ΕΝ∆ΥΜΑΣΙΑ ΟΡΕΙΝΗΣ ΝΑΞΟΥ Ένα από τα κύρια στοιχεία που χαρακτηρίζουν µια συγκεκριµένη περιοχή σε µια ορισµένη χρονική

περίοδο, είναι η ενδυµασία των κατοίκων της. Μοναδική πηγή των πληροφοριών που θα αναφερθούν στην οµιλία αυτή, είναι η παράδοση του τόπου µας, µια παράδοση πλούσια, σεβαστή και αξιοπρόσεκτη. Μια παράδοση που, έχοντας τις ρίζες της πολύ βαθιά µέσα στο χρόνο, καταφέρνει να φτάνει ως τις µέρες µας χάρις στη διάθεση και την ανάγκη ορισµένων ροµαντικών να αναπολούν τα περασµένα, και χάρις την ικανότητά τους να τα περιγράφουν µε στίχο, εικόνα ή µουσική. Ας ξεκινήσουµε λοιπόν από την ενδυµασία στα ορεινά χωριά της Νάξου, την εποχή των προπαππούδων µας , αρχίζοντας µε τα ρούχα που χρησιµοποιούνταν τότε για τα µωρά της κούνιας. Τα βασικά ρούχα της ηλικίας τούτης ήταν: α. Η πάνα, που έντυνε το κάτω µέρος του µωρού και το καµιζολάκι (κάτι σαν πουκαµισάκι), που έµπαινε στο σώµα του, πάνω από τη µέση, β. Η φασκιά, που τύλιγε το σώµα και τα άκρα του παιδιού για να διατηρούνται ίσια και, γ. Ο µαρχαµάς, µε τον οποίο σκέπαζαν το µωρό όταν το έβγαζαν έξω, για να µην κρυώσει.

αν τα µωρά ήταν κορίτσια. και ήταν κλειστό ως επάνω στο λαιµό. Αν τα παιδιά ήταν αγόρια. το απλό ντρίλινο σακάκι και το κοντό ντρίλινο παντελονάκι µε το µπούστο. µε ξέσκεπο το πάνω µέρος του ποδιού όπου έδενε ένα λουράκι. από φθηνό δέρµα που δεν δεχόταν βάψιµο. που και κούµπωναν σταυρωτά. που ξεκινούσαν µπροστά από το µπούστο και κατέληγαν πίσω στη µέση. Το παντελονάκι τούτο κρατιόταν στη θέση του µε δύο ράντες. Τα παπούτσια άλλοτε ήταν µονά. τους έβαζαν το µακρύ ως το έδαφος φουστάνι. Για την αντιµετώπιση του κρύου. υπήρχαν οι µάλλινες µπλούζες. τις ονοµαστές κούτσες. τις πλεχτές βαµβακερές κάλτσες και τα απλά λαστιχένια παπούτσια. Τα περισσότερα παιδιά δεν φορούσαν εσώρουχα λόγω φτώχιας ενώ για την αντιµετώπιση του κρύου χρησιµοποιούσαν µάλλινες µπλούζες που έκλειναν στο πάνω µέρος µε φερµουάρ. Οι κάλτσες και εδώ ήταν πλεχτές µε βαµβακερές κλωστές. φορούσαν το χοντρό αλατζαδένιο πουκαµισάκι. Τους φόραγαν ακόµη τα καποτένια εσώρουχα.. Άλλοτε πάλι ήταν . οι µπέρτες και οι σάρπες που τύλιγαν το πάνω µέρος του σώµατος. που σούρωνε στη µέση.Σε µεγαλύτερη ηλικία.

διπλά. . το µακρύ χασεδένιο µισοφόρι που το έλεγαν πουκαµίσα. έβαζαν εξωτερικά τη µακριά ως το έδαφος φούστα και τη φαρδιά. Όταν τα κορίτσια γίνονταν γυναίκες. δένοντας µε τα κορδόνια όπως και τα σηµερινά παπούτσια. Το κεφάλι το τύλιγαν µε ένα λεπτό καφέ µαντήλι. που βαφόταν κανονικά µε το γνωστό βερνίκι και αγκάλιαζε ολόκληρο το πόδι. Εσωτερικά φορούσαν το µπούστο. που κρατιόταν λίγο κάτω από λίγο κάτω από το γόνατο µε καλτσοδέτες. Και στις δύο περιπτώσεις το πέλµα από τα παπούτσια ήταν από λάστιχο που έπαιρναν οι τσαγκάρηδες από τις ρόδες αυτοκινήτων. κλειστή ως επάνω στο λαιµό µπλούζα. το µακρύ και φαρδύ άσπρο βρακί που έδεναν τα άκρα του κάτω από τα γόνατα µε κορδόνια και τις πλεκτές βαµβακερές µακριές κάλτσες. από ακριβότερο δέρµα.

που αντί γιακά είχε τη χοντρή τραχηλιά και κουµπιά µόνο από τη µέση και πάνω. Εσωτερικά οι βρακάδες φορούσαν το χασεδένιο φαρδύ σώβρακο και την πλεχτή µάλλινη φανέλλα. Αυτές. και τη χοντρή πατατούκα για το κρύο. . που τη σούρωνε και την έδενε στη µέση.Οι άντρες φορούσαν τα βρακαδίστικα. Τα παπούτσια ήταν συνήθως ξώραφα. Απαραίτητο εξάρτηµα για τη βράκα ήταν το φέσι µε το (γ)υροµάντηλο και οι πλεχτές µε δίχρωµη κλωστή (µπλε και κόκκινη) βαµβακερές κάλτσες. µε το κορδόνι. σκούρο ανάλογο µε τα σκουφάκια των Μικρασιατών και των νησιωτών του Βορείου Αιγαίου. το πουκάµισο. έδεναν µε µια σκίζα από σιρίµι και κρατούσαν ακάλυπτο το πάνω µέρος του ποδιού. πολλές φορές είχαν στο πλάι ένα σχέδιο µε ρόµβους που το έλεγαν ντάκο. Αυτά αποτελούνταν από τη βράκα. κάτι ανάλογο µε το σηµερινό γιλέκο. µερικοί δεν φορούσαν κόκκινο φέσι αλλά ένα άλλο είδος φεσιού. Όταν υπήρχε πένθος. το φαντό ζωνάρι που τυλιγόταν στη µέση του σώµατος. το µπιρίκο.

Στις ενδυµασίες τούτες των προπαππούδων µας αρχίζουν σιγάσιγά την εποχή των παππούδων µας να παρουσιάζονται µικρές οι µεγάλες αλλαγές. σπουδαιότερες από τις οποίες είναι το κόντηµα των κοριτσίστικων φουστανιών. Ψαρρός Απόστολος . η αντικατάσταση των κορδονιών που έδεναν τα βρακιά των γυναικών µε λάστιχο και η αντικατάσταση της φουστόµπλουζας των γυναικών µε απλά κοντύτερα φουστάνια ή ρόµπες Την εποχή αυτή αρχίζουν και οι άντρες να εγκαταλείπουν τη βράκα και το φέσι και να φορούν τα µακριά παντελόνια και την τραγιάσκα. η χρησιµοποίηση αγοραστών καλτσών. η αφαίρεση του µαντηλιού από το κεφάλι των γυναικών.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful