ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O

=∂kQÆ Hõq`«fiO

ã¨Oáê^Œ‰Ωõ Å∞

Hõ$áêHõ~ü =∂kQÆ á⁄#∞QÀ\˜
EáêHõ ã¨∞Éè„í ^Œ
^ŒO_À~å „Ñ¨K«∞~°}Å∞
ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£

Hõ$`«[˝`«Å∞
HÔ `· ∞« #HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

^ŒO_À~å „Ñ¨K∞« ~°}Å∞ - 4

=Ú„^Œ} : 6 _çÃãO|~ü, 2008
_®Hõ~ì ü JOÉË_¯» ~ü =~°Oú u

>ˇÿ\ ˜Öò Piìã¨∞ì : HÍ~°OH˜ N~åO
_ç*ˇ·<£, |∞H±"Õ∞H˜OQ∑ : AQÍ+πqe
_ç.\˜.Ñ≤. : ™œ=∞º „QÍѶ≤H±û
=Ú„^Œ} : K«i`« WO„ÃÑ+¨<£û, ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£.
„Ѩ`«∞ʼnõΩ

Ñ≤. Hõ$áêHõ~ü
13-6-462/Z/27, ÉèíQÆ"å<£^•ãπ ÉÏQ∑
`åà◊§QÆ_»¤, ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ - 500 067.
E-mail : krupakarmadiga@gmail.com

HÔ `· ∞« #HõÅ ^ŒO_≥O =∂kQÆ Hõq`«fi ã¨OHõÅ#O HÀã¨O Pi÷Hõ
ã¨ÇϨ HÍ~°O JOkOz# =∂kQÆ Ç¨Ï‰õΩ¯Å ^ŒO_À~å L^Œº=∞
„âıÜ≥∂aèÖÏ+¨µÅ∞ J~°∞O^èŒfÜ«∞ |O^èŒ∞¿ã"å =∞O_»e ~åR
Láê^躌 ‰õΩ∆ _»∞, P^•Ü«∞ Ѩ#∞flâßY q„âßO`« JkèHÍi, ^Œo`«
~°`fl« HÔ .Ñ≤. #iûOQ∑~å=Ù QÍiH˜, #Å¡Q˘O_» lÖÏ¡, q∞~åºÅQÆ∂_»
=∞O_»ÅO, PÅQÆ_»Ñ¨ „QÍ=∞ L`«Î=∞ ã¨~°ÊOKü, `≥ÅOQÍ}Ï
=∞\˜ì =∞x+≤ "Õ<ÑÕ e¨ ¡ áêO_»∞~°OQÍ~å=Ù QÍiH˜ =∂ „Ѩ`ºÕ Hõ
^èŒ#º"å^•Å∞. =∂kQÆÅ ™êÇ≤Ïf K«i„`«‰õΩ ã¨O|OkèOz
J=¸Åº"≥∞#ÿ ã¨=∂Kå~åxfl JOkOz# „á⁄ÃÑ㶠~¨ ü ZO_»∂i¡
ã¨∞^è•Hõ~ü QÍiH˜, „á⁄ÃÑ㶠~¨ ü „H˜+ì≤ ‰õΩ=∂~ü QÍiH˜, Hõ=~Ú„u
N=∞u l.q[Ü«∞ÅH˜; QÍiH˜ =∂ Hõ$`«[`˝ Å« ∞.
=∂ q[˝ÑxÎ≤ JO^Œ∞‰õΩx D ã¨OHõÅ<åxH˜ `«=∞ Hõq`«Å∞ ~åã≤
ѨOÑ≤# Hõ=ÙʼnõΩ Hõ$`«[`˝ Å« ∞. JÖψQ ‰õΩÅ q=H∆Í =ºuˆ~Hõ
Ѩk‰ä Ωõ Å∞, H©iâÎ +ı µ¨ Öˇ#· Hõ=ÙÅ Hõq`«Å∞ H˘xfl WO^Œ∞Ö’ á⁄O^Œ∞
ѨiKå=Ú. "åiH˜"Õ =∂ ‰õΩÅx~°∂‡Å<À^Œº=∞ JHõ~∆ åO[e.

ÃãÖò : 9948311667
~åROÖ’x Jxfl „Ѩ=ÚY ѨÙã¨ÎHõ ˆHO„^•Å∞

"≥Å : ~°∂II 80/-

Hõ$áêHõ~ü =∂kQÆ
ã¨=∞#fiÜ«∞Hõ~°Î
^ŒO_À~å „Ñ¨K∞« ~°}Å∞

#_»∞ã¨∞#Î flk =∂kQÆ ™êÇ≤Ï`«º Ü«ÚQÆO
=∂kQÆÅ∞ Ѷ∞¨ #"≥∞#ÿ K«i„`« HõÅ"å~°∞. ÃÑkÌO\˜"åiQÍ Ñ≤Å∞=|_»∞`«∞<åfl~°∞.
"ÕÖÏk ‰õΩÅ ã¨=¸Ç¨Å∞#fl ‰õΩÅ =º=ã¨Ö÷ ’ JuÃÑ^ŒÌ ã¨OMϺ|ÅO Hõey# UÔHH· õ
‰õΩÅOQÍ =∂kQÆÅ∞<åfl~°∞. Ç≤ÏO^Œ∂ J„QƉΩõ ÖÏÅ "å~°∞, `«=∞ =~°^‚ ~Œè ‡° PkèHºõ `«#∞
xÅɡ@∞ì‰õΩ<Õ „Ѩܫ∞`«flOÖ’, K«i„`« x~å‡}OÖ’ „Ѩ^è•# Éèí∂q∞Hõ áÈ+≤Oz#
=∂kQÆÅ#∞ Jxfl ~°OQÍÖ’¡ F@q∞áêÅ∞ KÕ"å~°∞. J@ì_∞» H˜¯ =∂kQÆÅ#∞ <≥\Ïì~∞° .
nO`À, "å‰õΩ¯-Pâ◊√-"å~°ã`¨ fi« OÖ’<Õ =∂kQÆÅ∞ „Ѩ^•è #OQÍ q∞yeáÈÜ«∂~°∞. ¢HÔ ã· =Ψ
q∞+¨#sÅ∞, _®Hõ~ì ü JOÉË_¯» ~ü, _®Hõ~ì ü [w˚=<£~åÜü∞Å ¿ã=Å∞, ™êkèOz# q[Ü«∂Å
Ѷe¨ `«OQÍ =∂kQÆÅ∞ JHõ~∆ åÅ∞ <Õ~fi° _»O "≥Ú^ŒÅ∞ÃÑ\Ïì~∞° . ~å`« "å~°ã`¨ fi« OÖ’H˜ XHõ
ã¨=¸Ç¨ÏOQÍ WѨC_çÑC¨ _Õ |ÅOQÍ „Ѩ"tÕ OK«É’`«∞<åfl~°∞. S#ѨÊ\˜H,˜ QÆ`« J~°"·≥
Uà◊§Ö’ =∂kQÆÖ’¡ K«^Œ∞=Ù‰õΩ#flk H˘kÌ=∞O^Õ J~Ú#ѨÊ\˜H© `ÀÅ∞`À K≥ѨCÅ∞
‰õΩ\˜#ì O`« =∂=¸Å∞QÍ<Õ JHõ~∆ åÅ`À Qˆ Ü«∂Å∞, Ѩ^•ºÅ∞, HÍ"åºÅ∞, YO_»HÍ"åºÅ∞
ã¨$lOKå~°∞. `åà◊√§ ¿Ñx#O`« =∂=¸Å∞QÍ, #∞ÅHõ=∞OKåÅ∞, #"å~°∞ =∞OKåÅ∞
Je¡#O`« JÅ"ÀHõQÍ qq^èŒ ™êÇ≤Ïf „Ѩ„H˜Ü∞« Ö’¡ K«^∞Œ =Ù‰õΩ#fl H˘O`«=∞Ok =∂kQÆÅ∞
ã¨OѨ^fiŒ O`«"∞≥ #ÿ ™êÇ≤Ï`åºxfl ã¨$+≤Oì Kå~°∞. L^•Ç¨Ï~°}‰õΩ *Ï+¨µ"å 'QÆaƒÅO— XHõ\ ,˜
~Ô O_»∞ ÉèÏQÍÅ∞ =KåÛHõ, ^•x „¿Ñ~°}`À KåÖÏ=∞Ok Hõ=ÙÅ∞ Jã¨Ê $â◊º`«#∞ =ã¨∞=Î ÙQÍ
fã¨∞‰õΩx HÍ"åºÅ∞ ~åâß~°∞. ~°K#« Å∞ KÕâß~°∞. csfl_ç "≥∂¿+ Hõq 'ǨÏi[<åÉè∞í º
^ŒÜ∞« =Ú—, QÆ^ÅÌŒ *’ã¨Ñπ¶ 'Hõhfl\˜ Hõ|∞~°∞—, Z_»Ñ¡ e¨ ¡ ™ê"Õ∞ºÖò '=ã¨O`« ‰õΩ=∂i—,
#∂`«H¯˜ J„|ǨÏO '=∞`«∞¯}O—, Z_»Ñ¡ e¨ ¡ *’ã¨Ñπ¶ 'W# ã¨O^ÕâO◊ —, "≥∂^Œ∞‰õÄi *Ï#û<£
'xK≥Û# "≥∞@∞¡—, =ÚH˜ÑÎ Ó¨ _ç ã¨∞O^Œ~~° å=Ù 'áê=Ù~°O— "≥Ú^ŒÅQÆ∞#q =KåÛ~Ú. (*Ï+¨µ"å
™êÇ≤Ï`«ºO ^Œ$HõÊ^äOŒ - Ѩi}Ï=∞O ~°K#« „á⁄ÃÑ㶠~¨ ü ZO_»∂i¡ ã¨∞^è•Hõ~)ü *Ï#Ѩ^Œ
Qˆ Ü«∂Å∞, zO^Œ∞, HÀÖÏ@O, _»ÑC¨ "å~Ú^•ºÅ∞ =∂kQÆÅ HõàÏ~°∂áêÖ’¡ H˘xfl.
_»H¯õ e, ɡO· _»,¡ zO^Œ∞ =∂kQÆÅ∞ "Õ~∞° "Õ~∞° ~°∂áêÖ’¡ P@áê@QÍ K≥|∞`«∞#fl Pk
*ÏO|= ѨÙ~å}O ÖË^• =∂kQÆ Ñ¨Ù~å}O "ÕÅ ã¨O=`«û~åÅ „áêp#"≥∞Oÿ k. Pk
*ÏO|=O`«∞_»∞, Hõ~=Ì° ∞ =∞Ǩ=Úx, =∂`«OQÆ =∞Ǩ=Úx, J~°∞O^èuŒ , *ÏO|=u,
ZÅ¡=∞‡ ^Õ=`« "≥Ú^ŒÅQÆ∞ "å~°∞ =∂kQÆ ‰õΩÖÏxH˜ K≥Ok# „áêp#∞Å∞.
6

„Ѩã∞¨ `Î O« „QÍ=∂xH˜ - J_»qH˜ =∞^躌 x=ã≤ã∞¨ #Î fl =∂kQÆÅ∞ =º=™êÜ«∂xH˜
„Ѩ^•è # „â◊=∞â◊HΘ =#~°∞QÍ L<åfl~°∞. Ѩâ√◊ =ÙÅ#∞, [O`«∞=ÙÅ#∞ =∂kQÆÅ∞ =∞zÛHõ
KÕã∞¨ ‰õΩ<åfl~°∞. =∂kQÆÅ∞ Ѩâ√◊ Hõà|ı ~åÅ #∞O_ç K«~å‡Å#∞ "˘ez, â◊√kú KÕã,≤
=Óx, K≥ÑC¨ Å#∞, _»ÑC¨ Å#∞, `ÀÅ∞ =ã¨∞=Î ÙÅ#∞ HõxÃÑ\Ïì~∞° . L`«ÊuÎ KÕã∞¨ <Î åfl~°∞.
â◊s~° x~å‡}Ïxfl, â◊s~° ^è~Œ å‡Å#∞ âߢãÜ
Α ∞« OQÍ Ziy# `˘e "≥^· ∞Œ ºÅ∞ =∂kQÆÅ∞.
Éè∫uHõ, ~°™êÜ«∞xHõ âßG"Õ`ÅΫ ∞, ã¨Ow`« q^•fiOã¨∞Å∞ =∂kQÆÅ∞. Q˘O`«∞Å#∞,
_»ÑC¨ Å#∞ ã¨=∂Kå~°, „Ѩ™ê~°, „ѨKå~° ™ê^è<Œ åÅ∞QÍ =∂iÛ# `˘e Hõ=¸ºxˆH+¨<£
WO[h~°∞¡ =∂kQÆÅ∞.
^Œo`«∞Ö’¡#∂ xK≥Û#"≥∞@¡ ‰õΩÅ =º=ã¨÷ LOk. áêH© =$uÎ ‰õΩÖÏÖˇ#· ~Ô e¡,
"≥∞ǨÏ`å~ü J#∞|O^èŒ ‰õΩÖÏÅÃÑ#· =∂kQÆ ‰õΩÅO, K«~‡° HÍ~° =$uÎ ‰õΩÖÏÖˇ#· =∂kQÆ
J#∞|O^èŒ ‰õΩÖÏÅÃÑ#· =∂Å J#∞|O^èŒ ‰õΩÖÏÅ∞ ‰õΩÅ q=Hõ∆ „Ѩ^iŒ ≈ã¨∞<Î åfl~Ú.
Ô~e¡, "≥∞ǨÏ`å~°¡#∞ =∂kQÆÅ∞ JO@~åx"åiQÍ K«∂ã¨∞Î<åfl~°∞. Ô~e¡, "≥∞ǨÏ`å~ü,
=∂kQÆÅ#∞ =∂ÅÅ∞ JO@~åx"åiQÍ K«∂ã¨∞<Î åfl~°∞. =∂kQÆÅ∞ ^Œo`« |Ǩï[#∞Ö’¡
áêe"åˆ~ J~Ú#ѨÊ\˜H,© cã‘Å∞, =∂ÅÅ∞ áê\˜ã∞¨ #Î fl q=Hõ∆ `«@∞ìHÀÖËHõ H˘O`«
=∞Ok =∂kQÆÅ∞ `«=∞ =∂kQÆ Jã≤`Î fi« O #∞O_ç Ѩ~å~¸Hõ~}
° ‰õΩ QÆ∞~Ô · '^Œo`«∞Å∞,
|Ǩï[#∞Å∞, ¢HÔ ã· =Ψ ÙÅ∞—QÍ =∂i<å~°∞. ™êÇ≤Ï`«ºOÖ’ _®Hõ~ˆì \ò ѨÙK«∞Û‰õΩ#fl =∂kQÆÅ∞
‰õÄ_® QÆ∞O_≥ qÑ≤Ê `«=∞ =∂kQÆ ‰õΩÅ Jã≤`Î åfiÅ#∞ K≥ÑC¨ HÀ=_®xH˜ ÉèÜ
í ∞« Ѩ_ÖÕ Ï
KÕâß~¸ '^Œo`« |Ǩï[#— Ѩ^•Å∞ =∂ÅÅ∞, cã‘Å∞.
JO@~åx ‰õΩÖÏÅ "å~°O^ŒiH© XˆH ™ê=∂lHõ, Pi÷H,õ ~å[H©Ü∞« , ™êO㨯 $uHõ
^Œ$HÀ¯}ÏÅ∞ ÖË=Ù. JO@~åx ‰õΩÖÏÅ ^Œ$HõÊ^ä•Åhfl XHõ¯>Ë HÍ=Ù. "Õ~∞° "Õ~∞° QÍ
L<åfl~Ú. ~Ô e¡, "≥∞ǨÏ`å~ü, ÉèOí w, "åb‡‰õΩʼnõΩ#fl ^Œ$HõÊ^ä•Å∞, „ѨÜ∂≥ [<åÅ`À
=∂kQÆ ^Œ$HõÊ^äOŒ , „ѨÜ∂≥ [<åÅ∞ aè#flOQÍ L<åfl~Ú. =∂kQÆ, ~Ô e¡ ^Œ$HõÊ^ä•Å∞,
„ѨÜ∂≥ [<åÅ`À =∂Å ^Œ$HõÊ^äOŒ , =∂Å „ѨÜ∂≥ [<åÅ∞ qÉèkË ™êÎ~Ú. "Õ~∞° "Õ~∞° `åufiHõ,
™ê=∂lHõ, ™êO㨯 $uHõ, Pi÷H,õ ~å[H©Ü∞« ^Œ$HõÊ^ä•Å∞ JO@~åx‰õΩÖÏÅ ‰õΩ<åfl~Ú.
™êÇ≤Ï`«ºOÖ’#∂ WO`Õ. W^Õ Ñ¨iã≤u÷ LOk. K«~‡° HÍ~°, áêH© =$`«∞ÅÎ #∞ ‰õÄ_®
Ç‘Ï#OQÍ K«∂¿ã ^Œ$HõÊ^ä•ÖË =∂ÅÅq. K«~‡° HÍ~°∞Å, áêH©=$`«∞ÅÎ "åi q^Œº, L^ÀºQÆ,
~å[H©Ü∞« , Pi÷Hõ J=HÍâßÅ#∞ ^ÀK«∞‰õΩ<Õ ^Œ$+≤Hì À}ÏÅ∞, „áêH©¿ì ã =∂ÅÅk. Wk
™êÇ≤Ï`«ºOÖ’#∂ H˘#™êQÆ∞`ÀOk.
=º=™êÜ«∞O, Ѩâ√◊ =ÙÅ∞, K≥ÑC¨ Å∞, _»ÑC¨ Å∞, zO^Œ∞Å∞, `«∞#HõÅ∞, *Ï#Ѩ^•Å`À
=∂kQÆ r=#O, ™êO㨯 $uHõ Ѩ~åº=~°}O xO_ç=ÙOk. =∂Å Hõ=ÙÅ∞, =∂Å
7

~°K~« Ú`«Å∞, =∂Å HõàÏHÍ~°∞Å∞ D =∂kQÆ r=#, ™êO㨯 $uHõ Ѩ~åº=~°}Ï#flO`å
'=∂kˆQ`«~°O— (=∂ÅÃѶ·_£) KÕã¨∂Î ^Œo`« ã¨O㨯 $u ¿Ñ~°∞`À =∂Å ™êO㨯 $uHõ
JH“O\’¡ "Õã∞¨ ‰õΩO@∞<åfl~°∞. =∂kQÆ ‰õΩÅ ™êO㨯 $uHõ Jã≤`Î åfixfl ^˘OyeOz,
=∂Å ™êO㨯 $uHõ Jã≤`Î åfixH˜ =Öˇ¡ (ã¨∞#flO / ~°OQÆ∞Å∞) "Õã∞¨ ‰õΩO@∞<åfl~°∞. D
™êO㨯 $uHõ J`åºKå~åʼnõΩ KåÖÏ L^•Ç¨Ï~°}Å∞ K«∂Ñ≤OK«QÅÆ O. 61 Ã+_»∂ºÅ∞¤
‰õΩÖÏÅxflO\˜H˜ [<åÉèÏ x+¨ÊuÎ „ѨHÍ~°O q^Œº, L^ÀºQÆ, ~å[H©Ü∞« , ã¨OHˆ =∆ ∞ ~°OQÍÅ
i[ˆ~fi+¨#Ö¡ ’ ѨOÑ≤}© <åºÜ«∞O HÍ"åÅx QÆ`« 20 Uà◊√§QÍ =∂kQÆÅ∞ =ÚO^Œ∞‰õΩ
`≥zÛ# ™ê=∂lHõ ѨOѨHÍÅ (=sæHõ~°}) ^ŒO_À~å L^Œº=∂xfl =∂Å Hõ=ÙÅ∞,
~°K~« Ú`«Å∞ U<å_»∂ ǨÏ$^ŒÜ∞« ѨÓ~°fiHõOQÍ, |Ç≤Ï~°OQÆOQÍ ™êfiQÆuOK«ÖHË áõ ÈÜ«∂~°∞.
|ÅѨ~K° Ö« HË áõ ÈÜ«∂~°∞. i[ˆ~fi+¨#¡ =sæH~õ }
° _ç=∂O_»∞x „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ _ç=∂O_»∞QÍ
JOwHõiOK«ÖHË õ áÈÜ«∂~°∞. =∂ÅHõ=ÙÅ∞, ~°K~« Ú`«Å∞ WѨÊ\˜ =~°‰Äõ =sæH~õ }
°
JOâßxfl ™ê#∞‰õÄÅ ™êÇ≤Ïf =ã¨∞Î=ÙQÍ ã‘fiHõiOK«ÖËHõáÈÜ«∂~°∞. |Ǩïâß,
|Ç≤Ï+¨¯iOKå~°∞. =∂kQÆ Ç¨Ï‰õΩ¯Å ^ŒO_À~å =∞Ǩϟ^Œº=∂xfl ™êfiQÆuOK«ÖxË =∂Å
Hõ=ÙÅ∞, =∂Å ~°K~« Ú`«Å∞ =∂kQÆ ™êO㨯 $uHõ zǨflÖˇ#· K≥ÑC¨ Å∞, _»ÑC¨ Å∞ "≥Ú^ŒÖ#·ˇ
"å\˜x "åi ѨÙã¨HÎ ÍÅ g∞^Œ ÉÁ=∞‡Å∞QÍ, "åi "åHͺ֒¡ „ѨfHõÅ∞QÍ, PÜ«Ú^è•Å∞QÍ,
Ѩx=Ú@∞¡QÍ, =~°#‚ Å∞QÍ, ji¬HÅõ ∞QÍ "å_»∞HÀ=_»O ™êO㨯 $uHõ ^ÀÑ≤_ô HÍHõáÈ`Õ
=∞ˆ~q∞@x „Ѩtflã¨∞<Î åflO. Wk =∂Å "åi HõÉÏ˚HÀ~°∞`«#O HÍ^•? Wk =∂Å"åi
'^Œo`« ™êO㨯 $uHõ ™ê„=∂[º"å^•— xH˜ J^ŒOÌ Ñ¨@_ì O» ÖË^•? JO^Œ∞Hˆ =∂kQÆÅ∞QÍ
™êÇ≤Ï`«º, ™êO㨯 $uHõ ~°OQÍÖ’¡ QÆOѨQ∞Æ `«Î =¸ÖϺOHõ<åÅ∞ "˘^ŒOÌ @∞<åflO. Jã≤`Î fi«
Q“~°"åÅH˜ Pã¨<åÅ∞ "≥Ü∂« ºÅO@∞<åflO. U ‰õΩÅ Jã≤`Î fi« O, U ‰õΩÅ Q“~°=O P
‰õΩÖÏxˆH ^ŒHͯÅO@∞<åflO. =∂kQÆʼnõΩ `≥ÅOQÍ} ~åRO QÍ"åÖˇ. x+¨ÊuÎ „ѨHÍ~°O
i[ˆ~fi+¨#∞¡ QÍ"åÖˇ. JkèHÍ~°OÖ’ "å\Ï QÍ"åÖˇ. =∂ =∞Ç≤Ïà◊ʼnõΩ Jxfl\’¡ ™êkèHÍ~°O,
ã¨=∂#`«fiO QÍ"åÖˇ. L=∞‡_ç ã¨∂zHõÅ`À, `«∂HÍÅ`À, ^˘g∞‡Å∂, ^ÀÑ≤à¥◊ § Hõ\ ì˜
ÃÑ\ÏìÅO@∞<åflO. =∂kQÆ Jã≤`Î fi« O #∞OKÕ =∂kQÆÅ =∂#= Q“~°=O QÆ∞iÎOKå
ÅO@∞<åflO. =∂kQÆ ã¨O㨯 $ux Q“~°qOKåÅO@∞<åflO.
H˘xfl +¨~`° ∞« ʼnõΩ Ö’|_ç =∂kˆQ`«~∞° Å∞ ‰õÄ_® =∂kQÆÅ QÆ∞iOz ~åÜ≥ÚK«∞Û.
S`Õ, P ~å`«Ö’¡ AQÆ∞Ѩû, "≥H¯˜ iO`«, q=∞~°≈, Jã¨O|^Œ`ú ,« Juâ◊Ü∂≥ H˜,Î J~°ãú `¨ åºÅ∞,
J<≥u· Hõ`,« J„Ѩ^•è #O K≥Ü∞« º_»O, =∞~°∞QÆ∞Ѩ~K° _« O» - "≥Ú^ŒÖ#·ˇ HÀ}ÏÖ’¡ =∂kQÆ
áê„`«Å#∞, ã¨O^Œ~åƒùÅ#∞ Ç‘Ï#"≥∞#ÿ qQÍ, J==∂#ѨÓi`«"∞≥ #ÿ qQÍ z„uOK«~å^Œ∞.
=∂kQÆÅ rq`«O Ѩ@¡ UHõ`,« ã¨Ç¨ #∞Éè∂í u xO_»∞QÆ∞O_®e. =∂kˆQ`«~° (ÃÑ#· ∞#fl)
8

‰õΩÅ J#∞Éè"í åÅ∞ (™êOѶ∞≤ Hõ <ÕÑ^¨ •ä ºÅ∞) aè#fl"≥∞#ÿ q QÆ#Hõ, "åi „áêѨOzHõ =¸ÖÏÅ∞
"Õ~∞° QÆ#∞Hõ, ‰õΩÅ =º=ã¨Ö÷ ’ =∂kQÆÅ HõO>Ë ÃÑ#· ∞O_ç, =∂kQÆÅ QÆ∞iOz ~åÜ«∞
^ŒÅ∞K«∞‰õΩ#fl "å~°∞ =ÚYºOQÍ áê\˜OK«=Åã≤#, QÆ=∞xOK«=Åã≤# JOâßÅ∞ +¨~`° ∞« Å∞ - Wq.
L^•Ç¨Ï~°}‰õΩ D ã¨OHõÅ#OÖ’ _®Hõì~ü ã≤<åÔ~, „á⁄ÃѶã¨~ü QÀÑ≤, JѶ¨û~ü,
HÀ.„Ѩ., LëêQ“_£, q[Ü«∞ÅH˜;, AQÍ+πqe, [#*ÏfiÅ, =∞ǨÏ=∞‡^•e, ^≥OK«<åÅ,
J_çQÀѨÙÅ, `≥e^Õ=~° "≥Ú^ŒÅQÆ∞ =∂kˆQ`«~° Hõ=ÙÅ∞<åfl~°∞. gi Hõq`«Ö’¡ =∂kQÆÅ
Ѩ@¡ ǨÏ^Œ∞ÖÌ x¡Ë UHõ`,« ã¨Ç¨ #∞Éè∂í u xO_ç LOk. =∂kˆQ`«~∞° Öˇ=~Ô <· å =∂kQÆÅ
QÆ∞iOz ~°K#« Å∞ KÕã#≤ ѨÙ_»∞ "å\˜Ö’ D q^è"Œ ∞≥ #ÿ UHõ`,« ã¨Ç¨ #∞Éè∂í u LO_®Åx
=∂kQÆÅ∞ ã¨ÇϨ [OQÍ<Õ Pt™êÎ~∞° . LO>Ë ã¨O`À+≤™êÎ~∞° . nxfl [_ç"˚ ∞≥ O\ò Jx
J#=ÚQÍx, =∂kQÆÅ QÆ∞iOz =∂kˆQ`«~°∞Å∞ KÕ¿ã ~°K«#Å∞ xã¨ûOHÀK«OQÍ
=∂kQÆÅ∞ #zÛ, "≥∞zÛ, ™êfiQÆuOKÕ q^èOŒ QÍ LO_®Åx =∂„`«O K≥Ñʨ QÆÅO.
S`Õ H˘O^Œ~∞° =∂Å ~°K~« Ú`«Å∞, Hõ=ÙÅ∞ WO^Œ∞‰õΩ aè#flOQÍ ~åã¨∞<Î åfl~°∞.
=∂kQÆ =ã¨∞=Î Ùx =∂Ü«∞O KÕã≤ '^Œo`«— =ã¨∞=Î ÙQÍ =∂~°∞Û`«∞<åfl~°∞. JÖÏ =∂iÛ#
'^Œo`«— =ã¨∞=Î ÙH˜ K≥ÑC¨ Å∞, _»ÑC¨ Å ÉÁ=∞‡Å#∞ / ji¬HÅõ #∞ '^Œo`«— JÅOHÍ~åÅ∞QÍ,
'^Œo`«— =~°#‚ Å∞QÍ, '^Œo`«— „ѨfHõÅ∞QÍ =∂iÛ =∂Å ã¨O㨯 $uH˜ JÅOHõiã¨∞<Î åfl~°∞.
=∂Å ã¨O㨯 $uH˜ KÕ~∞° Û`«∞<åfl~°∞. L^•Ç¨Ï~°}‰õΩ XHõ =∂Å <åÜ«∞‰õΩ_»∞ ~åã≤#
'^Œo`«∞Å K«i„`« 2= ÉèÏQÆO— ѨÙã¨HÎ ÍxH˜ "≥Ú^Œ\ ˜ J@ì¿Ñl ÉÁ=∞‡QÍ =Ú`«Hõ K≥ÑC¨ Å
*’_»∞ "Õâß~°∞. HÍx, P ѨÙã¨HÎ Oõ Ö’ =∂kQÆÅ∞ HõxÑ≤OK«~∞° . JÖψQ WOH˘Hõ =∂Å
Hõq „Ѩ=ÚY∞_»∞ 'ѨOK«=∞"Õ^ŒO— Hõq`å ã¨OHõÅ#O J@ì¿ÑrÃÑ· _»Ñ¨C HÍHõ
ÃÑ@∞ì‰Ωõ O@∞#fl ÉÏÅ∞x JO^Œ"∞≥ #ÿ ÉÁ=∞‡ "Õã∞¨ ‰õΩ<åfl~°∞. HÍx, P ã¨OHõÅ#OÖ’
=∂kQÆÅ∞ =∂kQÆÅ∞QÍ ÖË~∞° . #ѨÙO㨉Ωõ }˜fl Hõ@∞ì‰Ωõ #fl ã¨=u áê„`«Ö’ =∂kQÆ
Å∞<åfl~°∞! ѨOK«=∞ "Õ^OŒ Ö’#∂ =∂kQÆ rq`åxfl K«∂_»ÖOË . K≥ÑC¨ Å#∞, _»ÑC¨ Å#∞
„ѨfHõÅ∞QÍ "å_»∞H˘x, "å\˜H˜ =∂#= Q“~°"åxfl HõeÊOz#"å~°∞ =∂kQÆ
™êÇ≤Ïf"Õ`ÅΫ ∞. J"Õ K≥ÑC¨ Å∞, _»ÑC¨ Å#∞ "å_»∞H˘x, "å\˜ #∞O_ç =∂kQÆ S_≥O\˜\x©
'f¿ãã≤#— "åà◊√§ =∂Å Hõ=ÙÅ∞. ~°K~« Ú`«Å∞, HõàÏHÍ~°∞Å∞, L`åÊ^Œ‰Ωõ Å #∞O_ç
L`«Ê`«∞ÅÎ #∞ "Õ~∞° KÕã≤ ^ÀK«∞‰õΩO@∞#fl "å~°∞ =∂ÅÅ∞.
_»Ñ¨C Z=fiÔ~·<å H˘@ì=K«∞Û. K≥ѨCÅ∞ Z=fiÔ~·<å `˘_»QÆ=K«∞Û. _»Ñ¨CÅ#∞,
K≥ѨCÅ#∞ Z=fiÔ~·<å J=Ú‡HÀ=K«∞Û#<Õk ''™ê~°fi[h#O, ã¨~°fi"åºÑ≤`«O—— S#
Ѩiã≤`÷ ∞« Ö’¡ ™êO㨯 $uHõ, =$uÎ zǨflÖˇ#· K≥ÑC¨ Å∞, _»ÑC¨ Å`À =∂kQÆ rq`«O
9

Jxfl "ÕàÖ◊ Ï LO_®eû# ѨxÖË^∞Œ Jx =∂Å "Õ∞^è•=ÙÅ∞, J„QƉΩõ Å "Õ∞^è•=ÙÅ∞
Z=Ô~·<å "åkOK«=K«∞Û. WÖÏ "åkOK«_»=∞O>Ë =∂kQÆÅ Pi÷Hõ, ™êO㨯 $uHõ
rq`å#∞flOz, "åi ã¨Ç¨Ï[ ǨωõΩ¯Öˇ·# =$`«∞ÎÅ#∞, L`«Ê`«∞ÎÅ#∞, Ѩx=Ú@¡#∞
ÖÏÔQÜ«∞º_»O QÍ<Õ, ^ÀK≥Ü«∞º_»O QÍ<Õ =∂kQÆÅ∞ ÉèÏq™êÎ~°∞. ™êÇ≤Ï`«º, HÍàÏ
™êO㨯 $uHõ ~°OQÍÖ’¡ <Õ_∞» =∂kQÆÅÃÑ· [~°∞QÆ∞`«∞#fl ^ÀÑ≤_ô W^Õ.
J„QƉΩõ ÖÏÅ "å~°∞ ÖËx „QÍ=∂Ö’¡ '"≥#Hõ|_ç#— PkèÑ`¨ º« `«~Q° `Æ ∞« Å"åˆ~ =∂kQÆ
^Œo`«∞ÅÃÑ· ‰õΩÅ q=Hõ‰∆ Ωõ áêÅÊ_»∞`«∞<åfl~°∞. ™êÇ≤Ï`«ºOÖ’#∂ H˘O^Œ~∞° a.ã≤.Å∞
=∂kQÆ ^Œo`«∞ŠѨ@¡ WÖÏO\˜ q=H∆ÍѨÓi`« JHõ~∆ ^° •_»∞Å∞ KÕã∞¨ <Î åfl~°∞. L^•Ç¨Ï~°}‰õΩ
XHõ "å~° Ѩ„uHõÖ’ 'HÍÅO— ~åã¨∞#Î fl XHõ a.ã≤. [~°fleã¨∞ì 2008 AÖˇ· 20-26
ã¨OzHõÖ’ '^Œo`« L^Œº=∞O U"≥∞Oÿ k? J#fl <≥QÔ \˜"£ ji¬H`õ À „áê~°OaèOz ^Œo`«,
^ŒO_À~å L^Œº=∂Å#∞ 'ã¨g∞H˜O∆ z—, ^Œo`«, ^ŒO_À~å <åÜ«∞‰õΩÅ#∞ áê~°"¡ ∞≥ O@s
JkèHÍ~°OÃÑ· JO`«∞ÖËx =∞=∞HÍ~°O`À P LK«∞ÛÖ’¡ z‰õΩ¯‰õΩáÈÜÕ∞"å~°x, L`«~Î „° Ѩ^âÕ ò`À
áÈÅ∞Û‰õΩx QÆ∞_çQ¤ Í KÕ`∞« Å∞ HÍÅ∞Û‰õΩ<Õ"å~°x, ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^Œ∞Ö’ ã≤~÷ Ñ° _¨ ç ѨÙã¨HÎ ÍÅ∞
"Õã∞¨ ‰õΩO@∂<À, LѨ<庙êÅ∞ WK«∞Û‰õΩO@∂<À "Õ∞^èÀ~°OQÆ "åºÑ¨HOõ Ö’ L<åfl~°x,
Z‰õΩ¯= ÉèÏQÆO Zh˚"ÀÖ’¡ ÉèÏQÆ=∞Ü«∂º~°x â◊¥„^Œ J„QƉΩõ ÖÏÅ "åiÖÏQÍ ã≤OyÖò
¿ÑrÖ’ `«# JHõ¯ã¨∞x, =ºuˆ~Hõ`«x ^•~°∞}OQÍ "≥à◊§QÆHͯ_»∞. ^Œâß|ÌO áê@∞
H˘#™êy# ^Œo`« =∞Ǩã¨Éíè ™ê÷~Ú K≥ÑC¨ HÀ^Œy# L^Œº=∞"Õ∞n W"åà◊ ÖË^xŒ f~°∞Ê
~åâı™ê_»∞. <åºÜ«∞|^Œ`Ì « s`åº =∂kQÆ ^ŒO_À~å#∞ L^Œº=∞O JxÑ≤Å==K«∞Û#x,
^Œo`« L^Œº=∞O Jx Ñ≤Å=ÖË=∞x, J^˘Hõ L=∞‡_ç Pã≤ΠѨOѨHOõ Q˘_»=ÖÏO\˜^xŒ
P 'HÍÅO—Ö’ [~°fleã¨∞ì `ÕÖÛË âß_»∞. ã¨g∞Hõ∆ ¿Ñ~°∞`À ÉèÏ= „ѨH@
õ <å ¿ãfiK«Ûxù WÖÏ
^Œ∞ifixÜ≥∂QÆO KÕ¿ã [~°fleã¨∞ìÅ#∞ U=∞<åe? UHõ`«, ã¨Ç¨#∞Éèí∂u ÖËx cã‘
[~°fleã¨∞Åì ∞, ~°K~« Ú`«Å∞ "åi `«ÑC¨ _»∞ ~å`«Å`À =∂kQÆ ^Œo`« „Ѩ[Å#∞, "åi
<åÜ«∞Hõ`åfiÅ#∞ =∂#ã≤HOõ QÍ QÍÜ«∞Ѩiz, ã¨ÇϨ <åxfl ^≥|ƒfã≤, J„QƉΩõ ŠѨ„uHÍ
Ü«∂[=∂<åºÅ#∞ "≥∞Ñ≤ÊOK«_®xH˜ ѨÓ#∞HÀHõáÈ`Õ ZO`« ÉÏQÆ∞O_»∞#∞? WÖÏO\˜
~å`«Åhfl 'JHõ~∆ åÅ— J`åºKå~åÖË. Hõh㨠|Ǩï[# ^Œ$HõÊ^äOŒ , |Ǩï[# K≥`· #« ºOÖËx
WÖÏO\˜ [~°fleã¨∞Åì ∞, ~°K~« Ú`«Å∞ J„QƉΩõ ÖÏÅ *Ë|∞ ÃÑ#∞flÅ∞QÍ =∂ˆ~ „Ѩ=∂^Œ
"Õ∞~°Ê_çOk.
=∂kQÆ ™êÇ≤Ï`«º Jã≤`Î fi« O =∂kQÆ ‰õΩÖÏx^Õ. JÖψQ J}QÍi# ‰õΩÖÏÅ,
*Ï`«∞Å ™êÇ≤Ï`«ºO ^ÕxHõkQÍ Z^ŒQÍe. "Õ~ÚѨÓÅ∞QÍ qHõãO≤ Kåe. ™êÇ≤Ï`«ºOÖ’
10

=∞ã≤ÑÓ¨ ã¨∞_»∞, =∂Ü«∞O KÕã∞¨ _»∞, Hõe¿Ñã¨∞H˘#∞_»∞ ÖÏO\˜ ^Ò~°<˚ åºÅ∞ "˘^Œ∞.Ì "˘^Œ∞.Ì
‰õÄ_»^∞Œ . JHõ~∆ åÅ ^•_»∞Å#∞, JHõ~∆ åÅ J`åºKå~åÅ#∞ Z^Œ∞~À¯"åe. #=Ü«ÚQÆ
=∞ǨHõq QÆ∞„~°O *Ï+¨µ"å `å`«QÍ~°#fl@∞ì =∂kQÆʼnõΩ ã¨=∂[O Ѩ_#ç JѨC#∞
fiÊOK«∞HÀ"åe. =∂kQÆÅ∞ ÃÑkÌO\’à◊√§. ã¨OMϺ|ÅO Ö’#∂ JuÃÑ^ŒÌ WO\˜"åà◊∞§.
™êÇ≤Ï`«º, ™êO㨯 $uHõ, HõàÏ~°OQÍÅ „Ѩ^•è #∞Öˇ#· =∂kQÆÅ∞ `«=∞ "≥Ú^Œ\ ˜ ™ê÷<åxfl
-*˺+¨`ª åfixfl- L^Œº=∞OQÍ xÅ∞ѨÙHÀ"åe. ™êÇ≤Ï`«ºOÖ’ xiú+`ì¨ e« fl -ã¨=∂#`åfiÅ#∞|uH˜OK«∞HÀ"åe. aè#fl`åfixfl -„Ѩ*Ï™êfi=∂ºxfl- |uH˜OK«∞HÀ"åe. =∂kQÆ,
J}QÍi# ‰õΩÖÏÅ ™êÇ≤Ï`åºÅ∞, ã¨O㨯 $`«∞ʼnõΩ ã¨Ç¨ÏŸ^Œ~°`«fiO, ™œÇ¨¢~°ú`«Å∞
J=ã¨~=° ∞x QÆ∞iÎOK«@"Õ∞ ‰õΩÅ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ K≥`· #« ºO.
=∂kHõ ǨωõΩ¯Å ^ŒO_À~å L^Œº=∞O =∂kQÆÅ JHõ~∆ å㨺`å L^Œº=∞O ‰õÄ_®.
=∂kQÆÅ#∞ K«^∞Œ =ÙÖ’¡H˜ ‰õÄ_» K˘K«∞Û‰õΩáÈÜÕ∞ K˘~°=#∞ =∂kQÆ L^Œº=∞O ÃÑOzOk.
JO`ÕHÍ^Œ∞, =∂kQÆ L^Œº=∞O <ÕÑ^¨ ºŒä O #∞Oz =O^ŒÖÏk =∞Ok Hõ=ÙÅ∞, ~°K~« Ú`«Å∞,
HõàÏHÍ~°∞Å∞ ѨÙ@∞ìH˘KåÛ~°∞. =ÚYºOQÍ `≥ÅOQÍ} =∂kQÆ Hõ=ÙÅ∞, ~°K~« Ú`«Å #∞Oz
Jáê~°"∞≥ #ÿ ™êÇ≤Ï`«ºO =zÛOk. _»[#¡ H˘nÌ ã¨OHõÅ<åÅ∞, "ÕÖÏkQÍ Hõq`«Å∞,
=O^ŒÖÏkQÍ áê@Å∞, Ѩ^∞Œ Å ã¨OYºÖ’ Hõ^ÅŒä ∞, H˘xfl #=ÅÅ∞ ѨÙ\˜#ì ~Ú. x*ÏxH˜
`≥Å∞QÆ∞ ™êÇ≤Ï`«ºOÖ’ XHõ ÃÑ^ŒÌ qÉèÏQÆOQÍ QÆ∞iÎOK«QeÆ y# ™ê÷~ÚÖ’ =∂kQÆ ™êÇ≤Ï`«ºO
=ÚO^Œ∞H˘zÛOk. `«=∞ ™êÇ≤Ï`åºxfl ™ê=∂lHõ (‰õΩÅ) xiú+`ì¨ Å« (Jã≤`÷ fi« O) `À<Õ
QÆ∞iÎOKåÅx =∂kQÆÅ∞ HÀ~°∞‰õΩO@∞<åfl~°∞. JHÍ_»g∞ÅÖ’, ™êÇ≤Ï`«º áê~îâ° ßÅÖ’¡,
ã¨ÉÅíè ∞, ã¨=∂"ÕâßÖ’¡ eÑ≤H˜ <ÀK«∞HÀx ÅOÉÏ_ç, HÀÜ«∞ ™êÇ≤Ï`åºÅ#∞ Ãã`· O« ™êÇ≤Ï`«º
JOâßÅ∞QÍ QÆ∞iÎã¨∞Î<åfl~°∞. =∞Oz^Õ. JÖψQ "≥∞ÿ<åi\© ™êÇ≤Ï`«º=∞O>Ë =Úã≤¡O
™êÇ≤Ï`«º=∞x QÆ∞iÎOK«@O ‰õÄ_® [~°∞QÆ∞`ÀOk. HÍx, Pâ◊Û~°ºHõ~°OQÍ ™êÇ≤Ï`«º
=∞#∞"å^Œ∞Å∞, =∂Å"å^Œ∞Å∞ XHõ =ÚYº"≥∞#ÿ qÉèÏQÆOQÍ =∂kQÆ ™êÇ≤Ï`åºxfl QÆ∞iÎOK«
x~åHõiã¨∞<Î åfl~°∞. ™êÇ≤Ï`«º ~å[H©Ü∂« Ö’¡ D ‰õΩÅ q=Hõ∆ x „Ѩtflã¨∞<Î åflO. Pk
*ÏO|= ™ê=∂lHõ `«`åfixfl ã≤~åQÍ áÈã¨∞‰õΩx, ÃÑ#∞flÅ#∞ H˘OQÆ"åÅ∞ Hõ`∞« ÅÎ ∞QÍ
Z`«∞‰Î Ωõ x, ™êÇ≤Ï`«º ~å[H©Ü∂« Ö’¡ ‰õΩÅ q=Hõx∆ K≥O_®_»∞`åO.
=∂kQÆÖ’¡ áê@Å∞, Ѩ^•ºÅ∞, HÍ"åºÅ∞, YO_»HÍ"åºÅ∞, Hõ^ÅŒä ∞, "庙êÅ∞,
<å\˜HÅõ ∞, <å@HÍÅ∞, Ѩiâ’^è#Œ Å∞, q=∞~°≈, J=^è•#O, K«i„`«, P^è∞Œ xHõ Hõq`«fiO
`«k`«~° ~°∂áêÖ’¡ ™êÇ≤Ï`åºxfl ã¨$lOz# H˘O`«=∞Ok Hõ=ÙÅ, ~°K~« Ú`«Å *Ïa`å
WHõ¯_» Wã¨∞<Î åflO.
11

#=Ü«ÚQÆ Hõq K«„Hõ=iÎ QÆ∞„~°O *Ï+¨µ"å

"Õâá◊ ÈQÆ∞ QÆ∞Öσ#=∞‡
"≥∂^Œ∞‰õÄi *Ï#û<£
H˘=Ú‡ Hõ$Ѩ
csfl_ç "≥∂¿+
K«^ÅŒ "å_» K«O„^Œ=∞f ^Õq
^≥^· "Œ =Õ ÚÅѨe¡ ^Õ"OÕ ^Œ~ü
"≥∂`«∞¯Ñ¨e¡ ^Œ=∞Ü«∞Of ^Õq
Ѩ^‡Œ N ã¨∞~°QÍÅ u"≥∂u *Ï˝<å#O^ŒO „á⁄ÃÑ㶠~¨ ü q.[Ü«∞ã¨Ö’q∞
J^ŒOÌ H˜ âß=¸ºÖò *Ï+¨µ"å
„á⁄ÃÑ㶠~¨ ü â◊~`° ü *’º`åûfl~å}˜
=∂K«~¡° ÃÑ^Œ*Ï#∞ Hõq
EáêHõ ã¨∞Éè„í ^Œ
áê\˜O|O_»¡ *Ï<£
*ÏAÅ Q“i
^À<ÕÑÓ¨ _ç "≥∂ǨÏ<£ „Ѩ™ê^£
_®Hõ~ì ü H˘ÅHõÅ∂i =∞^è∞Œ *’ºu
K«O^ÀÅ∞ P#O^ŒHqõ
_®Hõ~ì ü HÔ . Pâß*’ºu
#∂`«H¯˜ J„|ǨO
H˘ÅHõÅ∂i ã¨fi~°∂Ѩ~å}˜
J`ÀÎ@ ~°`fl« Hõq
„á⁄ÃÑ㶠~¨ ü Ñ≤.=Ú`«Ü
Î ∞« º
|∂^•Å Öˇ=· ∞<£
_®Hõ~ì ü `≥<flÕ \˜ [Ü«∞~åA
=ÚH˜ÑÎ Ó¨ _ç ã¨∞O^Œ~~° å=Ù
_®Hõ~ì ü <åQÆÑʨ QÍi ã¨∞O^Œ~~° åA
_®Hõ~ì ü H˘`«ÑÎ e¨ ¡ qÅû<£
_®Hõ~ì ü QÆ∞O_≥_Ñ» C¨ Hõ#HõÜ∞« º
„á⁄ÃÑ㶠~¨ ü H˘ÅHõÅ∂i W<åH±
_®Hõ~ì ü ^•~°¡ "≥OHõ>âË fi◊ ~°~å=Ù
„á⁄ÃÑ㶠~¨ ü ~å"≥Å *’ÃãѶπ
_®Hõ~ì ü HÍHÍx ã¨∞^è•Hõ~ü
„á⁄ÃÑ㶠~¨ ü „H˜+ì≤ ‰õΩ=∂~ü
_®Hõ~ì ü <åÔQà◊§ UeÜ«∂
_®Hõ~ì ü H˘O_≥áÈQÆ∞ a._Õq_£ eqOQ∑ã<ì¨ £
^•=Å PO„_»∂ãπ
J=^è•x Pâß"åk „ѨHÍâ◊~å=Ù
_®Hõ~ì ü =ÚÑ≤Ê_ç âß=¸ºÖò „ѨÉÏè Hõ~ü
=∂ëêìs˚
zÅ∞HÍ ÉèÏ㨯~ü
_®Hõ~ì ü ZO_»∂i¡ ã¨∞^è•Hõ~ü
Z„~° Láêo <Õ<Õ
_®Hõ~ì ü JO^≥N
Z<åfl~ü
_®Hõ~ì ü É’Ü«∞ [OQÆÜ∞« º
K«O^Œ~ü
_®Hõ~ì ü \˜.q. <å~åÜ«∞}
Hõk~Ô „H˜+‚¨
_®Hõ~ì ü q. K«O„^ŒâYı ~°~å=Ù
áê\˜|O_»¡ P#O^Œ~å=Ù
Ñ≤.*ˇ.P#O^£
~åq#∂`«Å „¿Ñ=∞ H˜ëÈ~ü
"Õ=ÚÅ ZÅ¡Ü∞« º
`åà◊¥§i ÖÏ|<£ ÉÏ|∞
z„`«O „Ѩ™ê^£
zO`å_» Q“s =~°„Ѩ™ê^£
Qͺ~° Ü«∂^ŒÜ∞« º
_®Hõ~ì ü zÅ∞=¸i Nx"åã¨~å=Ù
12

HõÖᡠÑe¡ ~å"£∞ ÅHõ;}ü
a. <å~åÜ«∞}
™êO|Ü«∞º QÆ∞O_≥"∞≥ _»
=¸eO\˜ =∂Ô~ѨÊ
ÖˇÖˇ¡ ã¨∞ˆ~+π
KÀ~°Q∞Æ _ç *Ï#û<£
|@∞ì =∞Å¡Ü∞« º
q^•fi<£ a. UeÜ«∂
ÉÁO`å ã¨=¸ÜÕ∞Å∞
|O_®~°∞ ã¨∞*Ï˝#O
Z. KåÖòû H˜xûOQÆ~ü
K«^ÅŒ "å_» [HõiÜ«∂
"≥∂~°Î „ѨHÍâ◊O
A\˜HÔ ^•g^Œ∞
K«^ÅŒ "å_» ^ä•=∞ãπ
_ç.q._®xÜ≥∞Öò
K«^ÅŒ "å_» *’<å
QÆ^ŒÌÅ *’ÃãѶπ
QÆ^ÅÌŒ ã¨=¸Ü≥∞Öò
`å`«ÑÓ¨ _ç W=∂‡#∞Ü≥∞Öò
|O_®i _®xÜ≥∞Öò
=Å~åA
™È=∞ ã¨∞O^Œ~O°
ZO_»∂i¡ [_»û<£
a.Ñ≤. Hõ~∞° }ÏHõ~ü
Ü«∞ãπ.Ü«∞ãπ. ^•ãπ
[_» =O^Œ#O
*Á#fl‰õÄ\˜ ^Õ=^•#O
=ÚOQÆ~° *Ï+¨µ"å
=Ú#flOy „H©ã∞¨ ^Î •ã¨∞

q. „Ѩã#¨ fl ‰õΩ=∂~ü
=∞ÖˇÅ¡ Ѩ~"° ∞Õ â◊fi~°~å=Ù
â◊O|∞Hõ („ѨuáÎ ê\˜ =∞ÖËâ¡ fi◊ ~°~å=Ù)
Kå@¡ ~°gO„^Œ ™êQÆ~ü
HõuÎ HõàϺ}ü
_ç. „H˜+=‚¨ ¸iÎ
Ѩi=∞àò
`Õà§◊ "≥∂¿+
H˘„~°áê\˜ *Ë"∞£ û
kQÆ∞=∞iÎ ã¨∞~ˆ +π ‰õΩ=∂~ü
á⁄#∞QÀ\˜ ~°q ‰õΩ=∂~ü
K«^ÅŒ "å_» q[Ü«∞‰õΩ=∂~ü
^ŒO`«O ~°"∞Õ +π ÉÏ|∞
=∞~°á¡ ê\˜ *ÏHõÉò
á⁄<åflÅ ÉÏÅÜ«∞º
|`«∞ÅÎ ^Õ=#fl
#ÖÏ¡ ã¨∂~°º„ѨHÍ+π
"Õ∞s=∂kQÆ
~°ã=¨ ∞~Ú ÉÏÅH˜+<¨ £
lÅ∞Hõ~° Nx"åãπ
csfl_ç „Ñ¨ã#¨ fl
csfl_ç q[Ü«∞^Œ`∞« Î
ã¨OѨu ™È=∞Ü«∞º
^ä~Ô≥ ™ê ^Õ=^•#O
Z_»∂i¡ q[Ü«∞‰õΩ=∂i
QÀQÆ∞ âߺ=∞Å
|e*ˇÑe¨ ¡ q[Ü«∞ÅH˜;
zÅHõ Zɡfl[~ü "≥∂*ˇãπ
=∞ÔH¯# ~°∂ÉË#∞
=OHÍÜ«∞Åáê\˜ „Ѩ™ê^£
13

[=∞à◊§=¸_ç „Ñ¨HÍâ◊O
#∂<≥ "≥OQÆÜ«∞º
H˘_»=∞Oze qÅû<£
ã¨Ow`«ÑÙ¨ ~å[eOQÆO
_®Hõ~ì ü QÍ^≥Å=iÎ ~å^è• Pj~åfi^ŒHqõ
P~ü._ç. qÅû<£
H˜<fl≥ ~° ~°∂ɡ<£
ã≤^OÌ≥ H˜ Ü«∂^Œyi
P~°∂i ã¨∞^è•Hõ~ü
Hõ<åfl~°O ~°≠Ïhû
Hõ$áêHõ~ü =∂kQÆ á⁄#∞QÀ\˜

áê\˜|O_»¡ _®xÜ≥∞Öò
a.käÜ≥∂_»~ü
#_»∞‰õΩiÎ "ÕOHõ@~°`fl« Hõq
áê_Õ\ ˜ *Ï#û<£
_®Hõ~ì ü â◊=∞N =∞Å¡Ü∞« º
„á⁄ÃÑ㶠~¨ ü _ç.q. Hõ$+¨‚
^Œ~∞° =Ù ZÅ¡#fl
ѨO`«∞HÍÅ Nx"åãπ
HÍjO
tMÏ ™È=∞Ü«∞º

=∂kQÆ ™êÇ≤Ï`åºxfl „ѨK∞« iOz# H˘xfl „ѨK∞« ~°} ã¨Oã¨Å÷ q=~åÅ∞
1. ^ŒO_À~å „Ñ¨K∞« ~°}Å∞
: ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
2. =∂#㨠=∞<À[˝ „ѨK∞« ~°}Å∞
: ~å[=∞O„_ç
3. QÀã¨Oy he ™êÇ≤Ïu
: #Å¡Q˘O_»
4. QÆ∞OѨ٠™êÇ≤Ïu
: #Å¡Q˘O_»
5. =∂kQÆ =∞Ǩ[# „ѨK∞« ~°}Å∞
: ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
6. *ˇ.*ˇ. „ѨK∞« ~°}Å∞
: ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
7. =∂kQÆ ™êÇ≤Ï`«º"ÕkHõ „ѨK∞« ~°}Å∞ : ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
8. *’ºu „QÆO^ä=Œ ∂Å
: u~°∞Ѩu
9. qâ◊fi*’ºu Ѩa+¡ ~¨ ûü
: #~°™êѨÙ~°O
10. ã≤O^Œ∞ `≥ÅOQÍ} =∂kQÆ ™êÇ≤Ïu : #Å¡Q˘O_»
11. UHõÅ=º „ѨK∞« ~°}Å∞
: ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
12. ‰õΩã¨∞=∂O[e „ѨK∞« ~°}Å∞
: ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
13. ~å[ºO „ѨK∞« ~°}Å∞
: ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
14. áêÅ=¸~°∞ „ѨK∞« ~°}Å∞
: =∞ǨÏ|∂Éò#QÆ~ü lÖÏ¡
15. HõàÏ ~°OQÆãÅ÷¨
: ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
16. ã≤^Œ∞Ì „ѨK«∞~°}Å∞
: PÖË~°∞
14

17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.

Z.Ñ≤. ^Œo`« iÃã~üÛ ÃãO@~ü
^Œo`« q"≥∂K«# ã¨q∞u
=∞\˜ì =Ú„^Œ}Å∞
PO.„Ѩ. =∂kQÆ "Õ∞^è•=ÙÅ á¶È~°O
=∂kQÆÅ HÀã¨O "Õ∞^è•=ÙÅ á¶È~°O
Pk[# Hõq`å„â◊=∞O
^Œ~∞° =Ù „ѨK∞« ~°}Å∞
"≥∞ãÿ =¨ ∞‡ „ѨK∞« ~°}Å∞
ÉèÏQƺ#QÆ~ü |∞H± „@ãπì
â◊O|∞Hõ ™ê‡~°Hõ Hõq∞\˜

:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
áê`« =∞OQÆày◊ i
PÅQÆ_»Ñ¨
L™ê‡xÜ«∂ qâ◊fiq^•ºÅÜ«∞O
qâßYѨ@flO
q[Ü«∞#QÆ~O° lÖÏ¡
"≥∞^ŒH± lÖÏ¡
ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
=∞OQÆày◊ i

=∂kQÆÅ∞ QÆ`O« Ö’ #_çÑ#≤ H˘xfl Ѩ„uHõÅ∞
Ѩ„uHõ ¿Ñ~°∞
#_çÑ≤#"å~°∞
1. ^Œo`« *’ºu
Ñ≤.*ˇ.P#O^£
2. ~å=∞^ŒO_»∞
"≥Å=∞iÎ tMÏ=∞}˜
3. =∂kQÆ „ѨÉíè
„á⁄II ѨãŨ ѨÓ_ç *Ïi˚qHõ~ì ü
4. ^Œo`« "≥Å∞QÆ∞
Z."≥.· „ѨÉ∞íè ^•ãπ
5. ^ŒO_À~å
=∞\Ïì „Ñ¨ÉÏè `ü‰Ωõ =∂~ü
6. ^Œo`« *’ºu
=~°¡ ~å=∞Ü«∞º
7. #= r=<£
Kå@¡ ~°gO„^Œ™êQÆ~ü
8. |Ǩï[# Ѩ„uHõ
#ÖÏ¡ ã¨∂~°º „ѨHÍ+π
9. |O^è∞Œ ã¨=∂Kå~ü ÉÏ}ÏÅ K«O„^Œ‰Ωõ =∂~ü
10. |O^è∞Œ "å~°Î
\˜.q.x`åº#O^£

ˆHO„^ŒO
ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
UÅ∂~°∞
qâßYѨ@flO
=∞OQÆày◊ i
q[Ü«∞"å_»
q[Ü«∞"å_»
XOQÀÅ∞
ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£

=∂kQÆÅ∞ „Ѩã∞¨ `Î O« #_»∞`«∞ѨÙ#fl H˘xfl Ѩ„uHõÅ∞
Ѩ„uHõ ¿Ñ~°∞
#_»∞ѨÙ`«∞#fl"å~°∞
1. J~°∞O^èfŒ Ü«∞ "å}˜ ZÖò.Zãπ.~å=Ù
2. „Ѩ*Ï ^ŒO_À~å
¿Ñ@ ÉèÏ㨯~ü
3. K«=∞~ü _≥"∂≥ „Hõã≤
*ˇ.a.ã¨∞~ˆ +π
4. ^ŒO_À~å
ã≤.ÃÇÏKü.q^•º™êQÆ~ü

ˆHO„^ŒO
x*Ï=∂ÉÏ^£
HÀ~°∞@¡
QÆ∞O`«HÖõ ò
ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
15

5. Éè∂í q∞
=Ú#flOy ѨÙ~°∞ëÈ`«OÎ
XOQÀÅ∞
6. JkèÑu¨
=∞OQÆÅѨÙi "≥OHõ>âË fi◊ ~°∞¡
<≥Å∂¡~°∞
=∂kQÆÅ∞ x~°fiÇ≤Ïã¨∞#Î fl H˘xfl HõàÏ ™êO㨯 $uHõ ã¨Oã¨Å÷ q=~åÅ∞
ã¨Oã¨÷ ¿Ñ~°∞
#_»∞ѨÙ`«∞#fl"å~°∞
ˆHO„^ŒO
1. ^Œo`« HõàÏ=∞O_»e
=∂ëêìs˚
ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
2. |Ǩï[# HõàÏ=∞O_»e
Z„~° Láêo
ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
3. =∂~°∞Ê HõàÏ=∞O_»e
Z<åfl~ü
ã¨OQÍÔ~_ç¤
4. [#*ÏQÆ$u "ÕkHõ
HõÖᡠÑe¡ ~å"£∞ÅHõ;}ü [y`åºÅ
5. L^ŒÜ∞« HõàÏ=∞O_»e
Z„~° Láêo
ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
6. ^Œo`« ™êO㨯 $uHõ ¿ã# Z."≥.· „ѨÉ∞íè ^•ãπ
=∞OQÆày◊ i
7. =∂kQÆ HõàÏ=∞O_»e
=Ú#flOy ѨÙ~°∞ëÈ`«OÎ
XOQÀÅ∞
8. ÖˇÖ¡ˇ
ÖˇÖˇ¡ ã¨∞ˆ~+π
ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
9. ã¨ÊO^Œ# P~ükì Ü
ä ∞Õ @~ü
áê\˜|O_»¡ P#O^Œ~å=Ù XOQÀÅ∞
10. *’º`«ûfl HõàÏÑ‘~O°î
„á⁄II â◊~`° ü *’º`åûfl~å}˜ ÃÇÏ· ^Œ~åÉÏ^£
11. ~°ã=¨ ∞~Ú
~°ã=¨ ∞~Ú ÉÏÅH˜+<¨ £
ã≤k¿ú Ñ@
12. ™êÇ≤Ïf „ã¨=Ou
Z#QÆO^Œ∞Å ÉèÏ㨯~ü
HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡
D =ÚO^Œ∞=∂@Ö’ ¿Ñ~˘¯#fl *Ïa`åÅhfl Jã¨OѨÓ~°O‚ . JÖψQ D ã¨OHõÅ#O
Ö’x KåÖÏ =∞Ok Hõ=ÙÅ ¿Ñ~°#¡ ∞ D *Ïa`åÖ’¡ KÕ~Û° ÖË^∞Œ , KÕ~åÛeû =ÙOk. `≥ÅOQÍ},
~åÜ«∞Åã‘=∞, L`«Î~åO„^茉õΩ K≥Ok# KåÖÏ=∞Ok =∂kQÆ Hõ=ÙÅ∞, ~°K«~Ú`«Å∞,
HõàÏHÍ~°∞Å∞, K«i„`«HÍ~°∞Å q=~åÅ∞ WO^Œ∞Ö’ ÖË=Ù. WO^Œ∞‰õΩ ã¨=∂Kå~° ֒Ѩ"∞Õ
HÍ~°}O. `«y# ã¨=∂Kå~åxfl JOkOz =∂kQÆÅ ã¨=∞„QÆ ™êO㨯 $uHõ K«i„`«
x~å‡}ÏxH˜ ã¨ÇϨ HõiOK«=∞x D ã¨O^Œ~ƒ° Où QÍ JO^ŒiH© q[˝ÑÎ≤ KÕã∞¨ <Î åflO. áê~ Ωõ Å∞,
=∂kQÆ ™êÇ≤Ï`åºaè=∂#∞Å∞ D ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O JO^Œ∞‰õΩx, P^ŒiOz,
Jaè„áêÜ«∂Å∞ `≥eÜ«∞*ˇÜ∂« ºÅx HÀ~°∞‰õΩO@∞<åflO.
g∞
Hõ$áêHõ~ü =∂kQÆ á⁄#∞QÀ\˜
EáêHõ ã¨∞Éèí„^Œ

16

`«∞#HõÅ ™ÈÅ∞ѨÙ

..
.
..
..
.
..
..
..
..
..
..
.

H˘`«ÎHõÅ - _®Hõì~ü ZO_»∂¡i ã¨∞^è•Hõ~ü
ÃÑkÌO\˜ÑÅ≤ ¡ ! - _®Hõì~ü <åQÆѨÊQÍi ã¨∞O^Œ~ü ~åA
H˘OQÆ∞ <å ÉÁK≥Ûg∞^Œ HÍ=Å∞O_Õ
ÉÁO`« ¿ÑQÍæ^∞Œ - EáêHõ ã¨∞Éèí„^Œ
K≥ÑC¨ Å∞ 2 - PKå~°º H˘ÅHõÅ∂i W<åH±
=∂`«Oy - "Õ=ÚÅ ZÅ¡Ü«∞º
`≥~f° Ü«∞QÆ ~å^• - ã¨∞"å~°Î=∞‡
|_çÖ’ J=∞‡ X_çÖ’ - _®Hõì~ü ^•~°¡ "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
Ѩ\ Oì˜ k áœ_»O =Ú\˜Oì k =ÚK≥ÛO
- _®Hõì~ü QÆ∞O_≥_»Ñ¨C Hõ#HõÜ«∞º
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! - _®Hõì~ü <åÔQà◊§ UeÜ«∂
Z^Œ∞~°∞ uiy# K≥ÑC¨ Å∞ - =∞Å¡=~°Ñ¨Ù *Ï<£
=∂kQÆ K«∂Ѩ٠- â◊O|∞Hõ
WѨC_»∞ =∂kQÆÑÖ¨ ¡ˇ - HõuÎ HõàϺ}ü
=∂kQÆ =∂~åA - `À@Ѩe¡ Éè∂í =∞#fl
=∂ _»ÑC¨ - UѨÓi ™È=∞#fl
J~°∞O^è`Œ ∞« Å∞ - ^Œ∞#fl Ü«∂^Œyi
#=Ü«ÚQÆ"∞≥ <ÿ å H˘x`≥ã∞¨ OÎ ^• - q^•º™êQÆ~ü
<å =$uÎÖ’<Õ.... - [#*ÏfiÅ
^Œ∞#fl‰õÄ~° - ~°q á⁄#∞QÀ\˜
=∂‰õΩ QÆ~fi° OQÍ<Õ LOk - H˘ÅHõÅ∂i ã¨fi~°∂Ѩ~å}˜
Hõ_∞» ѨÙ=∞O@ - ã¨∞ˆ~+π kQÆ∞=∞iÎ
~å! K«iÛOK«∞‰õΩO^•O - <å~åÜ«∞}ü =∞_»‡#¯Öò

21
22
25
27
32
34
37
39
41
44
45
46
48
50
52
53
53
54
57
59
61
17

..
..
..
..
..
..
..
..
..
..
..
..
18

=∞Ü«∞=∞‡`À_»∞, <Õ#∞ =∂kQÀxfl - P™êk â◊âßOHõ=∞øo
J^ŒOÌ =ÚHõ¯Ö’ ѨÅHõ - ~åq#∂`«Å „¿Ñ=∞ H˜ëÈ~ü
QÆ∂@O ^≥|ƒ - Qͺ~° Ü«∂^ŒÜ«∞º
ã≤KÛ« - z„`«O „Ѩ™ê^£
=∂ QÆ∂_≥OÖ’H˜ ~å - Hõ$áêHõ~ü =∂kQÆ á⁄#∞QÀ\˜
`≥~° kOK«∞`åO - H˘eHõÑÓ¨ _ç Nx"åã¨~å"£
^ŒO_À~å - K≥~°∞‰õΩ LëêQ“_£
=Ú‰õΩÉÏ~üÅ∞ - JO|\˜ "≥OHõ#fl
JO@~åx =∞O@ - ™êÇ≤Ï`«º
[O|∞ ~å*ˇO˚ - Ñ≤>ˇìÅ Nx"åãπ
=∞Ǩ„Ѩ™ê÷#O - q^•º™êQÆ~ü
WO\˜ QÆ∞@∞ì - QÆ∞„~°O *Ï+¨µ"å
K≥ÑC¨ Å∂ Z^Œ∞~°∞u~°∞QÆ∞`åÜü∞ - _®II ã≤.<å~åÜ«∞} Ô~_ç¤
_»ÑC¨ - Ü«∞<£.QÀÑ≤
"≥„iQ˘O`«∞Hõ - ÔH. t"åÔ~_ç¤
=~°=‚ ∂Å - „Ѩ¿ã<£
~Ô O_»∞ QÍ¡ã∞¨ Å hu - J_çQÀѨÙÅ "≥OHõ@~°`«fl"£∞
ÉÏOK≥<£ |`«∞¯Å∞ - `≥e^Õ=~° ÉèÏ#∞=¸iÎ
g∞~°∞ H˘\˜#ì ^≥|ƒÅ #∞OKÕ - HÀ.„Ѩ.
_≥_#¤≥ Hõ...#Hõ#Hõ... - Ѩi=∞àò
HÍÅO QÆ[QÆ[ÖÏ_»∞`ÀOk - „á⁄ÃѶã¨~ü HõOK« SÅÜ«∞º
`˘O_»O - ^≥·^Œ"Õ=ÚÅѨe¡ ^Õ"ÕO^Œ~ü
=∞~À QÔ iflHÍ - Kå@¡ ~°gO„^Œ ™êQÆ~ü
ѨxHõuÎ - ã¨OѨu ™È=∞Ü«∞º

63
64
67
68
70
73
74
76
78
79
81
81
82
83
85
86
88
89
90
92
94
95
97
99

..
..
..
..
..
..
..
..
..
..
..
.

Z^Œ∞QÆ∞`å"å - Zki™êÎ"å ?-„á⁄ÃѶã¨~ü ~å"≥Å*’ÃãѶπ
áê^Œ∞HÍ Ñ¨\Ïìa¿è +HõO - `åà◊¥§i ÖÏ|<£ÉÏ|∞
â◊GHÍ~°∞}˜‚ <Õ<Õ - HÍHÍx ã¨∞^è•Hõ~ü
=∂kQÆÖË g~°∞Å∞ - ~ÚO„^Œ"≥e¡ ~°"Õ∞+π
=∂kQÆáê@ - _®Hõì~ü H˘O_≥áÈQÆ∞.a._Õq_£ eqOQ∑ã¨ì<£
#Å¡<åÜ«∞# QÆ∞O_≥ K«ÑC¨ _»∞ - QÆiHõáê\˜ =∞}©O^Œ~ü
<Õ<=≥ ~À K≥ÑÙ¨ OÎ k... - HõkÔ~ „H˜+¨‚
=∞QÆ =∂kQÆ ÖË^• ѨÙ~°∞+¨µx QÆ∞O_≥
- ^≥OK«<åÅ Nx"åãπ
QÆqx ^•\˜~å - Hõ„i q[Ü«∞ ‰õΩ=∂i
*Ï„QÆ`Ϋ - `«∂Å∞QÆ∞ ~°=∞}Ï~å=Ù
Q˘_»∞¤ =∂Oã¨O - kQÆ∞=∞iÎ ã¨∞ˆ~+π ‰õΩ=∂~ü
JOu=∞ ã¨=∞~°O - _®Hõì~ü |kÌѨÓ_ç [Ü«∞~å=Ù
`«Å∞ѨÙÅ∞ ÉÏ~å¡`~≥ ∞° ... - AQÍ+πqe
QÆ∞O_≥ ^ŒO_À~å - Ü«∞ãπ.P~ü. ÉèíÅ¡O
PÔ~#∞ #∂~°∞`«∞<åfl - "Õ‰õΩ= #∂HõѨOQÆ∞
xã¨ûǨÜ«∞ g~°`fi« O - Hõ<≥flHõO\˜ <åˆQâ◊fi~°~å=Ù =∂kQÆ
~°∞#O - l.q[Ü«∞ÅH˜;
=¸~ÚOz# HõO~îO° - `≥·^ŒÅ JO[Ü«∞º
=∂kQÀ_»∞ - QÆ`«ÎO "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
JO@∞ - q.*ˇã‘û~å}˜
<å „Ñ≤Ü∞« "≥ÚO_≥=∂! - l."≥OHõ@ Hõ$+¨‚
~å~å...™êfiq∞ ^Œo`« QÀqO^• - ^Œ∞yæ#Ѩe¡ Z„*Ïâߢã≤Î
QÀ~°∞H˘Ü«∞º<≥· HÍ=Å∞O\Ï#∞~å.. - EáêHõ ã¨∞Éèí„^Œ

101
102
104
105
106
107
109
110
112
113
114
115
116
117
119
121
122
124
127
128
129
131
133
19

..
..
..
..
..
..
..
..
..
..
..
..
20

20

=∂ 'JHõ~∆ O° — - Ѩã¨Å∂i FaÖËã¨∞
^˘~°Hxõ <å P#"åà◊√§ - P_≥Ѩ٠ÅHõ;}ü
J<åkQÍ... F =∂kQÆ - HÀ@ ÉÏ|∂~å=Ù
ÅO^Œ Z„~°x á⁄^Œ∞áÌ ⁄_» - á⁄<åflÅ ÉÏÅÜ«∞º
HÍ+¨Oì - *ÏAÅ Q“i
^•ã¨∞#∞ K«∂_®e - _®Hõì~ü ZO_»∂¡i ã¨∞^è•Hõ~ü
<Õ#∂...=∂kQÆ "å}Ëfl - _®Hõì~ü H˘Å∂¡i z~°Orq
<å q∞H˘¯=Ú‡Ö’ h H˘=Ùfi Hõ~Q° ÉÆ ’™êÎ-H˘=Ú‡ ã¨∞^è•Hõ~ü
Z=~°#∞‰õΩ<åfl~°∞?! - =∂ëêìs˚
=∞#∞ K«iÛ - JÖòѶ¨`å
ѨÙÖϯ+≤`#« O - ã≤^≥ÌOH˜ Ü«∂^Œyi
F\ò Ѷ~¨ ü [ã‘ãì π ! - Ü«∞O._ç.=∞ǨÏ=∞‡^•e
|∞=fi - [#áêo
xѨCÅ LÃÑÊ# - _®Hõì~ü PO[<ÕÜ«Ú_»∞
~ˆ MÏz„`«O - ÔHOQÍ~° "≥∂ǨÏ<£
=ÅÜ«∞O - HõO^Œ∞Å QÆ∞~°∞^•ãπ
<å P#"åà‹§Hõ¯_»? - lÖˡѨe¡ ã¨∞ˆ~+π =∂kQÆ
=∞uÅ... - z„`«O „Ѩ™ê^£
ZÜÕ∞ºO_»~¡ Ú# ÜÕ∞~°∞ `«Ñʨ ^Œ∞ - QÍ^≥ "≥OHõ>Ëâ◊O
<≥`∞« \Î ˜ áê\ÁHõ¯>Ë...! - Ѩã¨∞#∂i ~°gO^Œ~ü
Ãã=∞@ ã¨^∞Œ =ÙÅ∞ - ã≤^≥ÌOH˜ Ü«∂^Œyi
ÅO^ŒÅ JO^ŒÖÏÅ∞ - „á⁄ÃѶã¨~ü ##∞=∂㨠™êfiq∞
g∞_çÜ∂« *Ïw~°Ã¡ Ñ· ^ŒO_À~å-Hõ$áêHõ~ü =∂kQÆ á⁄#∞QÀ\˜
Z a ã≤ _ç - J#fl=~°O ^Õ"ÕO^Œ~ü
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

135
136
137
139
141
143
146
147
148
150
150
151
152
153
154
155
157
159
161
163
164
166
167
169

H˘`«Î HõÅ
_®Hõ~ì ü ZO_»∂i¡ ã¨∞^è•Hõ~ü

D ѨOK«É∂íè `åÅ `ÀÅ∞ "˘ez
PHÍâßxHÀ "Õ∞‰õΩ
áê`åàÏxHÀ "Õ∞‰õΩ
ã¨ÑΨ ã¨=Ú„^•Å g∞^Œ
K«~å‡xfl <å#ɡ\ #ì˜ h‰õΩ
P ã¨∂~°ºK«O„^Œ∞Å∞
K≥~À K≥ÑC¨ HÍ"åeã≤O^Õ!
PHõe `À<À
J==∂#O `À<À
`«Å "˘OK«∞‰õΩx
h K«~°‡Ñ¨Ù *’à◊√§
‰õΩ@∞ì‰Ωõ O@∞#fl `å`å!
D „ѨÑO¨ K«O
LOQÆ@OQÍ =∂i
h =ÚOQÍe ÉÁ\˜<ì eÕ x
=Ú^Œ∞ÌÃÑ@∞ìHÀ"åÅx
HõÅÅ∞ QÆO@∞<åfl#∞ W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

21

ÃÑkÌO\˜ Ñ≤Å¡ !
_®Hõ~ì ü <åQÆÑʨ QÍi ã¨∞O^Œ~ü ~åA

ÉèíÖË ÉÏ^èÑŒ _¨ ®¤#∞
WÖÏ [~°∞QÆ∞`«∞Ok J#∞HÀÖË^∞Œ
Uq∞ KÕÜ∞« #∞...
JO^Œ~∂° ÃÑ^Œ‰Ì Ωõ Å"≥ÚÖË!¡
<Õ<Õ PYi "≥∞@∞ì H˜O^Œ xÅ|_çáÈ~Ú#^•xfl
ÃÑ^Œ~Ô _»=¤ ∞‡ a_»¤ ÃÑ^Œ=Ì ∞x+≤ J~Ú#ѨÙ_»∞
J=∞‡ =^Œ<Ì åfl q#‰õΩO_»áÈ~Ú
QÍ\˜á⁄@∞ì# xÅ|_ç
QÆO@Å `«~|° _ç áê_®#∞
=∂kQÆ =∞Å¡H¯õ a_»¤
=∞OzQÍ áê_çO^Œx
T~°O`«=∞Ok "≥∞K«∞Û‰õΩO@∞O>Ë LaƒáÈÜ«∂#∞
™êHõe ã¨O[Ñ¨Ê =∞#=~åÅ∞
ÃÑ^Œ=Ì ∞x+≤ J~Ú#ѨC_»∞
#<Õfl =ÚO^Œ∞ áê_»=∞<åfl~°∞
Ѩ_™» êÅHõ@ì ZHõ¯h‰õáÈ~Ú<å

22

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

Ѩ^•xfl JO^Œ∞‰õΩ#flO^Œ∞‰õΩ
Ѩ@Ñì Q¨ ÍæÖ=¡Ë Ù <å ã¨O`ÀëêxH˜
TiÖ’ U ‰õΩÅã¨∞ÅÎ Ñ≤Å¡ ѨÙ+≤ÊOz<å
<å áê@‰õΩ Ѩ~∞° =Ù LO_Õk
ѨOk\’¡H˜ ~åhHõáÈ~Ú<å
Ѩ~=° ∂#fl=Ú "åà◊§ áê„`«Ö’¡ ÃÑ@ìHáõ È~Ú<å
k‰õΩ¯Å∞ Ñ≤H¯õ \˜ÖÖ¡Ë Ï áê_Õ^•xfl
`≥ÖÏ¡~∞° ¡ áê_ç`Õ
##∂fl <å `«e<¡ Õ QÍHõ
=∂ =∂kQÆ *Ïu<Õ "≥∞K«∞Û‰õΩ<Õ"åà◊√§
=∂Å D~°#fl K≥Öe¡ˇ fl ‰õÄ~ÀÛɡ\ #ì˜ Ñ¨C_»∞
=∞~åº^ŒQÍ<Õ Ñ≤Å∞K«∞‰õΩ áÈÜ«∂~°∞
Hõ@ì H˜O^Œ ‰õÄ~ÀÛ<Õ áê_»=∞#flѨC_»∞
=∂ ÃÑ^Œ=Ì ∞‡ ~°O‰õΩɡ@∞ì‰Ωõ xOk
LeÔQ=∞‡=fi LѨ<åºã¨O q<åflHõ
"Õ∞=Ú `«‰Ωõ ¯= ‰õΩÅã¨∞ÅÎ =∞x `≥eã≤Ok
Ü«∂_» ‰õÄã¨∞O>Ë U=ÚO^Œx
PѨÙHÀ‰õΩO_® 'P~À— áê@ áê_®#∞
Q˘O`≥O_»∞‰õΩáÈ~Ú =∞Ozhà◊∞§ J_çy`Õ
=∂Å ã≤#flHõ¯ ã≤Å=~°∞ ÃãO|∞`À
^Àã≤\’¡H˜ áÈã≤Ok
ÃÑ^Œ=Ì ∞x+≤ J~Ú<Àà◊§O^ŒiH˜
áê@ áê_ç "≥∞Ñ≤ÊOK«_"» ∞Õ HÍx
Ѩ~∞° =Ù QÆ∞iOz PÖ’zOK«ÖHË áõ ÈÜ«∂#∞
<åQÆÅ=∂ã¨Ö’
<Õ#∂ ÃÑ^Œ=Ì ∞x+≤#Ü«∂º#∞
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

23

=¸_»∞ k<åÅ∞
=¸Å‰õΩ ‰õÄ™Èɡ\ ì˜
Ѩ^HŒ ˘O_»∞ k<åÅ∞ ѨO_»∞QÆ*âË ß~°∞
ÃÑ^Œ~Ô _»=¤ ∞‡ Ѩ@∞ìp~° ѨOÑ≤Ok
ã¨∞|„^Œ=∞‡ Ü«∞K«ÛO ѨOÑ≤OzOk
™ê~åa ™êO„ÉÏ}˜ ѨOÑ≤Ok
=∂Ö’à◊§O`å Hõeã≤
<å HÍà◊§‰õΩ Hõ_Ü
ç ∂« Å∞ ѨOáê~°∞
W=xfl K«∂¿ãH˜ ~Ô O_»∞ HõO_»∞¡ KåÅ=x
HÔ OK«=∞‡=fi Ü«∂~°áê@ KÕãO≤ k
<å =∞#ã¨O`å
ÃÑ^Œ=Ì ∞x+≤ J~Ú<Àà◊§ g∞^Õ LOk
Z=~°∞ ÃÑ^Œ=Ì ∞x+≤ J~Ú<å
áê_ÕH˜ #<Õfl Ñ≤Å∞K«∞‰õΩáÈÜÕ∞ "åà◊√§
<Õ#∞ ÃÑ^Œ=Ì ∞x+≤ J~Ú#ѨC_»∞ Z=~°∞ ~åÖË^∞Œ
PYiH˜ =∂Å ~å=∞#fl a_»¤
=ã¨∞OÎ ^Œ#∞‰õΩ<åfl#∞
=∂Ö’à◊√§ ‰õÄ_® =∂HõO>Ë ÃÑ^ÀÌà§ı #O@!
=∂kˆQ~À¡H˜ Z=~°∂ ~åÖË^∞Œ
#<Õfl"≥∂ JO^Œ~∂° "å_»∞‰õΩ<åfl~°∞
<Õ#∞ ÃÑ^Œ=Ì ∞x+≤<·≥ ‰õÄã¨∞O>Ë
Ü«∂ Ü«∞=∂‡ ~åÖË^∞Œ
K«∂¿ãH˜ =∂"åà◊√§ ^ŒO_çQ∞Æ O_®~°∞
P~°∞#fl~° ã¨∞uÖ’ Z`«∞‰Î Ωõ <åfl#∞
<å áê@ <Õ<Õ áê_»∞‰õΩO\Ï
=∂kQÆ áê@#∞ =∞^è∞Œ ~°OQÍ áê_»∞‰õΩO\Ï ! W

24

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

H˘OQÆ∞ <å ÉÁK≥Ûg∞^Œ HÍ=Å∞O_Õ ÉÁO`« ¿ÑQÍæ^∞Œ
EáêHõ ã¨∞Éè„í ^Œ

H˘OQÆ∞ <å PHõex =Ú_Õã∞¨ H˘x
<å Hõ_∞» Ѩ٠Hõ~∞° ûH˘x Hõ@gì ∞x "≥∞ãÿ "¨ ∂≥ ‡Öˇ
HÍ=e|O@k
‰õÄe<åeH˜ <Õ#∞ Ãã=∞@ HÍÅfi<≥`· Õ
Ñ≤ÅQ¡ ÍÖˇ· J^Œ∞‰Ì Ωõ O@k
HÍÜ«∞QÆ_Ť» ‰õΩ, QÍã¨O yO[ʼnõΩ
HÀ=∞\˜ k#∞ã¨∞ʼnõΩ
ã¨∞Hõ¯efl á⁄^Œ∞=Ù‰õΩ#fl ã¨O^Œ=∂"≥∂Öˇ
<å <≥u#Î =¸>ˇÿ "≥∞~°∞ã¨kÎ
¿ãO_»Å¡ ¡ Ããůš Jeû ™⁄eã≤ ѨÙÅ¡ãe‘ `Õ
ѨH¯õ |>ˇì ѨÙ~°ûuã¨kÎ
<å^Œ∞Hõ¯O, HõO\˜H˜ q∞O\˜H˜ UHõ^•è ~Ô `· Õ
<åHõO_»‰¡ Äõ #efl Hõ#fl`«Ö’¡Öˇ ^ŒQÔ iæ H˜ nã≤
J^Œ∞=Ú‰õΩO@k <å =∞\˜Hì ˘OQÆ∞¿Ñů
ÃÑxq∞\˜H˜ `åѨ"Ú≥ zÛ<å HÀѨ"Ú≥ zÛ<å
ÃãuÅ Ü≥∞#fl=Ú^ÀÌÖˇ <åHõO>ˇ =ÚO^Œ>flË ^˘iH˜áÈ`«k
WO\’¡x, ɡ\· ’x, |eq∞ÔH<· å, AÅ∞=ÚÔH<· å
Ãã~°|_Õk =ÚO^Œ∞ <å H˘OQÆ∞¿ÑQˆ ...
<å Ãã=Ùefl ÃãOѨefl =Ú^•Ì_∞» `«∂
ã¨eѨÙÅ∞eflOz, ZO_»á⁄_» ã¨∂ѨÙeflOz
=_»QÍÅ∞Å ã¨∞_ç^|≥ ƒeflOz
"å# ã≤#∞‰õΩÅ ã≤`¯« `«#O #∞Oz
<å "≥ÚHõO á⁄^Œ∞áÌ ⁄_»∞ѨىõΩ
<å `«Å hÖÏʼnõΩ
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

25

`«OQˆ _»∞ѨÓÅ Q˘_»∞QÆ∞=_»kÎ
Ãã@∞ìh_ÀÖˇ ¿ã^Œ n~°∞ã¨kÎ
ZK«Ûx ã¨e=∞O>ˇÿ <å |∞*Ïefl HõÑC¨ ‰õΩO@k
HÀã¨∞ ^Œ∂~å#∞flOz ^Œ∂Ѩn~ˆ û
‰õΩO_» Ãã~°∞=ÙʼnõΩ ã¨∞@ì‰Ωõ ^Œ∞~Ô `· k«
á⁄~Úg∞k y<≥flʼnõΩ =∞ã≤|O`«¿ÑQÔ ·
Ãã~ÚQÍÅ∞û‰õΩO@k
ÜÕ∞_Õû <å Ü≥∞_»ÑÅ≤ Å¡ ‰õΩ
á⁄uÎQ∞Æ _¤≥ ǨÏ`«∞‰Î Ωõ O@k
á⁄^ŒOÌ `« ^Œ∞|ƒ`Àx Ãã^· À_»∞QÆ P_ç#
<å nѨO`« á⁄^Œ∞ÅÌ =Ú‰õΩ¯ `«∂=ÚeflOz áêˆ~
r=HÍÅ∞=ʼnõΩ Hõ@"ì Àã¨kÎ
Dx<å=Ù <åH˜#@∞ì ÃÑ~Úg∞x ^Œ∞=∞‡O`« <å‰õΩ`«k
'<≥Å|@ì=∂ã≤—# "≥∂^Œ∞QÆ∞ѨÓ~°OQÆ∞‰õΩ
`«_¯» ™ê\’Öˇ J_»∞=¤ _»kÎ
<åH˘OQÆ∞ ¿Ñů, #_»∞=Ú‰õΩ <åQÆã~¨ "° ∞≥ `ÿ <Õ Õ
<å@∞¡, HÀ`«Å∞, HõÅ∞ѨÙÅ∞, HõÖÏ¡Å∞
Ѩ#∞Å∞, áê@Å∞ H©HÔ Éˇ_~λ Ú
<å¿ã`«∞Å¡ Ãã=∞@Å¡, ѨH¯õ Å¡, ÉÁHõ¯Å¡, ~Ô Hõ¯Å¡
ã¨∞HõOÅ, ^Œ∞Hõ¯OÅ Xi¡ á⁄ˆ~¡ <å =∞\˜Hì ˘OQÆ∞#∞
Ѩ#∞Å¡, áê@Å¡, PѨuÅ ã¨OѨuÅ <åHÍà◊g¡ ∞^Œ|_»¤
=ÚiHÀÖˇ ##flO@∞H˘x, <å |`«∞‰õΩ `˘=fiÅ¡
`À_≥#· <å H˘OQÆ∞¿Ñů... ™êH˜|O_ÀÖˇ ™êH˜i *Ë¿ã
<å Ãã=∞@ H˘OQÆ∞‰õΩ Ü≥∞^Œg∞^Œ XkˆQ J^Œ∞<Õk?
ÉÁK≥Ûg∞# HÍ=Å∞O_Õ ÉÁO`«¿ÑQÆ∞ QÍ^Œ∞
QÆ∞O_≥Åg∞^Œ... KÕ~ˆ QÆ∞k|O_»HÍ^Œ∞
|*Ï~°∞H©_ûç Z@¡|^•flO *Ë^∞Œ Ì
Jyæ"\≥ ì˜ <Õ<H≥ ¯õ _» PQÆ"∞≥ ^ÿ ∞Œ
W

26

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

K≥ÑC¨ Å∞ 2
PKå~°º H˘ÅHõÅ∂i W<åH±

P ~Ô O_»∞ ѨÖÅ¡ˇ ∂ TiH˜ ^Œ∂~°O
T~°∞ "å\˜x JO@∞HÀ^Œ∞
P ѨÖÅ¡ˇ ∞ K≥ÑC¨ Å∞
T~°∞ "å\˜x `˘_»∞H˘¯x #_çKÕ Ü«∞[=∂x
Ü«∞[=∂x Kå`«∞~°fi ~°‚ ºO
K≥ÑC¨ Å∞ K≥Ñʨ ~åx ѨOK«=∞O.
<Õ#∞ P K≥ÑC¨ Ö’¡ ѨÙ\˜,ì "å\˜x
J=∞‡ H“yeÖÏ "å>Ëã∞¨ H˘x
<å#fl „¿Ñ=∞ÖÏ =Ú^•Ì_ç ÃÑiQÍ#∞
T~°∞ K≥ÑC¨ ʼnõΩ =∞\˜Ñì Ù¨ eq∞
=Úà◊√§ uxÑ≤Oz,
|∞~°^Œ `åyOz,
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

27

~åà◊§Ö’ `˘H˜¯,
ÃÑO@ JO\˜Oz,
=à◊§O`å "Õ∞‰õΩÅ∞ H˘\˜,ì
"å~°∞`À ‰õΩ\˜,ì
`å@Å∞QÍ J~°QQÆ ˘\˜,ì
‰õΩHõ¯Å‰õΩ qã≤~ˆ ã¨∞OÎ k.
‰õΩHõ¯ K≥ÑC¨ efl H˘iH˜, #q∞e
Ñ‘H,˜ ÖÏy, QÆ∞Ol, zOz ^•K«∞H˘O@∞Ok,
Z=ÚHõÖÏ =∞m§ H˘~°H\õ ÏxH˜,
"å~°Hú ºõ OÖÏ x™êû~åxfl Ñ‘ÅÛ\ÏxH˜.

ÖËã∞¨ t~°¢™êÎ}ÏÅ∞ ÃÑ@∞ìH˘O\Ï~Ú
J~Ú<å HÍà◊§ H˜O^Œ x@∂ì~∞° ã¨∂Î rq™êÎ~Ú

K≥ÑC¨ Å∞ K«zÛáÈ`Õ ‰õΩHõ¯ HÍÅÛ^Œ∞
áêu ÃÑ@ì^∞Œ . ~À_»=¤ `«Å =kÖËã∞¨ OÎ k.
ZO_ç, <åx, zxH˜, zuH˜ QÆuOz
HÍÅQÆ~ƒ° Où Ö’ =∞~°}OÖÏ HõÅ∞™êÎ~Ú

K≥ÑC¨ ʼnõΩ HõÅÅ∞ =™êÎ~Ú
Ѩ^‡Œ =ӺǨÏOÖ’ „Ѩ"tÕ Oz x„+¨¯q∞OKåÅx,
PHÍâ◊OÖ’ áê=ÙHÀà‹§Â ZQÆ~åÅx,
=∂Ü«∞ u"åpÖÏ¡ QÍeѨ_=» Å∞ HÍ"åÅx,
H©Å∞QÆ∞„~åÖÏ¡ xOy~À_»∞¤ g∞^Œ _®<£û KÕÜ∂« Åx,
FÃÑ<£ 㨿ãOÖÏ ÉËO‰õΩ _»|ƒO`å QÆ∞_çÃãÖ’H˜ KÕ~åÅx,
PeÉÏÉÏ#ÅÃÑ· ^˘OQÆÖÏ¡ Hõ_∞» ѨÙxO_® u<åÅx,
‰õΩun~å `åQÍÅx, HõO\˜xO_® x„^ŒáÈ"åÅx.

K≥ÑC¨ Å∞ H˘`«ÖÎ ’ J~°∞™êÎ~Ú.
™ê~å`åyOz <À~°∞ <˘ˆH¯ã¨∞OÎ k T~°∞
H˘`«ÖÎ ’<Õ K≥ÑC¨ Å∞ Hõ~∞° ™êÎ~Ú
<Õ~ÚK«∞Hõ¯ q∞OyOz |u=∂Å∞`«∞Ok T~°∞
a„~°~Ú`Õ =^Œ∞Å~ÚO^•HÍ
QÆ∂@O`À QÆ∂\˜Oz H˘_»∞`«∞Ok
=^Œ∞Öˇ,· `«ye~åx ÃÑàϧ=∞~Ú`Õ,
Ѩ„<å~Ú g∞^Œ ѨO_»É\ˇ ì˜ PѨ~ˆ +¨<£ KÕã∞¨ OÎ k
K≥ÑC¨ Å∞ áêb+¨µ áœ_»~^° ∞Œ HÌ ˘O\Ï~Ú
"Õ∞*’à◊§ „_®Ü«∞~°∞¡ `˘_»∞‰õΩ¯O\Ï~Ú

28

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

K≥ÑC¨ eq ^Œâß=`å~åÅ∞.
J~Ú<å HÍà◊§ H˜O^Õ JiˆQ |`«∞‰õΩÅ∞
T~°∞ K≥ÑC¨ efl PÜ«Ú^è•Å∞ KÕã∞¨ H˘O@∞Ok
â◊„`«∞=Ù K≥OѨÅ∞ ѨQÅÆ Q˘_»∞`«∞Ok
K≥ÑC¨ efl *ˇÅ· ∞Ö’ ÃÑ_»`å~°∞
K≥ÑC¨ Å KÕ`∞« Ö’¡ Hõ`∞« ÅÎ ∞ `«∞áê‰õΩÅ∞ ǨÏ`«ºÅ∞
"å\˜H˜ "Õ¿ãÎ Ü«∂=r˚=O, ÖË^OŒ >Ë LiHõO|O

"åH˜\’¡ =keáÈ~Ú# K≥ÑC¨ Å∞
#\˜Oì \’ ѨÓ[Å∞ á⁄Ok# QÀ=∂`«
=~°=Î ∂# J=`å~°=∞x `≥eÜ«∞^Œ∞
Dâ◊fi~°∞}˜‚ "≥∂ã≤# #Onâ◊fi~°∞_»∞
áê^Œ~H° Ö∆õ #·ˇ ã¨OQÆu `≥eÜ«∞^Œ∞
Ü«∞=∞^è~Œ ‡° ~åA ZH˜¯# ^Œ∞#fláÈ`Õ
K≥ÃÑÊ Hõ~∞° ã¨∞#Î fl Kå=Ù `≥eÜ«∞^Œ∞,
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

29

TiH˜ Z<Àfl `≥eÜ«∞=Ù
T~°∞ <ÕiÊ# q^ŒºÖË K≥ÑC¨ Å∞
Tig∞^Œ ѨsH˜O∆ K«∞ H˘O\Ï=∞x `≥eÜ«∞^Œ∞
T~°∞ KÕ`|« @∞ìH˘#fl K≥ÑC¨ Å∞
Tix K≥ÑC¨ KÕ`Ö« ’¡H˜ `≥™êÎÜ∞« x `≥eÜ«∞^Œ∞
K«OHõÖ’ ÃÑ@∞ìH˘#fl K≥ÑC¨ Å∞
QÆ∞O_≥Å ‰õΩOѨ>¡Âˇ "≥ÚÅ∞™êÎÜ∞« x `≥eÜ«∞^Œ∞
"åH˜\’¡ =kÖËã#≤ K≥ÑC¨ Å∞
WO\’¡ =∞OK«"∞≥ ‰õΩ¯`åÜ«∞x `≥eÜ«∞^Œ∞
ã≤OǨã¨#"≥∞ÿ H˜s\ÏeKÕÛ K≥ÑC¨ Å∞
QÆ∞O_»∞wã≤ ã¨∞#flOÉÁ@∞¡ ÃÑ_»`åÜ«∞x `≥eÜ«∞^Œ∞
Ѩ~∞° ûÖˇ· Ti *Ë|∞Ö’¡ KÕ~ˆ K≥ÑC¨ Å∞
ÉËO‰õΩÖˇ,· *ÏfÜ«∞ =∞=Ù`åÜ«∞x `≥eÜ«∞^Œ∞
\’Ñ‘Ö·ˇ `«Å g∞kÔHHˆ ¯ K≥ÑC¨ Å∞
"å=∞<å=`å~°"∞≥ ÿ áê`åà◊OÖ’H˜ `˘‰õΩ¯`åÜ«∞x `≥eÜ«∞^Œ∞
"≥∂@Öˇ· ÉÏqhà◊√§ á⁄ÖÏÅH˜KÛÕ K≥ÑC¨ Å∞
TiH˜ ÉèÜ
í ∞« O i[~åfiÜ«∞~Ô ¡Â =ÚOK«∞`åÜ«∞x `≥eÜ«∞^Œ∞
Éè~í `° ∞« _ç ã≤OǨã¨#O áêeOz# K≥ÑC¨ Å∞
~å=Ú_çH˜ Jyfl ѨsHõÅ∆ =Ù`åÜ«∞x `≥eÜ«∞^Œ∞
K≥ÑC¨ Å∞ HõÖÏÖˇ,· ~å`«Ö·ˇ
`«Å~å`«Å∞ =∂~°∞™êÎ~Ú.
Hõ`∞« ÖÎ ·ˇ HÍѨÖÏ HÍ™êÎ~Ú.
qK«∞ÛHõ`∞« ÖÎ ·ˇ QÆ∞O_≥Å∞ pÅ∞™êÎ~Ú.
JHõ~∆ åÅ∞ ux PÖ’K«#Ö∫`å~Ú.
PHõex ri‚OK«∞H˘x PÜ«Ú^è•Ö∫`å~Ú.

30

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

WHõ TiH˜ ^Œ∂~°OQÍ LO_»=Ù
"åH˜àÖ¡◊ ’ Ѩ_Qç ÍѨÙÅ∞ HÍÜ«∞=Ù.
Ti JǨÏOHÍ~åxfl „Ѩtfl™êÎ~Ú.
`«~`° ~« åÅ J<åºÜ«∂xfl Ѩ~åÉèqí ™êÎ~Ú.
TiH˜ F>Ëã¡ ≤ K≥ÑC¨ Å∞
F@∞¡, <À@∞¡, ã‘@∞¡ =∂=O\Ï~Ú
=Å¡HÍ_ÕHÍ^Œ∞ lÖÏ¡ =∂^ŒO\Ï~Ú
=à◊√§ ^ŒQ~æÆ ∞° OK«∞HÀ=∞x
HÍà◊§‰õΩ K«∂Ѩ٠"≥ÚeÑ≤™êÎ~Ú
<åQÆà§Â‹ #^Œ∞efl PǨfix™êÎ~Ú
Q˘_»à¤ §‹  H˘_»=à◊§#∞ Ñ≤Å∞™êÎ~Ú.
J_»=ÙÖˇ· `«∞áê‰õΩefl PǨfix™êÎ~Ú.
QÆOQÆÖ·ˇ xOyx <ÕʼnõΩ kOK«∞`å~Ú.
xÃÑÊ HÍÅ∞™êÎ~Ú.
Ѩ~åÉè"í åʼnõΩ, Jã¨=∂#`«Å#∞
ѨOK«É∂íè `åÅÖ’ HõÅ∞ѨÙ`å~Ú.
D K≥ÑC¨ Å∞ ^Õâßxfl
_èbç "¡ Ñ·≥ Ù¨ , ÖÏÖò dÖÏ¡ÃÑH· ˜ #_çÑ™≤ êÎ~Ú.
W~°"·≥ XHõ\’ â◊`åÉÏÌxfl
ѨÓiáêHõÖ’¡H˜, QÆ∞_≥ÃãÖ’¡H˜ `≥™êÎ~Ú.
Z=~°∂ ZHõ¯‰õΩO_® `˘Hõ¯‰õΩO_®
K≥ÑC¨ Å∞ Éèqí +¨º`«∞ÖÎ ’H˜ #_»∞™êÎ~Ú.
^ÕâO◊ K≥~° q_çÑ™≤ êÎ~Ú W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

31

=∂`«Oy
"Õ=ÚÅ ZÅ¡Ü∞« º

ÃÑ~Ú xO_® =∞O@Öˇ· *ˇ@Öì ·ˇ =∞O_ç<å
QÆ∞_çÖ’ "≥∂QÆx =¸ÔQ· TQÆ∞`«∂ á⁄>ˇOì k
QÆ=fiŠѨ~∞° ^Œ Z#∞Hõ u~°∞QÔ ·
<åui <å@HÍxH˜ ^Õ=`≥·
ã¨zÛ<Àà◊§ `«~=° ∞O`å <åÅ∞HõÃÑ· `åÅ∞ã¨∂Î
á⁄@ìHÀã¨O ѨÙ>ˇ_ì ∞» `«#∞=O`å É’[Ô~· ÉèOí QÆÑ_¨ ∞» `«∞O>Ë
Xiy X~°∞ûHõáÈ~Ú# QÍÜ«∂xfl K«∂¿ãÎ
X\˜#ì =∞@∞ì ÉÁ@∞¡ "Õ~Ú HõO_»¡ ‰õΩO_≥· HÍi`Õ
HõO\˜ xO_® Hõq∞‡# Hõhfl\˜ ^•~° ã≤O^Œ∂
`ÕQOÆ `≥QxÆ LK«∞Û T~°∂~ˆ g∞^Œ|_ç
=Úà◊√§ =Ú@∞ì JO\˜# P_≥<· å
`˘ÅHõx `˘>ˇì hÔ~· Hõ#flO HÍiÛ# ™⁄Å∞¡
xO_»∞ `å#=∂_ç `˘H˜¯# J_»∞QÆ∞Å∞
XO\˜ xO_® `ÀÅ∂_ç# `«#∞=Ù
XHõ *’y<≥· *ˇxfl Hõ\ #ì˜ P_»^·≥
„H©h_»ÖÏ¡ QÆ_O» K« HÀ_≥· Ѩ_ãÕ ∂¨ Î

32

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

=∞\˜Öì ’ á⁄i¡# á⁄^Œ∞QÆ∞#∂,
~Ô ‰· Äõ _ç# ã¨OQÆu =∞kÖ’ ^•K«∞‰õΩOk
Ze P_»Ö’¡ ZOye `«>ì¡
Ñ≤@=ì Ú@ìx ‰õÄ_≥· ZO_çOk
¿Ñ~°∞‰õΩ ÃÑxq∞\˜ HÍÅ∞ `˘H˜¯#O^Œ∞‰õΩ
PxH˜ PÖˇ· ÉÏã≤OQÆ"∞≥ ~°∞QÆx |`«∞HÍÜ≥∞
~°nÖÌ ’ zO`«yO*ˇ· <åx Laƒ<å
á⁄^ŒOÌ `å á⁄_»∞Ѩ٠rq`«"∞Õ
XÅ∞¡ J^•ÌÅ ~°qHÔ · QÆ_Ü
ç ∞« HÀ H˘`«Î ~°∂Ѩ"∞≥ ÿ
á⁄_»∞ã¨∂Î HõO_»O`å ѨÙO_Õ
Jq\˜`#« O =∞㨯 "≥#∞Hõ =Ú_»∞`« qK«∞Û‰õΩ#fl JO^ŒO
ã¨∂~°∞‰õΩ ã¨∂^Œ#Hõ„~° ‰õΩ@∞ì HõxÑ≤OK«x áÈ`≥·
QÆ~ƒ° ãù O¨ z |~°∞"≥· K≥^ÅŒ ∞Ѩ\ #ì˜ QÆ∞_çÃã ‰õΩOy#@∞ì
"≥ÚQÆ∞~°"Ú≥ iy#@∞ì X~°∞QÆ∞`«∂ X\˜Hì >õ #ì¡ F =∂`«Ow
h QÀÃã=iÔH~°∞Hˆ !
ѨÓ`«áÈã¨∞‰õΩ#fl áÈ~°∞ `«Å∞¡Å‰õΩ #∞=Ùfi ~À`«<Õ `≥Å∞ã¨∞
Z‰õΩ¯= ‰õΩÅ"≥∂Å¡ áê`«QÀ_»‰Ωõ #∞=Ùfi Ñ≤_HÔç Hõ#fl Ç‘Ï#"≥∞ WHõ¯_»
Hõ@∞ìÉÏ@¡ ÉË_Åô ∂_»=Ù "åà◊§‰õΩ
É’#∞ H˜O^Œ #ey# x<å^Œ"∞Õ "åà◊§‰õΩ "≥∞áêÊKå~°O
#=ÉèÏ~°`O« Ö’ QÆ∞_»Å¤ ∂_ç# ã≤O^è•"≥∞
|O^è"Œ ∞≥ ~°∞QÆx |O^Œ∞"å ÉÏ@xO_® ѨO^≥"∞Õ !
Ѩ\ÏÖÏxH˜ ѨOK«~O° QÆ∞Å∞O\ÏÜ«∞x
`«# ™ÈkÖËx Ѩ„`åÅx =Ú@∞ìQ∞Æ _»Å¤ =¸@Ö’ HõeÑ≤
=Ú\˜Oì K«_®xH˜ ~°OQÆO #∞Oz =∂`«Oy KÕuÖ’ QÀã¨Oy Hõu`Î À
á⁄eHÀã¨O |Ü«∞Å∞^ÕiOk
=∞#∞"å!
h HõOK«O xO_® HõO_»Å <≥"· ^Õ ºŒ O JO@∞Ok W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

33

'^•~å— ^è~Œ ‡° O =∂\Ï¡_∞» `«∞<åfl"å?
x["≥∞`ÿ Õ K≥ÑC¨ ã≤Ü∞« ºÅ ^ŒO_Õ™êÎO =Ú_»∞ã¨∞Q˘\˜ì ÃÑ_»`åO
J=Ù#∂ =∞# ‰õΩÅÃÑ^ŒÖÌ sË ?
Zaã≤_ç HõOKåÖ’¡ i[ˆ~fi+¨<£ "≥∞`«∞‰õΩÅ∞ ѨOK«=∞x
ѨOKå~Úf [~°∞QÆ∞`«∞O>Ë =∂\Ï¡„_Õg∞? Z@∞ É’Ü«∂~°∞?
=∞Ǩ<å_»∞ʼnõΩ „áê}O áÈ¿ã ѨxÖ’ L<åfl~å?

~°∞kè~° Hˆ „∆ `«OÖ’ "≥∞iã≤# 'Hõu—Î H˜ ^Œo`« zÅ∞O Ѩ\ Oì˜ k
Ѩ^∞Œ <≥‰Ωõ ¯`«∞O^À ÖË^À =sæH'õ ~°}O—Ö’<Õ `ÕÖÏe
ÉÁ[˚ ÃÑOz# ™ê=∂lHõ J<åºÜ«∞O
SHõº`«x '`å~°H—õ =∞O„`«OÖÏ [Ñ≤™ÈÎOk
'HÍHÍ— ™êq∞H˜ ã¨∂Ѩ٠`«yOæ k
=∂kQÆ 'Q˘_çÃãÅ∞— JQÆÑ_¨ >» ¡Ë
Ѩ#ÉÏHõ ^˘~°Å ÉÏHÍ
Ö’H±ãɨ íè `À@Ö’ HÍѨÙQÍã≤Ok
#Ok =∞O^Œefl ~åhÜ«∞‰õΩO_® 'ˆHHõ— ÖË™ÈÎOk
~å~Úf áÈQÆ∞Åhfl <å"Õ#x "≥∂Ç≤Ïx 'zO`«—QÍ =¸eæOk
'jÅO— ÖËx #Hõ¯ =∂kQÆ ¿ãÖ’ Ѩ_Oç k
Q˘Å¡Ñe¨ ¡ w`« q<À^ŒOQÆ =Hͯ‰õΩ Uã¨∞‰õΩx
=∞O_»∞`«∞#fl QÆ∂_≥OÃÑ· Hˆ Hõiã¨∞<Î åfl~°∞
ÅHõ¯~ÚÅ∞¡ HÍÖËÛ ~å[H©Ü∂« Å∞ KÕã∞¨ <Î åfl~°∞
WÅ∞¡HÍe =∂kQÆÖ_Ë ∞» ã¨∞OÎ >Ë
‰õΩO_»Å∂ ‰õΩsÛÅ∂ ã¨~∞° ‰Ì Ωõ áÈ`«∞<åfl~°∞!
qѶ∂¨ flÅ∞ '~å=Ù—, `˘ey á⁄Ü«∂ºÜ«∞#∞‰õΩ<åflO
'z#fl—É’~Ú# "≥∂ã¨O ã¨∞„Ñ‘O QÆ∂\’¡ #H˜¯Ok
ÃÑ|∞`«OÎ ÃÑOѨÙ_»∞ ‰õΩHõ¯x EE áÈáÈ _ç_ç JO@∂
_»H¯õ Ö’à◊§ ÃÑH· ˜ =Ùã≤Q˘eÊOk
HÍ~°O`À XHõ '..."ål—=∞‡x ~Ô e¡ `À\˜ |_»∞QÆ∞Å ÃÑH· ˜ `ÀeOk
"≥∂z "≥∞ǨÏ`«~ü `≥ÅOQÍ# g∞kH˜ 'ÉèÜ
í ∂« Hõ~—ü x "˘keOk
|Hõ¯ |`«∞‰õΩÅÃÑ· ÃÑO@ [Å¡_®xH˜ 'ÃÑO@áê\˜—x
Zaã≤_Åç ‰õΩ J_»O¤ QÍ '=∞Å∞¡—Å#∞ kOÑ≤Ok

|_»∞QÆ∞Å ™êkèHÍ~°O áê@ áê_»∞`«∞#fl 'HÍH©—
=∂kQÆ ™êkèHÍ~°O áê@ JO@~åx^•? =∞ø#"Õ∞Å =∂=∂?

*Ï+¨µ"å QÆ∞„~åxH˜ '‰õΩã¨∞=∞—#∞ Z^Œ∞~˘_»∞`¤ ∞« <åfl~°∞
#eyáÈkÌ~À JO>Ë q#~°∞

`≥~f° Ü«∞QÆ ~å^•
ã¨∞"å~°=Î ∞‡

=∂"Ààı§
=∂Ö’ "åàı§#x #=∂‡O
JOÉË_¯» ~ü ÉÁ=∞‡ ÃÑ@∞ì‰Ωõ <åfl~°∞ Hõ^•
^ÀÑ≤_ô K≥Ü∞« ºˆ~¡ J#∞‰õΩ#flO
Hõeã≤ áÈ~å_»∞^•O J#flѨÙ_»ÖÏ¡
Hõeã≤ ѨOK«∞‰õΩO^•O JO@∞<åfl~°x ɡ=∞Ѩ_®¤O
HÍ_≥^∞Œ ÖÌ ·ˇ Z\˜ì ѨxÖ’ #ey<Àà◊§O
XHõiH˘Hõ~∞° F^•~°∞Ê J~Ú<Àà◊§O
^˘~°`#« O =ÚO^Œ∞ g∞~°∂ "Õ∞=¸ XHõ¯>Ë J#∞‰õΩ<åflO
XHõ "≥∞@∞ì ÃÑHÔ· H˜¯ =∂ÃÑ<· Õ HÍà‹§uÎ<å~°∞
=∂Ö’ QÆ∞@∞ì Ziy =∂ =∞Å¡efl ѨQÅÆ Q˘\˜<ì å~°∞
=∂ |∞=fi QÆ∞OA‰õΩx =∞=∞‡ÖËfl |∂HõiOz<å~°∞
=∂kQÆ "åix =∂ kQÆ∞= "å~°x Dã¨_Oç z<å~°∞

34

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

35

‰õΩÅ Ç≤ÏO^Œ∞=ÙʼnõΩ 'É’~¸—Å~Ú#"å~°∞
áêÖË~∞° ¡ QÍ<Õ q∞ye áÈ`å~°∞
*Ï˝<å#O^ŒO g∞ã¨O T_»^∞Œ
x#fl ^ŒO_À~å áÈ>ˇu#Î 'Ü«Ú^Œ<ú ÒHõ—
he "≥Úã¨à§◊ =∞_»∞QÆ∞Ö’ ‰õÄ~°∞‰õΩáÈ~ÚOk
=∂kQÆ _»ÑC¨ ÅÃÑ· xѨCÅ∞ áÈã¨∞‰õΩO\’Ok
't=™êQÆ~O° — ZO_çáÈ~ÚOk ã¨∂s_»∞ '#Å¡—QÆ¿ÑÊâß_»∞
*ÏO|=Ù_ç zO^Œ∞‰õΩ L~°∞=ÚÅ∞ J_»O¤ |_»`Ü
« ∂« HõàϺ}=∂?
PHõe '^ŒÑC¨ —Å∞ Hõe¿ã Hõ#∞áêѨÖË ÃãO^Œ~ü ÉÏ"å!
`«∞Å<å`«‡HõOQÍ tQÆÖxË =∞}˜
=∂kQÆ QÀ_»∞x =∞Öˇ"¡ Ú≥ QÆÅæ Q˘_»∞QÆ∞x =∞iûáÈ~ÚOk
=∞<≥flO ~å`«Ö<Ë å =∞ÖËÑ¡ e¨ ¡ =∂kQÆ ^≥#· ºO ~åÜ«∞~å^•?
Ѷ∞¨ O\Ï! QÆ∂@O QÆ∞~°∞‰Î Ωõ ~å^•?
ZOHõ=∂‡! QÀã¨Oy QÀã¨x Q˘O`«∞Ö’<Õ <˘Hõ¯=∂‰õΩ
QÀ~°O`«\ ˜ `«_ç KÕã∞¨ HÀ~å
K≥ÑC¨ Å∞ _»ÑC¨ Å∞ H˘=Ú‡Å∞ HÍÖˇ=ÚO`«Å∞
QÆ∂@O HõuÎ JÔ~ ÃãÅ¡
áÈQÆ~° Ѩ„<å~Ú #∂„~å~Ú `ÀÅ∞ "å~°∞
=∂ Ѩx=Ú@∞¡ =∂ ã¨O㨯 $u q∞Ü≥∞º@¡=Ù`«Ü∞ü ?
g∞ JH“O\’¡ Uã¨∞‰õΩOk KåÅ∞! KåeOK«O_çH!õ
JÜ≥∂ºˆ~!
k+≤ì `«QÅÆ ‰õΩO_» K≥ÑC¨ Ü«∂ÅQÆ@∞ì
ѨxHõuÎ fã¨∞HÀ
WkQÀ! ~¸ H˘=Ùfi `«_Ñ» e¨ fl PÔ~Üü∞
ã≤Ü∞« ºefl áÈQÆ∞ÖË^•ÌO ã¨=∂#OQÆ Ñ¨OK«∞^•O
áêÜ«∞O^Œ∞HÀ J_»"¤ Ú≥ ÃãΠѨ@nì ^•ÌO W

36

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

|_çÖ’ J=∞‡ X_çÖ’...
_®Hõ~ì ü ^•~°¡ "≥OHõ>âË fi◊ ~°~å=Ù

D ‰õΩÅOÖ’ ѨÙ@ìHáõ È`Õ
<Õ#∂ WOHÀÖÏ PÖ’zOKÕ"å}Ëfl"≥∂
D ‰õΩÅOÖ’ ѨÙ@ì_"» ∞Õ =∞Oz^Œ~ÚOk
J==∂#=∞O>Ë J~°=ú ∞~ÚOk JO^Œsfl „¿Ñq∞OK«_=» ¸ `≥eã≤Ok
„áêp# ™êÇ≤Ï`«ºO áê~î"° ∞≥ #ÿ ѨC_»ÖÏ¡
<å =ÚYHõ=oHõÅhfl =∂iáÈÜÕ∞q
|Ü«∞@ Ѩ_‰» Äõ _»^<Œ À, áêiáÈ"åÅ<À
|Ç≤Ï+¨¯iOKåÅ<À J#∞H˘O@∞O_Õ "å}˜fl
=¸‰õΩ=∞‡_çQÍ Hõà§◊ hfl <åÃÑ· á¶ÈHõã!π
Zxfl™ê~°∞¡ K«OѨÙ`å=O@∂
^Õ=Ù}˜‚ HÍÅ~ü Ѩ@∞ìHÀ"åÅxÑ≤OzOk!!
<å‰õΩ `≥b^Œ∞
J=∞‡QÆ~ƒ° Où Ö’#~Ú<å J==∂<åÅH˜ ^Œ∂~°OQÍ L<åfl<À ÖË^À
ÉÏ|∞H˜ HÍÅ∞ g∞^Œ =∞K≥ÛÖÏ =zÛO^Œx
D =∞^躌 <Õ J=∞‡#_çy`Õ
„ѨtflOK«_O» <Õ~∞° Û‰õΩO@∞<åfl_Õ=∞=Ù`«∞O^À#x
J#∞‰õΩO@∂ `«_|» _»∞`«∂<Õ K≥ÑÊ≤ Ok
''#∞=Ùfi Hõ_∞» ѨÙÖ’ LO_»QÍ ÃÑ^ŒÌ `«∞á¶ê<˘zÛOk
Tà’§ [#=∞O`å ÃÑ^ÀÌo§O\˜HÔ o§áÈÜ«∂~°∞
<Õ#∂ Hõ_∞» Ñ‘_∞» ÛH˘O@∂
HÍã≤O`« KÀ\˜=∞‡x |uq∞ÖÏ_®#∞
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

37

"≥∞Åÿ Ѩ_áç È`Õ K«zÛáÈ`å=∞O@∂
Ö’xˆHHÍ^Œ∞, ѨOK«Hˆ KÕ~x° =fiÖË^∞Œ !
i=Ùfi i=Ùfi# QÍe, ÃÑ^ŒÃÌ Ñ^ŒÌ L~°∞=ÚÅ∞, Ǩϟ~°∞Ǩϟ~°∞# =~°¬O,
ZѨC_Õ=∞=Ù`«∞O^À Z=iH© `≥b^Œ∞
‰õÄHõ\ "˜ àÕ §◊ `À ‰õÄeáÈ`«∞<åfl
P K≥>¡Ë kHõ¯Ü«∂ºÜ«∂ ~Ô O„_ÀAÅ∂!
`«∞áê#∞ "≥eã≤# =∞~åfl\˜H˜
PHõe`À #Hõ#HõÖÏ_ç Hõà√◊ § uiy Ѩ_áç ÈÜ«∂#∞
xO_»∞ K«∂ÖÏefl |uH˜OK«=∞x „áê^èÜ
Õ ∞« Ѩ_∞» `«∂
=∞àϧ ÃÑ^ÀÌo§O\˜Hˆ "≥àϧ_»∞ g∞ ÉÏ|∞
á⁄^Œ∞HÌ ÍÅ=∞O`å ÃÑ^ÀÌà§◊ Hˆ Hõ^• Ѩx KÕ¿ãk
HÍã≤xfl QÔ Olhà◊§~Ú<å áÈÜ«∞=∞x JiúOKå_»∞
Hõ>Åìˇ ∞ H˘@∞ìH˘¿ãÎ áÈ™êÎ=∞<åfl~°∞
MÏm Hõ_∞» ѨÙ`À<Õ, `«∂eáÈ~Ú<å
Hõ>Åìˇ `À áê@∞ HÍÅ∂ QÍ@∞ ÃÑ@∞ìHÀ<≥<· å
HÍã≤xfl QÔ Olhà◊√§ ã¨OáêkOKå_»∞!
QÆ∞HÔ ¯_»∞ =∂„`«"∞Õ QÆ∞@ˆHâß#∞
Hõ_∞» ѨÙÖ’ W=∞_»Ö^Ë ∞Œ
g∞ ÉÏ|∞ ~°∞z K«∂¿ãÎ `≥eã≤Ok
ÃÑ^ÀÌà√◊ § áÈã≤Ok aÜ«∞ºO Hõ_∞» Qˆ #x!——
WOÔHxfl QÆ∞O_≥Ö’¡ ^•K«∞‰õΩ<åfl~À
QÆ∞zÛQÆ∞zÛ J_çy`Õ `«Ñʨ <å‰õΩ K≥Ñʨ ~Ô Ñ¨C_»∂!
D ‰õΩÅOÖ’ ѨÙ@ì_"» ∞Õ =∞Oz^Œ~ÚOk
ÖËHáõ È`Õ =∞#∞+¨µefl „¿Ñq∞OK«ÖHË áõ ÈÜÕ∞"å}Ëfl"≥∂
J==∂<åÅH˜ `«@∞ìHÀÖËHõ
P„QÆÇϨ O Ѩ@Öì HË õ ǨÏ`«ºÖˇxflO\˜<À KÕ¿ã"å}Ëfl"≥∂!

38

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

W

Ѩ\ Oì˜ k áœ_»O =Ú\˜Oì k =ÚK≥ÛO
_®Hõ~ì ü QÆ∞O_≥_Ñ» C¨ Hõ#HõÜ∞« º

D KÕ`∞« Å∞ Ѩ\ Oì˜ k áœ_»"∞≥ Oÿ k =Ú\˜Oì k =ÚK≥Û"≥∞Oÿ k
P#"åà◊√§ HÍ"åÖÏ?
ã≤O^è∞Œ , ǨÏ~°áêÊ <åQÆiHõ`Å« ∞ Jhfl ™êH∆ͺÖË HÀH˘Å¡Å∞
g∞‰õΩ `≥Å∞ã¨∞
=∂#=`«‰Ωõ <åQÆiHõ`« <ÕiÊ# D KÕ`∞« Å∞ =∂=¸eq HÍ=x
D KÕ`∞« Å∞ Z„~°=∞\˜xì Ѩ\Ïì~Ú
Z<Àfl QÆ^ÅÌ≥ ∞ ~°∂ѨÙk^Œ∞‰Ì Ωõ <åfl~Ú
ÃÑO_»#∞ Ѩ\Ïì~Ú Z<Àfl "åH˜à√◊ § JÅ∞‰õΩ K«Å∞¡‰Ωõ <åfl~Ú
=∞\˜=ì Ú^ŒÅÌ ∞ Ѩ\Ïì~Ú Z<Àfl WO_»∞¡ xÅ|_®¤~Ú
HÍ=_çÅ#∞ Hõ@∞ì‰Ωõ <åfl~Ú Z<Àfl =∞_»∞Å∞ <å@∞‰õΩ<åfl~Ú
QÆ∂_»#∂ Ѩ\Ïì~Ú Z<Àfl cà◊∞§ hà◊∞§ áÈã¨∞‰õΩ<åfl~Ú
g∞‰õΩ `≥Å∞ã¨∞ D KÕ`∞« Å∞ *ÏfÜ«∞ Ѩx=Ú@∞¡ Jx
D KÕ`∞« Å∞ Q˘_»O¤ _»∞¡ Ѩ\Ïì~Ú HõOK≥Å#∞ ™êQÆ∞ KÕ™ê~Ú
áê~°Å∞ Ѩ\Ïì~Ú U~°∞Å#∞ áêiOKå~Ú
g∞‰õΩ `≥Å∞ã¨∞
D KÕ`∞« Å∞ ѨO@Å∞ ѨO_çOKåÜ«∞x
Ѩ~=° ∂<åflÅ#∞ uxÑ≤OKåÜ«∞x
D KÕ`∞« Å∞ QÆ_᤻ ê~°Å#∞ Ѩ\Ïì~Ú
^Œ~O° ÉÏ~ÚÅ<Õ HÍ^Œ∞ K≥~∞° =ÙÅ#∂ `«"åfi~Ú
Uã≤ Å H˜O^Œ LO_ç <Àà◊√§ `≥~∞° K«∞‰õΩ#fl
ÉÏ~ÚÅ~ü =∞#∞+¨µÅ‰õΩ =∞Opà◊§#∞ `åyOKå~Ú
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

39

H˘_»=à◊√§ Ѩ\Ïì~Ú HõÅ∞Ѩ٠"≥ÚHõ¯Å∞ U~å~Ú
<åQÆiHÍxH˜ =ÓÑ≤~∞° Å∞ áÈ™ê~Ú
g∞‰õΩ `≥Å∞ã¨∞ D KÕ`∞« Å∞ ѨKÛ« QÆ_x¤ç HÀã≤ áêÅÖÏQÆ =∂~åÛÜ«∞x
D KÕ`∞« Å∞ P_ç¿ã<Î Õ Ñ¨@}
ì ÏÅ _˘Hõ¯Å∞ xO_®Ü«∞x
D KÕ`∞« Å∞ Ѩ\ #ì˜ Ñ≤_HÔç _»∞ =∞>Ëì ^Õâßxfl ã¨∞aèHO∆õ KÕãO≤ ^Œx
Ö’Hõ ã¨O|O^è•Å#∞ U~°ÊizO^Œx
H˘OHõÅ∞ Ѩ\Ïì~Ú ã¨=∞~°∞ yO[Å∞ ѨO_çOKå~Ú
ã¨∞`≥ÅÎ ∞ Ѩ\Ïì~Ú Ñ¨Ù<å^Œ∞Å∞ ÖËáê~Ú
g∞‰õΩ `≥Å∞ã¨∞ D KÕ`∞« Å∞ Z<≥fl<Àfl PÜ«Ú^è•Å#∞ Ѩ\ÏìÜ∞« x
=∂#= =∞#∞QÆ_‰» Ωõ ã¨$+≤Hì ~õ #ΰ x =∞Ǩky ~°=∞‡O\˜i!
=∂kQÆ#∞ KÕãiÎ≤ ! =∂Ü«∞ KÕã≤ =∞#∞"å^Œ∞Öˇu· i!
=∞=∞`«Å∞ ѨOz# KÀ@ =∞O@Å∞ K≥Å~ˆ Ñ≤ui
g∞ˆ~ K≥Ñʨ O_ç
„áê~°#ú KÕ¿ã ÃÑ^Œ=ÙÅ HõO>Ë Ñ¨x KÕ¿ã...
D KÕ`∞« Å∞ Q˘Ñ¨Ê"å? HÍ^•...!?
D KÕ`∞« Å∞ ÖËHáõ È`Õ ^ÕâO◊ =∞#QÆ^•...?
D KÕ`∞« Å∞ P^è∞Œ xHÍxH˜ JÅ"å@∞Ѩ_ç HõÖÏÅ#∞ Ѩ_∞» `«∞<åfl~Ú
™êÇ≤Ï`«ºO *ÏÅ∞"å~°∞`«∞Ok
WѨC_»∞ K≥Ñʨ O_ç ã¨fiÜ«∞O ¿ã=‰õΩÅ Q˘¿ÑÊq∞\’...!?
Ѩ~° ¿ã=‰õΩÅ Q˘¿ÑÊq∞\’...??
^ÕâßxH˜ Z=i J=ã¨~O° ZO`«∞O^À...?
Ѩ~å#fl Éè∞í ‰õΩ¯Å∞QÍ |`«∞‰õΩ`«∞#fl"å~°ÖÏ~å...!
WѨC_»∞ K≥Ñʨ O_ç <Õ#∞ JO@∞"å<åfl...?
#HõûÖˇ\· ò<å...? D „ѨÑO¨ Kåxfl "≥∂ã¨∞#Î fl â◊H<Θ å...? W

40

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!
_®Hõ~ì ü <åÔQà◊¡ UeÜ«∂

~À`«Ñ#¨ ∞Å#∞ KÕÜ∞« hKÕuH˜zÛ
JO@~åx "å_»OK«∞ x#fl#flQÍx
H˜#∞Hõ*Oˇ ^Œ=Ù h"≥O`« Ѷ∞¨ #∞_»"À~Ú!
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!
Ѩâ√◊ Hõà|ı ~åÅ#∞ #∂i |Ü«∞@H©_Ûç
Ѩ֡ˇ Ѩ@}
ì ÏÅ#∞ â◊√„ÉèÑí é
¨ K«‰Ωõ O>ˇ
„QÍ=∞„QÍ=∂Å∞ =Úiy# HõOѨ٠Q˘@∞ì
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!
[O`«∞ K«~å‡Å Hõé"Õã≤ K«H¯õ QÍ#∞
ѨzÛ`ÀÅ∞#∞ Ѩiâ◊√„Éèí Ѩéz, ^•x
"åé∞QÍ #O^Œ=ÚQÆ *ËÜÚ« "å_»h=Ù!
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

41

42

Ѩi=∞àÏÅ`À xOѨÙK«∞ Ѩ~∞° Å QÆ$ǨÏ=Ú
HõOѨÙÉèií ~ÚOz rqOK«∞ Hõ~‡° rq!
HõÑ@
¨ "≥∞é∞QÆx Ü«∂^Œ~≈° HÍi‡‰õΩO_»!
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!

iQÆ∞Åæ ∞#∞, É’~°∞ÉÏ=ÙÅ∞ ÖËx<å_»∞
ѨO@ KÕʼnõΩ áêiOK«∞ ÉÏqhÅ∞¡
KÕ^∞Œ #\˜ì ÉÁÔ‰¯# h^Œ∞ ã¨$+≤ì Hõ^~Œ !°
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!

|∞ÔH¯_»#flO|∞ ÃÑ@∞ì <Õ k‰õΩ¯ÖËHõ
Hõeq∞ QÆÅ"åi ~ÚO_»Ö¡ ’ QÍã¨=ÚO_ç
~˘K«∞Û, ¿Ñ_»#∞ f`«∞=Ù ~Àã≤H˘#Hõ
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!

#H˜¯, [Å`å~°∞, `«Q~Æ Ñ° Ù¨ #H˜+≤ `À_»
=Ú^Œ∞ÖÌ ÁeÔH_»∞ ÃÑO_ç¡ K≥ÑC¨ Å#∞<Õ_∞»
‰õΩ@ì QÆÅ Ü«∞\˜ì hã¨i k@ìÜ∞Õ _ç?
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!

™ê\˜"å~°Å∞, |O^è∞Œ =ÙÖò HÍ\˜=éÔH
HÍx, Ü«∂ÃÑx· HÍ+¨Oì |∞ HÍÅ∞ =~°‰Ωõ
xÅ∞K«∞ g~°ÉÏǨïO_»=Ùh"≥Q^Æ ~Œ !°
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!

~Ô _ç,¤ =Ú#ã¨|∞ "≥Ú^ŒÅQÆ∞ ^˘_»"¤ åi
~å[ã¨O|∞\˜ì Ѩ_∞» sîq ~°OlÅOQÆ
H˜é∞] K≥ÑC¨ Å „"≥∂`« h H©iÎ Kå@∞
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!

HÍÅ∞K«∞O_ç#<£ hHõ_∞» Ê QÆOlÖËHõ
HÍʼnõÄ_»^∞Œ ÃÑ^ŒÅÌ HÍà◊@
¡ OK«∞
K≥ÑC¨ Å#∞ ‰õΩ\˜ì HÍà◊√¡ ~°HO∆˜ K«∞"å_»!
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!

Zxfl Q˘Ñ¨Ê "å~Ú^ŒºO|∞Å∞#fl QÍx
`«ÃÑÊ>Ë ÖËHáõ È`≥ ã¨O^Œ_Ü
ç ∞≥ ÖË^∞Œ
h^Œ∞„â◊√uÅÜ«∞Öò <Õ~fi° OQÆ <≥=i `«~=° Ú
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!

h^Œ∞áê`« zOÑ≤i Q˘_»∞æ h_» „H˜O^Œ
K≥ÑC¨ Å#∞ ‰õΩ\˜ì =∞~°=∞`«∞Î KÕÜÚ« h=Ù
É’kè h_»#∞ QÆ∂~°∞Û#fl |∞^Œ∞_Ì "» ~≥ !°
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!

K«∞@∞ì #=Ú_»∞‰õΩ HõO_»∞"å ^Œ\ Qì˜ \Æ ì˜
JO^Œ=ÚQÆ QÆ*Å˚ˇ <£ QÆ\ ì˜ zO^Œ∞"ÕÜ∞«
Z=i áê^•Å∞ =∞#ã¨∞Ö’ <≥Q∞Æ ~°‰Ωõ O_»∞?
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!

KÒHõQÍ ã¨~fi° "å~°ÅÎ <£ Kå@∞"å_»!
h=Ù ^ŒO_À~° H˘@∞ì@ xeÑ≤"¿Õ ã.Î ..
ѨÖÖ¡ˇ ’ "Õ~∞° =∂~°Oæ |∞ „Ѩ[ňHk?
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!

ѨÓ#HÍxH˜, zO^Œ∞‰õΩ ѨÙeÜ«∞_»∞QÆ∞‰õΩ
L`«û"åxH˜ `«ÃÑÊ@ TѨÙxK«∞Û
<Õ\ ɘ Ï*Ï Éè[í O„fÅ∞ ™ê\˜~å=Ù
Éèoí ~°! *Ë*ÅË ∞! =∂kQÆ! Éè=í ºK«i`«!!

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

43

Z^Œ∞~°∞ uiy# K≥ÑC¨ Å∞

=∂kQÆ K«∂ѨÙ

=∞Å¡=~°ÑÙ¨ *Ï<£
â◊O|∞Hõ

HõuÎ HÀ`«Å <Àiz <≥`∞« ~Î À_çÛ

„|ǨχHõ<#≥ ∞ <åÅ∞æ =~å‚Å "åà◊§#∞

HõOѨÙQ˘@∞ì `Àà◊§=Ú "Õ∞=Ú - Hõã∞¨ =Ù QÆ∞O@
áêÅ∞ QÍ=Åã≤# rq`åÅ∞ =∂q
¿ã=*ËÜ∞« g∞ áê^•Å *Ëi<å=Ú

=~°∞ã¨QÆ `«# J=Ü«∞"åÅ #∞O_ç
`«e¡ „|ǨχÜ≥∞ÿ `Õ `«O„_≥=sà◊§‰õΩ
q=~°}=˜ fi_Õq∞ Ç≤ÏO^Œ∞"åk?

~å~Ú~°Ñʨ ÅÃÑ· g∞~°∞ áÈ~Ú#ѨÙ_»∞
QÍ_»∞Ê>ˇO_»ÅÖ’ u~°∞QÍ_»∞ #ѨÙ_»∞
=_ç=_çQÆ =ÚO_»¡ ÉÏ@Ö’ #_çz#ѨÙ_»∞
Hõ=_»=ÚÅ =Öˇ g∞ HÍà◊√§ QÍz<å=Ú

„ѨuÉèQí eÆ <æ Àà◊√¡ Ѩ\ÏìÅ∞ QÆÅ"åà◊√§
"≥∞i@∞ =∂~°∞¯ÅO@∞ JiK≥\’à◊√§
‰õΩÅ=Ú Hõeq∞ |Å=Ú HõÅ"åO_»¡ H˘_»∞‰õΩÅ∞
„â◊=∞#∞ q∞OK«∞ „ѨuÉèí K«i`« QÆÅ^≥?

Hõ\ H˜ õ <ÕÅÃÑ· #iHÍà◊√§ HõO^Œ‰Ωõ O_»
"≥∂^Œ"Ú≥ ã¨QÆ ~˘=ڇŠg∞^Œ "≥∂Ü«Ú#\˜ì
`«e^¡ OŒ „_»∞Å"≥∞ÿ "Õ∞Å∞ ^ŒÅz<å=Ú
JiyáÈ=ÙK«∞ g∞ "≥O@ uiy<å=Ú

<Õ#∞ *ˇO_»"∂≥ ã≤ <Õ#∞ áêiìx ÃÑOz
rq`åO`«=∞O`« ¿ã=*ËÜ∞«
<åÜ«∞Hõ`fi« "≥∞ѨÙ_»∞ <å‰õΩ ^ŒH¯õ HõáÈÜ≥∞
qѨ"¡ åâ◊ `À\˜ "≥\ #ì˜ ~Úu

=∂‰õΩ ~°∂Ѩq∞zÛ =∂ HõOѨ٠^˘ÅyOz
r=Hõà#◊ ∞ |_»Ü∞« *Ëã≤ `«∞^Œ‰Ωõ
=∞=Ú‡^≥zÛ g∞ Ѩ^=Œ Ú‡ÅO^Œ∞Oz#
K«~‡° HÍ~°∞ÖˇO`« KÒHõÜ∞« ~Úºi

LѨi`«Å ѨÙ<åk #Ѩ~° =∞#∞=ÙÖˇÅ¡
P`«‡Q“~°"åx Hõ#fi~ÚO„`«∞
Ü«∂O„uHõ Ñ≤_"ç å^Œ `åO„uHõ "å^•Å∞
J„QƉΩõ ÅѨ٠l`«∞ÅÎ Ü≥∞ºQÆ^~Œ !°

`«Å a~°∞ã¨∞# <å „áê} ^•`«Å#∞ H˜xã≤
'H˘>ˇ^ì #Œ ∞ K≥ÑC¨ `À_» <å H˘_»H—õ Ü«∞x#
Z^Œ∞~°∞ uiy ÃÑHÔ· yi `«<fl≥ ^Œ=Ú "Õ∞=Ú
QÍ~°qOK«∞=Ú =∞=Ú‡! *Ï„QÆ`Ϋ ã¨∞=Ú‡!
ÃÑ^Œq "≥∞^ŒÑH¨ õ g∞ K≥O`« <˘kyÜ«ÚO_»∞
J@ì_∞» QÆ∞ r=ÙÅ#∞ H∆ÀÉèí ÃÑ\˜#ì ѨÙ_»∞
u~°∞QÆ|_»∞#x ~ÚѨÙ_≥#· `≥eã≤H˘#∞_ç!
ã¨=∞`« áê\˜Oz =∂#=`«fi=Ú# =∞#∞_ç!

44

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

W

'=∞Ozhà◊§ K≥~∞° =Ù kOK«HOõ —_»O>Ë<≥
Ѩ֡ˇ ѨÖ#¡ˇ Ü≥∞º =Å¡HÍ_»∞
HÍ~°=Ú 'K≥_∞» — Ѷ∞¨ @# Hõã≤ ÃÑOK«Ö‰Ë Ωõ O>ˇ
K≥eq∞ KåÅ∞ ÉÏ|∞ ÃãÅ=Ù g∞‰õΩ W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

45

WѨC_»∞ =∂kQÆ Ñ¨Ö¡ˇ
HõuÎHõàϺ}ü

WѨC_»∞ =∂kQÆ Ñ¨Ö.¡ˇ ..
Ѩye# `«ÃÑÊ@ ѨÅHõÖÏ=ÙOk!
`≥y# K≥ÑC¨ ÖÏ =ÙOk
u~°<åà◊§Ö’ `«ÑÊ≤ áÈ~Ú# Ñ≤ÖÏ¡_Öç Ï=ÙOk!
`«∞=∞‡cà◊§Ö’¡ ‰õΩHõ¯ÖÏ¡Q∞Æ `«∞#fl
^Œ>Oìˇ ÖÏ =ÙOk!!
WѨC_»∞ =∂kQÆ Ñ¨Ö.¡ˇ ..
=ÙO_çy `«ye# ã¨∂_ç|„Ô~ÖÏQÆ∞Ok
‰õΩ_ç`˘Î\ Öì˜ ’ Ѩ_¤» ZÅHõÖÏQÆ∞Ok
áê=Ú q∞OQÆ∞`«∞#fl HõÑʨ ÖÏQÆ∞Ok
`À_ÕÅ∞ ÉÏi#Ѩ_¤» "Õ∞HõÖÏQÆ∞Ok

46

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

WѨC_»∞ =∂kQÆÑ¨Öˇ¡...
ZO_ç# =∂k‰õΩ¯O@ÖÏ=ÙOk!
=∂ ~åQÆ=∞‡ <åÜ«∞#=∞‡ Jq\˜HÍÅ∞`À
Hõ„~°É’>Ëã∞¨ H˘x #_»∞ã¨∞#Î fl@∞ìOk
J^Œ~Ì å„u ZO_®HÍÅO
Ñ≤Å"¡ å_»∞ U_»∞ã¨∞#Î fl@∞Ok!
JkèHÍ~°∞Å∞ Ѩ\ Oì˜ K«∞HÀx
ã¨∞<åq∞ ÉÏkè`∞« Å ta~°OÖÏ =ÙOk
WѨC_»∞ =∂kQÆ Ñ¨Ö.¡ˇ ..
ZO`« H˘\˜<ì å K«∞Hõ¯hà◊√§~åx É’iOQÆ∞ÖÏ=ÙOk!
Dã¨Háõ È~Ú# |„Ô~ÖÏQÆ∞Ok
Ѩye# =∞OQÆÅOÖÏ =ÙOk
H˜~ã° <¨ å~Ú֡ᷠÈ~Ú# |∞_çÖ¤ Ï=ÙOk
Pˆ~ã≤# `«∞#Hõefl HÍÔH`«HÎ áõ È~Ú#@∞ìOk
WѨC_»∞ =∂kQÆ Ñ¨Ö.¡ˇ ..
ZO`« `«qfi<å [ÅѨ_x» ÉÏqÖÏQÆ∞Ok!
K≥Ü∞« ºx <Õ~åxH˜
Ü«∂=r˚= HÍ~åQÍ~° tHõÑ∆ _¨ #ç @∞ìOk!
ZkQ˘zÛ# ѨO@‰õΩ hà◊§O^ŒHõ
xÅ∞=Ù<å ZO_ç# =iKÕ#∞ÖÏ =ÙOk
hà◊√§ `≥KÛÕ HÍq_ç|^ŒÌ #_çOH˜iy#@∞ìOk
WѨC_»∞ =∂kQÆÑ¨Öˇ¡...
‰õΩki# Ñ≤Åá Ño§<≥=_À
K≥_Q» ˘\˜#ì @∞ìOk!! W
(=sæHõ~°} K≥Å¡^Œx HÀ~°∞ì =∂kQÆÅ <À\˜ HÍ_» ‰õÄ_»∞ÖÏy# ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ)
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

47

=∂kQÆ =∂~åA
`À@Ѩe¡ Éè∂í =∞Ü«∞º

W<åfl"Õ =∞b¡... W<åfl"å..!
=∂kQÀÅ¡O`å Z#∞Hõ@ =∂~åAÖË#@
*ÏO|=O`«∞ÅO>Ë *Ïu x~å‡`«Ö#Ë @
=∞#∞K«i„`«#O`å ‰õΩà◊§ÉÁ_»∞ã¨∂Î
=∞~°∞QÆ∞#Ѩ_¤» =∞# =∂kQÆ K«i„`«#∞

48

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

|Ǩï K«kq<ÀÅ¡O`å |Ü«∞@"≥_`» O« „_»O@
ã¨^∞Œ =Ù‰õΩ#fl =∞# ã¨O\’_»∞ *ˇ|∞`«O_»∞
WÜ«∂ºÅ D W+¨Ü∂« xfl ^ŒO_À~å ZÜ«∂ºÖˇ
Ѩ^∂Œ à◊§‰õΩ ™ê\˜OѨ٠*ˇÜ∂« ºÖˇ
_»ÑC¨ [A˚=_ç áÈ~ÚO^Õ"∂≥ `«_∞» Hõ ÖˇH¯õ "≥∂QÆ∞`«k
*ˇ~° <≥Q_Æ ç ~å*ˇ~Úº Hõ#Hõ# HÍáêÖË
[<£[<£=∞x "≥∂QÍÖˇ
W<Àflà◊§O^ŒiH˜ #~åÅ∞ l=Ùfi=∞<åÖˇ
=∂~åAÅ ÖˇHͯÜ≥∞ =∞Oz QÆ∞O_®Öˇ
áê`« ã¨O^Œ∞QÆ∞Å∞#fl ѨOK≥ nã¨∞‰õΩ~å... ã≤OQÆ∞e~°"ÀÜ«∂Öˇ
|∞[ H˜s\ÏÖˉ¡ Ωõ <åfl |∞ëÈ>Ëã∞¨ HÀ"åÖˇ
~åAÖˇ‰¡ Ωõ ¯O_®Öˇ
ã≤Å∞H˘¯Ü«∞º‰õΩ `«yÖËã#≤ ~°∞=∂Å∞ nã¨∞‰õΩ~å
`«ÅáêQÆ A\ÏìÖˇ `å`«Å W[˚`ü xÅ"≥\ÏìÖˇ
=∂kQÀÅ¡O>Ë =∂~åAÖË#x T~°∂~° ^≥ÖÏfiÖˇ
Éè∂í q∞HõO>Ë =ÚO^Œ∞=Ù\˜<ì ÀÅ¡=∞x =∂ |∞=fi=fi *ˇ¿ÑÊk
Pk*ÏO|=Ù_Õ JO^ŒiHõO>Ë ÃÑ^ÀÌ_<» kÕ
Z„i ÉÏQÆ∞Ö’Å¡O JѨC_»∞ UO W#HõáÈuq∞
XH˘¯Hõ¯\˜ WѨC_Õ ^≥Åfi=>ˇì
WQÆ =∂Ü«∞Ö’Å¡ =∂@q#∞_»∞ ÖË^∞Œ
"≥∂ã¨QÍà◊§ =∂@ʼnõΩ "≥∂ã¨áÈÜÕ∞k ÖË^∞Œ
=∞# áÈ~°QÍO_»∞¡ *ˇÑÊ≤ O^Õ W<åÖˇ
WQÆ∞~°O `À\˜ "≥∞Å∞QÍÖˇ Z#¯\˜ÖHˇ ¯õ =∞m§
D ^Õâßxfl =∞#"Õ∞ UÅ∞HÀ"åÖˇ W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

49

‰õΩÅ=∞#Hõ =∞`«=∞#Hõ ‰õÄ_»Q_Æ `» k« „Ѩ[Å
ѨO_»QÆ Ñ¨ÉσŠã¨O^Œ_Õ KÕãkΨ
ÃÑ^ÀÌÅ WO_»Å¡ ¡ ÃÑO_ôÅ¡ ∞ [iy`Õ
=∂q∞_®‰õΩÅ ^À~°O‚ `å_»∞ Hõ\ÁìãOΨ k
Z=~°∞ ã¨zÛ# "≥#Hõ =ÚO^Œ∞ K«∂_»‰Ωõ O_®
=ÚO^Œ∞ =~°∞ã¨Ö’ LO_ç JO^ŒiH˜ `≥Å∞ѨÙ`«k

=∂ _»ÑC¨
UѨÓi ™È=∞#fl

Wk JO@~åx WO_»Å¡ ¡ =∞O_Õ\ ˜ xѨC
X_»¡ Hõ=∞‡~ÀÅ¡ ‰õΩ^Œ∞~°∞#∞ J_çyOk
^Œ∞_≥¤ `ÀÅ∞#∞ Tx xO^Œ HõÑC¨ ‰õΩOk
=∂kQÍ "å_»Ö’¡ ѨÙ~°∞_»∞ É’ã¨∞‰õΩOk
=∂#"å*Ïux "Õ∞Å∞H˘Å∞ѨÙ`«∞Ok

U „>ËxOQÆ∞ LO_»^∞Œ Z=_»∞ <Õ~Ê° _»∞QÍx
ѨÙ@∞ìH`õ À _»ÑC¨ H˘@ì #∞~°∞Û^Œ∞~°O@
P=Ù ã¨ÃãÎ `ÀÅ∞Ѩ„~Ô fã¨∞H˘zÛ
‰õΩO_» JOK«∞‰õΩ =¸ã≤ HõOQÆ∞ =∞xÑ≤OKÕ~∞°
ã¨KÛ≥ =Úã¨Ö’_≥#· ÖËã≤ _»ÑC¨ H˘_ç`Õ
=Ü«∞™⁄zÛ<Àà◊§‰õΩ "˘Å∞¡ xO_»∞‰õÄ<≥

~ˆ Å áê@Å `À\˜ *Ï# áê@Å `À\˜
[`«H\õ ì˜ [#=Ú`À QÆO`«∞ÖË~Úã¨kÎ
ã¨fi~åxfl ѨeH˜OKÕ <å^•xfl ѨÙ\˜ãì ∂¨ Î
`«~Q° xÆ QÆx<≥· T~°∞`«∞#flO@k
*Ï#Ѩ^∞Œ ňH"≥∂ TÑ≤i `å#Ok
[#O QÆ∞O_≥Å ã¨ÑC¨ _≥· LO@#Ok

Hõ=∞‡~ÀÅ¡ ã¨∞`≥<Î å^Œ"∞Õ `å#Ok
‰õΩ=∞‡~ÀÅ¡ ‰õΩO_»ÖÏQÆ "≥∂QÆ∞`«#Ok
™êHõÖ’Å¡ |O_»ãѨ C¨ _»∞ <Õ#Ok
Q˘Å¡‰Ωõ ~°∞=∞ _ÀÅ∞ ^≥|ƒ <≥`· #« Ok
ã¨|ƒO_» *Ï`«∞ʼnõΩ Ãã~· #° ∞ <Õ#Ok
^ÀÑ≤_∞» #flO`« =~°‰Ωõ PyáÈ#O@∞Ok

^Œ#^Œ<å "≥∂Qˆ \˜ _»ÑC¨

50

ZÅ¡=∞‡ É’<åÅ ÖÁe¡ <å^Õ#Ok
Zyi QÆO`Õ~ÚOKÕ ^Œ~∞° =Ù <Õ<#Õ Ok
"Õ∞HõáÈ`«∞Å `À\˜ [eÌ HÔ Å∞¡`∞« O>ˇ
Ü«∂Ѩ =∞O_»Å `À\˜ P@ <å^Õ#Ok
ɡO· _À¡Å¡ [q∞_çHˆ ѨÅ∞‰õΩ <å^Õ#Ok
ÖË=ÖË<À<≥<· å HÍÖÏ_çÑã≤ kΨ

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

51

J~°∞O^è`Œ ∞« Å∞

#=Ü«ÚQÆ"∞≥ <ÿ å H˘x`≥ã∞¨ OÎ ^•?
q^•º™êQÆ~ü

^Œ∞#fl Ü«∂^Œyi

<å ~ÚO\’¡ <Õ<Õ ÉÏxã¨<·≥
"≥ÚYO xO_® ѨKÛ« ÉÁ@∞¡ á⁄_çz
ѨO_»‰¡ Ωõ ^•Ãã# ~åã≤
<≥uHÎ ˜ ã¨=Ú~°#fl ~åÜ«∞Hõ
ÃÑ~Úg∞^Œ ã¨=Ù_»#fl ѨÓÜ«∞‰õΩO_»
FHõ~Ñ° Ù¨ >Ëì Xà◊√§Å∞ KÕãi≤
ÉÁO`«=∞O^ŒO =Ú^Œ∞~°∞ ~°OQÆ∞ p~°, ~Ô H· õ Hõ\ ì˜
HÍà◊§‰õΩ Q˘@ì=∞O\˜ Hõ_Ü
ç ∂« Å∞ K«∞\˜ì
"≥∂KÕ`∞« Å ^•Hõ QÆ~∞° HÔ #· =∞\˜Qì ÍAÅ∞ `˘_çy
=Ú‰õΩ¯‰õΩ Ü«∂áê‰õΩ HÍ_» K≥=ÙʼnõΩ ™⁄Ñ¨Ê ÉˇO_»∞¡ ÃÑ\˜ì
QÆ∂x #_»Hõ <ÕiÊ
JO^Œ"∞≥ #ÿ =∂ `«Å∞¡efl ‰õΩ~°∂ѨÙÅ∞QÆ ÃÑOK«∞‰õΩOk
g∞ HõO_»Å¡ ¡ Ѩ_˘^Œ<Ì Õ Hõ^• ^˘~å!
g∞ HõO_»∞¡ Ѩã~¨ åÅ∞ Ѩ_@
¤» ∞ì Tig∞^Œ Ѩ_`ç Õ
á⁄Q͉õΩ #q∞eOzOk
"åã¨#Hõ<åfl ã‘^iŒ OK«∞‰õΩx p...áÈ JO\Ï=<Õ Hõ^•
=∂ J=∞‡efl =∞ã≤Q∞Æ _»Ö¤ ’ =∞Å∞ÛH˘zÛ# HÍÅg∞‡^Œ
ZQÆ∞~°∞`«∞#fl *ˇO_®x WѨC_»∞ QÆ∞~°∞ÑÎ \¨ Ïì"å ^˘~å!
^ŒO_À~å ^Œ~∞° =ÙÖ’ g∞ QÆ∞O_≥Å^Œ∞~°∞`«∞O>ˇ
"≥Å∞QÆ∞`«∞#fl J~°∞O^è`Œ ∞« Öˇ=~À
WѨC_≥<· å QÆ∞~°∞ÑÎ \¨ Ïì"å ^˘~å! W

52

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

|`«∞‰õΩ QÆ_∞» Ѩ٠HÀ=_»"∞Õ `≥eqH˜ H˘Å=∂#OQÍ
QÆ∞O_≥ ~°ye Hˆ HõÖÜ
Ë ∞« _»O <åQÆiHõ`« Hõ==∂#OQÍ
*ÏuѨ~O° HÍx „ѨuÉèí Ѩ_Q» Æ g∞k =∞}˜nѨOQÍ
<å‰õΩ <Õ<Õ Ñ¨~å~ÚQÍ
J#∞Hõ}
∆ O „ѨQuÆ ã¨q∞^èQŒ Í
„áê}~°H}
∆õ Ë Ñ¨~=° ∂=kèQÍ ~ÀAÅ∞ QÆ_¿ç Ñ
JÉèÏQƺr=ÙÅ rq`åÅÖ’ HÍ¿ãÃÑ<· å
=∂#=`«fiѨ٠"≥∂ǨÏ# nѨO q∞#∞‰õΩ¯=∞#∞ â◊√Éè`í ~« ∞° }O
H˘x`≥ã∞¨ OÎ ^• #=Ü«ÚQÆ"∞≥ <ÿ å =∂#=Ü«ÚQÆ"∞≥ ?ÿ
W

<å =$uÎÖ’<Õ...
[#*ÏfiÅ

K≥ÑC¨ LOQÆ~O° `≥yáÈ~ÚO^Œx
XˆH XHõ ã¨#flx z#flx "Õ∞‰õΩ`À
h áê^•xH˜ ~°H}
∆õ Q˘_»∞QÆ∞<≥u· x
ÃÑ÷ Ñx· Oz áê=ÖÏ aà◊§ áêˆ~ã≤
J^Õ áê`« K≥ÑC¨ `À...<å
P`«‡Q“~°"åxfl ^≥|ƒH˘_çuq
<å =$uÎÖ’<Õ...
##∞fl aHõQ∆ Í_çx KÕãq≤ uq W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

53

^Œ∞#fl ‰õÄ~°
~°q á⁄#∞QÀ\˜

Pk"å~°O
=∂kQÆ Ñ¨Ö¡ˇ Z~°∞ÃÑH˜¯Ok ^Œ∞#fl‰õΩ„~° <≥`∞« \Î `˜ À!
^Œo`«"å_»Ö’ HÍÅ∞ ÃÑ\˜#ì P™êq∞ÖÏ
ã¨∂~°∞º_»∞ `«∂~°∞Ѩ٠QÆ∞_çÃã ã¨O^Œ∞Ö’¡
QÆ∞|∞Å∞ QÆ∞|∞Å∞QÍ "≥ÚHõO Kå>Ë™ê_»∞!
=∂kQÆ Ñ≤KÛ« Ü«∞º ‰õΩ„~° g~°ÉÏǨï_çÖÏ HõÅ∞¡ =ÚO`«#∞ ÃÑHÔ· uÎ
ÃãO^Œ∞~°∞}˜‚ q∞OˆQ ~åǨï=ÙÖÏ QÆ∞O_≥HÍÜ«∞ =Úxy# ^•Hõ `åy
z#HõuxÎ <Õ<Õ ÃÑ^ŒHuõ xÎ <Õ<#Õ O@∂
^Œ∞#fl‰õΩ„~° =¸_»∞ÃÑ· zO^Œ∞ÖË™ê_»∞ Q˘_»e¤ `À!

54

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

UHõÅ=Ùº_ç ^≥|ƒH˜ JkiѨ_¤» J~°∞#˚ ∞_çÖÏ
^Œ∞#fl‰õΩ„~° Hõà√◊ § `ÕÖÏ_Õ¿ãOk!
QÆ∞_ç¤ nѨO "≥Å∞QÆ∞Ö’
=∞\˜ì =¸‰õΩ_ç xO_® "≥KÛ« \˜ #Å¡!
PHõe`À Hˆ HõÖãË ∞¨ #Î fl =∂kQÆ Ñ≤Ö’¡_∞» ‰õĉõΩ#fl_»∞ =∞@ìãO¨ QÆ
Ѩx~å~Ú QÆ∞O_≥ÅÃÑ· "≥Ú_»∞¤ Hõu,ΠѨx HõuÎ
^ŒãŨ "åsQÍ Ñ¨^∞Œ #∞ ÃÑ@∞ì‰Ωõ <≥fl·
^Œ∞#fl `ÀÅ∞ "Õ~Ô O· k Hõ}
∆ ÏÖ’¡!
Fˆ~! Ñ≤zÛQÍ
H˘=ÙfiѨ\ #ì˜ ^Œ∞#fl ‰õΩ„~å!
<åÜ«∞eÌ H˘|ƒi Ö∫AÖÏQÆ∞Ok
QÆ∞O_≥HÍÜ«∞ ѨH¯õ <≥@=ì ∞x
ÃÑ^ŒÌ =∂kQÆ Hˆ Hõ!
J^≥\Ïì
^Œ∞#flx Ѩ_ãÕ <≤ À_ç^Õ QÆ∞O_≥HÍÜ«∂
ã¨∂`åÎ ã¨∂`åÎ XHõ rq r=O fÜ«∂ÅO>Ë QÆ∞O_≥HÍÜ«ÚO_®ÅÃÇÏ!
JO^Œ∞Hˆ ¿Ñ}O fã≤<À_ç^Õ QÆ∞O_≥HÍÜ«∞x
Q˘}˜ˆQ_»∞ Ñ≤KÀÛ_»∞
J™ê! Ããá⁄ÊKåÛ"£ ÖË~å
WѨC_≥=„~å P xÜ«∞=∞O Ѩ\ ™˜ êÎO_®k
=∂kQÆ Ñ¨Ù@ìHõ ѨÙ\˜#ì Ѩu"À_çH˜
^Œ∞#fl ‰õΩ„~° Hõ<åfl W™êÅ ~°∞^ŒÜ∞« O LO@k!
"å_»Ö’ U =∂kQÆ Ñ≤Ö’¡xfl H˘@ì=∞#fl "≥#· OQÍ `≥Q∞Æ kÌ ^Œ∞#fl `«Å
^Œ∞#flx Ѩ_Ü
Õ ∞« _»O =∂kQÀ_çH˜ =¸Å∞QÆ∞`À ÃÑ\˜#ì q^Œº!!

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

55

Jk ã¨~ˆ QÍx
QÆ∞O_≥HÍ~ÚÜ«∞ºHõáÈ`Õ `«ÅHÍÜ«∞ =∂Oã¨O, Qˆ ~°HÍà◊√§,
=∞@ìã"¨ ∞≥ #ÿ =Ú_»∞ã¨∞Å∞, DiQÍ, É’~å, =∞Oz HõO_» =ÚHõ¯Å∞
ZuÎÃÑ@∞ì <Õ#ÖÏ <åÅ∞QÆ∞ ~À_»∞¡ T_˘û`åÎ
WO`«Ö’
'Wk HÀ`«‰Ωõ ã¨=∞Ü«∞O Ѩx"åi `«~∞° }O
„áê~°÷# KÕÜ«Ú^Œ=∂...—
ÉÏÑ≤ãì ∞¨ ì K«iÛÖ’ ™êOQ∑ QÍeÖ’ yOy~åÅ∞
xq∞ëêÖ’¡
=∞ǨëÈ_» [#Ѩ^•ÖÏ¡
‰õΩ=fiHÀ =Ú_»∞ã¨∞ DiQÍ Ñ¨H¯õ >ˇ=ÚHõÅ∞
HÍ=∞^è#Õ ∞=Ùx HÀã≤ ‰õΩ=fiÖËã#≤ @∞ì
Pk *ÏO|=O`«∞_çÖÏ
Ñ≤KÀÛ_»∞ ~Ô O_»∞ KÕ`∞« Å `«∂HõO`À
‰õΩ=fiÅhfl ‰õΩ^Œ∞~°∞‰õΩ<≥fl· =∞@ìãO¨ QÍ!
`Àà◊§ ™ê~Ú|∞ ^Œ∞#fl `ÀÅ∞ ÉË~=° ∂_»∞`«∞<åfl_»∞ ã¨~ã° O¨ QÍ
ã¨iQÍæ P ã¨=∞Ü«∞OÖ’ Hõ}
∆ ÏÖ’¡ ‰õΩ=fiÅhfl `«#∞fl‰õΩáÈÜ«∂~Ú
Ti #∞Oz =zÛ# QÔ ^ŒÅÌ ∞!!
^Œ∂~°OQÍ JOÉË_¯» ~ü Hõ=¸ºx\˜ ǨÖ’¡
''ÅK«∞ÛÖ’ ÅK«Û#fl...
.... JO^Œ~∞° âßMÏǨ~°∞ÖË =∞i ~˘Ü«∞ºÅ =ÚÅ∞¡ U_»É’ÜÕ∞...——
áê@ q#|_Õ ã¨iH˜
ÃÑ^ŒÌ =∂kQÆ P =∂@ QÍflѨH"õ Ú≥ zÛ
Ñ≤KÀÛ_ç "≥ÚHõO =∂iáÈ~ÚOk ^˘|ƒÖÏ!! W

56

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

=∂‰õΩ QÆ~fi° OQÍ<Õ LOk
H˘ÅHõÅ∂i ã¨fi~°∂Ѩ~å}˜

g∞~°∞ zHͯÅ∞ ÖËx =¸`«∞Å`À Ѩiã¨~åÅ#∞ ÖÏÖÏ[Å ã¨=Ú„^•Å∞ xOÑ≤
Éè∂í ^Õqx HÍÅ∞ëêºÅ #>Ë\ì ’¡H˜ <≥>ãìË ∞¨ #Î flѨC_»∞
=∂ `å`«=Ú`åÎ`Å« ∞ "≥∞_»Ö’¡ „"ÕÖÏ_Õ =ÚO`«Å#∞
áê~°∞â◊√^Œºú O WxflOQ∑û‰õΩ - ÉÏ¡H± QÀÖò¤ "≥∞_»ÖòûQÍ ^èiŒ Oz
HÍÅO Hˆ i¡ <≥\ò g∞^Œ <åQÆiHõ`#« ∞ QÍ#O KÕãO≤ k `«Å∞Û‰õΩO>Ë
=∂‰õΩ QÆ~fi° OQÍ<Õ LOk
_®ifi<£ Ѩi}Ï=∞ „Hõ=∞OÖ’ "≥<fl≥ =ÚHõ ™ê^è•~°}H© ~õ }
° TÑ≤iQÍ
Ñ≤OKèåÅá⁄kÜ≥∞ÿ #_»∞=Ú "≥#∞Hõ r~å_Õ pѨÙ~°∞ Hõ@ì
„|Ǩχ ã¨$+≤Hì ˜ „Ѩu ã¨$+≤Qì Í =~å‚„â◊=∞ J„|Hõ^„Œ ÉÏH˜
=∂#==∞Ü«¸~åÅ∞QÍ u~°∞QÍ_ç J_»∞QÆ∞Å QÆ∞~°∞ÅÎ #∞
Ѩiâ◊√„Éè`í å Ѩ^•‡Å =∞_»∞QÆ∞Å∞QÍ Jaè=∞O„uOK«_O» TÇ≤Ïã¨∞OÎ >Ë
=∂‰õΩ QÆ~fi° OQÍ<Õ LOk

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

57

''`˘q∞‡k ÖˇH¯õ Å∞—— J#~åx K≥=ÙÅ∞,
"Õ^•xfl q#~å^Œ#fl JkèH~õ }
° O ~ˆ Y
Ju„Hõ=∞}‰õΩ áêÅÊ_»¤ <Õ~åxH˜ „|Ǩχ*Ï˝#∞Å∞ ÃÑ\˜#ì aèHQ∆õ Í
ã‘ãO¨ tÅÅ∞ Hõiy HÍHõÅ∞ z"Õ∞‡ ÖÏ"å „Ñ¨"åǨÅ n=ÙÖ∫`«∞<åfl
^ÕâO◊ Ü«∂=`«∂Î XHõ Hˆ O„^Œqâ◊fiq^•ºÅÜ«∞"≥∞ÿ
=∂ "≥∞^Œà§◊ Ѩà§ı Ö’¡H˜ JHõ~∆ åxfl x¿+kèOz<å
Ö’HõO qâ◊fiq^•ºÅÜ«∞OÖ’ ã¨fiÜ«∞OHõ$+≤ Ѩ\ÏìʼnõΩ ™êfiÜ«∞OÉè∞í =ÙÖˇ·
*Ï˝#㨙êºÅ ÃÑ~· ∞° ѨKÛ« ŠѨO@á⁄ÖÏÅ "å~°ã`¨ åfixH˜
q`«<Î åÅ xÅfiÖˇ#· O^Œ∞‰õΩ - =∂‰õΩ QÆ~fi° OQÍ<Õ LOk
ã¨^ÀºQÆ~ƒ° ù [#<åÅ`À - â◊`㫠Ǩ Ϩ „ã¨<å=∂=o`À
â◊OYK«„HõQ^Æ • ǨÏã¨∞ÖÎ ·ˇ Pq~°ƒqù OKÕ J=`å~°ÑÙ¨ ~°∞+¨µÅ∞
P~å^躌 ^≥"· åÖˇ#· =∞`«ãO¨ 㨯 $uÖ’
J=Ü«∞"åxH˘Hõ PÜ«Ú^èOŒ ѨÓz# J™ê^è•~°} =ã¨O`«~∂° ѨÙ_≥·
Z=~À Ü≥∞QÆ`åoH˜ QÆ∞iK«∂ã≤# Ü≥∞^Œ∞„~˘=Ú‡=ÚO`«
JѨ~° N=`«ûÖÏOKè#« OQÍ "≥∞iã≤
Z^Õ"Ì å KÕ¿ã "åà◊§‰õΩ qâ◊fi~°∂ѨãO¨ ^Œ~≈° #O KÕ~ÚOz#O^Œ∞‰õΩ
=∂‰õΩ QÆ~fi° OQÍ<Õ LOk
g∞~°∞ÃÑ\˜#ì J}z"Õ`« "å`«Å‰õΩ x"å~°}QÍ
g∞~°∞ Hõ>ìË „Ѩ*Ï™êfi=∞ºÑ¨Ù Ѩ#∞flÅ y<≥flÖ’¡Oz
i[ˆ~fi+¨<£ #=h`«O ѨÓ`«Å‰õΩ - ‰õΩÅ ^è$Œ gHõ~}
° PÅÊùÉ\ˇ ò _≥~Ô· Hõsì Ö’¡
F㑠ѨÙÅ∞Å∞ Zã‘û ÖËà§◊ =~°∞ã¨Ö’ #"≥∂^Œ∞ ^Œ~M° Ïã¨∞ÖÎ ·ˇ
=∂=Ú`åÎ`Å« ∞ =¸Åɡ\ #ì˜ =ÚO`«Å∞ [\ÏE@QÆOQÍ Hõ=∞O_»ÖÏÅ∞QÍ
`å\ωõΩ pѨÙà◊√§ ^Œ~åƒùã<¨ åÅ∞QÍ `«qfi `«ÅHÔ `«∞‰Î Ωõ <Õ P^Œ~≈° "å^•xH˜
áê^Œ ã¨∂zHõÅ∞QÍ =∂`À =O`«∞‰õΩ =ã¨∞#Î flO^Œ∞‰õΩ
=∂‰õΩ =∞iO`« QÆ~fi° OQÍ LOk W

58

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

Hõ_∞» Ѩ٠=∞O@
ã¨∞~ˆ +π kQÆ∞=∞iÎ

Ü«Ú^ŒÌ=∂?
Z=Ô~=iH˜, h‰õÄ...<å‰õÄ<å
™ê^躌 "Õ∞<å?
SHõº`å!
Z=iH©...=∞x^ŒÌiH©<å
Jã¨Å∞O^•...
ã¨~ˆ , ‰õΩ~°∞Hˆ „∆ `«O xe¿Ñ^•Ì=∂...
ã¨=∞~°ÉèËi P¿Ñ^•Ì=∂...
#∞=Ù ã¨∞+¨µQì Í u#∞
<Õ#∞ h "≥∂KÕ~Ú <å‰õΩ`å#∞
q∞ye# UÉè·ˇ U_»∞ =∞Ok
=∞#efl K«∂ã≤... Hõ_∞» Ѩ٠xO¿Ñã¨∞‰õΩO\Ï~°∞
ZO`« ÉÏ=ÙO^À Hõ^•...
WHõ =∞#O ZѨÊ\˜H© q_çáÈ=Ú
`≥e"å?
h`À ã¨i`«∂QÆ QÆÅ<å
<Õ#∞ ™ê=∂lHõ <åºÜ«∞O HÀã¨O áÈ~å@O KÕ¿ã.Î ..
#∞=Ù Hõ_∞» ѨÙÖ’ ã¨Å¡ Hõ^ÅŒ ‰õΩO_®<Õ Hˆ ã¨∞ H˘>Ë~ì ÚOKå=Ù
ZO^Œ∞HõO>Ë h‰õΩ J<åºÜ«∞O [iyO^ŒO@ Hõ^•
UO Ѩ~"° å ÖË^∞Œ
=∞# SHõº=∞`åºxfl Z=~°∂ áê_»∞KÕÜ∞« ÖË~∞°
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

59

=sæH~õ }
° Ѷ֨ ÏÅ∞ KÕuHõOk#ѨÙ_»∞
Jxfl ^Œo`« Wà◊§à◊§Ö’ Pâ◊ŠѨÓÅ∞ ѨÓKå~Ú
P ѨÓÅhfl ã¨∞„Ñ‘OHÀ~°∞ì ѨÙ@∞‰õΩ¯# `≥O¿Ñ¿ãÎ
#∞=Ùfi ã¨~^° •QÍ #qfi ã¨O|~åÅ∞ KÕã∞¨ HÀÖË^•
S<å Ѩ~ˆ ^¡ ∞Œ
=∞# SHõ=∞`åºxfl Z=~°∂ áê_»∞KÕÜ∞« ÖË~∞°
JOÉË^¯Œ ~ü ™ê=∂lHõ <åºÜ«∞O QÆ∞iOz
"≥Ú^Œ@ K≥ÑÊ≤ Ok #∞"Õfi
JѨÙ_»∞ ÉÏQÍ<Õ J~°=÷ ∞~ÚOk...
ZO^Œ∞HÀ... P =∂@ WѨÙ_»∞ =∞m§ K≥|∞`«∞O>Ë
J~°O÷ =∂iáÈ~Ú#@∞ìOk
UO Ѩ~ˆ ^¡ ∞Œ
=∞# SHõº=∞`åºxfl Z=~°∂ ÉèOí QÆO KÕÜ∞« ÖË~∞°
#∞=Ùfi ã¨∞+¨µQì Í Éè’OKÕ~Ú
<Õ#∞ h "≥∂KÕux <å‰õΩ`å#∞
q∞ye# UÉè·ˇ U_»∞ =∞Ok, =∞#efl K«∂ã≤
Hõ_∞» Ѩ٠xO¿Ñã¨∞‰õΩO\Ï~°∞
WHõ Ѩ^Œ "≥àÏÌO Ѩ^Œ
Z=_À „ѨuÉèOí @∂
"≥Ú~°∞QÆ∞`«∞<åfl_»∞
=∞m§ =∞# ™ê=∂lHõ <åºÜ«∞O
PÜ«Ú^è•xfl KÕÑ@
¨ ∞ì
=∞#Ö’ =∞#∞=Ùx `«iq∞
SHõºOQÍ<Õ áÈ^•O Ѩ^Œ
#∞=Ùfi ã¨∞+¨µQì Í Éè’OKÕ~Ú...
<Õ#∞ h "≥∂KÕux <å‰õΩ`å#∞
q∞ye# UÉè·ˇ U_»∞ =∞Ok, =∞#efl K«∂ã≤
Hõ_∞» Ѩ٠xO¿Ñã¨∞‰õΩO\Ï~°∞ W

60

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

~å! K«iÛOK«∞‰õΩO^•O
<å~åÜ«∞}ü =∞_»‡#¯Öò

q∞„`«=∂
^Œo`«∞Å SHõº`« =iúÖÏ¡Å#fl Q˘O`«∞`À
g∞ SHõº`« =iúÖÏ¡ÅO@∞<åfl"å!
J„QƉΩõ Å ÉèÏ=*ÏÅO #tOKåÅ#fl h=Ù,
J^Õ ÉèÏ"å*ÏÖÏxfl „Ѩ^iŒ ≈ã¨∞<Î åfl"å!
|∂~°∞"˚ åÅ#∞ q=∞i≈Oz# h=Ù
''ÃÑ\˜—ì — |∂~°∞"˚ åQÍ =∂~å"å!
=^Œ∞Ì q∞„`«=∂! â◊„`«∞=Ù #=Ùfi`«∞<åfl_»∞.
~å... K«iÛOK«∞‰õΩO^•O!
ã¨g∞H˜O∆ K«∞‰õΩO^•O!
xK≥Û#"≥∞@¡ ‰õΩÅ=º=ã¨Ö÷ ’x Jxfl JO`«~åÅ#∞!
_»H¯õ e #∞O_ç ^•ã¨i ^•HÍ
~Ô e¡ #∞O_ç |∞_»Q[Æ OQÆO ^•HÍ
QÆ∞~°∞OÎ ^• q∞„`«=∂!
™êǨï=∞ǨÏ~å*ò K≥ÑÊ≤ #
<åÅ∞QÆ∞ QÆ∞„~åÅ∞, ^•# |∞@ì Hõ^!Œä
|eã≤# QÆ∞„~åÅ∞, |Hõ¯ QÆ∞„~åÅ#∞
u#x=fi^Œ<Õ Hõ^•! J<åfl_»∞
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

61

=∞Ü«∞=∞‡ `À_»∞, <Õ =∂kQÀxfl
=∞ǨÏhÜ«ÚÅ ã¨∂Êùi`Î À
Zxfl LѨ=∂<åÅ∞, Zxfl L^•Ç¨Ï~°}Å∞ =∂\Ï¡_∞» ‰õΩ<åflO!
HÀà◊§H˜ yO[ÖË¿ãÎ ÃÑ^ŒÌ ѨÙOAÖË uO\ÏÜ«∞x,
|eã≤<À_çH˜ |HÀ¯_çH˜
ѨO^≥O ÃÑ_ç`Õ |eã≤<À_Õ QÔ Å∞™êÎ_x» !
i[ˆ~fi+¨#¡ J=ã¨~åxfl
Kå\˜ K≥áêÊO! q∞„`«=∂
=∞i! =∞#‰õΩ =iÎOK«"å! q∞„`«=∂,
L^•Ç¨Ï~°}Å∞, LѨ=∂<åÅ∞
ZO^Œ∞‰õΩ q∞„`«=∂, D ^ŒfiO^Œfi "≥Y· i!
=sæH~õ }
° =^ŒxÌ XO@i"≥<· å=Ù!... =^Œ∞Ì q∞„`«=∂!
Jk ã¨~å¯~ü "Õ¿ã ã¨kÌ ~˘>ˇì
ã¨QOÆ W=∞‡O>Ë WO`« ~å^•úO`«=∂!
ÉÏQÆ∞ ÖË^∞Œ q∞„`«=∂!
ã¨∞„Ñ‘O f~°∞ʉõΩ Hõ@∞ì|_»^•=∂?
=∞i HÍ~°OKÕ_∞» #∞O_ç Mˇ~· å¡Or ^•HÍ
Zxfl f~°∞ÊÅ∞ Zxfl J==∂<åÅ∞
U ã¨O^Œ~ƒ° =ù ÚÖ’ Hõ@∞ì|_»^•O?
ÉÏQÆ∞ÖË^∞Œ q∞„`«=∂!
=sæH~õ }
° ‰õΩ =„Hõ ÉèÏëêºÖÁ^Œ∞Ì
J==∂<åÅ∞, J=HÍâßÅ∞
ã¨=∂#OQÍ Ñ¨OK«∞‰õΩ#fl ~ÀA
SHõº`« Jx"å~°º"Õ∞ q∞„`«=∂!
~å! K«iÛOK«∞‰õΩO^•O W

62

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

P™êk â◊âßOHõ =∞øo

ÜÕ∞Ok |∞ã‘û, J\Ï¡ QÆ∞_≥Å¡ É¡ \ˇ ì˜ ã¨∂`«<Î åfl~°∞
<Õ#∞, g∞ '=∂kQÀxfl— P™êk â◊OHõ~åxfl
'™⁄^ŒÖò— ѨH¯© ~°Ñʨ ÃÑ^ŒÌ =∞#=xfl
#O|∞^ÕÜ
Ì ∞« @OÖÏ
<å QÆ∞<å^Œ∞ÖÁÎqfi ã¨∂ã¨∞HÀO_ç
'Z^Œ∞Ì ã≤Ü∞« ºÅ— "åã¨<˘ã¨^Î À, ~å^À
JѨC_Õ =∞iûáÈ~Ú<å~å
Ü«∂"≥∞<ÿ å `«ÑC¨ =∂kQÍ^Œ∞ÖË
<åÅ∞QÆKÛ« ~åÅ∞ ã¨^∞Œ OHÀx |à’§ JÜü∞"ÀÔ~·
<å |`«∞‰õΩ Ãã„HÍxfl ÉÁÖË uÑ≤ÊO_Õ¡ =∂Ü«∞ѨÊ
Hõ#∂fliH˜, Hõ#fl ‰õΩÖÏh¯
™⁄O`« ÉÏã¨H,˜ ™⁄O`« =∞_»∞ûb¯ ^Œ∂~°OQÍ fÃã¯e¡
É’ *ˇ=∞‡OQÍ ™êH˜O_Õ¡
QÆ∞~°∞HÎ ˘`åÎ<"Õ ∂≥ F áêi ã¨∂_»~å^Œ∂
~°OQÆÜ∞« º `å`« '=∂Ô~=∞‡ Hõ`—« ÃãáêÎO>Ë
'[O‰õΩ— QÆ∞OAHÀx <Õ QÆÖÏ\Ï ¿ãÜ«∞ÖÏ
|_çHÍ_» ~ˆ uiH˜ JiK«ÛO„^Œ <å@Hõ=∂_ç`Õ
=∞x„^ŒO ѨH¯õ ѨH¯õ ‰õÄHÀx '"˘iH©Å∞— #=ÚÖÏÎ ã¨∂àϧ
<Õ#yæÃÑ\˜ì Ü≥∞`«HÎ ˘¿ãÎ h '"≥^∞Œ Ì ã≤Ü∞« ºÖò— ^≥zÛ
=∞_çHÍ_» =∂#∞H˜O^Œ HÍÅ∞ûHÀx uO_®¡
¿ã<À¡ <Õ r"åÅ∞ "Õ∞áêÎO>Ë, =∞# ã≤<Àfl_»∞ '`«ÑÊ≤ @— H˘_®Î
QÔ Ü≥∂áêHͯ#O Ѩ^•Å∞ ~åQÆO cH˜ WxÊOK«ÖÏ
¿Ñ~°∞ QͺѨHOõ ~åHõ #Å¡Ñʨ =∂=∞x 'ÃãѨCÅ∞ ‰õΩ>Ë=ì ∂=∞— JO>Ë
<å DѨ٠W=∂#O "≥∂yOK«ÖÏ
~ÚOHÍ #=∞‡HõO ~åHÀÊ`Õ '=∂kQ∑ |∞^Œ∞ÖÌ ò Ü«∂_çHÀÊ`åÜü∞— Jx
JѨC_»ÑC¨ _»∂ ##fl u>Ëì =∞Ü«∞=∞‡ ÅzÛO^Õq #_»QOÆ _ç W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

63

Xˆ~ ã≤<Àfl_®!
`«ÃÑÊ@ ѨÅHõ H˘KÕÛѨÙ
ѨH¯õ <≥\ ì˜
~ÚHõ ѨÅHÍ|ÅѨO Ѩ@~ì å
‰õΩâßÅQÍ |_çÔH„ÖÏ...
#∞"£ ã¨^∂Œ HÀ_»O HÀã¨~"° ∞Õ
D QÆÅÉ¡ Ï#Ö’ `«OQˆ _»∞ ÃãHõ¯#~ÚºOk
<å Ãã~°‡O =Óx P_çH˜ ÃãѨC#~ÚºOk
Ѩ„<å~ÚHÍ_» QÆ∂@O^≥|ƒÖˇ· |`«∞‰õΩ #eyOk

W<åflà◊√§QÍ

Xˆ~ ã≤#flÜ«∂º... ÖË~å...
ZO_»∞ ã≤Ü∞« ºefl HÍeû`åÎ
ѨÅHõ n™È¯x |_çHᘠÈ~å
_»ÑC¨ ^Œ~∞° =ÙH˜ J_»∞QÆ∞ÖËã#≤ O`« ã¨∞Å|OQÍ
'J...P...—Å∞ <Õ~∞° ûHÀ~å
`«ÃÑÊ@ g∞^Œ HÀѨÙÖËã#≤ O`« `≥eqQÍ
‰õÄ_çHÅõ ∞ `≥Å∞ûHÀ~å
~ÚHõ D `Àà◊§ HõOѨ٠hH˘^Œ∞Ì
~¸ QÆ∂@O^≥|ƒÅ∂ hH˘^Œ∞Ì
ã¨zÛ h Hõ_∞» ѨÙ# |∞_»`å
ã¨∞|ƒ~°OQÍ ã¨^∂Œ HÀÜ«∂º...

XHõ¯>Ë HõÅ...
<å HõÅ x[=∞ÜÕ∞º ~ÀA
ZO`À ^Œ∂~°OÖ’ ÖË^∞Œ
`å~°OQÆO... `å~°OQÆO
`«ÃÑÊ\’¡ `å~°OQÆO
ѨÖO¡ˇ `å g~°OQÆO...

ѨÅHõx Eã≤ ѨʼnõΩ¯O>Ë Z\Ïì
^•xfl Eã≤ J\Ïì |Ü«∞Ѩ_˘^Œ∞~Ì å
`«ÃÑÊ@ ѨÅHõÖ’ ѨÙ\˜<ì À_çq...
h‰õΩ |Ü«∞"Õ∞Ok?
U ѨÅHõ~Ú<å XHõ¯>Ë~Ü
° ∂« º

J^Œ=Ì Ú‡Hõ¯Ö’ ѨÅHõ
~åq#∂`«Å „¿Ñ=∞ H˜ëÈ~ü

64

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

65

`«ÃÑÊ@"≥∂`«H˜ |Ü«∞Ѩ_`ç Õ ã≤O^˘KÕÛ^•...!?
ѨÅHõ ã¨ÑC¨ _çHˆ J\Ïì |Ü«∞Ѩ_`ç Õ
ã¨^∞Œ "≥\Ïì "˘K«∞ÛkÌ?
~Ú<åflà◊¥§ D ѨÅHõ `À_»∞ ÖËH<õ Õ
=∞# =∞Å¡Å∞ =ÚHõ¯Å~ÚºOk
P <åÜ«∂Å∞¡ =∞#efl Eã≤
UHͯ#O *Ë`åÎ =ÙOk
ѨÅHõg∞^Œ ~å`«Å∞ kkÌ`<Õ #Õ Ü«∂º
=∞# <˘ã¨\ g˜ ∞k ~å`«Å∞ =∂ˆ~k
WO`«HÍÅO
J=HÍâßÅ J^ŒOÌ JO^Œ#O^Œ∞Hˆ ~å
ѨÅH˜¯ ^Œ∂~°=∞Ü«∂ºO
J^ŒOÌ HÀã¨O ^è~Œ ‡° Ü«Ú^ŒOú "≥Ú^ŒÅ~ÚºOkQÍ
ZѨC\˜HÔ <· å =∞# J^Œ=Ì Ú‡Hõ¯
ã¨zÛ#@∞ì =∞#H˘zÛ f~°∞kÌ
P J^Œ=Ì Ú‡Hõ¯Ö’
x#∞ ã¨∞^ŒOÌ QÍ ã¨∂_®Å<Õ #Ü«∂º
_»Ñʨ O`« Hõà§◊ `À Z^Œ∞~°∞ ã¨∂`åÎ=ÙOk
JÜ«∂º!... ѨÅHõO^Œ∞HÀ~å
‰õΩ=fiÖËã#≤ <å QÆOÃÑ_®â◊bfl h ѨÅHÔ ¯`«∞HÎ À
Z=Ù_≥=Ù_çHÀ *’à◊√§‰õΩ\˜ì
h ã≤xfl HÍà‹§O_»É\ˇ Ïì
~ÚHõ *’_»∞ ‰õΩ\ÏìeûOk Pà◊§Hͯ^Œ∞
<å HõO\˜ã¨∂ÃÑ·# h‰õΩ W

66

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

QÆ∂@O ^≥|ƒ
Qͺ~° Ü«∂^ŒÜ∞« º

"≥∞^Œ_∞» #∞ "≥∞#ÿ O KÕã≤
#~åÅ#∞ X<£ '"å~ü— QÆ HÀã≤
HõO_»~åÅ#∞ LOQÆ~åÅ∞ HõÑC¨ Å∞QÍ fã≤
ã¨<å`«# KèåO^Œã¨ "Õ^•Å áê^•Å‰õΩ K≥ÑC¨ *Ëã≤ 'Ö’HÍÅ∞— ~°HO∆˜ Kå=Ú
`«iÉè∂í =ÚÅ#∞ Ãã=∞@ ã¨∞Hõ¯Å`À `«_Ñç ≤
`˘O_»O`À `À_ç# hà◊§`À "≥∞@ì ѨO@Å∞ nã≤
#_ç¤ XOz X_»∞¤ =~°O ѨÓã≤
<≥`∞« ~Î ∞° J`«~Î ∞° ÅkÌ
ÉÏ™ê‡`ü aÜ«∞ºO *Ëã≤
xHõ$+¨ì ^Œ∞+¨ì á⁄@ìÅ#∞ xOѨÙ`«∞<åfl=Ú
WѨC_»∞ TÑ≤iu`«∞ÅÎ #∞ zO`«yO[Å¡ L_çHˆ ã≤
=∞ÅO ‰õΩ^Œ∞~°∞‰õΩ ~åã≤
"Õ∞Hõ `ÀÅ∂x QÆ∞O_≥ _»ÑC¨ *Ëã≤
ÉÁHõ¯Å#∞ z\˜HÔ # ѨÙÅ¡ ã≤„~°`À
kg∞‡^Œ ^Œ~∞° "Õã≤ ^ŒO_À~° Hˆ Hˆ ã≤ ^ŒO_»∞ HõOkOz
'HõO— *Ïu H˘_»∞‰õΩÅ QÆ∞O_≥ Å^Œ~Q° ˘_»∞`«∞<åfl=Ú
D<å\˜H˜ ã¨zÛ# Q˘_»¡ `Àà◊§#∞ =∂„`«"∞Õ XÅ∞ã¨∞<Î åfl=Ú
HÍh WHõ=ÚO^Œ∞
'=∞#∞— Q˘_»¡ `Àà◊√§ XÅ∞™êÎ=Ú~å
<å *ÏuH˜ `≥eã≤Ok K≥ÑC¨ Å∞ ‰õΩ@ì_"» ∞Õ HÍ^Œ∞~å...
K≥ÑC¨ Å`À H˘@ì_=» Ú ‰õÄ_® `≥Å∞ã¨∞#∞~å
Éè∂í q∞ ^Œ∞#fl"Õ∞ HÍ^Œ∞~å
'Éè∂í ã¨∞~°∞Å— `«Å `«#fl_»=Ú ‰õÄ_® `≥eã≤ =zÛOk~å
HÍK«∞HÀO_ç~å WHõ
~å@∞^Õe# <å *Ïu 'K≥ÑC¨ — QÆ∂@O^≥|ƒ#∞ W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

67

ã≤KÛ«
z„`«O „Ѩ™ê^£

~Ú™êfiã¨O L<Àflà◊§O QÍ|>ËQì Í ^˘~åûh...
=∞# ã≤#fl ^˘~åûx Wã¨∂¯Å¡ *Ëi<Õ_Õ
=∂ ã¨O\’}˜fl g∞ r`«OÅ Éˇ_qÎç ∞
P_çH˜ [~°"Ú≥ zÛ<å QÆ∞}"≥ÚzÛ<å
ã¨∂k ã≤@∞ˆHã≤ HÍáê_»∞‰õΩO\˜
Q˘_»O¡ \Ï L~°∞‰õΩiH˜ QÆ[Ö˚ ’¡ L~°∞=Ú ky`Õ
XÖˇ¡ ѨO_»É@
ˇ ∞ì‰Ωõ x `≥_∞» _¤ ∞» ‰õΩ *Ëã≤ HÍã≤O^•#fl=∂‡
Z`«∞|Î _»¤ <å H˘_»∞H˜¯ *Ï=`åÑ≤ ѨÅ∞QÆ∞ ~åà◊§ ѨÙ@O ɡ\ ì˜
áê#O HÍáê_»∞‰õΩ#fl ^•xfl `«b.¡ ..
P_ç ÃÑ~Úg∞^Œ ã≤O`« yO[ ÖËy<å
<åHÍ ÖˉΩõ O_® HÀ_ç ‰õÄÜ«∞OQÆ ÖËÑ≤ HÀ@¡‰Ωõ ^ÀeÎQÍ ^˘~åûh!
Z_À¤_∞» UO KÕãO≤ _À QÍx...
Pxfl ^˘~° QÍ>ˇ¡ Q˘_»∞#¤ ∞ H˘\˜#ì @∞¡ H˘\˜#ì
Q˘„_®Ö’ÖË ã¨∂ã≤# áêÑ≤ã^ì≤ •#fl=∂‡...
P_ç ÃÑ~Ú g∞^Œ ÉÁQÆeæ fl
HõhflÅ¡`À Hõ_yç ‰õΩ#∞QÆ∞_»`¡ À HÍã≤O^•<Õfl HÍx

68

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

Dã¨"∞≥ `«∞Î =∂@ J#<≥u· QÆ^=Œ ∂‡
=∂ ™êÃÑ#∞¡ QÆ∂_® ÃÑk=∞ ÃÑQÆÅ=Ù `«b¡
"Õ∞O Ñ≤eH¡ #õ fl Ñ≤iHÀÅ¡=∞=∂‡
^˘~åû#=∂‡...
QÆÜ∂« Öˇfl Jã¨Å∞ ã¨OQÆu K≥a`Õ
JkiKÀÛ ÉˇkiKÀÛ J^Œ∞#Ì ∞OK«∞‰õΩO^Œ∞ QÆ^=Œ ∂‡
g∞ ѨxÅ Éˇ\ ì˜ áêѨO H˘#∞‰õΩ¯O\˜<OÕ `«b¡
g∞Ô~O`« HÍ^Œ#∞‰õΩ<åfl... =∂n =∞x+≤ [Å"Õ∞ `«b¡
=∂‰õÄ ã‘=¸<≥`∞« ~Î ∞° ã≤Q∞Æ Åæ [˚Å∂
U^À H˘eH˜¯~åx HÀѨ`åáêÅ∂ LO\ÏÜ«∞=∂‡...
J=∂‡ ã≤#fl ^˘~åûh...
P_»∞ hD_À_»∞ J#∞‰õΩ#fl"Õ"∂≥ ...
g∞ ‰õΩÅO HÍ<À_»∞ `«b¡
g∞ =∞u =∂ g∞^Œ Ѩ_®¤
=∂ =∞u g∞ g∞^Œ Ѩ_®¤
ã≤KÛ« =∂ˆH#=∂‡...!
g∞ WO\˜ÖÏ¡^∞Œ Å∞ <å Hõ_∞» ÊHÍeû
##∞fl Q˘„_®Å∞#∞ KÕã~ˆÎ≤ O `«b¡
WQÆ HõO\˜xO_® ‰õΩ#∞‰õΩ á⁄O_»=∂‡
J=Ù#∞ÖË ^˘~å!
<å H˘_»∞‰õΩ HÍ#Hõ Hõ~O° @∞ |>ˇì ã¨zÛO_»∞...!
Pxfl HõKÛ« |\˜ì ã¨OѨ,
Z=_ç ÃÑO_®¡O a_»Å¤ Hõ<åfl JÅ"å>ˇOÿ _®!
<å ™ê_»∞ `åy<Àà◊§O`å
Z#HÍ =ÚO^Œ∞ P_ç HÍà◊§HÍ_çH˜ áÈÜÕ∞\’Öˇ.¡ ..!

W

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

69

=∂ QÆ∂_≥OÖ’H˜ ~å
Hõ$áêHõ~ü =∂kQÆ á⁄#∞QÀ\˜

J"Õ∞‡
#∞=fiOk x["Õ∞ ™ê"≥∞!
JQÆ∞~æ å~åÖ’¡ U=ÚO@k
ɡ=∞‡ "≥ÚHõO #∞Oz T_çÑ_¨ @
¤» ∞ì POHÍ~°O Dã¨∞
LK«∞ÛÅ∞ `«yeKÕÛ =ÚK«∞Û =∞_»∞ã¨∞Å∞
Hõ_∞» ѨÙÅ xO_® ɡ=∞‡ *ˇ=Úà◊√§
J|^•ÌÅ∞ =∂Ü«∞Å∞ =∞O„`åÅ |`«∞‰õΩÅ∞
Hõ@∞ìÉÏ@¡ Hõ@∞ì=∞_»∞Å∞
Jhfl "˘ke ~å
=∂ QÆ∂_≥O Ö’H˜ ~å
=∞_»∞Å∞ QÆ∞_»∞Å∞ JQÆ∞~æ å~åÖÁke
QÍ\˜ |`«∞‰õΩ<˘ke
=∂ QÆ∂_≥O =∞#ã¨∞Å =∞*ˇH˚ ˜ áê
áÈ^•O áê
QÔ _çѤ Ó¨ Å∞ ѨÓã≤#@∞ì
=∞OK«∞ÉÁ@∞¡ ~åe#@∞ì
ã¨ÅQ¡ Íe `Àe#@∞ì
=_»QÍe H˘\˜#ì @∞ì
"å# `«∞OѨ~° ~åe#@∞ì
|à◊√§# `≥ÖÏ¡i#@∞ì
=∂"Àà◊§ #=ÙfiÅ∞O@~Ú
=∂@Å∞O@~Ú |`«∞‰õΩÅ∞O@~Ú

70

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

Ãã=∞\’ã¨<À ¿ã<Àã¨<À =∞\’ìã<¨ À
=∞#∞flÖ’ ѨÙ\˜#ì "≥ÚHõ¯Åã¨∞=∞O\˜ Ѩã~¨ ∞° "åã¨<À
=∂ QÆ∂_≥áÈà◊§ |`«∞‰õΩ "åã¨#
hH˜@"ì ∞≥ `ÿ ^« À Hõ@"ì ∞≥ `ÿ ^« À ã¨∂^Œ∞=Ì Ù áê
áÈ^ŒOáê, =∂ QÆ∂_≥O =∞}∞ã¨∞Å =∞*ˇH˚ ˜
XHõ ÃãOѨ ZO_» WOHÀ ÃãOѨ Z<≥flÅ `åH˜
ã‘H\õ ˜ ZÅ∞QÆ∞ ZO_» "å# =∞\˜ì |∞~°^Œ <åH˜# "˘à◊√¡ =∂~Ú
HÍeû# DiÔQÅ∞ ^˘|ƒÅ∞ ã≤Ü∞« ºÅ ‰õÄ~°
ã¨OHõ\ ˜ =Ú^ŒÅÌ ∞ ѨÙÅ¡hà◊√§
"˘\˜ì âßѨŠâßHõO ZO_»∞ `«ÅHÍÜ«∞Å HÍ~°O
ã≤O`å‰õΩ á⁄_ç ~˘Ü«∞ºÅ HÍ~°O uO^Œ∞=Ù QÍx ~å
u~°QeÆ Wã¨∞~°∞¡ ~ÀHõ\ ˜ ^ŒOѨÙÅ∞
ÅÖÏ¡~Ú áê@Å∞ ã≤O^Œ~∞° =ÙÅ∞
WK«∞Û~°∞ `À Ñ≤ÅÅ¡ ∞ =¸ã≤# =¸‰õΩ_»∞ `«ÃÑÊ@∞¡ WO^Œ∞=ÙQÍx~å
ã‘q∞_ç |∞QÆÅæ ã¨O\’ÖÏ¡@Å∞ ã¨∂^Œ∞=Ì Ù QÍx
~å áÈ^•O =∂ áê\˜ =∞#∞ã¨∞Å =∞*ˇH˚ ˜
‰õΩHõ¯H˜ ÉÁˆH¯ã≤
HÀ_çH˜ yO[ÖËã≤
^Œ∂_»H˜ "Õ∞`« ɡ\ ì˜
Ñ≤eH¡ ˜ =Ú^ŒÌ Uã≤
"Õ∞HõÑÅ≤ #¡ ∞ =Ú^•Ì_ç
~ÀQÆ"Ú≥ `≥Î =∞O^Œ∞ÖËã≤
<˘=fi‰õΩO_» HÍ#∞Ѩ٠*Ëã≤
r"åÅ#∞ =∞#∞ã¨∞ÖÏ¡ EÃã\’à◊√§ =∂ "Àà◊√§
á⁄iyO\˜ á⁄~Úº ~åA‰õΩO^˘ ÖË^˘ Eã≤
|∞=fi|OK«∞‰õΩ<Õ"Àà◊√§ =∂ áêÖˇO =∞#∞ã¨∞Å∞
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

71

J"Õ∞‡
=∂ QÆ∂_≥OÖ’ |`«HÍÅO>Ë ‰õÄã≤O`« ^Œ~Ú~°fl=ÚO_®Å
ZO_ç# "≥ÚHõOÖ’#∂ ~˘"˘fiO`« Z<≥flÖÏ¡O\˜ #=ÙfiÅ∞O_®Å
ã‘H\õ ’¡#∂ ZÅ∞`«∞~°Ü∞Õ º HõO_»∞O¡ _®Å
=∞Okx HõÖãË ∞¨ ‰õΩáÈÜÕ∞ =∞#∞ã¨∞O_®Å
ã¨∂s}˜fl ã¨[˚ ~˘>ˇÖì Ï HÍÖËû Hõã≤ LO_®Å
ѨzÛ Ñ≤Ü∞« º ^˘H˜¯`Õ Ñ¨^•~˘Hõ¯ÅÜÕ∞º ã¨`=Ϋ ÙO_®Å
LO>Ë ~å =∂ QÆ∂_≥O Ö’H˜
ÉÏyâßÖ’!
h‰õΩ Hõ@Oì ~åxÜ«∞º~°∞
Hõ_∞» Ѩ٠֒k nã≤ ÃÑ_»`~« ∞°
Hõà§◊ Ö’# ^•ã¨∞‰õΩO@~°∞
QÆ∞OѨ٠â◊~^° Œ =∂ QÆ∂_≥áÈà◊§k
~å |OQÍ~°O
=∂ QÆ∂_≥OÖ’H˜
WkQÀ D Ãã@∞ì ™êÜ«∞ ã¨∂_»∞
Ѩӿã ѨÓÅã¨∞O\˜ Zyˆ~ Ñ≤@Åì ã¨∞O\˜
á⁄_ç¿ã á⁄^Œ™Ì ⁄O\˜ "≥∞i¿ã ã¨∞Hõ¯Åã¨∞O\˜
HõÅÅ∞ Hõ#@O <Õ~∞° û‰õΩO@=Ù
Tã¨∞efl ~åã≤ÅHõÖÏ¡ ZQÆ~ˆ ã¨∞HÀ
ѨzÛ ~Ô Hõ¯Å∞ WkezÛ#@∞ì
h |Ü«∂Å∞ "˘keáÈ`«~Ú
¿ãzÛx `«∂xQÆ *Ëã≤ P_»∞HÀh
~å =∂ QÆ∂_≥OÖ’H˜
W
([Ü«∞„ѨÉíè Hõq`« K«kq)

72

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

`≥~k° OK«∞`åO !
H˘eHõÑÓ¨ _ç Nx"åã¨~å"£

J#∞Éè=í O =∞#efl J#fl^Œ=Ú‡efl KÕãO≤ k
J=HÍâ◊O x#∞fl ™êfi~°Ñú ~¨ ∞° }˜fl KÕãO≤ k
K«i„`« <å K≥H¯˜ e g∞^Œ KåiHõÅ∞ q∞yeÛOk
hHõ<åfl ~Ô O_»∞ QÍÜ«∂Öˇ‰Ωõ ¯=Ù#fl "å}˜fl Hõ^•
<˘Ñ≤ʉõÄ_® <åˆH Z‰õΩ¯=
QÍÜ«∂Å∞ <å‰õΩ H˘`ÕOÎ HÍ^Œ∞
TÇ¨Ï `≥eã≤#ѨÊ\˜ #∞O_ç <åk QÍÜ«∂Å K«i„`Õ
P =∂@H˘¿ãÎ
QÍÜ«∂Å`À<Õ <å`«e¡ ##∞fl QÆ~ƒ° Où ^èiŒ OzOk
HÍh "Õ^•k HÍÖÏÅ #∞O_ç ~°ãH≤ Í~°∞`«∞#fl <å QÍÜ«∂xfl
<Õ_∞» #∞=Ùfi ‰õÄ_» HÔ Å∞‰õΩ`«∞<åfl"Õ
x<Õfl=∞<åe! #∞"Õfi K≥ÑC¨ ?
#∞=Ù KÕ¿ã P`«‡Q“~°= áÈ~å\ÏÅH˜ HÀ~°O <Õ#∞
#~åÅ∞ z>ËO¡ `« HõãQ≤ Í #∞qfiKÕÛ
[<åÉèÏ „áêuѨkHõÃÑ· ~å*ϺkèHÍ~°(O) x<å^•xH˜ HÀ~°ãπ <Õ#∞
J~Ú<å SHõº`« =Úã¨∞Qˆ ã≤
(ã¨O)ˆH=∆ ∂#flO`å h á⁄^Œ∞ÖÌ ’ ~åã¨∞‰õΩx
H∆Í=∂xfl q∞yÖÏÛ"Õ x<Õfl=∞<åe! #∞"Õfi K≥ÑC¨
ZÅ¡HÍÅO h =∂@Å∞ qx =∂ =∞Å¡Å∞ ѨQÅÆ Q˘@∞ìHÀÖËO
JO`«~`æ° « q=Hõx∆ J^Œ$â◊º J}z"Õ`x« !
"Õ∞q∞ѨC_»∞ ã¨Ê+¨Oì QÍ HõxÃÑ\ÏìO
JO^Œ∞Hˆ ^ŒQÍѨ_¤» =∂kQÆÑÖ¨ ¡ˇ xÅ∞"≥`∞« Î áÈ~å@"≥∞ÿ
QÆ∞O_≥ =∞O@Ö’¡ ^ŒO_À~å‰õΩ _»ÑC¨ Å∞ HÍѨÙ`«∞Ok
~ÚHõ h ^Œo`« Kå}˜HͺxH˜
â◊ź ™ê~°^•è ºxH˜ `≥~k° OK«∞`åO W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

73

^Œã~Ψ ∞° aã¨~Î ∞° <≥u#Î "≥∂ã≤
^˘~°Å HõKÛ« _»O =ÚO^Œ~° LiH˜
=O`«∞Å"åi "≥\ Kì˜ åH˜i
ZO`« KÕã<≤ å Z=~°∞ HÍ#ÖË
ã¨zÛ# Ѩâ√◊ =ÙÅ `ÀÅ∞ =ez#O
`«OQÔ _»∞ K≥H¯õ `˘ ™êѨ٠KÕã#≤ O
K≥ÑC¨ Å∞ |∂@∞¡ KÕã≤ WzÛ#O
K≥ÑC¨ Å `À\˜ `«#∞flÅ∞ k#flO

^ŒO_À~å
K≥~∞° ‰õΩ LëêQ“_£

=∂kQÆ Ç¨Ï‰õΩ¯Å ^ŒO_À~å

qã≤y qã≤y "Õ™êi# =∞#=Ú
Z^Œ∞~°∞ uiy áÈ~å@=Ú KÕãqÎ≤ ∞
=zÛ#\˜ì ™êfi`«O„`«º Ѷ֨ ÏÅ∞
=∞K«∞ÛÔH#· =∞# "åiH˜ ^ŒH¯õ ÖË

x*Ï=Ú „a\©+π HÍÅ=∞O^Œ∞<å
|*Ï~°∞ HÔ à◊√@
¡ Hõ+Oì¨ =∞#‰õΩ
=Ú_çH¤ ˜ Hõ=∂‡ <À\˜H˜ =ÚO`å
#_ç=¤ Oz ^ŒO_®Å∞ ÃÑ\˜#ì O

~å*ϺOQÆ=ÚÖ’ ^Œo`«∞Å HÀã¨O
~åã≤# ǨωõΩ¯Å∞ =∂kQÆ "åiH˜
^ŒH¯õ ‰õΩO_» Jq HÍ*Ëã∞¨ OÎ >ˇ
k‰õΩ¯Å∞ K«∂ã¨∞Î xÅ|_» =^Œ∞Ì

ã¨~å¯~Àà◊√¡ Tà‹‰¡ Ωõ =ÃãÎ
KåbKåÅx Hõ_∞» ѨÙ`À =∞#=Ú
á⁄~ÚÅ Hõ>Åìˇ ∞ HÀà◊#¡ ∞ ^≥zÛ
áÈ~ÚO^•Hõ HÍ=e L#flO

p=Ú <≥`∞« ~Î ∞° LO>Ë =∞#‰õΩ
QÆ∞O_≥ |Å=Ú`À HõO_» |Å=Ú`À
zuH˜ áÈ~Ú# =∂kQÆ |`«∞‰õΩÅ
ã≤~∞° Å∞ xOѨÙ@‰õΩ Hõ^eŒ ~åO_ç~å

^ŒO_À~å Wk ^ŒO_À~å

74

~Ô Hõ¯Å∞ =ÚHõ¯Å∞ KÕã∞¨ H˘#fl=Ú
_˘Hõ¯Å ZO_ç Ѩã∞¨ ÅÎ ∞ L#flO
^˘~°Å∞ Ѩ>OË _»∞¡ Ѩ@∞"åsÅ∞
^Àz<å~°∞ =∞# KÕã#≤ Hõ+Oì¨

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

75

g∞ POÉ’`«∞ á⁄QÆ~∞° `À
=∂ QÆ∞_çÃãÖ’ QÆ∞_ç^¤ •xfl QÆ∂_» ZO_»∞QÆ_¤ç áêÅ∞*Ë¿ãÎ
P ^Œ∞óMÏxfl =∂ Hõ_∞» ѨÙÖ’<≥ ÉÁO^ŒÉ@
ˇ ∞ì‰Ωõ #flO
g∞ ™ê=ÙʼnõΩ
=∂ ~Ô Hõ¯Å∞ Hõ>Åìˇ ∞ *Ëã≤ HÍ+¨Oì ɡ\ #ì˜ O
=∂ ÃÑ_»~Ô Hõ¯Å∞ qiz K≥@∞ìQ>æÆ ãìË ≤
~°KÛ« |O_»<Õ ~°Q`Æ O« |O_»#∞ KÕ™ê΄~å...?
g∞~°∞ QÆ∞A˚#∞ Ñ‘ÖÛË ¿ãÎ
=º~°=÷ ∞ÜÕ∞º "≥ÅQÆÑਠ§◊ O HÍ=Ú~å
Xˆ~Üü∞...!
g∞ |`«∞‰õΩ xQÆxQÆÅ∞
=∂ K≥=∞@`À ѨO_ç# ѨO@~å
q∞=∞‡efl =∂ `å`« "≥∂^Œ∞QÆ∞ ã¨∞@ìÖÏQÆ ã¨∞>Ë™ì êÎO

=Ú‰õΩÉÏ~üÅ∞
JO|\˜ "≥OHõ#fl

g∞H˜„~°∞ K≥ѨCÅ *’à◊§ÔH·
`«ÅÃÑ· `«OQÔ _»∞ Hõ>Åìˇ |~°∞=Ù`À
Z„~° ^Œ∞|ƒÖ’¡ =∂ áê^•Å∞ ÉÁ|ƒÖˇH¯˜ #Üü∞
g∞ `«ÅH˘iq ‰õΩO_»Å ÃÑOHÍã¨∞Å∞ ѨH¯õ ‰õΩ ^Àã≤
UHÍ<å ^˘"åfi<åefl ZQÆ|_ç U~°∞‰õΩ<åflO

76

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

WѨÙ_»∞ =∂ PÔ~ ^≥|ƒÅ‰õΩ
g∞ =Ú_çH¤ O˜ k `ÀÅ∞
=Ú‰õΩÉÏ~üÖˇ· "ÕÖÏ_®„ÖÏ...!
XHõ¯ ѨÅ∞Ѩ٠`å_»∞`À
<åQÆe H˘O_çH˜ Ѩ\ #ì˜
K≥`ÖΫ ÏQÆ D_»∞™êÎO ™êÅ∞Ö’
=∂ ã¨ÇϨ <åxfl qkeOz
XHõ¯ H˘_»=e "Õ@∞`À
q∞=∞‡efl X_çÑe≤ QÆO@ÖÏ HÀ¿ã™êÎO
g∞ HÍÜ«∞O`À á⁄e*Ë™êÎO W

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

77

JO@~åx =∞O@
™êÇ≤Ï`«º

~À`« Ѩ#∞Å∞ KÕÜ∞« ~Àã¨∞HÀHõ
~À_»¡ #∂_çÛ „QÍ=∂xfl â◊√kú KÕ¿ã
h=Ù K«O_®Å=~Ú<å=Ù
=∞~°}O˜ z# [O`«∞=ÙÅ Tiz=~° "Õã≤
HõOѨÙ#∞Oz „QÍ=∂xfl HÍáê_Õ
„QÍ=∞ ¿ã=‰õΩ_»=~Ú<å=Ù
Éè’k=$HõO∆ H˜O^Œ `«áÈ|∞^Œ∞_ú Öç Ï
zÅ∞¡Å∞ Ѩ_#ç #Å¡ Kè„« uH˜O^Œ
K≥ÑC¨ ʼnõΩ #y+‘Å∞ K≥‰Ωõ ¯‰õΩO@∂
Q“`«=Ú_çHˆ h=Ù "å~°ã∞¨ _çq J~Ú<å=Ù
~Ô _»∞,¡ "≥Å∞=∞Å∞ "Õ¿ã H˜„~°∞ K≥ÑC¨ Å∞ KÕã≤
[QÆu QÆifiOK«^QŒ æÆ ^Œo`«∞_»=Ù J~Ú<å=Ù
uO_çÖHË õ h Hõ_∞» Ѩ٠HÍe# QÍh
^˘~°Å HÍà◊√§ HõO^Œ‰Ωõ O_® `ÀÅ∞ K≥ÑC¨ Å∞ KÕã≤ `À_»~Ú<å=Ù
_»ÑC¨ K«OHõÅ Éˇ\ ì˜ ^ŒO_À~å "å~ÚOz
„QÍ=∞ ã¨=∂Kå~åxfl #Å∞kâ◊Å Kå\˜OKÕ h=Ù
"å~åÎÇϨ ~°∞_»∞QÆ "åã≤HÔ H˜¯<å=Ù
HÍeQÆ[H˚ \õ ì˜ `ÀÅ∞"å^ŒºO `À\˜ ^Œ~∞° "Õã,≤ zO^Õã≤
<å@º=∞Ü«¸iˆH QÆ∞~°∞=Ù=~Ú<å=Ù
"≥∂@∞ Ѩ#∞Å∞ KÕÜ∞« <å@∞QÍ xez
g~° ÉÏǨï_çQÍ h=Ù H©iOÎ K«|_®¤=Ù
WO`« ¿Ñ~°∞ L#fl Ti z=ˆ~ h=Ù
JO@~åx =∞O@"≥· q∞yeáÈÜ«∂=Ù W

78

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

[O|∞ ~å*ˇO˚
Ñ≤>Åìˇ Nx"åãπ

<åÅ∞QÆ∞`«∞¯Å ~À_»∞¤ `å#
#_Õû ѨÙ\òáê`üÅ g∞#
Z„~°\ ˜ ã¨∂s_»∞ Q˘_»∞QÔ ·
ZO_ç# |`«∞¯Å QÆ∂@O^≥|ƒ
JK«∞Û PÔ~Å`À JO@~åx Ñ≤Å∞ÊÅ`À
#_˘ûKÕÛ áê^•Å‰õΩ #y+‘Å∞ k^Œ∞`Ì ∞« #flO
ZO_ç# Z^Œ∞Ì K«~‡° O á⁄`«O KÕã≤
=∂ g∞^Œ #∞OKÕ #_»∞ã¨∞#Î fl
J`«∞‰õΩÅ K«i„`«‰Ωõ =∂@∞ Hõ_∞» `«∞#flO
`«Hfiõ ‰õΩÅ=∞x g∞~°∞ JO@QÆ\ #ì˜
QÆ∞k|O_»#∞ "≥∂Ü«∞ÖËHõ "≥∂ã¨∞#Î flO
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

79

K≥e=∞Öˇ· K≥=∞@ aO^Œ∞=Ùefl áêiOz
ã¨^∞Œ fiÅ `«e¡ K«#∞áêÅ∞ `åQÆ∞`«∞#flO
Hõ_Q» ˘@∞ì *Ï`ÀÅ¡x KÕã≤
Z=x y<≥fl "åx^Œx Z=x yÖÏ㨠"åx^Œx
ѨÓ@‰õÄe¡O_»Å¡ ¡ =∂ PÜ«∂efl HÍÅ∞ÛHõ uO@∞O>ˇ
^Àã≤Å`¡ À hà◊√§ Zxfl k<åÖÏÎQ∞Æ `«O
ZHõfi`«Hfiõ ÖˇuÎ K«∂Ñ≤
JO@∞ |∞=fi `åH˘^ŒxÌ
Ѩã≤ "≥ÚHõ¯Å áê^Œ∞Å xO_» ‰õΩÅ =∞`üÅÉò
‰õΩo§# HõOѨÙ#∞ Z~°∞=ÙQÍ ZQÆ[Å∞ÎO>ˇ
WѨC_»∞ g∞ QÆ∞iyO[ KÕ+eì¨ fl
QÆ∞iÃÑ\˜ì K«∂ã¨∞#Î flO
ux `åÔQHÍ_» ^Œ∂~°O *Ëã≤
F@¡ ѨO_»Q˘KÕÛ\˜¯ ^ŒQ~æÆ ° <å@¯=∂_»∞OÎ >ˇ
g∞ huÖËx K«i„`«#∞ `«QÖÆ ãË ≤
=∂ _»ÑC¨ ʼnõΩ ÃãQˆ ã≤
ÃÑ^ŒÑÌ Ù¨ e ^Œ~∞° =ÙÅ`À
=∂ *Ïux x„^Œ ÖËÑÙ¨ `«O

80

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

q^•º™êQÆ~ü

Pk *ÏO|=ÙÅ [O|∂nfiѨO J~°}º ã¨∂HõÎ Éè∂í q∞QÍ
"≥q· ^躌 O, "≥~· ∞° ^躌 O Ѩ_∞» QÆ∞¿ÑHõQÍ
„ѨÑO¨ K« *Ï`«∞ŠѨÓÅ|∞@ìQÍ
JOK≥ÅOK≥Å∞QÍ ÃÑ÷ ÑHÔ· à◊√`«∂ =∞Ǩ„Ѩ™ê÷#O KÕ™ÈÎOk
*Ï`«∞Å ¿ãfiKåÛù r="≥q· ^躌 O
Ѩiã¨~° ~°H}
∆õ „â◊"∞≥ Hÿ õ r=# B#fl`«ºO
#= QÆ=∂ºÖˇ· ^•i ™êy`Õ
=∂#= *ÏuH˜ Éè∞í q HõeÊOKÕ
=∞~À =∞ǨÏ~°âÌ ◊ `«# Ö’ye #∞OKÕ! W

WO\˜Q∞Æ @∞ì
QÆ∞„~°O *Ï+¨µ"å

ѨOK«=ÚÅ Ö’# =∂kQÆ "å_»#∞ <Õ#∞
ѨOK«g∞Ü«ÚÅÖ’ =∂Å"å_»`O« _»∞
LÉèÜ
í Ú« Å=Ú ¢HÔ ã· =Ψ =∞`å# <˘ky<å=Ú
™È^Œ~`° « y@∞ìÉÏ@∞ QÍÖË^∞Œ =∂‰õΩ

Wxfl k<åÅ∞ P=^≥OÌ , x"≥^OÌŒ `≥Åfix
=∂ F@¡`À QÆ^ÖÌ≥ Hˇ ¯˜
xÜ«∞º`ü =∞~°∞ã¨∞#Î fl g∞ ѨلÔ~efl
ÅO^≥ `˘‰õΩ¯`À â◊√kÌ KÕ™êÎO
Zxfl k<åÅÔH<· å g∞ áêѨO ѨO_çOz
=∂ [O|∂ ~å[ºO xi‡OK«∞‰õΩO\ÏO

=∞Ǩ„Ѩ™ê÷#O

W

^Õ=Ù_˘Hõ_∞» † =∂‰õΩ ^Õ=à◊O|∞Å∞ ~Ô O_»∞†
^Õâ"◊ Ú≥ Hõ\ ˜ † =∂‰õΩ `≥QÅÆ ∞ ~Ô O_»∞ †
=∂@=~°∞㨠H˘Hõ¯ =∞`«=∞O^Œ∞"Õ∞ HÍx
‰õΩÅ ã¨=∞㨺 =^ŒÌ ‰õΩ=Ú‡^Œ∞=Ú‡ W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

81

K≥ÑC¨ Å∂ Z^Œ∞~°∞ u~°∞QÆ∞`åÜü∞
_®Hõ~ì ü ã≤.<å~åÜ«∞} ~Ô _ç¤

<≥`∞« ~Î À_»∞ã¨∂Î "ÕàÏ¡_Õ `Àà◊O¡ "Õ∞=Ú
U =ÚiH˜ QÆ∞O@Ö’<À Hõeã≤áÈ=Åã≤#
K«K∞« ÛѨÙK«∞Û |`«∞‰õΩÅ∞ =∂q
H˘`«Î [#‡ Ü≥∞uÎ
g∞ áê^•Å‰õΩ Hõ=KåÅ=∞Ü«∂ºO
g∞ JiHÍà◊√¡ HõOkáȉõΩO_®
~˘=ڇŠg∞^Œ "≥∂¿ã `«Å∞¡Å=∞Ü«∂ºO
HõiKÕ K«eÖ’ HÍÖËÛ ZO_»Ö’
q∞=∞‡efl JO\˜ÃÑ@∞ì‰Ωõ uiQÍO
=∂ Kå=ÙHõOѨ٠`˘eyOz
r=Hõà◊ `˘}˜H㘠֨ Ï_çOz
=∞=∞‡efl g∞ KÕ`∞« Ö’¡ ÃÑ\˜#ì
=∂ „áê} ^•`«Å#∞ ~°∂ѨtÅ∞ÊÅ#∞
''K≥ÑC¨ `À H˘_»`å <å H˘_»HÍ—— Jx
<À~°∂ K≥~¸º áêˆ~ã¨∞‰õΩO>Ë
Zyi `«O`åO *Ï„QÆ`Ϋ
JѨC_≥<· å g∞‰õΩ `≥Å∞ã¨∞OÎ k
Xky =ÙO_Õ J_»∞QÆ∞ r=ÙÅ∞
u~°Q|Æ _ç`Õ f„=â◊‰Ωõ ÅÎ x W

82

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

_»ÑC¨
„á⁄ÃÑ㶠~¨ ü Ü«∞<£.QÀÑ≤

Jk JK«ÛOQÍ H˘=∞~°Ü∞« º _»¿ÑÊ
JÖÏ"å~ÚOK«_O» =∞Ô~=fiiH© Kå`«QÍ^Œ∞
z„~åz\˜HÔ # ѨÙÖÏ¡
áÈ\©Ñ_¨ ç KÕ¿ã [O@ q<庙êÅ∞
ÖËÖ`Ë « K«~å‡xH˜ "ÕÅ<Àà◊√¡ "≥ÚeÑ≤™êÎ~Ú
=∂ <åÜ«∞# K«xáÈ~Ú#ѨC_»∞
J`«_ç ^Œ∞óMÏ"ÕâßxH˜
_»ÑC¨ ѨyeáÈ`«∞O^•
Hõ_O≥ qiyáÈ`«∞O^• JxÑ≤OzOk.
â◊=Ü«∂„`« á⁄_»∞QÆ∞<å
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

83

HÍeH˜O^Œ ^è∂Œ oˆ~}∞=ÙÅ∞ ÖËzÖËz P_®~Ú
J`«_Hˆç ^˘zÛ<å Ѩ@Öì =Ë Ú
*Ï`«~w° `«~° *ÏO`å<≥·
[[˚#Hõ~[° <åÔ~
H˘=∞~°Ü∞« º ^Œ~∞° =Ù ã¨∞<ÀÔ~
J`«_ç Kå\˜OѨÙÖ’¡
ZѨC_≥=i H˘OѨ =Ú#∞QÆ∞`«∞O^À K≥Ñʨ ÖËO QÍx
P "å~ÚOѨ٠ã¨~o° Ö’<Õ
<åºÜ«∂<åºÜ«∂Å∞ ^èfiŒ xOKÕq
H˘=∞~°Ü∞« º _»ÑC¨
H˘=∞~°Ü∞« º K≥ÑC¨
W"Õ =∂ ÉÏźO
WѨÊ\˜H© =∂Hõ=¸ÅºO
J~Ú`Õ
W<åflà◊¡ K≥=∞@Ö’ "≥∞`«|Î _»¤ P _»ÑC¨ #∞
WѨC_»∞ QÆ∞O_≥ ‰õΩOѨ\ ˜ g∞^Œ "≥KÛ« ɡ@∞ì‰Ωõ O@∞<åfl_»∞
QÆÜ∞ü H˜ `«yeOK«Hõ
ZѨC_»∂ Éè∞í [Og∞^Õ ã≤^OúŒ QÍ =ÙOK«∞‰õΩO@∞<åfl_»∞
ѨO_»QxÆ ÖË^∞Œ Ѩ|ƒ=∞x HÍ^Œ∞
x#fl\˜ #∞O_ç g^è∞Œ Ö’¡Ñ_¨ ç "≥∂yã¨∞<Î åfl_»∞
J"≥∂‡!
D K«ÑC¨ _»∞ =Ú#∞Ѩ\ Ö˜ Ï ÖË^∞Œ
xâ◊≈|úO ѨQ∞Æ à◊Ö¡ ’ #∞e"≥KÛ« \˜ âßfiã¨Å∞
H˘=∞~°Ü∞« º H˘=∞Ô~e¡ =∞Å¡#flÖÏ =Ù<åfl_»∞
WHõ=ÚO^Œ∞ H˘=∞~°Ü∞« º _»ÑC¨
|∞e¡ H˘=∞~°Ü∞« º Éèqí `«"åºxfl áê_»∞`«∞Ok HÍÉ’Å∞!

84

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

"≥„iQ˘O`«∞Hõ
HÔ . t"åÔ~_ç¤

"åà◊√§ =∂\Ï¡_Ö» ^Ë xŒ "åà◊§#∞ xOkOK«‰Ωõ

W

"åà◊√§ ã¨iQÍ =∂\Ï¡_Ö» ^Ë xŒ "åà◊§x xOkOK«‰Ωõ
"åà◊§‰õΩ ã¨iQÍæ =∂\Ï¡_@
» O KÕ`H« Í^Œx "åà◊§x xOkOK«‰Ωõ
=¸QÆ"å_çH© =∂\Ï¡_Õ Ç¨Ï‰õΩ¯Ok
#uÎ"å_çH© =∂\Ï¡_Õ Ç¨Ï‰õΩ¯Ok
QÆ∞_ô,¤ K≥q\©, Z_ç"¤ å_çH© Jaè=ºH˜Î KÕ¿ã ǨωõΩ¯Ok
"åà◊§‰õΩ `≥eã≤# ÉèÏ+¨Ö’ "åà◊§^Œ~Ú# ~°∂ѨOÖ’
K≥ÑC¨ ‰õΩ<Õ ™⁄^Œ qѨC‰õΩ<Õ Ç¨Ï‰õΩ¯ "åà◊§‰õΩOk
"åà◊√§ #∞=fi#∞‰õΩ#fl@∞ìQÍ =∂\Ï¡_Ö» ^Ë hŒ ,
#∞=fi#∞‰õΩ#fl Ѩ^uúŒ Ö’, #∞=fi#∞‰õΩ#fl ~°∂ѨOÖ’
=∂\Ï¡_Ö» ^Ë xŒ "åà◊§#∞ xOkOK«‰Ωõ
Z\Ïì K≥¿ÑÊ "åà◊§x J\Ïì K≥Ñʨ h
Z\Ïì |Ü«∞@Ѩ_"Õ åà◊§x J\Ïì |Ü«∞@Ѩ_h»
xˆ~âÌ ßÖÁ^Œ∞,Ì x|O^è#Œ ÖÁ^Œ∞Ì
~°∂ѨO ¿Ñ~À, ™ê~°O ¿Ñ~À "åà◊§ Q˘O`«∞ <˘Hõ¯‰õΩ
~°ÇϨ 㨺OQÍ ~å~Ú =∂\Ï¡_@
» O q<åfl"å
Z=}‚~Ú<å #∞qfi\Ïì<Õ =∂\Ïì_∞» J<Õ JkèHÍ~°O =∞#ÔHHõ¯_»∞Ok
xâ◊≈|ÌOQÍ ~å~Ú =∂\Ïì_@
» O
Ѩ~=° ∞ xâ◊≈|ÌOQÍ Hõà√◊ ¡ =∂\Ï¡_@
» O q<åfl"å
q#∞! <À~°∞ÖËx "åà◊§ =∂@Å∞
"åà◊§"åà◊§ "≥„iQ˘O`«∞Hõ „qzÛ„"≥∂Ü«∞h W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

85

=~°=‚ ∂Å
„Ѩ¿ã<£

㨈~ÖË!
[O@ áÈ~å@O WHõ KåÅ∞!
h ã¨OQÆu K≥ÑC¨
XHõ JHõ~∆ O° HõO>ˇ
=∞~À JHõ~∆ O° Z‰õΩ¯"å! `«‰Ωõ ¯"å!
WHõ KåÅ∞ !

86

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

J„QÆǨ~°O ÖˇHõ¯ 㨈~
WO\˜ ÖˇH¯õ `ÕÅ∞^•ÌO
XˆH ã¨fiѨflO F HõO\˜H˜
Ñ‘_H» Öõ Oˇ ^Œ∞Hõ~ÚOk!
W^Œ~Ì O° ѨÙÅ∞=Ú‰õΩ#fl ~å„u
h‰õΩ "≥<fl≥ ÖˇO^Œ∞Hõ~ÚOn!!
ã¨fi=~À‚ "åºÑ¶∂¨ `«O LO@∞O^•!
Z‰õΩ¯ÃÑ\˜#ì ÉÏ}ÏxH˜
ѨÙ#~°∞H˜Î ^À+¨O...
Ѩ^•Å∞áê_»∞QÍ#∞
<À~°∞ u~°Q>Æ ^¡Ë ∞Œ
ã¨~ˆ ÖË!
<å z=i áÈ~å@O J`«_ç `À<ÕÖ!Ë
h ã¨OQÆuK≥ÑC¨
#∞"Õfiq∞\˜ <å K«~‡° O ‰õΩ@∞ì‰Ωõ <åfl"£
P H˜s@O ‰õÄ_® <å^Õ Hõ^∂Œ
P PÜ«Ú^èOŒ Ѩ^∞Œ #∂ <å^Õ=∞i!
K«∂ѨÙ_»∞ "ÕÅ∞ "≥#‰õΩ¯ uiy
H˜ã∞¨ ‰õΩ¯# ZO^Œ∞‰õΩ #qfiO^À =∞i!
~°OQÆ∞ =∂i#ѨC_Õ ^ÀÑ≤_ô J<åfl=∂
Zaã≤_Öç Ë Hõ^• "å_»"å_»H© QÀ_»
=∞#O [q∞eQÍ qã≤i# „Ѩâfl◊ ‰õΩ
ã¨QOÆ ã¨O*Ï~Ú+‘ "≥Ú^Œ\ ˜ ã¨=∂^è•#O
#∞"Õfi K≥áêÊe =∞i!
WHõ KåÅ∞...!
=~°=‚ ∂ÅÖ’ J}z"Õ`« qã¨~æ° J~ÚOk!

W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

87

~Ô O_»∞ QÍ¡ã∞¨ Å hu
J_çQÀѨÙÅ "≥OHõ@~°`fl« "£∞

Ô~O_»∞ QÆ∞à◊§ hu ~Ô O_»∞ <åůŠhu
~Ô O_»∞ QÍ¡ã∞¨ Å hu ~Ô O_»∞ ÉÏ=ÙÅ hu
~Ô O_»∞QÍ pe# *Ïu ‰õΩÅ q=Hõ∆ ¿ÇÏu
=Ú_ç~å~Úx teÊH˜ "≥∂âß#∞
tÖÏÊxfl QÆ∞_çH˜ KÕ~åÛ#∞
HÀ"≥Å x~å‡}ÏxH˜ ~åà‹§`åÎ#∞
J~Ú<å PÅÜ«∂xH˜ Jã¨Ê $â◊√º}˜fl!
„Ѩ"âÕ ßxH˜ x+≤^∞Œ _Ì flç !!
Jã¨Ê $â◊√ºÅ J„QÆ=~å‚Å Hõà|ı ~åÅ∞
XHõ^•i# =∞Ǩ„Ѩ™ê÷#O K≥Ü∞« º=Ù
=∞~°}OÖ’#∞ =~°‚ q=Hõ!∆
JO@~åx`«#O "≥O@|_ç
ѨÙÖÏ¡‰Ωõ #∞ ZuÎ"~Õ ÚOzOk
QÍ¡ã∞¨ #∞ â◊√kú KÕ~ÚOzOk
JÅ<å\˜ ѨÅ<å\˜ „|Ǩχ#fl J#∞Ü«∂Ü«ÚÖÏ~å...
Jã¨Ê $â◊º`« =∞x+≤Hˆ HÍ^Œ∞ QÍeH˜ h\˜H˜ Ѩi"åºÑ≤Î
QÍe ™ÈHõ‰Ωõ O_® "å_» Ti áê^•Å H˜O^Œ xi‡`«O
^ŒÑÊ≤ Hõ JO@~åx^≥· ^Œ_Hç \õ #ì˜ T~°ÉÏq!
[#‡Å∞ Z`«∞ÑÎ Ö¨ Ï¡Ö·ˇ pHõ\ ˜ "Õ∞@ "Õã#≤ KÀ@
‰õΩÅ q=Hõ∆ ‰õÄÖËÛ HõÖÏÅ∞ ã¨=∞`å~åQÆO áê_Õ QÆàÏÅ∞
UHõ`å t~°GO ^èiŒ Oz ~å[H©Ü∞« JGO ã¨Okè¿ãÎ
™êOѶ∞≤ Hõ Jã¨=∂#`« Ѩiã¨=∂Ñ≤!Î
W

88

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

ÉÏOK≥<£ |`«∞¯Å∞
`≥e^Õ=~° ÉèÏ#∞=¸iÎ

<≥uHÎ ˜ ~°∞=∂Öò ã¨∞\˜ì
ã¨∞\˜#ì ~°∞=∂Å¡ ZOye ã¨∞@ìÉ\ˇ ì˜
_»ÑC¨ Q˘@∞ì `å`å _»ÑC¨ Q˘@∞ì
^˘~°H˘_»∞¯ ÃÑO_»~¡ Ú`«∞#flk
Jˆ~Üü∞ áÈ~°QÍ! =∂kQÀÅ¡ =∞e¡QÍ!
h‰õΩ ^Œ"Ú≥ ‡Ãã=Î xQÍæ=Öˇ ?
H˘=Ú‡ |@∞ì
^˘~°H˘_»∞¯ ÃÑO_»~¡ Ú`«∞#flk
UÜü∞ z~°ÅÎ ~å=∂Ü«∞#áÈO_»∂¡
g∞QÆ∂_æ » PHõÖ`·ˇ ^« •?
g∞QÆ∂_æ » x„^˘ã¨^Î •?
J_»∞QÆ∞Å J_»∞Qˆ ã¨∞‰õΩO@
Hõ`« *ˇÑC¨ O„_ç
^˘~°H˘_»∞¯ ÃÑO_»~¡ Ú`«∞#flk
Jˆ~ r`«QÍO_»∂¡
HÍÖˇ#· |`«∞¯|O_»∂¡
Hõ@~ˆì O~å ѨOki
^˘~°H˘_»∞¯ ÃÑO_»~¡ Ú`«∞#flk W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

89

WѨÊ\˜ =~°‰Äõ ã¨=∞ã¨OÎ g∞ HÀã¨O
xi‡OK«_"» ∞Õ =∂ Ѩ#~ÚáÈ~Ú
=∂‰õΩ x~å‡}"Õ∞ ÖˉΩõ O_® áÈ~ÚOk

g∞~°∞ H˘\˜#ì ^≥|ƒÅ #∞OKÕ...
HÀ.„Ѩ.

™ê~°∂¡
x#fl\˜ ^•HÍ "Õ∞O LѨi`«ÅO QÍà◊§O Hõ^•
WOHõ =∂‰õΩ ѨÙ<å^≥H¯õ _çk
ѨÙ<å^ÕÖËO^Õ
x~å‡}"≥∞Hõ¯_çk
J=Ù#∞!

90

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

™ê~°∂¡
JkQÀ J@∞ K«∂_»O_ç
=∂i¯ û[O, JOÉË_¯» i[O
*’_≥^∞Œ ÅÌ |O_ç ã¨"ås "≥Ú^ŒÖO·ˇ k
WѨÊ\˜=~°‰Äõ g∞‰õΩ <ÕÑ^¨ ºŒä ã¨Ow`å#flOkOz, JOkOz
HÍHõ K«ÖÏ¡i# =∂ =∂kQÆ _»ÑC¨
W"åà◊, Z~°∞ÃÑH˜¯# Hõà¡◊ ÃãQÆ`À uiy H͈Hã¨∞‰õΩx
g∞ Kå=Ù_»ÑC¨ qxÑ≤OKÕO^Œ∞‰õΩ ã≤^ÑúŒ _¨ ∞» `«∂ =ÙOk
g∞~°∞ H˘\˜#ì ^≥|ƒÅ #∞O_Õ Hõ^• ™ê~°∞¡
"Õ∞O Z^Œ∞~°∞^≥|ƒ fÜ«∞_»"∞≥ ÖÏQÀ <Õ~∞° Û‰õΩ<åflO
~åHõáÈ^Œ∞ ã¨=∞Ü«∞O
ã¨=∞Ü«∞O ~åHõáÈ^Œx
HõuÑÎ ^¨ ∞Œ #∞ HÍáê_»∞‰õΩ#fl@∞ì
Hõãn≤ ~å HÍáê_»∞‰õΩ#fl Hõ_∞» ѨÙÖ’x Hõã≤
WѨC_çÑC¨ _Õ Hõ^• ™ê~°∂-¡
QÆ∞^ŒÑO¨ ^Œ∞‰õΩO@∞#flk
É’#∞Ö’ xÅ"åeû# =Ú^•Ì~ÚÅ∞
ã≤OǨã¨#"≥∞H˜¯ f~°∞Êeã¨∞#Î fl
g∞ <åºÜ«∞™ê÷<åÅ#∞ "Õ∞O |Ç≤Ï+¨¯iã¨∞<Î åflO
`«∞áêH© g∞^≥<· å
„\˜Q~æÆ ü <˘Hͯeû# KÕ`∞« Å∞ =∂"Õ#x
ã¨Q~Æ fi° OQÍ „ѨH\õ 㘠∞¨ <Î åflO ! W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

91

##∞fl =∞e#O J_»∞QÆ∞Ö’¡H˜ `˘H˜¯# HÍÅ¡‰Ωõ
K«~‡° Ѩ٠`˘_»∞QÆ∞Å h_»Å∞ Ѩ_∞» `«∞O\Ï#∞
<å J=∞‡ÅHõ¯Å∞
pѨÙ~°¡ ѨOHÍefl
g∞ "åH˜@k¡ ѨC`«∂
g∞ x^Œ∞~° g∞kH˜ ã¨∂~°∞º_»∞ ~åHõ=ÚO^Õ
^Œ∞=Ú‡#∞ J‰õΩ¯# *Ë~∞° Û‰õΩO\Ï~°∞
ÉÁ_≥=¤ ∞‡Ö’ HÀÖÏ\ÏÖ’ J=Ù`«∂
g∞ =∞#ã¨∞Ö’¡ "≥<fl≥ Å QÍÖˇ· gã¨∞OÎ \Ï=Ú

_≥_#¤≥ Hõ... #Hõ#Hõ...

K≥ÑC¨ Å g∞^Œ
HõOÃÑh ã‘Å ky#OHõ
<å ã≤Ñʨ Å <åÅ∞QÆ∞ "≥∞`«∞‰õΩÖË"¡ £

Ѩi=∞àò

ÃÑÖˇÂ¡<å ѨO_»ÔQ·<å
Tˆ~yOÃÑ<· å WOˆQ^≥<· å
<å `«ÃÑÊ@ ^Œ~∞° =Ù g∞^Œ<Õ
Ѩ~=° tOz P_Õk
"åà◊§ |`«∞‰õΩ QÆ∞O`«Å∞ ѨÓ_ç¿ãÎ
K«zÛ#O`« =~°‰Ωõ
J„QƉΩõ Å áÈÅ∞¡
<å |`«∞‰õΩ‰õΩ QÆ∞O`«Å∞nã¨∞OÎ @~°∞
TiHõO@¡
K«zÛ#Q˘_»∞¤ #Å∞ã¨∞nÜ«∞_»"∞Õ HÍ^Œ∞

92

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

<Õ#∞ Ç≤ÏO^Œ∞=Ù<Õ#O@∂
ÃÑ^ŒÌ‰õΩÅáÈÅ∞¡
^Œ∂~°^∂Œ ~°OQÍ =ÙOK«∞`«∂
KåH˜s H˘O_»Å∞ "≥∂~ÚOzi
Ü«∞ã‘ûÅ"Õ∞ QÍx
XˆH HõOK«OÖ’x ‰õÄ_»∞
~Ô O_»∞ KÕ`∞« ÖÏ [=Ù~°¯uO@∂
=∂ =∂Å ™È^Œ~∞° _»∞
WѨC_»∞ ^ŒO_À~å
ZHõ¯_≥H¯õ _≥Ü∂« ºÖ’ `≥eû#
=∂kQÀxfl <Õ#∞ W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

93

`˘O_»=Ú
^≥^· "Œ =Õ ÚÅѨe¡ ^Õ"OÕ ^Œ~ü

HÍÅO QÆ[QÆ[ÖÏ_»∞`ÀOk
„á⁄ÃÑ㶠~¨ ü HõOK« SÅÜ«∞º

WѨC_»∞ K≥ÑC¨ ‰õΩ Ѩ\Ïìa¿è +HõO [~°∞QÆ∞`ÀOk
~å=Úxfl `«∞OQÆÖ’ `˘H˜¯ WHõ¯_» ѨÙ\˜#ì ~å=}∞xH˜
ã¨<å‡<åÅ g∞^Œ ã¨<å‡<åÅ∞ [~°∞QÆ∞`«∞<åfl~Ú
Q˘_»∞¤ =∂Oã¨O 'qO^Œ∞ Éè’[#O— =^Œ<Ì åfl P~°yã¨∞<Î åfl~°∞
WHõ¯_» |∞~°^Œ |∞=fi‰õΩ J=fix QÆ∞ã¨Q∞Æ ã¨Å∞ K≥|∞`«∞<åfl~°∞
KåHõe KÒ_»∞ ã¨|∞ƒ‰õΩ `«Åx¡ ~°ã~¨ 㰠Ũ ∞ KÕã∞¨ <Î åfl~°∞
<åQÆ\ ˜ KåÅ∞ <åQÆiHõ`‰« Ωõ ѨÙ<å^Œx Q˘Å¡‰Äõ `«Å∞
K≥=ÙÅ∞ |^ŒÅÌ ∞ KÕã∞¨ <Î åfl~Ú
QÆ_O¤» wˆH HõuÎ WѨC_»∞ QÍO„_çã∞¨ #Î flk
`å\˜ ÃÑ#· ∞#fl HõÅ∞¡=ÚO`«
QÆ~ƒ° Qù ∞Æ _çÖ’ L#fl Hõ=∞O_»ÖÏxfl HÍe`À `«O`«∞#flk
g}#∞ q~°Q˘æ\ ì˜ _»ÑC¨ ^ŒO_À~å "Õã≤
<Õ#∞ 'ã¨Ow`«— ã¨=Ú„^•#flx Kå\˜ã∞¨ #Î flk
WѨC_»∞ Q˘„Ô~ QÆ∞„~°∞=∞x 'HÍà◊#fl— g∞kH˜ HÍÅ∞^Œ∞=Ùfi`«∞#flk
WѨC_»∞ HÍÅO ‰õÄ_® QÆ[QÆ[ÖÏ_»∞`«∞#flk
JÉ’ƒ! =∂kQÆ ~å[˚"Ú≥ zÛOk W

94

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

ÉËQ~Æ ∞° "åx¯ `˘O_»=Ú‰õΩ Éè^Ë =Œ Ú ÖË^∞Œ ã¨ÇϨ Ÿ^Œ~∞° Öò ã¨^•!
Ö’QÆ_» =∂Å =∂kQÆx Ö’‰õΩÅ =∂@Å∞ "Õ~∞° |iÛ#<£
g∞_»QÆ ÃÑ#· áêʼnõΩ#∞ "Õ∞Ѷ∞¨ =Ú suQÆ HõÑÊ≤ ã¨∂ѨÙK«∞<£
^•QÆ^∞Œ ^•x |O^èHŒ =õ Ú ^•z# HÍ^Œ#ÖË~∞° |O^è∞Œ =ÙÖò
uO_çH˜ yO[ÖËHõ =_çk=∞‡iÜ≥∞ÿ ѨxHõu|Î \˜ì "å
#¯O_»∞= ÃÑ#· "Õã∞¨ H˘x Hõà§◊ =Ú `åÅ∞‰õΩ Ü«∂â◊*Oˇ k, h
`˘O_»=Ú =Ú_çÛ#<£ =iÔQ ^˘Ü«∞ºÅÉÏqH˜ ÜÕ∞=∞#O^Œ∞, P
Ü≥∞O_»‰Ωõ "˘Å∞¡ ÉèQí ∞Æ =æ ∞<≥ ÜÕ∞_çÛ# ÖÏÉè=í ÚÖË^∞Œ ^≥=· =∂!
Ü≥∞^Œ∞Ì [zÛ# *Ï_»#∞ Zé∞Hõ¿ãÜ«∞
|Ü«∞@ÖÏy â◊√„ÉèÑí ~¨ K° ñ« |Åæ=∞O`«
K«~‡° =Ú#∞ "˘Åz =Ú_»z K«OHõÉ\ˇ ì˜
ÅO^Œ ‰õΩO_»Å ^•K≥#∞ ÅH˜;=Öˇ#∞
K«zÛ# Ü≥∞^Œ∞Ì K«~‡° =Ú#∞ K«H¯õ QÆ "˘ÖˇÛ#∞, QÆà§◊ QÍ|∞#O
^≥KÛ≥ #∞, =Óx `˘O_»=Ú#∞ `≥OѨÙQÆ QÆ∞=ڇŠH˘kÌ ^è•#º=Ú<£
=ÚK«Û@ H˘kÌ Q˘eÛ =∞i =¸Å∞æK∞« #∞O_≥#∞ "å_»∞ ¿ã=ÔH·
Ü≥∞K«Û@ ^ŒÑÊ≤ <å_˘! q#∞ "Õ∞=∞x ÃãѨC^Œ∞ ^Õ=^Õ=Ù_®?
"˘eK≥#∞ KÕ`|« \˜ì |Ǩï F~°∞ÛK«∞ K«~‡° Ѩ٠HõOѨÙ"åã¨#<£
=∞ÅK≥#∞ ÅO^Œ‰Ωõ O_» Ü«∞#∞ =∞O^Œ∞Å QÍ|∞#=∞Hõ¯ ɡ\ ,ì˜ "å
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

95

_≥¯eÔH#∞ „H˜O^Œ g∞^Œ [i HÔ OѨÙÅ =G=∞xOHõ^•xfl, ^•
#ÌÅã¨i K«~‡° =∞O`« `≥QÆ ^ŒO_çQÆ wÔH#∞ Hõu`Î À ã¨∞=∂!
=Ú~°∞QÆ∞_»∞ HõOѨ٠"åã¨#‰õΩ =Ú‰õΩ¯Å∞ ѨÖ#æˇ ∞, ÅO^Œhà◊√§"å
#∞¯~°∞ʼnõΩ Ü«∞O^Œ"∞≥ ÿ `«_∞» ѨÙñ ‰õÄi‡QÆ~∞° ^Œ∞#Ì ∞ `≥Å· =∞O@∞, "å
#¯~°=ÚÅ K«~‡° =∞O`«ÜÚ« #∞ HÍY‰õΩ Hõ"∞≥ #¡ ∞ ÉÁH˜¯, "≥∞HÔ ¯_»∞<£
=i "≥∞`«∞‰õΩÖò Ѩ\ O˜ K« Éè∞í q =O`«∞# ÖË=Ù x[O|∞ ^Õ=~å!

=∞~À QÔ iflHÍ
Kå@¡ ~°gO„^Œ ™êQÆ~ü

ã¨=∞Ü«∂xH˜

^˘~°=∞_ç ™êQÆ∞|iÛ##∞ ^˘O`«∞ʼnõΩO_»Å∞ É’~°Q¡ ∂Æ Öˇñ, h
q∞~°Ñ¨ á⁄_≥#· ñ QÍ#Hõ#∞ "≥∞HÔ ¯#∞ QÆOlx ѨÓ@ѨÓ@‰õΩ<£
Zé∞=Ù#∞ ^Àe Hõà§◊ =Ú#∞ "≥∞é]Q*Æ ÃË ã#∞ ѨO@HÀ`«‰Ωõ <£
Hõé∞=Ù# |\˜<ì å_»∞ =∞i HÍ~°ÑÙ¨ "≥∞`«∞¯Å∞ QÍ#‰õΩO_»H<õ £
=∞~°∞QÆ∞^˘_ç¤ "å<ÕÛ`«#∞ =∞#∞fl|∂_çÛ,
^˘~°Å ^•`«Å "≥∞Åÿ #∞ ^˘ã≤Öuˇ Î
Ü≥∞uÎ áêé"ÕÜ∞« HõOѨ٠Ü≥∞=iH˜ÃãѨ
~ÚOѨ¿ã=#∞ *Ëã#≤ Ç‘Ï#|~°Û
^ŒOz# =ÚHõ¯aÜ«∞º=Ú#∞ ~åeÛ#`Ò_»∞#∞, ^•z#∂HõÅ<£
ã¨OK«∞Å HÔ uÎxOÑ≤uq, KåHõe =Ù`«¯x "≥∞Åÿ =G=ÚÖò
HõOK«=ÚÖ’# QÆÑC¨ H˘x HÍÅfiÅ =∞_»fiÅ [ÅÊizÛ#<£
‰õΩOK≥_∞» yO[Å<£ Q˘Å∞= QÆ∞é∞]=∞#O\˜q „QÍ=∞QÆ∞#fl"≥!·
‰õΩ=∞‡i F\˜ ‰õΩO_»‰Ωõ #∞ ‰õΩ<≥¯#∞, Hõ=∞‡é˜Hé
õ ∞$H˜OHõ, "å
_ç=Ì ∞‡~°∞_»Ü∞≥ ºñ Bã¨eH˜ nè#∞_»~ÚOHõ#∞, ™êÖˇ=G=ÚÖò
~Ú=∞‡Ç≤ÏÖ’# <ÀK«H#õ ∞, Ç‘Ï#∞_»~ÚOHõ#∞ ^Œi‰˚ Ωõ @∞ì‰Ωõ <£
á⁄=∞‡x ^Œ∂~°=ÚO_»∞=∞x ÉÁ_çÛi KåHõe =∞OQÆeOHõÜÚ« <£

96

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

W

h ã¨`∞« Î y<≥flÖ’
Wxfl K«khÌ à◊§~Ú<å áÈÜ«∞ÖËx"å_çfl
#∞"£ pHõ\’¡ K«^∞Œ =Ù`«∂ ‰õÄ~°∞ÛO>Ë
h =ÚO^À QÆ∞_ç¤ náêxfl LOK«ÖxË "å_çfl
â◊√„ÉèOí QÍ QÆ∞O_»∞ w~ÚOK«@"Õ∞ QÍx
U<å_»∂ „HÍѶO≤ Q∑ "Õ~ÚOK«ÖxË "å_çfl
Ñ≤„~°Å =^ŒÌ z~°∞QÆ∞ʼnõΩ
ɡ`_Î≥ ∞» QÆ∞_»¤ J`«∞‰õΩÖËã≤ W=fiÖËx"å_çfl
J#flxfl ѨÙã¨HÎ ÍÅ∞ H˘x
=∞Oz =∞Oz |@ìÅ∞ Ѩ\ Oì˜ z ѶA
‘ Å∞ Hõ\ ì˜
K«^∞Œ =ÙÅ ã¨O`«Hˆ O ѨO¿Ñk
ã¨O`«HOõ KåÅ∞ K«^∞Œ =Ù KåeOz <å HÍÖˇO@~å
<å‰õΩ KÕ^À_»∞QÍ~å JO@∂
¿Ñ^ŒiHõO ÉÏÖϺxfl "Õ_∞» ‰õΩO>Ë
K«^∞Œ =ÙŠѨ_"» H≥ ¯˜ # ÉÏźO J"åHõ¯~Ú
`«Å=OKÕã≤ Hõà√◊ § #Å∞=Ú‰õΩO@∂
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

97

"≥#HÍÖË #_çzOk
K«^∞Œ =ÙÅ QÀà◊O g∞^Œ #∞Oz
LůÖÏ *ÏiOk
JO^ŒiH© h_»~Ú# J=∞‡ K≥@∞ì K«∞@∂ì
=∞$`«∞º pHõ@∞¡ =Úã¨∞~°∞‰õΩ<åflÜ«∞x
qi¿ã J=∞‡ #=Ùfi "≥#Hõ
‰õΩO_≥_∞» q+¨O ^•QÆ∞O^Œx
ÃÑ>· ãË #≤ JHõ¯ WO@ xezO^Œx
LÜ«∂ºÅÖ’ K≥ÖÏ¡~ÚH˜
'e=~°—x q<åflHõ
#Å¡~ˆ QÆ_ç QÆ∞O_≥Ö’¡
JHõ~∆ ° q`«<Î åʼnõΩ "≥ÚÅÔHuÎ#
QÆ}`˜ « QÆ∞}˜O`åÅ Q˘O`«∞efl Ñ≤ãHˆ≤ ã≤
`«ÅQÆ∞_»¤ K«∞\˜ì KÕH„õ ~° ѨÓx
H˘`«Î QÔ @ÑπÖ’ `«Ü∂« ~Ô ·
[Oye Q˘_»¡ "≥#Hõ
LK«Û¿Ñ_»Ö’ #_çz áÈ`«∞O>Ë
|_ç U_çÛOk ɡÅ∂¡ U_çÛOk J_»=ÙÅ∞ |O[~°∞¡ á⁄e"Õ∞~°Ö¡ ’
ÉÏźO J<å^èÖŒ Ï JÜ≥∂=∞Ü«∞OQÍ u~°∞QÆ∞`«∞OOk ZO_®QÍeH˜
~°OQÆ∂ ~°∂ѨO =∂i
ÉÏźO ѨÙá⁄Ê_ç ~åÅ∞`«∞O>Ë
*Ï˝# `«\ÏHõO ZO_»∞`«∂ LO>Ë
ÉÏÅÅ Éèqí +¨º`«∞Î z„`«O
'=∞~À QÔ iflHÍ— HÍ^• =∞i! W

98

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

Ѩx HõuÎ
ã¨OѨu ™È=∞Ü«∞º

JÅ¡ - ǨÏÖÏÖò ÖË^∞Œ
^˘~° Z_»¡ "≥∞_»Å∞
`≥QÆ HÀã≤Ok
*ÏO|=Ùx HõuÎ
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

99

Z^Œ∞QÆ∞`å"å - Zki™êÎ"å !
"å~°∞ =Ú‰õΩ"å~°∞ Je¡Hõ
^˘~°HÍÅ∞#∞ =Ú^•Ì_Oç k
`ÀÅ∞ `˘O_»O áê`åà◊QOÆ QÆ
^˘~° QÆiÃãÅ∞ xOÑ≤Ok
"Õ^OŒ q#fl â◊¥„^Œ‰Ωõ x
K≥qÖ’ ã‘ãO¨ áÈã≤O„_»∞
P`«‡Q“~°=O HÀi# "ÕOÃÑO@
=∂kQÆÅ#∞ =∞O@Ö’¡ HÍeÛO„_»∞
á⁄_çz# á⁄^Œ∞Ì P~°Ö^Ë ∞Œ
J^Œ=Ì ∞ ~åui Jyæ ÃÑ\˜Oì k
‰õΩÅ HÍ=Ùx Éè∂í `«O
20 UO_»¡ Ñ≤ÅÅ¡ =∞„i
~°OQÆ∞ ~°OQÆ∞ŠѨK∞« ÛÅ QÆ∂à◊√§
H͉õΩÅ QÆ∂àı§ ZO^Œ∞‰õΩ HÍÖÏ~Ú
‰õΩÅ ã¨=∞㨺 QÆ∞iÎOK«x _®OˆQÅ∞
Z„~° |∞~°¯ ÃÇÏ· O^Œ= áÈ+¨‰Ωõ ÖË
Ѩ^∞Œ #∞ ÃÑ@ì=Åã≤#
ѨO„_®~Ú Ñ¨H¯õ uÑ≤Ê#
K≥eQÍ_»∞ QÆ∂@O zO^Õã#≤
"å_ç "≥∂_»Ü∞Õ º =~°‰Ωõ
ѨH¯õ >ˇ=ÚHõÅ∞ Ѩ‰Ωõ ¯#
ѨQ∞Æ Å pˆ~^Õ Ñ¨xHõuÎ W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
100 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

„á⁄ÃÑ㶠~¨ ü ~å"≥Å *’ÃãѶπ

=∞„i „H˜O^Œ LO_Õ F ¿Ñ^Œ "≥ÚHͯ
Z^Œ∞QÆ∞`å"å Zki™êÎ"å?
ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞Ok =∞„i K≥@∞ì
h `«ÅÃÑ· ^Œ@Oì QÍ
[~°∞ѨÙ`«∞Ok ^•x LxH˜x
h "≥∞_»#∞ K«∞>Ëãì ≤ LiÖÏ
Z‰õΩ¯`«∞Ok <åHõO, "≥∞H˜¯ h PǨ~°O
áê`«∞H˘O@∞Ok ^•x =Oâßxfl
Ö’`«∞QÍ h‰õΩ KÀ@∞ ÖˉΩõ O_»
Hõ#∞Hõ ÃÑ~°QÖÆ =Ë Ù h=Ù
ѨiQÔ `«∞Î =∞„i #∞O_ç
Z^ŒQÖÆ =Ë Ù h=Ù ZyiáÈ ^•x „H˜O^Œ #∞O_ç
áêiáÈÖËHõáÈ`Õ ZyiáÈÖËHõáÈ`Õ
LO_»‰Ωõ Q˘éˇÖ] Ï ÉèÜ
í ∞« Ѩ_ç =∞„iH˜
q~°QnÆ ~Ú =∞„i H˘=∞‡efl
ÃÑiH˜"~Õ Ú ^•x T_»efl
#iH˜"~Õ Ú ^•x "≥Ú^Œefl
`«iy"Õ~Ú ^•xx h"åi ™êÜ«∞O`À
JѨC_»∞ ÃÑiy ÃÑ^Œ=Ì Ù`å=Ù
¿Ñ^Œ "≥ÚHõ¯efl P^ŒiOK« Zky Zky áÈ`å=Ù
„ѨQuÆ q~À^è∞Œ Å <≥kiOK« h=Ù qkèQÍ qǨÏi™êÎ=Ù
qâßÅ PHÍâ◊OÖ’ ã¨iã¨iQÆ xÅ|_»`å=Ù
ã¨=∞`«‰Ωõ ã¨OHˆ `«OQÍ W

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

101

áê^Œ∞HÍ Ñ¨\Ïìa¿è +HõO
`åà◊¥§i ÖÏ|<£ ÉÏ|∞

K≥ÑC¨ Å<≥=_»∞ <≥u#Î ÃÑ@∞ìH˘O\Ï_»∞
K≥ÑC¨ Å∞ ‰õΩ>Ë"ì å_»∞ K≥ÑC¨ H˜O^Œ `ÕÅ∞
P `ÕÅ∞#∞ K≥ÑC¨ `À `˘H˜¯ #e¿ÑÜü∞
JHÍ~°} *Ïu q^Õfi+≤ P x=∞fl*Ïu"≥i·
~Ô K«ÛQ˘_»`å_»∞ [<åefl P „QÍ=∞ "≥∂`«∞|i !
h ÉÏOK≥#∞ ^˘~å! h HÍÖÁ‡‰õΩ¯`å#O\Ï_»∞
D ^Œo`«∞_»∞ `ÕÅ∞ ZÖÏ HÍQÆÅ_»∞?
`«~z° `«~z° K«∂¿ãÎ <åHõ~=÷° ∞~ÚOk
K≥ÑC¨ H˜O^Œ `ÕÅ∞ÖÏ Ñ¨_=ç Ù#fl"å_»∞
ZѨÊ\˜H~õ Ú<å u~°Q|Æ _»Hõ =∂#_»∞
`ÕÅ∞ H˘O_ôÖ’ q+¨ÑÙ¨ *ÏfiÅ HÍ^Œk
'=∞O^ŒH˘_ç"å_ç—Ö’ ~°yÖË qѨ=¡ *ÏfiÅ Jk!
XHõ¯™êi P `ÕÅ∞QÆ#∞Hõ ‰õΩ\˜Oì ^•
‰õΩÅ`«`Ϋ fiO ^˘~°Å ÃÑ`«#Î O
Éè∂í ™êfi=ÚÅ J~åK«H`õ fi« O
ÉÏ^è`Œ À Å∞OQÆÅ∞OQÆÅ∞ K«∞@∞ìH˘x
yÅyÅÖÏ_ç yOQÆ~åÅ∞ u~°∞QÆ∞`«∞Ok
P ÉèÜ
í ∞« O`À<Õ ^Œo`«∞}˜‚ K≥ÑC¨ `À
`˘H˜¯ #e¿ÑÜ«∞=∞O@∞<åfl_»∞ ^˘~°
K≥ÑC¨ Å <≥=_»∞ `«ÅÃÑ÷ Ñ@∞ìH˘O\Ï_»∞
Jx =∞m§ „Ѩtflã¨∞<Î åfl_»∞ ã¨<å`«#∞_»∞ =∞i W<åflà◊√§ h=Ù "≥∂ã¨∞#Î fl^Õq∞\˜?
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
102 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

N~å=Ú_ç áê^Œ∞HõÅ#∞ „`Õ`åÜ«ÚQÆO #∞O_ç
D<å\˜^•HÍ #∞"£ Hõ^• "≥∂ã¨∞#Î flk!
Éè~í `° ∞« _çÖÏ áê^Œ∞HõÅ∞ <≥u#Î ÃÑ@∞ìH˘x
ÉèÏ~°`å=xÖ’ J^ÕÑx¨ QÍ u~°∞QÆ∞`«∞<åfl=Ù
K≥ÑC¨ Å#∞ Z=_»∞ `«ÅÃÑ· ÃÑ@∞ìH˘O\Ï_»x
P`«‡#∞ K«OѨÙH˘x „Ѩtflã¨∞<Î åfl"å
P`«‡=OK«# KÕã∞¨ H˘x „Ѩtflã¨∞<Î åfl"å
Hõো uÎK∂« _»∞ h `«ÅÃÑ· =Ù#flq K≥ÑC¨ ÖË!
K≥ÑC¨ Å<≥=_»∞ `«ÅHÔ `«∞HÎ ˘O\Ï_»∞
Jx =∞m§ „Ѩtflã¨∞<Î åfl_»∞ P^è∞Œ x‰õΩ_»∞ =∂@‰õΩ Hõ@∞ì|_ç LO_ÕO^Œ∞‰õΩ QÆ∞~°∞QÎ Í
ÉÏ^躌 `«‰Ωõ q#Ü«∞OQÍ `«Å"˘OKÕ kâ◊QÍ
~å*ϺkèHÍ~° ÉèÏ~åxfl "≥∂¿ã ÃÑ^ŒkÌ ‰õΩ¯QÍ
JkèHÍ~°=∞^ŒO `«ÅHÔ Hõ¯x "≥Ú‰õΩ¯QÍ
â◊~Q°î ÀѨOÖÏ ~°H}
∆õ HõeÊ™êÎ~Ú áê^Œ~H° Å∆õ ∞
HÍà◊√§ gkèHÔ H˜¯#ѨÙ_»∞ ~°H}
∆õ QÍ
ѨÙà◊√§Ñ¨_‰» Ωõ O_® KÕ¿ã#∞ áê^Œ~H° Å∆õ ∞
Hõà√◊ § <≥uHÔÎ H˜¯#ѨC_»∞ ~°H}
∆õ QÍ
~åà◊√§ Ѩ_‰» Ωõ O_® K«∂¿ã#∞ áê^Œ~H° Å∆õ ∞
K≥ÑC¨ Å <≥=~°∞ `«ÅHÔ `«∞HÎ ˘O\Ï~°∞
Jx =∞m§ „Ѩtflã¨∞#Î fln ã¨=∂[O
HÍ~°∞ PyáÈ`Õ `À™êÎ=∂ ÖË^•!
K≥ÑC¨ `≥yáÈ`Õ "≥∂™êÎ=∂ ÖË^•!
W<åflà◊√§ h‰õΩ T_çQOÆ KÕã#≤ "å_»∞
`≥y# K≥ÑC¨ ÖÏ Ñ¨_ç L<åfl_»∞ K«∂_»∞
P x~åƒùQ∞Æ º}˜‚ "≥∂™êÎ"å ÖË^• !
áê^Œ∞HÍ Ñ¨\Ïìa¿è +HõO KÕ™êÎ"å ÖË^• !

W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

103

â◊G HÍ~°∞}˜fl <Õ<Õ

=∂kQÆÖË g~°∞Å∞

_®Hõ~ì ü HÍHÍx ã¨∞^è•Hõ~ü

~ÚO„^Œ"e≥ ¡ ~°"∞Õ +π

<Õ#∞ ^Œo`«∞Ö’¡ ^Œo`«∞}˜fl

JѨC_»ÑC¨ _»∂ xѨCHõ}ÏÅ∞ ѨÙ_»`å~Ú

^ŒQÍѨ_¤» "å}˜fl ^ŒO_À~å QÆ∞O_≥#· "å}˜fl
QÆ∞O_≥ QÆ∞O_≥Ö’¡ P`å‡aè=∂# *ˇO_®
ZQÆ∞~°"ãÕ #≤ "å}˜fl
Z„~°QÍ "≥„iQÍ "ÕOÃÑO@~Ú# "å}˜fl
=Ú_»∞ã¨∞Ö’ =¸Å∞QÆ ÖÏO\˜ "å}˜fl
^Œo`À^Œº=∂xH˜ <≥`∞« ~Î ∞° K«∞HÔ ¯· # "å}˜fl
K«~‡° HÍ~°∞}˜fl, â◊GHÍ~°∞}˜fl, =∂kQÀ}˜fl
g∞ ã¨`å~ÚOѨÙÅ∞ g∞ LÅQÆiOѨÙÅ#∞ Ãã`· O«
<å rq`«ÑÙ¨ H˘=Ú‡Ö’ H˘=ÙfiÖÏ HõiyOK«∞‰õΩ#fl "å}˜fl
ZO^Œ∞HõO>Ë
<å‰õΩ |uH˜OK«_O» `«Ñʨ |`«∞HÔ OK«@O ~å^Œ∞
JO^Œ∞Hˆ WHõ =∂ `≥Ñʨ efl "Õ∞"Õ∞ #_»∞ѨىõΩO\ÏO
WHõ =∂ z`«∞„ΠѨ`∞« efl "Õ∞"Õ∞ k^Œ∞‰Ì Ωõ O\ÏO
Z=i ^ŒÉÏ~ÚOѨÙHÀ~°∞ JÖ’K«<åÅ =ÚO^Œ∞
"Õ∞=Ú xÅ|_»^ÅŒ ∞K«∞HÀÖË^∞Œ
=∂kQÆ`fi« O ã¨=∂#`«fi"Õ∞
Z=ifl =∂ H˜O^Œ LOK«É’=Ú
=∞Ô~=_çfl =∂ÃÑ· ÃÑ`«#Î O Ü≥∞ÅQÆÉ@
ˇ xì =fiO
*’ºuÉÏ J#fl@∞ì <å HÀã¨O <Õ#∞ xÅ|_»`å#∞
JOÉË^¯Œ ~ü K«∂ѨÙ`À JO^Œi HÀã¨O #_»∞O Hõ_`» å#∞
Ѩ^∞Œ #∞^Õi# =∂kQÆHuõ Î
aQÆ∞=Ù#Ѩ\ ì˜ =∞s K≥ÑÙ¨ <Î åfl
H˘`«Î â◊`åÉÏÌxH˜ â◊GHÍ~°∞}˜fl <Õ<Õ
W

QÍeÖ’ ^è∂Œ oÖ’ h\˜Ö’
JHõ¯_»H¯õ _® xѨCHõ}ÏÅ∞ ~ˆ QÆ∞`å~Ú
=∞x+≤Ö’ =∂@Ö’ ~°HOÎõ Ö’

H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
104 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

K«i„`« pHõ\ Ö˜ ’ #_çzOk ã¨~ˆ ,
K«i„`«‰Ωõ pHõ\ ˜ ѨÙeq∞O^≥=~À ?
K≥=ÙÖ’¡ ã‘ãO¨ áÈâß~°∞
HÍà◊¥§ KÕ`∞« Å∂ `≥QÀæâß~°∞
'=∞Ǩ`«∞‡ÖÏ~å—! '=∞Ǩ =∞Ç≤Ï=∂xfi`«∞ÖÏ~å—!
g∞ 'ѨÙ}Ϻ#— WOHÍ D ^ÕâO◊ Ö’
'~À"£∞ HÍÅѨ٠ÃÇÏ· >ˇH± ÉÏxã¨`fi« O— =iúÅ∞¡`ÀOk
ÃÑ#· ∞Op H˜O^Œ‰Ωõ , WOHÍ H˜O^Œ‰Ωõ
á⁄~°Å∞ á⁄~°Å∞QÍ áê‰õΩ`ÀOk
'âßѨ„QÆã¨∞ÎÖˇ·—
P_»=∞QÆÅ∞ '"˘Hõ\ —˜ HÍÖË^∞Œ , J#fl^Œ=Ú‡Å∞ '"˘Hõ\ Q˜ Í— ÖË~∞°
........
........
.........
q∞}∞QÆ∞~°∞Å∞ q∞OˆQÜ«∞QÆÅ~å? *Ï„QÆ`Ϋ !
"≥Ú`«OÎ "≥Å∞`«∞~ˆ =Ó_ÕÛÜ«∞QÆÅ~å ? *Ï„QÆ`Ϋ !
JѨC_»ÑC¨ _»∂ xѨCHõ}ÏÅ∞ ѨÙ_»`å~Ú
JHõ¯_»H¯õ _® xѨCHõ}ÏÅ∞ ~ˆ QÆ∞`å~Ú
JѨC_»ÑC¨ _»∂ Kå~åfi‰õΩÅ∞ ѨÙ_»`å~°∞ |∞^Œ∞ÅÌ ∂ ѨÙ_»`å~°∞
JHõ¯_»H¯õ _® JOÉË^¯Œ ~°∞Å∞O\Ï~°∞ =∂kQÆ =∞Ǩg~°∞Å∞O\Ï~°∞
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

W

105

=∂kQÆ áê@
_®II H˘O_≥áÈQÆ∞ a. _Õq_£ eqOQ∑ã<ì¨ £

Z=~°∂ Z^Õ"Ì å K≥Ü∞« º#Hõ¯~ˆ ^¡ ∞Œ
=∂kQÆ ã¨O㨯 $u JO@∂
ÉèÏ=*ÏÅO g∞^Œ „|uˆH
k‰õΩ¯=∂e# Ѩ~å#fl Éè∞í ‰õΩ¯#∞ HÍ#∞
ZHõ¯_» #∞O_À kQÆ|_»¤ „Ѩ"åã≤x HÍ#∞
<Õ#∞, Jã¨Å∞ã≤ãÖ¨ #·ˇ [O|∂ x"åã≤x
<å K≥=∞@`À `«_=» x <ÕÅ
WHõ¯_» Ñ≤ã~¨ O° `≥<· å ÖË^∞Œ
ZѨÊ\˜ #∞O_À UeHõ#∞
ÃÑkÌO\˜ "å}˜,‚ `å`«‰Ωõ =Ú^Œ∞ÅÌ =∞#=}˜‚
K«i„`« =Ù#fl "å_çx Éèqí +¨º`«∞‰Î Ωõ "å~°ã∞¨ _çx
HõàÏ™ê^艌 Ωõ _®! HõàÏ~å^艌 Ωõ _®!
Hõà◊ <å "å~°ã`¨ fi« O `≥Å∞ã¨∞HÀ
Hõà‰◊ Ωõ , HõÖÏxH˜ H˘`«¿Î ÇÏ=∞O`åxfl J^Œ∞`Ì ∞« #fl"å}˜‚
HÍÅ „Ѩ"åǨxfl xˆ~tÌ ã¨∞#Î fl "å}˜‚
â◊$OYÖÏÅ∞ „`≥OK«∞‰õΩx
tkèÅ âßã¨<åÅ â◊HÖõ ÏÅ =∞^躌 xÅ|_ç
QÆà"◊ ∞≥ `«∞`Î ∞« #fl =∂kQÆ ã¨fi~åxfl
WkQÀ ~ÚѨC_»∞ zO^Õã#≤ <å Ñ≤`~« ∞° _ç
J*Ï˝`« áê^•ÅHõ∞ #=∞㨯iã¨∞<Î åfl
K≥ÑC¨ ‰õΩ #=∞㨯iã¨∞<Î åfl
=∂kQÆ _»ÑC¨ ‰õΩ #=∞㨯iã¨∞<Î åfl
Éè+Ë *¨ ÏÅÃÑO‰õΩ ÃÑQÆÅ∞Û‰õΩx
„H˘`«QÎ Í [x‡ã¨∂Î Z=ˆ~=∞#∞‰õΩ<åfl
D QÆ∂\˜Ö’ =∞^è∞Œ ~°OQÍ áê_»∞‰õΩO@
<å =∂kQÆ áê@
W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
106 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

#Å¡<åÜ«∞# QÆ∞O_≥KÑ« C¨ _»∞
QÆiHõáê\˜ =∞}©O^Œ~ü

z#flѨC_»∞ =∂ QÆ∂_≥OÖ’ „Ѩu WÅ∞¡
QÆ∂@O ^≥|ƒÅ`À ÃãÅ Hõ`∞« ÅÎ â◊|OÌ `À =∂~À‡y áÈÜÕ∞k
HõuÎ PÔ~ Ѩx~å~Ú q∞Q˘æq∞‡H˜ "≥ÚH˜¯
á⁄^Œ∞<Ì flÕ ÃÑ^ŒÜ
Ì ∞« º "≥∂^Œ∞Q͉õΩ K«∞\˜#ì á⁄Q͉õΩ K«∞@ì#∞
K≥‰Ωõ =ÚH˜`À HÍÅ∞ÛH˘x
K≥ÑC¨ Å∞ ‰õΩ@ì_®xH˜ ‰õĉõΩO>Ë
T~°∞ T~°O`å QÆ∂_»Å∞ `≥y# K≥ÑC¨ Å`À
y`«ÅÎ "≥∞_»Å =Ú=fiŠѨ>Åìˇ `À ÉÏ~°∞Å∞ fi xÅ|_Õk
PKå~°∞Å∞ P™ê=ÚÅ∞
JÜ«∞º ‰õΩ>Ëì H˜„~°∞ K≥ÑC¨ Å HÀã¨O
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

107

J„~°∞Å∞ Kåz QÆOQÆ"„≥ ~°∞Öˇ`"ÎÕ å~°∞
"≥∞`«\Î ˜ ã¨ÅѨ `ÀÅ∞`À Pf‡Ü«∞OQÍ J^•ÌÅ L^•ÌÅ ‰õΩ\Ïì_®
JO^Œ∞Ö’ PÜ«∞# „ѨuaO|O JQÆ∞Ñ≤OKÕk
zÅHõ K≥ÑC¨ Å∞ K«∂ã≤<å ã¨~ˆ
K≥@∞ìÃÑ#· zÅ∞HõÅ∞ Ziy=zÛ
K≥ÑC¨ Å g∞^Œ "åÖÏÜ«∂ JxÑ≤OKÕk
<À~°∞ "å~Ú ÖË<À_»∞
T~°O`«\ H˜ ˜ `«ÅÖ’ <åÅ∞Hõ~Ú#"å_»∞
Zxfl ~ÀAÖˇ<· å ã¨~ˆ `«# =∞#ã¨∞‰õΩ #zÛ#@∞ì
JÜ«∞º"å~°∞ "≥∞zÛ#@∞ì
K≥ÑC¨ Å *’_»∞ É’WkQÍ KÕã≤ WKÕÛ"å_»∞
"å~°∞ ÃÑ>Ëì =∂<≥_∞» =∞\˜ì *Á#flÅ "Õ∞~°#∞
=∂~°∞ =∂\Ïì_‰» Ωõ O_® #=Ùfi`«∂ ѨÙK«∞Û‰õΩ<Õ"å_»∞
W"åà◊ ÉÏ\Ï Hõ~À<åÅ∞ q∞Ü«∂q∞ ǨÏ"å~ÚÅ∞
gkèH˘Hõ JOQÆ_ç "≥e™êHõ
áê¡ã‰ì≤ Äõ ¯ ã≤O^ä\Œ ‰˜ Äõ ¯ „ѨÑO¨ K« "åºÑ≤`O« QÍ áê^Œ=¸<åHõ
K≥ÑC¨ #∞ KÕÜ∂« Å<åfl
_»ÑC¨ Å#∞ =¸Ü«∂Å<åfl
K«~‡° O Hõ~∞° =~Ú áÈ~ÚOk
=∂kQÆÅ QÆ∞O_≥ ZO_ç# K≥~∞° =~ÚOk
WѨC_»∞ QÆ∂_ÕÖ’¡ ^Œ∂i# QÀ¡|e Ѷ∞¨ @ ã¨Ê~°O
QÆ∞_çÃã |`«∞‰õΩÅ#∞ q∞OˆQã≤Ok
|Hõ¯zH˜¯# Q˘Ñ¨Ê <≥~· åâ◊ºO`À
‰õΩH˜¯ =∞OK«OÖ’ Ѩ_∞» H˘x
JѨC_»ÑC¨ _»∞ ÉÏ^èQŒ Í `«# QÆ∞O_≥ _»ÑC¨ "å~Úã¨∂Î
J^•ÌÅ L^•ÌÅÃÑ· L^ÕfiQÆOQÍ Ñ¨^•ºÅ∞ áê_»∞`«∞O\Ï_»∞ W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
108 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

<Õ<=≥ ~À K≥ÑÙ¨ OÎ k...
HõkÔ~ Hõ$+¨‚

Z=„_® ##∞ q∞Oz# WO[h~°∞
Uk~å <å K≥ÑC¨ efl q∞Oz# q∞+¨<~Õ ∞°
QÆ∂@O <å ‰õΩÅ QÆ∞~°∞=Ù
`«OQˆ _»∞ K≥@∞ì <å HõÅÊ =$HõO∆
=∂kQÀxfl
HõuHÎ ˜ Hõ^#Œ O <ÕiÊ<Àxfl
<≥`∞« \Î ˜ =Ú^ŒÅÌ `À
^ÕâO◊ ã¨iǨÏ^Œ∞ÅÌ ∞ wã≤<Àxfl
WOHÍ ##∞fl QÆ∞~°∞ÑÎ @
¨ Öì HË áõ È`«∞<åfl"å?
g∞ "Àà◊§ â◊"åÅ |∂_ç^#Œ _»∞QÆ∞
ÉÁO^Œ g∞k =∞\˜#ì _»∞QÆ∞
<Õ<=≥ ~À K≥ÑÙ¨ OÎ k W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

109

h XHõ¯QÍ<˘Hõ¯ =„[ѨÙ=∂@ÔH· ÉÏxã≤Oz#ѨC_»∞
`«Ñ㨠û≤ Oz#ѨC_»∞ â◊O|∂‰õΩx=Öˇ
LiH˜=ÚO^Œ∞ Hõ^Œä
"å_çH˜ "˘Hõ¯™êi ÃÑ~°∞QÆ#flO uxÊOz
"å_ç J=∂‡Ü«∞ºÅ ¿ÑQÆ∞Å∞ HõuiÎ Ü«∞º QÆÅ^•
J^Õ P"≥∞ J^Õ J`«}fl˜ J~°"H·≥ À@¡ ™ê~°∞¡ Y`«O KÕÜ∞« QÆÅ^•
HÀ\˜ HÍ~°}ÏÅ∞
XHõ¯>Ë ~°∂áê~Ú
XHõ¯`Õ áêѨ
HõÅQÆ<åfl<å <Õ =∂„`«O
=∂Å=∂^Œ∞Åæ QÀO_»∞HÀÜ«∞Å _≥H¯õ Öˇ~H° eõ Q˘Å¡=∞OQÆe Å`À
<≥ÅÅ∞ <≥ÅÅ∞ u~°QÍ_Õ ™⁄~°Q"Æ Ú≥ Hõ@∞O^Œx
JOÉÏѨ~å‰õΩ [QÆ^OŒ ÉÏ Ñ¨~å‰õΩ Jx áê_»∞H˘O^Œ∞#x

=∞QÆ =∂kQÆ ÖË^• ѨÙ~∞° +¨µx QÆ∞O_≥
^≥OK«<åÅ Nx"åãπ

a~å¡=∞Ok~ü "≥∞@¡HO˜ ^Œ h =∞OK«∞"≥KÛ« x á⁄@ì =Ú_»`Å« ÃÑ#·
<≥\· O˜ Qˆ Öò `≥ÅQ¡ “#∂ `≥Å™¡ ê‰õÄû HõÅ=x "≥∂HÍe ™⁄@ìŠ֒ѨÅ
WOk~åáê~°∞¯ á⁄^ŒÅ ѨH¯õ #
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
110 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

<˘Ñ≤Ê <å ã¨`∞« ÑÎ O¨ _»∞‰õΩ `≥Å∞û
ã¨∞=∞#∞_çH˜ `≥Å∞û Jã¨∞~°∞_çH˜ `≥Å∞û
ÉÏ"åHÍ~°O`ü ÉÏѨÓrH˜ `≥Å∞û ǨÏcÉò`h« fi~ü‰Ωõ `≥Å∞û
*Ï<£"ã≥ H¡≤ ˜ `≥Å∞û *Ïã≤ΠѨ^‡Œ [‰õΩ `≥Å∞û
ÃÑO_»"¡ Ú≥ Hõ âßѨO
ÃÑO_ç"¡ ˘Hõ â’HõO J<Õ ^è~·≥ º° OÖË^∞Œ QÍh
WHõ ÃãÅ"£ Ö’HÍxH˜
ã¨HÅõ =∞Ç≤ÏàÏ Ö’HÍxH˜ W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

111

QÆqx ^•\˜~å
Hõ„i q[Ü«∞‰õΩ=∂i

^•#=∞‡, ~å[=∞‡, =∂~°=∞‡, =∂~°`=« ∞‡, ã¨g∞~å
QÆ∞_»Ñ¡ ʨ yOz ã¨∂`«∞<Î åflˆ~
<Õ<Õ TÔ~ÖËã#≤ QÆ∞_çÃãÅ ‰õΩÅ^Õ=`«#∞ K≥ÑÙ¨ `«∞<åfl
T~°∞^•\˜ T~°∞ QÆqx ^•\˜
HÍÅ∞ ÖËÑ≤ HõOK«∞ Hõ_Ü
ç ∂« xfl K«∂Ñ≤
"å_ç QÆ_Ñ» ¨ g∞kH˜ áÈ^•"≥∞
X¿ã ^•#=∞‡ ^ÕxHˆ ÉèÜ
í ∞« O
xO_»∞ "≥∞Åÿ =Ù`«∞#flѨC_»∞ x#∞fl `«iq∞`Õ
ÉÁ@∞ìHÀ X_ç`¤ ∞« Î ~°OQÆ∞=∂i ~°H=Îõ ∞~ÚOk
W~°∞QÆ QÍã≤# á⁄ÖÏÅ#∞ QÆãΑ KÕ^•ÌO
ÉÁ„_®~ÚHÍ_» ѨOKåuH˜
P ^è•#ºO yO*Ë "≥Ú^Œ\ ˜ ™êK«ÛO
*Á#fl KÕÖ’ HÀ\˜~Ô _ç¤ H˘OQÆ∞ ÖÏy#ѨÙ_»∞
‰õΩq∞eáÈÖË^•
ziy# H˘OQÆ∞#∞ K«∂ã≤
h "≥ÚQÆ∞_»_yç `Õ, H˘„~°∞|\˜Oì ^Œ#flѨÙ_»∞
h QÆ∞O_≥Åqã≤áÈÖË^•
Wxfl [iy<å WOHÍ Ñ¨â√◊ =ÙÖÏ Ñ¨_∞» O^•=∂
HõàϧÑ≤H˜ |^Œ∞Å∞ "å_ç HõÅO¡ Ö’ HÍÅ∞=∞_»∞^•ÌO
ÉÁ_À¡ eH˜¯nã≤ Q˘O`«∞H˘Ü«∞ºHõ<Õ
"å_ç `ÀÅ∞ "˘eÛ
F `«~O° QÆO `«ÃÑÊ@ "å~Ú^•ÌO W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
112 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

*Ï„QÆ`Ϋ !
`«∂Å∞QÆ∞ ~°=∞}Ï~å=Ù

<å â◊s~°O K≥=∞@ Ѩ@Oì ^Õ h‰õΩ ‰õÄ_»∞ÖË^∞Œ
<Õ#∞ ‰õΩ\˜#ì K≥ÑC¨ Å∞ `˘_»QOÆ ^Õ h‰õΩ #_»HÖõ ^Ë ∞Œ
<Õ#∞ ^Œ}O‚ ÃÑ@ìO^Õ h‰õΩ Q“~°=O ÖË^∞Œ
<å _»ÑC¨ Å "≥∂`« ÖˉΩõ O_® h ÃÑo¡ [~°∞QÆ^∞Œ
<Õ#∞ F@∞ "ÕÜ∞« O^Õ h QÔ Å∞Ѩ٠MÏÜ«∞O HÍ^Œ∞
<Õ#∞ ^ŒO_À~å "ÕÜ∞« O^Õ h âßã¨#O J=∞Å∞ HÍ^Œ∞
h "åH˜e T_ÕÛk <Õ#∞
h WO\˜H˜ "≥Å"¡ ¿Õ ãk <Õ#∞
h=Ù h~°ãO≤ z `˘OQÆ∞O>Ë
<å iH∆Í|O_çÖ’ Ǩã≤Ê@Öò‰Ωõ KÕiÛOn <Õ<Õ
z=iH˜ h â◊"åxfl ѨÓ_ÕÛn <Õ<Õ
=∞i...
=∂kQÆ "å_»O>Ë x~°H¡ ∆õ ºO ZO^Œ∞‰õΩ?
<Õ#∂ hÖÏ\˜ =∞x¿+#x
<å‰õÄ Ç¨Ï‰õΩ¯Å∞<åflÜ«∞x
Q“~°=O LO^Œx QÆ∞iÎOK«"O≥ ^Œ∞‰õΩ
<Õ#∞ ^ŒO_À~å "Õ¿ãÎ JÃãOc¡ Jki Ѩ_k» Ì W

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

113

JOu=∞ ã¨=∞~°O
Q˘_»∞¤ =∂Oã¨O

_®Hõ~ì ü |kÌÑÓ¨ _ç [Ü«∞~å=Ù

kQÆ∞=∞iÎ ã¨∞~ˆ âò ‰õΩ=∂~ü

=∂ |`«∞‰õΩ "å_»efl z„uã¨∞<Î åfl#∞

Q˘_»∞¤ =∂Oã¨O Q˘_»∞¤ =∂Oã¨O
ÉÁ_»∞¤ HÀã≤#ѨÊ\˜ #∞Oz u#fl =∂Oã¨O
Z=ÚHõÅÖ’ Z=ÚÔH· ZQÆã#≤ =∂ =∂Oã¨O
~°HOÎõ Ö’ ÉèÏQÆ"∞≥ ÿ ^Œ∞q∞H˜# =∂Oã¨O
TiH˜ ^Œ∂~°OQÍ ##∞flOz#ѨÙ_»∞
<å J_»∞QÆ∞ÖË hHõO@~åx"≥#· ѨÙ_»∞
=∞x+≤<Õ =∞x+≤QÍ #∞=Ùfi K«∂_»ÖÑË Ù¨ _»∞
<åHõO_»QÍ L#flk
#hfl_çH˜ KÕiÛ#k Q˘_»∞¤ =∂Oã¨O
=∂ `å`«Å∞ <Õ`∞« Å∞ `åQÍ~°x
U"Õ"À Q˘Ñ¨ÊÅ∞ KÕâß~°x
h `«~Ñ° Ù¨ # #∞"Õfi^À K≥ÑC¨ ‰õΩO@∂ áÈ`«∞O>Ë
<å `«~Ñ° Ù¨ # xÅ|_»k¤
<å`À<Õ L#flk Q˘_»∞¤ =∂Oã¨O
~˘=Ú‡ Ñ≤O_ç áêÅ∞ Ñ≤ãH≤ #˜ ѨÙ_»∞
h‰õΩ <≥Ñʨ O>Ë `≥eÜ«∞<Õ ÖË^∞Œ
K≥ÑC¨ ‰õΩ\˜ì `˘H˜¯ #_»z#ѨÙ_»∞
h‰õΩ ÉÏ^èOŒ >Ë `≥eÜ«∞<Õ ÖË^∞Œ
h ÃÑo§H˜ h Kå=ÙH˜ _»ÃÑÊ "≥∂y#ѨÙ_»∞
^≥|ƒO>Ë `«QÅÆ <Õ ÖË^∞Œ
<å PHõex fiÛ#ѨÙ_»∞ h‰õΩ ^Õ=`«~ÚºO^• Q˘_»∞¤ =∂Oã¨O
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
114 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

W

K«i„`«#∞ pÅ∞ÛH˘x ÃÑÅ∞¡aHˆ =∂ QÆ∞O_≥ ѨÅHõefl HÍã¨∞<Î åflO
Ñ≤_HÔç _»∞ |∞=fiHÀã¨O á⁄^Œ∞#Ì ∞ Ñ≤O_ç Z<≥flÅ ^ŒO_≥O g∞^Õã<≤ Àà◊§O
ã¨∞[Å ã¨∞ѶŨ w`åʼnõΩ ^Œ∂~°OQÍ x`«ºO Hõà|ı ~åÅ =∞^躌
<≥`∞« \Î ˜ QÍe Ñ‘Å∞Û‰õΩO@∂ Zky<Àà◊§O
=∞\˜Éì Á=∞‡ÖÏ¡ |`«∞‰õΩ`«∂ Hõ`∞« ÅÎ áê#∞Êefl HõO|eÖÏ HõÑC¨ H˘x
`«~åÅ∞QÍ ÉÏxã¨`fi« O "≥∂ã¨∞#Î fl"åà◊§O
tÖÏâßã¨<åÅ =∞^躌 QÀsHõ@|ì _»"¤ åà◊§O
xs˚=Ѩ٠~åK«âH◊ Öõ ÏÅ #∞O_ç ~ˆ Ѩ\ x˜ ã¨$+≤ãì ∞¨ #Î fl"åà◊§O
"Õ∞O Pk *ÏO|=O`«∞ÅO J~°∞O^èuŒ =∂ P_»Ñ_¨ K» ∞«
ã¨$+≤Hì ˜ â◊$uÅÜ«∞Å∞ <ÕiÊ#"åà◊§O
HõàÅ◊ ∞ =∂ z„~åz\˜HÔ # =∞^躌 zO^Œ∞Å JO^•Ö’¡ á⁄kQÆ∞O\Ï~Ú
QÆO„_»Q˘_»à¤ §◊ Hõ<åfl Ѩ^∞Œ <≥#· "åà◊§O
K«∞~°H`õ ∞« ÅÎ Hõ<åfl K«∞~°∞HÔ #· "åà◊§O
Jˆ~... Xˆ~... J¿ã... X¿ã... J<åfl
=∂ `«Å∞¡efl ^≥ã"¨ Ú≥ ÅÅ`À LiH˜Oz<å
ÃÑ_»~Ô Hõ¯Å∞ qizHõ\ ì˜ zO`« |iÔHÅ`À ÉÏk<å
ã¨<Î åÅ∞ HÀã≤# Hõ„~°Å∞ ÃÑ\˜<ì å P"Õâßxfl J}∞K«∞H˘x |uH˜<Àà◊§O
Wk x#fl\˜ h_»Ö’ =∞iy# ã¨`º« O
WѨC_»∞ „ѨàÜ
◊ ∞« OÖÏ „Ѩ[fieã¨∂Î JOu=∞ ã¨=∞~åxH˜ ÃãÅ∂º\ò KÕã∂¨ Î
HõeÜ«ÚQÍxH˜ H˘`«^Î ~Œè ‡° O ~åã¨∞<Î åflO
J<≥H· ºõ `«#∞ #iH˜ =∞#ã¨∞ =∞O_»ÖÏÅÖ’ ^ŒÇϨ #O KÕã∞¨ <Î åflO
=∂ ‰õΩÅ=$uÎ g∞^Œ X@∞ì Wk =∂ |`«∞‰õΩ áÈ~°∞Hˆ ã¨"åÖò
=∞=∞‡efl ~Ô K«ÛQ˘\˜ì ~°KÛ« H©_˘Û^Œ∞Ì
=∂ P"ÕâßxH˜ PǨï`≥· áÈ`å~°∞ W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

115

`«Å∞ѨÙÅ∞ ÉÏ~å¡ `≥~∞° ...
AQÍ+πqe

#^Œ∞Å∞ Ѷ∞¨ hÉèqí ã¨∞<Î åfl~Ú
Ѩ~fi° `åÅ∞ „Ѩ=Ç≤Ïã¨∞<Î åfl~Ú
`«Å∞ѨÙÅ∞ ÉÏ~å¡ `≥~=° _»O <Õ~∞° ÛHÀ
Wk L^ŒÜ∞« ÉèÏ#∞_ç ã¨=∞Ü«∞O HÍ^Œ∞
=∂~åÎO_» ã¨∂~°∞ºx q[$OÉè}
í
Hõà◊√¡ `≥iÑ≤_ç Ѩ_»@O Hõ+¨ì"Õ∞

QÆ∞O_≥ ^ŒO_À~å
Zãπ.P~ü. ÉèÅí O¡

Z^ŒQ˘^ŒxÌ Z=~°∂ J#~°∞

WHõ¯_» ã¨∞_çQÍÅ∞Å∂ [_ç"å#ÖË HÍx
z~°∞QÍÅ∞Å∂ z~°∞[Å∞¡Å∂ ÖË=Ù
hH˜ÑC¨ _»∞ =Ú=fiÅ ã¨_ç qxÑ≤OK«^∞Œ
z~°∞QÍe ã≤`å~å ã¨Ow`«=¸ qxÑ≤OK«^∞Œ
XǨÏ>Ë HÍÔHH˜¯# _»ÑC¨ Å K«ÑC¨ _»∞
QÆ∞iÎOѨ٠HÀã¨O =∂#gÜ«∞ P„HÀâ◊O
ǨωõΩ¯Å HÀã¨O =∞\˜Hì Íà◊§ =∂iÛOQ∑
„Ѩã∞¨ `Î åxH˜ Wq aè#flã¨fi~åÖË
J~Ú`Õ<OÕ Jhfl kèHͯ~° ã¨fi~åÖË
=∞Ǩ PkQÆ #eyáÈ~Ú# =∞#∞+¨µÖË
q∞„`«∞_®! WѨC_çH¯õ _»
HÔ ~°\ÏÅ∞ f~°O ^•@∞`«∞<åfl~Ú
`«Å∞ѨÙÅ∞ ÉÏ~å¡ `≥~=° _»O <Õ~∞° ÛHÀ
Jq hÖ’H© „Ѩ=Ç≤Ï™êÎ~Ú
HÍ^ŒO>Ë x#∂fl T_»∞Û‰õΩáÈ`å~Ú
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
116 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

W

h Z^Œ∞QÆ∞^ŒÅ‰õΩ =∞=∞‡efl Z~°∞=ÙQÍ KÕã∞¨ HÀ‰õΩ
KÕÑ<¨ åºÜ«∞O J<åºÜ«∞=∞x J~°z# Q˘O`Õ
=∞=∞‡efl |∞e¡ KÕÑe¨ fl KÕ¿ãÎ ZÖÏ...?
J„QÆ=~°O‚ ÃÑ· L„QÍxfl ‰õΩiÑ≤OKÕ"å_®
#∞=Ùfi =∂H˜ÑÙ¨ _»∞ J„QÆ=~å‚xq HÍ"å...?
^ŒO_À~å Ѷe¨ `« ^Œ$âߺxH˜
h QÆ∞O_≥ ÅÜ«∞ `«ÑÊ≤ `Õ ZÖÏ...!?
=∞#∞=Ù HÍÅO #∞Op =∂ÖψQ
=∞\˜Öì ’ =∞\˜Qì Í J}K«|_ç# "å_»"Õ Hõ^•
`ÀÅ∞ ~°OQÆ∞ÖψQ
P`«‡Å∞ ‰õÄ_® XHõ¯\˜QÍ =∞ã≤e# "åà◊O¡
"Õ∞^è• =Ú‰õΩ~°OÃÑ· „ѨuÉèí „Ñ¨uѶe¨ Oz<å
i[ˆ~fi+¨<£ QÍà◊O¡ @∂ Qˆ eKÕÜ∞« |_»"¤ åà◊O¡
#∂e ^•~° áÈQÆ∞efl "≥∞#ÿ O =Ú^ŒÌ #∞Oz ÖÏy UHõO KÕã#≤ @∞¡
HõëêìÅ∂ Hõhflà◊¥¡ =∞#efl HõeÑ≤O^Œ#∞H˘<Õ"åà◊O¡
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

117

U "å^•#fl~Ú`Õ Hõq`«fiOÖ’
WO`«=~°‰Äõ =∞O^Œ∞áê`«~å¡ ^Œ\ ãì˜ ∂¨ Î =KåÛ"≥∂
U PkèÑ`¨ º« ÉèÏ=*ÏÅ „ѨH@
õ #ʼnõΩ
=ºuˆ~HõOQÍ SHõº"≥∞ÿ Ѩi„â◊q∞OKå"≥∂
U #∂º#`å ÉèÏ"åxfl Ti á⁄e"Õ∞~°Å∞flOz
"≥e "ÕÜ∞« _®xH˜ |e Ѩâ√◊ =ÙÖÏ =∂iáÈÜ«∂"≥∂
P ÅHõ∆ º ™ê^è#Œ HÀã¨O
XˆH kâ◊Ö’ ѨÜ∞« xOKÕ áê^•efl `˘_»∞‰õΩ#fl "åà◊O¡
<å áê^•Ö’Î h áê^•Å∞ Hõeû #_»"åe QÍx
<å <≥u#Î ÃÑ_ÕÎ ZÖÏ...?
P=¸~°Î ^Œo`«∞_»∞ K«∂ѨÙ_»∞ "ÕÅ∞
h HõÅO áêmHõ<åfl Ѩ^∞Œ <≥H¯˜ #ѨC_»∞
ã≤~Ö° ’¡ ã≤~å ~°HOÎõ WOH˜OK«∞H˘x
K«ÅQ¡ Í *Ï~°∞HÀ=_»O HÍ^Œ∞
^è=Œ ∞#∞Ö’¡ H˘`«Î ^è~·≥ åºxfl xOѨÙH˘x
"≥Å∞¡=QÍ =∞=∞‡efl `À_»∞HÀ"åe
=∂ kQÍÅ∞ Ѩ_x» áÈ~å@ q^è•#O
J`åºkèÑ`¨ º« O Q˘O`«∞Ö’ Hõ~H° ͯÜÕ∞...
=∂ JÅ∞ÃÑ~°∞QÆx Tˆ~yOѨ٠q^è•#O
k"åÖÏHÀ~°∞ ~å[H©Ü∞« Z`«∞QÎ _Æ Å» ‰õΩ K≥OѨÃÑ>Ë.ì ..
''=∞#=∞O`å XHõ¯>Ë—— "≥∂㨠ѨÓi`« „ѨH@
õ # =∂x
=∂ K«~‡° _»=∞~°∞‰õΩ ^èfiŒ x`À â◊$u HõÅ∞ѨÙ
W<åflà◊¥¡ xO^ŒÅ∞ Ѩ_¤» xMÏ~°∞û Hõg
WѨC_»∞ =∂ ^ŒO_À~å#∞ Jã¨Ê $â◊ºO KÕÜ∞« ‰õΩ W

H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
118 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

PÔ~#∞ #∂~°∞`«∞<åfl
"Õ‰Ωõ = #∂HõÑO¨ QÆ∞

<Õ#∞ =∂kQÆ#∞
ã¨=∂[ x~å‡}ÏxH˜ ~°HÍÎxfl
~åà◊√§QÍ ¿ÑiÛ# =∞ǨkQÆ#∞
~å~Úx PÜ«Ú^èOŒ QÍ =∂iÛOn <Õ<Õ
Ѩâ√◊ =Ù#∞ "Õ\Ï_ç ѨÖÏ=Ù =O_çOn <Õ<Õ
#kH˜ P#Hõ@Åì ∞ Hõ\ Oì˜ n <Õ<Õ
~°yÖË =∞kH˜ áê@`À P@Å∞ <ÕiÊOn <Õ<Õ
<Õ#∞ =∂kQÆ#∞
QÆ∞O_≥|ÅO HõO_»|ÅO`À áê@∞
HõàÏ`«‡Hõ |Å=Ú#fl =∞ǨkQÆ#∞
HõO_»Å`À H˘O_»Å#∞ K«^∞Œ #∞ KÕãO≤ n <Õ<Õ
Hõ#Hõ"∞≥ ÿ á⁄ÅOÖ’ ѨO_çOn <Õ<Õ
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

119

Q˘_»∞¤ `ÀÅ∞#∞ ѨiHõ~O° QÍ =∂iÛ# âßG"Õ`#Ϋ ∂ <Õ<Õ
â◊"åx‰õį_® â◊ÉÏÌefl qxÑ≤Oz#
ã¨Ow`« q^•fiOã¨∞}˜‚ <Õ<Õ
ÅO^ŒÖ’ `ÀÖˇ· =Úxy
áê^•Å‰õΩ Ç≤Ï=∂ÅÜ«∂ÖÏ¡
„ѨÇϨ sQÀ_≥· ~°H}
∆õ xzÛOn <Õ<Õ
|`«∞‰õΩ „Ѩâßfl~°H÷ "õ ∞≥ #ÿ ѨÙ_»∞
J„QƉΩõ Å JǨÏOHÍ~°OÃÑ·
Jx"å~°ºOQÍ kèHͯ~° ã¨fi~å#fl~ÚºOn <Õ<Õ
Hõ=∞‡ 'ÉÏ|∞—ÅÃÑ· HÍÅ∞^Œ∞"Õfin <Õ<Õ
~Ô _ç¤ ~å*ÏÅÃÑ· ~°OHˆ ã¨∂Î
PÔ~#∞ #∂ˆ~n <Õ<Õ
"≥Å=∞ ^˘~°Å‰õΩ Z^Œ∞~°∞ uiˆQn <Õ<Õ
<Õ#∞ =∂kQÆ#∞
L^Œº=∞HÍ~°∞_»∞ Z‰õΩ¯ÃÑ\˜#ì =∞Ǩ(k)QÆ#∞fl#∞
<Õ#∞ HÍeH˜ QÆ[˚ Hõ\ `ì˜ Õ t=Ùx _»=∞~°∞HõO ɡkiOk
ã≤„~å ã≤\ HÔ˜ # ѨÙÅ¡`À _»ÑC¨ ÃÑ· ^Œ~∞° "Õ¿ãÎ PHÍâ◊O JkiOk
Q˘_»∞¤ _˘Hõ¯#∞ 㨄~°∞# ã‘i# Hõ`∞« ÖÎ Ï¡O\˜ KÕ`∞« Å`À<Õ
_»ÑC¨ `À ^ŒO_À~å "Õã≤
„ѨÉ∞íè `åfiefl QÆ_Q» _Æ » =}˜HO˜ z# KÕ`∞« Å`À<Õ
~å*ϺOQÆO ~åã≤# D KÕ`∞« Å `À<Õ
~å[ºOÃÑ· ^Œo`«∞Å *ˇO_® ZQÆ~ˆ ¿ãn <Õ<Õ
<Õ#∞ =∂kQÆ#∞
Zxfl J_»O¤ ‰õΩÖÁzÛ<å áÈ~å@O PѨ#∞ W

H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
120 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

xã¨ûǨÜ«∞ g~°`fi« O
Hõ<fl≥ HõO\˜ <åˆQâ◊fi~°~å=Ù =∂kQÆ

^˘~°`#« Ѩ٠^Œ∞i`åxfl ZkiOz
LiH˘Ü«∞ºÅÃÑ· x^Œ∞iOz#
=∂kQÆ =∞ǨÏhÜ«ÚÅ =∞k# `«ÅOz
=∞ˆ~q∞ KÕÜ∞« ÖËHõ Ѩx KÕÜ∞« `«Å=Oz
''Ѩx HõuxÎ —— KÕ|∂x, ^˘~°Å ^Œ∞~åQÆ`åÅ `ÀÅ∞#∞
Hõã≤ f~° HÀã≤, J<åºÜ«∞ ÉèÜ
í ∂« ~°}Ϻ# =∂kQÆ#flÅ∞
Jiz# J~°∞ѨÙÅ `«ÅáÈã≤, Hõiy# Hõhfl\˜ ™êH˜Q∆ Í ''PÔ~#∞——
QÆ∞i K«∂ã≤ „QÆ∞zÛ, ^˘~°`#« Ѩ٠QÆ∞O_≥#∞ peÛ#@∞¡ ÉèÏqOz
ã¨O`«ãO≤ z, K≥ÑC¨ #O`å ‰õΩ\˜,ì ^˘~°"åi áê^•Å K≥O`« ÃÑ\˜ì
QÆ∞O_çÜ∞« Ö’<≥QÜ
Æ Ú« |_»ÉÏQÆ∞flÅ<åѨىõΩO@∂
`«# ^•i =∂~°∞Û‰õΩO@∂, `«e¡ a_»Ö¤ ÏHõex f~°Û=∞O@∂
*Ïe K«∂ѨÙÅ`À_» *’Öˇ Ѩ@Qì Æ
*ÏeHõ~"÷° ∞≥ ~°∞QÆx ™êfi~°ú HÍ=∞O^Œ∞
<å\˜ ‰õÄ\˜H\õ ~˜ Ú@∞QÍ „QÍã¨q∞zÛ á⁄=∞‡#QÆ
U\˜ HÔ ^Œ∞s^Œ∞ Ü≥∂^è∞Œ xQÍ QÆ∂\˜H˜ KÕi
Hõ\ H˜ õ <ÕÅ# ™⁄=∞‡ã≤e#¡ `«# "åi ^Œi KÕi
z\˜HÔ Ö’# PHõe fiÛ, W@¡x `«ÅáÈÃã =∂kQÆ#fl
WѨÊ\˜Hј C¨ _»∞ Q͉õΩ#fl, WOÔHѨÊ\˜HÔ #·
^˘~° ^Œ∞~°O`åÅÃÑ· <Õ#∞„QÆ~∂° Ѩ٠^•ÅÛ<å
Hõ~åà◊ #$`«º=∂_ç <Õ `«~åÅ ^•ã¨º=Ú #∞O_ç q=ÚHõ=Î ∞=<å
JkÜ≥∞ Hõ^• <å QÆ∞O_≥ QÆk x["≥∞#ÿ PHõe
JkÜ≥∞ Hõ^• <å [# Ѷ∞¨ # g~°∞ʼnõΩ <Õ#iÊOK«∞ xO_»∞ x"åo... W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

121

~°∞#O
l. q[Ü«∞ÅH˜;

Q˘_»∞`¤ ÀÅ∞ QÍÅ¡"∞Õ
Q˘_»∞#¤ ∞ HÀÃã\’Å¡"∞Õ
Q˘_»∞¤ =∂Oã¨O u<Õ\’Å¡"∞Õ
Q˘_»∞¤ âßH˜i ¿ãÃã\’Å¡"∞Õ
Q˘_»¡ ™êqà◊§Ö’ Ѩ_∞» O_≥\’Å¡"∞Õ
g∞ ^˘_»Å¡ ¡ r"åÅ∞ ã¨`Î≥ "Õ∞"≥∞ fÃãÜ«∂ºÅ
g∞HõO@∞~ÀQÍÖÁzÛ ã¨zÛ<å "Õ∞"≥∞ D_≥ûÜ«∂ºÅ
g∞ =∞~°∞QÆ∞^˘_»∞Ť ∞ xO_çáÈ~Ú<å
g∞ â◊"åÅ∞ ‰õΩe¡áÈ~Ú<å "Õ∞"Õ∞ QÍ"åÅ
g∞ â◊=Ü«∂`«~° =ÚO^Œ∞ _»ÑC¨ Q˘_»`åH˜
g∞ *Ï`«~˘¡ ÉÏHÍ T`åÎxH˜ "Õ∞"Õ∞QÍ"åÅ
g∞ |`«∞‰õΩÖ’¡ HõOѨÙ#O`« =∂ <≥u#Πɡ@∞ì‰Ωõ "≥ÚÜ«∂ºÅ
g∞‰õΩ HõÅ~åÅ∞ QÆ`~Ϋ ∞° ¡ ~å‰õΩO_® ÃÑ<å~ÚÅ∞ cã≤OQÆ∞Å∞ H˘\ÏìÅ
q∞=Ú‡efl JO\˜ÃÑ@∞ì‰Ωõ #∞O_≥ JO@~åx ~ÀQÍxH˜
U =∞O^Œ∞, =∂‰õΩ ZÜ«∞ºÖË<ÀÅ¡O
g∞ P_ÀÅ∞¡ hÖÏ_ç`Õ g∞ |∞_À¤Å¡ ÉÁ_»∞¡ "Õ∞"Õ∞ H˘Ü«∂ºÅ
g∞ D^Œ∞ÖÁ¡, WÅ¡=ÚO^Œ∞ ‰õΩѨÊ`˘@∞¡ "Õ∞"Õ∞ J"åfiÅ
X¿ã =∂kQÆ=ÚO_» J<åfl, XÃã =Ú^Œ#@ìÑÙ¨ ^•<å J<åfl
g∞iK≥Û ã≤Åá ÑO‰õΩÅ HÀã¨O
g∞ "åH˜Å=¡ ÚO^Œ∞ Ãã`«‰Î Ωõ ѨÊÖÏ¡ ‰õÄ™È"åÅ
g∞ ÃÑxq@∞¡ <åÜ«∞‰õΩÅx g∞~°∞ `≥QÆ =Ú~°`åÎO>Ë
=∂ ÃãOѨÅ∞ H˘iH˜<å =∂ ~Ô qHõ Å∂_»Éiˇ H˜<å
=¸QÆ r"åÅÖˇ¡ `«ÅkOz Ѩ_∞» O_®ÖÏ?
g∞~°∞ ã≤ÅHÍ QÀiOHõÅ=∞Öˇ¡ J<Àfl<≥flO QÆ∞O_®Åx
"Õ∞O ^Õ=`«ÅH˜ "≥Ú‰õΩ¯‰õΩO@O
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
122 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

g∞~°∞ P~ÀÔQOæ QÆ∞O_®Åx
=∂ |`«∞‰õΩÅ∞ =Úxã≤áêe\˜ @‰õΩ¯Å∞ *Ëã∞¨ ‰õΩ#flO
g∞ â◊"åefl ã¨QOÆ QÍeÛ g∞"ÀÅ∞¡ ~Ú_çãá≤ È`Õ
Hõ=Ù~°∞ HõOѨ٠Q˘_»`#« fl HÍeÛ |∂_ç^Œ *Ë`#Ϋ flO
=∂Å =∞Ǩ<åÜ«∞‰õΩÅH© "Õ∞O JO@~å<ÀÅ¡"∞Õ
=∂ÅѨÖH¡ˇ ˜ =∂ QÆ∂_≥O âß# ^Œ∂~°O
JO^Œ~∞° =∂ÅHÍH˜ JO@∞O>ˇ
##flO@=∂HõO_≥ <å =∂kQÆ H͉õΩÖÏ¡~å Jx J^ŒO@∞Ok
=∂ÅѨ֡ˇ HÀ_ç =∂kQÆ QÆ∂_Õ# H˘H˘¯~˘HÀ J#^Œ∞
=∂kQÆ∂_≥O HÍH˜ =∂ÅѨÖÖ¡ˇ ’ HÍ=Ù HÍ=Ù =∞#~°=^Œ∞
JO^Œ~O° XHõ¯>Ë<å?
J~Ú`Õ g∞ ѨÖx¡ˇ , =∂ QÆ∂_Õxfl HõÅѨO_ç
g∞ ÉÏ~ÚÖ’ ÉÁÔH¯# =∂ #∂uÖ’ ZÜ«∞ºO_ç
=∂ ÃãÖˇx¡ g∞ J#flH˜ =∞#∞=Ù ÃãÜ«∞ºO_ç
=∂ ÉÁK≥ÛÖÁ¡ ÉÁ=∞‡~å~Ú Q˘_»`O« HÍ^Œ∞
g∞ ÉÁK≥ÛÖÁ¡ |∞=fi =∂‰õΩ "å\Ï ÃÑ@ìO_ç
g∞ QÆ∞Ö’¡H˜ =∞=∞‡efl ~åhÜ«∞O_ç
=∂ |`«∞‰õΩ |_çÖ’ g∞~°∞ [^Œ=O_ç
g∞ H˘Å∞=ÙÅ∞ =∂H©Ü∞« O_ç
Q˘_»∞`¤ ÀÅ∞`À ÃãѨCÅ∞ g∞~°∞ ‰õΩ@ìO_ç
HõÅ∞¡`åy ѨÅ∞¡ Ѩ@Ѩ\Ï H˘~°H@
õ O QÍ^Œ∞
Ãã=@`À Ãã=_®Å∞ <å<≥Ü∂« ºÅ
`˘_»Q˘\˜ì g∞ã¨O "≥∞eÃÑ_»`O« QÍ^Œ∞
<å_®Q˘\˜ì #_çÑK≤ åÛÅ
g∞ J=Ú~°∞`«O =∂‰õΩ ÉÁÜ«∞ºáÈ`≥ áÈxÜü∞
=∂ QÆOlhÅ∞¡ =∞=∞‡efl ^•QÆxÜ«∞ºO„_ç
g∞ Ãã~°=∞O "˘ez =∂‰õΩ ÃãѨCÅ∞ QÆ∞\˜<ì å
=∂ ~°∞#O n~°∞ÛHÀÖË~∞°
=ÚO^Œ∞ g∞ QÆ∞O_≥HÍÜ«∞Å =ÚiH˜x
=∂#=`«OÎ `À Hõ_Q» OÆ _≥ÃÇÏ W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

123

x~åÜ«Ú^è∞Œ _≥· ‰õÄ~°∞ÛO_ç, Éè∂í *ÏxÔH`«∞`Î ∞« #fl
Hõ~∞° x‚ QÆ∞O_≥Ö’¡ ~åK«ÉÏ}O QÆ∞K«∞Û‰õΩ#flk
P@ "≥Ú^ŒÅ~ÚO^À ÖË^À =∞^≥ÅÌ `«∂@∞=_»k¤
Kå=_çHÍ_» U+¨"∞Õ ã≤, ‰õΩŠѨÙ~å}Ïxfl qÑ≤Ê
*ÏO|=O`«∞_»∞ zO^ÕÃã<À ÖË^À
`≥y# HÍeQÆ*Å˚ˇ ∞ K≥ÖÏ¡K^≥ ∞Œ ~Ô <· ·≥
‰õΩÅ~°H¯õ ã≤ g∞^Œ ZuÎ#
'z~°∞`« H˘OQÍ=o Hõu—Î ~Ô O_»∞ =ÚHõ¯ÖˇO· k
Hõ}Hõ}=∞x _»ÑC¨ "≥∂yOz
#_ç |*Ï~°¡ HõOK«∞ HõO~îå<≥fluÎ#
*ÏO|"å h Q˘O`«∞<Õ K≥#fl_»∞ <˘ÔH¯~å!
Kå@¡ "Àã≤# `Ò_»∞ |Å=Ú#fl ‰õΩHõ¯^Õ!

=¸~ÚOz# HõO~îO°
`≥^· ÅŒ JO[Ü«∞º

Hõ^"Œä ~Õ ∞° QÍh, Z>ˇ`¡Â OÕ k?
S^Œ∞QÆ∞~°∞ áêO_»=ÙÖË QÔ eã≤O„_»∞
#∂~°∞QÆ∞~°∞ H“~°=ÙÅ∞ F_çáÈ~ÚO„_»∞
`«# "åà◊§Hˆ JO@~åx "å_≥·
‰õΩÅ Ü«Ú^Œú Éè∂í q∞Ö’ kQÆ|_»¤ ~°^OŒä ~Ú~°∞ã¨∞#∞

H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
124 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

WѨC_Õ xÅ|_ç
<åÅ∞QÆ_∞» QÆ∞Å∞ =ÚO^Œ∞Hˆ ã≤<Àfl ÖË^À
=∞àÏ¡ `«eyOk áÈ„\Ï~Ú
`≥yáÈ~Ú# K≥ÑC¨ ‰õΩ
"≥ÚÅ#∞ kQ˘æ_∞» ^•=∞x KÕu<≥u<Î Àfl ÖË^À
QÆ∂@O^≥|ƒ QÆ∞i`«ÑÊ≤ ÉÁ@#"ÕÅ∞ z\˜O¡ k
~å[=Ú„^Œ f~°∞Ê "≥∞#ÿ ãπ _ç„wÅ LëÈ‚„QÆ`‰« Ωõ
<≥`∞« ~Î O° `å QÆ_H¤» \õ Oì˜ k
K«e=∞O@ =ÚO^Œ∞ ‰õÄ~°∞Ûx
"≥∞`«=Î _»¤ <å _»ÑC¨ #∞ HÍѨÙ`«∞#fl
áêe‰õΩÅ ~°}~°OQÆOÖ’
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

125

w`«=∂Å „Ѩ=K«#=∂?
Jã¨Å∞ =∞~°‡"≥∞~°∞QÆx =∞#ã¨∞ =∂kQÆ^•?
Wk =∂ Hõ~‡° HÍ^Œ∞QÆ^•!
Jxfl ѨÙÅ∞Å∞ HõÑC¨ ‰õΩ#fl>Ëì
^Œo`« ѨÙÅ∞Å∂ "Õ∞Hõ`Àà◊√¡ HõÑC¨ ‰õΩO@Üü∞
ã¨|ƒO_» =~å‚Å#∞ "Õ∞ÖÁ¯eÊ# Q˘O`«∞#∞
=∞O^ŒÖ’<Õ H˘iˆHã¨Ü
Î ∞ü
=∞$QÍxfl K«O¿Ñk UHõÅ=Ùº_À, J~°∞#˚ ∞_À
"Õ~ˆ fi~°∞ PÜ«Ú^è•Å∞#flѨC_Õ `≥e¿ãk!
â◊„`«∞=Ù`À =∞#O XHõ¯ Y_»Oæ `À áÈ~°ÖOË !
"≥ÚO_ç^À "≥∂@∞^À <å PÜ«Ú^èOŒ <å‰õΩO_»h
Z#ÉèÜ
·ˇ ∞Õ O_»¡ á⁄QÆ~åx =∞#‰õΩOѨ@∞¡ q_çáÈh
hà◊√Ö¡ xË Éè∂í ѨOѨHÍÅ∞ HÍ^Œ∞
=ÚO^Œ∞ =∞# ѨOѨHÍÅ∞ [~°QhÆ !
‰õΩÖÏO`«~åÅ∞ HÍ^Œ∞QÍh
=∞# JO`«~åÅ∞ =∂Ü«∞OQÍh!
K≥ÑC¨ Å∞ ‰õΩ>Ëì =~°∞x QÆ∞O_≥Å g∞^Œ
ѨÓ=∂Å "åe áÈh!
T~°=`«e QÆ∞_çÃã =ÚO^Œ∞
Pˆ~ã≤# QÀ=∂Oã¨ÑÙ¨ `À~°}ÏÅ∞
"åà◊‰¡ Ωõ ™êfiQÆ`O« ѨÅHõh!
ÅO^Œ"åã¨# "Õ¿ã "åH˜e xO_®
'=∂— '=∂—ŠѨOH˜Î Éè’[<åÅ∞ [~°QhÆ
JÔ~! =∞# gѨ٠=∞#‰õΩ Hõ#|_»h
<å HõÅ x[OQÍh! W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
126 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

=∂kQÀ_»∞
QÆ`OΫ "≥OHõ>âË fi◊ ~°~å=Ù

K≥ÑC¨ ÖÏ HÍà◊§ H˜O^Œ Ѩ_∞» O_»_O» `«Ñʨ
H˘`«Î K≥ÑC¨ ÖÏ Hõhã¨O Hõ~=° _»O ‰õÄ_® `≥b<Àà◊§q∞...
JOÉË^¯Œ ~ü QÀi ÉÁ=∞‡ ã¨∂ѨÙ_ÕÅ∞ kâ◊Ö’<Õ
QÆ∞_çÃãÖËã∞¨ ‰õΩx QÆ∞@∞ìQÍ rqã¨∞<Î Àflà◊§q∞
Ѩâ√◊ K«~‡° O _»ÑC¨ KÕ`|« \˜ì =Ói qâıëêÅhfl
âı+O¨ ÖˉΩõ O_® ™ê\˜O¿Ñã≤ K≥|∞`«∞<Àflà◊§q∞...
Q˘_»∞Ö¤ Ï „â◊q∞ã¨∂,Î QÆOyÔ~^Œ∞ÖÌ Ï `«ÖÏ_çã∂¨ Î
QÍ#∞ÔQ^Œ∞Ì rq`åxˆH JOH˜`=« ∞~ÚáÈ~Ú<Àà◊§q∞...
^Œo`« *ÏuÖ’ ѨÙ\˜ì `À\˜ ‰õΩÅáÈà◊§‰õΩ Ãã`· O«
q~À^è∞Œ Å"≥∞ÿ qkèx xOkã¨∂Î qÅÑ≤ã∞¨ <Î Àflà◊§q∞...
JO`å K«^∞Œ =ÙH˘x, ÉÏQÆ∞Ѩ_ç |∂>Ëã¡ ∞¨ ‰õΩx u~°∞QÆ∞`«∞O>Ë
K≥ÑC¨ Å∞ ‰õΩ>Ëì tHõ(∆ })x =∂ "å~°ã∞¨ ÅH˜ „Hõ=∞tHõ}
∆ `À Wã¨∞<Î Àflà◊§q∞..
WOHÍ, WѨÊ\˜H© <åÅ∞QÆ∞ ~À_»¡ ‰õÄ_»à§◊ Ö’
ziy# Kè„« `«O H˜O^Œ
ã¨~å¯~°∞ #Å¡|∂@¡‰Ωõ áêe+π KÕã∂¨ Î
=∞=∞‡efl "Õ∞"Õ∞ Ü«∂+πQÍ =∂~°∞Û‰õΩO@∞<Àflà◊§q∞ W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

127

JO@∞
q.*ˇã≤û~å}˜

áêÅ∞ Ñ≤`∞« HõÖ^Ë ∞Œ 'JO@∞—
áêÅ∞ HÍQÆÉ@
ˇ ∞ì@‰õΩ ÖË^∞Œ 'JO@∞—
áêÅ∞ `À_»∞ɡ@∞ì@‰õΩ ÖË^∞Œ 'JO@∞—
`À_»∞‰õΩ#fl ÃÑ~°∞QÆ∞ "Õã∞¨ H˘#∞@‰õΩ L#flk 'JO@∞—...
QÆ^∞Œ Åhfl Hõ_∞» QÆÖ^Ë ∞Œ 'JO@∞—
QÆ^∞Œ Åxfl\Ï =ÚQÆ∞Éæ @
ˇ ∞ì@‰õΩ ÖË^∞Œ 'JO@∞—
=∞Ozh~°∞ `≥zÛ QÆk#∞OK«∞@‰õΩ ÖË^∞Œ 'JO@∞—
P =∞Ozh~°∞ „`åQÆ∞@‰õΩ L#flk 'JO@∞—...

<å „Ñ≤Ü∞« "≥ÚO_≥=∂!
l."≥OHõ@Hõ$+¨‚

aÜ«∞º"Õ∞~° ÖË^∞Œ 'JO@∞—
PÜÕ∞i# aÜ«∞ºO Hõ_∞» QÆQÆ ÖË^∞Œ 'JO@∞—
Zã¨~∞° ɡ@∞ì@‰õΩ ÖË^∞Œ 'JO@∞—
L_çH#˜ J#flO ÃÑ@∞ìH˘#∞@‰õΩ L#flk 'JO@∞—...
u#fl JO@∞¡ Hõ_∞» QÆQÆ ÖË^∞Œ 'JO@∞—
Hõ_yç # JO@∞¡ JO@∞H˘x ã¨~∞° @
Ì ‰õΩ ÖË^∞Œ 'JO@∞—
|@ìÅ∞`«Hõ ÖË^∞Œ 'JO@∞—
=∞=Ú‡ JO@∞H˘#∞@‰õΩ =∂„`«O L#flk 'JO@∞—
J^Õ=∞O>Ë "Õ∞=Ú 'HõO@∞—
JÜ«∞ºQÍ~°∞ H˜O^ŒÑ_¨ `ç Õ ÖË=kÜ«∞º ÖË^∞Œ 'JO@∞—
‰õΩO@∞#ѨÙ_»∞ JO@∞H˘x #_»∞K«∞@‰õΩ ÖË^∞Œ 'JO@∞—
'=<£, @∂—ʼnõΩ fã¨∞‰õΩ "≥à√◊ §@‰õΩ ÖË^∞Œ 'JO@∞—
K«∞\ÏìÅ =ÚO^Œ∞ =∞=Ú‡
JO@∞H˘#∞@‰õΩ K«∞@∞ì‰Ωõ O@∞Ok 'JO@∞—... W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
128 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

#∞=Ùfi
ÖËx SHõº`« QÆ∞iOz =∂\Ï¡_∞» `«∞<åfl=Ù
<Õ#∞
#∞=Ùfi QÆ∞O_»∞QÆ∞`«QÎ Í J#∞Éèqí Oz#
Ѷ֨ ÏÅ "å\Ï J_»∞QÆ∞`«∞<åfl#∞
J_»∞QÆ∞*Ï_»ÖË "Õ~Ô #· =∞# =∞^蕺
qÉè[í # QÆ∞iOz QÆQÀæÅ∞ ÃÑ_»∞`«∞<åfl=Ù
HõOK«O á⁄`«∂,Î =∞OK«O á⁄`«∂Î
ÖËx =∞# =∞^蕺
h QÆ∞OѨÙÖ’H˜ HõÅ=xÜ«∞ºx
Q˘„Ô~<≥· <Õ#∞
<å ™ê\˜"∞Õ HõÖ’Î #_»∞ã¨∂Î
ZO`«HÍÅ"≥∞Oÿ ^À QÆ∞~°∞#Î fl^•?
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

129

JO`«~O° QÆOÖ’
JO`«~åÅ#∞ JÖψQ xeÑ≤
Ѩ|ƒO QÆ∞_»∞ѨÙ`«∞#fl PkèÑ`¨ º« O hk
<åÅ∞æ`Å« Å ÃÇÏ· O^Œ= <åQÆ~åA‰õΩ
"≥ÚÅ∞ã¨∞#Î fl S^Œ= `«Åhk
SHõº^ÕÇϨ O QÆ∞iOz =∂\Ï¡_∞» `«∞#fl
<å „Ñ≤Ü∞« "≥ÚO_≥=∂!
<å `«Å `«∞~°=∞|_ô y~å>ËÜ∞« |_ô
Zxfl `«~åÖˇO· ^À QÆ∞~°∞#Î fl^•?
T_»Å∞ `«xfl# =∞O„`åÅ =∞„i ã¨O|~°O hk
h KèåÜ«∞Ö’ Z^ŒQxÆ "ÕÑK¨ @
≥ ∞ì<·≥
KÕ^H≥ ¯˜ # |`«∞‰õΩ "Õ^#Œ <åk
WO`«HÍÅO #∞=Ùfi ri‚OK«∞‰õΩ#fl
Hõiq∞Oy# "≥ÅQÆÑO¨ _»∞#∞ <Õ#∞
â◊√Hõ$_»∞ q∞Oy# HõK∞« _»"·≥
q∞yeÛ# QÆ~ƒ° âù ’HõO KåÅ∞
H©~∆ ™° êQÆ~° =∞^ä#Œ Ѷ֨ ÏŠѨOѨHOõ Ö’
=∂Ü«∂"≥∂Ç≤Ïx "Õ+O¨ KåÅ∞
`«Å `≥y# ~åǨï=Ù<Õ Hˆ `«∞=Ù<Õ
q∞ye# `«Å`À<Õ =∂\Ï¡_∞» `å#∞
<å "å\Ï HÀã¨O
`«Å<Õ `«ÃÑÊ@ KÕã≤ ^ŒO_À~å "Õ~Úã¨∞<Î åfl#∞
ǨωõΩ¯Å ѨQÍæÅ∞ JO^Œ∞‰õΩ<åflˆH
q_çáÈ~Ú# h "≥ÚO_®xfl
z=~åYiÔH<· å KÕ~∞° ‰õΩO\Ï#∞ W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
130 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

~å~å... ™êfiq∞ ^Œo`« QÀqO^•
^Œ∞yæ#Ѩe¡ Z„*ÏâߢãÎ≤

Hõ_ç"≥_»∞ Hõhflà◊∞§ =ÚO`≥_»∞ ѨÙhflà◊√§
=ã¨<~≥ Úº náêÖˇeyOz "å_» â◊|iH˜ =∞Öˇ¡
h HÀã¨O HÍtxfl ZO_»∞ `«∞#HõÅ∞ UiÃÑ\˜Oì k
ɡ=∞‡Ñ¨Ù„`« h HÀã¨O

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

131

<å `ÀÅ∞`À
aQÆ∞"å~°∞, H˜„~°∞ K≥ÑC¨ Å∂ ZÅ¡ `ÀÅ∞`À HÍã≤O`« Zxflefl HõeÑ≤
h áê^•Å‰õΩ `˘_»∞QÆ∞^•=∞#∞‰õΩO>Ë
h=Ù áê=Ú HÀà◊√§ W_»=HõáÈuq
áÈÖË~=° ∞‡ *Ï`«~H° ˜ á⁄ekiy, á⁄e"Õ∞~°Ö’
h áê^•Å HÍ_» á⁄OQÆe ɡ_`ç Õ Jk Ñ≤O_®‰õÄ_»O\˜q
WˆQflã¨∞_≥· Dk ѨÅH¡ Ö© ’ Tˆ~QÆ∞^•=∞O>Ë
h =∞`«O "≥∞Åÿ |_çO^ŒO\˜q
^Œ∞`≥_Î ∞» HõÅ∞¡ ã≤Ƀˇ _»∞ DiQÆÅ∞
y<≥fl_»∞ LÅ=HÍÜ«∞Å∞ Ѩ^ÇŒ ¨ ~°∞ =Ú_»∞ã¨∞Å =¸eQÆ
=∞Å¡_∞» <≥`∞« ~Î ∞° h‰õΩ <≥"· ^≥ OÌŒ QÍ Éˇ_`» å
~å~å ™êfiq∞ ^Œo`« QÀqO^•
QÆOQÆ=∞‡#∞ QÆOQÆÖ’ ^Àã≤
q∞#~°Öò ã‘™êÅ∞ ÃÑ™ê^ŒO á⁄\Ï¡Å∞
ã≤i™êѨŠ™Èáê<åÅ∞ h Ѩã∞¨ Ѩ٠hà◊√§
U_»∞H˘O_»Å∞ ky ZHÍZH˜# <å "å_»‰Ωõ ~å
<å `å\ωõΩ QÆ∞_çÃãÖ’ <å =∞\˜‰ì Ωõ O_» =∞\˜=ì ÚO`«
<å =∞\˜ì =¸H˜_Öç ’ ‰õÄã≤O`« ZOyeѨ_∞»
<å #∞ÅHõ =∞OK«O g∞^Œ `«ÅÃÑ\˜ì F ‰õΩ#∞‰õΩ kÜ«∞º~å^Œ∞
JxflO\˜HOõ >ˇ =ÚO^Œ∞ <å =∂kQÆ *Ïux =∞#∞"å_»∞
<å `«ÃÑÊ@#∞ `åoÉÁ@∞ìQÍ *Ëã∞¨ HÀ
JѨC_»∞ <Õ#∞ =∞`«O =∂~°#∞
#∞=Ùfi ‰õΩÅO =∂i`Õ KåÅ∞
~å...~å...™êfiq∞ =∂kQÆ QÀqO^•!!
W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
132 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

QÀ~°∞H˘Ü«∞º<≥· HÍ=Å∞O\Ï#∞~å...
EáêHõ ã¨∞Éè„í ^Œ

"ås a_®¤..... g∞ J~°∞O^Œ`=« fi<Õ =∂\Ï¡_#λ fl
w ѨOKåkx "˘_»∞=x Hõ`« *ˇÜ∞« º‰õΩO„_ç~å
w ~å=Úx HÍ+¨Oª ã¨ÖÏ¡~x° Ü«ÚO„_ç~å
yÜ«∂ºÅ ã¨HÔ ¯`« Ãã_»∞_ÕOk~å
yѨC_»∞ ÖˇHˆ ¯ã≤# =∞# Ü«∂ɡ· `˘q∞‡kq∞
JÅ∞¡H˘x Ѷ∞¨ Å∞¡=∞#fl Ѩ֡ˇ ÖË_~» å
=∞# QÆ∂_≥OÅ =∞^≥#Ì `«=Ùfi‰õΩ#fl
JO`«~åÅ ÉÁO^Œefl ‰õÄ_»∞ѨىõΩ#fl *Ï_»Å∞#flÜ«∂?
=∞# HõOKåÅ#∞ =∞OKåÅ#∞ HõeÑ≤
=Ú_Õã∞¨ ‰õΩ#fl á⁄`«∞ÅÎ ~Ú`«∞ÅÎ ∞
ã¨Å∞¡‰Ωõ #fl ã¨OQÆ`∞« Å∞#flÜ«∂?
=∞#O "˘Hõ¯ `ÀÅ∞ u`«∞ÅÎ "≥∞ÿ
"≥∂@ Q˘\˜#ì ÉÏ@Å∞#flÜ«∂?
=∞# ã¨|ƒO_» *Ï`«∞Å =ÓÑ≤~#¡° ∞
"˘Hõ¯ ^Œo`« Q˘@ìOÖËã≤ =Ók`Õ
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

133

HÍÖË Hõ_∞» ѨÙÖˇ=i~Ú?
Hõq∞ˆ~ ¿ÑQÆ∞Öˇ=i~Ú?
q∞yÖË |∂_ç^=≥ ik?
֒Ѩ\ ˜ ѨÓ_çH#õ O`å `À_»∞H˘x
xO_»∞ Ãã~°∞=Ù =∞#ã¨∞`À ~Ú™êiOK«∞HÀO„_ç~å
'#Å¡ HõÅ∞=— ÉÁHõ¯efl ~Úã≤~ˆ ã≤
'XˆH Q˘O`«∞—Å 'UH©H~õ }
° — ѨÙÅ¡efl Ü≥∞QÆ^Àã¨∂Î
Hõ_∞» ѨÙÅ HÍëêÜ«∞~°OQÆ∞Å∞ ÃÑ@∞ìH˘x
HÍ=eOK«∞H˘#∞_»∞ =∞# xÜ«∞ºu QÍ^Œ∞~å
a_®¤... Ü≥∞Ö’xQÆ∞O_ç ^˘~Àx ^˘g∞‡Å∞ <Õiû
<åÅ∞QÆ∞ =~ÚÅ∞ #q∞e
Ü«∂|Ü≥∞ºxq∞^Œ∞efl ^Œq∞‡_çQ˘æ~Q° ͉õΩO@
JK«ÛOQÆ =∞#∞=ÙK«Û ^˘H˜¯#>Ë¡ =∂\Ï¡_®ÎO\˜q
yѨC_»∞ yѨC_Õ JHõ~∆ åÅ =∞_»ÖÎ ’¡x
=∞`«∞Å|∞Å `Àx HõO_»∞¡ ^≥iû# ÃãѨCÖ’_»∞, _»H¯õ Ö’_»∞
Ü≥∞Å¡~ÚÜÕ∞_»∞ ѨÜ∞« º~Ú Ñ¨^xŒ
|∞‰õΩ¯Å ÖˇHõ¯bÌ¿ãÎ
HÀ~°∞ì HÍÖˇuÎ _˘Hõ¯Å ^ŒOuq
<åÅ∞QÆ∞ "≥∞`«∞‰õΩefl #ѨiO`« |OK«∞=∞O>Ë
'UHõ`—« Ãã_»kÎ ÉÏOKÀ`ü JO\˜q
=∞# JO@~åx ã≤Ñʨ ã¨O^Œ=∂=∞Å
^Œo`« #∂Hõ ã¨∞Hõ¯Å∞ ã≤ÅO¡ HõÅO¡ Q͉õΩO@
<Õ#∞ QÀ~°∞H˘Ü«∞º<≥· HÍ=Å∞O\Ï#∞~å a_®¤...
=∞# ã¨|ƒO_» *Ïu g∞# P#...
"˘_»∞=xÜ«∞º~å w Hõ`«
"Õ~Ú Ñ¨_QÔç ŠѨx|>Ëì Hõ`«
=ÚO^Œ@∞#flk ~å„~å...
W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
134 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

=∂ 'JHõ~∆ O° —
ѨãŨ ∂i FaÖËã∞¨

`«# [<åÉèÏ ÖˇH¯õ Ö’¡ HÍH˜ ÖˇH¯õ efl "≥`∞« ‰õΩ`å_»∞
X_»∞¤ ZHõ¯@O <ÕiÛ<å ÉÁ_»∞¤ =Ó_»#@∞ì J~°∞™êÎ_∞»
PÔ~ ~°OÃÑ JG q^Œº J~Ú#@∞ì
`å#∞ U =$fÎ Z~°Q#Æ @∞ì JO^Œi`À #=∞‡|Å∞‰õΩ`å_»∞
`«ÃÑÊ@ Ü«Ú^ŒHú àõ ◊ J~Ú#O`«QÍ K≥|∞`«∂
`«# Hõ^Œä HõOzH˜ ‰õÄ_® "≥à§◊ ÖË^OŒ \Ï_»∞
K≥Ñʨ x¿ãÎ J`«<À Hõ^ÅŒä ѨÙ>Ëì
H“@∞Å∞ºx hu HõO~îã° OΨ KÕã#≤ @∞ì =Ù<åfl_»∞
^Œo`«∞ÅO`å ^Œi„^Œ∞ÖË J#‰õΩO_® WOˆHO JO\Ï_»∞
Ñ≤O_ç=O@Å∞ ~°∞z =∞iy#
'=∂Å— "Õã∞¨ ‰õΩ#fl ^•ã¨~Ü
° ∞« º Ѩ^OŒ =∂~°ÛHõ K«™êÎ_®...
Jk ^•ã¨~Ü
° ∞« º‰õΩ "≥#fl`À ÃÑ\˜#ì q^Õº Jx
<å z#flѨC_»∞ =∂ J=∞‡=∞‡ K≥ÑÊ≤ <å
Ѩ\ Oì˜ K«∞HÀ‰õΩO_® =kÖËâß#∞
x#fl\˜ =~°‰Ωõ <å *ÏuH˜ ѨOQÆ<å=∂Å∞ Ñ‘H<˜ å
`«∞_»∞K«∞HÀ"åÅx J#∞HÀÖË^∞Œ
WOHÍ<å WHõÃÑ· K≥Å^¡ ∞Œ
J`«_`ç À Ü«Ú^ŒOú ÖË^∞Œ HÍh
=∂‰õΩ JHõ~∆ O° ~å#O`« =~°‰Ωõ
=∂ áÈ~å@O PQÆ^∞Œ
W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

135

^˘~°Hxõ <å P#"åà◊√§
P_≥ÑÙ¨ ÅHõ;}ü

#_çO\’¡ <å ѨÓi QÆ∞_çÃãÖ’
"≥#∞flѨÓã¨HOõ @∞‰õΩ#fl _˘Hõ¯H˜ <åÅ∞QÆ∞ "≥∞`«∞¯Å∞ HÍ"åÅx
¿ÑQÆ∞Å∞ =∂~åO KÕã∞¨ OÎ >Ë
|∞=fiHõeÑ≤ =Ú^ŒÅÌ ∞ =Ú^ŒÅÌ ∞QÍ uO@∞#fl =∂>ËHÍx XHÀ¯ "≥∞`«∞‰õΩ <å _»ÑC¨ K«ÑC¨ _»∞x Ü«∂*Ëã˚ ∞¨ <Î åfl~Ú
`ÀÅ∞_»ÑC¨ x "≥ÚH˜¯ =Ú^•Ì_#ç ѨC_»∞ Hõ#|_»x =ÚMÏÅ∞
áê¡ãHì≤ ± _»ÑC¨ Å¡Å¡ #∞Oz `˘Oy K«∂¿ãÎ Hõ#|_»∞`«∞<åfl~Ú
q∞^≥ÅÌ ∞, |OQÍ¡Å∞, "≥~ã° ≤ HõOѨӺ@~ü HÍÅ"≥∞@¡KÛ≥
„Éè=í ∞ K«Å#"≥∞ÿ <å =∞#ã¨∞ K«OK«Å"≥∞ÿ áê¡ãHì≤ ± K«ÑC¨ _≥· qxÑ≤ã∞¨ OÎ k
_»_O» Hõ_"» ∞£ _»_O» Hõ_"» ∞£
_»ÑC¨ "≥∂`« Hõ#fl¿ÑQÆ∞ `≥yáÈ~ÚOk
Ti [<åxH˜ Kå\˜OѨÙÅ∞
=∞Oz K≥_Ť» ∞ K≥¿ÑÊ <å_»ÑC¨ "≥∂`« K«uH˜Å |_»k¤

J<åkQÍ... F =∂kQÆ
HÀ@ ÉÏ|∞~å=Ù

"≥∞‰ÿ Ωõ Å∞, Ǩϟi¤OQÆ∞Å∞, ÃÑH¡ û© Å∞, ÉϺ#~°∞¡
Kå=Ù<≥<· å K«ÅO¡ QÍ K≥ÑÙ¨ <Î åfl~Ú
^Œ∞óYO ÖËx P~å@"≥∞ÿ `«_Öç xË ÃÑ^•Å‰õΩ Ö’Ö’# ‰õΩq∞eáÈÜÕ∞
qëê^ŒÑÙ¨ KèåÜ«∞efl JOkã¨∞<Î åfl~Ú

Pã≤Î áêã¨∞ÅÎ Ö’<Õ =∂ ¿Ñ^ŒiHõO

<≥<O≥ `«QÍ ÖÁe¡, ÖÁe¡, QÍ~Ú QÍ~Ú KÕã<≤ å
TiH˜ K≥=Ù_≥· áÈ~ÚOk
QÆ*H˚ˇ \õ #ì˜ HÍà◊√¡ ^Œ~∞° "Õã∂¨ ,Î P_»∞`«∂
~Ô Ñ¨Ê`À JO^Œ∞‰õΩ#fl ~°∂áê~Ú <À@∞
Éè∂í ^Õq g∞k <å}Ïxfl <˘ã¨\ `˜ À JO^Œ∞‰õΩ#fl P@
Hõeã≤ P_ç# <å #Å¡x â◊s~åÅ `À_»∞
ZHõ¯_À q_çz# P#"åà◊√§ W

=∂ Hõ@∞ì|@ìÖ’¡ HõxÊã¨∞OÎ k ¿Ñ^ŒiHõO
=∂ x*Ï~ÚfÖ’ HõxÊã¨∞OÎ k =∂ *ÏuiHõO
=∂ Ѩiã¨~åÅÖ’ HõxÊã¨∞OÎ k ¿Ñ^ŒiHõO
=∂ =∞#ã¨∞Ö’¡ HõxÊã¨∞OÎ k Q˘Ñ¨Ê HõxHõ~O°

H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
136 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

P`«‡|ÅOÖ’ "Õ∞Å∞~°HOõ
=∂ qâßfiã¨OÖ’ ÖË^∞Œ ¿Ñ^ŒiHõO
D qâ◊fiOÖ’<Õ =∂ qâßfiã¨O "Õ∞eq∞ ~°HOõ

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

137

q^ŒºÖ’ HõxÊã¨∞OÎ k ¿Ñ^ŒiHõO
=∂ =∂#=`å qÅ∞=Ö’¡ ÖË^∞Œ ¿Ñ^ŒiHõO
Jq^Œº =Å# HõxÊã¨∞OÎ k ¿Ñ^ŒiHõO
=∂ JO`«~O° QÍÖ’¡ ÖË^∞Œ ¿Ñ^ŒiHõO
J}z"Õ`« =Å# =zÛOk ¿Ñ^ŒiHõO
=∂ P^Œ~}
° Ö’ L#flk ÃÑ^ŒiÌ HõO
=∂ rq`åÅÖ’ rqã¨∞OÎ k ¿Ñ^ŒiHõO
=∂ J_»∞QÆ∞ *Ï_»ÅÖ’ HõxÊã¨∞OÎ k r=#iHõO
x*Ï~Úf =∂kQÆ *ÏuH˜ xÅ∞=Ù@^ŒOÌ
Ѩ~∞° "Õ =∂kQÆ *ÏuH˜ ÃÑ^Œ=Ì ∞Å∞ѨÙ
#=∞‡Hõ"∞Õ =∂kQÆ *ÏuH˜ xÅ∞"≥`∞« Î x^Œ~≈° #O
J=∂Ü«∞Hõ"∞Õ =∂kQÆ *ÏuH˜ Ѩ\ #ì˜ =∂e#ºO
‰õÄe Ѩx KÕã∞¨ ‰õΩO\Ï"Õ∞ HÍx ‰õÄÅ^ÀÜ«∞O
=Å㨠=™êÎ"∞Õ HÍx Z=ih =OzOK«=Ú.
"≥\ ì˜ Ñ¨x"å~°"∞Õ HÍx Z=i ѨOK«#∂ KÕ~=° Ú
r`åx‰õΩO\Ï"Õ∞ HÍx rq`åÅ#∞ ‰õÄÅÛ=Ú
`Àà◊√§ Tx, `åà◊√¡ ¿Ñx `«Å=ÓÑ≤# =∂kQÆ
K≥ÑC¨ Å∞ ‰õΩ\˜,ì Wà◊§ HõÑC¨ Å∞ HõÑÊ≤ , uO_çH˜ uѨÊÅ∞ Ѩ_#ç =∂kQÆ
_»ÑC¨ Å∞ H˘\˜,ì zO^Œ∞Å∞ "Õã,≤ z#fl K«∂ѨىõΩ QÆ∞iÜ≥∞ÿ # =∂kQÆ
‰õΩѨÊÅ∞ H˘\˜,ì ^è•#º=Ú "≥∂ã≤, ^Œi„^•ºxfl JO^Œ∞‰õΩ#fl =∂kQÆ
ѨKÛ« QÆ_¤ç #_ç¤ q~°Q"Æ ∂≥ ã≤, áêÅ∞ÃÑ~°∞QÆ∞ÖËHõ áêeáÈ~Ú# =∂kQÆ
rq`«=∞O`å r`åÅ∞ KÕã<≤ å r`«q∞=fiHõ *Ï=`åy# =∂kQÆ
Qˆ ^≥Å∞ HÍã≤, ¿Ñ_»fã≤, áêÅ∞ ÃÑ~°∞QÆ∞ JOkOz<å ã¨Å‰¡ Ωõ <ÀK«x =∂kQÆ
"Õ∞Å∞HÀ =∂kQÆ g∞ „|`«∞‰õΩÅ∞ =∂~°∞ÛHÀ =∂kQÆ W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
138 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

ÅO^Œ Z„~°x á⁄^Œ∞Ì á⁄_»
á⁄<åflÅ ÉÏÅÜ«∞º

ÅO^Œ Z„~°x á⁄^Œ∞áÌ ⁄_»
u`«∞ÅÎ ^•u =$`«∞ÅÎ W~°∞ã¨∞
Q˘O`«∞ TQÆ∞ÖÏ_Õ l\˜ì `«ÅHÍÜ«∞
ѨÙ<åk ÖÁHÍ~°O ѨO`«|_≥ áê^ŒO
*Á|∞ƒ# DQÆÅ [|ƒ# PHõe
QÆ@¯Å Ñ≤O_ç ~˘>ˇ=ì ÚHõ¯...
''ѨOK«—— QÆ^ÌŒ ѨÖÏ~°O rq`«O
HÍÔ~O˚ HõuÎ `«∞#Hõ
Hõq∞e# _˘Hõ¯Å HõeQÆOl
TQÆ∞ÖÏ_Õ `«ãû¨ Å ^ŒO_≥O
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

139

LO_»A\˜#ì Pâ◊...
™êÔQ Hõ~=° Ù ™êQÆ =∞@ì<å~°
Z^Œ∞~°∞xeÛ# QÍ@¡, Z_»=∞ K«∂ѨÙ_»∞ "ÕÅ∞
K≥^~Œ x° ™êHõ∆ ºO K≥Ñʨ K«∞Û~å~Ú
`«Å=Oz# â◊`H« s˜ @O
=∞\˜ì áê^•Å â◊}Ïiú
D`«<å~°r~ˆ WQÆ∞~°O
^˘|ƒÅ ^˘O`«∞Å J=∞$`« QÀÔ~O˚
Ѩye# ‰õΩO_»OK«∞‰õΩ... ''Ѩ„~°—— ѨÅq¡ <å^ŒO
#~åÅ ã¨ÑãΨ fi¨ ~åÅ∞, ã¨∂~°∞‰õΩ "ÕÖÏ_Õ `åO|∞„~°Å∞
*’QÆ∞ [q∞_çHˆ XQÆ∞æ _»=∞~°∞HõO
`ÀÅ∞ ~°HÎõ QÆÅ∞˚Å<˘eÛ# ~ÀHõe áÈ@∞ Ѩ@∞ì
ã¨∞#flO `«OQˆ _»∞, Hõ=Ùã¨∞ "˘ez# HÍy`«ÑÙ¨ J@ì
Ñ≤_âç Å‹ ‰õΩ^Œ∞~°∞ ã≤O`«yO[ JO|e
<å~å`åÅ¡ #_»∞=∞Å Wã¨∞„~å~Ú |~°∞=Ù
ã¨HÅõ "å~Ú^•ºÅ ã¨~ã° fi¨ u, ÅO^ŒÖ’ ^•y# Pkâ◊HΘ
[Öˇ_¡ » `«∂@¡ h\˜=¸@, ѨÅ∞QÆ∞~åà◊§ Ѩ~=° ∂#flO
JkQÀ... J~°∞O^Œu...!
‰õΩO_»Å L_çH#˜ ‰õΩÅ =∞Ǩ~å}˜
hu xÜ«∞=∂Å f~°∞Ê
ã¨ÑΨ ã¨=Ú„^•Å∞, <å JO^≥ |∞„~°Å hÖË.¡ .!
Jxfl q^≥ÅÌ ∞... <å [q∞‡ W`åÎ~ˆ .¡ .!
Éè∂í q∞H˜ "≥Ú^ŒÅ∞ ѨÙ\˜<ì Àxfl, Éè∂í ^Õ=O`« FÑ≤Hõ
"≥ÚQÆ∞ÅO`« W=∞~åã¨, ã¨=Ú„^ŒÑÙ¨ QÆOcè~O°
ѨOK«É∂íè `åÅ∞, <å ѨOn@¡ |OnÅ∞
*ÏfÜ«∞ѨH∆˜ JOâ◊, H˘ã¨=Ú‰õΩ¯ H˘OQÆ"åÅ∞ HõuÎ
[O|∞ ~å[ºÅH˜;x ''=∞Ǩ—— kQÆO`åÅ áêʼnõΩx
W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
140 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

HÍ+¨Oì
*ÏAÅ Q“i

|`«∞HÀ¯ã¨O
"≥∞`«∞HÀ¯ã¨O
D Éè∂í q∞ÃÑ·
LxHÀ¯ã¨O
"≥`H« Íeû# ^Ò~åƒùQºÆ O
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

141

=∞O„`«QÍà◊§x `«O„`«Q`Æ ÅÎ≥ x
z„uOz =Ú„kOz#
^˘_»∞¤ =∞#∞+¨µºÅ Q˘_»∞`¤ #« O
áê#=Ú#fl ѨKÛ« <å‰õΩÅ#∞
ѨH¯õ H˜O^Œ áê#∞ÊKÕã≤
rq`«O`À P@ÖÏ_ç
|`«∞‰õΩ áÈ~°Å#∞ "Õ\Ï_ç`Õ
^•#=`«fiO ^Ò+¨Oì =ÚO^Œ∞
=∂#=`«fiO K«zÛO^•
D Ö’Hõ=∞O`Õ Hõà√◊ §O_ç
=∞~À QÍO^è•~ˆ J~ÚºO^•
p=Ú<≥`∞« ~Î ∞° Å∞ ~ÚOH˜
ã≤Q∞Æ `æ À K«KÛÕ HõO>Ë
`«Å=OK«∞‰õΩ ‰õΩq∞eáÈÜÕ∞
HõãQ≤ Í ~°yÖËHOõ >Ë
Z=Ô~<· å =™êÎ~x° U^≥<· å KÕ™êÎ~x°
Z^Œ∞~°∞ K«∂ã≤ Z^Œ∞~°∞ K«∂ã≤
x~åâ◊ K≥O^Õ HõO>Ë
q„~°gQˆ =∞^ŒÑ>¨ #Ë ∞QÆ∞ʼnõΩ "≥~=° Hõ
Ñ‘#∞QÆ∞ÖÏ¡Q∞Æ <åflã¨~ˆ
#Å∞QÆ∞~°∞ Hõeã≤ =∂=\©ÖÏ¡ ^•x á⁄QÆ~∞° J}K«O_ç
~°Q∞Æ Å∞`«∞#fl D HÍëêìxfl
Hõhflà◊`¡ À<≥<· å K«ÖÏ¡~Û° O_ç
WHõ LuH˜ Pˆ~™êÎ...! W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
142 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

^•ã¨∞#∞ K«∂_®e
_®Hõ~ì ü ZO_»∂i¡ ã¨∞^è•Hõ~ü

<Õ#∂ =∂ ^•ã¨∂
q_»=x K≥ÑC¨ ÖÏ¡ LO_Õ"åà◊§O
'ÖÏÖËeÖË¡eÜ«∂
t=`åÖË eÖËe¡ Ü«∂—
^•ã¨∞QÍ_»∞
‰õΩ„~° g~°ÉÏǨï_ç ÖÏ LO_Õ"å_»∞
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

143

<å áêHõ g∞^Œ∞QÍ áêH˜áÈÜÕ∞
^Àã¨áê^Œ∞ÖÏ LO_Õ"å_»∞
<å r= <å_çÖÏ
<åÖ’x <≥`∞« \Î ˜ fQÆÖÏ LO_Õ"å_»∞
PHõÖ¿Ë ãÎ
Z„~°x <åQÆ*=ˇ Ú_»∞ =Úà◊§Ñ¨à√◊ §
=∂ z~°∞uà◊√§
TiÉÏ=ÙÅ∞ =∂ áêe@ ZO_»=∂=ÙÅ∞
áê‰õΩ_»∞|\˜#ì kQÆ∞_»∞ ÉÏ=ÙÖ’¡H˜ ky
h\˜ áê=Úefl *Á#fl^ŒO@¡ `À `«~∞° =Ú`«∂
=∞\˜ì ^Àã≤à§◊ `À f~°∞Û‰õΩ#fl ^ŒÑÊ≤ Hõ =ÚO^Œ∞
U =∂#㨠QÆOQÀ„`«∞Å∂ ã¨i`«∂Qˆ q HÍ=Ù
ã¨OHõ\ ˜ =Ú^ŒÖÌ ’¡H˜
ZO_»∞`«∞#Hõefl #OA‰õΩO@∂
"åiÛ# QÆOlÖ’H˜
q∞~°ÑH¨ ÍÜ«∞efl H˘~°∞‰õΩ¯O@∂
JO|e A„i# Hõ=∞‡^Œ#O
U J=∞$`åxH˘ã¨∞OÎ k~å ^•ã¨∂!
HÍÅ=QÆ@¡ g∞^Œ
~Ô Å∞¡Q_Æ ¤ç "≥∞@¡ g∞^Œ
#Å¡\ ˜ Ü«∞O„_»HÍÜ«∞ _˘Hõ¯efl HÍÅ∞Û‰õΩO@∂
QÆ∞Ñ≤Êà◊§`À Lã¨∞à◊√§ u#fl |`«∞‰õΩ ~°∞z
U lÅ∞QÆ∞ #Hõ„∆ `åÅ K«Å∞= QÆ^∞Œ Ö’¡ ^˘~°∞‰õΩ`«∞Ok
PHõe Ü«Ú^ŒOú Ö’ Hõ`∆ Q« Í„`«∞Å"≥∞#ÿ "åà◊§O
QÍÜ«∂Å`À<Õ Hõ_∞» ѨÙxOѨىõΩ<åflO
=∞x+≤ ѨÙ@ÔHuÎ [O`«∞=ÙÖÏ¡Qˆ |uHÍO
[#‡ ™⁄~°OQÆO Ö’Oz
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
144 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

HÍã≤O`« J<åflxfl =∂„`«"∞Õ "≥uHÍO
=∞# KÕuH© <À\˜H© =∞^躌
Pk=∞ HÍÅ=∞O`«
^Œ∂~°=ÚO_Õk
<åÅ∞QÆ∞ "≥∞`«∞‰õΩefl K«∂¿ãÎ
^Õ=`«efl K«∂ã≤#O`«
ã¨O|~°OQÍ LO_Õk
<Õ<Ñ≥ C¨ _»∞ Hõ=∞‡x HõOK«O =ÚO^Œ∞ ‰õÄ~°∞Û<åfl
hà◊√¡ <À\’¡Oz HÍ^Œ∞
Hõà§◊ Ö’¡Oz T~°∞`å~Ú~å ^•ã¨∂
=∞# |`«∞HõO`å
J#flO "≥`∞« HÀ¯=_»O`À<Õ ã¨iáÈ~ÚOk
|∞ÔH¯_»∞ "≥∞`«∞‰õΩÅ∞ Hõà§◊ E_»@"Õ∞
D rq`åxH˜ Q˘Ñ¨Ê =~°"∞≥ áÿ È~ÚOk
=∞# |`«∞‰õΩÖË HÍ^Œ∞
z=iH˜ =∞# "≥∞`«∞‰õΩÅ∞ ‰õÄ_®
JO@~åx"Õ JÜ«∂º~Ú~å ^•ã¨∂
W<åflà◊¥¡ rq`«ÑÙ¨ „`˘H˜¯ã¨ÖÏ@Ö’ K≥kiáÈ~Ú#
K≥ÑC¨ Å"≥∞#ÿ "åà◊§O
ZѨÊ\˜HÔ <· å =∞#O ‰õÄ_® "≥∞`«∞‰õΩ|\˜#ì
|`«∞‰õΩÅ=∞=Ù`åO
H˘`«Î K≥ÑC¨ Å`À `«Ö`ˇ ∞« ‰Î Ωõ x
~å[g^è∞Œ Ö’¡Oz #_»∞™êÎO
^•ã¨∂! x#∞fl H˘`«QÎ Í K«∂_®Åx LOk~å
h`À HõÅã≤
<å HõÅÅ yO[Å∞ ѨOK«∞HÀ"åÅ#∞Ok~å! W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

145

<Õ#∂... =∂kQÆ "å}Ëfl
_®Hõ~ì ü H˘Å∂¡i z~°Orq

J=Ù#∞ <Õ#∞ =∂kQÆ "å}Ëfl !
J~Ú`Õ UO?
ѨÙ}ºÉè∂í q∞QÍ K≥Ñʨ |_»∞`«∞#fl D ^ÕâO◊ Ö’ ѨÙ\ÏìÅO>Ë
U^À F ‰õΩÅOÖ’ ѨÙ\Ïìe `«Ñʨ Hõ!
JO^Œ∞ˆH...
QÆ`º« O`«~O° ÖËx <å `«e¡
=∂kQÆ"åxQÍ<Õ ##∞fl Hõ#flk
„Ѩu =∞x+≤ ™ê÷~Úx x~°~‚ ÚOKÕk J`«x ‰õΩÅ"Õ∞ Hõ^•!
PÅâ◊ºOQÍ<≥<· å <å‰õΩÅ"Õ∞ <å rq`« QÆ=∞<åxfl xˆ~tÌ OzOk
<Õ#∞ QÆ~fi° Ѩ_ÖÕ Ï KÕãO≤ k
U ÃÑ· ‰õΩÅOÖ’<À ÖË^• F „ÉÏǨχ_çQÍ<À ѨÙ\˜=ì ÙO>Ë
D =º=ã¨÷ =∂~åÅ#fl PÖ’K«# ‰õÄ_® =zÛO_Õk HÍ^Œ∞
<Õ#∞... D ^ÕâO◊ Ö’ HÍ^Œ∞.. HÍ^Œ∞.. D„ÉÏǨχ}©Ü∞« =º=ã¨Ö÷ ’
J@ì_∞» QÆ∞ ‰õΩÅ"≥∞#ÿ =∂kQÆ"å_»∞QÍ Ñ¨Ù@ì_"» ∞Õ "Õ∞ÖˇO· k
„ÉÏǨχ}˜*Ïxfl `«∞_çzÃÑ@ì_®xH˜
D =º=ã¨#÷ ∞ =∂~°Û_®xH˜
JOÉË_¯» ~ü „áê~°OaèOz# ‰õΩÅ x~°∂‡Å<å áÈ~å\Ïxfl
z=iHõO@∂ H˘#™êyOK«_®xH˜ =∞ˆ~ ‰õΩÅOÖ’<À H͉õΩO_®
HÍh¬~å"£∞ ‰õΩÅOÖ’ ѨÙ\˜#ì O^Œ∞‰õΩ QÆ~fi° O <åÖ’ `˘}˜H㘠֨ Ï_»∞`«∞Ok
U L#fl`« ‰õΩÅO W=fiÖËx J=HÍâßxfl <åH˜zÛ#
<å =∂kQÆ ‰õΩÖÏxH˜ ~°∞}Ѩ_ç L<åfl#∞
‰õΩÅ =º=ã¨÷ =Å¡ ÉÏ^è•ã¨Ê^Œ∞Å#∞ ã¨"∞≥ Hÿ ºõ Ѩ~K° _« O» <å rq`« ÅHõ∆ ºO
=∂kQÆ K≥`· #« ºO`À<Õ Jk „áê~°OÉèOí ZO^Œ∞‰õΩ H͉õÄ_»^∂Œ ?
J^Õ... <å ~°∞} q=ÚH˜HÎ ˜ =∂~°Oæ
JO^Œ∞Hˆ D áÈ~å@OÖ’ J„QÆÉÏè QÍ# xÅ=_»"∞Õ
<å r=# ^èºÕ Ü«∞O W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
146 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

<å q∞H˘¯=Ú‡Ö’ h H˘=Ùfi Hõ~Q° ÉÆ ’™êÎ
H˘=Ú‡ ã¨∞^è•Hõ~ü

Q˘_»∞¤#∞ Ѩ_Õã≤
QÀ~°∞`À Q˘O`«∞#∞ `«ÑÊ≤ Oz
<Õ#∞ QÆÉσã¨# QÍ<≥flÂ
QÆ^Œ~À<≥Âfl, `ÀÖ’¡<≥Âfl
`˘O_®Å∞ QÆ∞\˜<ì À<≥fl u
=∂kQÆ =∂#ºO <å ¿Ñi@
=∞`«Å|∞Åhfl h KÕuÖ’
D Éè∂í q∞ HÍѨÖÏ^•~°∞<≥· <Õ#∞ HõÅ=¡ ∞eH˜`Õ
##∞fl h KÕu =iÃãÅ ~å~Úx *ËãqÎ≤ QÆ^~Œ å
^ŒàÏi"≥· ^•i^ÀÑ≤_Hç Íi"≥· h QÆ_Öç ’x =∞\˜Qì ∂Æ #Å∞ xOѨÙH˘x
##∞fl x`«º ^Œi„^Œ∞xfl *ËãqÎ≤ QÆ^~Œ å!
h ^ŒQÍHÀ~°∞`«#O ~ÚHõ =Úy™êÎ
<å =ÚiH˜ QÀà‹OÖ’ h `ÀÅ∞ <å#∞™êÎ
<å q∞H˘¯=Ú‡Ö’ h H˘=Ùfi Hõ~Q° ÉÆ ’™êÎ

W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

147

Z=~°#∞‰õΩ<åfl~°∞ ?!
=∂ëêìs˚

=∂kQÀ_»O>Ë Z=~°#∞‰õΩ<åfl~°∞???
PkQÀ_»∞! J<åkQÀ_»∞!! Jã¨Å∞ *Ï`À_»∞
P_»∞...
Éè∂í q∞ ѨÙ\˜ì ^•xÃÑ· „áê}˜HÀ\˜ Ѩi_èq» e¡
=∞#∞+¨µÅ∞ J=`«iOz# <å\˜"å_»∞
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
148 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

JO^Œ∞Hˆ ... "åxfl PkѨÙ~°∞+¨µ_»x
~°∞+¨µÅ∞ =Ú#∞Å∞ `«=∞ Pe =^Œ‰Ì Ωõ ѨOÑ≤
ã¨O`å<À`«ÊuÎx HõeyOK«=∞x xÜ«ÚH˜Î KÕã#≤ Hõ~=Ì° Ú_»∞!
<Õ_»∞...
g∞~°∞ "Õ_∞» ‰õΩO@∞#fl "ÕÅHÀ@¡ ^Õ=`«Å‰õΩ
`«`fi« É’^èŒ KÕã#≤ ^è~Œ ‡° "åº^è∞Œ _»∞
J*Ï˝<åO^èHŒ Í~°=Ú# H˘@∞ìq∞\Ïì_#ç â◊OHõ~åKå~°∞º_çH˜
*Ï˝<À^ŒÜ∞« O HõeyOz# K«O_®Å∞_»∞
g∞~°∞ "Õ^#Œ Å`À ~À^Œ#Å`À Hõ$tOzáÈ`«∞O>Ë
g∞ ǨÏ$^ŒÜ∂« O`«~O° QÍxfl `«# ã¨Ow`« ~°≠i`À
FÅÖÏ_çOK«_O» HÀã¨O g}#∞ ã¨$+≤Oì z# =∂`«OQÆ∞_»∞!
=∂kQÀ_»∞!
ZÅ¡"àÕ Å◊ g∞ rq`åxfl =∞OQÆàH◊ ~õ O° QÍ QÆ_¿ç ÑO^Œ∞‰õΩ ã¨∂ÊùixÎ KÕÛ
ѨÓ~°‰‚ Ωõ OÉèÏxfl ~°∂á⁄OkOz#"å_»∞
z=~°‰Ωõ g∞ PÜ«Ú=Ù H©}
∆ O˜ z Jã¨∞=ÙÅ∞ ÉÏã≤#<å_»∞
QÆ=fi‰õΩ ™ê\˜~åx g∞ â◊s~åÅ#∞ =Å¡HÍ_»∞Ö’ `«QÖÆ >ˇ ìË g~°ÉÏǨï_»∞
=∂kQÀ_»∞! g_Õ... Pk*ÏO|=Ù_»∞
"åb‡‰õΩ_»∞ "åºã¨∞_»∞ D <ÕÅ g∞^Œ x=ã≤Oz#
=¸Å"åã¨∞ʼnõΩ =¸ÅO g_»∞
=∞#∞+¨µÅ Jã≤`Î åfiʼnõΩ =¸ÅO g_»∞
K«i„`« ã¨`åºÅ‰õΩ ã¨O㨯 $u x~å‡}OÖ’
„ѨQuÆ Ñ¨^•ä ʼnõΩ HÍ~°}Éè∂í `«∞_»∞
g_»∞ÖËx K«i„`« â◊¥#ºO
â◊¥<åºxfl =∂„`«"∞Õ W+¨Ñì _¨ "Õ å_»∞ tÅÅ`À ã¨=∂#O
g_»∞ g∞ â◊s~°O Ö’x „Ѩu JOQÍxfl
rq`«OÖ’x Jxfl ~°OQÍefl „ѨÉÏè q`«O KÕã#≤ "å_»∞
g_»∞ ÖËxk g_»∞ HÍxk g∞ rq`«OÖ’ UnÖË^∞Œ
W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

149

=∞#∞ K«iÛ

F\ò Ѷ~¨ ü [ã‘ãì π !

JÖòѶ¨`å

Ü«∞O._ç.=∞ǨÏ=∞‡^•e

<å K«iÛ - h K«iÛ "åx K«iÛ
|∂@HõÑÙ¨ =∂~°∞=∞#ã¨∞ á⁄O^Œ∞`å~°∞
âߢã≤Î KÒ^Œi Ô~_ç¤
‰õΩÅO `ÀHõ =∂~°^∞Œ
=∂Å ¢HÔ ã· =Ψ Ù~åÅ∞ =∂kQÆ ¢HÔ ã· =Ψ Ù}˜fl ÃÑo§ KÕã∞¨ HÀ^Œ∞
WHõ Ü«∂_»É’=Ù~å ‰õΩÅO
‰õΩÅO ѨÙ<å^Œ∞Å∞ ѨkÅO
HÍáê_»∞"å_»∞ ¢HÔ ã· =Ψ Ù_®!?

W

ѨÙÖϯ+≤`#« O
ã≤^OÌ≥ H˜ Ü«∂^Œyi

=∂ ѨÙÖϯ+≤`<« åxfl Eã≤
™œ@QÍÅ¡ #∞‰õΩO>ˇ á⁄~°áê>ˇ
tÅH˘¯Ü«∞º‰õΩ "ÕÖÏ_ç# ^ŒÑC¨ ‰õÄ_® ѨÙÖϯ¿+
[|ƒ HÔ HÔ ¯O^• T~°∞ T~°O`« ÖÁe¡ QÍ"åÖˇ
"≥∂ã¨O KÕ¿ã QÆ∞O_≥Öò QÆ∞Å¡ QÍ"åÖˇ W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
150 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

=∂Ö’Å¡ =∂\˜x¡ =∂kQÀÅ∞¡
=∞Å¡Å∞ |QÆÅ∞ Q˘@∞ì‰Ωõ <åfl_Õ
"≥∂ã¨O KÕuÖ’ J=∂Ü«∞Hõ`fi« O
Kå=Ù^≥|ƒ u#fl^Œ#fl ã¨`º« O
`≥ÅO¡ QÍ `≥ÖÏ¡i# ZÅ∞QÆ∞ÖÏ `≥ÅfiÖÏ!
Hõeq_çQÍ P_ç#
"˘OQÆ∞_»∞ ^Œ∂‰õΩàϧ@Ö’
=∂ÃÑ#· ∞Oz ^Œ∂Hˆ k "åÅ∞¡
Ѩu™êi "˘Oy QÆ∞*Ï˚~"¡° ∞≥ Oÿ k "Õ∞O!
hÅ¡_∞» QÆ∞# ^•OH˘x
Wã≤H^õ OŒ ^Œ∞ ѨãH≤ Oõ ^Œ∞Å
hã¨∞<åK«∞ ™êfiǨ KÕ¿ã
=∞@ìQ∞Æ _çâ◊ <≥[· O "åÅ¡k!
=∂Ö’_»O>Ë =∂Ö’x"å_»x
=∂kQÀ_»O>Ë =∂‰õΩ kQÆ∞"À_»x
J~åúÖ’¡ ÃÑ_»~å÷Å∞ fÜ«∞_»O
ÉÏã¨`À "≥∂™êÅ∞ ~åÜ«∞_»O
=∞#∞"å^Œ ‰õΩ„@Ö’ =∞~À JOHõO!
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

151

|∞=fi
[#áêo

J=∂‡ PHõÅx U_ç¿ãÎ
JÜ«∞º =_»∞¡ `≥KåÛHõ
*ËÉ_ˇ ∞» #∂HõÅ∞ hˆH #<åfl=Ù
QÆO[#flѨ٠QÆ∞A˚ |∞=fi A„~°∞‰õΩ<åflHõ
y<≥fl_»∞ ‰õÄ~°#flO ÃÑ_»`å#<åfl=Ù
U^Œ=∂‡ |∞=fi? U_»=∂‡ JÜ«∞º?
JkQÀ ‰õÄe =_»∞¡ HõO_»∞=Ö’ Hõ@∞ìH˘x
|∞[O "≥#∞Hõ "Õã∞¨ H˘x =ã¨∞<Î åfl_»∞
Ñ‘‰Ωõ ¯áÈ~Ú# _˘Hõ¯ÃÑ#· Lá⁄Ê_çz# w`«Å∞ Z=ÚHõÖÏ¡
P‰õΩÖ’ÃÑ\˜#ì ѨKÛ« _ç`À
JÜ«∞º =K≥Û ^˘~Ài QÆ_ç #∞O_ç
Xˆ~ ÃÑ^ÀÌ_®... z<Àfl_®... Jx Ñ≤ez
#ezÃÑ>ˇì ~Ô O_»∞ ã¨[˚ HõO‰õΩÅ∞
ã¨O|~°Ñ_¨ ç ã¨OHõÅ∞ H˘@∞ì‰Ωõ O@∂ #q∞euq∞ P <åÅ∞y`«∞ÅÎ ∞
J=∞‡ =_»∞¡ ^ŒOz =O_Õ ã¨iH˜ #_ç*Ï=∂Ü≥∞ #Hõ¯Å∞ ‰õÄÃã
PHõe`À K«∂z K«∂z J>Ëì x„^Œ áÈuq∞
=∞^Œº~å„u x„^ŒÖÑË ≤ |∞[˚yOz |∞=fiÃÑ>ˇì J=∞‡
D =∂Ѩ٠QÆ_Kç ≥ ~ˆ ÃÑ@ìx J~åÌHeõ PÖ’K«#`À
JÜ«∞º XiÔQ =∞OKåxH˜ r=#‡~°} r=â◊Û=OÖÏ... W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
152 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

xѨCÅ LÃÑÊ#
_®Hõ~ì ü PO[<ÕÜÚ« _»∞

=∞=∞`«‰Ωõ „ѨfHõÅO =∂`«Oy `«#Ü«ÚÅO
Pk ÉèÏ~°fÜ«ÚÅO P^è∞Œ xHõ =∂#=ÙÅO
=∂ K≥=∞@`À `«_zç # D <ÕÅO`å
<åQÆiHõ`« "≥ÚQÆÅæ xzÛOk
™ê=∂lHõ Jã¨=∂#`«Å#∞ ã¨$+≤ãì ∂¨ Î
=∂ â◊HΘ g∞^Õ xez
=∞=∞‡efl ^•ã¨∞efl xëê^Œ∞bfl KÕãO≤ k
r=# áÈ~å@OÖ’
J}QÆ^˘Hõ¯|_»∞`«∂ JO@~åx"åà◊§=∞Ü«∂ºO
=∞\˜=ì Ú^ŒÌ "åã¨#`À rq`åxfl <≥=∞ˆ~ã¨∞‰õΩ<åflO
K«zÛ# [O`«∞Hõà|ı ~°O #∞O_ç K≥ÑC¨ Å#∞ KÕã≤
g∞ áê^•Å‰õΩ `˘_çy `åºQÆjÅ∞Å=∞Ü«∂ºO
=∂ K«~‡° O`À â◊|OÌ Ñ¨Ù\˜Oì z g∞ q<À^•ÅH˜ zO^Œ∞Å~Ú#O
ÅÜ«∞#∞ ã¨$+≤Oì z Ѩ^•Å‰õΩ JO^Œx Ѩ֡ˇ Hõ^ÅŒä #∞
zkfiÖÏã¨OQÍ z„uOz# z~°Or=ÙÅO "Õ∞O!
WHõ WѨC_»∞ ^ŒQÍѨ_¤» =∂kQÆ Ñ¨Ö¡ˇ
^ŒO_À~å "Õã∞¨ OÎ k
"Õ∞"≥∞O`« =∞Ok"≥∂ =∂HõO`« "å\Ï HÍ"åeûO^Õ#x!! W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

153

~ˆ MÏ z„`«O
HÔ OQÍ~° "≥∂ǨÏ<£

Jxfl Tà◊§ÖψQ <å *Ïu Wà◊§hfl T~°=`«Ö!Ë
*Ïu *Ï`«O`å LO_ÕkHõ¯_Õ
Uà◊§ `«~|° _ç HÍ^Œ∞ ^ŒâßÉÏÌÅ∞ â◊`åÉÏÌÅ∞
ZO_»∞\ωõΩÖÏ¡ ~åeáÈ~Ú#ѨÊ\˜flOz...
ã¨=∂#`«fi=∞x Q˘O`≥uÎ J~°z# ‰õΩ`«∞‰Î eõ fl `≥QÀæã≤
<ÕÅ `«eH¡ ˜ P„QÆÇϨ O`À J„QÆ=~å‚Å∞ ~°HÍÎa¿è +HõO KÕâß~°∞
D ÃÇÏ· >ˇ‰Ωõ ¯ HÍÅOÖ’#∂ PkèÑ`¨ º« O ™êQÆ∞`«∞Ok
JxflO\˜H© JO@~å<À_Õ HÍ"åe
<ÕÅ`«e¡ Ѩ#∞ÅÌQiæÆ flOz áê_≥Q>Æ ^ìË •HÍ...
K≥=∞\’_çÛ ã≤~∞° Å∞ ѨO_çOz<å
HõÖO¡ˇ yO[Å HÀã¨O "≥OѨ~å¡_®eûO^Õ!
~åuÜ«ÚQÆO #∞Oz ~åÔH\ò Ü«ÚQÆO ^•HÍ Zxfl ™êkèOz<å
Z<Àfl =ÚY z„`åÅ #_»∞=∞ <å |`«∞‰õΩ z„`«O
<å =∂kQÆ *Ïu z„`«O ~ˆ MÏz„`«"∞≥ ÿ „Ѩtfl™ÈÎOk W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
154 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

=ÅÜ«∞O
HõO^Œ∞Å QÆ∞~°∞^•ãπ

ZѨÊ\˜ #∞O_À TiH˜ ^Œ∂~°OQÍ rqã¨∞#Î fl =∂ "å_»
WѨÊ\˜H© Z=iH˜ QÆ∞~°∞~Î å^Œ∞ WHõ¯_» =∞#∞+¨µÅ∞<åfl~°x
JѨC_»ÑC¨ _»∞ =K≥Û F@¡ HÀã¨O =∂„`«O `«Ñʨ Hõ =ã¨∞OÎ \Ï~°∞
~å[H©Ü∞« <åÜ«∞‰õΩÅ∞ "åix áÈe# Ü«Ú=[# <åÜ«∞‰õΩÅ∞
=∂ "å_» "Õ∞ÖÁ¯#flk `˘eHÀ_ç ‰õÄÜ«∞Hõ =ÚO^≥!
ã¨QOÆ `≥y# #∞ÅHõ =∞OK«O #∞O_ç K«zÛ# â◊=OÖÏ x„^ŒÖzË
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

155

Tã¨∞Hõà§◊ `À áêz <À\˜`À P™êq∞ Ѩâ√◊ =ÙŠѨH¯õ Ö’x
=Ú~°∞QÆ∞¿Ñ_»#∞ ZuÎáÈã≤ WO\˜ =ÚO^Œ∞ T_çÛ ¿Ñ_» hà◊√§ K«e¡
JѨC_»∞ n#OQÍ ^˘~å Jx `«Å∞Ѩ٠`«_`ç ≥
U~å ! "≥„i =∂kQÀ_®...!
WO`« á⁄^≥HˆÌ ¯^•HÍ ÃÑàϧO ѨH¯õ Ö’ "≥Ú^Œ∞ÖÌ Ï Ñ¨_∞» ‰õΩO>ˇ
hÜ«∞=∞‡ "≥ÚQÆ∞_˘zÛ <å á⁄ÅO áêi™êÎ_®... JO\Ï_»∞
Wk =∂ XHõ¯ Ti ÉÏQÀ`«O HÍ^Œ∞
=∞#∞=Ù wz# `å\ωõΩ ~å`«Å∞ WÖÏ `«~`° ~« åÅ∞QÍ ™êQÆ∞`«∂<Õ LOk
^è#Œ |ÅO ^Ò~°#˚ ºO UHõ"∞≥ ÿ ^•i„^ŒºO g∞^Œ =¸‰õΩ=∞‡_çQÍ
^•_ç KÕã∞¨ OÎ >Ë <À\˜H˜ =∂@~åx =∂kQÆÅ∞
D xÅ∞=Ù ^ÀÑ≤_ç ã¨O㨯 $u ^Õâ◊ „Ѩ`ºÕ Hõ zǨÏflO J<åfl J|∞ƒ~°O ÖË^∞Œ !
L#flk L#fl@ìO>ˇ =∞O_çÑ_¨ Õ Ñ¨O_ç`∞« Å∞
ZѨC_»∂ <åºÜ«∂xH˜ =∞ã≤ÑÓ¨ ã≤ |`«∞‰õΩ`å~°∞
ѨÙ@∞ìH`õ À<Õ ‰õÄѨ<£ aÜ«∞ºO uO@∂ "å~°ã`¨ fi« OQÍ =ã¨∞#Î fl
ZO_ç# ɡO_»Å∞ ѨÙK«∞Û=OHÍÜ«∞Å∞
HõOѨÙQ˘@∞ì @=∂\ÏÅ∞ W"Õ =∂ `å*Ï ‰õÄ~°Å∞..
W+¨Oì QÍ u<Õ Z^Œ∞Ì =∂Oã¨O „Hõ=∞OQÍ Hõ~∞° =Ù J=Ù`«∂ =ã¨∞OÎ k
<å@∞™ê~å #~åÖ’¡ „Ѩ=Ç≤ÏOz #ÅÉèÖ·ˇ ’<Õ J~°"Ö·≥ Ï á⁄_çÉÏi# ^ÕÇϨ O`À
â◊‡âß#O "≥Ñ· Ù¨ ѨÜ∞« #O W^Õ =∂kQÆÅ r=# z„`«O!
‰õΩ@∞O|O #∞Oz =zÛ# ã¨OѨ^Œ Ug∞ÖËHõ
=∞O^Œ∞Å Y~°∞ÛÅH˜ q∞ye# JѨCÅ zK«∞ÛÖ’¡
^•i„^ŒºO ÉÏ~°∞ =_ô¤ J~ÚOk '#ˆ~º¯— q+¨=ÅÜ«∞O
WHõ¯_» „Ѩu xq∞+¨O <å@ºO KÕã∞¨ OÎ k
ã≤^•úO`«O U^≥`· <Õ OÕ „Hõ=∞O `«ÑÊ≤ # áêÅ#‰õΩ
™êfi`«O„`«ºO ZѨC_»∞ ã≤k¿Ì ã<Î OÕ =∂~°∞ÊÖË#ѨÙ_»∞
áêÅ#Ö’ ÉèÏQÆO ÖË#O`« HÍÅO D HõÅQÍѨÙÅQÆO `«Ñʨ ^Œ∞ W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
156 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

<å P#"åà‹§Hõ¯_» ?
lÖËÑ¡ e¨ ¡ ã¨∞~ˆ +π =∂kQÆ

JO@~åx`«#=∂ h '"åà‹§Hõ¯_»?—
`«∂~°∞Ê `˘e ã¨O^躌 ѨH¯õ #, z#flkÔH¯· # L`«~Î å# Ti Dâߺ# „ѨH¯õ #
g~°ÉÏǨïx "å~°ã`¨ fi« O`À 㨇âß# ã¨iǨÏ^Œ∞Ì „ѨH¯õ #
ã¨O|~åxH˜ =Ú^≥Ì ÃÑo§H˜ ѨO_»H¯˜ Kå=ÙH˜ ^ŒO_»H¯˜ ^ŒO_À~å "Õ¿ã ^ŒQ~æÆ °
*ÏO|=Ùx *ÏQÍ „ѨH¯õ # ^Œ>ÅìË ∞ XeKÕ ^ŒQ~æÆ °
K«zÛ# Q˘_»∞¤ ѨÓ_ÕÛ ^ŒQ~æÆ ° QÆ∂@O „H˜O^Œ‰Ωõ K«~‡° O XeKÕ ^ŒQ~æÆ °
<åx# `«OQˆ _»∞ áê#HõOÖ’ `ÀÅ∞#∞ T<Õ ^ŒQ~æÆ °
K«zÛ# ÖËQ‰Æ Ωõ „ѨuQÍ ^Œ∂_» „Ѩu=∞‰õΩ r=O áÈ¿ã ^ŒQ~æÆ °
Z\˜`ì À ‰õΩ\˜#ì H˜„~°∞ K≥ÑC¨ Å∞ `˘_»QÆ
HÍà◊√§`åH˜ â◊ÇϨ ÉÏ+π JxÑ≤OK«∞‰õΩx ã¨O|~°Ñ_¨ Õ ^ŒQ~æÆ °
"≥Ú`«OÎ QÍ hK«∞ HõOѨÙ#
K«zÛ# =∂Oã¨O K«\’¡ =ÚÔH¯· `«∞Hõ `«∞(#)Hõ Zyi`Õ
ZuÎ <À>Ëã¡ ∞¨ ‰õΩx <åÅ∞Hõ HÍÅ∞Û‰õΩ<Õ ^ŒQ~æÆ °
ã¨O`« `«∞#H˜¯ =Ú~°∞QÆ∞Å∞ ^ŒO_≥OÃÑ· XkˆQ ^ŒQ~æÆ °
PѨ~ˆ +¨<£ ã≤^•úO`åxfl Pq+¨¯iOz# ^ŒQ~æÆ °
HõH¯õ x ÃÑ^ŒÌ kHõ¯x K≥ÑÊ≤ Hõ~}
° ÏxH˜ =ÚO^Œ∞ Hõ@∞ì‰Ωõ "åe# ^ŒQ~æÆ °
JÜ«∞º"å~°x Z^Œ∞~ˆ y Ñ≤ez `«¿ÑÊ~ÚOK«∞‰õΩ#fl ^ŒQ~æÆ °
u\˜#ì u@∞ì‰Ωõ Z^Œ∞~°#Hõ `«#∞flÅ∞ u<Õ ^ŒQ~æÆ °
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

157

ZOHÍÜü∞ ѨÙÖÏ¡Ü∞ü UÜü∞ Å`À
=ºOQƺOQÍ Ñ≤eÑ≤OK«∞‰õΩx `≥QÆ ã¨O|~°Ñ_¨ Õ ^ŒQ~æÆ °
PÃÑ· HÍÖÁ‡HÍÎ ÉÏOK«<£ ^ŒQ~æÆ °
"≥Ú`«OÎ QÍ ã¨ÇϨ <åxH˜ Q“~°"åxH˜ ~°∂Ѩq∞zÛ# ^ŒQ~æÆ °
<å(=∂) ¿Ñ~°∞#fl *ÏQÍ ‰õΩ^Œ"·≥ ^˘~°HÑõ Ê≤ zÛ
J}ÏHÍh`À ã¨ÇϨ K≥eO¡ KÕ ^ŒQ~æÆ °
PÃÑ· J~°ã∞¨ <åfl „¿Ñ=∞ ã¨`∞« Î QÍ¡ã∞¨ # KåÜ≥∞ÿ `Õ
JO|~åxfl `åH˜# P#O^ŒO`À QÆ∞@HõÅ∞ q∞OˆQ ^ŒQ~æÆ °
Ǩϟ@Öò# ~Ô O_À QÍ¡ã∞¨ áÈ~Ú, L#fl QÍ¡ã¯≤ Ok ~°OQÆ∞ÉÁ@∞ì ™êfiQÆ`O« `À
JO@~åx`«#q∞OHÍ ~°OHÔ Å∞ "Õã∞¨ #Î fl ^ŒQ~æÆ °
16 ¿Ñ@Å [O[O `≥y ¿Ñ~°∞‰õΩ „ÉÏǨχ#∞x ÉÏ==∞Ô~ÌÂ
QÆ∞_çH˜ =∞_çH˜ J~°ÛHõ =$uÎH˜ P=∞_» ^Œ∂~å#
J~°∞O^è`Œ H« ¯õ Hõ^Œä =∞##O`À =∞^è#Œ Ѩ_Õ ^ŒQ~æÆ °
=¸uH˜ =ÚO`« "≥∞_»# QÆO@ gѨÙ# `å\ωõΩ áÈ~Ú
QÆOyÔ~^Œ∞ÖÌ Ï `«Å∂Ñ≤ ¿Ñ^ŒiHõO Ѩ_¤» |∞_À¤_Qç Í
áêÖË~∞° Ѩx`À "≥Ú`åÎxH˜ =_ô¤ fˆ~Û ^ŒQ~æÆ °
K«Hõ¯x K«∞Hõ¯Hͯ K≥e¡ `«e¡ ^˘~° HÀÔ~¯ HÀ~°‰õΩ |Öˇ·
*’y, |ã¨q, =∂`«OQÔ · ÃÇÏ· >ˇH#± =∞#∞㨇 $u =i÷Ö¡Ë ^ŒQ~æÆ °
ѨO_»O\˜ HÍѨÙ~åÖˇ<Àfl ѨH¯õ # ѨÓÖˇ· #ey Hõq∞e ‰õÄe# ^ŒQ~æÆ °
ѨxH˜ ѨÃã‰Î Ωõ ¯"≥· „Ñ≤Ü∞« r`«QÍx`À
áê'Ѩx— K˘~°ÉÏ@# KÕ~ÚOK«∞‰õΩ<Õ ^ŒQ~æÆ °
JOÉË_¯» izÛ# ǨωõΩ¯ JÜ«∞ºQÍ~°∞ aèHˆ ¿∆ ãÎ
„Ѩ*Ï|O^è∞Œ "≥· ^˘~°‰Ωõ ÃÑ`«#Î q∞zÛ
ÃÑOѨÙ_»∞ ‰õΩHõ¯ ã¨=∂# `ÀHÍ_çOKÕ ^ŒQ~æÆ °
JkèHÍ~°O`À JÜ«∞º"å~°∞¡ KÕã#≤ ѨC‰õΩ #_ç¤ qiy "Õ∞~° „|`«∞‰õΩ#
JѨ~° r`«QÍà‹§Â H˘ã¨i ‰õÄe J_»∞‰õΩ¯#fl ^ŒQ~æÆ °
áê`« KÕ@ pÑ≤i ã¨OHõ<H≥ ¯˜ <≥„~Ô Å HõÖÏ¡Ö’¡ „|`«∞‰õÄ_»∞Û‰õΩ<Õ ^ŒQ~æÆ ° W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
158 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

=∞uÅ...
z„`«O „Ѩ™ê^£

h"ÕO ÃãÑ≤Ê<å ¿ã`«=Î #∞‰õΩ#fl"≥"Ú≥
‰õÄ\˜H˜ ÖË<ÀÅ¡O HÍ|\˜ì
h=Ù ‰õÄH˘=∞‡O>ˇ ‰õÄH˘x
xÅ|_»=∞O>ˇ xÅ|_»OÎ J#∞‰õΩO@∞#fl"Õ"Ú≥
=∂ˆHO ÖˉΩõ #fl
=∞Oz K≥_Ť» ∞ ^≥eÃÑ =∂<åaè=∂<åÅ∞<≥flÂ
~ˆ Ѩ٠=∂Ѩ٠™êH˜i KÕã≤
~Ô H· õ =ÚHõ¯H˜ QÆu ÖˉΩõ <åfl
g∞ HÀÔ~¯ÅH˜ H˘OQÆ∞ Ѩ~∞° ûHÀÖËO
=∂ Hõ_∞» ѨÙ# Hõã~¨ ∞° ÖˉΩõ <åfl
g∞Ô~~° EÑ≤<~Õ ∞° QÆ∞_»∞ u<ÕO¡ ... S<å
hÔHѨC_»∂ L#fl =∞ÃãÎ QÍh
=∂ =∞uÅ∞#fl^Õ"∞≥ ~°∞Hõ~å!
g∞ HÀ@∂QÆ∞`«∞O>ˇ
K≥~ںѨ\ ì˜ QÆ∞Ol#ѨC_»∞
U^À ™ê‰õΩ =∂@Å∞ ÃãÑ≤Ê
ã¨ÅO¡ QÆ *Ï~°∞‰õΩ#fl^≥ h HÔ ~°∞Hõ QÍh
<å ÃãuÅ ã‘Ñi≤ H˜
ã≤Q"Æ Ú≥ zÛO^Õ"∞≥ ~°∞Hõ~å h‰õΩ
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

159

g∞ "≥∂`«ÉÏ~Ú HÍ_»
=iHÀÜ«∞ "˘zÛ#ѨC_»∞
HõÅ=¡ ∞Å¡ h=Ù =∞^Œ"∞≥ H˜¯ Ѩ_Ѥ» C¨ _»∞
Ѩk=∞Ok ã¨∂`ÕÎ
Ѩ~∞° =Ù áÈ^Œ#Ì fl^≥ W#ѨÊ_»k¤ QÍh
<å ¿ãuÅ Hõ‰Ωõ ¯ H˘_»=e
Ѩ@Ѩ@ Ѩà√◊ § H˘iH˜O^Õ"∞≥ ~°∞Hõ~å ! h‰õΩ
XHõ^•<≥fl
g∞ áê`«ÉÏ~ÚHÍ_» ѨiQˆ ~°∞`«∞O>Ë
Ѩ@∞ì‰Ωõ #flѨC_»∞
"≥∞Åÿ g∞^Œ∞#fl =∂\˜#∞ Ѩ>ÖË Ï JO>Ë
''=∞Ô~ѨC_Õ—— J#fl"≥ QÍh
<å =∞uÅ "≥∞Åÿ |>Ëì
h áê_≥ g∞^Œ H˘`«Î |@ì
¿ã^•Ì=∞#∞‰õΩOk hˆH"≥∞~°∞Hõ~å !
=∂ PÜ«∞xfl
g∞ Ѩx g∞^Œ Ѩ@flO ^Àe
#∞=Ùfi =∂ WO\˜ H˘zÛ#ѨC_»∞
<Õ =∞~°∞QÆ∞# ɡ\ ì˜
=∂kQÆ ^•x =∞_ç=∞ =∂~åAÅ∞ `åH˜`Õ
=∂ Ãã_»¤ ^Àã¨=∞Ü«∞º J#flѨC_»∞
#∞=Ùfi `«@Ѩ\Ï~ÚOK«∞`«∞O>ˇ
<Õ#∞ `«Å∞Ѩ٠fã¨∞‰õΩ |Ü«∞\˜H˜ áÈ~ÚO^≥~∞° Hõ QÍh
h "˘@ìÅ∞ *Ï~° `«O`åxH˜
<å "≥∞>ˇÅì HÍÅ∞ ÖËãO≤ ^Õ"∞≥ ~°∞Hõ~å ! h‰õΩ
W

H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
160 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

ZÜÕ∞ºO_»~¡ Ú# ÜÕ∞~°∞ `«Ñʨ ^Œ∞
QÍ^≥ "≥OHõ>âË O◊

|∂_ç^Œ QÆ∞_»Å¤ |∞_»¤ QÀëÈxfl
Q˘OQÆ_ç ÉÁO`« QÀ+≤áêHÀxfl
PiáÈ~Ú# =ÚYO ã¨∂_»~~° Úui
`ÕeáÈ~Ú# HõO_»#¡ ∞ HÍ#~°~Úui
ã¨∞u g∞kH˜áÈ#∞ ã¨∞YO LO_»^OŒ >Ë
™êO`«O W#HõáÈui... WѨC_»∞...

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

161

Hõ_∞» ѨÙÅ HÍeѨ_H» õ QÆ∞O_≥Å QÆ∂_»∞=_»Hõ
J_»qÖ’ WÖÏ¡Ü∞≥ PQÆ=∞‡ ѨK∞« ÛÅ"≥∞uÿ q∞
™⁄=Ú‡ áêÜÕ∞ ^Œ∞=ڇѨ_Õ
PÜ«∞O fã¨∞H˘x QÍÜ«∞OÅ á⁄_çãiÎ≤
Z=x QÆO_»O Z=x Ñ≤O_»O
áÈ~å\ÏÅ∞ =∂"åÜÕ∞ P~å\ÏÅ∞ g∞"åÜÕ∞
HÍ=∞ Q˘_»e¤ Ö’ ^Œ∂i
`«# ‰õΩÖÏxfl #iH˜#@∞ì *ËãiÎ≤
^Œ∂_≥#∞ pHõ=∞O@∞O„\˜
|„Ô~#∞ `«#fl=∞O@∞O„\˜
ZO^Œ∞HõO>ˇ UO K≥Ñʨ O?
=ÚÖˇ¡ "≥∂Ãã\’xH˜ `≥Å∞û
ÖˇH¯õ ~å¿ã\’xH˜ `≥Å∞û
QÆ∞_çH¤ #õ ∞fl ~å„u „ѨÜ∂« }O
K≥Åx¡ |OQÍ~°O U_çH˜ áÈ`«k ?
~Ô Hõ¯Å∞<åflÜü∞... H˘O_»ÖÁ™êÎÜ∞ü `≥Ñʨ Öò `ÕÖÏÎÜ∞ü
ÃÑã· ‰¨ Ωõ ÃÑã· ¨ Pã¨~å
Ѩ#∞fl‰õΩ áê™êã¨~å
`«iQÔ <· å `≥Q|Æ _≥<· å
`≥ÅOQÍ} `ÕHõ `«Ñʨ ^Œ∞
W~°∞ã¨∞x ã¨∂ã¨∞‰õΩx ѨÙ~°∞+¨µxfl áÈQ˘@∞ìHÀ‰õΩO„_ç
#∂ˆ~O_»~¡ Ú# ™ê=Ù `«Ñʨ ^Œ∞
ZÜÕ∞ºO_»~¡ Ú# ÜÕ∞~°∞ `«Ñʨ ^Œ∞
W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
162 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

<≥`∞« \Î ˜ áê\ÁHõ¯>Ë...!
Ѩã∞¨ #∂i ~°gO^Œ~ü

=∂ |u¯Ñ¨C_»∞
Pˆ~ã≤# `«∞#¯=ÚHõ¯Å f~°∞#flk !
ѨyÅfl _»ÑC¨ "åH˜e `˘Hõ¯x Z<≥flÖˇO· k
=∂ WO>ˇ¡ ѨÙ\˜#ì K≥~fl° HÀÅ
=∂ DѨ٠g∞<Õfl ã¨"åfii *Ë`OΫ k
Sorry For The Inconvenience

L#fl^Œ∞#fl@ìO>Ë w =Óà‹§ LO_»xÜ«∞º~°x Zˆ~¯!
=∞i y@¡ =∂\Ï¡_‰» Ωõ O>Ë WQÆ<#Õ ∞ U Tàı§ =∂\Ï¡_Ö» #Ë ∞
QÆO^Œ∞Hˆ w #_ç|*Ï@¡ xÖ’ûx xѨCÅ ^Œ~∞° "Õã∞¨ #Î fl
TÑ≤i L>ˇ‰ì Ωõ ¯`«∞#flO^Œ∞‰õΩ <≥`∞« ~Î ˘Hõ¯>Ë ã¨Åã¨ÖÏ HÍÅ∞`«∞#flk
<å H˜„~°∞ ÃãѨCefl Z=_À ã¨ÑC¨ _»∞ Q͉õΩO_» ™êfiǨ *ËãO≤ _»∞
<å _»ÑC¨ efl ѨÙ@ìQ˘_»∞QÆ∞Å áêsìÅ∞ ÃÇÏ· *ÏH± KÕã∞¨ #Î flÜü∞
<å‰õΩ ~å"åeû# |∞Hõ¯ HÀã¨O <Õ#∞ ã¨_H» ± g∞^Œ ã¨"åeã≤i`Õ...
Hõ_∞» Ѩ٠xO_ç<À_»∞ ã‘eH˘^ŒxÌ "≥Ú`«∞‰Î Ωõ O@∞
XHõ¯\˜QÆ =ÙO_®ÅO@∞O_»∞
ÃÑ^ŒÌ `«Öϯܫ∞Åxfl "å#‰õΩ `«_ûç # `ÀÅ∞ _»ÑC¨ Ö∫`«∞#flÜü∞
x„^ŒáÈ~ÚO^≥=_À, <å@Hõ=∂_»∞`«∞#fl^≥=_À Ö’HõO ã¨∂`«OÎ k
The History will be decided

`ÀÅ∞ `≥Q‰Æ Ωõ O_» Q˘_»∞#¤ ∞ HÀÃã\’à◊§O
[~° ÃÑÅ· O ! Hõ@Åì ∞ `≥QxÆ Ü«∞º‰õΩO„_ç

W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

163

QÍ¡ã∞¨ `À h~°∞ ^•Ô~uÎ `åQÆ∞`«∞O>ˇ
ѨÓ@QÆ_=» x Hõhflà◊√¡
=∂Ѩ\ÏHõe fiÛ# =∞Ozhà◊√¡ QÆ∞~˘ÎãÜ
Ψ ∞ü
áêÜ«∞ã¨O EÃãÎ Ñ≤O_çáê+¨=∞xÑ≤OK≥
K«áêu EÃãÎ *Á#fl~˘>ˇì Ü«∂kH˘K≥Û
\˜Ñ<≤¶ £ J~Ú#OHõ KèåÜü∞ `åQÆ∞`«∞O>Ë
L_»∞‰õΩ QÆOlÅ L¿ÑÊã¨∞‰õΩx
T^Œ∞‰õΩO@ `åy# P#O^ŒO
=∞iã≤# <åÅ∞Hõ‰Ωõ ã¨∞„~°∞# HÍe`Õ `«Ñʨ Ü«∂k~åÖˇ

Ãã=∞@ ã¨^∞Œ =ÙÅ∞
ã≤^OÌ≥ H˜ Ü«∂^Œyi

Ǩã¨ìÅ¡...
|∞=fi HõÅ∞ѨÙ`«∂ "≥∞`«∞‰õΩefl E¿ãÎ
XHõáêi JÜ«∞º=fi Ü«∂kH˘zÛ
=∞uÅ ‰õΩuH˘@∞ì ‰õΩO@k
|∞Hõ¯ÃÑ@∞ìHÀOQÆ "åà◊¡ ^˘Hõ¯Å∞ Ü«∂kH˘zÛ
LÑ≤Ê_ô Láêã¨=ÚO_ç
Ñ≤_HÔç _»∞ F~°‰Ωõ "≥\ ì˜
<å Hõ_∞» Ѩ٠Eã≤O„_»x
Hõ_∞» ѨÙÅ P`«‡ HõO_»‰¡ Ωõ ^Œ∞óYO ^≥ãkΨ

*ˇO_® =O^Œ#O <å_»∞ É’Ok "≥_`ç Õ
J_»qÅ HõO‰õΩÅ∞, HÍÜ«∞Å∞ HÍeÛ ^≥zÛ# 'JÜ«∞º—
=∞OQÆÅO ÃÑOHõÅ áêºÖÏÅ∞ UOz# 'J=fi—
JOy *Ë=ÙÅ "Àã≤# '<å~Ú#=fi—
|∞Hõ¯™ê... |∞‰õΩ¯=∞<Õ =∂ '`å`«— =∂@Å∞
K≥=ÙÅ∞ =∞iã≤<å HõO_»∞¡ =∞~°∞=ÖË^∞Œ
WO`« [kq#=∞x
xhflÜ«∂ºÅ¡ W¢ãΑ |@ìÅ∞ `˘_»∞QÆ∞`«∂
ѨÙ\˜ì ÃÑiyOk X\˜Qì <Æ Õ =∞~°∞ã¨=Î ∂?
X_çÑ#≤ â◊=∞@`À ã¨kq# =∞#O
"åi JÅã¨@ n~°û
D ã¨^∞Œ =Ù<ÕQÍ^Œ∞
=∞# rq`åÖËfl JOH˜`O« *Ë^•ÌO
"åi ~°∞}O n~°∞û‰õΩO^•O
"åà◊H¡ Åõ efl x[O KÕ^•ÌO W
(HͺOѨãπ P=~°}Ö’H˜ =zÛ#OHõ ~ÚO\˜ QÆ∞~°∞`«∞Å∞ Ü«∂kH˘zÛ)

H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
164 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

165

ÅO^ŒÅ JO^ŒÖÏÅ∞

g∞_çÜ∂« *Ïw~°Ã¡ Ñ· ^ŒO_À~å

„á⁄ÃÑ㶠~¨ ü ##∞=∂㨙êfiq∞

Hõ$áêHõ~ü =∂kQÆ á⁄#∞QÀ\˜

=∂#= K«i„`« x~°O`«~O° =∂ K«∞>Ëì HÍÅ"≥∞ÿ uiyOk

ÃãO\©g∞@~°`¡ À H˘Å`«ÖãË ≤

=∂ K«i„`« JO@~åx^ÕQÍ^Œ∞ Hõiq∞Oy# "≥Å∞QÆÑO¨ _Õ
HÍÅO ã¨∂zHõQÍ K≥@∞ì xez<å Jn P‰õΩÖËfl ~åÅ∞ã¨∞OÎ k
HõÅÅ∞QÆ<Õ Hõà¡◊ J„â◊√ Hõ}ÏÅ #OkOzOk =∂ ÅO^≥Å #∞OKÕ
aQ∑ ÉϺOQ∑ âßG ã¨OHˆ uHõ xѨÙ}∞_»∞ Pk *ÏO|=Ù_Õ
h~°ÑÖ¨ ’ q^èfiŒ Oã¨O ã¨$+≤Oì K≥`<Õ Õ r=~åã¨∞Å∞^Œƒqù OKå~Ú
ѨOKå=∞$`åÅ xzÛ# ^è#Õ ∞=Ù =∂Oã¨O ^Õ=`«Å∂ "Õ∞=¸ u<åflO
=∂Oã¨O =ÚHõ¯efl ^ŒO_»Å∞QÍ ‰õΩzÛ `À~°}ÏÅ∞QÍ ZO_»É@
ˇ ∞ìHõ u<åflO
K«~å‡xfl fã≤ K≥ÑC¨ ÖË QÍ^Œ∞ [O^䕺Å∞QÍ HÀã≤ LѨ#Ü«∞<åÅHõOkOKåO
QÀ~°O˚ fã≤ L|ƒã¨ "åºkè„QÆã∞¨ ÅÎ HÀã¨O "≥^· ºŒ O ¿Ñ~° [#∞ÅHõOkOKåO
Z=ÚHõÅ∞ ZO_»É\ˇ ì˜ K«∂~°O‚ KÕã≤ g∞ á⁄ÖÏʼnõΩ Z~°∞=ÙQÍ ZQÆ[ÖÏ¡O
H˘=Ú‡efl ^Œ∞"≥fi#Å∞, Hõ`∞« ÅÎ X~°ÖQË Í^Œ∞ K«=Ú~°∞‰õΩ |∞_ôŤ ∞QÍ KÕãK≤ åÛO
"≥∞^Œ_∞» nã≤ pHõ\ ˜ ^Õ"åÅÜ«∂ÅÖ’ QÆO_»∞ náêÅx "≥eyOKåO
QÆ`~Ϋ ˘zÛ, J=∞‡`«e¡ ™ÈH˜#ѨÙ_»∞ J=∞‡"åi H˘Å∞ѨÙÅ∞ H˘ezOk "Õ∞"Õ∞
=∞t^ÕqQÍ *Ï`«~Ö° ’ P_çÜ∂« ~°"∞Õ QÍ^Œ∞ g~°„`å_»∞ ^èiŒ OzOk "Õ∞"Õ∞
ÃÑ^Œ"∞Õ `«i<≥· QÆO„_»Q˘_»e¤ ^èiŒ Oz [O`«∞|Å∞ʼnõΩ `À_»Ê_çOk "Õ∞"Õ∞
"Õ∞"≥∞=~°"∂≥ QÆ∞~°∞HÎ ˘zÛ LO@∞Ok
NHÍà◊ÇϨ ã‘âÎ fi◊ ~åÅÜ«∞OÖ’x eOQÀ^Œƒ=ù ™êfiq∞ ã¨~ã° #¨
_»ÑC¨ Q˘_»∞`«∞#fl "å_ç a_»Å¤ O
ÅO^ŒÖÏÅ JO^ŒÖÏÅ∞ Jkè~ÀÇ≤ÏOz# =∂#=`å"å^Œ∞ÅO W

JK«Û~åefl ÉÏ_»∞QÆHK˜ ÛÕ "åà◊√§
ÃãÔHO_»¡Ö’ >ˇÿO K«∂ã≤
ÉÏ_»∞QÆH˜ ÉÁ=∞‡Å∞ K«∂¿Ñ"åà◊√§
PѨ~ˆ +¨#Ö¡ ’ =ÅÅ∞QÍ JK«Û~åefl qã≤~ˆ "åà◊√§
„Ѩ`º« ~°∞Å÷ ÃÑ· LiѨ@∞ìQÍ JK«Û~åefl ayOKÕ"åà◊√§
Ü«∂áê~°O QÍ\˜Ö’ Z^Œ∞ÅÌ ∞QÍ JK«Û~åÅ#∞ Hõ>ãìË ∞¨ ‰õΩ#fl"åà◊√§
JK«Û~åŠѨq„`«`« QÆ∞iOz =∂\Ï¡_O¤» qO`«
JK«Û~åÅ x+¨ÊHõá∆ ê`«O ÃÑ· Q˘O`«∞Öˇ`_Ϋ O» q_»∂~¤ O°
JK«Û~åÅ ¿ãfiK«Ûxù K«~Û° K≥Ü∞« º_»O "≥∂ã¨O
JK«Û~åʼnõΩ ã¨OHÔ à◊§x J~°=_»O `≥OѨi`«#O

(ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£Ö’x „ÃÑãπHõ¡ÉòÖ’ ^Œo`« ã¨^Œã¨∞ûÅH˜ HõàϺ}˜ a~åºx JOkOz#ѨC_»∞
P~°yOz# =∞^è∞Œ ~° 㨇 $u Ö’Oz)

H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
166 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

^˘~°Å ~å[H©Ü∞« =ÚK«Û@∞¡ =∂Ô~¯@∞¡
ã≤x=∂Å∞ „H©_Å» ∞ <Õ~åÅ∞ Ѷ∞¨ ’~åÅ∞
ÉèHí Θ J=∞‡HÍÅ∞ H˘#∞QÀà◊√§ ÃÑo§ ѨOkà◊√§ „ѨH@
õ #Å∞
=∂‰õΩ ã¨O|O^èOŒ ÖËx ÉÁ=∞‡Å∞ "å~°ÅÎ ∞
24 ˛ 365 ~ÀAÅ∞ K«∂_»ÖHË õ K«ã∞¨ <Î åflO.
W"Õ Hõ`Å« ∞ WOÔHO`«HÍÅO =∂ÃÑ· P_ç™êÎ~∞° ?
gÖˇ`· Õ =∞=∞‡efl J^Œ$â◊ºO KÕã≤
H͉õΩO>Ë k+≤ì ÉÁ=∞‡Å∞QÍ =∂iÛ
g∞ J=ã¨~åŠѨÅH¡ Å© ‰õΩ É’~¸Å∞QÍ
g∞ „Ѩ`º« ~°∞Åú ÃÑ· u~°Q|Æ _»¤ ѨÙÅ∞Å∞QÍ K«∂Ñ≤OKåˆ~!
g∞ ÃÑ#∞flÅ∞ #O^Œ∞efl ѨO^Œ∞Å∞QÍ yÜ«∞ºQÆÅ â◊HΘ QÆÅq
g∞ HÔ "Õ∞~åÅ∞ ã≤OǨÅ#∞ "Õ∞HõÅ∞QÍ K«∂ÃÑ>Ëì
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

167

J^•ÌÅ J|^•ÌÅ =∞ǨÏ`«∞QÎ ÅÆ q
JHõ~∆ O° =∂ PÜ«Ú^èOŒ JO>Ë UO\’ J#∞‰õΩ<åflO
ZQÆ∞= â◊¥„^Œ ~å*ϺxH˜ JHõ~∆ åÅ#∞ "≥∞@∞¡QÍ |∞Öˇ@
¡ ∞¡QÍ
Hõ=KåÅ∞QÍ H˜s\ÏÅ∞QÍ =∂~°ÛQÆÅ~°x
Hõ=∞‡QÍ HÍѨÖÏ HÍÜ«∞QÆÅ~°x ~°∞A=Ù KÕâß~°∞
ZkiOz<Àà◊§#∞ ZuÎáÈ>ˇÜ
¡ ∞« º\ÏxH˜
JHõ~∆ åÅ Hõ`∞« ÅÎ ‰õΩ HÀ~°Å∞ #∂iÃÑ\˜#ì Ѩ^∞Œ #∞ g∞k!
=∂ <åÅ∞HõÅ∞ HõuiÎ Oz
K≥=ÙÖ’¡ ã‘ãO¨ kOz
"Õà√◊ § `≥Q#Æ iH˜
=¸uH˜ =ÚO`« =Ú_çH¤ ˜ `å\ωõΩ Hõ\ ì˜
qO`« Ѩâ√◊ =Ùefl KÕã≤
`«~åÅH˘nÌ JHõ~∆ åÅ#∞ x¿+kèOKå~°∞ =Ói ^˘~°Å∞
ÃÑ@∞ì|_ç ã≤~åx ÃÑ#∞flÖ’¡ xOѨÙH˘x
P^•Ü«∞O J^•ÌÅ#∞ HÔ "Õ∞~åÖ’¡ J=∞~°∞ÛH˘x
JHõ~∆ åÅ#∞ JHõ~∆ åÅ`À<Õ Z^Œ∞~À¯=@O „Ѩ*Ï™êfi=∞º=∞O@∞<åfl~°∞
D g∞_çÜ∂« Ѩ@flO ^˘~°Å∞
JHõ~∆ åÅ PÜ«Ú^è•Å∂ Pã¨∞ÅÎ ∂ ÖË<Àà◊§O Hõ^•
u>ËOì ^Œ∞‰õΩ <Àà◊¥§
qã≤~ˆ O^Œ∞‰õΩ ~åà◊¥§ =∂ |O_»K`Õ ∞« Ö’¡ q∞yÖÏÜü∞
ÃÑ@∞ì|_ç HÔ Ñ· Ù¨ `À „ѨKå~° „Ѩ™ê~° J¢™êÎÅ∞ =∂ÃÑ· „ѨÜ∂≥ y™êÎ~å?
_»ÑC¨ Å∞ Q˘O`«∞Å∞ ^ÕÇ¨ Å<Õ g∞_çÜ∂« QÍ "å_ç<Àà◊§O
g∞_çÜ∂« K«i„`« "≥Ú^Œ\ ˜ x~å‡`«ÅO
Q˘O`«∞Å∂ QÆ∂\ÏÅ`À<Õ Z^Œ∞~˘¯O\ÏO
g∞_çÜ∂« *Ïw~åÌ~∞° ÖÏ~å!
~°O_ç K«∂ã¨∞‰õΩO^•O
JHõ~∆ ° „Ѩ*Ï™êfi=∞ºO HÀã¨O Ü«Ú^•úxfl KÕã∞¨ ‰õΩO^•O W
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
168 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

Z a ã≤ _ç
J#fl=~°O ^Õ"OÕ ^Œ~ü

JO@~åx`«#O =∞ǨáêѨO
=∂@ q∞~îå~Ú =∞x+≤ Ѩ~å~Ú
ZHõ¯_ç "åà◊√¡ JHõ¯_Õ
^ŒQÔ ~æ ° ^ŒQÔ ~æ .° .. ^Œ∂~°O ^Œ∂~°O
XHõx Éè∞í *ÏÅ g∞^Œ WOH˘Hõ_∞»
XHõx HÍà◊§H˜O^Œ =∞~˘Hõ_∞»
J}˜z LOz `˘H˜¯Ñ¨@∞ì_∞»
"≥∞@¡ g∞Oz ZH˜¯áÈ=Ù_»∞
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

169

z#flO„`«O ÃÑ^ŒOÌ „`«O
^ŒH¯õ e =∂kQÆ =∂Å
™êHõe =∞OQÆe ‰õ=∞‡i ‰õΩ=∞‡i
WOHÀ JO„`«O g∞kH˜áÈ`Õ
Ѩ>ÅË ∞ ^˘~° ™ê=ÙHÍi ÉÏѨx
XQÆx g∞^Œ =∞~˘QÆx ã¨"åi
HõOK«O =∞OK«O á⁄`«∞Î HõÅfik
|OQÍ~åxfl X~° ÃÑ\˜`ì <Õ Õ
HͺÔ~\ò ã¨OQÆu `≥eû#@∞ì
HÍà◊§ H˜O^Œ hà◊√§ Hõke`Õ<Õ
=∞x+≤ J\Ï W\Ï |Ü«∞@Ѩ_∞» `«k
Hõ_Q» ˘@∞ì"åx z\˜HÔ # "ÕÅ∞
JO^Œ∞H˘x ™êyáÈÜÕ∞O^Œ∞‰õΩ
=sæH~õ }
° "åǨÏ#O ZH˜¯ã¨=Î ∂ !
#kÖÏ =∂\Ï¡_#ç "åà◊√§
`À_ÕÅ∞¡QÍ =∂iáÈ`«∞<åfl~°∞
i[ˆ~fi+¨##¡ ∞ ÉÁuÎÅHˆ
=ºuˆ~H˜OKÕ "åi ÉèÏ+¨
^Œo`«∞Ö’¡ =sæH~õ }
° #∞
=ºuˆ~H˜OKÕ "åi ÉèÏ+¨}O
<å‰õΩ ~Ô O_»∂ XˆH f~°∞
^èfiŒ xã¨∞<Î åfl~Ú
„ѨuÉèÏ „ѨuÉèÏ Jx XHõ~∞° Z`«∞‰Î Ωõ O>Ë
SHõº`å SHõº`å Jx =∞~˘Hõ~∞° "≥Ú`«∞‰Î Ωõ #∞_»∞
H·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
170 Ô=∂kQÆ
Hõq`«fiO

W
ÔH·`«∞#HõÅ ^ŒO_≥O
=∂kQÆ Hõq`«fiO

171

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful