You are on page 1of 10

Les 1: Voorkennis verbreden

Bij deze les zal er worden begonnen met de voorkennis van het onderwerp bij de kinderen te
verbreden en pakken we daarna de methode erbij.

Doelen van de les:


• Geschiktheid beoordelen
• Wenselijkheid beoordelen
• De informatie wordt gesynthetiseerd

Inleiding 1 uur
We hebben al een aantal mooie weken gehad en aankomende week komt de zon weer. Ik zal
de kinderen een aantal vragen stellen zoals:
• Voor welke twee dingen is de zon belangrijk? (voor licht en warmte)
• Waarom is de zon eigenlijk ook gevaarlijk? (UV-straling)
• Twee weken geleden was het super lekker weer wie heeft zich toen elke dag ingesmeerd?

De kinderen krijgen van mij allemaal een boekje dat Sjonnie Shadow heet. Hierin staan
allemaal verschillende opdrachten die te maken hebben met de zon. De kinderen weten nog
niet dat ze eigenlijk een begrijpend leesles aan het doen zijn.

Kern 1 uur
Nadat ze het boekje hebben gemaakt en we het besproken hebben komt de methode uit de
kast en gaan we de les doen over vergelijken.

De tekst
We bekijken samen de tekst, wat voor een tekst is het? Hoe moeten we de tekst lezen?

De voorkennis wordt geactiveerd door de kinderen de volgende vragen te stellen:


- naar welke landen gaan ze op vakantie?
-gaan ze wel eens naar het strand?
- denken ze er wel eens aan dat ze misschien teveel UV-straling op hun huid krijgen binnen
een dag?

De tekst bestaat uit 7 kopjes. Ik verdeel de tekst over de groep. Het eerste stukje vatten we
klassikaal samen. Hierna schrijft elk groepje in een paar regels op waar het stukje over gaat.
( het moet duidelijk zijn voor de rest van de groep gebruik maken van een schema) De bladen
worden op het bord gehangen en 1 kind van elke groep verteld wat ze hebben gelezen. Hierna
gaan we proberen de vragen te beantwoorden. Het schema teken ik groot op een blad uit en
vullen we samen in. De andere vragen kunnen als het goed is aan de hand van de informatie
van de kinderen beantwoord worden.

Slot 10 min
Nadat we deze twee lessen gehad hebben vraag ik aan de kinderen of ze nu anders de zon in
gaan dan voor de lessen. Gaan ze er echt wat mee doen wat ze geleerd hebben?
Evaluatie les vergelijken de zon

Ik ben de les begonnen met een aantal vragen te stellen over de zon. Hierbij kwam als laatste
vraag wie zich elke dag had ingesmeerd een aantal weken terug toen het zo warm weer was.
Er waren toen maar een paar kinderen die hun vinger opstaken.

De Sjonnie Shadow boekjes werden uitgedeeld we hebben samen de teksten gelezen hierna
hebben de kinderen verschillende opdrachten uit het boekje gemaakt. We hebben het daarna
ook gelijk besproken dit duurde ongeveer een uurtje bij elkaar. De kinderen waren lekker aan
het werk en vonden de opdrachten ook leuk om te maken.

Na de pauze hebben we het begrijpend leesboek erbij gepakt. We hebben de tekst bekeken en
samen gelezen. De tekst had ik verdeeld over de groepjes. De volgende keer zal ik ervoor
kiezen om de tekst binnen een groepje te verdelen want op die manier is iedereen betrokken.
Over het algemeen ging het erg goed alleen bij een groepje ging het wat minder. Nadat we de
samenvattingen hadden opgehangen gingen we kijken of we daarmee de vragen konden
beantwoorden sommige groepjes kwamen er toen achter dat hun samenvatting niet helemaal
volledig was. Dit hebben we toen samen aangevuld.

Na de les was de mening van de kinderen toch wel veranderd en zullen ze zich vaker
insmeren en beschermen tegen de zon.
Les 2: Verwerkingsvorm anders
Bij deze les zal eerst de methode erbij worden gepakt en zullen de verwerkingsvormen
verschillend zijn.

Doelen van de les:


• Samenvatten
• Juistheid beoordelen

Inleiding 10 min
Op het bord schrijf ik het woord Bungee jumpen. Ik vraag aan de kinderen wat ze hier van
weten dus wat roept dit woord bij hen op? Nadat we het over bungee jumpen hebben gehad
vraag ik ook of ze het zelf wel eens zouden willen doen en waarom wel of waarom niet.

Kern 45 min
We bekijken de tekst en de plaatjes en verwoorden waar de tekst over zal gaan. Ze moeten
zich gaan inleven in de hoofdpersoon van het verhaal.

We lezen samen de tekst.

Na het lezen van de tekst stel ik de kinderen een aantal vragen:


- Waarom begint iemand aan zo´n dodensprong als hij eigenlijk bang is?
- Hoe reageert zijn lichaam op de angst? Nat van het zweet, koud worden
- Heb je zelf wel eens in zo´n situatie gezeten?

Ik deel het blad uit voor het maken van de samenvatting van een verhaal tekst.
We bespreken het blad. Hierbij komt de hoofdgedachten naar voren. De kinderen maken de
samenvatting met de elementen die zij erin willen hebben. Hierbij heb ik gekeken naar het
niveau van de kinderen voor volgend jaar. Ik liep langs om bij sommige de opdracht wat te
veranderen. Dit was meestal minder schrijfwerk.

Slot 30 min
Op de achterkant van het blad staat de vervolgopdracht. Hierbij moeten de kinderen het
verhaal van het bungee jumpen omschrijven alleen dan vanuit een ander persoon. Het mag
ook een heel ander verhaal worden als het gevoel van de hoofdpersoon maar duidelijk naar
voren komt.

Er worden een paar verhalen voor gelezen.


Het samenvatten van een verhaaltekst

Stap 1
Wat is de hoofdgedachte van de tekst?

Stap 2
Schrijf de hoofdgedachte van de tekst op en vul de samenvatting aan met een van de
onderdelen hieronder. Het kopje aan de hoofdpersoon moet in je samenvatting staan. Dus je
kiest er nog een bij.

Stap 3
Schrijf even op een kladje wat je allemaal in je samenvatting wilt zetten.

Stap 4
Schrijf je samenvatting van de verhaaltekst.

Dit is een wie, wat , waar, wanneer verhaal


1 Over het verhaal wil ik zeggen:
- Titel
- Schrijver
- Illustrator
- Hoofdpersoon
- Andere figuren
- Ik vind het verhaal…
- Ik vind de illustraties

Aan de schrijver wil ik zeggen:


- Leuk vond ik…..
- Niet leuk vond ik….
- Moeilijk vond ik
- Schrijf nog een verhaal over…..

Aan de illustrator wil ik zeggen:


- Ik vind de illustraties goed/niet goed bij het verhaal passen
- Ik vind de illustraties
- Waarom hebt u geen illustratie gemaakt over…..

Aan de hoofdpersoon van het verhaal wil ik zeggen:


- Het leukste vond ik…..
- Niet leuk was
- Ik vond opvallend dat
- Alles bij elkaar vind ik van jou
Vervolgopdracht

Kies uit een van de onderstaande opdrachten en ga aan de slag

1. Het verhaal van net vertelt hoe de springer de sprong ervaart. Een toeschouwer ervaart het
heel anders. Stel dat jij er bij was geweest als toeschouwer. Wat zie jij voor, tijdens en na de
sprong. Schrijf dit als een verhaal tekst op.

2. Op de brug staan meer mensen te wachten op hun beurt. Zij gaan ook springen.
Stel je voor: jij bent de organisator van deze sprongen en jij telt af. Wat vind jij van de
hoofdpersoon van het verhaal? Schrijf dit als een verhaal tekst op.

3 . Op de brug staan meer mensen te wachten op hun beurt. Zij gaan ook springen. Jij bent
daar een van. Je staat in de rij te wachten en ziet de hoofdpersoon. Hoe ervaar jij het lange
wachten? Wat vind je van de hoofdpersoon?

4. Als je nog een ander persoon weet mag je het verhaal ook vanuit zijn/haar ogen
beschrijven.

Het is heel belangrijk dat je je inleeft in de persoon die je kiest. Doe hoe voel je je op dat
moment dat moet te lezen zijn in je verhaal.

5. Schrijf een verhaal over een gebeurtenis waarbij je gevoel een belangrijke rol speelt. Je
moet dan denken aan de volgende gevoelens: bang, boos, verdrietig,

Voorbeelden:
- Je gaat op safari en je staat oog in oog met……..
- Je bent op vakantie en je kan daar parachute springen
- Je bent in het buitenland en opeens ben je je ouders kwijt

Zorg er voor dat je gevoel heel duidelijk naar voren komt in het verhaal. Als ik me in
leef in jou verhaal moet ik met net zo voelen als de hoofdpersoon van het verhaal.
Evaluatie les wat gebeurde er allemaal?

Ik begon de les met op het bord het woord bungee jumpen op te schrijven. de kinderen hadden
al gelijk hele verhalen over wat ze gezien hadden zelf. Ik heb de kinderen eerst laten vertellen
van wat ze al wisten. Dit ging vooral over wat ze wel eens in het echt hadden gezien maar ook
van de televisie.

Ik vertelde de kinderen dat ik vorig jaar in Kreta op vakantie was en dat er in een park daar
dan en nacht mensen naar beneden sprongen. ( s nachts kon je gratis als je naakt ging dit
vonden de kinderen grappig om te horen) Ik vroeg aan de kinderen of zij weten waarom er
zoveel mensen bungee jumpen. Ze denken dat het vooral om de kick is.

Ik vroeg aan de kinderen of ze later ook eens zullen gaan bungee jumpen. Ongeveer de helft
stak zijn vinger op.

Ik vertelde de kinderen dat we een tekst gingen lezen over iemand die op het punt staat de
sprong te wagen. Nadat we het verhaal gelezen hadden vroeg ik aan de kinderen of ze hun
ogen dicht wilden doen en zich inleefden dat zij daar op die rand stonden. Sommige kinderen
gingen erbij staan andere gingen op hun stoel staan. Het was doodstil in de klas dit was echt
mooi om te zien.

Toen ik vroeg wie nu nog echt zou gaan springen staken maar 8 kinderen hun vinger op dat
was dus de helft minder dan eerst. De verklaring was dat als je je er echt inleeft het vet eng is.

De kinderen hebben de tekst samengevat aan de hand van een lijst van mij. Hierna hebben ze
een verhaal geschreven over het bungee jumpen maar dan uit de ogen van iemand anders.

Een paar verhalen zijn er voor gelezen in de klas. De belangrijkste opdracht hierbij was dat ze
het gevoel heel goed moesten beschrijven dus niet alleen zeggen ik ben bang maar wat
gebeurt er met je lichaam enz.

De verhalen die de kinderen hadden voorgelezen waren best goed. Het gevoel was er goed in
beschreven.
Les 3: Verwerking anders (WikiKids)

Bij deze les zal eerst de methode erbij worden gepakt en zal de aanbieding van de opdrachten
anders zijn

Doel van de les:


• Synthetiseren
• Juistheid beoordelen
• Geschiktheid beoordelen

Inleiding
Ik vraag aan de kinderen wat ze al weten van diepzeeduiken.
Ik vertel de kinderen dat ze een verhaaltekst gaan lezen waar veel informatie in staat over
diepzeeduiken. Het is bedoeling dat jullie deze informatie overzichtelijk in een schema neer
zetten. Ik bied aan dat ik met de kinderen die dat willen de tekst samen lees.

Nadat de kinderen de tekst in het schema hebben gezet bekijken we of we allemaal ongeveer
dezelfde handelingen hebben opgeschreven. We bekijken de tekst of hij geschikt is om meer
te weten te komen over diepzeeduiken

Ik vraag aan de kinderen of ze wel eens informatie van internet halen. Waar let je op als je
teksten van internet haalt?

Kern
Ik vraag aan de kinderen of ze wel eens van wikikids hebben gehoord. Ik leg uit wat dit
precies is. Ik laat de site op de beamer zien. We gaan met de klas een artikel erop zetten dat
gaat over diepzeeduiken.

Samen met de klas bedenken we hoofdstukken voor het artikel. Aan de hand van deze
hoofdstukken verdeel ik de klas in tweetallen. Waarschijnlijk zijn er niet genoeg hoofdstukken
maar dan doe ik dubbele hoofdstukken op die manier kunnen ze elkaars informatie checken
en herschrijven ze het tot een stuk. Ze mogen het zelf op de site zetten. Ik geef een uitleg over
hoe dat precies moet.

Slot
We bekijken het artikel op de site en beoordelen de geschiktheid van het artikel.
Evaluatie les wat heb je hiervan geleerd? Diepzeeduiken

De kinderen vonden het fijn om te horen dat ze zelfstandig aan de slag mochten met de
opdracht. Ik heb uitgelegd wat er van hen verwacht werd. Sommige vonden dit in het begin
erg lastig maar zodra ze bezig waren kwamen ze er eigenlijk achter dat het wel goed ging.
Met een aantal kinderen heb ik de tekst samen gelezen. Na de les besproken te hebben zagen
de kinderen dat ze veel dezelfde punten hadden opgeschreven en dat ze het overzichtelijk
hadden weergegeven.

Na deze opdracht vroeg ik aan de groep of ze de site wikikids kennen. Dit kende niemand uit
de klas. Een jongen kende wel wikipedia. Ik heb aan de groep uitgelegd wat het precies voor
een site is en wat we er mee gaan doen. Ik heb op de beamer de site laten zien ze waren gelijk
erg enthousiast. Ik de klas hebben we hoofdstukken bedacht en zijn de kinderen aan de slag
gegaan. Het artikel is erg leuk geworden. We hebben hem bekeken op de beamer de kinderen
werden er best wel stil van ze waren toch wel onder de indruk dat ze dat hadden gemaakt.

Ik vond dit een hele fijne les de kinderen vonden het lekker om alleen op hun eigen tempo te
werken en vonden de opdracht op wikikids ook erg leuk. Met een hele groep is zo’n artikel zo
geschreven.
Les 4: Voorkennis verbreden

Bij deze les zal er worden begonnen met de voorkennis van het onderwerp bij de kinderen te
verbreden en pakken we daarna de methode erbij.

Doelen van de tekst:


• Samenvatten
• Synthetiseren

Inleiding 20min
Over de groepjes verdeel ik echt- en nepgeld. Ik wil dat de kinderen op schrijven wat de
verschillen en overeenkomsten zijn met het geld. Dit moeten ze op een groot blad
overzichtelijk opschrijven.

De vellen worden op het bord opgehangen.


Er wordt gekeken wat elk groepje heeft opgeschreven.
Er wordt ook gekeken op welke manier de groepjes het hebben opgeschreven.

Een vraag:
Wat is het verschil met briefgeld en met munt geld?

Elke groepje krijgt een aantal munten en schrijven op uit welk land de munten komen.

Ik vraag aan de kinderen wat de voor en nadelen zijn van de euro. Deze schrijf ik op het bord.

Kern 30min
We lezen samen de tekst en bekijken wat de kinderen hadden opgeschreven en wat er in de
tekst stond. De kinderen gaan de informatie die in de tekst staat in een schema weergeven. We
bespreken eerst klassikaal hoe je dat kan aanpakken.

Slot 10min
De kinderen vullen een test in om te kijken of ze goed met geld omgaan.
Evaluatie les kenmerken onthouden

Ik had het een en ander klaar gelegd voor de les dat vonden de kinderen al leuk om te zien.

Ik begon me verhaal met dat ik gister geld wilde kopiëren maar dat het niet lukte ik vroeg aan
de groep of zij wisten waarom het niet lukte. Uiteindelijk kwamen ze er achter dat het niet
kon anders kan je zo zelf je nepgeld maken.

Toen ik de groepjes een echt een nep briefje van 5 euro gaf gingen ze gelijk de briefjes met
elkaar vergelijken. Ze hadden eigenlijk niet door dat ze al een schema aan het maken waren
op de grote vellen. We hebben de vellen bekeken iedereen had het op vrij wel dezelfde manier
op geschreven.

Het bekijken van de munten vonden ze ook erg leuk sommige waren wel lastig maar er waren
een paar kinderen die de munten verzameld hadden dus die wisten het gelijk.

Het opnoemen van de voor en nadelen ging de kinderen eigenlijk best goed af. Wat ze
opnoemde stond ook in de tekst.

We hebben de tekst gelezen daarna kregen ze de opdracht om de tekst in twee schema’s samen
te vatten. Dit had ik visueel moeten maken. Ik had even een voorbeeldje op het bord moeten
zetten van allebei de schema’s want nu ging het hier en daar nog niet helemaal goed.

Als laatste konden ze een test maken om te kijken hoe zij met geld omgaan dit vonden ze erg
leuk om te doen en de uitslagen klopte wel zeiden ze.

Als laatste hebben we even op een rijtje gezet wat nu belangrijk is bij het maken van een
schema de kinderen kwamen op de volgende punten:
• Een duidelijke titel
• Overzichtelijk opschrijven
• Een soort informatie in een schema.