GAPO 1980

LUALHATI BAUTISTA

Si Michael Taylor Jr. ay isang dalawangpung taong gulang na folk singer sa isang bar na nagngangalang freedom pad. Anak siya sa labas ng isang amerikanong sundalo na hindi niya nakita man o nakilala. Malaki ang galit niya sa mga amerikano dahil sa ginawa ng ama niyang pag-iwan sa kanyang ina at sa kanyang pagiging anak sa labas na ginawang katatawanan ng iba. Lalo siyang nagalit nang masaksihan niya ang pag-aalipusta ng mga sundalong amerikano sa mga kaibigan niya. Si Dolores, ang ina niyang nag-ampon dito at nakasama niya sa paglaki. Si Magda ay isang masugid na tagahanga ng mga sundalong amerikano sa kabila ng mga pasakit na dinanas niya ng dahil sa mga ito. Matalik na kaibigan ni Michael sina Modesto at Ali. Si Modesto ay isang pilipinong manggagawa sa base militar. Api-apihan ito sa pinagtatrabahuan niya. Wala siyang kaibigang amerikano roon maliban kay William Smith. Tinitiis niya na lamang ang kanyang trabaho dahil malaki ang halagang kinikita niya rito. Si Ali naman ay isang baklang masalapi. At nagkarelasyon sila ni Modesto. Naging kasintahan niya ang isang amerikanong sundalo na si Richard Halloway. Isang araw, hindi na natiis ni Modesto ang pang-aapi sa kanya ng mga sundalong amerikano sa base militar. Nakipagsagutan siya sa isang opisyal doon at nauwi ito sa suntukan. Lamang sana si Modesto nang pagtulungan siya ng mga kasamahan ng sundalong puti. Sa kabila ng pagpipigil at pakikiusap ni William, napatay nila si Modesto. Si Ali naman ay ninakawan nina Richard at Ignacio ay binugbog rin. Si Magda ay nagkaroon ng panibagong kasintahang sundalo na nagngangalang Steve Taylor. Noong simula ay napakabait ni Steve hanggang sa nabuntis siya nito. Makakatagpo na sana ni Michael ng isang kaibigan sa sundalong kano nang matuklasan nilang mayroon itong babalikang pamilya sa Estados Unidos. Nanumbalik ang mga alaala niya sa sinapit ng kanyang ina, pati nina Ali at Modesto sa mga amerikano. Naulit na naman ang paglilinlang ng mga sundalong amerikano kay Magda. Hinampas ni Michael si Steve sa ulo gamit ang kanyang gitara na ikinamatay ni Steve. Nakulong si Michael. Sa huling bahagi ng istorya ay dinalaw ni Magda si Michael sa kulungan. Ipinagpaalam niya ang pagpapangalan ng anak niya kay Michael. Ang bata ay magiging si Michael Taylor III. Naghawak ng mahigpit ang kanilang mga kamay sa magkabilang panig ng rehas.

at isinaaklat noong 1905. Nagkaroon ng kasintahan ang dalawang dalaga. Pinatitining ng nasabing nobela ang ilang tema. Si Peña. Reyes. pagkakaibigan. kaya nilayasan ang asawa. ngunit nang magpakasal na'y magkataliwas ang naging bunga ng pagsasama. 1948. bukod sa sinungaling. na ginahasa at ang puri'y inilugso ni Miguel. . pagpapahalaga sa puri. at 1971. ayon sa kritikong si Soledad S. Sugapa sa sugal si Miguel. Sumikat ang nasabing nobela. Inakala ni Narciso na nagtaksil sa kaniya si Neneng. samantalang naunsiyami si Neneng sa banang si Narciso na ang pagkaseloso'y humahangga sa kawalan ng bait. saka muling inilimbag noong 1911." Inilahad sa nobela ang naging buhay at paglago nina Nena at Neneng. Nang magbalik siya sa tahanan ay nabatid na yumao na si Neneng dahil sa sukdulang pagkasiphayo sa pag-ibig. at nabilanggo dahil sa kasamaan hanggang mabulok saka namatay sa bilibid.Nena at Neneng Nobela ni Valeriano Hernandez-Peña ang Kasaysayan ng Magkaibigang Nena at Neneng na unang nalathala noong 1903 sa pahayagang Muling Pagsilang. Pumanatag at umangat si Nena sa piling ni Deogracias. gaya ng katapatan sa sinumpaan. ang kinilalang "Ama ng Nobelang Tagalog. Tampok din sa nobela ang istorya ng malungkot na buhay ni Chayong. na kapuwa sinubok ng tadhana ang kanilang pagkakaibigan. at pagtitimpi-na ayon kay Reyes ay pawang gagamitin din ng susunod na henerasyon ng mga nobelista.

dala na rin ng paniniwalang hindi titulongmaituturing ang pagiging "titser". Dahil ang kanyang naunang apat na anak aynakapagtapos sa kolehiyo ng may "titulo. Nagkaroon ng malubhang karamdaman si Aling Rosa. Nararamdaman nitong may plano itong masama laban sa kanyang pamilya. sa propesyong ito at sa pagsasamahan ng dalawa. labis pa rin ang kanyang kaligayahan dahil sa kaunlarang natatamasa ngmga ito.Hindi pa rin nawawala ang pag-ibig ni Osmundo kay Amelita.ipinagmamalaki pa ang kabaitang ginawa ni Osmundo. Wala ito sa kaalaman nina Mauro at Amelita. atlabis na nag-alala ang mag-asawa. Dahil kulang sa buwan ang bata ay kailangan nitongmanatili sa ospital. ang ina ni Amelita. Nalaman ito ni Aling Rosa at agad na binisita ang anak sa kabila ng hinanakit. Taliwas naman dito angnadaramang pangamba ni Amelita sa pagbabalik ng masugid na panliligaw. subalit kinalimutan na ng dalawa ang nakaraan.Hindi naglaon at at nalaman rin ni Amelita na ipapakasal siya ni Aling Rosa sa binatang si Osmundo. atnaging magaan ang loob nito sa bata. isang binata mula sa pamilya ng mga asendero na sumusuyo kayAmelita. Agad namang nakipagkasunduan si Amelita kay Mauro naikasal sila sa lalong madaling panahon. sa probinsya. Subalit nabigo muli si Aling Rosa sapagkat iba ang napupusuan ngdalaga. hindi pa rin tumitigil ang ina niAmelita sa pagsasaring ukol sa mahirap na pamumuhay ng mag-asawa.Isang araw ay nagbalik si Osmundo sa probinsya.Titser ni Liwayway Arceo Nakapaloob ang nobela sa buhay ng mag-asawang Amelita at Mauro nakapwang pagiging titser ang piniling propesyon. at nagkaroon ng malaking pagdiriwang para sa kanyang pagdating. at ikinakatwiran na lamang sa sarili na talagang abala ang mga taongmauunlad ang buhay. kahit na mayasawa't anak pa ito. . Bagamat doon ay hindi siya inaaasikaso ngmga anak. at dahil na rin sa pootsa bunsong anak. at ito'y walang iba kung hindi si Mauro.Pitong buwan pa lamang ng pagbubuntis si Amelita nang ipinanganak angkanilang anak na si Rosalida. Nagkaroon ng pagkakataong makilala niya si Rosalida. Dahil sa pagkabigo. Gayunpaman. Isang araw ay naisipang ipasyal ni Osmundosi Rosalida sa kanyang hasyenda." tutol si Aling Rosa sa pagkuha ngkursong edukasyon ng kanyang bunso. Ngunit bagomangyari ito ay gumawa siya ng maitim na plano laban sa mga bagong kasal. isa ring guro sa pampublikong paaralan. Buong akala nila'y si Rosalida ang paghihigantihan ni Osmundo ngunit di naglaon ay nagbalik rin ang bata. Lumaki si Rosalida na isang mabait at matalinong bata. napagkuro narin ni Osmundo na tuluyan ng tumira sa ibang bansa at kalimutan ang minamahalna si Amelita. Doon muling nagkatagpo sina Mauro atOsmundo. Pawang gamot at padalang pera lamang angipinaabot ng apat na anak.Ipinamumukha pa rin niya ang matinding pagtutol sa manugang na si Mauro.Lumipas ang ilang taon. At doon natauhan ang matanda sa kanyang pagkakamali.Inutusan niya ang isa sa mga katiwala na patayin si Mauro. umalis si Aling Rosa sa probinsya at nagdesisyong magbakasyonsa mga anak niya na nasa Maynila. Kahit ganito ang sitwasyon. Hinanap niya angkanyang mga anak ngunit wala ni isa mang dumating maliban kay Amelita namatiyagang nag-asikaso sa kanya. Ito’y nag-umpisa sa lubos nahindi pagpayag ni Aling Rosa. nakahanap ng pag-asa si Aling Rosa sa katauhan niOsmundo. bukod pa sa kakarampot na sweldong nakukuhang anak. Samantala. Subalit wala sakaalaman ni Osmundo na hindi ito ginawa ng kanyang inutusan sapagkat ang anak nito ay minsan ring pinagmalasakitan ng gurong si Mauro. Di nagtagal. nagdesisyon rin ang binatang siOsmundo na umalis na sa nayon at magtungo sa Estados Unidos.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful