàâàí
æèëèéí äàðàà øàðèëûã íü ãàðãàæ èðýõýä
àìüä ìýò öóñ íü ã¿éæ áàéñàí ýíý èõ
áÿñàëãàã÷èéí îðîí õèéäýä íîì ¿çýí ñóóíà
ãýäýã áàñ àìàðã¿é õýðýã.
Õàðèí ò¿¿íèé äàðààãèéí ìýðãýæèë áîë
ñàíõ¿¿÷, ýäèéí çàñàã÷.Ñóìûí õîðøøîíä
íÿãòëàí, áðîêåð, çàñàã äàðãûí îðëîã÷
çýðýã àæëûã õèéæ áàéãààä ªðãºí íóòàãò
èäýýøèí äàñàæ ÿâàà Äîðíîãîâü íóòãèéí
áîëîâñîí õ¿÷èí.
Àðä÷èëñàí íàìààñ ìàíäàò ºâºðëºí
Àéìãèéí ÈÒÕ-ûí òºëººëºã÷ áîëîõîîð
ñîíãóóëèéí ñóíãààíä íýðýý áè÷¿¿ëñýí ,
Çàñàã äàðãûí àëáûã çàëãóóëæ ñàéí ìóó
íýðèéã äóóëæ ÿâàà ÷ õ¿íèé ìºñ ÷àíàð, ýð
õ¿íèé íî¸í íóðóóãààðàà îëíû õ¿íäýòãýë
õ¿ëýýæ ÷àäñàí ò¿¿íèé òºëºº ªðãºí÷¿¿ä
ñàíàëàà ºãºõ áàéõ.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
Õàòàíáóëàã ñóìäàä õºäºë㺺íò
ýðã¿¿ëèéí ñ¿ëæýýã áèé áîëãîíî.

• Ñòàíäàðòûí øààðäëàãà õàíãàñàí
õ¿íñíèé á¿òýýãäýõ¿¿íèé õýðýãëýýã
äýìæèæ,
õ¿íñíèé
àþóëã¿é
áàéäëûã
õàíãàõóéö
òýýâýð,
àãóóëàõ ëîæèñòèê áàéãóóëíà
• Ìàëûí õóëãàéòàé òýìöýõ òàñãèéí
¿éë
àæèëëàãààã
ºðãºæ¿¿ëæ,
áàéíãûí àæèëëàãààòàé öàõèì
ñ¿ëæýý, ëàâëàõ óòàñ àæèëëóóëàí
¿íýí
çºâ
ìýäýýëýë
ºãñºí

“Àðõèã¿é
ìîíãîë
õ¿í”
õºòºëáºðèéí
õ¿ðýýíä
Àðõè,òàìõèã¿é ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ äýä
õºòºëáºðèéã õýðýãæ¿¿ëæ õîðò
çóðøëûã ýðñ áóóðóóëíà.

Ý ÕªÄª
ÈÍ

ª

• Ãàí, çóäààñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ
òîãòîëöîî ñàéæðóóëàí áýëýí
áàéäëûí
íººöèéí
õýìæýýã
íýìýãä¿¿ëíý.

Ø

• Òîìîîõîí
ñóìäûí
íèéòèéí
ýçýìøëèéí çàì òàëáàé, àâòîçàìûã
õÿíàëòûí
êàìåðòàé
áîëãîæ
íýãäñýí ñ¿ëæýýíä õîëáîíî.

èðãýäèéã óðàìøóóëäàã òîãòîëöîî
á¿ðä¿¿ëíý.

ÀÐÀÂ:
’’ØÈÍÝ ÕªÄªª’’ պ人㺺
øèíý÷ëýõ áîäëîãî
• “Ñóìûí
òºâèéí
øèíý÷ëýë”
õºòºëáºðèéã õýðýãæ¿¿ëæ ýõýëíý.

Ò

ÀÉÌÀà ÑÓÌÄÀÀ ¯ÉËÄÂÝÐƯ¯ËÜÅ

• Øèíý
ñóìûí
òºâ
òºñëèéã
õýðýãæ¿¿ëíý
• պ人ãèéí èðãýäýä ìýäýýëýë
õ¿ðãýõ
çîðèëãî
á¿õèé
õ¿ðòýýìæòýé îðîí íóòãèéí îëîí
íèéòèéí ìýäýýëëèéí ñóâãèéã áèé
áîëãîíî
• Ñóìäûã
èðãýääýý
íýýëòòýé,
èðãýäèéí
îðîëöîîòîéãîîð
àñóóäëàà øèéäâýðëýõýä ÷èãëýñýí
ä¿ðýìòýé áîëãîíî
• Ñóìäàä
äýä
á¿òýö
áàðüæ
áàéãóóëàõ
àæëûã
äýìæèæ,
àõóéí ¿éë÷èëãýýíèé òºâ¿¿äèéã
áàéãóóëíà
• Ìàëûí èíäåêñæ¿¿ëñýí äààòãàëûã
äàâõàð äààòãàëä õàìðóóëàõ çàìààð
îëîí óëñûí ñòàíäàðòûí äàãóó ìàë
ñ¿ðãèéã á¿ðòãýæ äààòãàõ àæëûã
çîõèîí áàéãóóëíà.

Ǫ Â

24

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

Ò

Ñ

Î

ÍÃÎË

ÌÀÍÄÀÕ ñóìààñ íýð äýâøèã÷

Áàòòàéâàíû ÓÃÒÀÕÁÀßÐ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Ñóðãóóëü ýðäìèéí ìºð õººñºí
çàëóó÷óóä, ñóì îðíîîñîî äàéæèí õîò
îðîí ãàçàð ëóó æèíã¿éäýí õîëääîã ìóóõàé
çóðøèë ãàçàð àâ÷ áàéñàí ¿å áèé.
պ人 íóòàã áîëîâñîí õ¿÷íýýð íü
äóòàãäàí, çàñãèéí àæèë çàâñàðäàí, òºðèéí
¿éë÷èëãýý äîãîëäîõ íü àëü àëü òàëäàà
õ¿íäðýë ó÷ðóóëæ æèðèéí èðãýä õýëìýãäýí
çîâîõ íü ýëáýãøèæ áàéñàí ¿å ºíãºðºõ
òèéøýý õàíäàæ áàéíà.
Èõ ñóðãóóëèéí æèë¿¿ä, îþóòíû
ºäð¿¿äèéã àðäàà îðõèí íóòãèéí ç¿ã
íèñýí îäñîí, àæèë õèéæ õ¿ì¿¿ñèéí äóíä
áàéæ, àìüäðàëûí èõ ñóðãóóëèéã ä¿¿ðãýå
ãýñýí áîäîëäîî õºòëºãäºí, áàñ ÷ãýæ
õýëñýí àìàíäàà õ¿ðñýí çàëóóñûí íýã áîë
Áàòòàéâàíû Óãòàõáàÿð þì.
Àéìãèéí òºâººñ àëñëàãäñàí Ìàíäàõ
ñóìûí õ¿í àðä ýíý çàëóóã íóòãèéí õ¿¿ãèéí
¸ñîîð óãòàí òîññîí áèç.Õàë äîë ¿çýýã¿é,
õàâðûí õàâñàðãà øóóðãàíä í¿ä¿¿ëýýã¿é,
ìàë÷èí í¿¿äýë÷èí ò¿ìíèéõýý çîâëîí

æàðãàëààñ õóâààëöàæ ÷àäààã¿é õýâòýæ,
纺ëºí ñàíäàë ñýíòèé ð¿¿ àâèð÷ ìàöàõ
äóðòàé, õºíãºí õèéñâýð ñýòãýëãýýíäýý
õºòëºãäºí àìàð õÿëáàðûã õàéæ ÿâäàã
çàðèì íýãíèé äýðãýä ýíý çàëóó õàë ¿çñýí
“õóó÷èí öýðýã” áîëîí òºëºâøèæ ÿâàà
ãýõýä õèëñäýõã¿é ë áîëîâ óó.
Ñóì îðíû ýëäýâ àæèëäàí íóõëàãäàí,
ò¿¿ðòýõ ¿åäýý ò¿¿ðòýæ, àìæèëò á¿òýýëäýý
óðàìøèæ, óðìûí ¿ã, ñîíñîõäîî áàÿðëàæ
ÿâàà ýíý öàãèéí çàëóóõàí äàðãà îëîí
ò¿ìýíòýéãýý íèéöýí çîõèöîõ, ºìíºõ àæëàà
äèéëýí ÷àäàõ ýðäýì óõààíä ñóðàëöñàí íü
îéëãîìæòîé.
Óãààñàà ýõýýñ óíàæ õ¿é öºãëºñºí
ãàçàð, àõàí ä¿¿ñ øèã èæèëäñýí õ¿í çîí
õàòóóäàà õàòóó 纺ëºí人 纺ëºí áàéäàã
áîëîõîîð ýëäâèéã ¿çýæ òóóëàõ íü õ¿íèé
õóâü òàâèëàí þì äàà.
ĺë㺺í òîãòóóí çàíòàé ýíý çàëóó
ñóìûí Çàñàã äàðãûí îðëîã÷èéí àæëûã
äºðâºí æèë õèé÷èõëýý.Óðâàãàíàæ óðàã
ñàäàíäàà ýðõýëñýíã¿é, óðâàæ çóãòààí
òºâ
ñóóðèí
áàðààäñàíã¿é.Îëíûõîî
äóíä àëäààíäàà ãýìøèæ, àìæèëòàíäàà
óðàìøñààð ºíººã õ¿ðëýý.
ßìàð ÷ çàëóó õ¿í èíãýæ ë õàòóóæäàã
òóðøëàãàæäàã, öàã íü èðýõýýð íóòãèéí
íóðóóã ò¿øèõ áîëäîã.
Äîðíîãîâü àéìãèéí Àðä÷èëñàí íàì
ò¿¿íèé íýðèéã îðîí íóòãèéí ñîíãóóëüä
äýâø¿¿ëýí ºðñºëä¿¿ëýõýýð øèéäâýðýý
ãàðãàæýý.Îäîî îëíûõîî òºëºº æèíòýéõýí
äóóãàðàõ áîëñîí, ñóì íóòãèéí õºãæëèéí
àñóóäëûã àéìãèéí ò¿âøèíä øèéäâýðëýõýä,

Íóòãàà ìýäñýí,
õ¿íýý òàíüñàí
ìýäðýìæ òàíü õýðýãòýé ãýæ ò¿¿íä õýëæýý.
Áàòòàéâàíû Óãòàõáàÿð ÷ ýíý óðèëãà
øààðäëàãà èòãýëèéã õ¿ëýýí àâñàí áàéíà.
Õýíèé õ¿¿ õýí áîëîõîî ¿ç¿¿ëíý äýý
ãýæ êèíîí äýýð ãàðäàã øèã äýâø¿¿ëñýí
ìºðèéí õºòºëáºðèéíõºº ìºí ÷àíàð,
ýðäýì áîëîâñðîë ýçýìøñýíèéõýý èä õàâûã
îäîî ìýäð¿¿ëýõ öàã áîëñîí áàéíà.
Îìîã äýýðýíã¿é îâèëãîã¿é çàíãààð
áóñ, õóóëü ¸ñ äýã æóðàì,÷èí øóäàðãà
ºðñºë人íèéã
äýìæñýí
øóäàðãà
ñîíãóóëèéí
òîîñîí
äóíä
ýðâýëçýæ
äýðâýëçýæ, ýð÷ õ¿÷, ýðäýì ìýäëýãýýðýý
õýí õ¿íýýñ äóòàõã¿é ãýäãýý õàðóóëàõ
¿ç¿¿ëýõ öàã áîëæ.
Óëñ òºð ñóäëàà÷, òºðèéí óäèðäëàãûí
ìåíåæåð ìýðãýæëèéí îëîí äàâóó òàë
ò¿¿íä îäîî ë õýðýã áîëíî.
Õ¿í çîí, ñîíãîã÷ îëîí òàíü ýä ìºíãº,
ýðýýí ìÿðààíûã áèø, ýðäýì óõààí, îþóíû
õ¿÷ òýíãõýýã ø¿òýí äýýäëýõ áîëñîí ãýäãèéã
ç¿ðõ öýýæèíäýý, öýâýð òóíãàëàã îþóíäàà
òóíãààí áîëîâñðóóëæ áàéãàà áèç ýý.
Õèéñýí
á¿òýýñýí,
ñàíàà÷èëñàí
àæëàà îëîí ò¿ìýíäýý îéëãóóë, èðæ
ÿâàà ºäð¿¿äèéí óòãà ó÷ðûã òàéëáàðëàí
òàíèóë, áîäëîãî íü öýãöýðñýí, àñóóäàë
íü
æèãäýðñýí,
îëíû
äýìæëýãèéã
õ¿ëýýñýí, õèéñýí àæèë èõòýé, ñàíàà÷ëàãà
àðâèíòàé,øóäàðãà
¸ñûã
ýðõýìëýñýí
íàìûí ºìíººñ äóóãàð÷ áàéãàà, òºëººëæ
áàéãàà õ¿íèé ýðýìáýýð àñóóäàë õàíä,
Àðä ò¿ìýí, ìýðãýí ñîíãîã÷èä Áàòòàéâàíû
Óãòàõáàÿðûã äýìæèíý.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
• ªíäºð àøèã øèìò ìàõ, ñ¿¿íèé
÷èãëýëèéí ¿õðèéí ýð÷èìæñýí
àæ àõóé, ºíäºð àøèã øèìò
õîíü, ÿìààíû àæ àõóéã äýìæèæ,
äýâøèëòýò
òåõíîëîãè
á¿õèé
ãàçàð òàðèàëàí ÌÀÀ õîñîëñîí
ôåðìåðèéí àæ àõóéã õºãæ¿¿ëíý
• Ìàëûí ãàðàëòàé ò¿¿õèé ýä,
á¿òýýãäýõ¿¿íèéã áýëòãýõ, çàõ
çýýëä íèéë¿¿ëýõ çîðèëãî á¿õèé
ժĪª ÀÆ ÀÕÓÉÍ ÁÈÐÆ-èéã
áàéãóóëíà
• Áýë÷ýýðèéã óñæóóëàõ àæëûã ¿å
øàòòàéãààð çîõèîí áàéãóóëæ,
óñàí õàíãàìæèéã íýìýãä¿¿ëíý

Îòðûí á¿ñ íóòãèéí óñàí
õàíãàìæèéí
àñóóäëûã
á¿ðýí
øèéäâýðëýíý
• Öàãààí öàâ, Õ¿éòýíèé áóëàã,
Á¿õýë, Çýýãèéí õºòºë, Äàëàíò¿ð¿¿

çýðýã
ãàçàð
òàðèàëàíãèéí
íººö òàëáàéã ò¿øèãëýí, Ãàçàð
òàðèàëàíãèéí á¿ñ íóòàã áàéãóóëæ,
òºðººñ áîäëîãîîð äýìæëýã ¿ç¿¿ëæ
àæèëëàíà.
• Ñóìûí õºãæëèéí ñàíãèéí ýõ
¿¿ñâýðèéã 150 ñàÿ òºãðºãººñ äýýø
ýõ ¿¿ñâýðòýé áàéëãàæ õºãæëèéí
òºñë¿¿äèéã ñàíõ¿¿æ¿¿ëíý.
• Ýð÷èìæñýí ìàë àæ àõóé, ãàõàé,
øóâóóíû àæ àõóé ýðõýëæ áàéãàà
àæ àõóéã õºíãºëºëòòýé çýýëýýð
äýìæèíý.
• Ôåðìåðèéí àæ àõóéã äýìæèí
öºöãèéí
òîñ
áîëîí
ñ¿¿í
á¿òýýãäýõ¿¿íèé
¿éëäâýð
áàéãóóëàõûã äýìæèíý.
• Ãîâèéí
òàðâàñ
õºòºëáºðèéã
áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëíý
• Ãîâèéí õîíèíû ìàõ õºòºëáºðèéã

áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëíý
• Ìàõ, ìàõàí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéã
òîãòâîðòîé áàéëãàõ çîðèëãîîð
ìàõíû
íèéë¿¿ëýëòèéí
øèíý
ìåíåæìåíòèéã áèé áîëãîíî.
• “Òºðººñ
ìàë÷äûí
òàëààð
áàðèìòëàõ áîäëîãî”, “Ìîíãîë
ìàë”
¿íäýñíèé
õºòºëáºðèéí
õýðýãæèëòèéã
ýð÷èìæ¿¿ëæ,
ñóìäûí ìàë ýìíýëýã, ¿ðæëèéí
àëáûã áýõæ¿¿ëíý.
• Ñàéõàíäóëààí ñóìàíä çºâõºí
èíãýíèé ñ¿¿í á¿òýýãäýõ¿¿íèé
æèæèã ¿éëäâýð á¿õèé Èíãýíèé
òºðºëæñºí ôåðìåðèéí àæ àõóé
áàéãóóëíà.
• Õàòàíáóëàã,
Õºâñãºë,
Óëààíáàäðàõ ñóìäàä Èíãýíèé àæ
àõóé áàéãóóëàõ àæëûã áîäëîãîîð
äýìæèæ àæèëëàíà.
• Õóâèéí
õýâøëèéí
õºðºíãº

Ǫ Â
Ñ

Î

ÕªÂÑÃªË ñóìààñ íýð äýâøèã÷

25
27

ÍÃÎË

Áàâóóäîðæèéí ÎÒÃÎÍÁÀßÐ

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Áàâóóäîðæèéí Îòãîíáàÿð ãýäýã çàëóó
Õºâñãºë ñóìàíäàà “Õóòàãòûí õèéìîðü”
óÿà÷äûí õîëáîîã ñàíàà÷ëàí áàéãóóëæ
àëäàðòàé õàøèð óÿà÷èääàà õýðãýì öîëûã
íü îëãóóëæ, àæíàé õóðäàí õ¿ëã¿¿äèéíõýý
òîîñîí äóíä æàðãàæ, àéìàã á¿ñèéí
óðàëäààí íààäìûã àìæèëòòàé ñàéõàí
çîõèîí áàéãóóëæ äºíãºñºí ñ¿éõýýòýé
íýãýí òºäèéã¿é,íóòàã çîíûõîî õ¿í àðä,
õºãæèë äýâøëèéí òºëºº ãàë óñ ðóó ÷
îðîõîîñ áóöàõã¿é ñýòãýëòýé ýð ãýäãèéã
îëîí ò¿ìýí íü àëü õýäèéí òàíüæ ìýäýõ
áîëæýý.
Õèé õîîñîí íàì÷èðõàæ äàâõèëã¿é,
õýðýãòýé ãàçàð íü õýíòýé ÷ íýãäýí íèéëæ
ñàéí ¿éë õýðãèéã á¿òýýõ ÷èíõ¿¿ ýðìýëçëýë
ò¿¿íä áèé.
Äýä ñàéäûí àëáàíààñ äýýã¿¿ð õàðàí
òàòãàëçàæ ýõë¿¿ëñýí àæëàà äóóñãàõ ýð

çîðèã ãàðãàñàí íóòãèéí àõ Çàñàã äàðãà
Ïàíòèéí Ãàíõóÿãèéí àæèë ¿éëñèéã äýìæèõ
¿¿äíýýñ, Àðä÷èëñàí íàìûí õºòºëáºð
çîðèëòûã àíõíààñ íü çºâ ç¿éòýé ãýæ
àíõààðàí äàãàñàí õ¿íèé ¸ñîîð Õºâñãºë
ñóìûí òîéðîãò íýð äýâøèí ºðñºëäºõººð
áîëñîí áàéíà.
Øèíèéã ýðýëõèéëäýã, äààëãàñàí àæëûí
öààíà ãàðàõ ãýæ ç¿òãýäýã,áóñäûí àðãà
ýâèéã îëæ ÷àääàã ñ¿ðõèé õ¿¿ ãýæ íóòãèéíõ
íü ºâãº÷¿¿ä ìàãòàí ñàéøààõ íü áèé.
Åð íü ñóì îðíîîñ çîõèîí áàéãóóëæ
áàéãàà á¿õèé ë àæèëä õàíöóé øàìëàí
îðîëöîõûã õè÷ýýíý.Èíãýõýýñ ÷ ººð
àðãàã¿é,ßàãààä
ãýâýë
Áàâóóäîðæèéí
Îòãîíáàÿð Õºâñãºë ñóìûí íóòãèéí
çºâëºëèéí òýðã¿¿ëýã÷èéí ñîíãóóëüò àæëûã
ººðòºº õ¿ëýýæ, ò¿¿íäýý òóí õàðèóöëàãàòàé
õàíääàã.
Õºâñãºë ñóìûíõíû îíöëîã áîëñîí
èõ ýçýí ×èíãèñ õààíû åñºí õºëò öàãààí
ñ¿ëäíèé äàãóóë íàéìàí öàãààí òóãèéí
íýãèéã äýýäëýí òàõèæ öýíã¿¿ëæ èðñýí òóã÷
óäìûí õ¿í ãýäãýýðýý áàõàðõàõ äóðòàé.
Òýãýýä ÷ íî¸í õóòàãò Ðàâæààãèéí
ìýíäýëñýí ãàçàð îðîíä òºðñíèé ó÷èð
“Õóòàãòûí ñ¿ëä “ íýðòýé êîìïàíè
áàéãóóëæ õóäàëäàà ¿éë÷èëãýý, îðîí
ñóóöíû òîìîîõîí òºâ áàéãóóëàõààð àæëàà
ýõë¿¿ëñýí ãýíý.
Áàñ ç¿ãýýð ÷ ¿ã¿é äóóíû ø¿ëýã áè÷èæ
óÿà÷äûí õîëáîîíûõîî õ¿íäýòãýëèéí äóó
áîëãîæ àìææýý.
Ò¿¿íèé íàìòðûã ñºõºí ¿çýõýä øàò
øàòíû ñóðãóóëü ä¿¿ðãýæ ,öýðãèéí àëáà
õààæ, àâòî õèéí öàõèëãààí ãàãíóóð÷íààñ,

ìåõàíèê èíæåíåðèéí çýðýãò õ¿ð÷, òºðèéí
óäèðäëàãûí ÷èãëýëýýð àêàäåìè òºãñººä
àâ÷ýý.
Ãýð á¿ëèéíõýí íü
Èõõýò ñóìàíä
áàéäàã, ãýðãèé íü íèéãìèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí
òºâèéí äàðãà, îëîí ò¿ìýíä õ¿íäëýãäñýí
ñàéí ýì÷ áèé.
Èõõýò íóòãààñ óíàñàí ãàçàð óãààñàí óñ
Õºâñãºë ñóìðóóãàà àéìãèéí òºâ äàìæèí
ã¿éã¿¿ë ìîðü øèã ÿâ÷èõäàã àäóó øèã
àìüäðàëòàé õ¿í äýý áè. Óÿà÷äûí õîëáîî
óñ, íóòàãàà ãýñýí ñýòãýëýýð ë èíãýæ ÿâíà.
Ãýð á¿ëèéí õ¿í ìààíü íàìàéã äýìæäýã
áîëîõîîð öàã õóãàöààòàé óðàëäàí íèñýí
ä¿¿ëæ ÿâàà ìèíü öààíàà èõ çîðèëãî,
á¿òýýë÷ ñàíàà àãóóëñàí õýðýã ãýæ òýðýýð
ÿðüæ áàéíà áèëýý.
Àéìàã ñóì àëãàñàí àæèë õýðãýý
çàëãóóëæ, çàâñàðò íü ìîðü ìàëàà
óðàëäóóëæ, çàñàã òºðèéí àæèëä çàðàãäàæ,
íóòãèéí ò¿ìíèéõýý òºëºº ¿ãýý õýëæ, ¿çýë
áîäëîî èëýðõèéëæ, åð íü ÷ºëºº çàâã¿é
øàõàì íààø öààø äàâõèõ ìèíü åðèéí
õýðýã, æèðèéí ÿâäàë ãýæ òýð ºã¿¿ëíý.
Ç¿ãýýð áàéõäàà ç¿òãýýä î÷äîã íàìàéã
òºðºëõ íóòàã Õºâñãºëèéíõºí ìààíü
ñîíãîæ ãýìýý íü ¸ñòîé óÿàòàé áîòãî øèã
ýðãýëäýí, ººðèé㺺 çîðèóëíà ãýæ áàñ
õîøèãíîíî.
Õóòàãòûí íóòãèéí ò¿ìýí õóâüòàé áàéõ
áîëòóãàé ãýæ åðººíº.Õààí ×èíãèñèéí
òóã÷èéí òàõèëãàòàé, Õóòàãò Ðàâæààãèéí
óðãèéí óäàìòàé Õºâñãºë íóòãààðàà äýíä¿¿
áàõàðõàæ îìîãøèæ ÿâäàã Áàâóóäîðæèéí
Îòãîíáàÿðûí òóõàé õºðºãëºí ºã¿¿ëýõýä
èéì áàéíà.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ
îðóóëàëòûã äýìæèæ Çàìûí ¯¿ä,
Ñàéíøàíä ñóìàíä ìàëûí çàõ
áàéãóóëíà.
• Õîðøîî
õºãæ¿¿ëýõ
àñóóäëûã
îíöãîéëîí àíõààð÷ õºãæ¿¿ëíý
• Ìàë àæ àõóéí ìýðãýæëèéí
áîëîâñîí
õ¿÷èíã
áîäëîãîîð
ñóðãàæ ñóìäàä àæèëëóóëíà.

ÝÃ ÍÓ
Ò
ÌÑ

Ò

É
ÐÎ

ÒÀÂ

ÀÉ

Ò
ÀÃ

ÝËÃ
Ý

• Èðãýä
õîðøîîäûí
îðîëöîîã
äýìæèí á¿õ ñóìäàä ìàëûí òýæýýë
¿éëäâýðëýõ öåõ áàéãóóëíà

Ì ÎÐÈËÎ

Î

ÀÐÂÀÍ ÍÝÃ:
ÝËÃÝÌÑÝÃ ÍÓÒÀÃÒ ÒÀÂÒÀÉ
ÌÎÐÈËÎÎÐÎÉ Àÿëàë æóóë÷ëàëûí
áîäëîãî
• Àÿëàë
æóóë÷ëàëûí
ñàëáàðûí
áîäëîãûí òîãòâîðòîé õºãæëèéí
çàð÷èìä íèéöñýí æóóë÷ëàëûí
òºðë¿¿ä, ò¿¿íèé äîòîð òóñãàé
ñîíèðõëûí, áàéãàëèéí, ñî¸ëûí
àÿëàë,
ìºðãºëèéí
àÿëàë
æóóë÷ëàëûã
òºðºëæ¿¿ëýí
õºãæ¿¿ëíý
• Çàìûí ¯¿ä, Õàíãèéí õèëèéí
áîîìòûí ¿éë àæèëëàãààã ýðñ
øèíý÷ëýæ Çàìûí-¯¿äèéí õèëèéí
áîîìòûí íýâòð¿¿ëýõ ÷àäâàðûã
íýìýãä¿¿ëíý.
• Õèë îð÷ìûí àÿëàë æóóë÷ëàëûã
õºãæ¿¿ëæ ºäðèéí æóóë÷íû òîîã
íýìýãä¿¿ëýõ

Ò

ÀÉÌÀà ÑÓÌÄÀÀ ¯ÉËÄÂÝÐƯ¯ËÜÅ

• Áàéãàëü ò¿¿õèéí ¿íýò áàÿëàã
áîëñîí ãàçðóóäûã îðîí íóòãèéí
áîëîí óëñûí òóñãàé õýðýãöýýíä
àâ÷ àøèãò ìàëòìàë îëáîðëîõûã
õÿçãààðëàæ, áàéãàëèéí óíàãàí
òºðõèéã õýâýýð õàäãàëàí àÿëàë
æóóë÷ëàëûí á¿ñ áîëãîí õºãæ¿¿ëíý
• Àéìãèéí áàéãàëü, ò¿¿õèéí 9
ãàéõàìøèãò òóëãóóðëàñàí Àÿëàë
æóóë÷ëàëûí øèíý ìàðøðóòûã
áàéãóóëæ, õºãæ¿¿ëíý
• Àÿëàë æóóë÷ëàëûí äýä á¿òýö,
áàðèëãà,
áàéãóóëàìæèéã
íóòàã íóòãèéí îíöëîã, íººöºä
òóëãóóðëàí õºãæ¿¿ëíý
• Ñàéíøàíäàä
¯ëýã
ã¿ðâýëèéí
ïàðê öîãöîëáîðûã òºð, õóâèéí
õýâøëèéí ò¿íøëýë, õàìòàðñàí
õºðºíãº
îðóóëàëòààð
áàðüæ
áàéãóóëíà

Ǫ Â

26

ÀÐÄ×ÈËÑÀÍ ÇÀÑÃÀÀÐÀÀ ÄÝÌƯ¯ËÜÅ

Ò

ÍÃÎË

ÝÐÄÝÍÝ ñóìààñ íýð äýâøèã÷

Îíõîîíû ÁÀßÐÌÀÀ:

dfbvkfjbgifgbncxkg
xcvbnkfgn;sdfg
xcvm bxdfng;ksdfjng;xfl
xc,.mvbn.;dfjklng;lsdf

Ýðäýíý ñóìûíõàíû àìü àìüäðàëûã
ýìýãòýé÷¿¿ä àâ÷ ÿâñàí ò¿¿õ îäîî ÷
ìàðòàãäààã¿é áàéíà.
¯íýõýýð íóòàã îðîí õ¿í àðäûíõàà
òºëºº ç¿òãýæ íýð í¿¿ð íü áîëæ ÿâñàí
õ¿¿õí¿¿ä ºíººäºð ÷ ãýñýí ñóì îðîíäîî
¿ð á¿òýýëòýé àæèëëàæ áàéãààã òýìäýãëýí
õýëýõýä òààòàé ñàéõàí áàéíà.
Îíõîîíû Áàÿðìàà ÷ òºðºëõ ñóìûíõàà
õºãæëèéí òºëºº ººðººñ øàëòãààëàõ á¿õíýý
õèéæ èðñýí ãýäãèéã óñ ãîëûíõ íü èðãýä
àíäàõã¿é ñàéí ìýäýæ áàéãàà áîëîõîîð
îëîí ç¿éëèéã íóðøààä ÿàõ âý.
Îíõîîíû Áàÿðìàà óóë íü ãàçàðç¿éí
áàãø ìýðãýæèëòýé þì áèëýý.
Ýðäìèéí öàãààí òîëãîé çààëãàæ, àëòàí
áîñãîîð íü àíõ àëõàí îðñîí ñóðãóóëèéíõàà
à÷èéã õàðèóëæ õýñýã õóãàöààíä áàãøèëæ
áàéñíûã õàìòðàí ç¿òãýã÷èä, íóòãèéí àõàí
ä¿¿ñ, óíàãàí øàâü íàð íü ãýð÷èëíý.

Áàñõ¿¿ ñàéí áàãøèéí òîîíä îðæ,ÿíç
á¿ðèéí øàòíû ò¿âøèí òîãòîîõ øàëãàëò,
áàãø íàðûí äóíä áîëäîã îëèìïèàäàä
òîãòìîë àìæèëòòàé îðîëöîí ýõíèé
áàéðóóäààñ óõàð÷ ¿çýýã¿éã ãýð÷ëýõ îëîí
áàðèìò áèé
Ò¿¿íèé øàâü íàð ÷ ãýñýí øàâèéí
ýðäýì áàãøààñ ãýñýí õýëö ¿ãèéí ýçýí áàéæ
ãàçàð ç¿éí ÷èãëýëèéí îëèìïèàä óðàëäààí
òýìöýýíä ºíäºð àìæèëò ¿ç¿¿ëæ èðñýí þì.
Òèéìýýñ ÷ àðãà ç¿é÷ áàãø öîë,áàãøèéí
àëäàð òýìäýãýýð àõàðõàí õóãàöààíä
øàãíàãäàæ
áàéñíûã
íàìòàðò
íü
òýìäýãëýæýý.
Ò¿¿íèé äàðààãèéí ñîíãîñîí ìýðãýæèë
ýäèéí çàñàã÷, áèçíåñèéí óäèðäëàãà.
Ýðäýíý ñóìûíõàà ÕÀÀÍ áàíêèíä íÿãòëàí
áîäîã÷ ýðõëýã÷èéí àæëûã ã¿éöýòãýí
áàíêíû ¿éë÷èëãýý, á¿òýýãäõ¿¿íèé øèíý
øèíý òºðë¿¿äèéã õºäºº îðîí íóòàãò
íýâòð¿¿ëýõ, õýðýãæ¿¿ëýõ, íóòàãøóóëàõ,
áàéãóóëëàãûíõàà íýð õ¿íä, èìèæèéã
ºíäºðò ºðãºõ, îëîí ò¿ìíèé èòãýë
õ¿ðýýëëèéã îëîõ àæèëä øàìäñàí áàéäàã.

Ñîíãîã÷äûíõîî èòãýë äýìæëýãèéã
õ¿ëýýõ ÷àäâàðòàé, óíàãàí íóòãèéíõàà
îõèíûã õ¿ðýýëýí àâàõ, äýâø¿¿ëýí ñîíãîõ
õ¿ñýë Ýðäýíý÷¿¿äýä áàéãàà.
Äýýõíý öàãò Ýðäýíý ñóìûí íóòàã
Á¿ðäýíý áóëàãò ýìýãòýé ñàíâààðòíóóäûí
Ñîðîãæèää¿ðõýíëèí íýðòýé õèéä áàéñàí
ãýäýã.
Ýíý õèéäèéí ãýëýíìàà íàðûí ýðäýì
÷àäëûã ãîâèéí íî¸í õóòàãò Äàíçàíðàâæàà
èõýä áàÿñàí òààëäàã áàéñàí òóõàé äîìîã
ÿðèà ÷ áèé.
¯íýõýýð ýõ õ¿íä ýýëòýé, ýíý íóòãèéí–
õàí, ýìýãòýé÷¿¿äýýð òºðèéí õýðãèéã ýëäýâ
ÿëãàâàðëàë, ãàäóóðõàëã¿éãýýð áàðèóëæ
èðñýí àðä ò¿ìýí.
Îíõîîíû Áàÿðìààãèéí ìýäëýã, îþóí
õ¿÷èéã àøèãëàí, ººðñäèéã íü òºëººëºí
¿ãýý õýëæ óõààíàà óðàëäóóëàí ñóì
íóòãèéíõàà õ¿í çîíû òºëºº ç¿òãýõ ¿éëñýä
íü çºâ øèéäâýð ìýðãýí ñîíãîëòîîðîî
òóñûã á¿òýýõ íü àëü àëü òàëäàà õýðýãòýé
ãýäãèéã ýðò óõàìñàðëàñàí áèç ýý.

Îäîî
òýðâýýð
àéìãèéí
òºâä
Õàäãàëàìæ áàíêíû Äîðíîãîâü ñàëáàðò
åðºíõèé íÿãòëàí áîäîã÷ àæëûã íýð òºðòýé
õèéæ áàéíà.
Äîðíîãîâü àéìãèéí Àðä÷èëñàí íàì
Îíõîîíû Áàÿðìààãèéí íýðèéã ºðãºí
ìýä¿¿ëæ,
èðãýäèéí
òºëººëººã÷ººð
ñîíãóóëàõààð òºðºëõ ñóìûíõ íü òîéðîãò
äýâø¿¿ëæýý.

ØÈÍÝ ÄÎÐÍÎÃÎÂÜ-2 ÒÎÃÒÂÎÐÒÎÉ ÕªÃÆËÈÉÍ ÕªÒªËÁªÐªªÑ

• Æóóë÷äàä ¿éë÷ëýõ èæ á¿ðýí
¿éë÷èëãýý á¿õèé ò¿ð áóóäàëëàõ
öýã¿¿ä áàéãóóëíà
• Òºìºð çàìààð çîð÷èõ æóóë÷äûí
òîîã
íýìýãä¿¿ëæ
æóóë÷äàä
çîðèóëñàí íýìýëò òóñãàé ãàëò
òýðýã ÿâóóëíà.
• Ñàéíøàíä Çàìûí ¯¿ä ÷èãëýëä
îðîí íóòãèéí ñóóäëûí ãàëò òýðýã
ÿâóóëàõ
àñóóäëûã
õîëáîãäîõ
ãàçðóóäàä òàâüæ øèéäâýðë¿¿ëíý.
• Àéìãèéíõàà àÿëàë æóóë÷ëàëûí
á¿ñèéã áóñàä òîìîîõîí àÿëàë
æóóë÷ëàëûí á¿ñ¿¿äòýé õîëáîõ
äýä á¿òýö áàéãóóëàõ àñóóäëûã
øèéäâýðë¿¿ëíý.
• Ñàéíøàíä Çàìûí ¯¿äýä íóòãèéí

áðýíä
á¿òýýãäýõ¿¿í,
äóðñãàëûí
ìóõëàãóóäûã
áîëãîíî

áýëýã
áèé

• Ñàéíøàíäûí òºâä ãàëò òýðýãíèé
òàñàëáàð áîðëóóëàõ öýã áàéãóóëíà
• Àéìãèéí Áàéãàëèéí ¿çýñãýëýíò
ãàçðóóäàà òóñãàé õàìãààëàëòàä
àâ÷ õàìãààëàõûí çýðýãöýý îð÷èí
íºõöºëèéã ñàéæðóóëàí àÿëàë
æóóë÷ëàë õºãæ¿¿ëíý.
• Çàìûí ¯¿äýä Àÿëàë æóóë÷ëàëûí
öîãöîëáîð áàéãóóëíà.
• Õºâñãºë ñóìûí Øóâóóí Øàíäàä
Èõ ø¿òýýí ñóâàðãà öîãöîëáîð
áàéãóóëíà
• Ñóì á¿ðèéã àÿëàë æóóë÷ëàëûí
áðýíä á¿òýýãäýõ¿¿íòýé áîëãîíî.
• ÌѯҺâä áýëýã äóðñãàëûí ç¿éëñ
õèéõ ãàð óðëàëûí àíãè íýýõ
àñóóäëûã øèéäâýðëýíý.

ËÈÉÍ Ò¯
Æ

ÍØ

• Àÿëàë æóóë÷ëàëûí ãîë ÷èãëýëèéí
äàãóó íèéòèéí áîëîâñîí àðèóí
öýâðèéí ãàçàð áàéãóóëíà

Õª
Ã

Ñ

Î

ÀÐÂÀÍ ÕΨÐ:
ÕªÃÆËÈÉÍ Ò¯ÍØ Ãàäààä
õàðèëöààíû áîäëîãî
• ªíäºð
õºãæèëòýé
îðíóóäòàé
îëîí òóëãóóðò ãàäààä õàðèëöààã
õºãæ¿¿ëæ á¿òýýí áàéãóóëàëòûí
òºñë¿¿äèéã õàìòðàí õýðýãæ¿¿ëíý
• Ñóìäûã ºíäºð õºãæèëòýé ãàäààäûí
óëñ îðíóóäûí õîòóóäòàé àõ ä¿¿
õîò áîëãîí õàìòðàí àæèëëóóëíà.
• ßïîí óëñûí Øèçîóêà ìóæòàé
õàìòûí àæèëëàãààãàà óëàì