Merlin Donald – The Artful Mind Cognitive Science and the Riddle of Human Creativity

__________________________________________________________________________________ Hoofdstuk I Art and Cognitive Evolution Een hoofdstuk over de cognitieve principes van kunst (kunst in de breedste zin van het woord – dus van muziek tot film), de oorsprong van kunst en de cognitieve functie van kunst. Kunst en kunstenaars spelen een belangrijke rol in de co-evolutie van cultuur en cognitie. (1) Kunst is bedoeld om de geest van een publiek te beïnvloeden. Kunst representeert hoe wij, inclusief de kunstenaar, naar de wereld kijken. De kunstenaar legt in zijn werk opzettelijk de nadruk op bepaalde dingen, zodat hij/zij de aandacht van de beschouwer kan sturen. Een kunstwerk is op deze manier een zorgvuldig ontworpen ervaring. Om dit te bereiken moet de kunstenaar een doeltreffende pedagoog zijn, die anticipeert op de reacties van het publiek (dus zelfs een onvoorspelde reactie van het publiek is voorspeld). (2) Menselijke culturen kunnen worden gezien als grote netwerken waarbinnen kennis wordt uitgewisseld. Kunst wordt dus gecreëerd binnen een context van verdeelde kennis. Kunstenaars zijn belangrijk in deze netwerken; zij kunnen de creatieve motor zijn binnen het betreffende netwerk. Je zou ook kunnen zeggen dat zij één zijn met het netwerk; kunstenaars leiden technieken, ideeën en inspiratie af van het netwerk en lopen tevens tegen beperkingen aan binnen ditzelfde netwerk. (3) Large-scale neural integration: Brein (of zenuwstelsel) maakt van verschillende bronnen een eenduidig model. Mensen kunnen niet alleen ruw materiaal opnemen en er één ervaring van maken, zij kunnen dit ook onthouden. Voorbeeld: een hond kan een aantal sociale gebeurtenissen verklaren (smeken , onderwerpen). Voorbeeld: een mens houdt zich meer bezig met verschillende collectieve wereldbeelden, voordat hij/zij een sociale gebeurtenis verklaart. Menselijke cultuur is een verdeeld kennissysteem waarin wereldbeelden en mentale modellen zijn geconstrueerd en worden gedeeld door de leden van een maatschappij. Kunstenaars staan op de voorgrond van dit proces en hebben veel invloed op onze wereldbeelden en mentale modellen. (4) De meeste kunst is metacognitief. Metacognitief = Zelfreflectie. Kunst is dus zelfreflectief. Het kunstwerk zelf is een reflectie van de maatschappij en dient als zelfobservatie. Denk hierbij bijvoorbeeld aan symbolen en allegorieën. Kunst is een gedeelde bron van culturele identiteit, ookal verwijst de term ‘metacognitief’ meer naar een individu. Donald noemt kunst een ‘collective vehicle for self-reflection’. Voorbeeld: een groot Italiaans schilderij dat de conventies van de sociale orde uit de Renaissance opsomt. Ook al haalt de kunstenaar zijn/haar inspiratie uit de maatschappij zelf, hij of zij kan er ook weer invloed op hebben. Kunst kan wereldbeelden beïnvloeden. (5) Kunst wordt door de technologie gestuurd. Kunst is begonnen als een expressiemethode om de realiteit te representeren, maar wordt tegenwoordig beïnvloed door verschillende media. Deze media –en technologieën- verschillen per gemeenschap.

met name verhalen vertellen. islam. bureaucratisch. is die van de mens uitzonderlijk. Dus niet fysiek. wetenschap.000 jaar geleden) .(6) Innovaties kunnen kunst en wereldbeelden veranderen (bijvoorbeeld schrijfsystemen.heeft de basis van de evolutie van de gesproken taal gelegd. . . boeddhisme en hindoeïsme vallen hier ook onder mythes) 3. Biologie en cultuur kruisen elkaar. al hebben we dit niet bewust door. . is de theoretische cultuur in de minderheid. wat dus betekent dat alles uiteindelijk gebaseerd is op de oudste vorm van menselijke expressie: mimesis. dans.deze kunst heeft de kennis van gereedschap maken en vuur maken verspreidt. externe geheugensystemen) doordat zij het geheugen zelf beïnvloeden. Aan het eind van deze paragraaf stelt Donald de volgende hypothesis: Het nieuwe is altijd gebaseerd op het oude.gebaseerd op gesproken taal. imitatie. boeken en computers. sociale normen en levenservaringen. zowel in opslaan van informatie als de wegen ernaar toe (storage and retrieval). Overtuigingen binnen de menselijke cultuur worden door Donald ingedeeld in 3 fasen: 1. logica. Technologie staat hier boven biologie. zowel op politiek als inter-persoonlijk vlak.de cultuur van regering. . Mimesis (2 miljoen jaar geleden) . Films beïnvloeden bijvoorbeeld ons geheugen/gedachten. grafische media. Wanneer iemand deel uitmaakt van een verdeeld netwerk van veel individuen. maar in ons hoofd.gebruikt ook mimesis in rituelen. wiskundige notatie. Kunst dient bijvoorbeeld als het primaire bewijs van de prehistorische cultuur. visuele analogie (een brein lijkt op een computer) . maar heeft toch een belangrijk aandeel geleverd aan wat wij weten over verschillende culturen.gebaren. 2. technologie en veel vormen van kunst. De omgeving beïnvloedt ons leven en onze evolutie. mime. . . gedrag.mythes vertellen ons hoe men zich behoorde te gedragen binnen een cultuur. De diversiteit en de snelle toename in kunstvormen reflecteren de historische achtergrond van moderne cognitie en cultuur. afhankelijk van extern geheugen zoals schrijven. kostuums en gebaren. coderingen. Kunst is een recente ontwikkeling. worden de eigenschappen van dit netwerk relevant. (7) Kunst is altijd gericht op een cognitieve uitkomst. Theoretisch (laatste 2000 jaar) ..in vergelijking met mimesis en mythisch. Art Viewed in an Evolutionary Context Wanneer we kijken naar de evolutie.symbolen. Kunst speelt hierbij een belangrijke rol. Tegenwoordig is mimesis en mythisch nog steeds belangrijk bij menselijke interacties. vorm.mythes hebben invloed op de samenleving (christendom. jodendom.vanaf de verlichting . . Mythisch (150. rituelen.

kunnen we onszelf bekijken als acteurs. omdat deze altijd op verschillende manieren worden bekeken – vanuit verschillende fixaties. imiteren. Kunstwerken activeren veel verschillende delen van de hersenen. waarbinnen iedereen zo op elkaar is ingespeeld. Cultuur heeft onze hersenen hervormd. beeld opslaan in geheugen en samenvoegen van verschillende beelden tot een geheel. woordenschat. die . gaat dit moeizaam. toevallige herinneringen. Net als binnen de kunsten. focussen en fixeren van de ogen. passie en angsten aan. heeft veel invloed op het individu. Mimesis kent daarom een oneindigheid aan uitvoeringen. Apen kunnen bijvoorbeeld niet mimespelen. verschillende hoeken en afstanden. geheugen. Binnen een organisatie worden verschillende talenten van individuen gecombineerd tot een collectief orgaan. Elk onderdeel vertelt iets over het kunstwerk zelf. Hoe wij in een groep en in een samenleving denken. Neuroscience. zij verrichten alleen stereotype handelingen. and Distributed Networks Wanneer we over de geest spreken. Hoe wordt dit cognitieve proces getriggerd? Dit is niet in atomen te vangen. Ook kunnen we op het cognitieve proces zelf reflecteren. anders dan bijvoorbeeld apen die slechts het individu kennen. Dieren doen dit niet. Dit proces kun je opdelen in verschillende onderdelen: waarneming. Mimesis is het fundament dat al vroeg in de evolutie van de mens is gelegd. echter kent de chimpansee geen cultuur. Overtuiging en kennis komen niet vanuit het individu. aandacht voor ruimte. Wanneer je als individu een nieuw idee wilt inbrengen binnen dit orgaan. Het is onrealistisch om te verwachten dat gemeenschappelijk patronen van neurale verwerking onze individuele reacties op kunst kunnen verklaren. Elke creatieve en interpretatieve handelingen kunnen worden opgedeeld in neuroncognitieve atomen. We kunnen hierdoor reflecteren. Menselijke cultuur bestaat uit gemeenschappelijke denkwijzen. Mimesis is aangeboren. de ervaringen van de kunst niet indelen. terwijl de details van een menselijke uitvoering nooit vaststaan. Het netwerk waarvan wij deel uitmaken beïnvloedt onze interpretaties van kunst. etc. en doet niet perse beroep op de logica. Doordat onze prefrontale cortex sterk is ontwikkeld (en die van apen niet).Art. Toch kunnen we aan de hand van de bovengenoemde processen. The Evolutionary Origins of Art Donald zegt dat kunst een onvermijdelijk bijproduct is van mimesis. Op hele jonge leeftijd zijn kinderen zich al bewust van de buitenwereld en reflecteren zij zichzelf. Hoe wij kunst interpreteren is gebaseerd op een combinatie van gevoel en wereldbeeld. Bijvoorbeeld: beweging van ogen. Ook statische objecten (sculpturen) zijn op deze manier te analyseren. waardoor we verschillen van apen. spreken we over het cognitieve proces. zoals is te meten. Een artistieke ervaring kun je ook uitleggen aan de hand van deze verschillende onderdelen. We kunnen oneindig variaties maken op vorige handelingen door te reflecteren en kleine dingen aan te passen. maar uit de omgeving (Distributed Cognition). Echter heeft zij/hij slechts invloed op een klein gedeelte van dit proces. De kunstenaar manipuleert gebeurtenissen om het publiek op een bepaald spoor te zetten. Chimpansees zijn genetisch bijna hetzelfde als de mens. herhalen en verfijnen. Kunst spreekt ons gevoel. gebaren maken en vaardigheden repeteren.

Conclusie Kunst is een kenmerkende menselijke vorm. Kunst is metacognitief (zelfreflectief) 5. is het lastig om deze in kaart te brengen. 7. 4. maar uit de omgeving (Distributed Cognition) 3. . De rol van de kunstenaar en de definitie die aan zijn werk is gegeven staat niet vast. Kunst is bedoeld om de gedachten van publiek te beïnvloeden (Cognitive engineering) 2. Belangrijk om te onthouden: . Overtuiging en kennis komen niet vanuit het individu. Kunst is constructivistisch (mensen creëren eigen werkelijkheid) en kan wereldbeelden ombuigen en scheiden. Het lichaam kan met verschillende zintuigen mimesis uiten.De uitdaging is om een methodologie te ontwikkelen die laat zien hoe grootschalige neurale integratie in de hersenen een betekenis geeft aan een kunstwerk. Beide zijn een product van het actuele sociaal cognitieve netwerk. Doordat er veel verschillende combinaties tussen verschillende zintuigen mogelijk zijn.Kunst reflecteert op de evolutie van het cognitiesociale systeem .Kunst is geëvolueerd vanuit de Mimesis fase .per individu verschillend zijn. Uitleg: 1. Kunst streeft naar een cognitieve uitkomst. De vormen en media van de kunsten zijn door technologie gedreven 6. Een waarneembare activiteit vanuit de hersenen.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful