NR. 9/22 www.thealbanian.co.uk info@thealbanian.co.

uk
Tel: 02082169527
LONDON 29 NËNTOR
Dërgo para online
*
moneygram.co.uk
*Për njëlistëtëplotëtëtarifavetëtransferimit nëinternet julutemvizitoni moneygram.co.uk. MoneyGram
International LimitedështëeautorizuardheekontrolluarngaAutoriteti eShërbimitFinanciar. MoneyGram
dheGlobi janëmarkatëMoneyGram. Tëgjithamarkat etjerajanëpronëepronarëvetëtyrepërkatës.
©2012MoneyGram. Tëgjithatëdrejtat erezervuara.
Transportojmë makina dhe
mallra për në Shqiperi dhe
Kosovë
Tel:
07790950960
Ofrojme
mundesi
fantastike
per biznes
me Kinen
dhe
Vietnamin
Ne kemi
zyrat tona ne keto vende dhe ofrojme mundesi
per hapjen e bizneseve te reja qe nga tregeti
mallerash, konfeksione, elekronike etj.
Na kontaktoni dhe ne ju ndihmojme
Unit 2, The Cromwell Centre,
24-30 Minerva Road London NW10 6HJ
Tel: 0208 961 8765
DOSSIER
AKTUALITET
GËZUAR 100 VJETORIN
E PAVARËSISË!
PËRGATITJET PËR PAVARËSI DHE
QËNDRIMET QË PARAQITI HASAN
PRISHTINA PARA BRITANIKËVE
SKENDERBEU “ERDHI” NË
LONDËR ME 28 NËNTOR
“BESA SHQIPTARE” RISHFAQET
NE WIENER LIBRARY TE LONDRES
10 VJET SHPRESA PROGRAMME
100 VJET PAVARËSI E SHTETIT SHQIPTAR
EKSPOZITA FOTOGRAFIKE
“100 VJET PAVARËSI E
SHQIPËRISË”
“Prej datës 28 Nëntor 2012, shqiptarët e Britanisë së Madhe dhe çdo shqiptar dhe simpatizant i popullit shqiptar
që jeton ose kalon në Londër mund të vizitojë Monumentin e Heroit tonë Kombëtar, Gjergj Kastrioti – Skënderbeu,
në adresën: 113 Inverness Terrace London W26JH, United Kingdom.Busti është vepër e skulptorit të njohur
Kreshnik Xhiku. Rroftë Kombi Shqiptar! “ Mal Berisha
NGA MAL BERISHA
faqe 2
faqe7
“100 VJET FILATELI
SHQIPTARE” DHE “KOLEKSION
LIBRASH PËR SKËNDERBEUN”
Nga Daut Dauti faqe 11
Aktualitet www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 2
DREJTOR: PETRIT KUÇANA
Kryeredaktor: BASHKIM METALIA
REDAKSIA
Akil Koci, Daut Dauti, Emanuel Bajra
Pranvera Smith,
Blerim Ciroka, Majlind Goge,
Claire Fletcher,
Flori Slatina,
Kastriot Dervishi,
Enkeleid Omi,
Artan Zeneli,
Jeni Myftari,
Agim Shabani,
Anila Hoxha,
Shefit Domi,
Web-design Shefdomi.com
www.thealbanian.co.uk
albania7@gmail.com
Tel/fax:02082169527
Ambasada e Republikës së Shqipërisë
në Mbretërinë e Bashkuar
Embassy of the Republic of Albania
33 St. George’s Drive
London SW1V 4DG
Tel. +44 (0) 20 7828 8897
Fax +44 (0) 20 7828 8869
E-mail: embassy.london@mfa.gov.al
http://www.albanianembassy.co.uk
To contact the Albanian Embassy for emergency cases only
please call: 07518662630
Ambasada e Republikës së Kosovës
në Mbretërinë e Bashkuar
Embassy of the Republic of Kosovo
100 Pall Mall
London SW1Y 5NQ
Tel.: +44(0) 207 659 6140
+44 (0) 207 659 6134
Fax.: +44(0) 207 659 6137
Email: embassy.uk@rks-gov.net
NGA MAL BERISHA
Të dashur bashkatdhetarë,
Drejtues shoqatash,
Vëllezër dhe motra,
Qytetarë britaniko – shqiptarë,
Shqiptarë kosovarë – britanikë,
Është një nder dhe kënaqësi e jashtëzakonshme
që bashkë me ju, të përjetoj një nga ditët më të
lavdishme të historisë më të re të Shqipërisë, fes-
timin e 100 Vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë së
Shqipërisë.
Gezuar!
Kështu si ne, sot këtu, edhe nesër pas-
nesër, deri me datën 28 në mbrëmje vonë do të
festojnë kudo në Shqipëri, Kosovë, Maqedoni,
Mal të Zi, Preshevë e Bujanovc, Çamëri, Itali,
Greqi, nëpër tërë Evropën, Amerikën Veriore
dhe Jugore, në Azi, Australinë dhe Zelandën e
largët të tërë shqiptarët, së bashku, pa asnjë dal-
lim, as feje as krahine, as pikëpamje politike, si
një trup i vetëm i një kombi të madh e të fortë,
të lashtë e të ri, tradicional dhe modern si askush
tjetër, vital dhe i fortë, të mbushur me ndjenja të
forta kombëtare të pashembullta. Në kemi jet-
uar, mbijetuar prosperuar sepse jemi bijtë e një
kombi të Madh. Rrofshin shqiptarët!
Të dashur pjesëmarrës,
Kombi shqiptar e feston Ditën e 28 Nëntorit si
një ditë të madhe të triumfit të përpjekjeve të pa-
triotëve tanë nga tërë trojet etnike dhe diaspora.
Ishin përpjekjet e paepura të një kombi të
frymëzuar nga vepra e pashoqe e Heroit tonë
Kombëtar, Gjergj Kastrioti Skënderbeu që bëri
që me datën 28 Nëntor 1912 të hiqej qafe zg-
jedha e urryer otomane.
Të dashur bashkatdhetarë,
Unë e di se zemra dhe mendja e secilit prj nesh
në këtë ditë është në Vlorën e flamurit. Por Vlora
është edhe këtu, është këtu ku jemi ne, ku është
çdo shqiptar sepse zemra jonë rreh me atë fla-
mur që u ngrit atë ditë në Vlorë, me atë flamur
që e kemi ne zemrat tona, me këtë flamur që e
valvitim edhe këtu, të lirë.
Rroftë Flamuri!
Të dashur qytetarë shqiptarë të Britanisë së
Madhe,
Nuk ka gëzim më të madh për një përfaqësues
të shtetit shqiptar kur sheh njerëz kaq të bukur,
bashkatdhetarë kaq të zotët që në një vend të
huaj me një shpejtësi kaq të madhe në pak më
shumë se një dekadë kanë ngritur një jetë të re,
një ditë të re për familjet e veta këtu por edhe në
atdhe.
Ambasada e Republikës së Shqipërisë në Bri-
taninë e Madhe ëshë krenare për ju. Sepse ju jeni
njerëz krenarë, që dallga e jetës në një moment
të vështirë ju solli këtu, por që ju, si bijtë e një
kombi të lashtë ditët të vlerësoni bujarinë dhe
mikëpritjen e këtij vendi dhe ta ktheni atë jo
vetëm në përfitim për veten tuaj, por edhe në një
aset, në një model, në një pasuri për vetë këtë
vend. Faleminderit!
I falenderohemi pa masë këtij vendi të madh, por
ju falenderohemi edhe ju, që ditët me dinjitet të
bëheni qytetarë të nderuar të këtij vendi bujar,
mik të Shqipërisë, Shqipërisë aleatë dhe partnere
e fortë në NATO dhe së shpejti në Bashkimin
Evropian.
Ambasada e Republikës së Shqipërisë, ju inku-
rajon juve që të bëheni qytetarët më të devot-
shëm të këtij vendi. Ne jemi të bindur se shumë
shpejt do të kemi artistë, shkrimtarë, ekono-
mistë, novatorë britanikë me origjinë shqiptare
të cilët do ti bëjnë nder këtij vendi dhe vendit
prej nga kanë dalë.
Unë ju inkurajoj të mësoni historinë e
dy vendeve dhe të shihni se në këtë vend vërtetë
keni gjetur atdheun e Shekspirit, Darvinit, Nju-
tonit, Oliver Kromuellit, Nelsonit, Curchillit,
Mbretëreshës Elizabetë II, Tony Blair, e sa e sa
emrave tjerë por mos harroni se jeni pasardhësit
e Aleksandrit dhe të Pirros, të Gentit dhe Teutës,
të Dioklecianit dhe Konstandinit, të Skënderbeut
dhe Memhmet Aliut, të Ismail Qemalit dhe Nënë
Terezës. Kombinojini këto dy histori të mëdha
dhe do të shihni se do të jeni njerëzit më të vyer
të këtij vendi, model i qytetarit më të mirë të Bri-
tanisë së Madhe dhe shqiptarët më të mirë në
botë!
Siç i keni ndjekur, veprimtaritë për
festën e 100 vjetorit nuk kanë fund. Edhe ne këtu
në Londër dhe në Britaninë e Madhe po mundo-
hemi të bëjmë më të mirën. Me datën 28 Nëntor
2012, në do të ngremë bustin e heroit tonë kom-
bëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu në Londër. Ju
lutem mos e harroni këtë adresë: Iverness Ter-
race, Bayswater. Merrni pjesë dhe ta festojmë
atë ditë me madhështi. Le të jetë ai vend një
vend i shenjtë, një vend adhurimi, një Shrine ku
ju të gjeni prehje, të shkoni në rast feste e gëz-
imi, martese e datëlindje, ditë feste kombetarë
dhe familjare. Le ti falemi atij vendi.
Gëzuar Festën!
Rroftë kombi shqiptar i lirë dhe i përparuar!
Rrofshin trojet etnike shqiptare!
Zoti na ndihmoftë për të qenë të bashkuar!
Zoti e bekoftë Britaninë e Madhe dhe
Shqipërinë!
(Fjala e mbajtur ne festen e shoqatave
shqiptare me 25 Nentor 2012)
GËZUAR 100 VJETORIN E PAVARËSISË!
A keni probleme me kalimin e testit
per marrjen e pasaportes Britanike?
LONDON NORTH ACADEMY LTD
NE NDIHMEN TUAJ
JU DUHEN VETEM PER 9 ORE
182 SEVEN SISTERS ROAD FINSBURY PARK
LONDON N7 7PX
TEL:0207263 7804 MOB: 079 4436 7779
Disponojme aparate satelitore me internet
per te gjithe ata qe nuk mund te vendosin antene
satelitore. Keto aparate jane te teknologjise
me te fundit me cilesi HD
ku perfshihen 64 kanale shqiptare
Digital me te gjithe platformen e tij, +SS HD
+7 kanale te Kosoves +3 kanale te maqedonise
DISPUNOJME gjithashtu DEKODER TE DIGITALB DHE TE
GJITHE LLOJET E APARATURAVE TE TJERA
DIGITALB HD 3D TRING SPIDER BOX 500/9000/9900
BEJME GJITHASHTU INSTALIMIN, RIPARIMIN
DHE RREGULLIMIN TEKNIK TE APARATEVE TUAJA
F&M SATELITE SHOP
ME NJE EKSPERIENCE SHUMEVJEÇARE
OFROJME ÇMIMET ME TE LIRA NE TREG
NDIHMOJME NEPERMJET TELEFONIT PER
ÇDO PROBLEM QE MUND TE KENI
NA KONTAKTONI
UNIT 5PAGE
GREEN ROAD
LONDON N15 4PG
TEL.02088011538,
Mob: 07983570355
www.fmsat.co.uk
NE JEMI NJE HAP PERPARA
aktualitet www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 4
NGA BASHKIM METALIA
N
ëntori i njëqindtë ia ka
ndryshuar nurin dhe Hënës,
Tokës dhe gjithë Horizontit
Ilirian!
Shqipëria, vendi i shqiponjave,
mblodhi bijtë e saj anekënd për t’iu
falur simbolit të krenarisë dhe vetëdi-
jes. Trojet etnike shqiptare u zbuku-
ruan me dekorin Kuq e Zi, gjithandej.
Mrekullia që magjeps! Një muzë që të
frymëzon! S’ka se si të jetë ndryshe,
teksa sheh kalorësit e lirisë, që ga-
lopojnë drejt altarit të pavarësisë,
Vlorës sonë heroike.
100 vjetori i Shqipërisë
shtet, është një udhërrëfyes i kohës, ku
vitaliteti përballë sfidave historike,
emancipimi shtetformues , dashuria
për liri dhe pavarësi e shqiptarëve, janë
bazë referuese tek kombi shqiptar, mbi
të gjitha ruajtja dhe tejçimi i vlerave
kombëtare në vazhdimësi.
Shqiptarët si asnjëherë tjetër, në këtë
100 vjetor ,kanë festuar nën koloritet
kombëtare anembanë trevave shqip-
folëse si dhe në diasporë.
Ky përvjetor shekullor ka sjell në ku-
jtesë vargun e gjatë të atyre që ia kush-
tuan dhe grahmën e fundit të jetës,
çështjes kombëtare.
Qytetet shqiptare jo vetëm
në Shqipëri, por dhe në Kosovë, Maqe-
doni , Mal të zi, Çamëri etj, janë deko-
ruar nga ngjyrat e praruara për të
përkujtuar 28 Nëntorin e 1912-ës , ku
plaku i Vlorës Ismail Qemali arriti
mbas shumë e shumë peripecish të
valëvisë Flamurin shqiptar dhe të sh-
pallë pavarësinë e Shqipërisë. Qindra
dhe mijëra bashkëkombës i janë
bashkuar këtyre festimeve për ta
përkujtuar dhe për të treguar se kombi
është simbioza e vlerave të patjetër-
sueshme.
Edhe shqiptarët e emigruar
në vendet perëndimore, kanë festuar
me po aq entuziazëm dhe atmosferë të
gëzuar këtë datë historike të skalitur në
kalendarin e triumfeve kombëtar.
Festime masive nga shqiptarët u orga-
nizuan në Amerikë , Gjermani ,Zvicër,
Francë, Itali , Angli dhe vende të tjera.
Anglia krahas festimeve të orga-
nizuara nga shoqatat shqiptare, u bë e
mundur që në Londër të ngrihet
piedestali i skalitur i heroit tonë leg-
jendar Gjergj Kastrioti- Skënderbeu.
Mbas përpjekjes disa vjeçare nga am-
basada shqiptare në Londër, aktivistë
shqiptarë dhe britanik, I Ngarkuari me
punë në Ambasadën e Republikës së
Shqipërisë Zoti Mal Berisha, arriti më
në fund të vendos në qendër të Lon-
drës, më saktë në Bayswater, bustin e
Skënderbeut.
Për vendosjen e këtij busti ndihmuan
edhe Westminster City Council, Gale-
ria e Arteve në Tiranë, Ministria e Kul-
turës së Republikës së Shqipërisë si
dhe nga miku i dëshmuar i Shqipërisë,
z David Lloyd dhe e pasionuara pas
historisë dhe figurës së Skënderbeut
zonja Patricia Nugee.
Ndërkohë që qindra mijëra
shqiptarë nga tërë trevat shqiptare ,
elita politike dhe intelektuale, ishin
mbledhur për të festuar 100 vjetorin e
Shpalljes së pavarësisë në Vlorë,
ndërsa në Londër u zbulua statuja e
Skënderbeut.
Rreth 1000 shqiptarë janë
mbledhur në Iverness Terrace duke
festuar me këngë dhe valle shqiptare.
Tek të gjithë ndihej ngazëllimi , ashtu
sikurse dhe tek stafi i Ambasadës së
Shqipërisë kryesuar nga Zoti Berisha
vërehej një lumturi e pa përshkruar e
cila fliste qartë: ia arritëm, Skënder-
beun e kemi tani mes nesh edhe ne në
Londër!
Para se të zbulohet statuja e mori fjalën
Zoti Mal Berisha i cili duke përshën-
detur miqtë britanik si dhe bashkatd-
hetarët tha:
“Kombi shqiptar feston sot
një nga ditët më të rëndësishme në his-
torinë e vet: 100 vjetorin e ditës së Sh-
palljes së Pavarësisë.
Për këtë dua t’ju uroj të gjithëve
Gëzuar!
Sot, i gjithë kombi shqiptar
feston, në Shqipëri, Kosovë, Maqe-
doni, trojet shqiptare në Serbinë Ju-
gore, në Mal të Zi, në Çamëri dhe ne
çdo cep të botës kudo që jetojnë shqip-
tarët.
Të gjithë e festojnë sot këtë ditë të
bekuar.
Ne kemi zgjedhur sot të festojmë në
mënyrën tonë. Pas shumë festimesh
të bëra gjatë këtyre ditëve, sot në
këtë ditë po vendosim Bustin e
Heroit tonë Kombëtar, Gjergj Kas-
trioti Skënderbeu.
Po vendosim bustin e atij
heroi që i bëri ballë furisë Osmane
për 25 vjet duke e mposhtur atë,
heroit që e mbajti frymën e shqip-
tarisë në ditët më të errëta të push-
timit Osman, të atij që frymëzoi
breza të tërë për të mbajtur gjallë
frymën e kombit, gjuhën shqipe,
unitetin midis nesh, identitetin tonë!
Për të frymëzuar Rilindësit
tonë të mëdhenj, Naimin e Samiun,
Ismail Qemalin e Isa Buletinin, De
Radën e Seremben, Kadarenë e
Agollin. Për të frymëzuar Marin
Barletin e Longfelloën, kompozitorë
e shkrimtarë, piktorë dhe historianë
nga e gjithë bota.
Vendosim sot simbolin më të madh,
jo vetëm të kombit shqiptar, por
edhe mbrojtësin e civilizimit
perëndimor të shekullit të XV – të.
Ne jemi krenar për Skënderbeun, për
vendin tonë, për atdheun tonë, për
njerëzit tanë, për ju të dashur bashkat-
dhetarë.
Jam krenar që përfaqësoj në
këtë ditë kaq historike vendin tonë të
dashur Shqipërinë, që ju përfaqësoj
juve.
Juve që jeni komuniteti më i
ri dhe më me perspektivë në këtë vend,
juve që i jepni nder këtij vendi dhe
vendit prej nga keni ardhur nga çdo
truall etnik shqiptar i Ballkanit.
Ky prej sot do të jetë vendi juaj, tem-
pulli juaj i nderit kombëtar, do të jetë
faltorja juaj. Duajeni, respektojeni,
kthehuni herë pas here, frymëzohuni
dhe reflektoni për identitetin tuaj.”
Aty morën pjesë edhe përfaqësues të
Westminster City Council, Zonja Susie
Burbridge dhe Robert Davis, si dhe
njëri nga njerëzit që kanë ndihmuar më
shumë për vendosjen e bustit, z David
Lloyd.
Pastaj e mori fjalën përshën-
detëse zoti Robert Davis, i cili për-
shkroi jetën dhe kontributin e
pashembullt të Skënderbeut dhe arsyen
se përse ky bust do të zbukurojë një
prej lagjeve më të bukura të Londrës,
Bayswater.
Busti i heroit tonë kombëtar
në qendër të Londrës ka një rëndësi
historike dhe kulturore njëkohësisht.
Historiani britanik Eduard Gibbon, ka
thënë se "fisnikëria dhe feja e tij e kanë
rreshtuar princin shqiptar krahas em-
rave të Aleksandërit të Madh dhe Pir-
ros"
Skënderbeu në Londër me
emrin dhe bëmat e tij lobon dhe sensi-
bilizon me historinë dhe luftën e tij.
Krenaria shqiptare merr plotkuptimës-
inë duke pasë një figurë unike siç është
Skënderbeu.
Ai është personazh historik
nga i cili sot, vlerësimi, si mbrojtës i
qytetërimit kristian të kohës, merr
konotacion të një strategu të madh dhe
vizionar.
Jo më kot dy anëtarë të Kon-
gresit Amerikan, demokrati Tom Lan-
tosë dhe republikani Dana Rowrbaker
i paraqiten disa muaj më parë ,
Dhomës së Përfaqësuesve një rezolutë
për nder të 600-vjetorit të lindjes së
Skënderbeut. Është hera e parë që në
Kongresin amerikan paraqitet një
dokument i tillë, i cili përkujton Skën-
derbeun si burrë shteti, diplomat dhe
gjeni ushtarak si dhe rolin e tij në sh-
pëtimin e Evropës Perëndimore nga
pushtimi osman. Skënderbeu do të jetë
një qytetar i respektuar historik i cili do
të mund të depërtoj thellë në mendës-
inë akademike dhe shoqërorë bri-
tanike, ku së bashku me shqiptarët e tij
do të mund ta shpalosin vetveten pa
droje.
Duke falënderuar Zotin Mal
Berisha, stafin e tij , miqtë dhe të gjithë
ata që kontribuuan në ngritjen e bustit
të Skënderbeut , shpresojmë se rruga
drejt një vitaliteti njerëzor dhe intelek-
tual në vënien pah të vlerave dhe figu-
rave kombëtare , na bën të mendojmë
se misioni i rilindjes kombëtare është
në rrugë të mbarë!
Duke ditur se shqiptarët janë
privuar dhe syrgjynosur nga rrjedhat
historike, tashmë koha ka ardhur për
ta. Nëntorët e Skënderbeut dhe Ismail
Qemalit janë një udhërrëfyese e aspi-
ratës kombëtare dhe një thirrje: Shqip-
tarët presin Nëntorin e tretë! Gëzuar
100 vjetori i Pavarësisë së shtetit
shqiptar!
SKËNDERBEU NË LONDËR
“Prej datës 28 Nëntor 2012, shqiptarët e Britanisë së Madhe dhe çdo shqiptar dhe simpatizant i popullit shqiptar që jeton ose kalon në Londër mund të vizitojë
Monumentin e Heroit tonë Kombëtar, Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, në adresën:
113 Inverness Terrace London W26JH, United Kingdom.Busti është vepër e skulptorit të njohur Kreshnik Xhiku.
Rroftë Kombi Shqiptar! “
Mal Berisha
aktualitet www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 6
NGA SALI BERISHA
G
ëzuar festën e madhe të kombit
e dheut tonë! Së pari, siç e
kërkon radha, le t'u shprehim
ne nderimin më të madh, mirënjohjen
më të thellë miqve tanë në festë. Le të
urojmë miqësi dhe bashkëpunim me ta
në njëqind vitet, një mijë vitet që vijnë.
Shqiptare e shqiptarë, qytetarë të 100-
vjetorit të lindjes së Shqipërisë, gjatë
këtij viti të bekuar në tërësi dhe nën-
torit tonë në veçanti, ne së bashku kemi
nderuar, kemi valëvitur më shumë se
kurrë flamurin tonë kombëtar, kemi
kënduar himnin e tij, sepse atij i takon
nderimi më i parë.
Ai është altari ku prehen të
pavdekshëm qindra e mijëra martirë,
dëshmorë të kombit tonë. Zoti e
bekoftë flamurin e shqiptarëve, fla-
murin e Skënderbeut! Këtë vit, ne të
gjithë së bashku, me veneracion dhe
mirënjohje të thellë kemi nderuar të
rënët tanë në fushëbetejat e Lidhjes së
Prizrenit, kryengritjet e mëdha të
pavarësisë, në Luftën e Dytë Botërore,
në luftën e fundit çlirimtare në Evropë,
në Kosovë, në Maqedoni, në Afgan-
istan dhe kudo që kanë rënë. Ata fli-
juan jetën dhe rininë e tyre për të
sotmen dhe të ardhmen tonë në liri.
Lavdi të rënëve të kombit shqiptar!
Në këtë vit jubilar, ne kemi
nderuar më shumë se kurrë prijësit
tanë, Ismail Qemal Vlorën, babain e
pavarësisë, themeluesin e shtetit shqip-
tar; Hasan Prishtinën, arkitektin e
Shqipërisë etnike dhe të pavarësisë së
Shqipërisë, Isa Boletinin, "Robin
Hudin" e shqiptarëve dhe dyzet shenj-
torët e pavarësisë. Prijësve tanë ne u
thurëm e kënduam këngë dhe himne, i
përjetësuam në rrugë e sheshe, buste e
shtatore në të katër anët e vendit dhe
viseve shqiptare. Nder
përjetë Ismail Qemal
Vlorës, burrit të shquar
të kombit shqiptar! Por
sot, në ditën e 100-vje-
torit të lindjes së
Shqipërisë së pavarur,
unë dua të përulem me
nderimin tim më të
madh para teje, qytetari
i thjeshtë shqiptar, që
mbart në shekuj mbi
supet e tua Shqipërinë,
Kosovën, trojet etnike
shqiptare. Sot, në këtë
ditë, ti je Ismail Qe-
mali, Hasan Prishtina,
ti je Mic Sokoli, je
Adem Jashari, je Zoti i
kësaj toke, je vetë
pavarësia. Kjo është dita jote, shqiptar
dhe shqiptare e thjeshtë, sepse ti edhe
në kohërat më të vështira armën nuk e
lëshove kurrë nga dora, u përballe në
luftërat më të pabarabarta, Shqipërinë e
rrëzuar përdhe si Feniks e ngrite në
zenitin e kohës. Ti je Skënderbeu i për-
jetshëm i shqiptarëve. Kjo ditë e
bekuar është para së gjithash dita e
qytetarit dhe qytetares shqiptare, sepse
ju këto 100 vite kaluat kohëra vuajt-
jesh, sakrificash mbinjerëzore, përjet-
uat luftëra, mjerime, pushtime,
diktaturë çnjerëzore e megjithatë ju
çdo orë, çdo ditë, çdo javë e çdo vit të
shekullit që lamë pas, ju me mundin,
djersën, gjakun tuaj, krijuat dhe ndër-
tuat me duart, thonjtë, muskujt gjeninë
krijuese tuajën, diga, hidrocentrale,
rrugë, pallate, banesa, fabrika, uzina,
ferma, ullishta, vreshta dhe bëtë që
vendi juaj, i cili vetëm 20 vite më parë
renditej vendi i tretë më i varfër në
botë, të ngrihet si Feniksi mbi mjer-
imin e tij dhe të rrisë të ardhurat për
frymë, jo dhjetë apo njëzet, por trid-
hjetë herë në njëzet vitet që shkuan.
Falë jush, qytetarë e qytetare të këtij
vendi, Shqipëria që 20 vjet më parë
ishte e rrethuar me tela me gjemba, si
vendi më i izoluar i planetit, është sot
vend anëtar i Aleancës së Atlantikut të
Veriut, është vend që ecën drejt
Bashkimit Evropian. Shqipëria në këtë
100-vjetor nuk është ende një vend i
zhvilluar, por ti, i dashur qytetar dhe e
dashur qytetare e vendit tim, në një
hark kohor më të shkurtër se të çdo
qytetari tjetër, ke arritur sot treguesit
më themelorë të jetës, shëndetit, shkol-
limit, shërbimit shëndetësor, mjedisit,
të disa prej vendeve të zhvilluara. Dita
e 100-vjetorit të Pavarësisë së
Shqipërisë është dita e qytetares dhe
qytetarit shqiptar, të besimeve të
mëdha te Zoti, të besimit te Krishti dhe
Muhamedi, sepse ju jeni shembull
frymëzues në Evropë dhe në botë për
respektin e ndërsjelltë të besimit të
njeri-tjetrit, tolerancën e shkëlqyer
fetare si themel të qytetërimit tonë.
Ishit ju shqiptarët dhe shqiptaret
anonim, që në një kohë ndër më
tragjiket për Evropën mbrojtët ata që
gjuheshin në të katër anët e saj, mbro-
jtët hebrenjtë. Dhe numri i tyre në va-
trat tuaja, në fund të luftës, ishte dhjetë
herë më i madh se në fillim të saj. Na
keni lënë një nder të jashtëzakonshëm.
Dita e 100-vjetorit të lindjes së
Shqipërisë është dita jote nënë, motër,
grua, vajzë e dashur shqiptare që në
shekuj e mijëravjeçarë ruajte të pastër
gjakun arbnor, që linde, mëkove e rrite
djem dhe vajza për flamurin kombëtar,
që përjetove dhembje, vuajtje, sakri-
fica sa askush tjetër, por që gjithmonë
me shpirtin tënd të paepur, me dashur-
inë tënde engjëllore, shërove plagët e
thella, vuajtjet, dhembjet në shtatin e
fëmijëve të tu. Ti je sot Nënë Tereza
jonë, je luanesha e këtij kombi, je kre-
naria jonë kombëtare! Sot kjo ditë, dita
e 100-vjetorit të Pavarësisë, është dita
juaj qytetarë dhe qytetare me origjinë
tjetër etnike në Shqipëri, grekë, vllehë,
arumunë, romë, boshnjakë, maqe-
donas, egjiptianë dhe të çdo etnie
tjetër. Ju keni kontributin tuaj thelbë-
sor në kulturën, në lirinë, në zhvillimin
e këtij e vendi. Shqiptarët ndihen kre-
narë me ju dhe ju garantoj se qindra e
qindra vite të tjera do të jenë në
bashkëpunim, paqe, harmoni me të
gjitha minoritetet etnike që jetojnë në
trojet shqiptare. Zoti ju bekoftë ju dhe
familjet tuaja! Sot, kjo është dita e të
rejave dhe rinjve shqiptarë, të cilët në
çdo kohë janë provuar mesia e këtij
kombi, engjëjt e tij liberatorë. Ata na
bënë të lirë. Kur shkuan në Luftën e
Dytë Botërore ata luftuan në kryengrit-
jet e mëdha për pavarësinë. Bozhuret e
Kosovës, çliruan Kosovën. Ne u jemi
përjetë mirënjohës atyre. Zoti e bekoftë
rininë shqiptare! Zoti e bekoftë
Shqipërinë, trojet etnike shqiptare,
shqiptarët kudo që janë, flamurin e tyre
kombëtar!
PËRULEM ME NDERIMIN MË TË MADH PARA TEJE,
QYTETARI I THJESHTË SHQIPTAR
NGA BUJAR NISHANI
Të nderuar Presidentë të Kosovës dhe
Malit të Zi,
Të nderuar Kryeministra të Shqipërisë
dhe Sllovenisë,
Të nderuar Kryetarë të Kuvendit të
Shqipërisë dhe Kosovës,
I nderuar zoti Martens,
Të nderuar deputetë, ministra,
shkëlqesi ambasadorë,
Të nderuar kryetarë të partive politike,
krerë të bashkësive fetare, miq dhe të
ftuar,
Të dashur motra e vëllezër shqiptarë
kudo ku jeni, Sonte, të mbledhur këtu
për të kremtuar 100 vjetorin e shtetit
tonë, le të bëjmë diçka të ndryshme,
një përjashtim nga fjalimet formale, le
të mburremi pak. Nuk është mëkat të
mburresh një herë në 100 vjet.
Shteti ynë është 100 vjeç. Pra jo i
vjetër. Por ne dhe historia jonë jemi
shumë më të hershëm se këto 100 vjet.
Ne jemi bashkëmoshatarë të
njerëzimit. Jemi milenarë. E vërteta
është se gjatë ekzistencës sonë nuk
kemi zbuluar gjëra të mëdha apo
ndonjërën nga mrekullitë e botës,
poooor…
Kemi rrënjë pellazge. Histori Ilire, me
Mbretër dhe Perandorë që ndikonin
rrjedhat e Historisë antike.
Kemi gjuhën tonë, Gjuhën e mrekul-
lueshme Shqipe, që është nga më sh-
prehëset, nga më të pasurat, nga më të
zhdërvjelltat, dhe nga më të bukurat e
të gjitha gjuhëve, dhe, si është tashmë
e provuar shkencërisht, Gjuha Shqipe
është ndër vendet e para të klasi-
fikimit të vjetërsisë të mbi 6 mijë
gjuhëve që sot planeti ynë shkruan
dhe flet.
Kemi qenë, jemi dhe do jemi,
vigjëlues të rreptë të qytetërimit
perëndimor, të cilit, pavarësisht
trilleve historike që hera-herës na
kanë ndarë, vetvetiu i përkasim.
Në tokën tonë, ku kudo që të gër-
mosh, qoftë edhe 1 metër thellë, gjen
diçka antike, dhe ku mbi çdo majë
kodre ka nga një rrënojë kështjelle, ka
dëshmi të sigurta të qytetërimeve të
hershme, ekonomike, kulturore, artis-
tike. Të parët tanë kanë qenë luftëtarë
të shquar në të gjithë botën për trimëri,
besë dhe inteligjencë.
Mesjeta jonë është plot me Kontër,
Princër, Pashallarë dhe dijetarë me
bëma nga më interesantet.
Jemi heronj të luftrave të panumërta
mbrojtëse.
Kemi pasur, Robin Hudet tanë. Kemi
jo një, por disa, Nete të Shën Bar-
tolomeut. Kemi autorë veprash mad-
hore kulturore. Përkthime madhështore
të veprave letrare, nga më të rëndë-
sishmet e planetit, në gjuhën tonë janë
bërë nga mjeshtëra që i ka zili bota.
Kemi “Gëten” tonë, Lasgush Po-
radecin. Ndër shkrimtarët e gjallë me
përmasa botërore, më i madhi prej tyre
është i yni, Ismail Kadare.
Kemi edhe Neronin tonë, Diktatorin
komunist. Jemi pjestarë të Aleancës
mbrojtëse më të fuqishme të botës.
Jemi kontribues në eksportimin e
paqes në zonat e nxehta të planetit.
E tërë historia jonë është histori flu-
turimesh dhe rrëzimesh të pafundme,
pas të cilave rrëzime gjithmonë jemi
ngritur, gjithmonë e më të fuqishëm,
gjithmonë e më të freskët. Fluturimi,
rrëzimi, ringritja, dhe përsëri fluturimi,
e përsëri rrëzimi, e përsëri ngritja, në
një spirale të pafundme vuajtjesh të
llahtarshme dhe sakrificash të
paimagjinueshme, është çelësi i të kup-
tuarit të mbijetesës sonë.
Po të meta a kemi? Sigurisht që kemi.
Po ashtu si gjithë të tjerët kanë të tyret,
kemi edhe ne, grindavecët tanë, sher-
rxhinjtë tanë, dembelët tanë. Por “e
meta” jonë kryesore, është se jemi pak,
dhe trualli në është i vogël. Kështu
thonë të tjerët. Se për vet’ ne,
vogëlsia gjeografike dhe nu-
merike, nuk është aspak e metë
apo mungesë, por luks. Se ne
nuk jemi poçe prej balte, por
gotë qelqi kristali; nuk jemi ujë
i ngrohtë deti, por ujë i freskët
burimi. Ne shqiptarët kemi një
avantazh të madh; ne nuk i
bëjmë keq kujt. Por edhe kur
bëjmë ndonjë të keqe, atë të
keqe ia bëjmë vetes. Thuhet e
përsëritet, më së shpeshti prej vet’
nesh, se e gërryejmë shumë veten, dhe
në çdo gjë jemi të fundit. A është e
vërtetë, dhe a ndodh për fajin tonë?
Unë them se është një lloj kuptimi e
vërtetë, por nuk mund të konsiderohet
“e metë”, dhe nuk është tërësisht për
fajin tonë. Ja një provë ilustruese. Fill
pas shpërbërjes së Perandorisë Os-
mane, kombet deri atëhere të nën-
shtruara nga kjo Perandori, sapo u
ndjenë të lirë, në vend që të bënin gjëra
të mira e të mbara, menjëherë bënë një
gjë të keqe. Iu vërsulën njëri-tjetrit me
egërsinë më të madhe për t’i shkëputur
copa. Viktima e parë kriminale e kësaj
kacafytjeje me pasoja të rënda deri në
ditët e sotme jemi ne shqiptarët e pakët
dhe Shqipëria jonë e vogël.
Megjithatë, nuk dëshpërohemi. Se
edhe pse kemi me pakicë disa gjëra,
kemi me shumicë kryesoren; En-
ergjinë. Përndryshe nuk do ishim sot
këtu, të lirë duke festuar këtë datë të
shenjtë.
Ne shqiptarët jemi jo pak të çuditshëm;
konsumatorë tekanjozë, dashuronjës të
dalldisur, mbretër të vetes, që pre-
tendojmë të kemi; secili aeroportin e
vet, secili autostradën e vet, secili spi-
talin e vet, secili prokurorinë dhe
gjykatën e vet. Po, kështu jemi. Por
dimë edhe të përshtatemi, dhe sigurisht
që po përshtatemi e do përshtatemi për
tu bërë banorë të denjë të shtëpisë së
madhe europiane
Jemi vendi dhe kombi me dëshirën më
të madhe për t’iu bashkuar Europës.
Kjo marrëdhënie kaq e ngushtë e
Shqipërisë me Europën, me në sfond
viganët tanë vizionarë shtetformues;
Ismail Qemali, Faik Konica, Eqerem
Bej Vlora, Fan Noli, Ahmet Zogu e të
tjerë, na kujtojnë dhe na bindin sa të
drejtë kishte Poeti, dhe ç’arsye mad-
hore ka sot secili nga ne për të shqip-
tuar edhe një herë, me më tepër
vendosmëri se kurrë, fjalët drithëruese;
Unë këtu jam
E këtu do të jem
Derisa mali të bëhet hi’
E hiri Mal përsëri.
GËZUAR!
Fjala e Presidentit Nishani në Prit-
jen Zyrtare dhënë në Pallatin e
Brigadave
KEMI RRËNJË PELLAZGE. HISTORI ILIRE, ME MBRETËR DHE
PERANDORË QË NDIKONIN RRJEDHAT E HISTORISË ANTIKE
aktualitet www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 7
M
e 22 Nëntor 2012, Ambasada
e Republikës së Shqipërisë
në Londër dhe Wiener Li-
brary organizuan aktivitetin mbi his-
torinë unike të shpëtimit të Hebrejve
në Shqipëri gjatë Holokaustit, në
Wiener Library, në Londër.
Ishin të pranishëm organiza-
torët e këtij aktiviteti, z. Mal Berisha, I
Ngarkuar me Punë i Republikës së
Shqipërisë në Londër dhe z. Ben
Barkow, Drejtor i Bibliotekës Wiener,
qendër e specializuar e studimeve për
genocidin. Të ftuar nderi në këtë
mbrëmje ishin Ambasadori i Shtetit të
Izraelit në Mbretërinë e Bashkuar, z.
Daniel Taub dhe Znj. Liri Berisha,
Presidente e Fondacionit “Nënë
Tereza”.
Në qendër të kësaj mbrëm-
jeje kulturore ishte Prof. Scarlett Ep-
stein OBE e cila është një dëshmi e
gjallë e mikpritjes shqiptare dhe ku-
jdesit që shqiptarët kanë treguar për
Hebrejtë gjatë periudhës së Luftës II
Botërore. Në vitin 1938 ajo mundi ti
shpëtojë kampeve naziste të përqën-
drimit, në saj të marrjes së vizës për të
hyrë në Shqipëri ndërkohë që konsul-
latat e vendeve të tjera evropiane refu-
zonin vizat për hebrejtë. Historia e
rrallë e jetës së saj si dhe konteksti më
i gjerë historik u ndoq me shumë in-
teres në filmin dokumentar “Shqipëria
shpëtoi jetën time” si dhe në dëshminë
e vetë znj. Epstein.
Shqipëria me popullsinë e
saj muslimane dhe të krishterë ka lua-
jtur një rol të jashtëzakonshëm gjatë
kapitullit më të errët të historisë së he-
brejve, duke mbrojtur popullsinë e vet
hebre dhe duke strehuar brenda terri-
torit të saj hebrej të tjerë që kërkonin
t’i shpëtonin persekutimit nazist.
Shqiptarët, duke i qëndruar
besnikë Kodit të Nderit, Besës
shqiptare, shpëtuan jetën e qindra he-
brejve që emigruan nga Evropa, duke e
bërë Shqipërinë të vetmin vend në botë
ku popullsia hebre u shtua në mënyrë
të konsiderueshme në vitet 1937 –
1945.
Kjo histori e
jashtëzakonshme
është bërë e njohur
në shumë vende,
veçanërisht në
ShBA, përmes
dëshmive të të
mbijetuarëve, li-
brave dhe artikujve
të publikuar, ek-
s p o z i t a v e ,
muzeumeve të
Holokaustit dhe, së
fundi, përmes fil-
mave dokumen-
tarë. Ky
eveniment kulturor
kishte pikërisht për
qëllim të sillte në
vëmendje të pub-
likut britanik këtë
histori unike të sol-
idaritetit dhe vler-
ave shqiptare.
Z. Mal Berisha, I Ngarkuar
me Punë dhe Ambasadori i Izraelit në
Londër në fjalën e tyre vlerësuan mar-
rëdhëniet e shkëlqyera dhe lidhjet his-
torike ndërmjet dy vendeve të cilat
kanë në themel kontributin dhe
ndihmesën e Shqipërisë në momentin
më të errët të historisë së Hebrejve dhe
asaj botërore. Ata përmendën
gjithashtu faktin se Shqipëria ka 69
qytetarë nderi në Yad Vashem
ndërkohë që shtete të mëdha si Britania
dhe ShBA kanë përkatësisht 19 dhe 3
qytetarë nderi.
Pjesëmarrësit u përshënde-
tën gjithashtu nga Znj. Liri Berisha e
cila vlerësoi shpirtin human të shqip-
tarëve, të mishëruar edhe në figurën e
Nënë Terezës, si një shembull
frymëzues për gjeneratat e reja dhe një
inkurajim për të ecur në rrugën e paqes
dhe lirisë.
Znj. Liri Berisha i dorëzoi
Prof. Scarlett Epstein, në emër të
Bashkisë së Tiranës dhe Kryetarit të
saj, Z. Lulzim Basha, një “Çertifikatë
Mirënjohjeje” e shoqëruar nga simboli
i Tiranës, Kulla e Sahatit, për punën
dhe kontributin e saj të çmuar në pro-
movim të vlerave dhe virtyteve të
Shqiptarëve që mbrojtën dhe shpëtuan
Hebrejtë që jetuan ose kërkuan azil në
Shqipëri gjatë Holokaustit.
“BESA SHQIPTARE” RISHFAQET
NE WIENER LIBRARY TE LONDRES
N
ë Muzeun e Kishës së Westminsterit, u zhvillua me
23 Nëntor 2012 një ceremoni në kujtim të Nënë
Terezës ku jeta dhe vepra e gruas shqiptare që i
përkushtoi jetën të varfërve, u nderuan nga autoritetet më
të larta të Kishës Anglikane, parlamentarë britanike, Am-
basadat e Republikës së Shqipërisë dhe Kosovës, diplo-
matë, miq të Shqipërisë.
Ky aktivitet organizohej nga Fondacioni Kul-
turor “Nënë Tereza” nën kujdesin e Presidentes dhe
themelueses së tij, Znj. Liri Berisha, në bashkëpunim me
Lord Watson of Richmond, Templeton Foundation, British
Petroleum, Dhoma Britanike e Tregtisë dhe Industrisë në
Tiranë.
Të pranishmit u njohën me momente të jetës së Nënë
Terezës nëpërmjet një filmi të realizuar enkas për këtë
mbrëmje për të pasqyruar lidhjet e saj me Shqipërinë dhe
Britaninë, ku ajo është dekoruar me Urdhërin e Meritës nga
Mbretëresha Elizabet në vitin 1983. Në vitin 1973 asaj i
ishte dhënë Çmimi Templeton prej 1 milion dollarësh për
punën e saj heroike në Kalkuta si dhe frymëzimin, shpresën
që ajo ngjallte tek mijëra njerëz.
Të ftuarit u përshëndetën nga Reverendi Robert
Reiss, i cili shërbeu në Westminster edhe një meshë të
veçantë dedikuar Shqipërisë dhe 100 vjetorit të Pavarësisë.
Ai uroi mirëseardhjen të ftuarëve dhe znj. Liri Berisha.
Lord Watson of Richmond në fjalën e tij nënvi-
zoi se figura e Nënë Terezës është një ideal që ndriçon jo
vetëm Shqipërinë në këtë 100 vjetor por mbarë njerëzimin.
Ai tha se, ashtu si Nënë Tereza, të gjithë sot duhet të
rrezikojmë për ëndrrat dhe vizionet tona, se ndërtimi i së
ardhmes na kërkon sot të ngremë ura dhe të ecim përpara,
se në Evropë, duhet të krijojmë një unitet më të gjerë me
shpresën se së shpejti Shqipëria do të jetë pjesë e këtij
uniteti.
Presidentja e Fondacionit “Nënë Tereza”, znj.
Liri Berisha solli për të pranishmit disa nga mesazhet më
shpirtërore të Nënës shqiptare dhe gruas së jashtëzakon-
shme e cila u bë një simbol unik për njerëzimin dhe një
fanar shprese për të gjithë ata që përpiqen ta bëjnë botën një
vend më të mirë. Ajo foli për origjinën dhe mjedisin ku u
rrit kjo ikonë e sakrificës, dashurisë dhe vullnetit, duke bërë
të njohur për publikun britanik atë cka vetë Nënë Tereza
dëshmonte për lidhjen e fortë me vendin tonë: “Për nga
gjaku jam shqiptare. Për nga shtetësia jam indiane. Për nga
besimi, jam murgeshë katolike. Për nga vokacioni, i përkas
gjithë botës…”.
WESTMINSTER ABBEY NË KUJTIM
TË NËNË TEREZËS
Në 23 Nëntor 2012 në bashkinë e qytetit
Galway të Irlandës u hap ekspozita fo-
tografike “100 Vjet Pavarësi e
Shqipërisë”. Në ceremoninë e orga-
nizuar me këtë rast morën pjesë komu-
niteti shqiptar në Galway dhe miq e të
ftuar irlandezë.
Hapjen zyrtare të kësaj cere-
monie e bëri Z. James Harrold, drejtor
i Kulturës dhe Artit pranë Bashkisë së
Galway. Në fjalën e tij ai shprehu falën-
derimet e tij të sinqerta për Ambasadën
Shqiptare në Londër për dhurimin e kë-
tyre fotografive që mundësuan hapjen e
ekspozitës dhe prezantoi disa momente
të historisë së Shqipërisë dhe ngjash-
mërinë e saj me historinë e Irlandës. Ai
falenderoi gjithashtu
edhe z. Ndrek Gjini,
asistent i artit në
drejtorinë e
trashëgimisë kultur-
ore pranë kësaj
bashkie.
Me pas
Nënkryetari i Parla-
mentit të Irlandës,
deputeti Michael
Kitt i pranishem në
këtë ekspozitë në
fjalën e tij u ndal në
rrënjët Kelto-
Shqiptare si dhe në
perspektivën e mar-
rëdhënjeve shumë të
mira midis dy
vendeve. Anëtari i
bordit të drejtorëve
të shoqatës “Miqtë
Irlandezë të Shqipërisë ” z. Samir Be-
ganji prezantoi historinë e Shqipërisë
dhe veprimtaritë festive të organizuara
me rastin e festës së Pavarësisë si dhe
falënderoi të pranishmit për pjesëmar-
rjen në këtë aktivitet. Nënkryetari i
bashkise Fank Fahy vuri në dukje kon-
tributin e vyer të shqiptarëve në qytetin
Galway.
Në këtë ceremoni përshëndeti edhe dok-
tor Jack McCann President i Shoqatës,
Miqtë Irlandezë të Shqipërisë.
Ekspozita do të qëndrojë e
hapur një muaj. Drejtori i trashëgimisë
kulturore të kësaj bashkie Dr. Jim Hiins
propozoi që kjo ekspozitë të hapet më
pas edhe në qytete të tjera të Irlandës.
EKSPOZITA FOTOGRAFIKE
“100 VJET PAVARËSI E SHQIPËRISË”
NË GALWAY, IRLANDË
AA Driving School
Instruktori Shqiptar Artan Jakupi
ne sherbimin tuaj
Menyra me e lehte per te marre
patenten angleze
Na kontaktoniper
ofertat e fundit
Ju ndihmojne nese
deshironi te
beheni instruktor
Kontaktoni Artanin
07769628835
E vetmja autoshkolle qe perdor
instruktore qe jane te kualifikuar
plotesisht
TRANSPORT MALLRASH
ANGLI-SHQIPERI-KOSOVE
SHERBIM I SHPEJTE DHE I SAKTE
NA KONTAKTONI
TEL:07737 597 000
07507 444 654
toni.79-@hotmail.com
Contact numbers
Bujar 07403432677
Besnik 07828309427
HAND
CAR
WASH
FOR
SALE
aktualitet www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 9
NGA FLUTURA ZHUTA
…”Me vite jam larguar,
i dashur Atdhe,
por nuk të kam harruar,
se shumë i ëmbël je”…
D
isa herë kam qenë në aktivitetet e Shpresa
Program që në vitin e parë të saj bashkë
me fëmijët e mi. Ketë herë ishte ndryshe,
krejt ndryshe. Do të merrja pjesë ne 2 ditëlindje të
mëdha. Rrugës duke shkuar ne “Theater Circus”
Stratford, London, me binin ndërmend shumë
gjëra. Isha e ngarkuar emocionalisht me shume
ngjarja nga jeta ime, nga jeta e të gjithë neve që
emigruam ne UK dhe gjithë boten.
Mbasi arrita në hollin e teatrit fytyra
ime e ngrysur nga kujtimet e rrugës për aty ,u hap
si një diell. Holli ishte I mbushur plot me të rritur
e fëmijë, sytë e të cilëve xixëllonin e binin më në
pah nga veshja e tyre kuq e zi, ngjyrat e flamurit
tone kombëtar. Emocionet kthyen rruge dhe e nd-
jeja që dhe unë isha përfshire ne atë gëzim që ta
ngjit zakonisht turma e gëzuar. Hyra ne salle, me
mendimin që të ulem deri sa te gjithë të tjerët qe
ishin në holl të zinin vendet.
Surprizat vazhdonin në atë ditë. Jo vetëm holli
por dhe salla e madhe e atij teatri ne zemër te
Londrës ishte plot, plot sa që nuk mund të gjeje
vend. Një uau e pa kontrolluar doli nga unë. Salla
ishte dekoruar me flamurë qosh me qosh, të gjithë
pjesëmarrësit kishin nga një simbol të flamurit
tone.
Salla ishte e mbushur plot e përplot me
prindër e fëmijë nga të gjitha trevat e Shqipërisë
së Madhe, dhe dukej qartë emocioni në sytë e tyre
dhe padurimi , për të dëgjuar në atë sallë fëmijët
e tyre që do të flisnin, recitonin, këndonin e val-
lëzonin shqip. Por ajo më e bukura ishte kur
shikoje të vegjelit që ishin te emocionuar ne
pritje të vëllezërve e motrave të tyre më të mëd-
henj që do te shikonin ne skene. Në aparatin tim
kam kujtime të paharruara nga kjo ditë, nga këta
femijë, të cilët kush e kush donte te ishte sa më
shume i fotografuar .
Po, isha mu në zemër të komunitetit tim. Shpresa
Program kishte bëre një organizim të pa zakontë.
Emocionet më përfshinë të gjithën ne këtë feste.
Gjeta vend dhe aparati im vetëm shkrepte, në
pritje të fillimit të koncertit të Shpresa Program.
Vargjet e Asdrenit të madh nuk më hiqeshin nga
mëndja gjate gjithë kësaj kohe.
…”Të fala të dërgoj,
këndej ku jam Atdhe,
gjithnjë po të kujtoj,
se birin tënd më ke”…
Nuk zgjati shumë dhe skena u mbush si asnjëherë
tjetër, plot e përplot me fëmijë të moshave të
ndryshme dhe mësueset e tyre të gjuhës shqipe.
Shpresa program ka më shumë se 70 vullnetare,
dhe një bord drejtues prej 11 vetash të cilët kanë
bërë të mundur që në mes të MB të krijohen
shume programe për integrimin e shqiptarëve por
më i suksesshmi është ai i edukimit ku janë 9
shkolla shqipe, në bankat e të cilave mësojnë më
shumë se 450 nxënës, këto shkolla funksionojnë
si rezultat I punës së kësaj organizate, funk-
sionojnë si rezultat I punës së palodhur të këtyre
mësueseve të gjuhës shqipe , të cilat punojnë vull-
netarisht , me një përkushtim të madh dhe bëjnë
që këtu në MB, brezi i ri , i lindur e rritur këtu të
mos harrojnë historinë, gjuhën , traditat e vendit
të tyre , Shqipërisë. Nuk kam pasur ndonjëherë
më shumë emocione se atë dite. Jam rrëqethur
nonstop, jam emocionuar , qarë e qeshur gjatë
gjithë kohës.
Si mund të ndodhte ndryshe kur
shikoje përkushtimin e atyre fëmijëve të cilët kën-
donin , vallëzonin e recitonin vargjet e poeteve
tanë të mëdhenj, për Flamurin, për Atdheun, për
Token Ame. Si mund të ndodhte ndryshe
të mos qaje e qeshje kur ato fëmijë mezi
prisnin të shpreheshin e të thonin shqip
atë ç’ka kishin mësuar, duke I rrëmbyer
mikrofonin njëri tjetrit, duke bërë gara,
kush e kush të fliste më bukur e më
shumë.
…”Pra,mallkuar njaj bir shqiptari,
qe kete gjuhe te Perendise,
trashegim si na e la i pari,
trashegim s'ia len femijes”…
Dëgjoje këto vargje të dala nga goja e 7
vjecareve, të recituara me shpirt , me
këmbe e me duar , duke rrëmbyer duar-
trokitjet tona, ovacionet tona. Të bëhej
zemra mal kur nën tingujt e valleve tona
popullore shikoje vajza dhe djem të rinj,
të mrekullueshëm qe kërcenin te mënyre
te mahnitshme a thua se ata ishin
valltaret e Ansamblit te këngëve dhe val-
leve. Nuk me besohej se isha ne Londër.
Pa frike e them, ishin mbi 120 fëmijë në
atë skenë. Të gjithë ishin përfshire në atë
festim aq të bukur dhe të organizuar aq
shkëlqyer nga Shpresa Program. Te
gjithë ne ndjenim se ishim aty, në
Mëmëdhe, në atë salle që na bëri të har-
rojmë që ishim emigrantë.
Si thotë Asdreni i madh:
…”Se për mua, o Atdhe,
je një lule aq e vyer,
sa nuk gjendet përmbi dhe
shpirtin tim për të ushqyer!”
Faleminderit “Shpresa Program”, fale-
minderit që më bere të ndjehem krenare
që jam Shqiptare.
Autore e programit “Gra të Lira”
10 VJET SHPRESA PROGRAMME
100 VJET PAVARËSI E SHTETIT SHQIPTAR
N
ë kuadër të aktiviteteve për nder të 100
vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë së at-
dheut, me datën 16 nëntor 2012, në
mjediset e Ambasadës së Republikës së Shqipërisë
në Mbretërinë e Bashkuar u inaugurua ekspozita
“100 Vjet Filateli Shqiptare”, dhe “Koleksion li-
brash për Skënderbeun”.
Diplomatë, historianë, studiues
akademikë, përfaqësues të Anglo-Albanian Asso-
ciation, si dhe miq dhe të ftuar shqiptaro-britanikë
patën rastin të njiheshin me fragmente të historisë
shqiptare, nëpërmjet 70 serive të pullave postare
dhe emisioneve të veçanta si ato të përvjetorit të
parë të pavarësisë, përvjetoret e Lidhjes shqiptare
të Prizrenit, 800 vjetori i shtetit të Arbërit, emi-
sionet për Nënë Terezën, kostumet kombëtare
shqiptare apo emblemat e ndryshme.
Kjo ekspozitë, që vjen për herë të parë
në Londër, së bashku me 100 Vjetorin e Shpalljes
së Pavarësisë, kujton dhe feston edhe 100 vjetorin
e themelimit të Postës
Shqiptare, e cila ishte
një nga institucionet e
para që ngriti qeveria e
Ismail Qemalit.
Të pranish-
mit patën rastin të nji-
hen gjithashtu me një
koleksion të rrallë li-
brash për heroin tonë
kombëtar Skënder-
beun, që fillon me një
vëllim origjinal të vitit 1510, të Historisë së Skën-
derbeut, nga Marin Barleti (Historia de Vita et
Gestis Scanderbegi), e përfshin thesarë të tjerë si
libri i parë i publikuar në gjuhën angleze për Skën-
derbeun, në vitin 1596. Ato janë të shkruara në
shtatë gjuhë të ndryshme, duke filluar nga latin-
ishtja, gjermanishtja, italishtja, suedishtja, span-
jishtja, anglishtja, frengjishtja. Koleksionistja
britanike, Patricia Nugee ka ekspozuar vëllimet e
saj të çmuara në shumë kryeqytete të botës si dhe
në Angli, në bibliotekat prestigjioze të Universitetit
të Cambridge-it dhe Kolegjit Eton.
Fjala përshëndetëse u mbajt nga i
Ngarkuari me Punë i Republikës së Shqipërisë në
Britaninë e Madhe, z. Mal Berisha, i cili foli për
rëndësinë e njohjes së historisë shqiptare dhe vler-
ave të shqiptarizmit, të simbolizuara nga figura e
Skënderbeut. Ai falenderoi Postën Shqiptare dhe
Drejtorin e saj, z. Arqile Gorea, që sollën para pub-
likut, në Londër, një vështrim të koleksionit filate-
lik shqiptar nga pulla e parë,
dalë më 25 tetor 1913 deri
tek ato të ditëve të sotme.
Të pranishmit i përshëndeti
edhe Profesori i njohur
Noel Malcolm, i cili theksoi
rëndësinë e 100 vjetorit të
shpalljes së pavarësisë dhe
të këtij aktiviteti në veçanti,
dhe z. Stephen Nash,
kryetar i Shoqatës Anglo-
Shqiptare.
“100 VJET FILATELI SHQIPTARE” DHE
“KOLEKSION LIBRASH PËR SKËNDERBEUN”
NË AMBASADËN SHQIPTARE, LONDËR
JETA FOODS
Unit 4
Excalibur Works
13 Argall Avenue
Leyton
London
E10 7QE
07852230043
JETA FOODS
www.jetafoods.co.uk jetaltd@yahoo.co.uk
Nga data 10 shtator e hapur edhe me pakice
nga ORA 10.00-16.00 nga E HENA NE TE SHTUNE.
TE PREMTEN DHE TE SHTUNEN nga ORA 10.00-18.00
OFERTE
Kush shpenzon me shume se £40
perfiton nje pako caji origjinal SKENDERBEU
Dërgoni nga:
Merrini në Kosovë tek:
Merrini në Shqipëri tek:
Dërgo online
sot në
moneygram.co.uk
***
*Nëvarësi tëkohëshërbimit tëoperatorëvelokalë. **Përveçtarifavetëtransferimit tëaplikueshmepër njëtransaksion, mundtëzbatohet njëkursi
këmbimittëmonedhësqëvendosetngaMoneyGramoseagjentëtesaj. ***Përnjëlistëtëplotëtëtarifavetëtransferimitnëinternetjulutemvizitoni
www.moneygram.co.uk. Tëgjithëagjentët emësipërmjanëagjentëtëMoneyGramInternational Limitednëofrimineshërbimevetëtransferimit të
parave. MoneyGramInternational Limited është e autorizuar dhe e kontrolluar nga Autoriteti e Shërbimit Financiar. MoneyGramdhe Globi janë
markatëMoneyGram. Tëgjithamarkat etjerajanëpronëepronarëvetëtyrepërkatës. ©2012MoneyGram. Tëgjithatëdrejtat erezervuara. 0800 026 0535
Paratë tuaja në
destinacion
brenda pak
minutash
*
Dërgoni në Shqipëri dhe Kosovë deri
në £100 për vetëm £4.90 pagesë
**
Thjesht skan këtu për shumë informacion
Kudo që shikoni simbolin MoneyGram
C
S
5
7
3
7
aktualitet www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 11
NGA DAUT DAUTI
Me 10 mars 1912, nënkonsull bri-
tanik në Shkup, Walter Peckham,
dërgoi një raport në Foreign Office
në të cilin përshkroi situatën në
Shqipëri dhe vizitën e ministrit të
brendshëmotoman në Kosovë. Min-
istri otoman, Haxhi Adil Beu, sh-
presonte se me reformat e
paralajmëruara do t’i joshte shqip-
tarët të cilët në Kosovë po bënin për-
gatitjet përfundimtare për luftën e
fundit kundër perandorisë.
Nënkonsulli britanik shkruante se
Haxhi Adil Beu me 10 mars gjendej në
Gjakovë. Më herët, me 3 mars ishte
nisur nga Prishtina për Mitrovicë ku
kishte qëndruar dy ditë pastaj kishte
shkuar në Pejë ku kishte qëndruar deri
me 8 mars.
Ministri otoman, kudo që
kishte shkuar, nuk ishte pritur mirë nga
shqiptarët. Madje, shqiptarët e Pejës i
kishin dërguar fjalë ministrit, sa ishte
në Mitrovicë, që të mos ia mësynte
Pejës. Megjithatë, vizita u bë edhe në
Pejë por nuk pati ndonjë manifestim
dhune. Askush i rëndësishëm në asnjë
vend të Kosovës nuk doli ta priste min-
istrin e brendshëm otoman. Ministri
kishte planifikuar të organizonte një
Mevlud madhështor në Fushë Kosovë
por hoqi dorë pasi që u bind se askush
nga shqiptarët nuk do të merrte pjesë
në te. Madje, askush nuk doli ta priste
askund dhe askush nuk pranoi as ëm-
bëlsirat që kishte sjellë ai nga Stam-
bolli në shenjë miqësie për shqiptarët
që do t’i takonte.
Pa marrë parasysh këtë situ-
atë, ministri i shkruante qeverisë në
Stamboll se shqiptarët po i organizonin
mikpritje madhështore. Sipas disa in-
formatave që posedonte nënkonsulli
britanik, ministri otoman, ende pa u
vendosur mirë në Gjakovë, ishte de-
tyruar që të largohej nga qyteti. Sa
ishte në Shkup ai u kishte dhënë nga 5
lira mësuesve të medresesë por shu-
mica e tyre e kishin refuzuar këtë bak-
shish në formë ryshfeti. Sipas
konsullatës britanike, të vetmet masa
“reformuese” që kishte aplikuar ky
ministër gjatë vizitës, ishin shkëmbimi
i kajmekamit të Prishtinës dhe disa
qyteteve tjera si dhe shkarkimi i një
oficeri të lartë të policisë në Shkup.
Nënkonsulli britanik ishte i bindur se
qëllimi i vizitës së delegacionit të krye-
suar nga ministri i brendshëm nuk
ishin reformat por propaganda e qev-
erisë momentale otomane.
Dështimi i vizitës së këtij
ekipi (Komisionit të Reformave)
shënoi edhe intensifikimin e përgatit-
jeve të shqiptarëve për themelim të
shtetit të pavarur në Ballkan. Për të
biseduar në lidhje me këtë temë
nënkonsulli britanik në mëngjesin e 28
prillit ishte takuar me Hasan Bej Pr-
ishtinën. Qeveria në Stamboll, për
arsye të shumta, refuzonte ta pranonte
faktin që Hasan Beu ishte zgjedhur sër-
ish deputet për Prishtinën në Parla-
mentin Otoman. Nënkonsulli
shkruante se kjo qeveri e pengonte ak-
tivitetin e Hasan Bej Prishtinës në të
gjitha mënyrat, përfshirë edhe ato
jolegjitime.
Hasan Bej Prishtina në këtë takim i
kishte deklaruar diplomatit britanik se
e tërë Shqipëria ishte stërngopur me
qeverinë e Stambollit të cilën ai e
kishte përshkruar si barbare dhe së
cilës i mungonte edhe truri. Hasan Bej
Prishtina kishte theksuar se kryengritja
e shqiptarëve nuk mund të evitohej më.
Në lidhje me bisedën e mëtejme,
nënkonsulli britanik shkruante se qël-
limi i prijësve shqiptarë ishte anulimi i
zgjedhjeve të fundit dhe formimi i një
kabineti jopartiak nën Qamil Pashën
dhe në përbërje të njerëzve siç ishin
Tefik Pasha dhe Nuradugian Efendiu.
Ky kabinet, sipas Hasan Bej Prishtinës,
do të qeveriste deri në zgjedhjet e reja
të cilat duhej ta shprehnin vullnetin e
popullit. Nëse dështonte ky variant,
nënkonsulli theksonte se shqiptarët do
të kërkonin autonomi.
Nënkonsulli britanik, duke
e shpjeguar qëndrimin e shqiptarëve
të paraqitur nga Hasan Bej Pr-
ishtina, shkruante:
“Hasan Bej Prishtina aspiron për një
ndarje të plotë fiskale dhe ushtarake
dhe për një Republikë Shqiptare lid-
hjet e së cilës me Portën duhet të jenë
vetëm minimale por nuk duket që ka
program të qartë për minimumin që
mund të pranohet. Ai e citoi shem-
bullin e Bullgarisë dhe përparimin e
popullit bullgar që nga Traktati i
Berlinit. Suzereniteti i Portës do të ak-
ceptohej”.
Pastaj nënkonsulli britanik,
duke shprehur dyshime për platformën
politike që paraqiti Hasan Bej Pr-
ishtina, theksoi se shqiptarët dhe klanet
e tyre deri atëherë nuk kishin shprehur
kohezion të mirëfilltë kombëtar. Hasan
Bej Prishtina kishte ngulur këmbë se
situata kishte ndryshuar dhe se ekzis-
tonte një unitet nacional i shqiptarëve
që nga Shkodra e deri në Janinë.
Madje, ai theksoi se ekzistonte
mundësia e një marrëveshje me Gre-
qinë. Nënkonsulli britanik ishte dësh-
mitar i faktit të ngritjes së shpejtë të
ndjenjave nacionale të shqiptarëve
gjatë viteve të fundit.
Duke e elaboruar situatën e
ardhshme ushtarake, Hasan Bej Pr-
ishtina e kishte bindur diplomatin bri-
tanik se me një lehtësi të madhe do të
përsëritej kryengritja e fundit e
Gjakovës e cila në formë të lëvizjes do
t’i përfshinte malësorët e veriut të kon-
centruar në Tuz dhe pastaj kjo lëvizje
në mënyrë rapide do të arrinte jugun ku
do të përqafohej nga toskët. Hasan Beu
kishte deklaruar se brenda një jave
shqiptarët do ta okuponin Shkupin.
Lëvizjen tjetër që do ta bënin pas kësaj
do të ishte marrja e Selanikut brenda
një muaji.
Nënkonsulli ishte në dijeni
se shqiptarët kishin mjaft armë të lehta
por u mungonte artileria. Hasan Beu
kishte bërë me dije se planifikohej që
artileria të sigurohej nga garnizonet
otomane të cilat do të rrethoheshin dhe
me ndihmën e ushtarëve dhe oficerëve
shqiptar kjo gjë konsiderohej të mos
ishte e vështirë. Mjetet financiare
ekzistonin për një fushatë ushtarake që
do të zgjaste deri në një muaj. Nëse
fushata zgjatej më tej, Hasan Bej Pr-
ishtina kishte theksuar se ndihmat fi-
nanciare do të siguroheshin nga jashtë.
Më tutje, nënkonsulli
shënonte se Hasan Bej Prishtina nuk
llogariste për ndonjë ndihmë nga bull-
garët e Maqedonisë. Ai theksoi se
ekzistonte një pajtueshmëri e shqip-
tarëve me qeverinë greke, Komitetin
Grek të Maqedonisë por jo me
Komitetin Bullgar të Maqedonisë.
Hasan Beu konsideronte se Mali i Zi
nuk mund të paraqiste rrezik të madh
për shqiptarët. Sipas tij, Austro-Hun-
garia do t’i mbante në shënjestër Bull-
garinë dhe Serbinë në mënyrë që këto
të mos lëviznin kundër territoreve
otomane.
Duke e elaboruar më tutje qëndrimin e
tij, Hasan Bej Prishtina i deklaroi
nënkonsullit britanik se shpresonte që
Austro-Hungaria do të abstenonte nga
përzierja pasi që ky shtet mund të kon-
sideronte se këto çështje ishin tërësisht
punë të brendshme të popujve që je-
tonin nën pushtetin e Portës së Lartë
dhe se tashti ata kishin vendosur që
problemet që kishin t’i zgjidhin vetë.
Por, sundimin austro-hungarez, sipas
Hasan Beut, do ta preferonin shqiptarët
në krahasim me atë otoman. Mbi të
gjitha, siç i deklaroi ai nënkonsullit, do
të preferohej që njësia e ardhshme
shtetërore shqiptare të administrohej
apo qeverisej nga Britania e Madhe.
Nënkonsulli britanik nuk
kishte dhënë ndonjë përgjigje gjatë
kësaj bisede por e lajmëroi Londrën në
lidhje me faktin se Hasan Bej Prishtina
kishte kërkuar të dinte qëndrimin bri-
tanik nëse shqiptarët kërkonin
përkrahje politike dhe ndihmë finan-
ciare nga qeveria britanike. Nënkon-
sulli shtoi se Hasan Bej Prishtina nuk
ia kishte bërë një kërkesë të tillë kon-
sujve apo diplomatëve të shteteve tjera.
Fundin e bisedës me Hasan
Bej Prishtinën, nënkonsulli britanik në
Shkup, Walter Peckham, e përshkruan
me sa vijon:
“ E pyeta se çka po pritnin para se
të revoltoheshin? Asgjë, tha ai, pos
përgjigjes së qeverisë (britanike v.j.)
së Lartmadhërisë së Tij. Në të
njëjtën kohë një përgjigje e pafavor-
shme nuk do ta mënjanonte re-
voltën. Gjatë tërë bisedës, Hasan
Beu manifestoi optimizëm të kon-
siderueshëm. Ky optimizëm mendoj
se ishte i një njeriu i cili ndjenë se
gjërat nuk mund të jenë më keq dhe
se mund të përmirësohen me masa
të fuqishme”.
Pas kësaj bisede janë shënuar edhe ko-
munikime tjera të Hasan Bej Prishtinës
me diplomatë britanikë. Siç dihet, Lon-
dra nuk i shqyrtoi seriozisht
propozimet e Hasan Bej Prishtinës.
PËRGATITJET PËR PAVARËSI DHE
QËNDRIMET QË PARAQITI HASAN
PRISHTINA PARA BRITANIKËVE
E
U

F
U
R
N
I
T
U
R
E

L
T
D















































W
H
O
L
E
S
A
L
E

A
N
D

R
E
T
A
I
L






















































W
e

s
u
p
p
l
y


m
a
j
o
r

h
i
g
h
t

s
t
r
e
e
t

s

a
n
d

s
t
o
r
e
s














































O
f
f
e
r

a

r
a
n
g
e

o
f

d
i
f
f
e
r
e
n
t

f
u
r
n
i
t
u
r
e

f
r
o
m

a
l
l

o
v
e
r

t
h
e

w
o
r
l
d


a
t

g
r
e
a
t

r
e
t
a
i
l

p
r
i
c
e
s













O
f
r
o
j
m
e

m
u
n
d
e
s
i

f
a
n
t
a
s
t
i
k
e

p
e
r

b
i
z
n
e
s


m
e

K
i
n
e
n

d
h
e


V
i
e
t
n
a
m
i
n



N
e

k
e
m
i

z
y
r
a
t

t
o
n
a

n
e

k
e
t
o

v
e
n
d
e

d
h
e

o
f
r
o
j
m
e

m
u
n
d
e
s
i

p
e
r

h
a
p
j
e
n


e

b
i
z
n
e
s
e
v
e

t
e

r
e
j
a

q
e

n
g
a

t
r
e
g
e
t
i

m
a
l
l
e
r
a
s
h
,

k
o
n
f
e
k
s
i
o
n
e
,

e
l
e
k
r
o
n
i
k
e

e
t
j
.

N
a

k
o
n
t
a
k
t
o
n
i

d
h
e

n
e

j
u

n
d
i
h
m
o
j
m
e

U
n
i
t

2
,

T
h
e

C
r
o
m
w
e
l
l

C
e
n
t
r
e
,


2
4
-
3
0

M
i
n
e
r
v
a

R
o
a
d


L
o
n
d
o
n

N
W
1
0

6
H
J



T
e
l
:

0
2
0
8

9
6
1

8
7
6
5


T
R
A
N
S
P
O
R
T
I

F
A
L
A
S

K
U
D
O

Q
Ë

T
Ë

J
E
N
I

N
Ë

L
O
N
D
Ë
R
opinion www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 14
NGA GËZIM ALPION DHE
STEPHEN SCHWARTZ
N
ë një moment qetësie, në
sekuencat e para të filmit tё ri
tё realizuar, ‘Taken 2’, Bryan
Mills, një ish-vrasёs i punёsuar nga
qeveria amerikane, tashmë në pension,
interpretuar nga Liam Neeson, i rrëfen
vajzës së tij Kim (Maggie Grace) se
ato çka ai di për Stambollin dhe rolin e
rëndësishëm që ky qytet ka luajtur si
urё-lidhje ndёrmjet Lindjes dhe
Perёndimit, bazohen nё një libër të
cilin ai e kishte lexuar gjatë udhëtimit
të tij drejt Turqisë, vendi ku ёshtё
xhiruar filmi.
Fakti që ai përmend – roli i
Bosforit, si një urë lidhëse mes Eu-
ropës dhe Azisë – është aq banal sa
vetvetiu lind pyetja: si ёshtё e mundur
qё dikush me njohuri kaq tё cekta pёr
botёn, mund të ketë qenë i punësuar në
një pozitë me përgjegjësi nga au-
toritetet Amerikane? Kjo mungesë njo-
hurish, ndoshta mund tё jetё paraqitur
me qëllim, për të portretizuar agjentët
e qeverisё amerikane si tё metё.
Punёdhёnёsi i kёtij ish-ag-
jenti nuk ёshtё indentifikuar saktёsisht,
por mund tё supozohet se Mills ka
qenё i punёsuar nga CIA. Pёr
rrjedhojё, njё operativ i tillё duhet tё
jetё nё dijeni se Ambasada Amerikane
nё Turqi ndodhet nё Ankara dhe jo nё
Stamboll, gabim tё cilin Mills e bёn
kur bisedon me vajzёn e tij.
Megjithatë, komenti i mёsipёrm, ku
pёrmendet roli i Bosforit, ёshtёtregu-
esi simbolik mё i rёndёsishёm qё nx-
jerr nё pah injorancёn e tij.
Gafa tё tilla bёhen akoma
edhe mё tё dallueshme nё njё vazhdё
skenash, si pёr shembull kur Bryan,
pёr tё cilin kjo ishte vizita e parё nё
Stamboll, çuditërisht, i jep disa
udhёzime ish-bashkёshortes së tij
Leonore apo Leni (Famke Janssen) se
si mund tё shpëtojë nga vendi i fshehtë
ku ёshtё marrё peng tek Grand Bazaar-
i (Pazari i Madh) i famshёm nё Stam-
boll. Ai e udhëzon atë të ndërrojë
rrugë, duke kaluar kështu mes korri-
dorëve dhe qosheve konfuzë të cilët
edhe një i lindur në atë qytet nuk mund
t’i njohë aq me detaje.
Bryan ёshtё njё personazh i
dobёt jo vetёm se, sic pёrmendёm mё
lart, nuk ka njohuri, por edhe sepse bёn
gabime aspak profesionale. Ai ka vёnё
nё dijeni ish-bashkёshorten, nga e cila
ёshtё ndarё, dhe vajzёn e tij, se detyra
e tij nё profesionin e dikurshёm ka
qenё ekzekutimi i njerёzve nё opera-
cione klandestine. Njё sjellje e tillё
ёshtё e papranueshme dhe absolutisht e
paligjshme, pasi njё spiun amerikan,
anёtar i skuadrёs sё elitёs ushtarake an-
titerroriste, apo çdo individ tjetёr i cili
kryen detyra tё tilla, duhet tё mbajё tё
fshehtё detajet e punёs sё tij, nga
bashkёshortёt dhe fёmijёt e tyre.
Detaje tё tilla janё tё
parёndёsishme nё dukje, por qё tё
bёjnё tё mendosh se Luc Besson dhe
Robert Mark Kamen mund tё kenё re-
alizuar sёbashku kёtё dorёshkrim hu-
lumtimesh dhe tё keqshkruar, nёn
efektin e lodhjes nga njё udhёtim i
gjatё me avion. Besson dhe Kamen
pёrdorin njё personazh llomotitёs dhe
mburravec si Bryan, duke u kthyer nё
njё zёdhёnёs tё qёllimeve tё tyre tё
errёta: tё shfryjnё urrejtjen e tyre ndaj
fesё islame dhe tё zhvillojnё njё
propagandё tё neveritshme kundёr
kombit shqiptar, qё ёshtё i vogёl dhe
pak i njohur nga tё huajt.
Nё tё vёrtetё, filmat ‘Taken’,
janё si anti-amerikanё, ashtu edhe
paragjykues për shqiptarët. Nё kёta
filma, injorantёt amerikanë shquhen
pёr vrasje brutale, dhe shqiptarët pёr
tortura dhe trafikim tё qenieve
njerёzore. Gjithçka tjetër është e pa
rëndësishme. Katalogu i plotë i gafave
absurde është shumë i gjatë, por kёtu
po pёrmendim disa gabime kulturore,
fetare dhe gjuhësore, qё hasen shpesh
nё skenar. Disa nga gabimet e poshtё
përmendura mund të duken tё parëndë-
sishme, por megjithatё reflektojnё se
autorёt e skenarit nuk kanё bёrё hu-
lumtimet e duhura shkencore.
Aktorёt qё luajnё rolin e
muslimanëve, në të dy filmat, kanё tat-
uazhe nё duar. Ashtu si hebrenjtë, edhe
myslimanët e kanё tё ndaluar tё
tatuojnё pjesёt e trupit tё tyre.
Një musliman nga Tropoja,
qytet nё veri të Shqipërisë, i cili ёshtё
edhe vendi i origjinës së keqbёrёsve
kryesorё tё kёtyre filmave, nuk e quan
djalin e tij Marko, i cili ёshtё njё nga
kriminelёt (për fat të keq, rol i inter-
pretuar nga një aktor shqiptar, Arben
Bajraktaraj) nё ‘Taken 1’ i realizuar nё
vitin 2008.
Njё djalё i lindur nga njё
baba shqiptar musliman dhe nga njё
nёnё e krishterё nё veri tё Shqipёrisё,
mund tё quhet ‘Mark’, por ky emёr
nuk do tё tingёllonte mjaft ballkanik
pёr filmin e Besson-it, kёshtu qё krim-
ineli nё fjalё merr emrin sllav ‘Marko’
– pёr tё cilin edhe serbёt duhet tё anko-
hen!
Personazhi kryesor shqiptar
në ‘Taken 2’, babai i Marko-s, i cili
ndjek Bryan dhe familjen e tij, pёr t’u
hakmarrё pёr vdekjen e tё birit nё
filmin e parё, quhet ‘Murad’. Nё
Shqipёri, ky emёr shkruhet dhe shqip-
tohet me bashkёtingёlloren ‘t’ dhe jo
me ‘d’.
Tropoja, vendi nga i cili
supozohet tё jetё prejardhja e familjes
sё protagonistit nё film, paraqitet si njё
vend pa rrugё dhe i pisёt (skenat e
Tropojёs nё film janё xhiruar nё Turqi
dhe jo nё Shqipёri) kur nё realitet
qyteti i Tropojёs ёshtё njё vend malor,
ku turizmi ёshtё nё rritje, nё veçanti
pёr alpinistё e skiatorё.
Në ‘Taken 2’, shqiptarët janë
paraqitur si të fiksuar pёr hakmarrje
dhe ndёshkim ndaj armiqve tё tyre
duke mos u ndalur përpara asgjëje,
duke përfshirë edhe sulmin ndaj fem-
rave.
Kjo qasje, pasqyron njohje
tё cekta të gjakmarrjes, qё fatkeqёsisht
ёshtё shfaqur sёrisht në Shqipëri nё dy
dekadat e fundit. Në këtë kulturë,
‘marrja e gjaku’ qeveriset nga ligji za-
konor i njohur ndryshe si Kanun. Ky
sistem ligjor tradicional, sanksionon
pёrjashtimin e femrave nga gjakmar-
rja. Kohёt e fundit, vdekja e një vajze
të re nё njё rast gjakmarrje në Shqipëri,
tronditi gjithë kombin shqiptar.
E vёrteta ёshtё se shqiptarët
nuk janë të priur pёr gjakmarrje. Shu-
mica e konflikteve të tilla janë zhdukur
nё Kosovё dhe në përgjithësi, shqip-
tarët duan që të marrë fund njëherë e
përgjithmonë kjo traditë.
Përveç kësaj, Murad-i i egër
edhe pse supozohet tё ketё prejardhje
nga Tropoja, qyteti i zemrёs sё Ka-
nunit, synon tё sjellё Bryan në rezi-
dencën e tij për t’a ndëshkuar. Ky
element përbën shkelje tё mëtejshme
të Kanunit, sipas së cilit, haku nuk
mund të merret në ato shtëpinë hak-
marrësit, apo viktimёs së hakmarrjes.
Për më tepër, shqiptarët janë
shumё krenarë pёr traditёn e mbajtjes
sё premtimit, apo tё Besёs, e cila nji-
het ndryshe edhe si ‘fjala e nderit’. Në
fund tё filmit ‘Taken 2’, Murad-i
paraqitet si një njeri që e thyen besën e
tij.
Këto gabime nuk janё aq tё
rastёsishme sa duken. Për fat të keq,
ata dёshmojnё se Luc Besson dhe ekipi
i tij kanё lajthitur me njё qёllim tё cak-
tuar.
Me ‘Taken’ dhe ‘Taken 2’,
Besson i shton nje tipar tjetёr traditёs
sё ‘Cinéma du look’ (traditё e cila doli
nё pah pёr herё tё parё nё
kinematografinё franceze ne vitin
1980). Sipas Guy Austin (1999), kjo
traditë favorizon stilin mbi thelbin dhe
spektaklin mbi historinё. Siç duket,
Besson beson se kinemaja i jep tё
drejtё të shpikë disa komplekse kultur-
ore dhe histori te trilluara, tё paraqesё,
tё pёrulё dhe tё shpifё pёr imazhin e
njerёzve tё njё kombi tё vogёl, qё
lufton pёr t’u njohur me dinjitet.
David Gritten i London Telegraph
ёshtё shprehur se ‘‘Taken’ shquhet
kryesisht pёr stereotipet e tij raciste
kundrejt arabёve dhe europianёve
lindorё’. John Podhoretz komenton në
The Weekly Standard: ‘Flitet pёr njё
amerikan, i cili për të shpëtuar vajzën e
tij masakron me dhjetra muslimanё tё
kёqinj pa e vrarё ndёrgjegja fare.’
Paragjykimi anti arab në
‘Taken’, është përmirësuar në Taken 2
pasi personazhi Bryan, në Stamboll,
punon pёr mbrojtjen e një arabi të
pasur. Arabët dekadent janë zëvendë-
suar me turqit e korruptuar. Ndërsa eu-
ropianët lindorë mbeten karikaturat
kryesore edhe nё kёtё film të Besson-
it, të paraqitur ekskluzivisht nga
‘shqiptarët’.
Për të pёrmbushur misionin
e tyre ‘fisnik’ për t’i ‘hapur sytë’ botës
për rrezikun shqiptar, Besson, bashkë-
skenaristi Kamen, regjisori i ‘Taken 1’
Pierre Morel dhe Olivier Megaton, i
cili drejtoi pjesën e dytë të kësaj serie,
kanë punësuar një grup aktorësh me
origjinë nga Kosova, Amerika, Arme-
nia, Holanda dhe Turqia. Megjithatё,
aktori kryesor nё tё dy pjesёt e filmit
mbetet Neeson, i respektuar nga
bashkёkombasit e tij irlandezё pёr
‘rritjen e imazhit tё Irlandёs’ nё botё.
Pёr tё pёrbaltur shqiptarёt,
Nesson ndihmohet nga Rade Serbedz-
ija, aktori me origjinë serbe i lindur në
Kroaci, i cili luan rolin e Murad-it, pa-
triarkun e bandës.
Serbedzija e ndihmon Neeson në
mënyrë efektive, në fjalët e personazhit
Bryan, për të praktikuar aftësitë e tij si
vrasës. Shqyrtimin e tij pёr ‘Taken 2’,
Neil Smith i Total Film e pёrfundon
duke thёnё se ‘ёshtё argёtuese tё
shohёsh aktorin Neeson t’i vijё hakut
tё ashtuquajturit Eurotrash [plehrat e
Europës]; e kemi parё qё e bёn mё
mirё njё gjё tё tillё nё filma tё tjerё.’
Koment i Smith-it është
domethёnёs pasi Eurotrash doli në
Amerikë si një term referimi pёr emi-
grantët e rinj nga Europa Perëndimore
dhe turistët e pasur qё sillen me
arrogancё nё publik. Ashtu si Besson,
Neeson dhe Serbedzija, Smith duket se
mendon qё Eurotrash përbëhet nga
shqiptarët, turqit dhe myslimanët. Nё
kohёn e Geert Wilders dhe tё nxitёsve
tё ngjashёm tё propagandёs kundёr
fesё islame, ky nuk ёshtё aspak njё
vёshtrim origjinal. Gjithashtu, vlen tё
theksohet se, ndёrsa familja amerikane
paraqitet me ‘fytyra tё freskёta’, tё pas-
tra dhe tё kёndёshme, familja shqiptare
paraqitet e shёmtuar, e pisёt dhe e
dhunshme.
Filma si ‘Taken’ 1 dhe 2
pёlqehen nga amerikanёt tё cilёt janё
tё ‘etur’ pёr kinematografinё e dhun-
shme – gjё qё spjegon suksesin e
menjёhershёm komercial tё ‘Taken 2’
qё nё ditёt e para tё shfaqes.
Gjithashtu, njё film si ‘Taken’ kompli-
menton ankthin e Europës Perëndi-
more ndaj emigrantët dhe ‘përplasjes
së qytetёrimeve’. Besson dhe ekipi i tij
pёrfitojnё duke manipuluar dy tregje tё
cilёt nё thelb janё shumё të ndryshёm.
Prodhuesit seriozё amerikanё, edhe ata
tё zhanrit ‘action’, janё distancuar nga
prodhimi i filmave anti-arabё dhe anti-
musliman.
Askush nuk e mohon faktin
se nё Shqipёri krimi ekziston dhe se
disa shqiptarë, si individё të çdo kombi
tjetër, kryejnë krime jashtë vendlindjes
së tyre. Pёr mё tepёr, Shqipëria ka një
industri filmi, e cila ka tërhequr
mbështetjen e personaliteteve kryesore
të kinemasë, si Francis Ford Coppola,
dhe nje media qё heton dhe raporton
pёr korrupsionin nё mёnyrё tё
pёrkushtuar.
Shqiptarët janë një nga pop-
ujt më të vjetër në Europë, por kёtu
nuk kemi hapёsirёn e duhur pёr tё
mbrojtur virtytet dhe arritjet e tyre.
Mund tё paraqesim njё listё tё gjatё
emrash sundimtarësh romakë (Diokle-
ciani), Doktorё tё Kishës Katolike (St.
Jerome), papash dhe figura të tjera nga
brigjet e Adriatikut lindor dhe zonat e
thella, ku mund tё shtohen edhe njё
numёr strategёsh ushtarakё dhe per-
sonalitete tё tjerё tё shquar, pёr tё
shpёtuar reputacionin e shqiptarёve.
Ne nuk po e bёjmё kёtё gjё pasi e
quajmё pёrulje t’u kundёrvihemi sh-
pifjeve antishqiptare tё Besson dhe
Kamen.
Një komb që ka nxjerrё njё
bijё si Nënë Tereza nuk ka pёrse tё
shqetёsohet nga filma tё pavlerё.
Rёndёsia qё shqiptarёt i japin jetёs dhe
dinjitetit njerёzor, u vu re gjatё Luftёs
sё Dytё Botёrore ku, duke rrezikuar
jetёn e tyre, ata refuzuan tё dorёzojnё
qoftё edhe njё hebre tё vetёm tek
pushtuesit nazistё. Ky gjest fisnik nuk
u pёrsёrit askund tjetёr nё Ballkan apo
nё vendet e Europёs ku dominuan
nazistёt, nё Lindje apo Perёndim. Roli
i shpёtimtarёve shqiptarёve si ‘Right-
eous Gentiles’ është i njohur nga
Izraeli.
Realizimi i ‘Taken’ nё shkurt
tё vitit 2008, muaji kur Kosova shpalli
Pavarёsinё e saj dhe realizimi i ‘Taken
2’ nё vjeshtё tё vitit 2012, disa ditё
pёrpara se Shqipёria tё festojё 100
vitet e Pavarёsisё sё saj, nuk mund tё
jenё rastёsi.Forcimi i prezencёs sё fak-
torit shqiptar (vijon ne faqe 16)
TAKEN 1 DHE 2: NJË PËRPJEKJE TJETËR PËR TË
POSHTËRUAR SHQIPËRINË DHE SHQIPTARËT
PUNTO
-Nese deshironi te kaloni nje
darke te paharrueshme
-Nese deshironi te shijoni nje
kuzhine te mrekullueshme
BAR RESAURANT PUNTO
-Vend ideal per te gjitha
festat tuaja familjare, ditelindje,
fejesa martesa etj, deri ne 100
veta
-Ejani dhe binduni se nuk do
te gjeni vend më fantastik
TEL: 02087404767
112 ASKEW ROAD SHEPERS BUSH
LONDON W12 9 BL
opinion www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 16
(vijon nga faqe 14)
nё çёshtjet Europiane, sidomos me
mbёshtetjen amerikane ndaj Kosovёs,
i ka trullosur armiqtё e shqiptarёve nё
Ballkan, dhe i ka vёnё nё provё vendet
Europiane, qё nё disa raste
(veçanёrisht Franca) nuk kanё dashur
tё mbёshtesin Shtetet e Bashkuara tё
Amerikёs pёr tё shpёtuar Kosovёn nga
agresioni serb.
Në Francë, si gjetiu, prem-
timi i pa plotёsuar i Bashkimit Eu-
ropian për antarёsimin e Turqisë,
gjithashtu ёshtё pjesё e sfondit ide-
ologjik.
Mbështetja e Shteteve tё
Bashkuara iu ofrua Shqipërisё men-
jëherë pas rënies së komunizmit në fil-
lim të viteve 1990-të dhe nё mёnyrё tё
veçantё, mbёshtetja e Bill Klinton dhe
e Xhorxh W. Bush ndaj shqiptarëve nё
Kosovë kundër kolonizimit tё gjatё
dhe tё egёr serb, u prishi qetёsinё qar-
qeve tё caktuar nё Ballkan dhe
Europёn Perёndimore qё e shohin me
urrejtje shoviniste kombin shqiptar.
Kjo nuk ishte hera e parë qё Shtetet e
Bashkuara tё Amerikёs i kanё shpëtuar
shqiptarët. Po tё mos kishte ndёrhyrё
nё kohё presidenti Woodrow Wilson
në vitin 1919, ekzistenca e shtetit tё
sotёm shqiptar, do tё ishte vёnё nё
diskutim.
Shqiptarët kanë një kujtesë
të gjatë historike dhe nuk u bёjnё keq
amerikanёve. Prishtina, kryeqyteti i
Kosovёs, krenohet me një bulevard,
një afresk të madh, dhe një statujë nё
kujtim tё Bill Clinton, gjithashtu edhe
politikanёt amerikanё janё nderuar me
emёrtimin e disa rrugё nё qytete tё
Kosovёs, me emrat e tyre. Duke i
pёrshkruar shqiptarët si psikopatё tё
konsumuar nga urrejtja pёr njё shtetas
amerikan, tё vendosur pёr kapjen dhe
trasportimin e tij nё Shqipёri, me
qёllimin e vetёm pёr ta vrarё atё pak
nga pak, Besson dhe ekipi i
mercenarёve tё tij, po përpiqen të mi-
nojnë marrëdhënien e veçantë mes
Shteteve tё Bashkuara tё Amerikёs dhe
shqiptarёve, si nё Ballkan ashtu edhe
nё mbarё botё.
Aleanca amerikano-
shqiptare shihet me sy tё keq
veçanёrisht nё Francё dhe nё Britaninё
e Madhe – kёtu vlen tё pёrjashtohet
roli vendimtar qё luajti qeveria e Tony
Blair nё fushatёn e Nato-s nё Kosovё –
ku nё elitёn politike ka akoma
elementё serbofilё tё cilёt pёrkrahin
pretendimet e serbёve pёr tё vendosur
hegjemoninё e tyre nё Ballkan.
Zgjedhja e Tropojës, rajonit
të Shqipërisë nga ku gjoja vijnё
trafikantёt e njerёzve nё kёtё film është
një çështje që ia vlen tё eksplorohet.
Ka mundësi që pёrzgjedhja e Tropojёs
nga Besson dhe ekipi i tij si strehë
kriminelesh ёshtё thjeshtё dёshmi e
injorancёs sё tyre për këtë krahine tё
Shqipёrisё; njohuritё e tyre tё cunguara
pёr Tropojёn duket se burojnё nga
shkrime sensacionale nё shtypin
perёndimor pёr bandat e kriminelёve
shqiptarё. Mund tё thuhet se imazhi i
Tropojës dhe i veriut të Shqipërisë
ёshtё vёnё nё shenjestёr këta njëzetë
vitet e fundit edhe si rezulat i reag-
imeve negative ndaj Sali Berishës,
kryeministrit aktual të Shqipërisё, i cili
e ka origjinën nga një fshat i Tropojës.
Qyteti i Tropojës dhe veriu i
Shqipërisë u bënë viktima të propa-
gandës anti-shqiptare nga fundi i
viteve 1990-tё edhe për një arsye tjetёr.
Tё ndodhur në kufi me Kosovën, gjatë
luftës nё Kosovё, banorët e Tropojës u
terrorizuan nga raketat e forcave serbe.
Miqtë e Millosheviçit, u pёrpoqёn të
frikësonin popullin e Tropojës për tё
mos u dhënë ndihmë luftëtarëve shqip-
tarë në Kosovë, duke luajtur kёshtu të
famshmen ‘lojë ballkanike’ të pro-
vokimeve, pra tёrheqja e vëmendjes
nga një konflikt duke kërcënuar
përhapjen e tij. Ashtu si bashkatd-
hetarët e tyre nё Veri dhe nё tё gjithё
Shqipërinё, banorёt e Tropojës nuk u
trembёn pёrpara presionit tё serbёve.
Pёrpjekja e Besson-it pёr t’a pёrbaltur
kёtё krahinё tё Shqipёrisё nuk ka
shumё ndryshime nga pёrpjekjet e
dёshtuara tё zviceranes sё etur pёr pub-
licitet Carla Del Ponte, ish prokurore
nё Gjykatёn Penale Ndёrkombёtare
pёr ish-Jugosllavinё (ICTY) nё Hagё,
si dhe pёrpjekjet e njё tjetёr personazhi
tё politikёs zvicerane, Dick Marty, të
cilët janё tё vendosur ta paraqesin
lёvizjen kundёr represionit serb si dhe
themelimin e Ushtrisё Çlirimtare tё
Kosovёs si tё arkitektuar nga ‘mafia
shqiptare’ nga fillimi deri nё fund.
Del Ponte dhe Marty janё tё
njohur pёr paturpёsinё e tyre nё
gatimin e njё turlie teorish konspirative
bajate pёr tё ashuquajturin ‘trafikim tё
organeve’ nga robёrit serb, me pre-
tendimin e tё mbajturit peng diku nё
Tropojё. Del Ponte dhe Marty deri mё
sot nuk kanё arritur tё paraqesin prova
pёr tё vёrtetuar akuzat e tyre ndaj
shqiptarёve.
Pёrpjekjet e tyre duhen parё
nё kuadrin e fushatёs sё ‘korrektёsisё
politike’ e cila synon tё ‘balancojё’ mi-
zoritë e agresorëve serb me krimet e
shpikura nё kurriz tё viktimave tё tyre,
shqiptarёve; kjo nuk ёshtё gjё tjetёr
veçse loja e tupshme dhe e pёshtirё e
‘ekuivalencës morale’. Për fatin e keq
tё Del Ponte-s, Marty-it, Besson-it dhe
Kamen-it, bota e di se çfarё ndodhi në
Kosovë edhe pse ndoshta duket se po e
harron, gjё e cila nuk duhet tё ndodhё.
Propaganda anti-shqiptare sllave dhe
ajo greke, janё tё prirura tё denigrojnё
shqiptarёt, duke propaganduar se pop-
ullsia shqiptare ёshtё e pёrbёrё nga
shumicё muslimane dhe se tokat
shqiptare janё njё strehё pёr terroristёt
islamikё. Ndryshe nga fqinjët e tyre në
Ballkan, të cilët kanë përdorur dhe
vazhdojnë ta përdorin fenë nё mёnyrё
tё paskrupullt, për të justifikuar pre-
tendimet e tyre të padrejta mbi terri-
toret shqiptare dhe tё njёri-tjetrit,
shqiptarët dallohen pёr njё tolerance
fetare tipike.
Mesazhi i qartё i tё dy fil-
mave, ёshtё se shqiptarёt nuk janё
vetёm kriminelё tё rёndomtё por edhe
armiq islamik tё qeverisё amerikane
dhe tё qytetarёve amerikanё.
Gjithashtu, me rёndёsi ёshtё edhe fakti
qё Turqia paraqitet si vend i
papёrshtatshёm pёr tё qenё pjesё e
Bashkimit Europian, pasi, si vend mus-
liman, ёshtё i paaftё tё kontrollojё,
madje i lehtёson aktivitetet e
kriminelёve dhe terroristёve islamikё.
Shqipëria, Turqia dhe feja Islame, me
sa duket do tё pёrbёjnё gjithmonё njё
kёrcёnim, jo vetёm pёr shtetasit
amerikanё dhe pёr qytetarёt e tjerё
perёndimorё, por edhe për sigurinë e
BE-sё, SHBA-ёs dhe Perëndimit.
‘Hordhitё’ nga lindja me sa duket, po
bёhen gati edhe njёherё qё tё kalojnё
Bosforin pёr tё shkatёrruar viktimat e
civilizuara nё perёndim. Ky është
efekti i këtyre filmave për publikun
perëndimor.
Disa pyetje duhet t’i drejto-
hen aktorit Liam Neeson nё lidhje me
rolin qё ai ka pranuar tё interpretojё.
Në ‘Listën e Shindlerit’ (1993) ai in-
terpretoi rolin e njё protagonisti qё na
doli njё ‘nazist i mirё’, qё shpёtoi he-
brenjtë nga shfarrosja, me pretekstin e
punёsimit tё tyre nё biznesin e tij. Në
‘Michael Collins’ (1996) ai interpretoi
një hero revolucionar irlandez, i cili
zgjedh terrorizmin si mjet per t’iu
kundёrvёnё imperializmit britanik, por
qё shpreh keqardhje pёr ligёsinё e tij.
Pasi ka interpretuar role si mbrojtёs
(megjithёse jo nё mёnyre bindёse) i
kombeve të vegjёl në numër por tё
vjetёr pёrsa i pёrket padrejtësive – he-
brenjtë dhe irlandezёt – ndoshta Nee-
son mund tё na tregojё nёse e ka vrarё
ndonjёherё ndёrgjegja qё ka rёnё
dakord tё pasurohet duke fyer njё
komb tjetёr tё vogёl dhe tё denigruar,
kombin shqiptar?
Ndoshta Neeson mund të
interpretojё nё një film të ri, si ‘Lista e
Shindlerit’, por në të cilin t’i jepet
mundёsia tё shprehё dufin e tij prej
nazisti nё kurriz tё hebrejve, tё cilёt
portretizohen si tё pёshtirё. Ose, ai
mund të realizojё një film tjetёr pёr
lёvizjen revolucionare irlandeze, në të
cilën tё paraqesё luftëtarët e lirisë si
egërsira tё shëmtuara. Paragjykimet
anti-çifute dhe anti-irlandeze, qё dikur
ushtruan njё ndikim tё madh nё opin-
ionin publik europian, kanё si ekuiva-
lente nё kohёn tonё, frikёn ndaj fese
Islame dhe përbuzjen ndaj shqiptarët.
Natyrisht, njё film haptazi
pro-Nazist apo anti-irandez nuk do tё
sillte pёrfitime dhe as qё do tё kon-
siderohej pёr xhirim, dhe me tё drejtё.
Fatkeqësisht, shqiptarët dhe miqtë e
tyre kanë shumë për të bërë, pёr tё
edukuar fqinjёt dhe kolegёt nё lidhje
me realitetin e historisё sё tyre, aq mё
tepёr pёr tё bindur aktorёt shqiptarё qё
tё mos pranojnё role tё tillё, qё
paraqesin vendin e tyre kaq nega-
tivisht.
Ndërkohë flitet se do tё ketё
edhe njё pjesё tё tretё tё filmit Taken.
Rreth autorёve:
Dr. Gёzim Alpion
Gëzim Alpion ёshtё lindur nё
Shqipёri, diplomuar nё Univer-
sitetin e Kajros dhe ka mbrojtur
Doktoratёn nё Universitetin e
Durham-it ne Britaninё e Madhe.
Aktualisht ёshtё Lektor në Soci-
ologji dhe Drejtor i Programeve të
Kombinuara në Departamentin e
Shkencave Politike dhe Mard-
hënieve Ndërkombëtare në Univer-
sitetin e Birmingamit në Angli.
Alpion konsiderohet si ‘autori më
autoritar në gjuhën angleze’ për
Nënë Terezën. I botuar fillimisht nga
Rougtledge në Londër dhe New
York ne vitin 2007 dhe New Delhi nё
vitin 208, studimi i tij ‘Mother
Teresa: Saint or Celebrity?’ (Nënë
Tereza: Shenjtore apo e Famshme?),
qe ka ngjallur shumë debate, u
botua nё gjuhёn italiane nga Salerno
EDITRICE në Romë, në vitin 2008.
Libra të tjerë tё Alpion përfshijnë
pёrmbledhjet e eseve ‘Foreigner
Complex: Essays about Egypt’
(2002) dhe ‘Encounters with Civi-
lizations: From Alexander the Great
to Mother Teresa’ botuar në
Britaninё e Madhe, SHBA dhe Indi
(2008, 2009 dhe 2011). Dramat e tij
‘Vouchers’ (2001) dhe ‘If Only the
Dead Could Listen’ (2008), jane vёnё
me sukses nё disa teatro nё
Mbretërinë e Bashkuar.
Stephen Schwartz
Stephen Schwartz është Drejtor
Ekzekutiv i Qendrës për Plural-
izmin Islamik në Washington DC,
dhe autor i ‘The Other Islam: Su-
fism and the Road to Global Har-
mony’ (Doubleday, 2007). Ai është
gjithashtu autor i ‘Sarajevo Rose: A
Balkan Jewish Notebook’ (2005), bo-
tuar në SHBA nga Routledge
Macmillan dhe në Britani nga Insti-
tuti i Bosnjës dhe Saqi Books. Në
vitin 2002, ai boton bestsellerin ‘The
Two Faces of Islam: Saudi Funda-
mentalism and Its Role in Terror-
ism’ (Doubleday). Libri i tij
‘Kosovo: Background to a War’
(Anthem Press), u botua në vitin
2000 me një hyrje tё shkruar nga
Christopher Hitchens. Schwartz
është Anёtar i Forumit tё Lindjes së
Mesme. Ai ka punuar nё trojet
shqiptare dhe ka shkruar gjerësisht
pёr çështjet që lidhen me to.
Përktheu nga origjinali në Anglisht
Elvana Bilali
NGA EMANUEL BAJRA
M
e shume se nje amanet, me
shume se enderr , me shume
se vizion - Shqiptaret jane te
lire , frymojne lirshem , punojne lir-
shem dhe do te kene te ardhme te lire,
te pavarur dhe me prosperitet.
Dite per dite shtrohen rruge
te reja neper token e Shqiptareve, pop-
ulli po behet me i mirekuptueshem se
demokracia dhe zhvillimi ecen dore-
per-dore por edhe marrin kohe. Eshte
nje kenaqesi e madhe shpirterore kur
sheh se si Shqiptaret si popull,si indi-
vid kudo qe i tako, bisedo e has, jane
me te kenaqur, me te lumtur,me krenar.
Shume nga ne mund te jeme vete-kri-
tik per qenesine tone, per disa aspekte
te historise sone ( marre parasysh ketu
carjet ne lidhje me figuren e mbretit
Zogu I, apo problemi i qarkut te Fierit,
carjet politike ne Kosove, amullia rreth
pozicionimit politik te partive opoz-
itare, fese e te tjera e te tjera ) por ama
nje gje eshte e sigurte ne gjitha mend-
jet e Shqiptareve se kudo te shkojme e
kahdo te kthehemi ADN-se se
bashkimit nuk do t'i iket dhe se me se
miri do ta vertetoje nentori i trete dhe
fuqizimi i bashkimit te veprimtarise
ekonomike te Shqiptareve ne vitet e
dekadat e ardhshme.
Shqiptaret do te behen pjesa
shtese e BRIC- vendeve per kah zhvil-
limi ekonomik , duke i marre parasysh
te gjitha konjukturat qe rrethojne hori-
zontin diplomatik Shqiptar kur eventu-
alisht do te behemi pjese e Evropes.
Nuk do te shkoje larg dhe Shqiptaret
do te behen pjese dinamike e Unionit
Evropian me te gjithe potencialin in-
telektual, bagazhin historik, eksperien-
cen moderne te ndermarresise si edhe
zhdervjellesise humane e sociale qe
buron nga mentaliteti i punes dhe ak-
tivizmit kolektiv e individual.
Mbetet qe ne si strukture
zyrtare politike dhe qytetare te mund
te nderlidhim kete potencial me nevo-
jat perkushtuese te Evropes per pranim
ne menyre qe cdo pranim eventual i
joni brenda Unionit te jete me i
fuqishem dhe jo te behet vetem i
bazuar ne nevoje humanitare a sociale.
Sfidat jane te shtruara para nesh ne
menyra te ndryshme. Kemi nje rruge te
gjate e te mundimshme deri te arrijme
te maja e zhvllimit dhe krijmi i
kushteve per vetekenaqesi e lumturi
kolektive. Megjithate kjo nuk do te
thote se shansa po na iken nga
duart,kjo eshte e kundert te Shqiptaret,
nese shumica prej vendeve te vogla e
te mesme deri diku edhe te medha te
Unionit Evropian perballen me nje
shuarje te ngadalshme te forces e po-
tences se tyre, Shqiptaret po vijojne ne
drejtimin e kundert, ne drejtimin e
majes se dominimit eko-social brenda
disa dekadave si edhe mbreterimit te se
ardhmes te bazuar ne prosperitet,
barazi, fuqi ushtarake dhe paqe.
Ne historine tone kombetare
kemi mesuar shume mbi idene e frikes
sone kolektive per mos me 'ia prish
duhanin' armikut ose mikut, po ashtu
kemi mesuar edhe me shume nga pes-
imi ne disfate ne percimin e mesazheve
te sigurta se ne si komb dijme te vete-
qeverisim e menaxhojme aferat tona ne
menyren me dinjitoze te mundur. Keto
te gjitha para-sfida i kemi kaluar edhe
ne kohen kur beteja me e rende ishte
mbush plot gjak e sakrifica kolektive
ishte bere pjese e modes se jeteses.
Por, ama koherat po ndryshojne,
Shqiptaret po behen me konfident,
gjeneratat e reja si ne tokat e banuara
me Shqiptare , ne te dy shtetet
Shqiptare e ne disapore po vijne prap
pas mijera vitesh te dominojne, ata po
kthehen , ata po japin gjithcka e po
mundesojne nje rigjenerim te ri
Evropian. Shqiptaret me 28 Nentor
2012 permbushin 100 vite shtet ndersa
nje milenium i ri do te pershkruaje
idene e te qenit Shqiptare jo vetem si
krenari e kohezion social dhe
ekonomik, por edhe stil, metode dhe
karakter jetese per gjeneratat e
ardhshme.
Mbani mend kur kerkonim
demokraci ?
Mbani mend kur kerkonim liri ?
Mbani mend kur kerkonim Repub-
like?
Mbani mend kur kerkonim pavaresi
? Tashme kerkojme :
Pune,
Edukim me te mire
Konkurrojme me boten me intelekt
Sfidojme boten per te miren e saj,
Neser do te hartojme te ardhmen e nje
bote te re me zbulime ne shkence e
teknologji, si edhe me ekonomi shem-
bull.
Shekulli i shqiptareve eshte
i shkruar ne te arte, e ardhmja varet se
sa jemi te fuqishem te mbajme bal-
ancin ne mes te ruajtjes se etnise sone
dhe adaptimit ne boten globale. Keto
te dyja do te jene frontet tona te sheku-
jve ne vazhdim.
Urime 100 vjet Shtet Shqiptar. E paçim
me fat e ne perjetesi.
Kthimi i Shqiptareve
As a firm of Accountants,
we provide the following services:
- Statutory Accounts Preparation
- Corporation Tax and Self-Assessment
- VAT returns preparation
- Business Planning
- Tax Planning
Tel: 01375372363
MOB:07985137046
GOODRIDGE CONSULTANCY LTD
Pllaka
Per çdo sherbim pllakash
ne kuzhine, banjo, etj,
ju lutem na kontaktoni:
Tel:07967420419
email: elmispahiu@hotmail.co.uk
histori www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 18
















































































Nga










H ERVIS D Kastriot Nga










I H
Figura që kanë bërë shumë për çështjen shqiptare










Figura që kanë bërë shumë për çështjen shqiptare










Figura që kanë bërë shumë për çështjen shqiptare










Figura që kanë bërë shumë për çështjen shqiptare






























Austro – Hungaria ka rol themelor
dhe pavarësia e Shqipërisë
Konti Leopold










formimin e në Austro – Hungaria ka rol themelor
dhe pavarësia e Shqipërisë
Konti Leopold
Figura që kanë bërë shumë për çështjen shqiptare










shqiptar në shtetit formimin e
dhe pavarësia e Shqipërisë
Konti Leopold
Figura që kanë bërë shumë për çështjen shqiptare










t’u thënë për Është vitin 1912. shqiptar në
dhe pavarësia e Shqipërisë
von Berchtold
Figura që kanë bërë shumë për çështjen shqiptare










i Shqipërisë fati se madhe me të t’u thënë
dhe pavarësia e Shqipërisë
von Berchtold
Figura që kanë bërë shumë për çështjen shqiptare










nuk i Shqipërisë
dhe pavarësia e Shqipërisë
von Berchtold




















shqiptare për
që përkrahte aspiratën shteti
kohë kishte
të mëdyshje
Shqipërisë ishte
të fuqie një
si ajo e shteteve
një aleance Përballë
si fuqishëm
tij nuk do të
përfundonte
dihej do të










një formimin e shqiptare për
që përkrahte aspiratën
ishte treguar se kohë kishte
madhe. Vjena me të
vërtet në një Shqipërisë ishte
i Rusia, fati si tillë të
ballkanike dhe si ajo e shteteve
grabitqare një aleance
Hungaria. – Austro
t i një shte ishte tij nuk do të
përkrah nëse përfundonte
me siguri si do të




























































Vjena parashikonte se
e u L IIL u j mmj ë L
të Shkodrës “me një territor
në jug, veriu i Liqenit Janina
u L u p I c n I r P ¨
pavarur shqiptar me
të domosdoshme
Goluhovski, Vjena e ishte
Perandorisë Austro – Hungareze
ministër i Punëve
Qysh shteti.
shqiptare për










gjendja Vjena parashikonte se
. ¨ e j ddj n I I ë n e m I s e
të Shkodrës “me një territor
në jug, veriu i Liqenit
u g n ¨ ë s I r ë p I q I S e
emrin pavarur shqiptar me
të një shtet të domosdoshme
quante Goluhovski, Vjena e
Perandorisë Austro – Hungareze
të Jashtme të ministër i Punëve
në vitin 1897 kur Qysh
një formimin e shqiptare për




























































nga Rusia. Shqiptarët lehtësisht
që Adriatiku të
të shqiptarëve.
si të interesat
Perandorisë Osmane, rrezikonte
saj, pas të satelite
me i Rusisë
gjithë të
rolin e kishte
për këtë dhe
Ballkanit mund të e
Vjena parashikonte se










nga Rusia. Shqiptarët
kontrollohej që Adriatiku të
Kjo do të sillte të shqiptarëve.
Vjenës ashtu edhe si të
Perandorisë Osmane, rrezikonte
shkatërrimit të saj, pas
shteteve të anë me
htjes, depërtimi çës
të thelb vet. Në rolin e
faktori shqiptar për këtë
ndryshonte Ballkanit mund të
gjendja Vjena parashikonte se




























































yengritjeve të Pas kr
landin).
prefekturën, distriktin,
vendore e barabartë me
madhe e (njësi
përafërsisht
shqiptare shtriheshin krahinat
pikëpamja administrative
nga Perandoria Osmane. Nga
territoreve të madhe
asokohe banonin në pjesën
nga Rusia. Shqiptarët lehtësisht










mëdha yengritjeve të
apo prefekturën, distriktin,
vendore e barabartë me
administrative madhe
katër vilajete në përafërsisht
shqiptare shtriheshin
pikëpamja administrative
nga Perandoria Osmane. Nga
qeverisura të territoreve
më të asokohe banonin në pjesën
nga Rusia. Shqiptarët




























































Italinë në përkrahje të duhej
harresë dhe nuk
veprimi i Toçit ngeli në Teksa
që nuk ngeli
ë s I r ë p I q I S e
shpallur edhe kishte
e Terenc Toçit, veprimin
Italia kishte përkrahur 1911
Hungarisë. Në – Austro
ishte në vëmendje të Italisë dhe
antiosmane, çështja
yengritjeve të Pas kr










një Italinë në përkrahje të
siç e promovoi harresë dhe nuk
veprimi i Toçit ngeli në
kujtesë. në fort që nuk ngeli
I L kkL u ë j nnj L e j mmj r ë p ë n ¨ ë
“pavarësinë shpallur edhe
i cili e Terenc Toçit,
Italia kishte përkrahur
vitin Hungarisë. Në
ishte në vëmendje të Italisë dhe
shqiptare antiosmane, çështja
mëdha yengritjeve të




























































të diplomacisë
i ardhjes Momenti
Graf von Leopold
diplomacisë
shqiptar në krye të kombin
momentet Në
Berchtold ministër i Jashtëm
lajmeve që vinin nga Shqipëria.
vendosur më e
Hungaria u tregua
tri shqiptar, të shteti
duhej










sllavëve dhe
Berchtoldi
ekspansioniste
shumë më tepër
n ë I d
ambasador në Rusi i kishte
etj. Përvoja e
aleancës
së Vjenës, ishte të diplomacisë
krye në tij së i ardhjes
Berchtold. Graf von
konti së Vjenës vjen diplomacisë
shqiptar në krye të
më kritike për momentet
Berchtold ministër i Jashtëm
lajmeve që vinin nga Shqipëria.
e në përcjelljen vendosur
më aktive dhe Hungaria u tregua
Austro – tri shqiptar,
një Italinë në përkrahje të










gj
mbrojtjes i çështjes sllavëve dhe
kundërshtar i ishte Berchtoldi
këtij shteti. të ekspansioniste
politikën shumë më tepër
e L I I j nnj ë L ¨ n I j g e I I v I r p ¨ j IIj L u ë n
ambasador në Rusi i kishte
si Berchtoldit etj. Përvoja e
ballkanike, pavarësisë, aleancës










gj
Ballkanani, nga hungarez
eliminuar ndikimin të
Rusisë për në rritje të përpjekjet
rritje sidomos i serbëve dhe
. Por agresiviteti Rusinë dhe
Madhe, Francën me Britaninë e
marrëveshje duke bërë paqësore
j g z ë j nnj I o k r ë k I u m I I I h ë N










e mundshme pavarësisht nga
fqinje. Kjo nga shtetet
prishja statusquo-së
ai thotë se ishte e pritshme
matike të diplo kryesore
1912 drejtuar përfaqës gusht
të telegram një Në
Hötzendorf.
e Ballkanani,
austro-
Rusisë për
rritje sidomos i serbëve dhe
në . Por agresiviteti
Madhe, Francën
marrëveshje
ë L e j IIj d I j










e mundshme pavarësisht nga
shihej fqinje. Kjo
ballkanike prishja statusquo-së
ai thotë se ishte e pritshme
Vjenës, matike të
ive 1912 drejtuar përfaqës
13 datës tij të të




















kryengritjeve
kërkesave shqiptare, kryesor të
në shkurt 1912,
Shqipërisë. Ai u e
i rëndësishëm shumë










lëkundur në Ballkan.
u përpoq të
i Austro-Hungarisë,
shqiptare.
sllavëve dhe
mëdha, të kryengritjeve
kërkesave shqiptare,
pra në vitin në shkurt 1912,
ministër bë Shqipërisë. Ai u
fatet për i rëndësishëm










lëkundur në Ballkan.
e pozitën forconte u përpoq të
Berchtold i Austro-Hungarisë,
Si ministër i jashtëm shqiptare.
mbrojtjes i çështjes sllavëve dhe










n o C ë s ¨ s ë L IIL u I e ë n I L r u p ¨
më me vëmendje dëgjonte të
e tij dhe pozitën në konsideratë
ta rimerrte Berchtoldin detyroi
Ballkanani, nga hungarez










greke në Çamëri, e çetave lëvijet
n u m s o n I r h u k ë n
L p I q I s e L n ë b u ` L o d
koncesionet që qeveria
e mundshme pavarësisht nga
n o v d u r
më me vëmendje
e tij dhe
ta rimerrte
e Ballkanani,










greke në Çamëri,
e I d z e z u I u m - o n
I L kkL I ß n o K . e v ë r u L
osmane koncesionet që qeveria
e mundshme pavarësisht nga
english faqe 23 histori www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 19
















































































































































































































































fuqitë e mëdha dhanë vendimin
propozimi këtij të bazë në 1913,
Më 29 j. 6 muajsh, ettj
ardhshëm të caktohej brenda
nga 6 fuqitë; mbreti i përbërë
komisioni ndërkombëtar të
ushtarake t’i besohej dhe
kontrolli i administratës civile
nën garancitë e fuqive të mëdha;




















fuqitë e mëdha dhanë vendimin
propozimi
korrik Më 29
ardhshëm të caktohej brenda
nga 6 fuqitë; mbreti i
komisioni ndërkombëtar të
një ushtarake t’i besohej
kontrolli i administratës civile
nën garancitë e fuqive të mëdha;
Vjenës kërkonte pushimin e
K
i përbashkët i Romës dhe i
kusht Shqipërisë. Njoftimi
përkiste patjetër
këmbënguli që Shkodra t’i
dorë edhe Gjakova, por
Konti Berthold




















Vjenës kërkonte pushimin e
i përbashkët i Romës dhe i
kusht Shqipërisë. Njoftimi
dhe me çdo përkiste patjetër
këmbënguli që Shkodra t’i
dorë edhe Gjakova, por
Konti Berthold hoqi




































































































gjitha këto zhvillime, Në të
hartimin e statutit të shtetit.
ky edhe i ngarkuar 10-vjeçar,
L u d n u m ë j nnj , L I I I o r L n o K
Ndërkombëtar të Komisionit
i caktohej si dhe Romës të
Vjenës të propozimit të
pikat e sipërpërmendura ruheshin
këtë nga 11 nene. Në
të Shqipërisë e Statusin
lidhje në përfundimtar
fuqitë e mëdha dhanë vendimin




















gjitha këto zhvillime,
hartimin e statutit të shtetit.
me ky edhe
r u L s e I I h
Ndërkombëtar të
i caktohej
dhe Vjenës
pikat e sipërpërmendura
vendim,
përbërë
me lidhje
fuqitë e mëdha dhanë vendimin
kompromis me Serbinë, veprim
në formulimin e ultimatumit
Hungarisë. Luajti rol kryesor
Jashtme të Punëve i
shteteve pushtuese
cave ushtarake të të for
dhe largimin e shpejtë
menjëhershëm të luftimeve
Vjenës kërkonte pushimin e




















kompromis me Serbinë, veprim
pa në formulimin e ultimatumit
Hungarisë. Luajti rol kryesor
Austro- të Jashtme
shteteve pushtuese
cave ushtarake të
dhe largimin e shpejtë
menjëhershëm të luftimeve
Vjenës kërkonte pushimin e




































































































biri i një pronari Ishte 1863.
në Vjenë lind në U
chtold Graf von Ber
/ H U s W U X N K V H ¿ D U J R L %
të krijuar një shtet shqiptar.
nga ideja për tërheqje mos kishte
madhe bëri që në asnjë rast të
Këmbëngulja kryesore.
kishte Berchtold
gjitha këto zhvillime, Në të




















biri i një pronari
18 prill
chtold
G O R S R H /
të krijuar një shtet shqiptar.
nga ideja për
madhe bëri që në asnjë rast të
e tij e
meritën
gjitha këto zhvillime,
u shndërrua në një antiserbe
r aksioni ushtarak Ku në Ballkan.
interesave të dobësimit
më të si veprimin
b r e s e L s I I u n o I c u n
nga Ferdinand
të trashëgimtarit të fronit
më 1914 vrasjen
ai vendosi Kësisoj,
Parë Botërore.
thimin e Luftës që çoi në shpër
kompromis me Serbinë, veprim




















u shndërrua në një
r aksioni ushtarak
Rusisë të interesave
mirë ndaj më të
¨ ë z e z e u r o D ¨ e b
organizata nga
të trashëgimtarit të fronit
evë në Saraj më 1914
rte përdo të ai vendosi
së thimin e Luftës
kompromis me Serbinë, veprim




































































































në Paris, shërbeu – 1906 1893
më të pasur në Hungari.
një prej aristokratëve vajzën e
Ferdinandine konteshën
hyri në diplomaci, ai u martua me
njëjtin vit që të Hungareze. Në
Perandorisë Austro- Jashtme të
në Ministrinë e Punëve të hyri
ë m , k I d I r u j n I I h o r p ë n
Pasi mbaroi arsimin e
Hungari. Moravi dhe në tokash
biri i një pronari Ishte 1863.




















në Paris,
Në vitet
një prej aristokratëve
Karolyi,
hyri në diplomaci, ai u martua me
njëjtin vit që
Perandorisë Austro-
në Ministrinë e Punëve të
I u ¸ q 8 1
lartë Pasi mbaroi arsimin e
Hungari.
biri i një pronari
1942, në Hungari.
diq më Hungari. V dhe
pronat e tij në Çeki Vjenë dhe te
së Austro-Hungarisë, jetoi në
Pas shpërbër 13 janar 1915.
shpërblim, ai dha dorëheqjen më
tyre. Kur Italia kërkoi traktatit të
respektuar detyrimet të për
Italinë dhe bindte të
L I I h ë r I m ë L ë L IIL u I




















1942, në Hungari.
21 nëntor diq më
pronat e tij në Çeki
së Austro-Hungarisë, jetoi në
jes Pas shpërbërrj
shpërblim, ai dha dorëheqjen më
tyre. Kur Italia kërkoi
e respektuar detyrimet
inë Ruman Italinë dhe
q o p r ë p u I u , ë L




















midis të tjerash:
Berchtold shqiptar
Duke u ndaluar në çështjen
kundër osmanëve. ballkanik
rfshirë në koalicionin t’u pë
këtij së nxitjes drejt
gjithnjë shtyhej po
në Bullgari opinioni vendas edhe
Duke ditur qëllimet
gjendja mund të përshkallëzoj.
ishin shenja që tregonin se




















përkrahur këtë
ia i brendshëm, Vjena kishte
i jashtëm ashtu edhe si faktori
në ndryshimet
terren gjithçka. Ndërsa
kishte pushtimi
pjesën Në
ushtrive grabitqare
Janinë luftohej dhe
grekët. Vetëm dhe
shkruan Berchtold
Duke u ndaluar në çështjen
kundër osmanëve.
rfshirë në koalicionin
vendi për këtij
shumë më e
në Bullgari opinioni vendas
e serbëve, Duke ditur qëllimet
gjendja mund të përshkallëzoj.
ishin shenja që tregonin se




















vazhduar në
pikënisje
r h u k
projektin e
Hungaria dhe

km2.
kërkoi
dhje 17
ripërsëritej
pavarësi para se përkrahur këtë
ia i brendshëm, Vjena kishte
i jashtëm ashtu edhe
e një vendi duhet në ndryshimet
se dihet terren gjithçka. Ndërsa
vendosur në kishte
vendit të tjetër
të fqinjëve. ushtrive grabitqare
kundër Janinë luftohej
Shkodër në grekët. Vetëm




















Prespës, e liqenet vazhduar në
nga Shën – Naumi duke pikënisje
e m ë s I r ë p I q I S ë L r o g u j n I
për përbashkët projektin e
tën Italia paraqi Hungaria dhe
– Austro 19 mars 1913,
km2.
për Shqipërinë 48 mijë kërkoi
Hungaria – tor. Austro dhje
datës kërkesa e sërish ripërsëritej




















ministër ishte Parë Botërore ai
Luftën e edhe përfshi d.m.th.
vitet 1912 Rusisë. Në të
Petërsburg në Shën – Hungarisë
ambasador i Austro si shërbeu
1906 – vitet Londër. Në
në Paris, shërbeu – 1906 1893
nga Shën – Naumi duke
për
tën
për Shqipërinë 48 mijë
Hungaria




















ministër
Luftën e
– 1915,
Petërsburg
ambasador i Austro
1912 1906 –
në Paris,








































popujve e aspak interesat
nuk e tillë sonë një punë
tjera. Sipas e gjuhët si
t’ua lërë do shqipe gjuhën
e tyre tradicionale dhe privilegjet
t’u njohë Përkundrazi do
o L e ë L j hhj u k ë j ooj L k u c
as autonomiste
as privilegje shqiptarëve japë
nuk ka ndërmend
vesh se Turqia “Ne kemi marrë
midis të tjerash:




















komitet një
me Fuqitë e Mëdha bisedonte
vendit, një e
merrte që të
një komitet drejtues krijonin
vendosën dhe atje
u takuan me koloninë shqiptare
për Stambolli
Gurakuqi udhëtuan
Ismail Qemali
kjo të ndodhte.
përkrahur këtë
tjerë të popujve
i dëmton nuk
mendjes tjera. Sipas
lirë të t’ua lërë
e tyre tradicionale dhe
vetëm t’u njohë
. e r y L ë s s ë k o
t’i dhe
as privilegje
kurrsesi t’u
vesh se Turqia




















shtete
mëdha. Dy ditë
që kërkesat do të ishin më të
të do
forcave greke. Nëse
rënies
Kjo kërkesë e tillë
përfunduar
një pjesë
i lënë
afër Kosturit e Grebenesë
Bukuresht në tjetër
dhe me Fuqitë e Mëdha
të komision që do vendit, një
qeverisjen në dorë merrte
një komitet drejtues
bashku të së vendosën
u takuan me koloninë shqiptare
Bukuresht, ku në për
nga Gurakuqi udhëtuan
Luigj dhe Ismail Qemali
kjo të ndodhte.
pavarësi para se




















hej përfundo kërkuan që të shtete
dy më vonë, këtë mëdha. Dy ditë
që kërkesat do të ishin më të
siguri mbajtur, me ishte të
ky qytet forcave greke. Nëse
duar të Janinës në së rënies
pas bëhej Kjo kërkesë e tillë
Spiancës. portin e në përfunduar
të Çamërisë dhe duke një pjesë
Shqipërisë), jashtë këto i lënë
(duke afër Kosturit e Grebenesë
Prespës, liqenet




















dy
që kërkesat do të ishin më të
siguri
ky qytet
duar të
të Çamërisë dhe duke
(duke




























































kombet e tjerë otomanë, Porta
shqiptarët por të etëm jo v
kanë lënguar cilët nën të Rinj, të
e centralizmit të fortë të
Duke e dërmuar sistemin Turqi.
shëndetësore administratës e
funksionimin në parë hopin të
me gëzim këtë ta presin bile
kombet e Rumelisë gjithë
shqetësojë. pse t’i ka nuk
për rrjedhojë ballkanikë dhe
popujve e aspak interesat




















Qemali telegrafonte Ismail
shqiptare. Më
mbrojtjes së interesave Vjena
mbështetja
tjera. Këtu të
me ambasadorë të dhe
austro – hungarez
e Punëve të Jashtme ministrin
Vjenë shkuan në
në atdhe, Qemali dhe Gurakuqi
komiteteve. këtyre
koordinonte veprimet e që do të
u kombet e tjerë otomanë, Porta
gjithë shqiptarët por të
kanë lënguar
Turqve e centralizmit të fortë të
Duke e dërmuar sistemin
në shëndetësore
funksionimin
me gëzim këtë
duhet kombet e Rumelisë
Të shqetësojë.
për rrjedhojë
tjerë të popujve




















i Vjenës kërkonte pushimin dhe
Njoftimi i përbashkët i Romës
dhe
që Shkodra t’i përkiste
edhe
v j hhj u k
kërkohej përfundimi i çështjes
autonom. Në
shqiptar,
nga trualli i shtetit
të dhe
m u s
Qemali telegrafonte
1912, tetor 27 shqiptare. Më
mbrojtjes së interesave
që i dha plotë e
theksuar duhet tjera. Këtu
shteteve me ambasadorë të
Berchtold austro – hungarez
e Punëve të Jashtme
takuan me ku u Vjenë
në atdhe, Qemali dhe Gurakuqi
Para kthimit komiteteve.
koordinonte veprimet e




















i Vjenës kërkonte pushimin
Njoftimi i përbashkët i Romës
Shqipërisë. kusht çdo me
tër patje që Shkodra t’i përkiste
por këmbënguli Gjakova,
ë r o d I q o I d I o I L r e B I L n o KKo , e v
së kërkohej përfundimi i çështjes
këto kushte, kur autonom. Në
apo qoftë ky i pavarur shqiptar,
të ardhshëm nga trualli i shtetit
huaja e trupat largoheshin të
ë s I r ë p I q I S I I r h u k L j eej p I s ë m




















tër
por këmbënguli

këto kushte, kur
apo
të ardhshëm
huaja




























































1913 dhe në vitin
në fund të vitit 1912 Londër
n që u mbajt në në konferencë
Pozicioni i Austro – Hungarisë
ojtje të shtetit shqiptar mbr
chtold në Ber Pozicioni i
. ¨ e I u g e I
vënë në zbatim dëshirat të
hap këtyre shtegun
kombet e tjerë otomanë, Porta




















deklaruan pavarësinë. Tri ditë
m u ß n ë L I r g n
Peqini dhe Kavaja,
Elbasani, Durrësi, Tirana,
r u u I I h e k u d
Para mbërritjes së
më 25 nëntor 1912 dhe
nëntor 1912
Ismail Qemali takimi,
e siguruara. ishte
e ardhmja e Vjena se
Qemali telegrafonte Ismail
që të ishte
në fund të vitit 1912
n që u mbajt në
Pozicioni i Austro – Hungarisë
ojtje të shtetit shqiptar
chtold në
e tyre vënë në zbatim dëshirat
paqësor për
u kombet e tjerë otomanë, Porta




















trashëgueshme
si principatë
fundit e
Shqipërisë, sipas
lidhje në
një
Hungaria dhe

ushtarake të shteteve pushtuese.
largimin e dhe
e menjëhersh
i Vjenës kërkonte pushimin dhe
deklaruan pavarësinë. Tri ditë
e I d r u L p I q I s n I r u m
Lushnja, Peqini dhe
Elbasani, Durrësi, Tirana,
, I r o L n ë n ¸ z u g n r
serbe, ushtrisë Para mbërritjes së
në Vlorë. më 25 nëntor 1912
mbërriti në Durrës
21 më Ismail Qemali
Pas këtij e siguruara.
Shqipërisë e ardhmja e
nga Qemali telegrafonte




















sipas radhës së trashëgueshme
e dhe autonome si principatë
“formohej të duhej fundit
kjo cilit së Shqipërisë, sipas
ri të e statusin me lidhje
përbashkët të projekt
tën Italia paraqi Hungaria dhe
Austro – 1913, 15 korrik
ushtarake të shteteve pushtuese.
forcave të shpejtë largimin e
eve ëm të luftim e menjëhersh
i Vjenës kërkonte pushimin




















sipas radhës së
e
kjo
ri të
përbashkët
tën
forcave
eve
i Vjenës kërkonte pushimin




























































serbët, nga pushtuar i
L j IIj L ë k e % ¸ q j uuj u I L o p
një Shqipërisë, në të
sa më shumë territore shpëtonte
1913 dhe në vitin




















b m r u L s e I I h
Hungaria paraqiti
20 dhjetor Më
I o I I h , s u p ë m
deklaruan pavarësinë. Tri ditë
malazezët serbët,
e L I s I I r o L I r r e L
kur kohë një
sa më shumë territore
që të ishte




















Osmane, të ishte neutrale dhe
çdo
v I q u IIu
paralindjes,
trashëgueshme
u k ë n I r ë p I q I S I b
projektin Hungaria paraqiti
– Austro 1912, 20 dhjetor
. s ë r o I VVI I I d n e v u K I
deklaruan pavarësinë. Tri ditë




















Osmane, të ishte neutrale dhe
me Perandorinë lidhje
j eej L u p ë k I s ë L , ¨ u I d ë m ë L e v
6 garancinë e nën paralindjes,
sipas radhës së trashëgueshme




















Osmane, të ishte neutrale dhe
me Perandorinë
sipas radhës së








































K
urrë ndonjëherë më parë shqiptarët e Britanisë nuk kanë festuar më madhërueshëm sesa këtë përvjetor. Dy javë më parë festës së madhe
të 100 vjetorit filluan manifestimet, që nga shoqata dhe organizata që operojnë në Londër apo më gjerë dhe deri tek koncertet e mëdha
me këngëtarët më të mira të trevave shqiptare. Angazhimi i mëtejmë i shqiptarëve në këto manifestime dëshmon për integrimin me din-
jitet të shqiptarëve në shoqërinë britanike.
Por duket theksuar se këto festime kulmuan me aktivitetet e ambasadës shqiptare në Londër. Pa frikë mund të thuhet se nëse mblidhen
aktivitetet e ambasadës shqiptare në Mbretërinë e Bashkuar në katër vjet apo më shumë, janë më pak se aktivitetet e organizuara që nga
shkurti i këtij viti që u kurorëzuan me vendosjen e bustit të Skënderbeut në Londër. Atë që nuk mundën ta bëjnë kolegët e tij prej viteve ’90
kur Shqipëria vendosi marrëdhëniet diplomatike me Britaninë e Madhe, e ka bërë në pak muaj Mal Berisha, i ngarkuari me punë i Republikës
së Shqipërisë në Mbretërinë e Bashkuar. Ëndrra e shumë e shumë mërgimtarëve tashmë po bëhet realitet.
Busti gjendet ne 113 Inverness Terrace London W26JH, United Kingdom
“LONDON BAR RESTAURANT”
eshte per shitje
Mundesi fantastike per bizens
I mirenjohur per mbremjet e shumta shqiptare
Shume afer Stacionit te Trenit Wood Green
Adresa : 286 Hight Road Wood Green
Tel: 02036021022
Mob: 07786333487
english faqe 23 profil www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 21
N
ë tabelën e më të dalluarve në
shkollën katolike “St Johns”
na zë syri një flamur shqiptar
krahas fotografisë së Charli M-H. Ajo
është në klasën e pestë, 10 vjeç dhe
padyshim nxënëse e shkëlqyer.
Edhe pse i ati është anglez, i
pëlqen të identifikohet me gjysmën
tjetër, atë shqiptare, ndaj edhe ka zg-
jedhur flamurin kuq e zi, në tabelën e
nderit. Nuk është e vështirë ta gjesh në
shkollë Charlien, të cilën të gjithë e
thërresin miss kaçurrelsja. “Mund të
flasim shqip”- na thotë menjëherë ajo
duke shtuar se e ka të lehtë të flasë
gjuhën tonë. Charlie fillon flet me
shumë dashuri për Shqipërinë, e ndërsa
na shëtit nëpër klasa, na tregon një bust
të Nënë Terezës.
“Kur isha në Shqipëri ia bleva si
dhuratë shkollës. Më pëlqeu shumë,
por më shumë mbishkrimi “Paqja
fillon nga buzëqeshja”. Pikërisht u bë
shkas kjo dhuratë për të nisur dhe një
projekt që na kishin dhënë në shkollë,
të cilin e mbylla me fjalët; Jam krenare
që jam shqiptare”, rrëfen 10 vjeçarja.
Realisht të bën përshtypje komunikimi
me të, sepse është e lindur në Britan-
inë e Madhe, babin e ka anglez, por flet
një shqipe të pastër.
E teksa na dëgjon ne, kthe-
het; “Keni të drejtë, por
unë kam Nani Lolën e cila
më ka edukuar me shumë
dashuri e respekt për
vendin tim. Ajo më blen
shumë libra shqip dhe unë
di përmendësh poema
shumë të bukura të Naim
Frashërit, di Himnin Shqip-
tar...”ndërsa nis të recitojë
pjesë prej tyre.
Çharlie na fton
në shtëpinë e saj, bashkë
me gjyshen e cila ka ardhur
ta marrë nga shkolla e
rrugës e pyesim pse kishte
zgjedhur krahas fotos së saj
në tabelën e nderit flamurin
tonë. “Sepse Shqipëria ka
flamurin më të bukur në
botë”, thotë shpejt e vogla.
Shtëpia e 10 vjeçares i
përngjan një muzeu ku
pjesa më e madhe e fondit
është shqiptar. Në dhomën
e saj ka disa flamuj dhu-
ratë nga Uniersiteti Shqip-
tar Vitrina. Pranë flamurit,
një bust shqiponje, dhe sa
herë i vijnë shoqet e klasës u shpjegon emrin e tij, që është i madh dhe shumë
i fortë, prandaj
dhe shqiptarët e
kanë emrin si ky,
duke u ndjerë e
mbrojtur dhe
krenare. Vajza e
bukur me kaçur-
rela shpreh
dëshirën të na tre-
gojë albumin e
saj. Për ti bërë qe-
jfin, pranuam.
Charlie tregonte
me dorën e vogël
vendet ku ajo ka
qenë Dajt, Krujë,
Durrës, Berat,
Vlorë, Tiranë dhe
për çdo vend ajo
tregonte; e njihte
mirë historinë e
Skënderbeut, nji-
hte shumë mirë
edhe Nënë
Terezën...
Por
nuk u mjaftua me
kaq.
Në një
nga raftet ku ajo
mbante gjërat më të vyera ka një kristal
ku shquhet Shqipëria midis dy pëllëm-
bësh, një foto në qelq ku ishte flamuri
shqiptar dhe Skënderbeun. Ngjitur
kishte kullën e Eifelit – ku ajo ishte në
Paris me Nanin siç i thotë ajo gjyshes
së vet, dhe na bëri përshtypje një gur
pak më i vogël se pëllëmba e dorës –
për shkak e pyetëm “Po këtë?” Nani
Lola që na shoqëronte gjatë takimit me
Charlin na tha.
“Këtë gurë Charlie e ka
gjënë më të çmuar. Po ktheheshim nga
pushimet dhe në aeroport duke bërë
kontrollin na ndaluan dhe na thanë të
hap çantën. Çanta atë ditë mu duk pak
më e rëndë. Gjatë kontrollit ata nxorën
gurin, u habita, por Charlie u hodh pa
pritur duke thënë “Mos e merr, është i
imi” “Për çfarë e do gurin?” e pyeta sh-
pejt. “Është nga Shqipëria” më tha me
zë të lartë. Të gjithë u pamë në sy dhe
qeshëm.
Punonjësit na përshëndetën
duke na thënë “Rrugë të mbarë
shqiptare e vogël”.”, rrëfen gjyshja.
Largohemi nga shtëpia e Charlit, me
planet e saj për 100 vjetorin e Pavarë-
sisë. Mbase një festë në shkollë, mbase
një kërkesë të ëmës për ti blerë një
biletë avioni që të jetë prezente në
Shqipëri gjatë festimeve...
SHQIPTARO-BRITANIKJAKUQ E ZI
P
ër herë të parë shoqatat shqiptare në Mbretërinë e Bashkuar janë bashkuar me mbështetjen e Ambasadës
shqiptare në Londër për të festuar 100 vjetorin e shtetit shqiptar. Të gjitha shoqatat që kishin fëmijë për-
formuan arritjet e tyre më të mira dhe në një farë mënyre ishte një konkurs shumë i bukur mes tyre për për-
formancat nga më të larmishmet. Vallet e interpretuara me aq mjeshtëri nga fëmijët e shkollave shqiptare përçuan
emocione të mëdha tek të pranishmit. Tepër emocionues ishte edhe fjala e mbajtur nga kryediplomati shqiptar
në Londër Mal Berisha.
Shpresohet se ky aktivitet do i hapë rrugën bashkëpunimit mes shoqatave shqiptare edhe në të
ardhmen, ku besohet se organizatorët do të gjejnë një vend më dinjitoz për të festuar....
ODA PARTY
Tirana
PavarsiaEvents London
ILIRIA BIRMINGHAM
SHPRESA PROGRAMME
Juvenilja Tallava
CASANOVA
english faqe 23 english www.facebook.com/thealbanian.co.uk page 23
BY ANTHONY ESPOSITO
By a happy coincidence with the
Albanian centennial celebrations
the latest instalment of the new
edition of the OED contains sev-
eral words of interest to Albani-
ans
The Oxford English Dictionary
(OED) is the largest (and most fa-
mous) dictionary of English in the
world. It documents the meaning,
history, and pronunciation of over
half a million words, and by way of
illustration employs over three mil-
lion quotations drawn from actual
sources which show each individ-
ual word in use as far back as it
can be traced. The OED has been
the accepted authority on the Eng-
lish language since it first appeared
over 100 years ago. In this time it
has itself become an irreplaceable
part of the culture whose language
it documents.
It was in 1857 that the Philological
Society of London, noting the inad-
equacy and deficiency of dictionar-
ies available at the time, called for
a new kind of dictionary, an all-en-
compassing one that would cover
the complete history of the English
language and include all vocabu-
lary (current and obsolete) from the
12th century to the present day.
However, work on this characteris-
tically ambitious Victorian project
initially progressed very slowly.
Only in 1879 was an agreement
made with Oxford University Press
to begin work in earnest, and a
Scottish schoolmaster (and mem-
ber of the Philological Society),
James Murray, was recruited as
editor. The OED, in the form that
we now know it, is very largely Mur-
ray’s brainchild.
The scale of the task can
hardly be overstated. The very first
instalment of the OED (which was
originally published in parts) ap-
peared in 1884, and it then took an-
other half century to bring the
monumental work to completion in
1928. And even then it was imme-
diately realized that a supplemen-
tary volume was required (issued in
1933) to catch some of the words
that had inevitably been missed
(especially from earlier in the al-
phabet) while the long sequential
work on the dictionary was pro-
gressing. The standard edition of
the OED runs to twenty substantial
volumes. Sadly, Murray (who died
in 1915) did not live to see the com-
pletion of his great work, although
he was honoured with a knight-
hood in 1908 for his efforts.
In the early 1990s, more
than 100 years after the appear-
ance of the first instalment of the
dictionary, Oxford University Press
decided that it was time for a com-
prehensive revision of the OED in
order to take account of the contin-
uing evolution of the English lan-
guage. This revision represents the
first time that the definitions and et-
ymologies written by Murray and
his colleagues have been changed
since the dictionary was published,
and is a tremendous opportunity to
bring the world’s most authoritative
dictionary of English wholly up to
date for the new century. In its own
way the new project is almost as
ambitious an undertaking as the
original, and will result in a com-
pletely revitalized OED.
Following the precedent
of the original publication, the
newly revised OED is being pub-
lished in parts directly online. The
whole of the old edition has been
loaded onto the internet and is
gradually being transformed in situ
from old to new in an almost or-
ganic fashion: the first instalment of
newly revised text appeared in
2000, and since then further new
instalments have followed at regu-
lar intervals, replacing old entries
with new ones and adding hun-
dreds of entirely new words and
meanings. The process will take
many more years to complete.
The most recent instal-
ment (published in September) in-
cludes several words of particular
interest to Albanians, chief among
which is the word Albanian itself.
The original OED entry for Alban-
ian (noun and adjective) was pub-
lished in 1933 in the supplementary
volume (the original alphabetic run
of the dictionary had omitted the
word altogether). The entry is not
long; the etymology is brief and
perfunctory; the quotations few, re-
lying heavily on the writings of
Edith Durham for the most recent
evidence.
The newly revised entry is
three times bigger. The etymology
alone is as big as the whole of the
old entry, and avails itself of the
wealth of research that has taken
place over the last century (espe-
cially the important work of Eqrem
Çabej and Shaban Demiraj). The
history of the name of Albania is
given in great detail, and its trans-
mission via Greek and Latin into
English is carefully documented,
with precise forms and dates given
wherever possible. The develop-
ment of meaning of the place name
is discussed, how it seems origi-
nally to have denoted a relatively
small district in what is now north-
central Albania, centred on the an-
cient town of Ἀλβανόπολις (as
attested by Ptolemy in the 2nd cen-
tury A.D.), thought to be modern
Zgërdhesh, south-east of Krujë.
The name then disappears from
the historical record for almost a
millennium, next turning up in
Byzantine records of the 11th and
12th centuries, by which time it had
come to be applied to a much wider
region of central and northern Al-
bania, and subsequently came to
denote all regions of the western
Balkans inhabited by Albanian-
speakers.
The difficult (and still un-
resolved) question of whether
forms in *arb- or *alb- are primary is
examined in some detail, and alter-
native etymologies are given: re-
spectively from the same
Indo-European root as Latin arvum
‘land that has been cultivated’, or
from the same Indo-European root
as Alp (the mountain name) per-
haps with an original sense ‘moun-
tainous land’. It is noted that the
latter derivation is now seen as less
likely by most authorities.
The appearance of the
name in the modern languages of
western Europe is noted: late 13th
century in French as Albanie, 1497
in German as Albanien, c1503 in
English as Albania; also noted are
the several different forms of the
word in Albanian itself Arbani (1555
in Buzuku), Arbën (1618 in Budi),
Arbëni (1706), Arbër (17th cen-
tury), Arbëri. The fact is men-
tioned, curious to
English-speakers, that in mod-
ern Albanian the name of the
country has been replaced by a
completely different word
(Shqipëri); and finally the word
for ‘Albanian’ is given from many
of the neighbouring Balkan lan-
guages (historical and current),
including Greek, Church
Slavonic, Bulgarian, Romanian,
Vlach, and Ottoman Turkish.
For the first time all of this
information, long available to Al-
banian-speakers, is being made
widely available to the English-
speaking readership of the OED.
As for the senses of the word Al-
banian in English, not only have
the quotations illustrating each
of the senses been brought up to
date, but in each case the
senses have been antedated, as
a result of new research show-
ing that the word was in use ear-
lier than had been thought at the
time of the original edition. The
noun in sense ‘native or inhabi-
tant of Albania’ is now dated
back to 1569 (from 1596 in the
first edition) with a quotation
from Hugh Gough’s translation of
Bartholomej Georgijevic’s chronicle
history The Offspring of the House
of Ottomanno; the noun in sense
‘the language of the Albanians’ is
now dated back to 1786 (from
1813); and the adjective in sense
‘of or relating to Albania, its people,
or its language’ is now dated back
to 1593 (from 1596). Small but
steady advances in our lexical
knowledge (and further evidence of
the great interest in the history of
Scanderbeg in 16th-century Eng-
land).
The new instalment of OED also in-
cludes several words of Albanian
interest that are entirely new to the
dictionary, making their appear-
ance for the very first time:
Albanese, noun and adjective, bor-
rowed from Italian, which has the
same meanings as Albanian, but is
in fact slightly older: it is first at-
tested in 1562 in John Shute’s
translation of an (Italian) history of
the wars of Scanderbeg (‘George
Castrioth some tyme named Scan-
derbeg, prince of the Albaneses’).
Although the word is now rare, it
was formerly quite widely used, for
example by Shakespeare’s con-
temporaries, the poet Edmund
Spenser and the dramatist Thomas
Marlowe, and later by Byron, for
example in his notes to Childe
Harold (1819): ‘[The] Albanese
struck me forcibly by their resem-
blance to the Highlanders of Scot-
land’ (the word seems to have
been a favourite of Byron’s). These
days, of course, Albanian is clearly
preferred; however, recent exam-
ples of Albanese in all matching
senses of noun and adjective show
that it is not obsolete.
Albano-, a so-called com-
bining form, which is added to ex-
isting words in order to form adjec-
tives and nouns indicating a link
with Albania, e.g. Albano-Italian, Al-
bano-Greek, Albano-Yugoslav, etc.
This has been dated back to 1816
(the earliest examples being Al-
bano-Illyrian and Albano-Epirotian)
in William Walton’s translation of
Guillaume de Vaudoncourt’s Mem-
oirs on the Ionian Islands, including
the Life of Ali Pacha. Vaudoncourt
was a French general and military
historian, and wrote his memoirs in
French, which suggests that the
word may originally have been
modelled on the identical French
combining form.
Arbëresh, noun and adjective, bor-
rowed directly from Albanian, de-
noting the Albanian-speaking
inhabitants of southern Italy and
Sicily. It is first attested in English
(as noun) in 1880 in an article on
Albania and Albanians from the
journal Nature. As adjective it does
not appear until 1967 in Black-
wood’s Magazine in an essay by
the travel writer Leslie Gardiner
(‘Was he Arbëresh or Italian? Im-
possible to say.’)
Arvanite, noun, ultimately a bor-
rowing from Byzantine Greek
Ἀρβανίτης, denoting the descen-
dants of Albanian-speaking emi-
grants to Greece. It is first attested
in English in 1828 in the London
Magazine (‘The Albanians call their
country Skip, and themselves Skip-
itar. The name of Arnauts or Arvan-
ites, which the Turks have given
them, is of Greek origin’). The entry
notes that the Arvanites are now
largely assimilated to ethnic Greek
culture.
Arvanitika, noun, another borrow-
ing from Greek (Αρβανίτικα), de-
noting the Albanian dialect spoken
by the Arvanites. It is first attested
in English in 1915 in a history of the
Balkans by Nevill Forbes and oth-
ers: ‘They have so entirely forgot-
ten their origin that the villagers,
when questioned, can only repeat:
“We can’t say why we happen to
speak Arvanitika, but we are
Greeks like everybody else.”’
(The words Kosovar and Kosovan
were added to the OED in an ear-
lier instalment in 2001, their first at-
testations in English dated
respectively 1944 and a1969.)
The online edition of the OED in
which all of the above entries ap-
pear in full is available by subscrip-
tion, and is widely accessible in
public and university libraries in the
United Kingdom and elsewhere. To
date approximately a third of the
dictionary has been revised. Once
complete, the revised OED will
have grown to roughly twice the
size of the first edition (document-
ing the history of over a million
words)—or the equivalent of about
forty large volumes.
It is very fitting that in this cente-
nary year for Albania, the OED, a
venerable British cultural institution
that is itself over 100 years old,
should be so thoroughly revising
and expanding its coverage of
words relating to Albania and Alba-
nians.
THE OED AND ALBANIA

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful