Baìi giaíng Kãút cáúu gäù

Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

CHÆÅNG MÅÍ ÂÁÖU:

ÂAÛI CÆÅNG VÃÖ KÃÚT CÁÚU GÄÙ

ξ1. ÂÀÛC ÂIÃØM VAÌ PHAÛM VI SÆÍ DUÛNG
Caïc loaûi cäng trçnh xáy dæûng hay bäü pháûn cuía cäng trçnh chëu âæåüc taíi troüng laìm
bàòng váût liãûu gäù hay chuí yãúu bàòng váût liãûu gäù goüi laì kãút cáúu gäù.
1.1 Æu, nhæåüc âiãøm cuía kãút cáúu gäù
1. Æu âiãøm:
- Nheû, khoeí. Tênh cháút cå hoüc tæång âäúi cao so våïi khäúi læåüng riãng.
γ
C= ; CCT3=3,7. 10-4 (m-1) < C Gäù nhoïm VI =4,3.10-4 (m-1) < CBT≠200= 2,4.10-3 (m-1)
R

- Chëu neïn vaì uäún täút.
- Váût liãûu phäø biãún, âëa phæång Æ haû giaï thaình váûn chuyãøn.
- Dãù chãú taûo: Cæa, xeí, khoan, baìo, âoïng âinh...
- Chäúng xám thæûc cuía mäi træåìng hoaï hoüc täút hån so våïi theïp vaì bã täng.
Âa säú axit näöng âäü tháúp åí nhiãût âäü thæåìng khäng laìm gäù hoíng Æ Nhaì maïy eïp hoa quaí, nhaì maïy
âæåìng, traûi chàn nuäi...

2. Nhæåüc âiãøm:
- Váût liãûu khäng bãön, dãù muûc, mäúi, moüt, chaïy Æ khäng sæí duûng âæåüc trong caïc kãút
cáúu vénh cæíu.
- Váût liãûu gäù khäng âäöng nháút, khäng âàóng hæåïng. Cuìng mäüt loaûi gäù nhæng cæåìng
âäü R coï thãø khaïc nhau tuyì theo nåi moüc, tuyì vë trê trãn thán cáy (gäúc, ngoün), tuyì theo
phæång taíi troüng (doüc thán, tiãúp tuyãún, xuyãn tám) Æ khi tênh toaïn láúy hãû säú an toaìn cao.
- Coï nhiãöu khuyãút táût (màõt, khe næït, thåï veûo) giaím khaí nàng chëu læûc.
- Kêch thæåïc gäù tæû nhiãn haûn chãú (Gäù xeí: 30<b <320; 1< l <8m ).
- Váût liãûu ngáûm næåïc, âäü áøm thay âäøi theo nhiãût âäü vaì âäü áøm cuía mäi træåìng. Khi
khä co giaîn khäng âãöu theo caïc phæång, dãù cong vãnh, næït neí laìm hoíng liãn kãút.
Âãø haûn chãú nhæåüc âiãøm cuía gäù tæû nhiãn, khi sæí duûng cáön xæí lyï âãø gäù khoíi bë muûc,
Phaíi sáúy, hong khä gäù træåïc khi sæí duûng, khäng duìng gäù tæåi, gäù quaï âäü áøm qui âënh; choün
giaíi phaïp sæí duûng váût liãûu âuïng chäù; tênh toaïn gáön våïi thæûc tãú laìm viãûc cuía kãút cáúu.
Hiãûn nay, caïc phæång phaïp chãú biãún gäù hiãûn âaûi âaî caíi thiãûn tênh cháút cuía váût liãûu
gäù. Loaûi gäù daïn gäöm nhiãöu låïp gäù moíng daïn laûi våïi nhau, âaî qua xæí lyï hoaï cháút laì loaûi váût
liãûu quyï: Nheû, khoeí (chëu læûc täút) bãön, âeûp (khäng bë muûc, mäúi, moüt, khaí nàng chëu læía
cao); saín xuáút cäng nghiãûp hoaï (dãù chãú taûo, váûn chuyãøn, thi cäng).
------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 1

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------2. Phaûm vi sæí duûng:
- Nhaì dán duûng: Saìn, vç keìo, khung nhaì, dáöm maïi, xaì gäö, cáöu phäng, litä, cáöu thang,
kãút cáúu bao che (cæía säø, cæía âi, cæía tråìi)......
- Nhaì saín xuáút: Nhaì maïy, kho taìng, chuäöng traûi, xæåíng chãú biãún...
- Giao thäng váûn taíi: Cáöu nhoí, cáöu taûm, cáöu phao, cáöu trãn âæåìng cáúp tháúp...
- Thuyí låüi: Cáöu taìu, cæía cäúng, âáûp,...
- Thi cäng: Daìn giaïo, vaïn khuän, cáöu cäng taïc, coüc vaïn, tæåìng chàõn...
ÅÍ caïc næåïc tiãn tiãún: Gäù daïn âæåüc duìng räüng raîi nhæ caïc nhaì cäng nghiãûp låïn, cáöu,
bãø chæïa cháút loíng, âæåìng äúng ( V < 2200m3, d < 1,5 m); chåü, nhaì thåì, triãøn laîm...
ξ2. TÇNH HÇNH PHAÏT TRIÃØN VAÌ SÆÍ DUÛNG KÃÚT CÁÚU GÄÙ ÅÍ VIÃÛT NAM
Cuìng våïi gaûch âaï, gäù laì váût liãûu xáy dæûng chuí yãúu vaì láu âåìi, âaût âæåüc trçnh âäü cao
vãö nghãû thuáût cuîng nhæ kyî thuáût (Mäüt säú cäng trçnh coìn læu laûi nhæ: Chuìa Mäüt Cäüt (Haì Näüi - 1049),
chuìa Keo ( Thaïi Bçnh), chuìa Táy Phæång (Haì Táy)).

Kãút cáúu gäù truyãön thäúng cuía ta coï caïc âàûc âiãøm:
- Hçnh thæïc kãút cáúu chëu læûc laì khung khäng gian. Âäü cæïng doüc nhaì låïn, váût liãûu gäù
chè chëu neïn vaì uäún, khäng chëu keïo (thêch håüp våïi tênh nàng chëu læûc täút cuía gäù).
- Duìng sæïc nàûng cuía nhaì chëu læûc xä ngang (cäüt chän khäng sáu)
- Liãn kãút: Chuí yãúu laì liãn kãút mäüng, liãn kãút chäút, chàõc chàõn, dãù thaïo làõp.
- Váût liãûu gäù âæåüc baío vãû täút nhæ sån son tháúp vaìng, ngám næåïc, ngám buìn, maïi
âua xa cäüt âãø hàõt næåïc mæa.
- Kêch thæåïc: Âæåüc thäúng nháút hoaï åí tæìng âëa phæång, âæåüc ghi trãn caïc thæåïc táöm
(rui mæûc) cuía mäùi nhaì.
- Kiãún truïc: Chi tiãút trang trê kãút håüp kheïo leïo våïi bäü pháûn chëu læûc taûo nãn hçnh
thæïc nheû nhaìng, thanh thoaït nhæng váùn chàõc chàõn væîng vaìng.
Âàûc âiãøm sæí duûng kãút cáúu gäù cuía ta hiãûn nay:
- Gäù duìng quaï êt trong caïc cäng trçnh låïn.
- Hçnh thæïc kãút cáúu ngheìo naìn.
Nguyãn nhán:
- Gäù åí næåïc ta tuy phong phuï nhæng phæïc taûp, chæa âæåüc coi troüng nghiãn cæïu.
- Viãûc baío quaín, khai thaïc, sæí duûng, taïi taûo gäù chæa håüp lyï.
Hæåïng phaït triãøn:
- Khai thaïc vaì sæí duûng gäù håüp lyï hån Æ Váût liãûu chênh åí näng thän vaì thë tráún
- Cäng nghiãûp hoaï saín xuáút, chãú taûo, xæí lyï kãút cáúu gäù thaình nhiãöu daûng: gäù daïn
(fane), vaïn saìn...
------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 2

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

CHÆÅNG I:

VÁÛT LIÃÛU GÄÙ XÁY DÆÛNG

ξ1. RÆÌNG VAÌ GÄÙ VIÃÛT NAM
1.1 Nguäön gäù:
Næåïc ta do âiãöu kiãûn nhiãût âåïi nãn ræìng phaït triãøn maûnh vaì laì nguäön cung cáúp gäù.
( Miãön Bàõc: Táy Bàõc, Viãût Bàõc, Khu Bäún; Miãön Nam:Táy nguyãn, Miãön Âäng Nam Bäü...)

Gäù cuía ta coï âàûc âiãøm:
- Phong phuï, coï nhiãöu loaûi gäù quê: Âinh, lim, trai, laït hoa, mun (Viãût Bàõc); tæï thiãút
(Nghãû An); Huã mäüc, Giaïng hæång (Quaíng Bçnh); kiãöng kiãöng, tràõc, mun, cam laûi (Nam
Trung Bäü)
- Cháút læåüng xáúu, häù taûp.
- Træî læåüng, nàng suáút khai thaïc gäù tháúp khäng âuí nhu cáöu saín xuáút.
1.2 Phán loaûi gäù:
Trong haìng ngaìn loaûi gäù cuía ræìng næåïc ta, säú âæåüc sæí duûng vaìo khoaíng 400 loaûi.
1. Theo táûp quaïn:
- Gäù quê: Maìu sàõc vaì ván âeûp, hæång thåm, khäng bë mäúi, moüt, muûc ( guû, tràõc, mun,
laït hoa, trai, tráöm hæång...)
- Thiãút mäüc: Nàûng, cæïng, tênh cháút cå hoüc cao ( âinh, lim, sãún, taïu, kiãöng kiãöng...).
- Häöng sàõc: Täút, maìu häöng, náu, âoí, nàûng væìa (måî, vaìng tám, giäùi, re, säöi, xoan...
- Gäù taûp: Xáúu, maìu tràõng, nheû, mãöm dãù bë sáu muûc ( gaûo, sung, âæåïc...)
2. Theo quy âënh Nhaì næåïc
a.Phán nhoïm theo TCVN 1072-71; 1077-71 ( vãö phán nhoïm gäù, quy caïch, pháøm cháút gäù)
- Theo chè tiãu æïng suáút: 6 nhoïm.

ÆÏng suáút (kG/cm2)

Nhoïm

Vaìi loaûi gäù thäng duûng

Neïn doüc

Uäún keïo

Keïo doüc

Càõt doüc

I

≥ 630

≥ 1300

≥ 1395

≥ 125

II

525 - 629

1080 - 1299

1165-1394

105 - 124

Gieí, xoan, giäøi, âinh vaìng...

III

440 - 524

900 - 1079

970 - 1164

85 - 104

Måî, quãú, båìi låìi, häöng may...

IV

365 - 439

750 - 899

810 - 969

70 - 84

Gieí tràõng, xoan âaìo...

V

305 - 364

625 - 749

675 - 809

60 - 69

Xoan mäüc, trám, thäng vaìng,
sàng tràõng...

VI

≤ 304

≤ 624

≤ 674

≤ 59

Xoay, kiãön kiãön, lim, sãún...

Sung, goìn, nuïc naïc...

------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 3

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------- Theo khäúi læåüng thãøí têch: 6 nhoïm. Cho caïc loaûi gäù chæa coï säú liãûu vãö æïng suáút
Nhoïm

Khäúi læåüng thãø têch ( T/m3)

I

≥ 0,86

II

0,73 - 0,85

Gieí cau, xoan âaìo, sãúu, trám haï, vaìng veì

III

0,62 - 0,72

Baìng náu, gieí ngä, hoa mai, caì läù

IV

0,55 - 0,61

Gieí xoan, xoaìi, xoan ta, sàng vaìng

V

0,50 - 0,54

Trám äúi,traïm häöng, muäng luäng

VI

≤ 0,49

Vaìi loaûi gäù thäng duûng
Gieí vaìng, gieí xaïm, häø bç, vaíi, trám âoí

Gaûo, sung, náu, väng

b. Phán nhoïm theo Nghë âënh 10-CP: ( Quy âënh taûm thåìi vãö sæí duûng KCG) 8 nhoïm:

- Nhoïm I: Coï maìu sàõc, bãö màût, muìi hæång âàûc biãût Æ gäù quy (tràõc, guû, trai, mun)
- Nhoïm II: Coï tênh cháút cå hoüc cao ( Âinh, lim, sãún , taïu, kiãöng kiãöng, nghiãún...)
- Nhoïm III: Coï tênh deío, dai âãø âoïng taìu thuyãön ( Choì chè, tãúch, saïng leí...)
- Nhoïm IV: Coï maìu sàõc vaì bãö màût phuì håüp gäù cäng nghiãûp vaì mäüc dán duûng ( Måî,
vaìng tám, re, giäùi...)
- Nhoïm V: Gäöm caïc loaûi gäù thuäüc nhoïm häöng sàõc ( Gieí , thäng)
- Nhoïm VI: Gäöm caïc loaûi gäù thuäüc nhoïm häöng sàõc ( Säöi, raìng raìng, baûch âaìn...)
- Nhoïm VII, VIII: Gäù taûp vaì xáúu ( Gaûo, nuïc naïc, noïng...) khäng duìng laìm KCG.
c. Phán nhoïm theo TCXD 44-70 (Quy phaûm thiãút kãú KCG)

- Nhoïm A: Cáúu kiãûn chëu keïo chênh
- Nhoïm B: Cáúu kiãûn chëu neïn vaì uäún
- Nhoïm C: Cáöu phong, litä, vaïn saìn, cáúu kiãûn chëu læûc phuû
1.3 Quy âënh sæí duûng gä:ù
1. Quy âënh sæí duûng gäù
Hiãûn váùn chæa coï quy phaûm thiãút kãú KCG aïp duûng cho TCVN 1072 - 71, TCVN
1076 - 71 maì chè coï qui phaûm thiãút kãú KCG aïp duûng cho ND 10 -CP (4/1960).
- Nhaì láu nàm quan troüng (nhaì xæåíng, häüi træåìng...) vaì caïc bäü pháûn thæåìng xuyãn chëu mæa nàõng
vaì taíi troüng låïn (cäüt cáöu, dáöm cáöu...) âæåüc duìng gäù nhoïm II.
- Nhaì cæía thäng thæåìng duìng gäù nhoïm V laìm kãút cáúu chëu læûc chênh, coìn caïc kãút cáúu khaïc ( nhaì
taûm, laïn traûi, coüc moïng, vaïn khuän...) chè âæåüc duìng gäù nhoïm VI, VII.
Nghë âënh 10- CP ra âåìi tæì nàm 1960 âãún nay khäng coìn phuì håüp næîa vç tçnh hçnh cung cáúp gäù khoï
khàn nãn gäù nhoïm 2 thç háöu nhæ khäng âæåüc duìng laìm nhaì; kãút cáúu chëu læûc chênh phaíi duìng nhoïm VI, kãút
cáúu phuû duìng gäù nhoïm VII ( âaî qua xæí lyï hoaï cháút kyî).

------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 4

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------2. Quy caïch gäù xáy dæûng:
Chiãöu daìi gäù xeí tæì 1 ÷ 8 m, mäùi cáúp 0,25 m
- Vaïn: Khi bãö räüng ≥ 3 bãö daìy: δ = 10 ÷60 mm; b = 30 ÷ 320 mm
- Häüp: Khi bãö räüng < 3 bãö daìy: a = 15 ÷ 320 mm; b = 30 ÷ 320 mm

a. Gäù xeí:

b. Gäù troìn: Theo chiãöu daìi L (m) vaì âæåìng kênh D (cm) âæåüc chia laìm 4 haûng:

Haûng

Âæåìng kênh âáöu nhoí D (cm)

Chiãöu daìi L (m)

I

≥ 25

L ≥ 2,5

II

≥ 25

1 ≤ L < 2,5

III

10 ≤ D < 25

L ≥ 2,5

IV

10 ≤ D < 25

1 ≤ L < 2,5

ξ2. SÅ LÆÅÜC VÃÖ CÁÚU TRUÏC GÄÙ:
Gäù Viãût Nam háöu hãút thuäüc loaûi cáy laï räüng. Gäù cáy laï kim chè coï khoaíng10 loaûi
(thäng, ngoüc am, kim giao, sam,...) Gäù cáy laï räüng coï cáúu truïc phæïc taûp hån.
2.1 Cáúu truïc thä âaûi:
Càõt ngang thán cáy bàòng màõt thæåìng ta
tháúy caïc låïp sau:
- Voí cáy: 2 låïp âãø baío vãû
- Låïp gäù giaïc (gäù säøng): maìu nhaût, áøm, chæïa
cháút dinh dæåîng, dãù muûc, moüt
- Låïp gäù loîi (gäù chãút): sáùm, cæïng, chæïa êt næåïc,
cæïng, khoï muûc,moüt.
- Tuyí: Nàòm åí trung tám, mãöm yãúu, dãù muûc naït.
- Tia loîi: Nhæîng tia nhoí hæåïng vaìo tám .
- Voìng tuäøi: Nhæîng voìng troìn âäöng tám bao
quanh tuyí (gäöm 2 låïp âáûm (gäù muäün), nhaût (gäù
såïm), mäùi voìng æïng våïi 1 nàm sinh træåíng.
2.2 Cáúu truïc vé mä:
Duìng kênh hiãøn vi quan saït ta tháúy:
1. Gäù laï räüng
- Tãú baìo thåï gäù: hçnh thoi näúi xãúp nhau theo chiãöu daìi thán cáy, chiãúm tåïi 76% thãø
têch gäù Æ bäü pháûn chênh chëu læûc cuía gäù.
- Maûch gäù: tãú baìo låïn hçnh äúng xãúp chäöng lãn nhau âãø dáùn nhæûa.
------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 5

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------- Tia loîi: tãú baìo nàòm ngang âãø dáùn nhæûa theo phæång ngang.
- Nhu tãú baìo: nàòm quanh maûch gäù âãø giæî cháút dinh dæåîng.
2. Gäù laï kim:
Khäng coï maûch gäù. Chè coï quaín
baìo laìm nhiãûm vuû cuía tãú baìo thåï vaì
maûch gäù vaì tia loîi.
3. Nháûn xeït:
- Cáúu truïc gäù gäöm caïc thåï chè xãúp
theo phæång doüc, coï tênh cháút xãúp låïp roî
rãût theo voìng tuäøi. Gäù chëu læûc khoeí
nháút theo phæång doüc thåï, keïm nháút theo
phæång ngang thåï (keïm vaìi chuûc láön so
våïi phæång doüc thåï)Æ Gäù laì váût liãûu
khäng âàóng hæåïng vaì khäng âäöng nháút,
tênh cháút chëu læûc khäng giäúng nhau
theo caïc phæång vaì theo vë trê.
Hçnh 1.2 Cáúu truïc gäù laï räüng

- Khi nghiãn cæïu tênh cháút cå hoüc cuía gäù phán biãût 3 loaûi màût càõt: Màût càõt ngang (
thàóng goïc thán cáy); Màût càõt xuyãn tám ( doüc theo truûc thán cáy vaì xuyãn qua tám ); Màût
càõt tiãúp tuyãún ( doüc theo truûc thán cáy vaì khänh âi qua tám ).
- Càn cæï theo caïc loaûi màût càõt phán biãût 3 phæång taíi troüng: Phæång doüc truûc,
Phæång xuyãn tám, Phæång tiãúp tuyãún

Hçnh 1.3 Caïc màût càõt gäù

------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 6

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------ξ3. TÊNH CHÁÚT CÅ HOÜC CUÍA GÄÙ
3.1 AÍnh hæåíng cuía thåìi gian chëu læûc. Cæåìng âäü láu daìi cuía gäù
- Cæåìng âäü gäù phuû thuäüc
roî rãût vaìo thåìi gian taïc duûng taíi
troüng. Taíi troüng taïc duûng trong
thåìi gian ngàõn thç cæåìng âäü caìng
låïn. Khi taíi troüng âàût ráút nhanh (
t= 0) ta âæåüc cæåìng âäü bãön tæïc
thåìi σb. Khi taíi troüng âàût láu vä
haûn ta âæåüc cæåìng âäü láu daìi σld:
Laì æïng suáút låïn nháút maì máùu gäù
coï thãø chëu âæåüc maì khäng bao
giåì bë phaï hoaûi.
+ σ < σld: khäng bao giåì
bë gäù bë phaï hoaûi.
+ σ > σld: såïm hay muäün
gäù cuîng bë phaï hoaûi.
Do âoï âãø xaïc âënh Rtc ta dæûa vaìo σld:
σld = ( 0,5 ÷ 0,6) σb = K0 .σb

(1.1)

K0 laì hãû säú láu daìi

Rtc = σld = K0. σb

(1.2)

3.2. Sæû laìm viãûc cuía gäù khi chëu keïo
- Keïo doüc thåï máùu thæí tiãu chuáøn, veî biãøu âäö quan hãû æïng suáút vaì biãún daûng, nháûn
tháúy quan hãû giæîa σ - ε gáön nhæ thàóng. Phaï hoaûi xaíy ra âäüt ngäüt khi biãún daûng tæång âäúi
khaï nhoí 0,8% , qui æåïc láúy σtl = 0,5 σb Æ Khi chëu keïo gäù laìm viãûc nhæ váût liãûu doìn
khäng thãø phán bäú laûi æïng suáút nãn chëu aính hæåíng nhiãöu båíi caïc yãúu täú khuyãút táût vaì
khäng âäöng nháút.
- Cæåìng âäü chëu keïo khi thê nghiãûm cuía gäù khaï cao, thæåìng σbk = 800 ÷ 1000
kG/cm2 (gäù säöi gai σbk =1700kG/cm2). Nhæng thæûc tãú cæåìng âäü gäù chëu keïo giaím âi nhiãöu
do chëu aính hæåíng caïc yãúu täú khuyãút táût cuía gäù (màõt gäù, thåï cheïo, kãø âãún hãû säú K2< 1) hay
do kêch thæåïc tuyãût âäúi cuía thanh gäù låïn âæa âãún mæïc âäü khäng âäöng nháút caìng cao ( kãø
(1.3)
âãún hãû säú K1 < 1) Æ Hãû säú âäöng nháút: K = K1 .K2 Æ Rk = K .R tc
1⎞
⎛ 1
- Cæåìng âäü chëu keïo ngang thåï cuía gäù ráút nhoí: RK (90 ) = ⎜ ÷ ⎟ RK
0

⎝ 20 15 ⎠

(1.4)

RK: Cæåìng âäü keïo doüc thåï

------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 7

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Gäù khäng phaíi laì váût liãûu chëu keïo täút Æ Âãø chëu keïo phaíi choün thanh gäù täút, êt khuyãút táût.
3.3 Sæû laìm viãûc cuía gäù khi chëu neïn:
- Neïn máùu thæí tiãu chuáøn, veî biãøu âäö neïn σ - ε, nháûn tháúy: Biãøu âäö laì mäüt âæåìng cong
thoaíi. Pháön âáöu thàóng: σtl = 0,5 σb. Pháön sau cong roî rãût, biãún daûng tàng nhanh so våïi æïng
suáút. Gäù phaï hoaûi åí biãún daûng, tæång âäúi khoaíng 0,6 ÷ 0,7 % Æ khi chëu neïn gäù laìm viãûc
nhæ váût liãûu deío, æïng suáút âæåüc phán bäú âãöu træåïc khi phaï hoaûi nãn êt chëu aính hæåíng båíi
caïc yãúu täú khuyãút táût Æ khi chëu neïn gäù âaím baío âæåüc cæåìng âäü. Màûc duì σkb = 0,4 σbk (
σKb = 300 ÷ 450 kG/cm2) nhæng Rn > RK Æ Neïn laì hçnh thæïc chëu læûc phuì håüp nháút våïi gäù.
3.4 Sæû laìm viãûc cuía gäù khi chëu uäún:
- Tiãút diãûn gäù gäöm 2 vuìng keïo vaì neïn. Cæåìng âäü chëu uäún cuía gäù vaìo khoaíng trung
gian giæîa keïo vaì neïn tæì 700 ÷ 900 kG/cm2. Aính hæåíng cuía khuyãút táût cuîng trung bçnh.
- Khi chëu uäún, gäù laìm viãûc qua caïc giai âoaûn:

------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 8

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------Khi M coìn nhoí: æïng suáút phaïp phán bäú doüc chiãöu cao tiãút diãûn theo qui luáût âæåìng
thàóng, biãøu âäö coï daûng tam giaïc: σ u =

M
W

(1.5)

- Khi M tàng lãn: æïng suáút neïn tàng cháûm theo âæåìng cong, æïng suáút keïo tàng
nhanh theo âæåìng thàóng, truûc trung hoaì luìi xuäúng phêa dæåïi. Khi vuìng neïn xuáút hiãûn biãún
daûng deío Æ Máùu thæí bàõt âáöu bë phaï hoaûi khi σn = σnb ( caïc thåï neïn bë gaîy). Máùu thæí bë phaï
hoaûi hoaìn toaìn khi σk = σkb
Trong giai âoaûn sau khäng thãø xaïc âënh σu theo cäng thæïc bãön maì åí âáy chè duìng
cäng thæïc naìy theo tênh cháút qui æåïc coï kãø âãø aính hæåíng cuía hçnh daûng tiãút diãûn:
σu =

M
mu W

(1.6)

mu: Hãû säú phuû thuäüc hçnh daûng tiãút diãûn (theo thæûc nghiãûm)

- Mäduyn âaìn häöi E: Âæåüc xaïc âënh båíi hãû säú goïc trong pháön âæåìng thàóng ban âáöu
cuía biãøu âäö æïng suáút - biãún daûng tæïc laì trong phaûm vi giåïi haûn tè lãû. Vç pháön âæåìng thàóng
ban âáöu cuía neïn, keïo, uäúng cuîng xáúp xè nhæ nhau: Gäù thäng Liãn Xä vaì gäù nhoïm V, VI,
VII cuía ta láúy E = 105 kG/cm2
3.5 Sæû laìm viãûc cuía gäù khi chëu eïp màût:
1.Khaïi niãûm: EÏp màût laì sæû truyãön læûc tæì cáúu kiãûn naìy âãún cáúu kiãûn khaïc qua màût
tiãúp xuïc. ÆÏng suáút eïp màût taûi màût tiãúp xuïc: σ em =

N
≤ Rem
Fem

(1.7)

N: Læûc eïp màût
Fem: Diãûn têch chëu eïp màût ( diãûn têch tiãúp xuïc)

- Tuyì theo phæång taïc duûng cuía læûc âäúi våïi thåï gäù ta coï:
+ EÏp màût doüc thåï.
+ EÏp màût ngang thåï.
+ EÏp màût xiãn thå.ï
------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 9

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

2. Cæåìng âäü eïp màût cuía gäù:
a. EÏp màût doüc thåï: Cæåìng âäü tæång âæång nhæ neïn doüc thåï

Rem (00) = Rem = Rn

(1.8)

b. EÏïp màût ngang thåï:

- Ban âáöu caïc thåï eïp vaìo nhau
trãn biãøu âäö laì âæåìng OA. Sau âoï caïc
thaình tãú baìo cuía gäù såïm bë phaï hoaûi,
biãún daûng tàng nhanh (AB). Cuäúi
cuìng caïc thaình tãú baìo bë phaï hoaûi laûi
eïp vaìo nhau vaì gäù laûi coï thãø chëu
âæåüc læûc (sæû cæïng laûi). Gäù phaï hoaûi laì
do biãún daûng låïn quaï giåïi haûn cho
pheïp. Cæåìng âäü giåïi haûn chëu eïp màût
ngang thåï âæåüc càn cæï vaìo æïng suáút tyí
lãû σtl (âiãøm A khi gäù biãún daûng nhiãöu)
Rem (900 ) = σ tl .K 0

(1.9)

K0 : Hãû säú láu daìi

- EÏp màût ngang thåï laûi âæåüc phán thaình:
+ EÏp màût toaìn bäü (H.a): Cæåìng âäü nhoí nháút, thæûc cháút laì neïn ngang thåï
+ EÏp màût 1 pháön chiãöu daìi (H.b): Cæåìng âäü tàng theo tyí lãû l/lem khi l/lem ≤ 3
+ EÏp màût 1 pháön diãûn têch (H.c): Cæåìng âäü låïn nháút do coï sæû tham gia caïc
pháön gäù xung quanh. Diãûn têch tiãúp xuïc caìng nhoí, cæåìng âäü eïp màût caìng cao.

------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 10

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

c. EÏïp màût xiãn thåï:

- Cæåìng âäü phuû thuäüc goïc α giæîa phæång cuía læûc vaì thåï gäù:
Rem (α ) =

Rem
⎛ R

1 + ⎜ em − 1⎟ sin 3 α
⎜R 0

⎝ em (90 ) ⎠

(1.10)

Rem: Cæåìng âäü eïp màût doüc thåï
Rem(900): Cæåìng âäü eïp màût ngang thåï

3.6 Sæû laìm viãûc cuía gäù chëu træåüt:
1. Khaïi niãûm: Khi læûc træåüt nàòm trong màût phàóng tiãúp xuïc 2 cáúu kiãûn seî gáy træåüt.
ÆÏng suáút træåüt taûi màût træåüt: τ tb =

T
≤ Rtbtr
Ftr

(1.11)

T: Læûc træåüt
Ftr: Diãûn têch màût træåüt

- Tuyì theo vë trê læûc càõt âäúi våïi thåï gäù, coï 04 træåìng håüp chëu træåüt cuía gäù nhæ sau:
+ Càõt âæït thåï.
+ Træåüt doüc thåï
+ Træåüt ngang thåï
+ Træåüt xiãn thåï.

------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 11

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------2. Cæåìng âäü chëu træåüt:
Rtbtr =

Rtrα
l
1 + β tr
e

(1.12)

ltr : Chiãöu daìi màût træåüt
e: Caïnh tay âoìn cuía càûp læûc træåüt

- Rtbtr tuyì thuäüc vaìo sæû phán bäø æïng suáút nãn chëu aính hæåíng båíi caïc yãúu täú:

,

+ Loaûi træåüt: 1 phêa hay 2 phêa. Træåüt 2 phêa thç cæåìng âäü trung bçnh cao hån vç æïng
⎧ β = 0,25 : 1 phia
suáút âãöu hån. ⎨
⎩ β = 0,125 : 2 phia
+ Tyí säú ltr/e, cao nháút khi ltr/e = 3 ÷ 4 (nãúu quaï låïn thç æïng suáút phán bäú
khäng âãöu. Nãúu quaï nhoí aính hæåíng näüi læûc boïc ngang thåï gäù).
+ Coï læûc eïp vuäng goïc hay khäng: Læûc eïp laìm tàng khaí nàng chëu træåüt (vç
giaím näüi læûc boïc).
a. Càõt âæït thåï: Khaí nàng chäúng càõt âæït thåï cuía gäù ráút låïn nãn háöu nhæ khäng thãø xaíy

ra vç nãúu coï gäù seî bë phaï hoaûi båíi eïp màût hay uäún træåïc.
b. Træåüt doüc thåï: Våïi máùu thæí tiãu chuáøn, æïng suáút træåüt doüc thåï vaìo khoaíng 70 ÷100
2

kG/cm , låïn nháút so våïi caïc træåìng håüp khaïc.
c. Træåüt ngang thåï: Våïi máùu thæí tiãu chuáøn, æïng suáút træåüt ngang thåï vaìo khoaíng

35÷50 kG/cm2 ,
------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 12

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------d. Træåüt xiãn thåï: (êt xaíy ra)

Rtr (α ) =

Vç Rtr90 = 0,5 Rtr nãn:

Rαtr =

Rtr

⎛ R
1 + ⎜⎜ tr − 1⎟⎟ sin 3 α

⎝ Rtr 90
Rtr
1 + sin 3 α

(1.13)

(1.14)

3.7. Caïc nhán täú aính hæåíng âãún tênh cháút cå hoüc cuía gäù:
W =

1. Âäü áøm:
G1:
G2:

G1 − G2
100%
G2

(1.15)

Troüng læåüng gäù áøm
Troüng læåüng gäù sau khi sáúy khä

- Âäü áøm cuía gäù thay âäøi theo mäi træåìng xung quanh vaì aính hæåíng roî rãût âãún
cæåìng âäü cuía gäù. Khi âäü áøm tàng tæì W = 0 âãún Wmax = 30% (âäü áøm baîo hoaì thåï ) thç tênh
cháút cå lyï cuía gäù giaím. Âäü áøm thay âäøi 1% thç chè tiãu cå lyï thay âäøi 3 ÷ 5%. Khi W > Wmax
thç khäng coìn aính hæåíng âãún cæåìng âäü cuía gäù.
- ÅÍ næåïc ta âäü áøm thàng bàòng cuía gäù laì 17 ÷ 20% nãn âäü áøm tiãu chuáøn âæåüc qui âënh
laì 18% vaì cæåìng âäü cuía gäù âæåüc quy âäøi vãö cæåìng âäü tæång æïng:

σ 18 = σ w [1 + α (W − 18)]

(1.16)

σ18: Cæåìng âäü åí âäü áøm tiãu chuáøn 18%
α: Hãû säú âiãöu chènh áøm âäü tuyì thuäüc loaûi gäù
α = 0,05: neïn doüc thåï;α = 0,04: uäún;α = 0,035: neïn ngang thåï; α = 0,03: træåüt;
α = 0,015: keïo doüc thåï

- Khi tênh toaïn caïc kãút cáúu laìm viãûc trong âiãöu kiãûn chëu nhiãöu mæa gioï thç ta láúy
W% låïn hån theo qui phaûm âäöng thåìi E phaíi nhán våïi hãû säú âiãöu kiãûn laìm viãûc:
+ Våïi kãút cáúu âæåüc che mæa nhæng åí vë trê khäng thoaïng thç láúy W = 20%
+ Våïi kãút cáúu khäng âæåüc che mæa nàõng thç láúy W = 25%
2. Nhiãût âäü:
- Khi nhiãût âäü tàng duì åí W naìo thç cæåìng âäü cuía gäù giaím, mäâun âaìn häöi giaím
nhiãöu vaì âäü voîng tàng. Màût khaïc, nhiãût âäü tàng, gäù giaín nåí gáy näüi æïng suáút cuûc bäü låïn,
nãúu coï màõt Æ coï thãø càõt âæït thåï. Kãút cáúu chëu nhiãût âäü > 500C Æ khäng duìng váût liãûu gäù.
- Khi tênh toaïn quy âäøi vãö cæåìng âäü åí nhiãût âäü tiãu chuáøn âæåüc choün laì 200C.
σ 20 = σ T + β (t − 20)

[MN/m2]

(1.17)

β: hãû säú âiãöu chènh nhiãût âäü tuyì thuäüc vaìo traûng thaïi æïng suáút
β = 3,5: neïn doüc; β = 4,5: uäún; β = 4,0: keïo doüc; β = 0,4: træåüt doüc

------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 13

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------3. Khäúi læåüng riãng:
- Noïi chung khi γ caìng låïn thç cæåìng âäü caìng cao vaì caìng khoï mäúi, moüt, muûc, chaïy.
4. Caïc bãûnh táût:
- Màõt cáy: Chäù gäúc cuía caình âám tæì thán ra, caïc thåï bë læåün veûo, máút tênh cháút liãn
tuûc (caïc thåï khäng truìng phæång cuía læûc taïc duûng) gáy nãn hiãûn tæåüng táûp trung æïng suáút
laìm giaím khaí nàng chëu læûc, gáy khoï khàn trong chãú taûo. Âàûc biãût aính hæåíng âãún cáúu kiãûn
chëu keïo hay cáúu kiãûn chëu uäún coï màõt nàòm trong vuìng keïo.
Gäù loaûi A: Khäng cho pheïp coï màõt
Gäù loaûi B: Khäng cho pheïp quaï 1 màõt trãn 1m daìi

- Thåï nghiãng: Khäng nàòm truìng phæång truûc doüc thåï gäù, laìm giaím cæåìng âäü cuía
gäù ráút nhiãöu, nháút laì âäúi våïi caïc æïng suáút taïc duûng doüc thanh.
- Khe næït (thæåìng do co ngoït): Laìm máút tênh nguyãn veûn nãn khaí nàng chëu læûc cuía
gäù giaím; Êt aính hæåíng âãún cæåìng âäü neïn doüc thåï; chuí yãúu aính hæåíng âãún cæåìng âäü neïn
ngang thåï vaì træåüt; Vãút næït vuäng goïc æïng suáút phaïp laì nguy hiãøm nháút. Taûo khe âæûng håi
næåïc laìm gäù áøm, gáy muûc bãn trong Æ aính hæåíng cháút læåüng gäù.
- Mäúi: Mäúi àn gäù ráút nhanh, khoï phaït hiãûn.
- Muûc: Do náúm, gäù bë biãún maìu, cáúu truïc bë phaï hoaûi, mãöm, xãúp, vuûn naït Æ R giaím.
- Moüt: Do sáu âuûc, màût gäù coï läù ≈ 3mm laìm R giaím vaì gáy báøn. Täúc âäü phaï hoaûi
cháûm hån mäúi.
3.8 Váún âãö baío quaín gäù:
- Váût liãûu gäù tæû nhiãn noïi chung khäng coï khaí nàng tæû baío vãû chäúng laûi sæû phaï hoaûi
cuía coìn truìng, náúm vaì choïng hæ haûi. Vç váûy âãø tàng tuäøi thoü cäng trçnh chuïng ta cáön baío
quaín gäù. Nghë âënh 10CP quy âënh moüi loaûi gäù tæì nhoïm VI tråí xuäúng phaíi âæåüc xæí lyï
træåïc khi sæí duûng. Näüi dung baío quaín bao gäöm viãûc xæí lyï bàòng hoaï cháút cuîng nhæ duìng
caïc biãûn phaïp kyî thuáût khaïc.
1. Phoìng mäúi: Phaï hoaûi nhanh, khoï phaït hiãûn. Biãûn phaïp phoìng mäúi: Ngàn khäng
cho mäúi thám nháûp vaìo gäù, táøm thuäúc vaìo chán cäüt chän trong âáút. Phaït hiãûn vaì diãût caí täø
mäúi bàòng hoaï cháút. Khäng âãø mäúi láy lan tæì khu væûc naìy sang khu væûc khaïc.
2. Phoìng moüt: Sáu âuûc gäù, âaìo hang, gáy báøn vaì giaím khaí nàng chëu læûc cuía gäù.
Biãûn phaïp phoìng træì: Loaûi træì âiãöu kiãûn sinh træåíng: Ngám næåïc cho bäüt gäù träi âi, sån kên
màût gäù.
3. Phoìng haì: Thæåìng gàûp khi kãút cáúu laìm viãûc trong vuìng næåïc màûn, næåïc låü. Biãûn phaïp
phoìng træì: Thiu gäù âënh kyì laìm gäù chaïy seïm thaình låïp than moíng bãn ngoaìi; duìng gäù cæïng ( thiãút
mäüc), deío ( tãúch); gäù coï nhæûa ( baûch âaìn); âãø nguyãn låïp voí cáy; boüc kãút cáúu bàòng kim loaûi, äúng
saình , amiàng; Duìng hoaï cháút Creozot, CuSO4

------------------------------------------------------------------------------------------------------Trang 14

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

CHÆÅNG II:

TÊNH TOAÏN CÁÚU KIÃÛN CÅ BAÍN

§1 CAÏC PHÆÅNG PHAÏP TÊNH TOAÏN KCG
1.1 Phæång phaïp tênh theo æïng suáút cho pheïp:
σ
σ max:
[ σ ]:
σ gh :
k:

max

≤ [ σ ]=

σ

gh

k

(2.1)

ÆÏng suáút låïn nháút trong cáúu kiãûn do taíi troüng tiãu chuáøn sinh ra .
ÆÏng suáút cho phãúp cuía váût liãûu.
Cæåìng âäü giåïi haûn cuía váût liãûu.
Hãû säú an toaìn xeït âãún aính hæåíng taíi troüng taïc duûng láu daìi, khuyãút táût vaì caïc yãúu täú khaïc.

- Phæång phaïp naìy chè duìng 1 hãû säú an toaìn âãø xeït âãún moüi yãúu täú khaïc, boí qua tênh
deío cuía váût liãûu, chæa kãø âãún âiãöu kiãûn laìm viãûc thæûc tãú cuía kãút cáúu.
1.2 Phæång phaïp tênh theo traûng thaïi giåïi haûn:
1.Khaïi niãûm: Traûng thaïi giåïi haûn (TTGH ) laì traûng thaïi luïc kãút cáúu bàõt âáöu khäng
thãø tiãúp tuûc sæí duûng âæåüc næîa.
a. Traûng thaïi giåïi haûn I (Vãö cæåìng âäü vaì äøn âënh):

- Âiãöu kiãûn:

N ≤ S.

(2.2)

N: Näüi læûc gáy ra båíi taíi troüng tênh toaïn trong cáúu kiãûn:

N = ∑ Pi c .N i .ni .γ ni .n ci

Pi c .N i : Näüi læûc do taíi troüng tiãu chuáøn PIc gáy ra trong âiãöu kiãûn báút låüi nháút..
ni, γni, nci: Hãû säú væåüt taíi; hãû säú an toaìn; hãû säú täø håüp.
S: Khaí nàng chëu læûc, laì näüi læûc giåïi haûn maì cáúu kiãûn coï thãø chëu âæåüc, phuû thuäüc vaìo caïc âàûc
træng hçnh hoüc cuía tiãút diãûn vaì caïc âàûc træng cå hoüc cuía váût liãûu:

S = γ. R. A
γ: Hãû säú âiãöu kiãûn laìm viãûc.
R: Cæåìng âäü tênh toaïn cuía gäù R=k.Rtc
Rtc: Cæåìng âäü tiãu chuáøn cuía gäù
k: Hãû säú âäöng nháút; k=k1.k2
A: Âàûc træng hçnh hoüc cuía tiãút diãûn ( F,J,W,S...).

b. Traûng thaïi giåïi haûn II ( Vãö biãún daûng):

- Âiãöu kiãûn:

∆ ≤ [∆ ]

(2.3)

∆: Biãún daûng do caïc taíi troüng tiãu chuáøn gáy ra trong træåìng håüp báút låüi nháút:

∆ = ∑ Pi c .γ ni .n ci .δ i
δi: Biãún daûng gáy båíi taíi troüng âåün vë.
[∆]: Biãún daûng cho pheïp, âæåüc qui âënh trong tiãu chuáøn thiãút kãú KCG TCXD 44-70.

Trang 15

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------- Phæång phaïp naìy duìng caïc hãû säú riãng biãût (hãû säú væåüt taíi, hãû säú âäöng cháút, hãû säú
âiãöu kiãûn laìm viãûc) cuû thãø vaì coï càn cæï khoa hoüc âãø xeït mäùi traûng thaïi nguy hiãøm cuía kãút
cáúu. Vç váûy, phaín aïnh âáöy âuí tçnh hçnh laìm viãûc thæûc tãú cuía kãút cáúu, táûn duûng âæåüc khaí
nàng chëu læûc, tiãút kiãûm váût liãûu. Do âoï, phæång phaïp tênh toaïn theo traûng thaïi giåïi haûn
âang âæåüc aïp duûng ngaìy caìng räüng raîi.
§2 CÁÚÚU KIÃÛN CHËU KEÏO ÂUÏNG TÁM
2.1 Khaïi niãûm:
Cáúu kiãûn chëu keïo âuïng tám khi læûc keïo nàòm doüc theo truûc cáúu kiãûn vaì caïc chäù
giaím yãúu (nãúu coï) âäúi xæïng qua truûc cáúu kiãûn.

2.2 Cäng thæïc tênh:

N

Fth

σ=

m k Rk

(2.4)

Fth= Fng- Fgy: Diãûn têch tiãút diãûn thu heûp cuía tiãút diãûn.
Fgy : Täøng diãûn têch giaím yãúu trãn caïc tiãút diãûn trong khoaíng daìi 20cm hay moüi
giaím yãúu trong phaûm vi 20cm kãø trãn 1 tiãút diãûn âãø traïnh phaï hoaûi trãn âæåìng gaîy khuïc

Fgy< 0,5Fng: Giaím yãúu âäúi xæïng
Fgy< 0,4Fng: Giaím yãúu khäng âäúi xæïng
mk: Hãû säú âiãöu kiãûn laìm viãûc kãø âãún aính hæåíng cuía sæû táûp trung æïng suáút do giaím yãúu laìm giaím
cæåìng âäü chëu keïo cuía gäù:

mk= 0,8: khi coï giaím yãúu tiãút diãûn.
mk= 1: khi khäng coï giaím yãúu tiãút diãûn.
Rk: Cæåìng âäü chëu keïo doüc thåï cuía gäù

- Ngoaìi ra, qui phaûm coìn qui âënh:

λ ≤ [λ]:

[λ]= 150: cáúu kiãûn chênh chëu keïo.
[λ]= 200: cáúu kiãûn giàòng liãn kãút.

Trang 16

(2.5)

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------§3. CÁÚU KIÃÛN CHËU NEÏN ÂUÏNG TÁM
3.1 Khaïi niãûm:
Cáúu kiãûn chëu neïn âuïng tám khi læûc keïo nàòm doüc theo truûc cáúu kiãûn vaì caïc chäù giaím
yãúu (nãúu coï) âäúi xæïng qua truûc cáúu kiãûn. Thæåìng gàûp åí cäüt, thanh chäúng...
3.2 Cäng thæïc tênh toaïn:
1. Âiãöu kiãûn cæåìng âäü:
N
≤ m n Rn
Fth

σ=

(2.6)

Fth:
Diãûn têch tiãút diãûn thu heûp, tênh
nhæ cáúu kiãûn chëu keïo.
mn= 1: Do gäù coï tênh deío khi chëu neïn
nãn khäng cáön xeït aính hæåíng cuía æïng suáút táûp
trung åí tiãút diãûn giaím yãúu.

2. Âiãöu kiãûn äøn âënh:
σ=

N
≤ m n Rn
ϕFtt

(2.7)

- Ftt: Diãûn têch tênh toaïn tiãút diãûn.

+ Giaím yãúu åí giæîa vaì âäúi xæïng:
Ftt= Fng:

Khi Fgy ≤ 25% Fng

Ftt= 4/3Fth: Khi Fgy > 25% Fng
+ Khi giaím yãúu åí biãn vaì âäúi xæïng: Ftt=Fth
+ Khi chäù giaím yãúu åí biãn vaì khäng âäúi xæïng thç phaíi tênh theo neïn lãûch tám
- ϕ: Hãû säú uäún doüc:

ϕ=

σ th
σ bn

(2.8)

+ σbn: Giåïi haûn bãön khi neïn doüc thåï
+ σth: ÆÏng suáút tåïi haûn.
σ th
π 2 EJ min 1
π 2E
=
=
ϕ=
σ bn
l o2 Fng σ bn
λ2σ bn
Âàût rmin =
λ=

J min
: Baïn kênh quaïn tênh nhoí nháút cuía tiãút diãûn (2.9)
Fng
lo
: Âäü maính tiãút diãûn
rmin

lo= µ.l:

(2.10)

Chiãöu daìi tênh toaïn cuía thanh neïn
E
π 2E
≈ 75; kãút cáúu gäù,
Trong giai âoaûn âaìn häöi: Khi σth= 2 ≤ σtl ⇔ λ≥ π
σ tl
λ

Trang 17

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------ta coï:

E

σ

= 312 nãn:

gh
n

3100

ϕ=

khi λ > 75

λ2

(2.11)

Ngoaìi giai âoaûn âaìn häöi: Cäng thæïc thæûc nghiãûm cuía Â.A Cäsãcäúp:
ϕ= 1- 0,8(λ/100)2

khi λ≤ 75

(2.12)

Caïc trë säú coï khaïc so våïi lo theo lyï thuyãút vç thæûc tãú khäng thãø ngaìm chàût âæåüc âáöu gäù, chäù ngaìm seî
bë neïn maì biãún daûng âi

3. Âiãöu kiãûn âäü maính:
λ ≤ [λ]

(2.13)

[λ]: Láúy theo qui phaûm:

+ Cäng trçnh nhaì cæía:
[λ] = 120 cho kãút cáúu chëu neïn chênh.
[λ] = 150 cho kãút cáúu phuû.
[λ] = 200 cho kãút cáúu giàòng.
+ Cäng trçnh cáöu:
[λ]= 100 cho kãút cáúu chëu neïn chênh.
[λ]= 150 cho kãút cáúu giàòng.
3.3. Baìi toaïn thæûc haình choün tiãút
diãûn cáön thiãút F:
Choün træåïc hçnh daûng tiãút diãûn
(chæî nháût, troìn) vaì âäü maính (>75 hay
<75) âãø tênh hãû säú uäún doüc ϕ.
1. Cáúu kiãûn chëu læûc daìi vaì yãúu:
Giaí thiãút λ> 75:
⇒ Ftt ≥

N
≤ m n Rn
ϕFtt

N
Nλ 2
=
ϕRn 3100 Rn

(2.14)

a. Tiãút diãûn chæî nháût:

J/F =
l
12l
12kl o2
b / 12 ; λ2 =
=
=
F
b
r
l
kN
(2.15)
Thay vaìo (2.14) F ≥ o
16 Rn

k = h/b; F = bh = kb2; rmin=
2
o
2

2
o
2

b. Tiãút diãûn troìn: F=

Thay vaìo (2.14) F ≥

πd 2
4

lo
N
15,75 Rn

; J=

πd 4
64

⇒ i2 =

(2.16)
Trang 18

J
=
F

d2
=
16

F
⇒ λ2 =

l o2
i2

=

4πl o2
F

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------2. Cáúu kiãûn chëu læûc ngàõn vaì khoeí: Giaí thiãút λ≤ 75:
N = ϕRnF= [1- 0,8(λ/100)2]RnF= [F- 0,00008λ2F]Rn.
Hay:

F=

N
+ 0,00008λ2F.
Rn

(3.13)

F=

N
+ 0,001k l o2 .
Rn

(3.14)

F=

N
+ 0,001 l o2 .
Rn

(3.15)

a. Tiãút diãûn chæî nháût:

Thay vaìo (3.13) ta âæåüc:
b. Tiãút diãûn troìn:

Thay vaìo (3.13) ta âæåüc:
§4. CÁÚU KIÃÛN CHËU UÄÚN:
4.1. Khaïi niãûm:

- Tuyì theo phæång cuía taíi troüng, cáúu kiãûn chëu uäún âæåüc chia ra thaình 02 loaûi:
+Uäún phàóng: Taíi troüng nàòm trong màût phàóng chæïa mäüt truûc quaïn tênh chênh
cuía tiãút diãûn.
+Uäún xiãn: Taíi troüng khäng nàòm trong màût phàóng chæïa truûc quaïn tênh chênh
naìo.
- Caïc kãút cáúu chëu uäún phäø biãún: vaïn saìn, dáöm saìn, dáöm maïi, xaì gäù, dáöm cáöu ...
- Khi tênh toaïn ta giaí thiãút:
+ Gäù laìm viãûc trong giai âoaûn âaìn häöi.
+ ÆÏng suáút phaïp phán bäú âãöu trãn chiãöu cao tiãút diãûn theo âæåìng thàóng.
+ Mäâun âaìn häöi åí khu væûc chëu neïn vaì chëu keïo bàòng nhau.
4.2. Tênh toaïn cáúu kiãûn chëu uäún phàóng:
1. Âiãöu kiãûn cæåìng âäü:
σ=

M
≤ mu Ru
W

(3.16)

M: Mämen uäún tênh toaïn.
Wth: Mämen chäúng uäún cuía tiãút diãûn thu heûp.
M vaì Wth láúy trãn 1 tiãút diãûn nåi coï Mmax hay giaím yãúu låïn nháút
mu: Hãû säú âiãöu kiãûn laìm viãûc, phuû thuäüc hçnh daûng vaì kêch thæåïc cuía tiãút diãûn:
mu= 1,2: Tiãút diãûn troìn khäng coï khe, raînh
mu= 1,15: Tiãút diãûn coï b≥ 15cm vaì h/b≤ 3,5.
mu= 1,0: Tiãút diãûn coï b≤ 15cm.
Ru: Cæåìng âäü chëu uäún tênh toaïn cuía gäù.

- Ngoaìi ra, cáön kiãøm tra æïng suáút tiãúp trong caïc træåìng håüp sau:
+ Dáöm ngàõn: l/h≤ 5 ( l: chiãöu daìi dáöm, h: chiãöu cao dáöm).
+ Dáöm gäù tiãút diãûn chæî I.
+ Dáöm coï læûc táûp trung åí gáön gäúi.
Trang 19

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------τ=

Q max S ng
J ng b

≤ mtr Rtr

(3.17)

Sng, Jng: Mämen ténh vaì mämen quaïn tênh cuía tiãút diãûn nguyãn.
b:
Bãö räüng tiãút diãûn åí màût træåüt.
mtr:
Hãû säú âiãöu kiãûn laìm viãûc.
Rtr:
Cæåìng âäü træåüt doüc thåï cuía gäù khi uäún.

2. Âiãöu kiãûn biãún daûng:
f
⎡f⎤
≤ ⎢ ⎥
l
⎣l ⎦

(3.18)

f: Âäü voîng låïn nháút do taíi troüng tiãu chuáøn gáy ra (boí qua caïc giaím yãúu cuûc bäü).

f=

k .M tc .l 2
;
2 EJ

k=0,208: Dáöm âån, taíi phán bäú âãöu.
k=0,167: Dáöm âån giaín taíi táûp trung åí giæîa nhëp
l: Nhëp cuía cáúu kiãûn,
[f/l]: Âäü voîng tæång âäúi cho pheïp theo quy phaûm
[f/l]=1/250: Vaïn saìn;
[f/l]=1/200: Saìn maïi, xaì gäö, vç keìo;
[f/l]=1/150: Cáöu phong, vaïn maïi;

4.3. Tênh toaïn cáúu kiãûn chëu uäún xiãn:
- Phán taíi troüng taïc duûng thaình caïc thaình pháön theo phæång caïc truûc chênh x, y:
+ Theo phæång x:
Mx
qx= qcosα ⇒
+ Theo phæång y:
My
qy= qsinα ⇒
1. Âiãöu kiãûn cæåìng âäü:
- Kiãøm tra æïng suáút låïn nháút theo:
σ=

Mx My
+
≤ Ru
Wx W y

σ=

Mx
Wx

(3.19)



M
⎜1 + y W x ⎟ ≤ Ru (3.20)

M x W y ⎟⎠

+ Tiãút diãûn chæî nháût b.h; lx= ly= l:
Wx h
= = k;
Wy b

My
Mx

= tgα .

Thay vaìo (3.20), ta âæåüc: Wx≥

Mx
(1+ ktgα) (3.21)
Ru

Âãø cáúu kiãûn laìm viãûc håüp lyï:
σx= σy⇔

Mx My
W
M
1
h
=
⇔ x = x ⇔ = k=
= cotgα ⇔ k= cotgα.
Wx
Wy
Wy M y
b
tgα

Trang 20

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------2. Âiãöu kiãûn biãún daûng:
f= f x2 + f y2 ≤ [f]
(3.22)
fx, fy: âäü voîng theo phæång x vaì phæång y do taíi troüng tiãu chuáøn gáy ra.
4
4
5 qyl
5 q yî l
Dáöm âån giaín taíi phán bäú âãöu: fx,=
.
fy =
.
384 EJ x
384 EJ y

Âãø cáúu kiãûn laìm viãûc håüp lyï:
J
cos α sin α
h
12bh 3
⇔ x =
fx= fy ⇔
=
= cot gα ⇔ = k = cot gα
3
Jx

Jy

Jy

12hb

b

§5. CÁÚU KIÃÛN CHËU NEÏN- UÄÚN.
5.1 Khaïi niãûm: Laì cáúu kiãûn væìa chëu læûc neïn doüc N, væìa chëu mämen uäún M, coï thãø do:
+ Læûc neïn taïc duûng lãûch tám.
+ Taíi troüng ngang.
+ Cáúu kiãûn bë cong.
+ Cáúu kiãûn coï chäù khuyãút khäng âäúi xæïng vaì chëu læûc neïn doüc truûc.

5.2 Tênh toaïn cáúu kiãûn chëu neïn- uäún:
- Xeït så âäö tênh toaïn cuía cáúu kiãûn chëu caïc thaình pháön näüi læûc:
+ Læûc neïn doüc truûc N
+ Mämen uäún M do taíi troüng ngang q
+ Mämen uäún phuû N.f ( Do N sinh ra khi cáúu kiãûn bë voîng )
Trang 21

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

- ÆÏng suáút låïn nháút åí thåï ngoaìi cuìng:
σ=

N M + Nf
+
Fth
Wth

(3.23)

M: Mämen uäún do taíi troüng q gáy ra.
f: Âäü voîng låïn nháút do M vaì N cuìng taïc duûng gáy ra.

Chæïng minh âæåüc thanh chëu neïn uäún âæåüc tênh theo:
σ=

N
M Rn
+
≤ Rn
Fth ξWth Ru

(3.24)

ξ: Hãû säú xeït âãún hiãûn tæåüng tàng mämen do aính hæåíng cuía læûc doüc N:
N
N
N
ξ =1(3.25)
= 1−
= 1−
Ne
σ e .Fng
ϕ .Rn .Fng
ÅÍ TTGH, æïng suáút thåï biãn âaût Rn; chè cáön quy âäøi thaình pháön chëu uäún

- Khi λ> 75:

λ2 N
N
ξ= 1= 13100 Fng R n
N th

M Rn
ξWth Ru

(3.26)

ξ= 1 ⇔ λ =0 ⇔ thanh ráút cæïng, khäng cáön xeït biãún daûng thanh ⇔ Thanh chëu uäún thuáön tuyï:
N
M
σ=
+
≤ Ru
Fth Wth
N
≤ Rn
ξ= 1 ⇔ Thanh chëu neïn âuïng tám : σ=
ϕ .Ftt

- Khi λ≤ 75:
+ Nãúu σu < 10%σn: Boí qua mämen uäún vaì tênh nhæ cáúu kiãûn chëu neïn âuïng
tám theo âiãöu kiãûn äøn âënh.
+ Nãúu σu < 10%σn: Duìng (3.26)
- Khi thiãút kãú, phaíi giaí thiãút træåïc kêch thæåïc tiãút diãûn, räöi tênh æïng suáút vaì so saïnh
våïi Rn. Nãúu chæa âuïng, choün laûi tiãút diãûn vaì tênh laûi æïng suáút cho tåïi khi âaût yãu cáöu.
Coï thãø duìng nhæîng cäng thæïc sau:
Trang 22

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------M
M
> 25cm:
W=
N
0,85 R n
M
M
N
< 25cm: W=
[3,3+ 0,35(l-1)2+
]
- Nãúu 1< e=
N
Rn
N
M
< 1cm: tênh nhæ thanh chëu neïn âuïng tám.
-. Nãúu e=
N

- Nãúu e=

(3.27)
(3.28)

W, N, M, Rn, l láön læåüt coï âån vë laì cm3, daN, daNm, daN/cm3, m.

- Cáúu kiãûn chëu neïn uäún cáön âæåüc kiãøm tra vãö äøn âënh khi uäún ngoaìi màût phàóng uäún
( theo phæång y-y) nhæ cáúu kiãûn chëu neïn âuïng tám.
- Khi tênh læûc càõt ngang Q vaì læûc træåüt T, phaíi xeït âãún mämen uäún phuû do læûc neïn
doüc sinh ra vç Q vaì T laì caïc haìm säú cuía mämen uäún:
Q= Qo/ξ ; T= To/ξ=

Q0 S

Qo, To laì læûc càõt vaì læûc træåüt chè do taíi troüng ngang sinh ra.

§6. CÁÚU KIÃÛN CHËU KEÏO- UÄÚN.
6.1 Khaïi niãûm: Laì cáúu kiãûn væìa chëu læûc keïo doüc N, væìa chëu mämen uäún M. ÅÍ âáy,
thiãn vãö an toaìn, ta khäng xeït âãún mämen phuû Nf vç noï laìm giaím mämen uäún do taíi troüng.
6.2 Tênh toaïn cáúu kiãûn chëu keïo - uäún:

- Kiãøm tra taûi tiãút diãûn coï Mmax hay giaím yãúu låïn nháút:
σ=

N
M Rk
+
≤ Rk
Fth Wth Ru

(3.29)

M: Mämen do taíi troüng ngang hoàûc læûc taïc duûng lãûch tám gáy ra, khäng xeït âãún âäü voîng thanh.

- Mämen uäún sinh ra do taïc duûng lãûch tám cuía læûc keïo seî laìm cho æïng suáút åí tiãút
diãûn giaím yãúu tàng lãn ráút nhiãöu. Do âoï, khi thiãút kãú cáúu kiãûn chëu keïo lãûch tám, cáön hæåïng
cho læûc keïo vaìo troüng tám tiãút diãûn âaî thu heûp.
Trang 23

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

CHÆÅNG III:

LIÃN KÃÚT KÃÚT CÁÚU GÄÙ

§1. ÂAÛI CÆÅNG VÃÖ LIÃN KÃÚT
1.1 Khaïi niãûm:
- Liãn kãút laì bäü pháûn quan troüng cuía kãút cáúu gäù coï nhæîng taïc duûng:Tàng chiãöu daìi
cáúu kiãûn; Måí räüng tiãút diãûn; Näúi caïc cáúu kiãûn thaình nhæîng kãút cáúu khaïc phæïc taûp hån.
- Caïc loaûi liãn kãút:
1. Liãn kãút mäüng: Thæåìng duìng åí thanh chëu neïn (vç keìo, âáöu truû coüc cáöu,..)
2. Liãn kãút cháûm: Duìng âãø tàng tiãút diãûn thanh
3. Liãn kãút chäút: Duìng âãø näúi thanh (hai caïnh cuía vç keìo)
4. Liãn kãút daïn: Âáy laì loaûi liãn kãút tiãn tiãún, coï nhiãöu triãøn voüng, phuì håüp våïi
phæång hæåïng cäng nghiãûp hoaï xáy dæûng noïi chung vaì cäng nghiãûp chãú biãún gäù noïi riãng.
Duìng âãø tàng tiãút diãûn thanh (tàng bãö daìy tiãút diãûn vaïn ).
- Ba loaûi liãn kãút âáöu coï khaí nàng chëu læûc tháúp hån, âæåüc goüi laì liãn kãút mãöm. Trong
tênh toaïn phaíi kãø âãún sæû giaím khaí nàng chëu læûc âoï.
- Liãn kãút daïn thuäüc loaûi liãn kãút cæïng vaì khäng coï giaím yãúu tiãút diãûn.
1.2 Caïc yãu cáöu cå baín âäúi våïi liãn kãút:
Âãø liãn kãút laìm viãûc chàõc chàõn, cáön thoaí maîn caïc yãu cáöu:
- Chàût: Caïc màût truyãön læûc giæîa caïc cáúu kiãûn phaíi khêt, khäng coï khe håí âãø truyãön
læûc täút vaì haûn chãú biãún daûng ban âáöu. Liãn kãút âinh, chäút, mäüng dãù âaím baío nháút.
- Deío, dai: Biãún daûng khi phaï hoaûi låïn. Coï sæû phán bäú laûi æïng suáút trong liãn kãút vaì
traïnh phaï hoaûi âäüt ngäüt nguy hiãøm. Liãn kãút chäút, tç âáöu, liãn kãút kim loaûi dãù âaïp æïng nháút
- Phán taïn: Vç gäù thæåìng coï khuyãút táût (màõt, næït...) nãn cáön phán taïn liãn kãút âãø haûn
chãú aính hæåíng khuyãút táût vaì giaím yãúu âäúi våïi liãn kãút. Duìng nhiãöu liãn kãút nhoí täút hån vç
traïnh âæåüc liãn kãút låïn ngáùu nhiãn truìng vaìo chäù khuyãút táût.
- Liãn kãút mäüt vë trê phaíi cuìng âäü cæïng âãø chëu læûc âäöng âãöu ( cuìng loaûi, giäúng nhau)
- Tiãút diãûn giaím yãúu cuía cáúu kiãûn laì nhoí nháút.
- Dãù chãú taûo âaím baío chênh xaïc, khêt, chàût; dãù kiãøm tra, sæía chæîa.
1.3 Nguyãn tàõc tênh toaïn liãn kãút
- Caïc hçnh thæïc liãn kãút kãút cáúu gäù chuí yãúu laì chëu eïp màût âäöng thåìi chëu træåüt:
1. Âiãöu kiãûn chëu eïp màût:
Nem ≤ T = Rem,α. Fem ⇔

N em
≤ Rem,α
Fem

2. Âiãöu kiãûn chëu træåüt:

Trang 24

(3.1)

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------Ntr ≤ T = Rtbtr,α. Ftr ⇔

N tr
≤ R tb tr ,α
Ftr

(3.2)

§2. LIÃN KÃÚT MÄÜNG
2.1 Âàûc âiãøm:
- Truyãön læûc neïn træûc tiãúp tæì thanh naìy sang thanh khaïc maì khäng qua váût trung gian
nhæ táúm âãûm, chãm, chäút...Liãn kãút mäüng laìm viãûc chëu eïp màût vaì chëu træåüt, thæåìng duìng
trong mäúi näúi chëu neïn.
- Bäú trê thãm caïc liãn kãút phuû häù tråü: Buläng, voìng âai, âinh âéa ... âàût theo cáúu taûo.
- Æu âiãøm:
+ Liãn kãút láu âåìi nháút, coï nhiãöu kiãøu, nhiãöu loaûi.
+ Khäng duìng kim loaûi.
+ Liãn kãút läü roî, dãù kiãøm tra, dãù sæîa chæîa.
+ Chãú taûo khäng cáön maïy moïc, phuì håüp hiãûn træåìng.
- Nhæåüc :
+ Tiãút diãûn bë giaím yãúu nhiãöu, dãù phaï hoaûi doìn khi chëu træåüt.
+ Thuí cäng, cáön thåü kheïo, âoìi hoíi chênh xaïc, khoï aïp duûng cå giåïi hoaï.
2.2 Mäüng mäüt ràng:
1. Cáúu taûo:

Hçnh 3.1 Liãn kãút mäüng mäüt ràng

- Truûc thanh neïn thàóng goïc vaì âi qua trung tám tiãút diãûn eïp màût ab. ( âãø æïng suáút taûi âoï
phán bäú âãöu hån vaì thanh caïnh trãn chëu neïn âuïng tám; do âoï, màût tiãúp xuïc bc khäng laìm viãûc, khäng cáön
baìo nhàôn màût).

Trang 25

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Xaïc âënh âuïng âiãøm häüi tuû cuía caïc læûc. Taûi gäúi daìn vç keìo tam giaïc: Cáön cáúu taûo sao
cho caïc læûc A,Nn, NK âäöng qui. Phaín læûc gäúi tæûa A. Læûc neïn åí thanh caïnh trãn Nn. Læûc keïo Nk åí caïnh
dæåïi coï phæång âi qua troüng tám cuía tiãút diãûn giaím yãúu do raînh gáy ra (âãø phán bäú æïng suáút keïo tæång âäúi
âãöu taûi tiãút diãûn giaím yãúu, traïnh nguy hiãøm cho thanh chëu keïo. Khi âoï, pháön tiãút diãûn nguyãn thç coï bë lãch
tám mäüt êt nhæng coï thãø boí qua)

- Chiãöu sáu raînh hr:
2cm ≤ hr ≤ h/3: Màõt âáöu daìn.
2cm ≤ hr ≤ h/4 : Màõt trung gian. (âãø cáúu kiãûn khäng bë giaím yãúu nhiãöu quaï vaì màût træåüt khäng
gáön quaï loîi cáy, dãù gáy nguy hiãøm khi chëu læûc).

- Chiãöu daìi màût træåüt bd:
ltr ≤ 10 hr ( âãø âãö phoìng aính hæåíng cuía hiãûn tæåüng xiãn thåï âãún sæû phaï hoaûi taïch do træåüt gáy ra)
ltr ≥ 1,5 hr (âãø traïnh hiãûn tæåüng taïch boïc ( ltr ≥ 3e)); thæåìng ltr = (1,5 ÷ 3)h hoàûc (3 ÷ 4 )e.
- Bäú trê buläng an toaìn theo cáúu taûo φ b ≥ 12mm hay tênh toaïn: (âãø âãö phoìng coï sæû dëch
chuyãøn giæîa caïc thanh liãn kãút hoàûc hiãûn tæåüng phaï hoaûi liãn kãút mäüng khi chëu taíi,...)

Nb = N0 . tgβ; β = 900 - α - γ

Theo thæûc nghiãûm γ = 310 ÷ 35 0 (γ : goïc ma saït)

2. Tênh toaïn:
- Âiãöu kiãûn eïp màût( tiãút diãûn ab): σ =

N em N n . cos α
=
≤ Rem , α (3.3) (mem = 1)
Fem
Fem

⇒ hr ≥
Remα =

- Âiãöu kiãûn træåüt ( tiãút diãûn bd):

N n . cos α
b.Remα

(3.4)

Rem
⎛ R

1 + ⎜ em − 1⎟ sin 3 α
⎜R 0

⎝ em90

N tr
≤ R tb tr
Ftr
N tr
⇒ ltr ≥
β .N tr
Rtr .b −
e

τ tr =

Ntr = Nk = Nncosα; R tb tr =

; Fem = b.hr

(3.5)
(3.6)
Rtr
l
1 + β tr
e

; Ftr = b ltr

e: Âäü lãûch tám cuía læûc træåüt. e = 0,5 h: Khi raînh mäüng âàût mäüt phêa..e = 0,25 h: Khi raînh mäüng
âàût hai phêa vaì chëu læûc âäúi xæïng..

- Kiãøm tra thanh chëu keïo: σ k =

Nk
Nk
=
≤ 0,8 Rk
Fth b(h − hr )

2.3 Mäüng hai ràng:
Trang 26

(3.7) (mK = 0,8)

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Sæû laìm viãûc cuía liãn kãút mäüng hai ràng cuîng giäúng nhæ liãn kãút mäüng 1 ràng ,
nhæng do læûc neïn Nn låïn hoàûc goïc nghiãng α cuía thanh keïo låïn → cáön diãûn têch eïp màût låïn
nãn phaíi duìng liãn kãút mäüng hai ràng
1. Cáúu taûo:
- Vãö nguyãn tàõc, tæång tæû nhæ liãn kãút mäüng mäüt ràng chuï yï thãm caïc âàûc âiãøm sau:
- Caïc truûc thanh cuîng phaíi häüi tuû âuïng nhæ træåìng håüp mäüt ràng: læûc keïo cuîng âi
qua troüng tám tiãút diãûn giaím yãúu.
- Âènh cuía ràng thæï hai nãn nàòm trãn âæåìng truûc cuía thanh chëu neïn (âãø æïng suáút phán
bäú nhiãöu hån trãn caïc diãûn têch eïp màût).

- Caïc chiãöu daìi màût træåüt l tr' , l tr'' phaíi thoaí:
⎧1,5h ≤ l 'tr ≤ 10h'r

⎩1,5h ≤ l ' 'tr ≤ 10h' 'r

- Âäü sáu caïc raînh hr' , hr'' phaíi thoaí:
hr' ≥ 2cm:

âãø traïnh hiãûn tæåüng taïch thåï do træåüt gáy ra.

hr'' ≥ hr' + 2cm: âãø hai màût træåüt êt aính hæåíng láùn nhau.
hr'' ≤ h/3:

âãø traïnh træåìng håüp thanh keïo bë giaím yãúu nhiãöu.

- Mäùi ràng âæåüc âàût mäüt buläng an toaìn (âãø âãö phoìng hiãûn tæåüng phaï hoaûi gioìn cuía liãn kãút)
- Chuï yï chãú taûo phaíi chênh xaïc hån.

2. Tênh toaïn :
a. Chëu eïp màût ( phaï hoaûi deío ) ( tiãút diãûn ab)

- Diãûn têch eïp màût âæåüc láúy bàòng täøng diãûn têch eïp màût. Luïc âáöu æïng suáút khäng âãöu,
sai biãún hçnh låïn phán loaûi Æ tênh chung 2 ràng.
- Læûc eïp màût taïc duûng lãn tæìng ràng tyí lãû diãûn têch eïp màût:
Trang 27

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------'
N em

''
N em

'
''
N em
+ N em

Nn
Fem
F
F
F +F
(h' + h' 'r )b
Fem = F 'em + F ' 'em = r
cosα
N em
Nn
σ em =
=
≤ Remα
Fem
Fem
'
em

- Kiãøm tra:

=

''
em

=

'
em

''
em

=

(3.8)
(3.9)

b. Chëu træåüt ( phaï hoaûi doìn ) ( tiãút diãûn bd)

- Tênh træåüt cho tæìng mäüng riãng reî. Læûc træåüt åí mäùi ràng tè lãû våïi diãûn têch eïp màût.
N '' tr = N tr

F '' em
:
Fem

læûc træåüt tênh toaïn âäúi våïi ràng thæï nháút.

N tr'' = N tr = N n cosα: læûc træåüt toaìn bäü cuîng laì læûc træåüt våïi ràng thæï hai (træåüt sau).
N 'tr
≤ m ' R tb tr ;
F 'tr = bl 'tr
F 'tr
N
⇒ τ ' 'tr = tr ≤ m' ' R tb tr ; F ' 'tr = b.l ' 'tr
F ' 'tr

⇒ τ 'tr =

(3.10)
(3.11)

⇒ Chiãöu daìi màût træåüt:
l ≥
'
tr

l tr'' ≥

N tr'
N' β
0,8 Rtr b − tr
e
N tr

(3.12)

(3.13)

N β
1,15 Rtr b − tr
e
'
Hãû säú âiãöu kiãûn laìm viãûc khi tênh l tr laì 0,8. Hãû säú âiãöu kiãûn laìm viãûc khi tênh l tr' laì 1,15

(âãø kãø âãún sæû laìm viãûc nàûng nãö hån cuía ràng thæï nháút do cáúu taûo khäng chênh xaïc)
c. Kiãøm tra thanh chëu keïo åí tiãút diãûn giaím yãúu:

σk =

Nk
Nk
=
≤ 0,8 R k
Fth b(h − hr'' )

(3.14)

Liãn kãút mäüng âáöu daìn, cáön cáúu taûo gäù taïp vaì gäù âãûm: Gäù taïp âæåüc liãn kãút våïi
thanh ngang: Bãö räüng bàòng bãö räüng cuía thanh khoeït raînh; Bãö daìy: ≥ hr. Gäù âãûm nàòm dæåïi
gäù taïp vaì coï kháúc khåïp daìy ≥ hr våïi gäù taïp.
2.4 Mäüng gäù troìn:
1. Cáúu taûo:
- Khaïc våïi gäù häüp, åí moüi chäù, caïc màût tiãúp xuïc våïi nhau âãöu càõt vaït âãø taûo phàóng
- Caïc læûc coï thãø âäöng quy vaìo truûc cuía caïc thanh vç thanh dæåïi âæåüc vaït caí màût trãn
vaì màût dæåïi nãn troüng tám cuía tiãút diãûn giaím yãúu cuîng gáön truìng trãn truûc thanh.
Trang 28

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Trong liãn kãút mäüng âáöu daìn, phaíi cáúu taûo gäù taïp vaì gäù gäúi âãûm dæåïi mäüng.
- Gäù taïp coï bãö räüng bàòng bãö räüng thanh khoeït raînh vaì coï bãö daìy ≥ hr ( säú âinh liãn
kãút gäù taïp våïi thanh ngang âæåüc tênh våïi læûc træåüt bàòng thaình pháön nàòm ngang cuía læûc tênh
buläng an toaìn ).
- Gäù âãûm dæåïi gäù taïp , gäù gäúi âãûm phaíi coï kháúc khåïp våïi gäù taïp sáu êt nháút laì 2 cm .

2. Tênh toaïn:
- Diãûn têch eïp màût cuía liãn kãút: Fem =

Fviãnphán
cos α

;

Fviãnphán = 0,71b.hr;

( 3.15)
(3.16)

b = 2 hr (d − hr )
- Diãûn têch màût træåüt:

Ftr = b.ltr

(3.17)

2.5 Mäüt säú liãn kãút mäüng khaïc:
- Khi cáön liãn kãút hai thanh chëu neïn hoàûc khi liãn kãút mäüt thanh chëu neïn vaì mäüt
thanh chëu keïo thäng qua gäúi âãûm bàòng gäù, coï thãø duìng mäüng tyì âáöu âån giaín:
+ Diãûn têch tyì âáöu âæåüc kiãøm tra theo âiãöu kiãûn eïp màût.
+ Gäúi âãûm coï taïc duûng nhæ mäüt váût trung gian truyãön näüi læûc tæì thanh naìy sang
thanh khaïc. Do âoï, baín thán gäúi cuîng phaíi âuí cæïng âãø khäng bë biãún daûng khi laìm nhiãûm
vuû truyãön læûc.

Trang 29

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

§3. LlÃN KÃÚT CHÃM
3.1 Âaûi cæång vãö liãn kãút chãm :
1. Caïc loaûi chãm:
- Liãn kãút chãm duìng âãø tàng tiãút diãûn cáúu kiãûn. Hçnh thæïc: Chãm gäù chæî nháût, chãm
theïp, daûng troìn hoàûc hçnh häüp.
- Tuyì tæìng træåìng håüp, ta coï thãø duìng chãm doüc, chãm ngang, chãm nghiãng.

Trang 30

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------Hçnh 3.8 Caïc loaûi chãm gäù

a.Chãm doüc: Thåï chãm cuìng phæång våïi thåï thanh gäù, do âoï chãm bë eïp màût vaì træåüt

doüc theo thåï gäù:
b. Chãm ngang: Thåï chãm vuäng goïc våïi thåï cuía thanh gäù; âæåüc laìm theo daûng nãm

âoïng tæì 2 phêa coï thãø eïp ráút chàût vaìo 2 thanh gäù ( vaût caûnh cheïo i=1/6÷1/10), coï sæïc càng
låïn so våïi caïc loaûi chãm khaïc nhæng chëu læûc keïm vç phaíi chëu eïp màût vaì træåüt ngang thåï.
c. Chãm nghiãng: Thåï chãm taûo våïi thåï cuía thanh gäù mäüt goïc α tæång âäúi nhoí: Trong

baín thán chãm khäng xaíy ra træåüt; pháön phán täú nàòm giæîa caïc chãm coï læûc neïn, chãm chè
chëu eïp màût nghiãng thåï do âoï khaí nàng chäúng træåüt täút hån. Chãm nghiãng laìm viãûc theo
mäüt phæång nãn phuì håüp khi læûc træåüt giæîa caïc phán täú khäng âäøi dáúu.
d. Chãm caïch: Chãm doüc vaì chãm nghiãng coï thãø âàût theo kiãøu chãm caïch. Hai thanh

gäù coï khe håí âãø tàng âäü cæïng tiãút diãûn vaì thäng thoaïng. Luïc naìy, phaíi gia cæåìng bàòng
buläng âãø ngàn caín sæû xoay cuía chãm. Âæåìng kênh buläng xiãút φ≥ 12mm.
2. Âiãöu kiãûn cáúu taûo:
- Bãö sáu raînh âuûc hr cuía 1 phán täú trong liãn kãút:
+ 2cm≤ hr≤ h/5: gäù häüp.
+ 3cm≤ hr≤ d/4: gäù troìn.
h,d: chiãöu cao tiãút diãûn thanh gäù häüp vaì âæåìng kênh thanh gäù troìn.

- Chiãöu daìi chãm: lch ≥ 5hr (âãø chãm khoíi træåüt )
- Khoaíng caïch giæîa caïc chãm: S ≥ lch (âãø gäù trong phaûm vi giæîa caïc chãm khäng bë træåüt )
- Caïc màût tiãúp xuïc cuía chãm chãú taûo phàóng, khi làõp phaíi khêt chàût âãø khäng gáy ra
phaï hoaûi gioìn do æïng suáút cuûc bäü.
- Buläng xiãút âæåüc tênh theo læûc âáøy ngang cuía chãm. ΦBL≥ 12 mm
3.2 Tênh toaïn liãn kãút chãm:
1. Sæû laìm viãûc cuía liãn kãút chãm :
- Chãm vaì gäù cå baín: Laìm viãûc theo caïc âiãöu kiãûn chëu eïp màût vaì chëu træåüt.
- Buläng xiãút: Chëu keïo.

Trang 31

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hçnh 3.9 Tênh toaïn liãn kãút chãm

2. Khaí nàng chëu læûc cuía liãn kãút chãm:
a. Khaí nàng chëu læûc cuía chãm:
a1. Theo khaí nàng chëu eïp màût: Boí qua vç gäù chãm thæåìng täút hån gäù cå baín
a2. Theo khaí nàng chëu træåüt cuía thán chãm:

Ttr.ch= RtrTB.ch,α Ftr.chmtr.ch

(3.18)

Ftr.ch: Diãûn têch màût træåüt cuía chãm: Ftr.ch= blch.

RtrTB.ch,α =

Rtr .ch ,α
l
1 + β ch
e

β = 0,125: do chëu træåüt hai phêa.
e= hr:
Chãm saït.
e= hr+ So: Chãm caïch.
mtr.ch: Hãû säú âiãöu kiãûn laìm viãûc
Chè coï mäüt chãm: mtr.ch= 1.
Coï nhiãöu chãm: mtr.ch= 0,9 chãm ngang; mtr.ch= 0,8 chãm doüc.

b. Khaí nàng chëu læûc cuía gäù cå baín:
b1. Theo khaí nàng chëu eïp màût åí âáöu chãm:

Tem= Rem,αFem

(3.19)

Fem: diãûn têch eïp màût cuía âáöu chãm: Fem= bhr.

b2. Theo khaí nàng chëu træåüt cuía pháön cáúu kiãûn nàòm giæîa caïc chãm:

Ttr.CK= RtrTB .Ftr.CK.mtr.CK.

(3.20)

Ftr.CK: Diãûn têch màût træåüt cuía pháön cáúu kiãûn nàòm giæîa hai chãm lán cáûn: Ftr.CK= bS.

RtrTB.CK =

Rtr .CK
S
1+ β
e'

β = 0,25: do chëu træåüt mäüt phêa.
e’= hr/2.
mtr.CK: Hãû säú âiãöu kiãûn laìm viãûc
mtr.CK= 0,8 chãm ngang
mtr.CK= 0,7 chãm doüc.

Trang 32

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------c. Khaí nàng chëu læûc cuía 1 chãm trong liãn kãút:

T= min(Ttr,ch; Tem,ch; Ttr,CK)

(3.21)

3. Tênh buläng xiãút:
- Dæåïi taïc duûng mämen T.e, chãm xoay taûo ra phaín læûc Qch. Qch.lch= T.hr ⇔ Qch
=T.hr/lch laìm taïch caïc thåï gäù ra , âãø chäúng laûi læûc taïch ta duìng buläng xiãút.
Te= Qchlch ⇒ Qch= Te/lch. (3.22)
T: Khaí nàng chëu læûc cuía 1 chãm.
e: Khoaíng caïch giæîa 2 læûc træåüt.
e= hr
( chãm khäng caïch);
e = hr +S0 ( chãm caïch)

⇒ Tæì Qch tênh buläng xiãút chëu keïo, chäúng laûi viãûc taïch caïc phán täú do Qch.
§4. LlÃN KÃÚT CHÄÚT
4.1 Âaûi cæång vãö liãn kãút chäút
1. Khaïi niãûm:
- Chäút laì nhæîng loaûi thanh troìn hoàûc táúm nhoí duìng âãø näúi daìi caïc thanh gäù hoàûc laìm
tàng tiãút diãûn cuía caïc thanh gheïp, chäúng laûi læûc træåüt xaíy ra giæîa caïc phán täú gheïp khi chëu
ngoaûi læûc taïc duûng.
- Khaí nàng chëu læûc cuía liãn kãút täút vç dai , deío , phán taïn.
- Chãú taûo âån giaín; Liãn kãút läü roî dãù kiãøm tra.
- Chëu cháún âäüng keïm ( cáön phaíi coï buläng xen keî ).
- Dãù coï biãún daûng ban âáöu låïn do chãú taûo khäng chênh xaïc.
2. Phán loaûi:
- Thæåìng coï hai loaûi chäút:

Trang 33

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ Chäút truû: Coï thãø bàòng theïp troìn (buläng, âinh, vêt,...) hoàûc bàòng gäù, tre cháút
deío. Caïc loaûi chäút naìy coï âæåìng kênh >12mm.
+ Chäút baín: Thæåìng laìm bàòng caïc loaûi gäù täút, deío.
3. Sæû laìm viãûc cuía chäút:
- Khi laìm viãûc, chäút chëu uäún, biãún daûng vaì caïc phán täú gäù bë eïp màût. Vç váûy khaí
nàng chëu læûc cuía liãn kãút chäút coï thãø xuáút phaït tæì âiãöu kiãûn chëu uäún cuía baín thán chäút (
thæåìng thãø hiãûn qua khaí nàng chäúng càõt ) hoàûc tæì âiãöu kiãûn chëu eïp màût cuía phán täú gäù.
Ngoaìi ra, nãúu chäút laìm bàòng gäù hoàûc tre thç phaíi xeït thãm sæû phaï hoaûi cuía chäút do eïp màût.
- Hçnh thæïc liãn kãút coï thãø âäúi xæïng hay khäng âäúi xæïng vaì tuyì säú læåüng caïc phán täú
âæåüc liãn kãút ta phán biãût liãn kãút chäút coï mäüt hai hay nhiãöu màût càõt
Viãûc tàng âæåìng kênh cuía chäút quaï låïn → âäü cæïng khi uäún cuía chäút låïn thç liãn kãút coï thãø phaï hoaûi
doìn do hiãûn tæåüng træåüt hoàûc taïch åí màût phàóng giæîa caïc läù chäút → duìng chäút cæïng quaï chæa chàõc âaî täút .

4.2 Liãn kãút chäút truû:
1. Sæû laìm viãûc cuía chäút truû:
- Âãø nghiãn cæïu sæû laìm viãûc cuía chäút, coi chäút nhæ dáöm trãn nãön âaìn häöi chëu taíi
troüng do phaín læûc tæì caïc phán täú gäù khi chäút biãún daûng gáy ra. Biãún âäøi caïc pháön biãøu âäö
tam giaïc thaình nhæîng læûc táûp trung T1,T2 âàût taûi troüng tám biãøu âäö. Tæì âoï ta âæåüc biãøu âäö
M vaì Q. Sæû phaï hoaûi thæåìng xaíy ra sau khi hçnh thaình khåïp deío taûi vë trê Mmax.

2. Khaí nàng chëu læûc cuía liãn kãút:
a.Theo âiãöu kiãûn eïp màût åí phán täú biãn:

Tema = ka a.d

(3.23)

b. Theo âiãöu kiãûn eïp màût åí phán täú giæîa:

Temc = kc c.d

(3.24)
Trang 34

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------c. Theo âiãöu kiãûn chëu uäún cuía chäút:

Tu= K1d2+ K2a2 ≤ K3d2

(3.25)

a, c: Bãö daìy cuía phán täú biãn vaì phán täú giæîa, cm. Khi hai phán täú coï bãö daìy khaïc nhau thç
a, c láön læåüt laì bãö daìy phán täú coï bãö daìy beï vaì phán täú coï bãö daìy låïn.
d: Âæåìng kênh cuía chäút, cm. ka, kc, k1, k2, k3: Tra baíng.

Så âäö chëu læûc cuía
liãn kãút.

Liãn kãút âäúi xæïng.
Liãn kãút khäng
âäúi xæïng.

Khaí nàng chëu læûc (N) cuía mäüt màût
càõt chäút.
Âinh
Chäút theïp
Chäút gäù

Âiãöu kiãûn tênh toaïn.

EÏïp màût cuía phán täú biãn Tema
c
em

EÏp màût cuía phán täú giæîa T

EÏïp màût cuía phán täú biãn Tema
EÏp màût cuía phán täú giæîa T

c
em

Liãn kãút âäúi xæïng
Uäún thán chäút Tu.
vaì khäng âäúi xæïng.

Trang 35

80ad
50cd

80ad
50cd

50ad
30cd

80ad
35cd

80ad
35cd

50ad
20cd

250d2+ a2
≤ 400d2.

180d2+ 2a2
≤ 250d2.

45d2+ 2a2
≤ 65d2.

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

- Khi læûc taïc duûng håüp mäüt goïc α våïi phæång thåï gäù cuía liãn kãút, caïc trë säú tênh theo
caïc cäng thæïc trãn phaíi nhán våïi hãû säú âiãöu chènh kα khi tênh theo eïp màût vaì våïi k α khi
tênh theo uäún. (kα: tra baíng)
Goïc α
30
60
90

1,2
0,95
0,75
0,70

Âäúi våïi chäút theïp coï âæåìng kênh (cm)
1,6
2
0,9
0,90
0,7
0,65
0,6
0,55

Trang 36

2,4
0,9
0,6
0,5

Âäúi våïi
chäút gäù
1,0
0,8
0,7

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Khaí nàng chëu læûc T cuía mäüt màût càõt chäút laì trë nhoí nháút cuía 3 trë säú:
(3.26)
T = min (Tema,Temc, Tu)
3.Tênh säú chäút trong liãn kãút:
- Säú læåüng màût càõt cáön thiãút nc cuía liãn kãút:
- Säú læåüng chäút cáön thiãút cuía liãn kãút: nch=

nc=
nc
N
=
n
nT

N
(3.27)
T

(3.28)

N: læûc taïc duûng vaìo liãn kãút.
n: säú læåüng màût càõt tênh toaïn trãn mäüt chäút.

4.Bäú trê chäút truû :
- Sau khi biãút säú læåüng chäút truû nch, tiãún haình bäú trê chäút theo âiãöu kiãûn cáúu taûo âãø
âaím baío khaí nàng chäúng taïch, træåüt doüc thåï vaì khaí nàng eïp màût åí caïc läù chäút, cuîng nhæ
chuï yï âãún sæû giaím yãúu tiãút diãûn do caïc läù chäút gáy ra.
- Coï thãø bäú trê chäút theo hai caïch: thàóng haìng hoàûc sole. Kiãøu ä vuäng , ä cåì ,hoàûc
thàóng haìng .

5. Bäú trê âinh:
- Khoaíng caïch S1 giæîa caïc âinh theo chiãöu doüc thåï phuû thuäüc âæåìng kênh âinh , bãö
daìy cuía phán täú liãn kãút vaì phaíi âãö phoìng hiãûn tæåüng taïch hoàûc næït doüc khi âoïng âinh
- Caïc caïch bäú trê âinh :
+ Bäú trê thàóng haìng;
+ Bäú trê kiãøu ä cåì;
+ Bäú trê kiãøu xiãn ngang.
Trang 37

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------4.3 LIãn kãút chäút baín:
1. Cáúu taûo:
- Chäút baín thæåìng laìm caïc loaûi gäù täút ,deío , âaî âæåüc xæí lyï kyî ,coï taïc duûng laìm tàng
tdiãûn theo chiãöu cao , chäúng træåüt täút ,tênh säú læåüng chäút baín phaíi dæûa vaìo læûc càõt Q
- ÆÏng duûng: Nhæîng thanh gheïp chäút baín coï thãø gheïp tæì 2 hoàûc 3 phán täú (thæåìng
phán täú coï tiãút diãûn hçnh vuäng); vaì thæåìng âæåüc duìng åí dáöm (cáúu kiãûn täø håüp chëu uäún),
thanh caïnh trãn cuía daìn voìm tam giaïc (cáúu kiãûn chëu neïn uäún).

2. Tênh toaïn:
a.Theo âiãöu kiãûn eïp màût cuía chäút baín:

Tb,em= 140lbbb.

(3.29)

b.Theo âiãöu kiãûn uäún cuía chäút baín:

Tb,u = 630bbδb.

(3.30)

lb, bb, δb: láön læåüt laì chiãöu daìi, bãö räüng vaì bãö daìy chäút baín, tênh theo cm.

c. Khaí nàng chëu læûc T(N) cuía mäüt chäút baín : Laì giaï trë nhoí nháút trong 2 trë säú trãn:

(3.31)
T = min ( Tb,em; Tb,u) (N)
- Choün kêch thæåïc chäút baín sao cho âuí khaí nàng chëu læûc vaì hai khaí nàng trãn chãnh
lãûch nhau khäng quaï 10%: l= 4,5δb → Säú læåüng chäút.
3. Bäú trê chäút baín:
- Khoaíng caïch S giæîa hai truûc chäút baín: S≥ 2lb= 9δb.Do viãûc chãú taûo chäút baín coï thãø
khäng chênh xaïc, nãn chiãöu sáu raînh âàût chäút hr phaíi láúy theo: hr= l.b/2+ 0,1cm.
Trang 38

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------§5. LlÃN KÃÚT CHËU KEÏO
Liãn kãút chëu keïo bao gäöm caïc loaûi : âinh vaì vêt chëu læûc nhäø , âinh âèa ,âai , baín
theïp, buläng xiãút, thanh càng,...
5.1. Âinh vaì vêt:
- Chäúng træåüt nhæ chäút.
- Chëu læûc nhäø do ma saït giæîa âinh
vaì gäù ( trong nhæîng træåìng håüp khoan
træåïc khi âoïng âinh hoàûc cáúu kiãûn chëu taíi
troüng âäüng thç khäng kãø âãún khaí nàng
chëu nhoí nháút
- Khaí nàng chëu nhäø laì do coï læûc
ma saït giæîa âinh vaì gäù.
- Khaí nàng chëu læûc tênh toaïn cuía
âinh chëu nhäø:
T= Rnhπdl1 (3.32)
Rnh: cæåìng âäü tênh toaïn cuía âinh khi tênh nhäø. Rnh= 30 N/cm2: gäù sáúy khä tæû nhiãn. Rnh= 10 N/cm2: gäù tæåi.
d: âæåìng kênh âinh. Nãúu d≥ 0,6cm, láúy d= 0,5cm âãø tênh toaïn.(Khäng nãn duìng âinh coï d> 0,6cm).
l1: chiãöu daìi tênh toaïn cuía pháön âinh bë ngaìm; l1≥ 10d; l1≥ 2a (a≥4d: bãö daìy vaïn)

- Âinh chëu læûc nhäø âæåüc bäú trê nhæ âinh chëu læûc træåüt.
- Vêt: Nãn vàûn vaìo nhæîng läù khoan sàôn âæåìng kênh nhoí hån âæåìng kênh vêt 1÷2mm.
(3.33)
- Khaí nàng chëu læûc cuía vêt ngang thåï gäù: T= Rnhπdl1
Rnh= 100N/cm2.
d: âæåìng kênh pháön vêt khäng coï ren.
l1: âäü daìi pháön vêt coï ràng.

5.2. Buläng xiãút vaì thanh càng:
- Buläng xiãút vaì thanh càng thæåìng duìng âãø treo, âãø chëu læûc xä trong caïc liãn kãút
chãm, duìng laìm neo, caïc bäü pháûn chëu keïo cuía daìn, thanh càng cuía voìm... Buläng coï 1 âáöu
ren , thanh càng coï 2 âáöu ren
- Cäng thæïc kiãøm tra: σ =

N
≤ m k Rk
Fth

(3.34)

Rk: Cæåìng âäü tênh toaïn chëu keïo.
mk= 1: Tiãút diãûn khäng bë giaím yãúu; mk= 0,8: Tiãút diãûn bë giaím yãúu

- Longâen: Duìng âãø traïnh hiãûn tæåüng eïp màût cho gäù ,kêch thæåïc Longâen láúy theo
âiãöu kiãûn eïp màût :

σ em =

N
≤ R em,90 ⇒ a ≥
a2

N
Rem,90

(3.35)

a: Caûnh cuía long âen.
Rem,90: Cæåìng âäü tênh toaïn eïp màût cuía gäù dæåïi long âen.

5.3. Âinh âéa:
- Âæåìng kênh tæì 12÷18mm, âæåüc âàût theo cáúu taûo åí nhæîng màût coï liãn kãút mäüng.
Thæåìng âæåüc duìng åí nhæîng kãút cáúu bàòng gäù häüp hoàûc gäù troìn, khäng duìng gäù vaïn.
Trang 39

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------§6. LIÃN KÃÚT DAÏN.
6.1 Âàûc âiãøm :
- Liãn kãút daïn laì loaûi liãn kãút tiãn tiãún , phuì håüp tênh cháút cäng nghiãûp hoaï xáy dæûng
- Liãn kãút daïn âæåüc duìng räüng raîi âãø taûo thaình gäù daïn nhæ gäù daïn moíng tæì laûng
(Fane) mäùi låïp daìy 1mm , gäù daïn cåî daìy tæì 3÷4 cm. Hçnh thæïc tiãút diãûn duìng liãn kãút daïn
khaï phong phuï: chæî I, chæî nháût, chæî nháût räùng,hçnh häüp...
- Khi chãú biãún gäù, ta coï thãø loaûi træì caïc khuyãút táût, ngám táøm gäù vaì sàõp xãúp håüp lyï
caïc låïp vaïn theo cháút læåüng tæång æïng våïi yãu cáöu chëu læûc nãn náng cao âæåüc tênh cháút,
cæåìng âäü cuía gäù cuîng nhæ cuía cáúu kiãûn liãn kãút daïn.
- Âàûc âiãøm :
+Daûng kãút cáúu vaì hçnh thæïc tiãút
diãûn låïn, phong phuï.
+Tiãút diãûn khäng bë giaím yãúu ,
phàóng âeûp.
+Táûn duûng âæåüc gäù xáúu ,ngàõn.
+Cäng xæåíng hoaï cao
+Phuû thuäüc keo daïn, chãú taûo
phæïc taûp, giaï thaình cao.
- Tênh toaïn: Liãn kãút
daïn loaûi liãn kãút cæïng vaì khäng
coï tiãút diãûn giaím yãúu. Tênh
toaïn nhæ cáúu kiãûn tiãút diãûn
nguyãn vaì bäø sung thãm pháön
kiãøm tra træåüt giæîa caïc låïp daïn
6.2 Keo daïn :
- Keo daïn laì daûng váût cháút åí thãø deío coï thãø chuyãøn sang thãø cæïng vaì coï thãø liãn kãút
caïc phán täú âem daïn. Keo daïn bao gäöm nhæûa vaì cháút âoïng ràõn
+ Nhæûa : phãnon phoocmanâãhit ,rãzoocxi phoocmanâãhit
+ Cháút âoïng ràõn : ræåüu , dung dëch axit oxalic
- Caïc hçnh thæïc daïn :
- Yãu cáöu kyî thuáût daïn: Thæûc hiãûn daïn gäù trong nhaì maïy thoaí maîn caïc yãu cáöu :
+ Chãú taûo mäúi näúi chênh xaïc.
+ Thæí keo træåïc.
+ EÏp sau khi daïn våïi aïp læûc 3÷5 kg/cm2 âäúi våïi thanh thàóng vaì 7÷ 10 kg/cm2 âäúi våïi
thanh cong
+ Nhiãût âäü vaì âäü áøm thoaí maîn yãu cáöu daïn (âäü áøm trong b çnh cuía gäù duìng âãø daïn laì
18÷ 20% âãø traïnh hiãûn tæåüng gäù huït næåïc keo)
Trang 40

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------CHÆÅNG VΙ:

CÁÚU KIÃÛN TÄØ HÅÜP

ξ1. KHAÏI NIÃÛM CHUNG VÃÖ CÁÚU KIÃÛN TÄØ HÅÜP
1.1 Khaïi niãûm cáúu kiãûn täø håüp (CKTH)
- Cáúu kiãûn täø håüp laì cáúu kiãûn do nhæîng thanh gäù nguyãn gheïp laûi våïi nhau (bàòng liãn
kãút chãm , chäút , keo daïn ..) âãø coï tiãút diãûn låïn, khàõc phuûc kêch thæåïc thiãn nhiãn haûn chãú.
- Âæåüc duìng räüng raîi trong xáy dæûng: Cáúu kiãûn chëu uäún (dáöm ), chëu neïn (caïc thanh
daìn ), chëu neïn-uäún (cäüt chëu neïn lãûch tám , voìm ,caïc thanh caïnh daìn chëu taíi cuûc bäü ).
1.2. Sæû laìm viãûc:
1. Cáúu kiãûn täø håüp chëu uäún:
- Khaío saït dáöm täø håüp tæì hai thanh gäù häüp coï cuìng chiãöu daìi, cuìng tiãút diãûn ngang vaì
cuìng chëu taíi troüng nhæ nhau:

- Dáöm liãn kãút cæïng (liãn kãút daïn):Laìm viãûc nhæ dáöm tiãút diãûn nguyãn, chiãöu cao gáúp âäi.
- Dáöm khäng liãn kãút:Laìm viãûc nhæ 2 dáöm âäüc láûp, coï sæû træåüt tæång âäúi giæîa 2 dáöm.
- Dáöm liãn kãút mãöm (liãn kãút chäút, chãm,...): Laìm viãûc trung gian giæîa hai loaûi trãn.
- Nháûn xeït: + f = fc< fm< fo.
+ maxσ = maxσc< maxσm< maxσo.
+ J= Jc> Jm> Jo.
+ W= Wc> Wm> Wo.
c, m, o laì caïc chè säú biãøu thë tênh cháút caïc dáöm liãn kãút cæïng, liãn kãút mãöm vaì khäng liãn kãút.

Do âoï, khi tênh cáúu kiãûn täø håüp liãn kãút mãöm phaíi nhán thãm hãû säú âiãöu chènh:
(4.1)
+ Jm= (fc/fm)Jc= kjJc= kjJ.
(4.2)
+ Wm= (maxσc/ maxσm)Wc= kWWc= kWW.
kj, kw (<1) tra theo qui phaûm.

Trang 41

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------2. Cáúu kiãûn täø håüp chëu neïn vaì neïn uäún:
- Khi chëu neïn hay neïn uäún, cáúu kiãûn täø håüp liãn kãút mãöm cuîng coï khaí nàng laìm viãûc
trung gian giæîa cáúu kiãûn khäng liãn kãút vaì cáúu kiãûn nguyãn (cáúu kiãûn liãn kãút cæïng). Vaì khi
tênh toaïn, ta cuîng duìng caïc hãû säú ki vaì kw âãø âäøi sang caïc cáúu kiãûn nguyãn.
- Âäü maính λm cuía cáúu kiãûn täø håüp âæåüc suy ra tæì âäü maính λc cuía cáúu kiãûn nguyãn:
λm= λtâ=

lo
Jm

lo

=
F

Jm

ki

=
F

1
ki

λc

(4.3)

- Nháûn xeït :
+ Cáúu kiãûn täø håüp liãn kãút daïn laìm viãûc nhæ cáúu kiãûn nguyãn laì CKTH liãn kãút cæïng
+ Cáúu kiãûn täø håüp liãn kãút chãm hay chäút laìm viãûc yãúu hån vç liãn kãút coï biãún daûng vaì
goüi laì CKTH liãn kãút mãöm
+ Khi tênh cáúu kiãûn täø håüp liãn kãút mãöm thç tênh nhæ cáúu kiãûn nguyãn nhæng phaíi
nhán thãm våïi caïc hãû säú âiãöu chènh ( Kãø âãún tênh mãöm cuía liãn kãút )
- Træåìng håüp thanh täø håüp liãn kãút mãöm chëu neïn vaì neïn uäún ta cuîng duìng caïc hãû säú
Kj ,Kw âãø âäøi ra tdiãûn cáúu kiãûn nguyãn .Âäü maính λ cuîng âäøi ra âäü maính tæång âæång λtâ
ξ2. TÊNH TOAÏN CÁÚU KIÃÛN TÄØ HÅÜP CHËU UÄÚN.
2.1. Theo cæåìng âäü:
σ=

M
M
=
≤ m u Ru
Wm kW W

(4.4)

kw : Hãû säú âiãöu chènh phuû thuäüc loaûi liãn kãút , säú låïp gheïp vaì chiãöu daìi nhëp → tra baíng 2.1

2.2. Theo âäü cæïng:
f ⎡f⎤

l ⎢⎣ l ⎥⎦

(4.5)

Khi tênh f láúy Jm= kjJ våïi kj âæåüc tra baíng.

2.3. Tênh säú váût liãn kãút:
- Säú læåüng váût liãn kãút trãn mäùi maûch gheïp phuû thuäüc vaìo læûc træåüt trãn maûch gheïp
khi dáöm bë uäún. Læûc træåüt âoï trãn mäùi âån vë chiãöu daìi cuía maûch gheïp laì:
T1 =

QS ng

(4.6)

J ng

Q: Læûc càõt ngang åí tiãút diãûn dáöm cáön xeït.
Sng, Jng:Mämen ténh vaì mämen quaïn tênh cuía pháön tiãút diãûn nguyãn âäúi våïi truûc trung hoaì

- Täøng säú læûc træåüt trãn mäùi dáöm:
l/2

Tl/2=


0

QS ng
J ng

dx

(4.7)

Dáöm âån giaín, tiãút diãûn khäng âäøi, chëu taíi troüng phán bäú âãöu hoàûc caïc taíi troüng âäúi
xæïng khaïc:

Trang 42

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------Tl/2=

S ng
J ng

l/2

∫ Qdx =
0

S ng
J ng

M

l/2
0

=

M max S ng
J ng

(4.8)

Goüi [T] laì khaí nàng chëu læûc cuía mäüt váût liãn kãút. Ta coï:

- Bäú trê sao cho caïc váût liãn kãút chëu læûc âãöu nhau vaì do âoï khoaíng caïch giæîa chuïng laì
khoaíng caïch troüng tám pháön diãûn têch bàòng nhau cuía biãøu âäö læûc træåüt.
- Säú váût liãn kãút trãn mäùi maûch gheïp cuía næía dáöm laì:
n≥

Tl / 2
[T ]

(4.9)

Tuy nhiãn âãø âån giaín cho viãûc cáúu taûo, ta tçm caïch bäú trê sao cho caïc váût liãn kãút
caïch âãöu nhau. Nãúu láúy säú váût liãn kãút n tênh âæåüc åí (4.9) bäú trê caïch âãöu nhau, caïc váût liãn
kãút åí gäúi tæûa seî chëu taíi quaï låïn. Ta tçm cäng thæïc khaïc (4.9):
Dáöm âån giaín chëu taíi troüng phán bäú âãöu: biãøu âäö læûc træåüt laì hçnh chæî nháût ADEC coï
S(ADEC)= S(ABC)= Tl/2. (AB=2AD). Nhæng do tênh mãöm cuía liãn kãút, biãøu âäö læûc træåüc coï daûng
âæåìng cosin HC våïi AH> AD. Do âoï, âãø caïc váût liãn kãút åí gäúi khäng bë væåüt taíi nhiãöu thç säú
læåüng váût liãn kãút âæåüc tênh tæång æïng våïi diãûn têch hçnh chæî nháût AHGC trong âoï AH bàòng
AH ×

tung âäü âæåìng cosin: Do S(AHGC) / S(AHC)=

n ≥ 1,5

AH ×

l
2 ≈ 1,5: nãn säú váût liãn kãút cáön thiãút laì:
l

π

M max S ng
J ng T

(4.10)

Våïi bäï trê naìy dãù chãú taûo, duìng nhiãöu trong kãút cáúu nhaì cæía. Træåìng håüp dáöm chëu taíi
troüng nàûng nhæ dáöm cáöu coï caïch bäú trê khaïc.

Trang 43

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------2.4. Âäü väöng cáúu taûo:
lδ n g
, cm.
(4.11)
fo=
2ho

l: nhëp dáöm, cm.
ho: khoaíng caïch truûc hai thanh ngoaìi cuìng cuía dáöm täø håüp, cm.
ng: säú maûch gheïp.
δ: âäü xã dëch tênh toaïn åí maûch gheïp:
Caïc loaûi chäút: δ= 0,2 cm;
Caïc loaûi caïc loaûi chãm khäng coï khe håí giæîa caïc thanh gheïp: δ= 0,3 cm.
Caïc loaûi caïc loaûi chãm coï khe håí giæîa caïc thanh gheïp: δ= 0,4 cm.

§3 TÊNH TOAÏN CÁÚU KIÃÛN TÄØ HÅÜP CHËU NEÏN ÂUÏNG TÁM
CKTH chëu neïn âuïng tám thæåìng gäöm:
- Thanh coï tiãút diãûn boï
(h.a)
- Thanh coï nhæîng miãúng âãûm ngàõn (h.b)
- Thanh coï nhæîng miãúng âãûm daìi (h.c,d)

Trang 44

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------3.1 Thanh coï tiãút diãûn boï :
Cáúu kiãûn gäöm nhiãöu thanh daìi bàòng nhau, gheïp saït laûi vaì cuìng tham gia chëu læûc.
1. Theo phæång x-x: (vuäng goïc våïi maûch gheïp)
- Laìm viãûc nhæ cáúu kiãûn nguyãn.
- Cäng thæïc kiãøm tra:

σ=

N
≤ Rn
ϕ x Ftt

(4.12)

2. Theo phæång y-y: (song song våïi maûch gheïp)
- Sæû laìm viãûc chëu aính hæåíng cuía tênh mãöm cuía liãn kãút.
- Cäng thæïc kiãøm tra:

σ=

N
≤ Rn
ϕ y Ftt

(4.13)

ϕy âæåüc xaïc âënh theo âäü maính tênh âäøi λtâ:
λtâ=

y

λ y )2 + λ12 ≤

lo
ΣJ 1, ng

(4.14)

Fng

Âäü maính tênh âäøi cuía thanh täø håüp khäng låïn hån âäü maính bçnh quán cuía caïc nhaïnh
ΣJ1,ng: Täøng mämen quaïn tênh cuía tiãút diãûn nguyãn cuía caïc nhaïnh â/v truûc baín thán song song våïi
y-y (truûc 1-1).
Fng: Diãûn têch tiãút diãûn nguyãn cuía thanh täø håüp.
λy=

lo
bh 3 / 12
bh

: Âäü maính cuía thanh täø håüp våïi truûc y-y khäng xeït âãún tênh mãöm cuía liãn kãút.

λ1: Âäü maính cuía riãng tæìng nhaïnh våïi truûc baín thán 1-1 (song song våïi maûch gheïp), tênh theo
l1
chiãöu daìi tênh toaïn l1: λ1=
. Khi l1< 7c: láúy λ1= 0.
bc 3 / 12
bc
- µY: Hãû säú âäü maính tênh âäøi cuía thanh täø håüp coï xeït âãún tênh mãöm cuía liãn kãút:
bhn g
µ y = 1+ k 2
(4.15)
l o nc
k: hãû säú xeït âãún tênh mãöm cuía liãn kãút, phuû thuäüc âæåìng kênh âinh hoàûc chäút.
ng: säú maûch gheïp tênh toaïn trong thanh täø håüp.
nc: säú màût càõt tênh toaïn cuía caïc váût liãn kãút trong mäùi maûch gheïp trãn chiãöu daìi 1m
cuía thanh täø håüp.

- Nãúu coï caïc maûch gheïp coï säú màût càõt khäng giäúng nhau thç láúy trë säú bçnh quán.
- Nãúu trãn maûch gheïp duìng hai loaûi váût liãn kãút khaïc nhau thç säú màût càõt tênh toaïn
cuía váût liãn kãút åí maûch gheïp âæåüc tênh theo: nc= nc’+ nc’’k’/k”.
(nc’; k’) vaì (nc’’; k’’) láön læåüt laì säú màût càõt vaì hãû säú cho loaûi váût liãn kãút thæï nháút vaì thæï hai.

3.2. Thanh coï nhæîng miãúng âãûm ngàõn:
- Gäöm 2 hay nhiãöu nhaïnh caïch nhau bàòng nhæîng miãúng âãûm ngàõn, chè laìm mämen
quaïn tênh toaìn tiãút diãûn thanh tàng (do âæa váût liãûu ra xa TTH) chæï khäng tham gia chëu læûc.
Trang 45

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Theo phæång x-x: (vuäng goïc våïi maûch gheïp)
- Tênh nhæ thanh nguyãn, khäng kãø caïc miãúng âãûm.
2. Theo phæång y-y: (song song våïi maûch gheïp)
- Tênh toaïn tæång tæû nhæ â/v thanh coï tiãút diãûn boï.
Trong âoï:
- Khi tênh âäü maính tênh âäøi λtâ, mämen quaïn tênh vaì diãûn têch tiãút diãûn âãø tênh λy
,khäng xeït âãún tiãút diãûn caïc miãúng âãûm.
- Chiãöu daìi tênh toaïn l1 phaíi choün sao cho âäü maính cuía nhaïnh nhoí hån âäü maính cuía
.
toaìn bäü thanh täø håüp: λ1= l1/i1≤ µyλy⇒ l1≤ µyλyi1
3.2. Thanh coï nhæîng thanh âãûm daìi toaìn khäúi:
- Nhæîng thanh âãûm naìy coï thãø âàût bãn trong hoàûc äúp bãn trong . Nhæîng thanh âãûm
naìy chè laìm tàng âäü cæïng toaìn thanh, khäng træûc tiãúp chëu læûc neïn nhæng tham gia chëu læûc
uäún doüc khi thanh ngang äøn âënh.
1. Theo phæång x-x: (vuäng goïc våïi maûch gheïp)
- Do tênh mãöm cuía liãn kãút nãn caïc miãúng âãûm khäng hoaìn toaìn tham gia chëu læûc.
(4.16)
- Jx âæåüc tênh theo cäng thæïc gáön âuïng sau: Jx= Jct+ 0,5Jo
Jct vaì Jo laì mämen quaïn tênh cuía tiãút diãûn cuía caïc nhaïnh træûc tiãúp chëu læûc vaì cuía caïc miãúng âãûm.

- Baïn kênh quaïn tênh våïi truûc x-x: rx=

Jx
Fcl

Fcl laì diãûn têch tiãút diãûn caïc nhaïnh træûc tiãúp chëu læûc.

2. Theo phæång y-y: (song song våïi maûch gheïp)
- Âäü maính tênh âäøi váùn tênh nhæ thanh coï tiãút diãûn boï nghéa nhæng chuï yï: Khi tênh
mämen quaïn tênh thç kãø caí miãúng âãûm nhæng khi tênh diãûn têch tiãút diãûn thç chè kãø caïc nhaïnh
træûc tiãúp chëu læûc.
§4 TÊNH TOAÏN CKTH CHËU NEÏN - UÄÚN
4.1 Trong màût phàóng uäún:
- Tênh nhæ thanh nguyãn chëu neïn- uäún:
σ=

N
M Rn
+
≤ Rn
Fth ξWth Ru

(4.17)

Xeït âãún tênh mãöm cuía liãn kãút, ta âæa hãû säú kw vaìo mämenchäúng uäún
- Âäúi våïi thanh täø håüp coï nhæîng miãúng âãûm ngàõn, khi chiãöu daìi tênh toaïn cuía nhaïnh
låïn hån 7 láön bãö daìy c cuía noï, ta phaíi kiãøm tra thãm âäü äøn âënh cuía nhaïnh coï æïng suáút låïn
nháút (tæïc nhaïnh ngoaìi cuìng) theo cäng thæïc:
σ=

N
M
+
≤ ϕ 1 Rn
Fng ξW ng

(4.18)

ϕ1: Hãû säú uäún doüc cuía riãng nhaïnh ngoaìi cuìng.
Fng, Wng: Diãûn têch vaì mämen chäúng uäún cuía tiãút diãûn nguyãn cuía thanh täø håüp.

Trang 46

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Säú váût liãn kãút n åí maûch gheïp trãn næía chiãöu daìi tênh toaïn cuía thanh chëu neïn- uäún
phaíi chëu âæåüc læûc træåüt do mämen uäún cuía ngoaûi læûc vaì do mämen uäún phuû cuía læûc doüc
truûc sinh ra vaì âæåïc xaïc âënh theo cäng thæïc:
n ≥ 1,5

MS ng

ξJ ng T

(4.19)

T: khaí nàng chëu læûc tênh toaïn cuía mäùi liãn kãút .

- Khi M/Wng≤ 10%N/Fng: tênh nhæ thanh chëu neïn âuïng tám, khäng cáön xeït âãún
mämen uäún.
4.2 Ngoaìi màût phàóng uäún:
- Tênh nhæ thanh chëu neïn âuïng tám ( boí qua mämen uäún ).

Trang 47

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

CHÆÅNG V:

KÃÚT CÁÚU GÄÙ CHËU LÆÛC

ξ1. ÂAÛI CÆÅNG VÃÖ KÃÚT CÁÚU GÄÙ CHËU LÆÛC
1.1 Caïc så âäö kãút cáúu gäù chëu læûc:
- Kãút cáúu chëu læûc bàòng gäù laì loaûi kãút cáúu âæåüc taûo thaình tæì nhæîng thanh gäù cå baín
(vaïn, gäù häüp, gäù troìn) gheïp laûi våïi nhau bàòng caïc loaûi liãn kãút.
- Theo hçnh thæïc kãút cáúu coï :
+ Kãút cáúu phàóng: Laìm viãûc trong màût phàóng cuía noï.
+ Kãút cáúu khäng gian: Laìm viãûc theo phæång báút kyì.

Trang 48

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Theo så âäö tênh, kãút cáúu phàóng âæåüc chia ra:
+ Dáöm: Dáöm vaïn gheïp; Dáöìm daïn keo; Dáöm gäù daïn, nhëp thäng thæåìng 6 ÷12
m, coï thãø âãún 15m.
+ Voìm: Kãút cáúu coï læûc xä ngang, 2 khåïp, 3 khåïp (loaûi 1 khåïp vaì khäng khåïp
khäng nãn duìng vç khoï thæûc hiãûn ngàòm cæïng åí chán voìm).Voìm coï daûng tam giaïc hoàûc voìng
cung, nhëp 12 ÷ 24m.
+ Daìn: Kãút cáúu gäù nhëp låïn phäø biãún vaì laì loaûi kãút cáúu räùng coï nhiãöu daûng
khaïc nhau. Nhëp låïn nháút tåïi 24 m.
Æ Dáöm, voìm, daìn chè chëu taíi troüng âæïng.
+ Khung: Kãút cáúu gäöm coï keìo láùn cäüt, chëu moüi taíi troüng lãn nhaì, âaím baío âäü
cæïng ngang cuía nhaì.
1.2. Læûa choün så âäö kãút cáúu:
1. Yãu cáöu sæí duûng:
- Gäöm caïc váún âãö: Khäng gian nhaì, âäü cæïng cáön thiãút cuía nhaì xæåíng, khaí nàng chëu
læûc cuía kãút cáúu, nhiãût âäü vaì âäü áøm cuía khäng khê, håi hoaï hoüc àn moìn kim loaûi (thäng giäú,
chiãúu saïng) âãø taûo âiãöu kiãûn sæí duûng täút.
Âãø kinh tãú nhëp nhaì nãn choün: L ≤ 10 m: dáöm; L ≤ 20m: daìn; L > 20m : voìm räùng hay
khung räùng.
2. Yãu cáöu kiãún truïc:
- Hçnh daïng kãút cáúu phaíi thêch håüp våïi váût liãûu låüp, phuì håüp våïi kiãún truïc, âiãöu kiãûn
thäng gioï chiãúu saïng, kãút cáúu âãø läü hoàûc che kên.
3. Âiãöu kiãûn chãú taûo vaì nguyãn váût liãûu:
- Nãúu chãú taûo trong nhaì maïy thç nãn aïp duûng caïc loaûi kãút cáúu hiãûn âaûi, kãút cáúu häùn
håüp theïp gäù, kãút cáúu gäù daïn.
- Nãúu chãú taûo åí hiãûn træåìng thç nãn choün hçnh thæïc kãút cáúu âån giaín laìm bàòng gäù häüp,
gäù vaïn våïi kãút mäüng, chãm, chäút thäng thæåìng. Nãúu coï theïp thç coï thãø laìm kãút cáúu häùn håüp
theïp, gäù, trong âoï caïc cáúu kiãûn chëu keïo laìm bàòng theïp.
Æ Âãø choün giaíi phaïp kãút cáúu håüp lyï phaíi thiãút kãú nhiãöu phæång aïn räöi choün phæång aïn
thoaí maîn âæåüc caïc yãu cáöu maì coï giaï thaình reí nháút.
1.3. Xaïc âënh troüng læåüng baín thán cuía kãút cáúu
Cáön phaíi xaïc âënh træåïc troüng læåüng baín thán cuía kãút cáúu chëu læûc âãø:
- Tênh læûc taïc duûng
- So saïnh troüng læåüng
Troüng læåüng baín thán cuía kãút cáúu âæåüc xaïc âënh så bäü theo cäng thæïc kinh nghiãûm:
Kbt=

1000.gbt
l ( p + g + gbt )

(6.1)

p,g: Hoaût taíi vaì ténh taíi taïc duûng lãn kãút cáúu tênh trãn 1m2 diãûn têch nhaì hay trãn 1m daìi cuía nhëp
(N/m2, N/m)

Trang 49

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------gbt: Troüng læåüng baín thán kãút cáúu ( N/m2 hay N/m)
l: Nhëp kãút cáúu (m)
1000: Hãû säú quy æåïc âãø cho kbt coï trë säú nguyãn.
Kbt: hãû säú biãøu thë säú læåüng âån vë váût liãûu gäù duìng cho kãút cáúu tênh våïi mäüt âån vë taíi troüng vaì trãn
mäüt âån vë diãûn têch hay mäüt âån vë chiãöu daìi nhëp

Æ gbt =

p+g
1000
−1
K bt .l

(6.2)

Sau khi thiãút kãú, tênh troüng læåüng baín thán thæûc tãú cuía kãút cáúu, nãúu gbt sai khaïc 30%
thç phaíi tênh toaïn laûi kãút cáúu.
ξ 2. DÁÖM GÄÙ TIÃÚN DIÃÛN NGUYÃN
Nhëp täúi âa L = 5 ÷ 6 m
Så âäö thæåìng gàûp: - Dáöm âån giaín
- Dáöm liãn tuûc
- Dáöm coï âoìn âåî

âãø tàng khaí nàng chëu læûc hoàûc giaím
âäü voîng

2.1. Dáöm âån giaín:
1. Cáúu taûo vaì tênh toaïn:
- Tiãút diãûn dáöm: Chæî nháût, troìn
âæåüc choün theo qui caïch gäù.
- Kiãøm tra dáöm: Vãö âäü bãön vaì
âäü voîng nhæ cáúu kiãûn chëu uäún thäng
thæåìng.
- Gäúi dáöm:
+ ÅÍ bãn trãn gäúi tæûa trung gian
(cäüt, dáöm chênh), hai nhëp dáöm âæåüc
kã saït âáöu vaìo nhau (h.a) hay chäöng 2
âáöu vaït cheïo lãn nhau (h.b) vaì duìng
chäút âãø cäú âënh dáöm.
+ Chäù âáöu dáöm gäúi vaìo tæåìng
gaûch phaíi coï biãûn phaïp baío vãû cho gäù khoíi bë muûc.
+ Khi âàût dáöm phuû lãn dáöm chênh: âãø giaím chiãöu cao kiãún truïc cuía hãû dáöm coï thãø càõt
khaïc åí bãn dæåïi âáöu dáöm (h.d). Âãø traïnh æïng suáút cuûc bäü låïn coï thãø laìm gäù bë taïch ngang thåï,
qua thæûc nghiãûm ngæåìi ta qui âënh chäù càõt khäúc tuyì theo trë säú æïng suáút càõt trong bçnh

Trang 50

A
:
b.h

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------A
≥ 6kg / cm 2 ⇒ a ≤ 0,1h
b.h
A
≥ 4kg / cm2 ⇒ a ≤ 0,25h
b.h
A
≥ 2,5kg / cm 2 ⇒ a ≤ 0,5h
b.h
A: phaín læûc gäúi tæûa

H > 18 cm
thç
a ≤ 0,3 h
H = 18 ÷ 12 cm
thç
a ≤ 0,4 h
H < 12 cm
thç
a ≤ 0,5 h
+ Gáön gäúi tæûa coï læûc táûp trung låïn thç khäng âæåüc càõt kháúc.
+ Âãø tiãút diãûn khoíi thay âäøi âäüt ngäüt nãn càõt kháúc theo âæåìng vaït cheïo i = 1/4
+ Chiãöu daìi màût tæûa c ≤ h
2. ÆÏng duûng
- Saìn nhaì, tráön treo, maïi nhaì, táöng háöm maïi,...
2.2. Dáöm coï âoìn âåî

1. Cáúu taûo vaì tênh toaïn:
a. Cáúu taûo âoìn âåî:

- Tiãút diãûn xáúp xè tiãút diãûn dáöm.
- Âoìn âåî: Liãn kãút vaìo âáöu cäüt vaì bàõt buläng våïi dáöm; laìm tàng khaí nàng chëu læûc
cuía dáöm, giuïp liãn kãút dáöm våïi cäüt chàõc chàõn hån.
Trang 51

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Chiãöu daìi låïn nháút a cuía 1/2 âoìn theo lyï thuyãtú
a = (0,11 ÷ 0,18) l :
Tuyì theo tè lãû tiãút diãûn dáöm vaì âoìn
a = 0,17 l
:
Tiãút diãûn dáöm = tiãút diãûn âoìn
- Chiãöu daìi thæûc tãú a2 cuía 1/2 âoìn (âãø coï âuí diãûn têch eïp màût åí âáöu âoìn)
a2 = a + 10 cm
b. Näüi læûc tênh toaïn

- Mämen låïn nháút trong âoìn âåî laì khi coï taíi troüng toaìn bäü åí 2 bãn nhëp:
Mâoìn =

(g + p )l a

(6.3)

2

- Mämen låïn nháút trong dáöm xaíy ra khi chè trãn nhëp dáöm âang xeït coï hoaût taíi, coìn 2
nhëp 2 bãn khäng coï. Do taíi khäng âäúi xæïng, dáöm bë quay âi, âiãøm tiãúp xuïc giæîa dáöm vaì âoìn
dåî vãö phêa coï hoaût taíi lui vaìo gáön gäúi tæûa hån (a1 < a), phêa bãn kia thç âiãøm tiãúp xuïc laì âáöu
âoìn âåî (a2 = a + 10 cm). Nhëp tênh toaïn cuía dáöm: l1 = l - 2a1
q (l − 2Q1 ) qa1

8
2
2

Mdáöm =

2

(6.4)

a1 âæåüc xaïc âënh theo âiãöu kiãûn cán bàòng cuía âoìn:

ql
gl
.a1 = .a2
2
2
g
⇒ a1 = a2 .
q

(6.5)

- ÅÍ nhëp biãn âoìn âåî cuìng quay tæû do våïi dáöm nãn khäng laìm giaím nhëp tênh toaïn cuía
dáöm. Nhëp tênh toaïn cuía dáöm laì: l - a1
2. ÆÏng duûng: Duìng laìm dáöm cáöu hay dáöm chëu taíi troüng låïn.
2.3. Dáöm liãn tuûc:
Dáöm liãn tuûc coï mämen nhoí nãn tiãút diãûn nhoí nhæng laûi cáúu taûo phæïc taûp. Coï 2 loaûi:
- Dáöm nhiãöu nhëp ténh âënh.
- Dáöm liãn tuûc gheïp âäi.
1. Dáöm ténh âënh nhiãöu nhëp
- Dáöm bao gäöm: Caïc nhëp muït thæìa vaì nhëp treo xen keî nhau .
- Chäù näúi näúi phaíi baío âaím quay âæåüc (M=0), coï thãø laìm kiãøu càõt vaït coï mäüt buläng oí
giæîa Æ tênh cháút khåïp.
- Chiãöu daìi x cuía muït thæìa:
+ Thæåìng choün âãø Mgäúi = Mnhëp, våïi taíi troüng phán âãöu thç x = 0,1465 l = 0,15 l vaì:
ql 2
16
2 ql 4
.
=
384 EJ

M g = M nh =

(= 1/2 M dáöm âån giaín)

(6.6)

f maî

(= 40% âäü voîng cuía dáöm âån giaín)

(6.7)

+ Choün âãø âäü voîng taûi caïc nhëp bàòng nhau thç x = 0,21l
Trang 52

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------1 ql 4
.
384 EJ
ql 2
Mg = −
;
12
ql 2
M nh =
24
f max =

(6.8)

-

- ÆÏng duûng: Chè duìng khi nhëp l ≤ 3 (vç phaíi duìng thanh gäù daìi l thanh gäù thæåìng ≤
4,5 m ((1,4 ÷ 1,5)l) vaì chëu taíi troüng ténh phán bäú âãöu.
2. Dáöm liãn tuûc gheïp âäi

Hçnh V5 Dáöm liãn tuûc gheïp âäi

Trang 53

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Dáöm gäöm: Hai næía laì 2 thanh vaïn âàût âæïng, âoïng âinh vaìo nhau trãn suäút chiãöu daìi
dáöm theo cáúu taûo caïch nhau 40 ÷ 50 cm.
- Âáöu näúi mäùi bãn vaïn bäú trê sole nhau åí hai phêa gäúi tæûa vaì vë trê näúi åí khoaíng coï M
≈ 0tæïc laì caïch gäúi x = 0,21 l.
- Dáöm âæåüc tênh toaïn nhæ dáöm liãn tuûc:
+ Khi taíi troüng âãöu vaì caïc nhëp bàòng nhau thç:
(6.9)
Mämen åí gäúi thæï 2:
Mg2 = ql2/10
2
(6.10)
Mämen åí caïc gäúi khaïc:
Mg = ql /12
Mg: näüi læûc duìng âãø choün tiãút diãûn dáöm ( nhëp bãn phaíi måí to tiãút diãûn dáöm bàòng caïch gheïp thãm mäüt
táúm vaïn thæï ba)

+ Khi taíi troüng âãöu vaì nhëp biãn coìn 0,8l thç mämen åí caïc gäúi âãöu bàòng nhau Mg =
ql /12 vaì khäng cáön gia cæåìng cho nhëp biãn.
- Chäù âáöu näúi thanh vaïn âæåüc âoïng âënh vaìo nhau âãø chëu âæåüc læûc càõt (h.c)
2

Qd =

M gäi
2x

(6.11)

Goüi T laì khaí nàng chëu læûc cuía mäüt âinh thç säú âinh cáön thiãút åí mäùi bãn âáöu näúi:
n=

Qd M goi
=
T
2 x.T

(6.12)

ξ 3. DÁÖM TÄØ HÅÜP
Dáöm täø håüp laì loaûi dáöm ngàõn (dæåïi 4 ÷ 5 m) coï tiãún diãûn do nhiãöu thanh gäù gheïp laûi
theo phæång ngang bàòng caïc loaûi liãn kãút nhæ chäút, chãm, âinh ...
Caïc liãn kãút duìng trong dáöm täø håüp âãöu laì liãn kãút mãöm, coï biãún daûng nãn dáöm täø håüp
âæûoc tênh toaïn nhæ cáúu kiãûn täø håüp mãöm âaî nãu åí chæång træåïc.
Æ Dáöm täø håüp âæåüc duìng thay thãú cho dáöm nguyãn khi taíi troüng låïn âoìi hoíi tiãút diãûn
låïn væåüt quaï tiãút diãûn qui caïch.
3.1 Dáöm chäút baín:
1.Cáúu taûo:
- Dáöm gäöm 2,3 thanh gäù häüp xãúp chäöng lãn nhau duìng chäút baín âãø liãn kãút.
- Chäút baín bäú trê caïch âãöu nhau suäút chiãöu daìi dáöm, riãng khoaíng 0,2 l åí giæîa dáöm coï
thãø khäng âàût chäút vç læûc træåüt nhoí.
- ÅÍ 2 âáöu dáöm thãm 2 buläng xiãút chàût caïc thanh gäù vaìo nhau.
- Æu âiãøm:
+ Khäng duìng kim loaûi.
+ Coï thãø chãú taûo cå giåïi hoaï våïi thiãút bë âån giaín.
+ Dãù chãú taûo chênh xaïc, chàût cheî, taûo fCT.
+ Cæïng vaì khoeí (do tênh dai cuía chäút baín Æ moüi chäút cuìng laìm viãûc, khäng coï
læûc âáøy nhæ trong dáöm täø håüp chãm).

Trang 54

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2. Tênh toaïn:
a Xaïc âënh tiãút diãûn:

- Mämen chäúng uäún cáön thiãút cuía tiãút diãûn:
M
k w .Ru

W =

(6.13)

M: Mämen uäún låïn nháút do taíi troüng tênh toaïn kãø caí troüng læåüng baín thám dáöm.
tw: Hãû säú âiãöu chènh W Æ tra bàóng

-Boí qua giaím yãúu do caïc raînh chäút. Cho træåïc bãö räüng dáöm b, tçm âæåüc bãö cao:
h=
-Bãö cao 1 thanh: h1 =

6W
b

(6.14)

h
h
hay vaì láúy troìn theo qui caïch.
2
3

-Tênh âäü voîng cuía dáöm khi sæí duûng, duìng Jm = KJ . Jng (Kj : tra bàóng)
b. Tênh säú chäút baín:

- Säú chäút liãn kãút trãn 1/2 nhëp cuía mäùi maûch:
n ≥ 1,5

M maî .S ng
J ng .T

(6.15)

+ Âäúi våïi dáöm gäöm 2 thanh gäù häüp:
n ≥ 1,5

M maî .

bh h
.
2 4

bh 3
.T
12

Trang 55

(6.16)

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------n≥

2,25M max
h.T

(6.17)

+ Âäúi våïi dáöm coï 3 thanh:
n≥

2M max
h.T

(6.18)

Chäút âæåüc bäú trê våïi khoaíng caïch nhoí nháút Smin = 9δch .Nãúu khäng âuí chäù bäú trê chäút
thç phaíi tàng tiãút diãûn dáöm vaì tênh laûi.
c. Tênh âäü väöng cáúu taûo:

- Âãø khi chëu taíi, truûc dáöm tråí thaình thàóng. Khi chãú taûo ngæåìi ta uäún sàôn dáöm cho coï
âäü väöng ngæåüc våïi âäü voîng khi chëu taíi, âäü väöng naìy goüi laì âäü väöng cáúu taûo.
Thæåìng láúy fct = - f vaì âæåüc tênh theo cäng thæïc
l.δ .nK
f ct=
(cm)
(6.19)
2h0

l:
NK:
h0:
δ:

Nhëp dáöm (cm)
Säú khe; 2 thanh : nk = 1; 3 thanh : nk = 2
Khoaíng caïch giæîa 2 truûc cuía caïc thanh ngoaìi cuìng.
Biãún daûng træåüt cuía chäút baín åí trong maûch, δ = 92 cm

=> f ct= 0,1

l
(cm) (6.20)
h1

3.2. Dáöm chãm:
1. Cáúu taûo:
- Dáöm gäöm 2 hay 3 thanh gäù häüp hoàc troìn xãúp chäöng lãn nhau roìi duìng chãm hay
chãm caïch âãø liãn kãút laûi.

Trang 56

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Cáúu taûo chãm, khoaíng caïch chãm, buläng xiãút... nhæ åí pháön liãn kãút chãm
- Phäø biãún nháút laì duìng chãm chæî nháût, doüc hay ngang. Chãm ngang biãøu vaït cheïo
âoïng chàût vaì dáöm laìm viãûc væîng chàõc hån. Dáöm chãm nghiãng duìng khi chiãöu taíi troüng
khäng âäøi. Dáöm chãm caïch duìng cho kãút cáúu ngoaìi tråìi âãø thäng thoaïng khäng âoüng áøm.
- Dáöm chãm khäng laìm âäü väöng cáúu taûo vç ráút khoï laìm nãn cho duìng khi âäü cæïng yãu
cáöu khäng cao hoàûc cho pheïp voîng nhiãöu.
- Âàûc âiãøm:
+ Khäng chãú taûo cå giåïi hoaï âæåüc nhæng laûi yãu cáöu chênh xaïc cao nãn cáön thåü gioíi.
+ Chãm khäng dai nãn dãù bë phaï hoaûi cuûc bäü khi chãú taûo khäng chênh xaïc.
Tuy nhiãn dáöm chãm laûi phuì håüp våïi trçnh âäü chãú taûo thuí cäng nãn âæåüc duìng nhiãöu
chuí yãúu laìm dáöm cáöu.
2. Tênh toaïn:
a. Xaïc âënh tiãút diãûn:

- Tênh toaïn dáöm chãm vãö cæåìng âäü vaì âäü voîng nhæ caïch tênh cáúu kiãûn täø håüp chëu uäún
vaì duìng caïc hãû säú âiãöu chènh KW, KJ

Trang 57

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------b. Tênh säú chãm vaì bäú trê: 2 caïch
- Chuï yï:
+ Giaím yãúu cuía raînh khäng kãø âãún khi tênh toaïn.
+ Giaím yãúu cuía läù buläng phaíi kãø âãún khi tênh vãö cæåìng âäü nhæng coï thãø boí qua khi
tênh vãö âäü voîng.
- Caïch 1:
+ Khi Q quaï låïn: Bäú trê âãø chãm chëu læûc nhæ nhau nghéa laì phêa gäúi âàût gáön nhau hån
phêa giæîa.
+ Säú chãm trãn 1/2 chiãöu daìi dáöm: n =
Tl/2 :

Tl / 2 M max .S ng
=
Tch
J ng .Tch

(6.21)

Täøng säú læûc càõt trãn 1/2 chiãöu daìi dáöm

Sau âoï chia biãøu âäü læûc càõt trãn næía chiãöu daìi dáöm ra laìm n pháön coï diãûn têch bàòng
nhau räöi âàût chãm vaìo âuïng troüng tám cuía mäúi pháön âoï.
Vê duû: Våïi biãøu âäö læûc càõt hçnh tam giaïc coï thãø duìng phæång phaïp biãøu âäö sau hay
duìng baíng V-1 trang 22.
- Caïch 2:
Thäng duûng hån laì bäú trê chãm caïch âãöu nhau.
Täøng säú chãm trãn 1/2 nhëp dáöm: n = 1,5

Tl / 2
Tch

(6.22)

ξ4. DÁÖM VAÏN GHEÏP
- Dáöm vaïn gheïp laì loaûi dáöm täø håüp do nhiãöu thanh vaïn gheïp laûi våïi nhau bàòng âinh.
4.1. Âàûc âiãøm vaì phaûm vi sæí duûng:
1. Âàûc âiãøm:
- Æu :
+ Chãú taûo âån giaín, khäng cáön thiãút bë phæïc taûp.
+ Táûn duûng gäù xáúu laìm buûng.
+ Âäü cao nhoí so våïi daìn keìo.
- Khuyãút:
+ Dáöm cáúu taûo nhiãöu låïp, khäng thäng thoaïng nãn dãù bë âoüng áøm, gäù chäúng
muûc, âinh chäúng rè.
+ Biãún daûng låïn do liãn kãút âinh ráút mãöm.
2. ÆÏng duûng:
- Laìm âáöm maïi væåüt kháøu âäü låïn L = 12m.
- Laìm dáöm cáöu nhëp 30 ÷ 40 m, chiãöu cao âãún vaìi meït.

Trang 58

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------4.2 Cáúu taûo:
1.Hçnh daûng:

- Dáöm coï tiãút diãûn chæî I gäöm buûng laì 2 låïp vaïn moíng xãúp saït nhau cheïo theo 2
phæång, caïnh laì 2 táúm vaïn hay 2 thanh gäù häüp âoïng äúp bãn ngoaìi caïc vaïn buûng
- Theo yãu cáöu sæí duûng dáöm coï hçnh daûng chæî nháût (caïnh song song), hai maïi däúc,
mäüt maïi däúc.
1
9

- Âãø âaím baío âäü cæïng chiãöu cao dáöm åí giæîa nhëp, h ≥ l âäúi våïi daûng chæî nháût vaì
h≥

1
l âäúi våïi daûng hai maïi däúc.
4

2. Caïnh vaì buûng:
- Caïnh: mäùi caïnh ( trãn hay dæåïi) gäöm 2 thanh vaïn daìy 4 ÷ 6 cm, räüng 15÷ 22 cm äm
láúy bãn ngoaìi buûng. Caïnh dæåïi chëu keïo cáön choün gäù täút. Caïc vaïn caïnh âæåüc âoïng âinh tæì
hai phêa vaìo buûng, pháön âinh ngáûp vaìo caïnh bãn kia sau khi træì caïc khe håî (3 khe x 2mm) vaì
âáöu nhoün 1,5d phaíi låïn ≥ 4d.
- Buûng: gäöm 2 låïp vaïn daìy 1 ÷ 3 cm, räüng ≥ 15 cm, âàût nghiãng våïi caïnh mäüt goïc 300
÷ 450 theo hai chiãöu cheïo nhau. Hai låïp vaïn buûng cuîng âoïng âinh vaìo nhau âãø thaình mäüt táúm
phàóng. Âinh bäú trê theo haìng âæïng vaì ngang sao cho mäùi vaïn âæåüc âoïng êt nháút bàòng 2 âinh.
Chiãöu daìi tæû do cuía vaïn giæîa 2 âinh ≤ 30 δ vaïn.
3. Sæåìn âæïng:
- Âàût caïch nhau ≤ 1/10 l vaì âàût bãn dæåïi taíi troüng táûp trung.
- Sæåìn daìy bàòng vaïn caïnh, räüng bàòng 1/2 vaïn caïnh (vaïn caïnh xeí âäi).
- Sæåìn âáöu dáöm låïn hån (bàòng tiãút diãûn caïnh) äm láúy phêa ngoaìi hai caïnh âãø chëu phaín
læûc tæûa, giæîa sæåìn vaì baín buûng coï loït 2 táúm âãûm cuìng bãö räüng våïi sæåìn âæïng.
4. Âáöu näúi:
- Khi chiãöu daìi cuía caïnh låïn hån gäù nguyãn ta phaíi näúi. Vë trê näúi tuyì theo chiãöu daìi
thanh gäù, thæåìng åí giæîa nhëp dáöm.
Trang 59

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Caïnh trãn: Näúi bàòng caïch tç saït hai âáöu vaïn vaìo nhau, bãn ngoaìi coï 2 baín äúp vaì âàût
buläng theo cáúu taûo.
- Caïnh dæåïi: Duìng hai baín äúp vaì mäüt baín âãø chãm vaìo giæîa hai vaïn caïnh. ÅÍ chäù coï
vaïn âãûm, vaïn buûng phaíi càõt tæì bãn ngoaìi vaïn caïnh vaì seî âæåüc liãn kãút våïi vaïn caïnh qua hai
thanh gäù vuäng nhoí, âoïng âinh ngang vaìo buûng vaì âoïng âinh xuäúng caïnh.

5. Dáöm låïn
- Âäúi våïi dáöm chëu taíi troüng låïn, caïnh laìm bàòng thanh gäù häüp, khi âoï mäùi låïp vaïn
buûng seî âoïng âinh vaìo thanh gäù häüp (næía caïnh) tæì trong ra âãø âæåüc hai næía dáöm riãng reî. Sau
âoï hai næía dáöm âæåüc gheïp vaìo nhau bàòng buläng åí caïnh vaì âinh åí buûng.
4.3. Tênh toaïn:
1. Choün tiãút diãûn caïnh:
- Læûc keïo låïn nháút trong caïnh dæåïi:
N max =
h0 :
M:

M
h0

(6.23)

Khoaíng caïch giæîa 2 truûc caïnh chäù coï Nmax
Mämen uäún chäù coï Nmax.

+ Våïi dáöm caïnh song song, h0 = h - hc khäng âäøi, tiãút diãûn coï Nmax truìng våïi tiãút diãûn
coï Mmax tæïc giæîa dáöm.
+ Våïi dáöm coï maïi âäúc, tiãút diãûn coï Nmax caïch tiãút diãûn gäúi dáöm phêa coï chiãöu cao nhoí
mäüt âoaûn x0:
x0 =
hog:
l:
α:


h0 g ⎛⎜
l
1 + tgα .
−1⎟

tgα ⎜⎝
h0 g

(6.24)

Khoaíng caïch giæîa hai truûc caïnh åí gäúi dáöm phêa coï chiãöu cao nhoí.
Nhëp dáöm.
Goïc nghiãng cuía caïnh åí trãn.

- Tiãút diãûn caïnh dæåïi:
Fc =
0,8:

N max
0,8mK RK

(6.25)

Hãû säú kãø âãún pháön giaím yãúu caíu tiãút diãûn caïnh do läù chäút hay âënh (aïng chæìng)

- Tiãút diãûn mäùi vaïn caïnh : a x hC = Fc : 2 Æ choün theo qui caïch
- Tiãút diãûn caïnh trãn láúy bàòng caïnh dæåïi nhæng phaíi kiãøm tra uäún doüc ra ngoaìi màût
phàóng dáöm åí chäù coï Nmax. Chiãöu daìi tênh toaïn bàòng khoaíng caïch giæîa caïc dáöm phuû (xaì gäù)
âàût lãn caïnh trãn vaì tênh mäüt vaïn riãng reî chëu læûc neïn Nmax/2 (vç aính hæåíng täø håüp cuía âinh
khäng âaïng kãø).
Trang 60

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nãúu khoaíng caïch giæîa hai dáöm phuû ≤ 25a (a: bãö daìy mäüt thanh vaïn) thç khäng cáön thæí
äøn âënh caïch trãn.
- Näúi caïnh dæåïi: Våïi säú chäút:

n=

N näi
∑T

(6.26)

∑ T: Khaí nàng chëu læûc cuía mäüt chäút 4 màût càõt.
Nnäúi: Læûc keïo trong thanh caïnh dæåïi åí chäù näúi.

Sau khi bäú trê chäút, cáön kiãøm tra laûi tiãút diãûn thu heûp cuía caïnh.
2. Tênh liãn kãút giæîa caïnh vaì buûng:

- Âinh duìng âãø chëu læûc træåüt giæîa caïnh vaì buûng phaït sinh khi uäún.
- Læûc træåüt giæîa caïnh vaì buûng trãn mäüt âån vë chiãöu daìi caïnh.
T' =

Q.S
J

(6.27)

- Âäúi våïi dáöm coï caïnh song song:
h0
2 =Q
T '=
2
h0
h
FC . 0
2
Q.FC .

(6.28)

- Âäúi våïi dáöm coï caïnh trãn âäúc:
T '=

Q ∆Q
±
h0 h0

(6.29)

Trang 61

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------∆Q = N .tgα =

Q M
M
tgα ⇒ T ' = ± 2 tgα
h0 h0
h0

(6.30)

( -) duìng cho dáöm 2 maïi däúc;
Dáöm mäüt maïi däúc : (-) duìng cho khoaíng tæì âáöu dáöm coï chiãöu cao nhoí âãún tiãút diãûn coï Q = 0
(+) duìng cho khoaíng coìn laûi.

- Näüi læûc ± D cuía vaïn buûng:Cán bàòng näüi læûc giæîa caïnh vaì vaïn buûng ta coï:
2 D cos β =

T '.b
T '.b
T '.b
⇒ ±D =
=
sin β
2 sin β . cos β sin 2 β

(6.31)

- Thaình pháön âæïng cuía näüi læûc ± D trãn mäüt âån vë daìi caíu caïnh
b
b
T '.b
sin β T '
V’ = V :
.sin β
= D.sin β :
=
= tgβ
b
sin β
sin β 2 sin β cos β
2

(6.31)

- Säú âinh trãn mäüt âån vë chiãöu daìi caïnh:
n≥

T'
0,8[T1 min + T2 min ]

(6.32)

T1min, T2min: Khaí nàng chëu læûc cuía màût càõt thæï nháút vaì thæï hai láúy trë säú nhoí nháút trong caïc trë säú
tênh theo eïp màût lãn a, a1, c vaì tênh theo uäún.

- Qui âënh:
+ Chia thaình nhæîng vuìng âoïng âinh 1,2 vaì 3. Trong mäùi vuìng cäú âënh bäú trê nhæ nhau
vaì tênh theo læûc càõt åí âiãøm giæîa mäùi vuìng. Riãng vuìng thæï 3 thç láúy læûc càõt åí âiãøm giæîa
khoaíng thæï 3.

+ Âinh bäú trê åí caïnh trãn vaì dæåïi nhæ nhau, khoaíng caïch ngang doüc âuïng qui âënh.
- Træåìng håüp dáöm låïn, coï caïnh laì thanh gäù häüp
+ Âinh âoïng mäüt låïp vaïn læng vaìo thanh caïnh seî tênh våïi læûc T’/2, âinh coï mäüt màût
càõt vaì tênh theo eïp màût lãn bãö daìy cuía mäüt låïp vaïn buûng.
+ Hai næía dáöm gheïp vaìo nhau bàòng caïc âinh bäú trê doüc thep meïp trong cuía caïnh, âoïng
xiãn tæì buûng bãn naìy âãún caïnh bãn kia. Âinh tênh theo læûc: V ' =

T'
tgβ
2

(6.33)

+ Khi tênh thanh vaïn buûng chëu keïo phaíi kãø thãm mämen lãûch tám M = D.e
e : khoaíng caïch tæì meïp ngoaìi cuía vuìng åí caïnh âãún troüng tám cuía vuìng âinh âoïng xiãn.

Trang 62

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------3. Kiãøm tra äøn âënh cuía thanh vaïn buûng
- Kiãøm tra äøn âënh ngoaìi màût phàóng dáöm cuía thanh vaïn åí giæîa khoang thæï nháút theo
læûc neïn:

T '.b
sin β

(6.34)

D
≤ Rn
ϕ .F

(6.35)

D=

F: Diãûn têch thanh vaïn buûng âang kiãøm tra.
ϕ: Hãû säú uäún doüc xaïc âënh theo chiãöu daìi tæû do cuía vaïn bàòng khoaíng caïch giæîa 2 âinh âoïng
vaìo vaïn buûng.

- Âinh âoïng theo cáúu taûo thæåìng:
Khi δ vaïn buûng = 19mm, âinh choün 2,5 x 60 mm
22 mm,
3 x 70 mm
25mm,
3 x 80 mm
4. Âäü voîng:
Tênh nhæ dáöm nguyãn nhæng mämen quaïn tênh coï kãø âãún sæû täø håüp cuía tiãút diãûn:
2

J= 0,7F.

h0
2

(6.36)

h0 : Khoaíng caïch giæîa truûc caïnh trãn vaì caïnh dæåïi åí

Tiãút diãûn giæîa nhëp cuía dáöm caïnh song song vaì dáöm mäüt maïi däúc.
Tiãút diãûn åí 1/4 nhëp åí dáöm 2 maïi däúc.
ξ 5. DÁÖM GÄÙ DAÏN
5.1 Âàûc âiãøm:
Coï 2 loaûi:
- Dáöm gäù daïn keo: do caïc táúm vaïn daïn chäöng lãn nhau.
- Dáöm gäù daïn moíng: laìm bàòng táúm gäù daïn moíng.
- Æu âiãøm: Âáy laì loaûi dáöm tiãn tiãún nháút âæåüc chãú taûo cäng nghiãûp hoaï vaì coï ráút
nhiãöu æu âiãøm:
+ Coï hçnh daûng tiãút diãûn tuyì yï nhæ chæî I, hçnh häüp.
+ Laìm viãûc nhæ cáúu kiãûn nguyãn khäúi vaì mäúi daïn coï cæåìng âäü cao.
+ Sæí duûng gäù håüp lyï: gäù täút åí ngoaìi chëu æïng suáút låïn, gäù xáúu åí nhæîng bäü pháûn coï æïng
suáút nhoí, táûn duûng gäù xeí coï kêch thæåïc nhoí.
- Nhæåüc âiãøm:
+ Âoìi hoíi thiãút bë âàûc biãût
+ Giaï thaình tæång âäúi cao vç quaï trçnh chãú taûo phæïc taûp.
Æ Phaûm vi sæí duûng: Vaûn nàng, nhëp coï thãø tåïi 15 m, âæåüc duìng laìm dáöm saìn nhaì,
dáöm maïi nhaì, dáöm cuía khung, dáöm chênh vaì dáöm phuû cuía cáöu. Tuy nhiãn, åí næåïc ta dáöm gäù
daïn chæa âæåüc aïp duûng vç cäng nghiãûp chãú taûo chæa phaït triãøn.

Trang 63

Baìi giaíng Kãút cáúu gäù
Huyình Minh Sån
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------5.2 Dáöm daïn keo:
1. Dáöm nhëp nhoí: l = 3 ÷ 7 m duìng cho saìn nhaì.
- Thæåìng coï tiãút diãûn chæî I hay hçnh ray, buûng laì 1 hay 2 vaïn âàût âæïng.

Hçnh V.

Dáöm daïn keo

2. Dáöm nhëp låïn: l = 12 ÷ 16 m duìng cho maïi
- Thæåìng coï tiãút diãûn chæî I hay chæî nháût, caïnh song song, hoàûc hai maïi däúc, do mäüt
chäöng caïc låïp vaïn daïn lãn nhau.

⎛1 1⎞
÷ ⎟L
⎝ 10 12 ⎠

- Chiãöu cao h giæîa nhëp ≥ ⎜
- Bãö räüng cuía buûng chæî I:

⎧⎪≥ 8cm
b1 ⎨ b
⎪⎩≥ 2

- Tyí säú h/b ≤ 6: âãø âaím baío äøn dënh täøng thãø.
- Chäù näúi:
+ Caïc låïp vaïn chëu keïo nhiãöu nháút (khoaíng 0,1h bãn dæåïi) thç laìm mäúi näúi theo kiãøu
vaït cheïo hay ràng cæa.
+ Caïc låïp coìn laûi thç näúi thàóng.
+ Chäù näúi cuía 2 låïp vaïn lãn cáûn phaíi sole nhau vaì caïch nhau êt nháút 20 δ
- Tênh toaïn: Tênh toaïn nhæ dáöm nguyãn nhæng chuï yï:
+ Nhán thãm hãû säú âiãöu kiãûn laìm viãûc vaìo W âãø kãø âãún aính hæåíng cuía kêch thæåïc vaì
hçnh daûng tiãút diãûn âãún cæåìng âäü.
Trang 64

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful