You are on page 1of 29

T IN LAØNH

BAÛN TIN CUÛA


HOÄI THAÙNH TIN LAØNH VIEÄT NAM
TAI ARNHEM
soá 48 ra ngaøy 15-04-2007

Ta laø ñöôøng ñi, leõ thaät vaø söï soáng,


chaúng bôûi Ta thì khoâng ai ñöôïc ñeán cuøng Cha.
(Giaêng 14:6).
Trong soá naøy

Kyû nieäm Chuùa phuïc sinh 2007 - Thuùy Lan


Thô:
MÖØNG PHUÏC SINH – Hieáu Ñöùc
Tìm hiểu:
Söï hình phaït
baèng ñoùng ñinh vaøo caây thaäp töï - Minh Phương

Suy gaãm:
DANH CHA ÑÖÔÏC TOÂN THAÙNH
Nguyễn Leâ
Lời chứng:
LEÃ CAÛM TAÏ
Chuùa chöõa laønh beänh cho coâ Vlot
Tìm hiểu giaùo lyù:
LUAÄN VEÀ BA NGOÂI HIEÄP MOÄT
ÑÖÙC CHUÙA TRÔØI - John Drange Olsen

Giaûi nghóa Kinh thaùnh:


Gheát-seâ-ma-neâ. (Baøn eùp daàu)

Caâu chuyeän gia ñình:


Möôøi Ñieàu Luaät Chuùa vaø Gia Ñình Chuùng Ta
Minh Nguyeân
Söû kyù Hoäi thaùnh
Soaïn giaû: Jonh Drange Olsen
Thôøi kyø thöù naêm
Töø ñôøi Charles Ñaïi ñeá cho ñeán ñôøi GreùgoireVII
(naêm 800-1073 S.C.)

2
KYÛ NIEÄM ngöôøi khoâng theå laøm ñöôïc, song Ñöùc
CHUÙA PHUÏC SINH 2007 Chuùa Trôøi laøm moïi vieäc ñeàu ñöôïc
Muøa ñoâng…ñaát trôøi laïnh leõo, caây (Mathiô 19: 26.)
khoâng laù, caønh khoâ trô truïi. Ngöôïc laïi, Caûm taï Ñöùc Chuùa Trôøi ñaõ ñem laïi moät
muøa xuaân laø muøa thôøi tieát aám aùp, naéng söï thay ñoåi cho caû nhaân loaïi, Ngaøi ñaõ
chan hoaø khaép nôi, haït naåy maàm, caây hi sinh chính con moät cuûa Ngaøi töùc laø
ñaâm choài naåy loäc, laù xanh töôi cuøng Ñöùc Chuùa Gieâ-xu Christ laø Ñaáng phaûi
nhöõng boâng hoa röïc rôõ ngaùt höông. chòu ñoùng ñinh treân thaäp töï giaù taïi ñoài
Laém luùc cuoäc soáng cuûa chuùng ta phaûi Goâ-goâ-tha caùch nay hôn 2007 naêm,
ñoái dieän vôùi hoaïn naïn, ngheøo khoù, Ngaøi chòu cheát ñeå traû giaù chuoäc toäi cho
beänh taät, baát an, thieân tai, maát caû nhaân loaïi noùi chung, cho chính
muøa...chính trong nhöõng luùc kinh chuùng ta noùi rieâng, Chuùa Gieâ-xu ñaõ
khuûng nhö vaäy ngöôøi ta thöôøng ví nhö cheát nhöng söï cheát khoâng caàm giöõ
ñang soáng giöõa muøa ñoâng! Vaø cuõng Ngaøi ñöôïc, Ngaøi ñaõ soáng laïi vinh
ngay trong nhöõng luùc aáy con ngöôøi cuûa quang. Söï phuïc sinh khaûi hoaøn ñaéc
chuùng ta mong chôø coù moät söï thay ñoåi thaéng toäi loãi vaø söï cheát, ñaõ minh chöùng
toát laønh cho cuoäc ñôøi mình nhö nhöõng cho chuùng ta bieát Ñöùc Chuùa Gieâ-xu:
caønh khoâ chôø ñôïi muøa xuaân ñem laïi söï Ta laø ñöôøng ñi leõ thaät vaø söï soáng,
thay ñoåi. chaúng bôûi Ta thì khoâng ai ñöôïc ñeán
Ngöôøi ñang thaát nghieäp thì mong coù cuøng Cha (Giaêng 14:6).
vieäc laøm môùi, ngöôøi beänh mong mình Ñöùc Chuùa Trôøi ñaõ môõ moät con ñöôøng
ñöôïc laønh, ngöôøi ngheøo khoù thì mong thaäp töï giaù xuyeân qua söï cheát cuûa
trôû neân giaøu coù, ngöôøi giaø thì muoán Chuùa Gieâ-xu ñeå giuùp cho taát caû chuùng
ñöôïc treû laïi, ngöôøi gaëp thieân tai luõ luït ta ñöôïc thay ñoåi, töø ñòa vò moät toäi nhaân
maát muøa thì mong nhaän ñöôïc söï giuùp trôû neân con caùi yeâu daáu cuûa Ngaøi, moät
ñôû, ngöôøi ñang bò laïnh caàn ñöôïc söôûi lôøi höùa chaéc chaén cho chuùng ta: Ai ôû
aám, ngöôøi ñoùi caàn coù thöùc aên, ngöôøi coâ trong Chuùa cöùu Theá, ngöôøi aáy laø moät
ñôn caàn, lôøi an uûi… noùi nhö vaäy khoâng taïo vaät môùi (IICoârinhtoâ 5: 17). Söï thay
coù nghóa laø nhöõng ngöôøi ñaõ ñaït ñöôïc ñoåi trong taâm hoàn do Chuùa Cöùu Theá
moïi thöù treân ñôøi naøy thì khoâng muoán mang laïi chính laø moät söï thay ñoåi caàn
thay ñoåi!? Con ngöôøi chuùng ta thì luoân thieát vaø quan troïng nhaát.
muoán coù söï thay ñoåi, duø ñang soáng Trong muøa kyû nieäm Chuùa phuïc sinh
trong hoaøn caûnh naøo chuùng ta cuõng coá naêm nay, moãi chuùng ta haõy töï suy gaãm
gaéng baèng chính söùc cuûa mình ñeå veà cuoäc ñôøi cuûa chính mình, ñaây laø
mong ñöôïc thay ñoåi, chuùng ta nghó ra thôøi gian toát ñeà taát caû nhìn laïi con
nhieàu caùch ñeå coù söï thay ñoåi, nhöng ñöôøng chuùng ta ñang ñi, nhöõng öôùc
Kinh thaùnh xaùc ñònh: Ñieàu ñoù loaøi voïng chuùng ta ñang ñeo ñuoåi, coù phaûi
3
con ñöôøng aáy laø con ñöôøng Thaäp töï Neáu khoâng soáng laïi chính mình
giaù maø Chuùa Gieâ-xu ñaõ ñi qua khoâng? Moät ngaøy töôi môùi voâ tình böôùc qua
Nhöõng ñau thöông maø Chuùa ñaõ chòu Ví nhö haït gioáng gieo ra
vaãn coøn ñoù, nhöõng gioït moà hoâi töïa nhö Xaùc thaân raõ muïc, noõn naø maàm xanh
maùu ñaõ ñoã xuoáng treân thaân theå Ngaøi vì Gieo laø nhuïc, soáng laø vinh
toäi loãi cuûa chuùng ta. Vôùi öôùc mong taát Taï ôn Thieân Chuùa phuïc sinh hoâm naày
caû chuùng ta nhaän bieát ñöôïc loøng yeâu Chuùa ôi, ôn Chuùa traøn ñaày
thöông cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi vaø söï hi Cho con vui thoûa toû baøy Thaùnh Linh.
sinh cuûa Chuùa Gieâ-xu, chuùng ta phaân Hieáu Ñöùc.
bieät roõ raøng ñieàu gì quan troïng nhaát
caàn phaûi thay ñoåi, ñeå toäi loãi ñöôïc tha
vaø linh hoàn ñöôïc cöùu, söï thay ñoåi cuûa
taâm hoàn laø caàn thieát nhaát, haõy caàu xin
Chuùa Thaùnh Linh ngöï trò vaø höôùng
daãn, chính Ngaøi laø Ñaáng ñaày quyeàn Tin töùc-tin töùc-tin töùc...
naêng coù theå giuùp taâm linh chuùng ta - Kyû nieäm Chuùa phuïc sinh: Nhaân leã
ñöôïc trôû neân môùi, moät con ngöôøi môùi kyû nieäm möøng Chuùa phuïc sinh, Hoäi
vôùi moät ñôøi soáng môùi seõ mang laïi ích thaùnh Tin laønh Vieät nam taïi Hoøa lan
lôïi vaø ñaày yù nghóa. Amen nhoùm laïi vaøo ngaøy thöù baûy 07-04, coù
Thuùy Lan ñoâng ñaûo con caùi Chuùa veà tham döï.
Ngoaøi chöông trình thôø phöôïng kyû
nieäm Chuùa Phuïc sinh, Hoäi thaùnh coøn
laøm pheùp Baùp-tem cho 9 anh chò em.
- Ñaïi Hoäi Thanh Nieân Tin lanh Vieät
nam AÂu-chaâu laàn thöù 6 ñöôïc toå chöùc
Thô: taïi: Gite d’Etape Hastieøre; Place
MÖØNG PHUÏC SINH Emile Binet 2; 5540 Hastieøre – Bæ
Hoâm kia baûn ngaõ cheát ñi Quoác töø ngaøy 17-20/5/2007. Dieãn giaû
Ñeå nay soáng laïi nhöõng gì Trôøi ban laø coâ muïc sö Töø Minh Laøi, Hoa-kyø.
Thaàn linh taùi hieän Thaùnh nhan, Chuû ñeà laø: Nhieàu Chi Theå Trong Moät
Ñeå ta noái laïi cung ñaøn Nhaõ ca Thaân, döïa theo Thaùnh Kinh Roâ-ma
Tình yeâu Chuùa thaät bao la 12:3-8 vaø EÂ-pheâ-soâ 4:7-16.
Phuïc sinh thuoäc theå, giao hoøa thieâng Caâu goác ñaïi hoäi laø: Moïi ñieàu ñoù laø
lieâng coâng vieäc cuûa ñoàng moät Ñöùc Thaùnh
Cheát ñi bôûi ñaát doác trieàn Linh maø thoâi, theo yù Ngaøi muoán, phaân
Taùi sinh bôûi nöôùc, thaùnh hieàn thuoäc phaùt söï ban cho rieâng cho moãi ngöôøi.
linh (I Coârinhtoâ 12:11)
4
Tieàn traïi phí: - Treân 18 tuoåi: €70.Sinh hoaëc xem trong trang web cuûa Hoäi
vieân: €35. Döôùi 12 tuoåi: €20. thaùnh: http://www.tinlanhauchau.com
Ghi danh:Nôi anh Thieân AÂn:
nguyenle2211@yahoo.fr
hoaëc nôi anh Tröông Thanh Long:
truongthanhlong2001@yahoo.de
-Töø ngaøy 8 tôùi 10-06: Hoäi thaùnh Tin
Tìm hiểu:
laønh Vieät nam taïi Hoøa lan seõ toå chöùc
buoåi hoïp maët kyû nieäm Leã Nguõ tuaàn vaø Söï hình phaït baèng ñoùng ñinh
25 naêm Hoäi thaùnh Vieät nam taïi Hoøa vaøo caây thaäp töï
lan. Buoåi hoïp maët ñöôïc toå chöùc taïi Cô-ñoác-giaùo duøng thaäp töï giaù laøm daáu
Jeugherberg “de Stoofpolder”, hieäu, coù yù nhaéc ñeán söï ñau ñôùn,
Boomdijk 21- 4311 BL Bruinisse. Leä thöông khoù cuûa Chuùa Gieâ-xu vaø baøy toû
phí cho kyø traïi laø 50 euro, treû em töø 5- ñöùc tin cuûa mình. Khi baét ñaàu duøng
17 tuoåi 40 euro, döôùi 5 tuoåi mieãn phí. daáu hieäu thaäp töï giaù ngöôøi ta cuõng e
-Töø ngaøy 26 ñeán 31-7: Vôùi chuû ñeà ngaïi, bôûi vì daáu hieäu thaäp töï giaù khieán
Haõy toân vinh xöùng ñaùng cho danh cho ngöôøi Do-thaùi phaät loøng; moãi khi
Ñöùc Gieâ-hoâ-va, döïa theo caâu goác trong nhìn ñeán daáu thaäp töï giaù chaúng khaùc
Thi thieân 96:8: Haõy toân vinh xöùng naøo gôïi laïi toäi aùc maø hoï ñaõ phaïm khi
ñaùng cho danh Ñöùc Gieâ-hoâ-va; haõy ñoùng ñinh Chuùa Gieâ-xu vaøo ñaáy. Traùi
ñem leã vaät maø vaøo haønh lang Ngaøi“. laïi ñoái vôùi Cô-ñoác-nhaân thì daáu hieäu
Hoäi thaùnh Tinh laønh Vieät nam-Aâu- naày chæ veà Chuùa cheát cho moïi ngöôøi,
chaâu seõ toå chöùc Ñaïi hoäi laàn thöù 23 taïi: vaø moïi ngöôøi ñeàu döï phaàn trong söï
"Jugendherberge Felberg" thöông khoù cuûa Chuùa Gieâ-xu, ñoàng
Paßhöhe14, 79868 thôøi cuõng döï phaàn trong coâng taùc cuûa
Feldberg/ Schwarzwald, Ñöùc Quoác. Ngaøi, nghóa laø cuøng döï phaàn hi-sinh vaø
Thaønh phaàn dieãn giaû: goàm Muïc sö phuïc vuï.
Traàn Troïng Nha (Hoa-kyø); Muïc sö Thaäp töï giaù ñaõ trôû thaønh bieåu töôïng vaø
Huyønh Taán Taøi (Canada); Muïc sö Toâ nieàm kieâu haõnh cuûa moãi Cô ñoác nhaân,
vaên UÙt (Hoa-kyø); coâ Muïc sö Töø Minh vì taïi ñoù moïi toäi loãi cuøng nhöõng ñieàu
Laøi (Hoa-kyø); Muïc sö Vuõ Ngoïc Vaên xaáu xa, gian aùc ñaõ ñöôïc taåy röûa saïch
(Ñöùc) vaø Muïc sö Nguyeãn vaên Bình baèng huyeát cuûa Chuùa Gieâ-xu. Nhöng
(Phaùp). Thaäp töï giaù xöa kia coù caû moät lòch söû
Moïi chi tieát veà Ñaïi hoäi cuõng nhö giaù vaø ñaõ töøng laø söï kinh hoaøng cho moïi
bieåu, ghi danh vaø höôùng daãn loä trình ngöôøi moãi khi nhaéc ñeán vì ñoù laø hình
ñöôïc ghi ñaày ñuû trong cuoán caåm nang phaït kinh khieáp nhaát. Ñeå tìm hieåu veà
Ñaïi hoäi. Xin lieân laïc vôùi Hoäi thaùnh nguoàn goác cuõng nhö lòch söû cuûa thaäp töï
5
giaù, chuùng ta cuøng nhau trôû veà thôøi kyø naèm döôùi ñaát vôùi khuùc goã laøm thaäp töï
Hy-La, laø thôøi kyø thaäp töï giaù trôû thaønh giaù ñaët döôùi ñoâi vai, roài caùc caùnh tay
hình phaït khuûng khieáp ñoái vôùi toäi vaø baøn tay bò coät chaët hay bò ñoùng ñinh
nhaân. vaøo ñoù. Roài caây goã naøy ñöôïc döïng
Söï hình phaït baèng Thaäp töï giaù: ñöùng thaúng leân, sao cho ñoâi chaân baáy
Töø ngöõ Hy vaên chæ töø "Thaäp töï giaù" coù giôø cuõng ñaõ bò coät chaët hay ñoùng ñinh
nghóa laø moät caây coät, phaàn treân coù chaët roài chæ vöøa khoâng chaïm maët ñaát
buoäc moät caây xaø ngang ñöôïc duøng nhö maø thoâi chöù khoâng quaù cao nhö ta
moät duïng cuï ñeå tröøng phaït hay haønh thöôøng thaáy trong caùc hình veõ. Troïng
quyeát. Cöïc hình ñoùng ñinh toäi phaïm löôïng chính cuûa cô theå thöôøng ñöôïc
coøn soáng vaøo thaäp töï giaù ñöôïc ngöôøi moät caây choát troài leân chòu ñöïng, ñoùng
Pheâ-neâ-xi vaø nguôøi Carthaginians thöïc vaøo choã maø naïn nhaân ngoài leân. Sau khi
haønh roài sau ñoù ñöôïc ngöôøi La-maõ söû ñoùng ñinh phaïm nhôn, ngöôøi ta ñem
duïng roäng raõi, lan traøn. Ngoaøi caây coät caây thaäp töï döïng ñöùng moät choã cao
goã ñöùng thaúng ñôn ñoäc treân ñoù naïn döôùi aùnh maët trôøi; phaïm nhôn taát phaûi
nhaân bò coät chaët vaøo hay ñaâm xuyeân soát leân, khaùt nhö löûa ñoát. Vaû, maïch
ngang qua cho dính chaët vaøo coøn coù ba maùu doác ngöôïc vaø tuoân chaûy töø caùc
loaïi thaäp töï giaù: moät thöôøng goïi laø cuûa veát thöông, nhöõng chi theå bò ñoùng ñinh
Anh-reâ, gioáng hình chöõ X; kieåu khaùc söng leân, gaân coát bò xeù raùch, ñoäng
gioáng chöõ T vaø kieåu thöù ba gioáng hình nhích moät chuùt cuõng ñau ñôùn boäi phaàn.
caây göôm, laø kieåu raát quen. Thaäp töï Caùc maïch maùu ôû treân ñaàu vaø daï daøy bò
cuûa Ñaáng Christ laø kieåu thöù ba ñeå coù öù maùu vaø tieáp theo ñoù, ñaàu nhöùc nhö
theå treo leân phaàn treân teân, danh hieäu, buùa boå. Taâm trí thì ñaày daãy söï khuûng
hoaëc toäi traïng cuûa ngöôøi bò ñoùng ñinh. khieáp vaø ñieàm quaùi gôû. Phaïm nhôn bò
Khoaûng giöõa thaäp töï, ngöôøi ta laøm loài xöû ñoùng ñinh thaät chòu ñau ñôùn gaáp
ra ñeå cho keû bò ñoùng ñinh coù choã ngaøn laàn söï cheát khaùc. Cöù theá, cho ñeán
nöông döïa. Coát ñeå ngaên caûn söùc naëng cheát môùi heát ñau. Ai chòu hình phaït
cuûa thaân khoûi xeù tan rôøi hai caùnh tay. naày thì vaøi ngaøy hoaëc moät tuaàn môùi
Phaøm keû naøo bò ñoùng ñinh treân cheát. Laïi coù loái khoâng duøng ñoùng ñinh
thaäp töï, tröôùc heát phaûi chòu ñaùnh ñoøn, nhöng duøng thöøng troùi ghì phaïm nhôn
chaéc ñeå laøm cho mau cheát, roài sau ôû phía treân! Loái naày coù leõ ñôõ ñau, song
phaûi vaùc caây thaäp töï, hoaëc ít nhöùt phaàn thöïc ra laïi khoå hôn, bò boû ñoùi cho ñeán
treân maø ñi. Ñaõ ñeán phaùp tröôøng phaûi cheát, vaø cuõng khoù cheát ngay!
uoáng röôïu troän vôùi maät ñaéng khieán cho Caùch ñoùng ñinh vaøo Thaäp töï giaù döôøng
giaûm bôùt ñau ñôùn, chæ duy Cöùu Chuùa nhö cuõng khaùc nhau taïi nhieàu phaàn
khoâng chòu uoáng (Ma-thi-ô 27:34; Maùc khaùc nhau cuûa La-maõ ñeá quoác. Caùc
15:23). Ngöôøi bò keát aùn bò loät traàn, ñặït taùc giaû ngoaøi ñôøi thôøi aáy thöôøng neù
6
traùnh vieäc keå laïi chi tieát caùch tröøng ñoác giaùo. Caùc cô baép bò vaën veïo cuûa
phaït taøn aùc, vaø haï caáp nhaát trong soá ñoâi chaân Ngaøi coù leõ ñaõ gaây nhieàu ñau
nhieàu hình thöùc tröøng phaït naøy. Nhöng ñôùn nghieâm troïng vôùi nhöõng côn co
moät laøn aùnh saùng môùi ñaõ soi roïi vaøo giaät vaø nhöõng laàn chuoät ruùt laøm cho teâ
chuû ñeà naøy trong coâng taùc khaûo coå hoïc cöùng.
xöù Giu-ñeâ. Vaøo muøa heø naêm 1968, Söï ñoùng ñinh Chuùa Gieâ-xu vaø yù nghóa
phaùi ñoaøn khaûo coå ñaõ phaùt hieän ra boán cuûa thaäp töï giaù:
phaàn moä cuûa ngöôøi Do thaùi gaàn Gieâ- Hình phaït baèng thaäp töï giaù laø moät hình
ru-sa-lem, nôi coù moät tieåu saønh chæ phaït ñem laïi caùi cheát ñau ñôùn nhaát, tuy
ñöïng duy nhaát soá xöông coøn laïi cuûa nhieân caùc saùch Phuùc aâm ñaõ khoâng ñöa
moät thanh nieân bò ñoùng ñinh vaøo caây ra phaàn moâ taû chi tieát veà nhöõng noãi
thaäp töï, ñöôïc ñaët nieân ñaïi vaøo naêm 07- ñau ñôùn theå xaùc maø Chuùa Gieâ-xu phaûi
66 SC. Teân Jehohana ñöôïc khaéc treân chòu, maø chæ vieát ñôn giaûn vaø kính caån
ñoù. Hai caùnh tay cuûa ngöôøi thanh nieân raèng: "Hoï ñaõ ñoùng ñinh Ngaøi treân caây
ñaõ bò ñoùng ñinh vaøo caây goã cuûa thaäp töï thaäp töï". Chuùa ñaõ töø choái moïi hình
giaù, troïng löôïng cuûa thaân theå coù leõ ñaõ thöùc laøm giaûm côn ñau ñôùn cuûa Ngaøi,
ñöôïc moät taám vaùn ñoùng vaøo caây goã vì Chuùa muoán giöõ taâm trí ñöôïc minh
ñôn ñoäc ñöùng thaúng chòu ñöïng, nhö maãn ñeán cuoái cuøng khi vaâng theo yù chæ
moät vaät naâng ñôõ ñoâi moâng. Hai oáng cuûa Cha Ngaøi. Khi Chuùa cheát, böùc
chaân bò coät taïi ñaàu goái roài bò ñaåy lui laïi maøn trong Ñeàn thôø phuû nôi chí thaùnh,
cho caùc baép chaân song song vôùi caây nôi ñaëc bieät coù söï hieän dieän cuûa Ñöùc
goã. Moät caây ñinh saét (Vaãn coøn naèm taïi Gieâ-hoâ-va, bò xeù laøm hai. Coù côn ñoäng
vò trí nguyeân thuûy cuûa noù) ñöôïc ñoùng ñaát lôùn. Coù nhieàu ngöôøi cheát ra khoûi
xuyeân qua caû hai chieác goùt cuûa chaøng moà maû song sau khi daáu laï lôùn naày ñaõ
ta cho dính laïi vôùi nhau vôùi baøn chaân laøm chöùng cho nhieàu ngöôøi veà quyeàn
phaûi naèm treân baøn chaân traùi. Moät pheùp Ñaáng Christ laøm cho soáng, thì trôû
maûnh vuïn cho thaáy caây thaäp töï voán veà buïi ñaát laàn nöõa (Ma-thi-ô). Ngöôøi
baèng caây goã OÂ-liu. Caû hai oáng chaân Giu-ña raát soát saéng veà ngaøy Sa-baùt,
cuûa chaøng thanh nieân ñeàu bò ñaùnh gaãy giöõa coâng vieäc gieát ngöôøi, xin Phi-laùt
chaéc laø do moät cuù ñaäp thaät maïnh nhö laøm xong söï phaït maø ñaùnh gaõy chôn
caùc oáng chaân cuûa hai ngöôøi cuøng bò cuûa toäi nhôn, haàu cho coù theå ñem xaùc
ñoùng ñinh vaøo thaäp töï giaù vôùi Chuùa xuoáng vaø choân tröôùc ngaøy Sa-baùt laø
Gieâ-xu trong Giaêng 19:32 vaäy. ngaøy hoï giöõ (Phuïc truyeàn luaät leä kyù
Neáu Chuùa Gieâ-xu bò cheát theo cuøng 21:23). Nhöõng keû laøm vieäc ñoù thaáy hai
moät caùch thöùc nhö theá thì ñoâi chaân teân troäm coøn soáng neân ñaùnh gaõy oáng
Ngaøi coù leõ khoâng duoãi thaúng ra nhö chôn, song vì Chuùa cheát roài thì khoâng
trong ngheä thuaät truyeàn thoáng cuûa Cô caàn. Chuùa cheát tröôùc nhöùt nhö theá, aáy
7
chaéc vì Ngaøi veà phaàn trí ñaõ chòu ñau thì noù laø daáu hieäu chæ keû ñaõ bò nguyeàn
ñôùn quaù nhieàu, vaø vì yù muoán Ngaøi ruûa. Ñoù laø caùch cheát cuûa Chuùa Gieâ-xu,
ñònh cheát neân töï nhieân bôùt söùc thaân theå Ngaøi ñaõ "Chòu laáy thaäp töï giaù, khinh
Ngaøi choáng traû vôùi söï hö naùt. Gioâ-seùp ñieàu xæ nhuïc" . Naác thang thaáp nhaát
ôû Ma-ri-a-theâ, thuoäc Hoäi Coâng luaän vaø cuûa Chuùa laø " thaäm chí chòu cheát treân
laø tín ñoà kín giaáu cuûa Chuùa, ñeán xin caây thaäp töï" . Vì lyù do aáy, noù ñaõ trôû
Phi-laùt thaân Chuùa ñeå choân ñi. Ni-coâ- thaønh taûng ñaù vaáp chaân cho ngöôøi Do
ñem cuõng vuøa giuùp trong vieäc yeâu thaùi. Hôn nöõa, Thaäp töï giaù coøn laø bieåu
thöông naày. Hoï xöùc daàu cho xaùc Chuùa töôïng hôïp nhaát cuûa chuùng ta vôùi Chuùa
vaø ñaët naèm trong moä môùi cuûa Gioâ-seùp. Cöùu theá, khoâng nhöõng chæ ñôn giaûn laø
Caùc tröôùc giaû taân Öôùc quan taâm ñeán vieäc chuùng ta noi theo göông Ngaøi, maø
thaäp töï giaù vì yù nghóa ñôøi ñôøi, coù quy caû trong nhöõng gì Ngaøi ñaõ laøm cho
moâ vuõ truï, lieân quan ñeán giaùo lyù vaø söï chuùng ta vaø trong chuùng ta nöõa. Trong
cöùu roãi cuûa nhöõng ñieàu chæ xaûy ra moät caùi cheát thay theá cho chuùng ta cuûa
laàn vaø döùt khoaùt trong caùi cheát cuûa Ngaøi treân thaäp töï giaù, chuùng ta cuõng
Chuùa Gieâ-xu, con Ñöùc Chuùa Trôøi treân "cheát trong Ngaøi" , vaø "Con ngöôøi cuõ
caây thaäp töï. Veà phöông dieän thaàn hoïc, cuûa chuùng ta ñaõ cuøng bò ñoùng ñinh vaøo
töø ngöõ "thaäp töï giaù" ñaõ ñöôïc duøng nhö thaäp töï giaù vôùi Ngaøi" ñeå nhôø Thaùnh
moät phaàn moâ taû toùm taét phuùc aâm cöùu Linh Ngaøi ngöï vaøo loøng chuùng ta maø
roãi, raèng Chuùa Gieâ-xu ñaõ cheát vì toäi chuùng ta coù theå böôùc ñi trong ñôøi soáng
chuùng ta. Cho neân truyeàn giaûng Phuùc môùi.
aâm laø truyeàn giaûng "Ñaïo cuûa thaäp töï Keát luaän:
giaù", "truyeàn giaûng Chuùa Cöùu theá ñaõ Trong doøng lòch söû nhaân loaïi töø ñaàu
bò ñoùng ñinh vaøo thaäp töï giaù" . ÔÛ ñaây, chí cuoái, söï hình phaït vaø haønh quyeát
thaäp töï giaù tieâu bieåu cho coâng taùc vui baèng caùch ñoùng ñinh vaøo caây thaäp töï
veû thoâng baùo veà söï cöùu chuoäc chuùng ta laø moät trong nhöõng hình phaït kinh
nhôø caùi cheát chuoäc toäi cuûa Chuùa Gieâ- khieáp nhaát maø loaøi ngöôøi coù theå nghó
xu. ra ñeå tröøng phaït toäi nhaân. Nhöng hình
Thaäp töï giaù laø moät bieåu töôïng cuûa söï phaït aáy ñaõ ñöôïc Ñöùc Chuùa Trôøi xöû
xaáu hoå, nhuïc nhaõ, ñoàng thôøi cuõng laø söï duïng nhö moät coâng cuï ñeå cöùu chuoäc
khoân ngoan vaø vinh quang cuûa Ñöùc nhaân loaïi. Taïi ñoù Chuùa Gieâ-xu ñaõ cheát
Chuùa Trôøi ñöôïc baøy toû qua ñoù. Ñeá theá vì toäi loãi cuûa caû nhaân loaïi. Khoâng
quoác La-maõ ñaõ lôïi duïng noù khoâng coù söï cheát cuûa ai ñaùng ghi nhôù vaø ñöôïc
nhöõng chæ nhö moät coâng cuï tra taán vaø caûm ñoäng baèng söï cheát cuûa Chuùa Gieâ-
haønh quyeát maø coøn nhö moät truï hình xu. Böùc maøn ñen ñaõ phuû treân ñoài Goâ-
ñaùng laáy laøm xaáu hoå daønh cho keû toài goâ-tha vaø caû xöù Do thaùi ñeå bieåu hieän
teä vaø ñeâ heøn nhaát. Vôùi ngöôøi Do thaùi toäi loãi vaø tình traïng tuyeät voïng cuûa
8
nhaân loaïi. Daân Do thaùi vaø chính quyeàn nguyeän cuõng coù nghóa laø van xin Ñaáng
La-maõ ñaõ laøm moät vieäc maø keát quaû mình toân thôø ban cho moät hay nhieàu
cuûa noù laø trôøi ñaát toái taêm vaø muoân vaät ñieàu naøo ñoù maø mình ñang öôùc muoán.
aâu saàu. Song ñaâu phaûi chæ coù daân Do Caàu nguyeän nhö vaäy laø chæ bieát caàu
thaùi vaø chính quyeàn La-maõ ñoùng ñinh xin maø khoâng quan taâm ñeán vieäc toân
Chuùa Gieâ-xu, maø toaøn theå nhaân loaïi vinh Ñaáng chuùng ta caàu xin. Ñaây laø
ñaõ ñoùng ñinh Ngaøi. Neáu chuùng ta ñieàu thoâng thöôøng cuûa taát caû caùc toân
khoâng phaïm toäi, neáu khoâng vì yeâu giaùo khaùc vaø cuõng laø ñieàu khoâng phaûi
chuùng ta, ñaâu coù caûnh Chuùa Gieâ-xu khoâng coù trong voøng con caùi Chuùa.
cheát treân thaäp töï giaù. Ñoù vöøa laø moät Dó nhieân Chuùa khoâng caám chuùng ta
thaûm kòch, vöøa laø moät pheùp laï chöùng caàu xin Ngaøi ban cho chuùng ta nhöõng
minh Chuùa Gieâ-xu laø Con Ñöùc Chuùa nhu caàu trong cuoäc soáng, nhöng Baøi
Trôøi. Caàu nguyeän chung daïy chuùng ta tröôùc
Thaät laø moät söï yeân uûi lôùn cho nhöõng ai heát haõy höôùng veà Chuùa treân trôøi, toân
ñaõ töøng bò thöông tích vì côù trung vinh Danh thaùnh cuûa Ngaøi, laø Ñaáng
thaønh vôùi Ñaáng Christ. Hoï gioáng nhö chuùng ta ñang caàu nguyeän: “Laïy Cha
Ñaáng Christ, chính Giaêng cuõng minh chuùng con ôû treân trôøi, Danh Cha ñöôïc
chöùng raèng: "Ñaáng Christ ñaõ vì chuùng toân thaùnh...”.
ta boû söï soáng, chuùng ta cuõng neân boû söï Danh Cha ñöôïc toân thaùnh theå hieän qua
soáng vì anh em mình vaäy". Ñoái vôùi Cô söï toân kính
ñoác nhaân, thaäp töï giaù khoâng coøn laø noãi Danh Cha laø chính Ñöùc Chuùa Trôøi,
kinh hoaøng nhö bao ngöôøi khaùc, maø laø Ñaáng ñaõ maïc khaûi cho loaøi ngöôøi bieát
nieàm töï haøo, vì taïi ñoù Chuùa Gieâ-xu ñaõ qua thieân nhieân, qua Kinh Thaùnh vaø
cheát theá toäi loãi cho heát thaûy moïi ngöôøi. qua Chuùa Cöùu Theá Gieâ-xu. Toân thaùnh
Minh Phương laø phaûi ñöôïc toân troïng caùch ñaëc bieät,
khoâng gioáng vôùi moïi ñieàu gì khaùc.
Töø “thaùnh” trong Kinh Thaùnh ngoaøi yù
nghóa laø thaùnh khieát, voâ toäi; coøn mang
yù nghóa bieät rieâng ra, khaùc bieät vôùi
Suy gaãm: nhöõng thöù khaùc. Moät vaät duïng ñöôïc ñeå
DANH CHA ÑÖÔÏC rieâng ra duøng trong vieäc thôø phöôïng
TOÂN THAÙNH Chuùa, thì vaät aáy ñöôïc goïi laø thaùnh, vaät
Trong taâm töôûng cuûa raát nhieàu ngöôøi, ñoù khoâng gioáng vôùi nhöõng vaät thoâng
caàu nguyeän ñoàng nghóa vôùi caàu xin. thöôøng khaùc. Taäp theå nhöõng ngöôøi tin
Baûn chaát cuûa con ngöôøi toäi loãi laø ích thôø Chuùa ñöôïc goïi laø Hoäi Thaùnh vì
kyû, luoân höôùng veà mình, quan taâm ñeán ñaây laø nhöõng ngöôøi soáng giöõa theá gian,
mình tröôùc heát, vì vaäy khi noùi ñeán caàu nhöng khoâng hoaø nhaäp vôùi theá gian vì
9
ñöôïc bieät rieâng ra ñeå thôø phöôïng Thôø phöôïng Chuùa laø taát caû nhöõng haønh
Chuùa. ñoäng laøm toân cao Danh Chuùa. Nhieàu
Khi caàu nguyeän Danh Cha ñöôïc toân ngöôøi hieåu laàm thôø phöôïng chính laø
thaùnh thì ngöôøi caàu nguyeän phaûi theå giôø giaûng Kinh Thaùnh saùng Chuùa nhaät
hieän tinh thaàn toân kính Chuùa tuyeät ñoái, taïi nhaø thôø, vì vaäy chæ coi troïng thì giôø
moïi vinh quang phaûi ñöôïc daønh cho giaûng luaän, coøn nhöõng tieát muïc khaùc
Ngaøi. Ñöùc Chuùa Trôøi laø Ñaáng khoâng ñeàu cho laø khoâng quan troïng. Nhöõng
gioáng vôùi baát kyø moät thaàn hö khoâng ngöôøi nhö vaäy cuõng haùt thaùnh ca, cuõng
naøo khaùc, Ngaøi phaûi laø Ñaáng duy nhaát daâng hieán v.v... nhöng khoâng laøm vôùi
ñaùng ñöôïc suy toân vaø kính troïng. Taát tinh thaàn Danh Cha ñöôïc toân thaùnh.
caû ñeàu thuoäc veà Ngaøi. Danh Cha ñöôïc toân thaùnh theå hieän qua
Caâu ñaàu tieân trong baøi caàu nguyeän tinh thaàn thôø phöôïng vì Ngaøi laø Ñaáng
chung noùi leân tính caùch gaàn guõi cuûa taïo döïng neân chuùng ta, chuùng ta laø taïo
Ñöùc Chuùa Trôøi vôùi con ngöôøi, Ngaøi laø vaät cuûa Ngaøi. Ngaøi döïng neân toaøn vuõ
Cha chuùng ta; Danh Cha ñöôïc toân truï naày ñeå cho con ngöôøi quaûn trò vaø
thaùnh noùi leân tính caùch khaùc bieät cuûa thuï höôûng. Taïo vaät phaûi toân thôø Ñaáng
Ñöùc Chuùa Trôøi vôùi chuùng ta. Ngaøi laø Taïo Hoaù, Danh Ngaøi phaûi ñöôïc toân
Ñaáng raát gaàn vaø cuõng raát xa; raát ñaùng thaùnh.
ñöôïc toân kính caùch ñaëc bieät nhöng Danh Cha ñöôïc toân thaùnh theå hieän qua
cuõng laø Ñaáng raát yeâu thöông, thaân tinh thaàn thôø phöôïng vì Ngaøi laø Ñaáng
thieän vôùi taïo vaät cuûa Ngaøi. Ñöùc Chuùa Cöùu chuoäc chuùng ta. Ngaøi ñaõ baèng
Trôøi laø Ñaáng quaù ñoãi dieäu kyø, chuùng ta loøng xuoáng traàn laøm ngöôøi, hy sinh
khoâng theå töôûng töôïng theo suy nghó thaân baùu treân caây thaäp töï ñeå cöùu
cuûa con ngöôøi, nhöng chæ coù theå bieát chuùng ta thoaùt khoûi aùch cuûa toäi loãi.
ñöôïc Ngaøi khi Ngaøi baøy toû cho chuùng Ñaùng ra chuùng ta phaûi bò aùn cheát do toäi
ta bieát maø thoâi. Hoïc hoûi Lôøi Chuùa vaø loãi cuûa mình ñaõ phaïm, nhöng vì tình
töông giao vôùi Ngaøi thöôøng xuyeân laø thöông, Thieân Chuùa ñaõ laøm ngöôøi ñeå
ñieàu kieän caàn ñeå chuùng ta hieåu bieát chòu hình phaït theá cho chuùng ta. Ôn
Chuùa caùch ñuùng ñaén vaø toân vinh Danh cöùu chuoäc quaù vó ñaïi daønh cho chuùng
Ngaøi trong cuoäc soáng. Caøng hieåu bieát ta laø nhöõng ngöôøi khoâng xöùng ñaùng
Chuùa, chuùng ta caøng toân thaùnh Danh ñöôïc höôûng, vì vaäy chuùng ta caàn thôø
Ngaøi. Ngöôøi ngheøo naøn trong moái phöôïng Chuùa heát loøng, heát linh hoàn,
töông giao vôùi Chuùa seõ toân kính Danh heát yù ñeå baøy toû tinh thaàn Danh Cha
Chuùa moät caùch sai laàm theo suy nghó ñöôïc toân thaùnh qua chính mình.
rieâng cuûa mình. Xin ñöøng ai ñeán nhaø thôø moãi saùng
Danh Cha ñöôïc toân thaùnh theå hieän qua Chuùa nhaät ñeå theå hieän mình troåi hôn
tinh thaàn thôø phöôïng ngöôøi khaùc qua chöùc vuï, qua trình ñoä
10
hieåu bieát, qua caùch cö xöû, qua coâng vaø tieát ñoä” khoâng? Khi hoûi veà chuùng
vieäc..., söï thôø phöôïng nhö vaäy chæ laøm ta, thì nhöõng ngöôøi chung quanh chuùng
vinh hieån danh mình. Khi caùi toâi chöa ta nhaän ñònh theá naøo?
bò ñoùng ñinh thì Danh Cha chöa ñöôïc Danh Cha ñöôïc toân thaùnh phaûi ñöôïc
toân thaùnh. quan taâm trong töøng chi tieát cuûa cuoäc
Danh Cha ñöôïc toân thaùnh theå hieän qua soáng moãi ngaøy. Lôøi Chuùa nhaéc nhôû:
cuoäc soáng “Anh em hoaëc aên, hoaëc uoáng hay laøm
Khoâng theå cöù noùi Danh Cha ñöôïc toân söï chi khaùc, haõy vì vinh hieån cuûa Ñöùc
thaùnh maø cuoäc soáng vaãn coøn ích kyû, Chuùa Trôøi maø laøm” (I Coâ-rinh-toâ
thieáu tình thöông, tham lam, voâ ñaïo 10:31).
ñöùc... ñöôïc. Con caùi Chuùa ñöôïc Chuùa Danh Cha ñöôïc toân thaùnh theå hieän qua
ñaët soáng giöõa theá gian, giöõa nhöõng con tinh thaàn truyeàn rao Danh Chuùa
ngöôøi toäi loãi, nhöng chuùng ta laïi laø Ñöùc Chuùa Trôøi yeâu thöông toaøn theá
nhöõng ngöôøi ñöôïc phaân reõ khoûi theá gian, Ngaøi yeâu taát caû taïo vaät cuûa Ngaøi,
gian, soáng cuoäc soáng laøm saùng Danh Ngaøi cheát theá cho taát caû moïi ngöôøi,
Chuùa giöõa cuoäc ñôøi. Danh Cha ñöôïc Ngaøi mong muoán moïi ngöôøi ñeàu aên
toân thaùnh phaûi theå hieän qua neáp soáng naên, vaø khoâng muoán moät ai bò hö vong.
cuûa nhöõng ngöôøi toân thôø Chuùa. Ngöôøi Vì vaäy moät ngöôøi caàu nguyeän Danh
ñôøi khoâng bieát Chuùa, khoâng thaáy Cha ñöôïc toân thaùnh thì ngöôøi aáy phaûi yù
Chuùa, nhöng hoï thaáy chuùng ta laø thöùc raèng khoâng phaûi chæ coù toâi hoaëc
nhöõng ngöôøi tin theo Chuùa. Vì vaäy, chæ coù moät nhoùm ngöôøi tin Chuùa toân
ngöôøi theo Chuùa phaûi soáng saùng Danh kính Danh Cha maø thoâi, nhöng phaûi coù
Chuùa qua töøng vieäc laøm, töøng lôøi noùi, öôùc ao taát caû nhaân loaïi ñeàu thôø
töøng suy nghó cuûa mình. Danh Cha phöôïng, ñeàu kính meán Danh Cha.
ñöôïc toân thaùnh qua moái giao tieáp, qua Ngöôøi thôø ô vôùi coâng taùc truyeàn giaûng
caùch cö xöû, qua quan nieäm soáng cuûa cuõng laø ngöôøi thôø ô vôùi Danh Cha, vì
chuùng ta vôùi xaõ hoäi, vôùi nhöõng ngöôøi ngöôøi aáy coøn ích kyû, chæ bieát giöõ Chuùa
xung quanh. cho rieâng mình, khoâng coù taâm tình chia
Khoâng phaûi Danh Cha ñöôïc toân thaùnh seû nieàm vui, phöôùc haïnh cho ngöôøi
chæ trong nhaø thôø saùng Chuùa nhaät, khaùc. Ngöôøi aáy cuõng laø ngöôøi coù neáp
nhöng Danh Cha phaûi ñöôïc toân thaùnh soáng thieáu quan taâm ñeán nhöõng ngöôøi
caû saùu ngaøy coøn laïi. Haõy xeùt xem chung quanh, cho duø nhieàu ngöôøi ñang
chuùng ta coù soáng moãi ngaøy trong tinh töøng böôùc ñi vaøo söï hö maát ñôøi ñôøi, thì
thaàn Danh Cha ñöôïc toân thaùnh khoâng? hoï cuõng chæ bieát chaêm lo cho söï cöùu
Chuùng ta coù soáng trong tinh thaàn “yeâu roãi cuûa rieâng mình. Ngöôøi aáy cuõng laø
thöông, vui möøng, bình an, nhòn nhuïc, ngöôøi chæ bieát nhìn ngöôøi khaùc baèng
nhaân töø, hieàn laønh, trung tín, meàm maïi con maét xaùc thòt, thaáy vaät chaát ñôøi naày
11
maø khoâng thaáy ñöôïc coõi ñôøi ñôøi, neân Lời chứng:
khoâng quan taâm ñeán linh hoàn cuûa LEÃ CAÛM TAÏ
nhöõng ngöôøi ñang hö maát. Chuùa chöõa laønh beänh cho coâ Vlot
Caàu nguyeän Danh Cha ñöôïc toân thaùnh (Baøi töôøng thuaät dưới ñây của nöõ kyù giaû nhaät
laø baøy toû öôùc muoán chính chuùng ta vaø baùo Nederlands Dagblad, Reina Wiskerke,
taát caû moïi ngöôøi ñeàu toân cao Danh ñaêng ngaøy 2 thaùng 4 vöøa roâì, nhaân tham gia
ngaøy laøm Leã caûm taï cuûa Hoäi thaùnh Tin laønh taïi
Chuùa. Taát caû chuùng ta caàn phaûi soáng Gorinchem, sau khi baùo chí vaø truyeàn hình
vôùi tinh thaàn noå löïc truyeàn rao Danh ñaêng tin coâ Vlot ñöôïc Chuùa laøm pheùp laï chöõa
Chuùa ñeå nhieàu ngöôøi bieát ñeán Ngaøi beänh sau 17 naêm baïi xuoäi chaân).
maø thôø phöôïng vaø toân thaùnh Danh Ngöôøi ta ngoài ñoâng chaät ñeán khoâng
Ngaøi. coøn choã trong hoäi tröôøng
Con caùi Chuùa caàn theå hieän tinh thaàn Evenementenhal taïi Gorinchem: hôn
Danh Cha ñöôïc toân thaùnh caùch ñuùng hai ngaøn ngöôøi tham döï buoåi Leã Taï ôn
ñaén ngay töø baây giôø, ñeå neáp soáng, tinh vì coâ Janneke Vlot ñaõ ñöôïc Chuùa chöõa
thaàn thôø phöôïng toân kính Chuùa… trôû beänh cho.
thaønh moät quan nieäm soáng, hình thaønh Ngöôøi truyeàn ñaïo Johan Schep baét ñaàu
nhaân caùch cuûa chuùng ta laø ngöôøi tin buoåi leã: “Chuùng ta caàn coù ñöùc tin nôi
theo Chuùa. Trong hieän taïi, chuùng ta Chuùa ñeå ñöôïc Chuùa chöõa beänh.
soáng vui möøng thoûa loøng trong tinh Chuùng ta cuõng caàn coù ñöùc tin nôi Chuùa
thaàn toân kính Chuùa vaø tinh thaàn naày ñeå chòu ñöïng ñöôïc côn beänh....”
cuõng seõ ñöôïc lan truyeàn cho nhieàu Janneke Vlot vaø choàng laø Teus tieáp
ngöôøi. Vaø Thieân Ñaøng laø nôi moät ngaøy tuïc thay phieân nhau keå caâu chuyeän vui
kia chuùng ta seõ ñeán, ôû nôi ñoù chæ coù möøng naøy cho baát kyø ai muoán nghe
thôø phöôïng, toân vinh ca ngôïi Chuùa raèng söï chöõa laønh beänh naøy laø moät
khoâng thoâi. Vaäy haõy chuaån bò ngay töø pheùp laï cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi ban cho.
baây giôø, roài khi böôùc vaøo coõi vónh Beänh vieän Erasmus (EMC) ôû
haèng, chuùng ta coù theå tieáp noái tinh Rotterdam ñaõ xaùc nhaän vôùi tôø nhaät baùo
thaàn aáy cuøng vôùi moïi thaùnh ñoà. Algemeen Dagblad raèng coâ Janneke
Haõy ñoàng loøng caàu nguyeän: “Danh Vlot naøy quaû thaät ñaõ ñöôïc chöõa laønh
Cha ñöôïc toân thaùnh!...” hoaøn toaøn khoâng do moät söï can thieäp
Nguyeãn Leâ naøo cuûa y hoïc. Baø Ilona Thomassen,
chuû tòch cuûa hieäp hoäi beänh nhaân bò suy
thoaùi cô chaân, noùi trong tôø nhaät baùo De
Stentor: “Nhöõng söï laønh beänh töï nhieân
thì khoâng phaûi laø khoâng coù, taùm möôi
phaàn traêm cuûa nhöõng ngöôøi maéc chöùng
beänh naøy coù theå ñöôïc chöõa laønh maø
12
khoâng qua nhöõng söï trò lieäu, nhöõng thöông, thì nhöõng gioït nöôùc maét laên
tieán trieån khaû quan cuûa chöùng beänh coù roøng treân maù anh, vaø anh caûm giaùc nhö
theå coù. Nhöng maø, moät ngöôøi ñöôïc Chuùa ñang goõ nheï treân vai anh maø noùi
chöõa laønh haún hoi trong nhaùy maét, laø raèng: tôùi ñoù thoâi nha Teus, khoâng neân
ñieàu maø chuùng toâi chöa nghe bao giôø." laøm nhö vaäy nöõa, haõy ñi veà nhaø vaø
Hai vôï choàng hoï Vlot naøy keå, baét ñaàu chaêm soùc cho coâ aáy moät caùch yeâu
baèng caùc caâu Kinh thaùnh: "Hôõi nhöõng thöông!"
keû meät moûi vaø gaùnh naëng, haõy ñeán Coâ Janneke keå raèng loøng coâ luùc ñoù
cuøng Ta. Ta seõ cho caùc con ñöôïc yeân maát söï bình an vaø Ñöùc Chuùa Trôøi ñaõ
nghæ” vaø tieáp theo laø " Hôõi linh hoàn ta, ban cho coâ söï bình an qua ñöùc tin trôû
haõy ngôïi khen Ñöùc Gieâ-hoâ-va, chôù laïi trong suoát thôøi kyø beänh hoaïn.
queân caùc aân hueä cuûa Ngaøi." Coâ noùi: "Toâi caøng buoâng loûng ra bao
"Naêm 1989, Janneke Vlot bò teù truùng nhieâu, thì toâi coù theå giao noù trôû laïi cho
ñaàu goái. Töø tai naïn nhoû ñoù maø noù phaùt Chuùa baáy nhieâu."
sinh ra chöùng suy thoaùi cô chaân traàm Vaø Teus tieáp lôøi: "Chuùng toâi böôùc vaøo
troïng. Coâ ñaõ ñi chöõa trò ñuû caùc kieåu, töø giai ñoaïn khaùc cuûa ñöùc tin, nhöng
baùc só ñeán beänh vieän, thuoác men, chôø khoâng heà nghó raèng côn beänh vaø noãi
ñôïi, nhöõng cuoäc khaùm nghieäm, nhöõng buoàn ñaõ keùo daøi ñeán hôn möôøi saùu
keát quaû, ngoài, naèm kieåu gì cuõng ñeàu naêm, nhöng toâi ñaõ coù ñöôïc söï can
gaây ñau ñôùn vaø côn ñau cöù trieàn mieân. ñaûm, cuøng vôùi vôï toâi vaø cuøng vôùi
Coâ chæ bieát ñau vaø ñau." Teus Vlot, Chuùa."
choàng coâ, laø chuû moät cô sôû laøm aên, keå Roài sau ñoù, vôï choàng Vlot ñöôïc boán
nhö vaäy. ngöôøi, khoâng ai baûo ai, hoaøn toaøn
Janneke tieáp lôøi:" Ñau vaø chæ bieát ñau khoâng baøn baïc gì vôùi ai tröôùc, ñeàu chæ
maø thoâi. Toâi khoâng theå laøm vai troø cuûa cho ñoaïn Kinh thaùnh, Gia-cô ñoaïn 5,
moât ngöôøi vôï vaø moät ngöôøi meï bình caâu 13-18 noùi veà söï xöùc daàu cho ngöôøi
thöôøng nhö toâi öôùc ao ñöôïc, vaø khoâng beänh, söï tha thöù toäi, vaø söï chöõa laønh
theå laøm nhöõng ñieàu maø ngöôøi khaùc beänh. Janneke luùc ñoù nghó theâm raèng,
mong moûi nôi toâi ñöôïc. Teus, anh aáy trong thôøi Chuùa Gieâ-xu, Ngaøi ñi choã
noåi giaän leân vaø chöûi thaàm vì nhöõng söï naøy choã kia ñeå giaûng ñaïo vaø chöõa
khoán khoå xaûy ñeán cho gia ñình. Anh beänh, nhöng maø Ngaøi khoâng ñi ñuû caùc
aáy noùi, “Sa-tan ñaõ baét laáy toâi roài”. nôi, ngöôøi ta cuõng phaûi tìm ñeán ñeå gaëp
Nhöng sau khi nghe moät muïc sö giaûng ñöôïc Ngaøi, vaø Janneke noùi: "Toâi cuõng
trong moät hoâm noï, anh töï döng yù thöùc ñaõ laøm nhö vaäy". Coâ giaû thöû, neáu coâ
ñöôïc nhöõng ôn maø Ñöùc Chuùa Trôøi ñaõ khoâng laøm ñieàu ñoù, sau naøy coâ gaëp
ban cho mình nhö laø anh coù ñöôïc moät Chuùa vaø hoûi Chuùa vì sao coâ ñaõ phaûi
ngöôøi vôï ñaùng yeâu, nhöõng ñöùa con deã luoân chòu söï beänh hoaïn theá kia. Thì
13
Chuùa seõ traû lôøi raèng, “Nhöng maø con Danh Ngaøi. Toâi khoâng muoán mình
ñaõ bieát Ta ñaõ thöïc hieän pheùp laï ôû nôi ñöôïc bieát ñeán.., nhöng toâi öôùc ao heát
ñaâu roài chöù!? Con ñaõ nghe bieát Ta ñaõ thaûy moïi ngöôøi, khaép nôi treân theá giôùi
toû chính mình Ta ra nôi naøo roài maø! ñeàu bieát raèng Ñöùc Chuùa Trôøi hoâm nay
Taïi sao con khoâng tôùi ñoù?”. Nhöõng suy khoâng coù khaùc gì vôùi ngaøy xöa caû".
nghó naøy cöù baùm theo coâ trong suoát Caâu chuyeän cuûa vôï choàng nhaø Vlot
thôøi gian ñoù. ñeán ñoù.
Vaø coâ thöïc hieän ñieàu ñoù vaøo ñaàu Ngöôøi truyeàn ñaïo Johan Schep, laø
thaùng ba vöøa qua. Coâ ñeán buoåi thôø ngöôøi höôùng daãn hoïc Kinh thaùnh taïi
phöôïng chöõa beänh cuûa ngöôøi truyeàn nhaø cuûa vôï choàng Vlot vaøo moãi toái
ñaïo Jan Zijlstra ôû Leiderdorp, cuøng vôùi Chuùa nhaät, töø nöûa naêm nay, tieáp theo
choàng coâ. Ngöôøi truyeàn ñaïo noùi vôùi sau ñoù. OÂng nhaéc nhôû raèng : “Chuùng ta
coâ: " Chuùa seõ baøy toû chính mình Ngaøi caàn coù ñöùc tin ñeå ñöôïc chöõa laønh
cho coâ. Ngaøi yeâu coâ cuøng gia ñình cuûa beänh, nhöng cuõng caàn coù ñöùc tin ñeå
coâ. Chuùa seõ laøm nhöõng vieäc lôùn laï. chòu ñöïng ñöôïc côn beänh. Chuùa Gieâ-
Nôi coâ ôû ngöôøi ta seõ bieát ñeán Chuùa. xu seõ ñau loøng khi chuùng ta coi Ngaøi
Caû Hoøa lan seõ ñöôïc nghe vaø caû theá nhö moät thaày phaùp, queân chuù troïng
giôùi seõ bieát ñieàu ñoù". Trong khi ngöôøi ñeán thaäp töï giaù cuûa Ñaáng Cöùu theá, maø
truyeàn ñaïo vaø moät soá ngöôøi nöõa cuõng nhôø ñoù con ngöôøi ñöôïc thuaän hoøa laïi
nhö chính coâ coøn ñang caàu nguyeän thì vôùi Ñöùc Chuùa Trôøi, ñöôïc tha toäi,
côn ñau tan daàn ñi heát. khoâng bò hö maát linh hoàn ñôøi ñôøi, maø
Janneke Vlot cuõng yù thöùc veà vieäc ñöôïc höôûng söï soáng ñôøi ñôøi (Giaêng
nhieàu ngöôøi beänh maø vaãn chöa ñöôïc 3:16).
chöõa laønh, maëc daàu cuõng nhö coâ, troâng Tường Loan
caäy vaøo moät Ñöùc Chuùa Trôøi ñaày (Sưu tầm vaø trích dịch)
quyeàn naêng.
Coâ noùi:" Toâi caàu nguyeän cho hoï, ñeå hoï
vaãn giöõ vöõng söï troâng caäy vaø nieàm hy
voïng, vaø kinh nghieäm ñöôïc moät vieäc Thô:
laø Chuùa khoâng heà laøm ñieàu gì sai caû. Ôn Chuùa dieäu kyø
Vaø toâi cuõng caàu nguyeän cho nhöõng Khi moïi nieàm vui ñeàu qua
anh chò em naøo, qua vieäc toâi ñöôïc Khi moïi caûm xuùc ñeàu qua
chöõa laønh, maø loøng hoï bò hoang mang Loøng vôõ oaø …
boái roái. Toâi caàu xin Chuùa cho nhöõng trong nieàm vui khoân taû.
anh chò em ñoù, töø söï boái roái seõ ñi ñeán Ôn Chuùa oâi sao quaù ñoãi dieäu kyø:
Ñieàu caàu xin Ngaøi laøm thaønh hôn yù
choã thaùn phuïc chieâm ngöôõng Chuùa.
töôûng
Haõy caûm taï Chuùa vaø laøm vang doäi
14
Ñieàu Chuùa ban khoâng xieát keå neân Tìm hiểu giaùo lyù:
lôøi. LUAÄN VEÀ BA NGOÂI HIEÄP MOÄT
* ÑÖÙC CHUÙA TRÔØI
Neáu ngöôøi ñôøi Ñöùc Chuùa Trôøi laø moät theå, nhöng chia
duøng tieàn ñeå chaïy danh, ra laøm ba Ngoâi. Leõ ñaïo aáy raát saâu
Chuùa laïi cho con khoâng phaûi nhôø
nhieäm, khoâng theå laáy tri thöùc loaøi
tieàn baïc.
ngöôøi maø doø löôøng ñöôïc, cuõng khoâng
Neáu ngöôøi ñôøi duøng möu ñeå thaéng,
theå nhôø vaät lyù maø chöùng nghieäm ñöôïc
Chuùa laïi cho con vinh hieån thaéng
nöõa; duy nhôø söï khaûi thò tröïc tieáp cuûa
hoaøn toaøn.
Ñöùc Chuùa Trôøi trong Kinh Thaùnh môùi
*
Con chaúng lo aâu,
bieát ñöôïc thoâi. Leõ ñaïo Ba Ngoâi chaúng
cuõng chaúng phaûi nhoïc nhaèn. luaän veà söï thöïc höõu cuûa Ñöùc Chuùa
Ñieàu Chuùa bieát con naøo ñaâu theå bieát Trôøi, beøn luaän veà traïng thaùi cuûa söï
Nhöng ñieàu Chuùa ban thöïc höõu aáy. Tra cöùu Kinh Thaùnh thì
luoân ñeïp nhaát trong ñôøi. thaáy trong ñoù theo hai phöông dieän maø
* luaän veà Ñöùc Chuùa Trôøi; maët naày thì
Chuùa cho con baøy ra Ñöùc Chuùa Trôøi ñoäc nhöùt voâ nhò;
bao nieàm vui veïn troøn, yù nghóa. maët kia thì toû ra ba Ñaáng ñeàu ñöôïc
Chuùa laø moïi ñieàu, xöng laø Ñöùc Chuùa Trôøi caû, goïi laø Cha,
laø phöôùc haïnh vaø an ninh. Con vaø Thaùnh Linh. Tuy ba Ñaáng aáy
Giöõa cuoäc ñôøi beå daâu ñaëc bieät chaúng laãn loän nhau, thì cuõng
Con seõ böôùc ñi roõ laém laø ba Ngoâi hieäp laïi trong moät
trong nieàm vui cuûa ngöôøi chieán theå yeáu raát dieäu raát cao. Leõ ñaïo naày
thaéng. tuy ngoä taùnh phaøm nhaân khoâng theå
Coù Ngaøi, con chieán thaéng hieåu thaáu noåi, thì noù cuõng chaúng töï
treân moïi neûo choâng gai. töông maâu thuaãn ñaâu, beøn laø caùi chìa
Lưu Ly khoùa môû ra söï maàu nhieäm cuûa caùc leõ
ñaïo khaùc, tín ñoà coù linh giaùc bao giôø
cuõng vui loøng coâng nhaän laø chaùnh giaùo
ñaùng tin ñaùng nhaän moïi beà vaäy.
I. KINH THAÙNH LAØM CHÖÙNG CHO
LEÕõ ÑAÏO BA NGOÂI
Muoán kieåm xaùc chöùng veà leõ ñaïo Ba
Ngoâi thì phaûi khaûo cöùu Kinh Thaùnh.
Trong coõi thieân nhieân coù baèng chöùng
veà söï thöïc höõu cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi;
nhöng chaúng coù baèng côù naøo chöùng
15
cho leõ ñaïo Ba Ngoâi. Chæ Kinh Thaùnh theá kyù 1:26 coù cheùp: "Ñöùc Chuùa Trôøi
ñem xaùc cöù maø chöùng raèng Ñöùc Chuùa phaùn raèng: Chuùng ta haõy laøm neân loaøi
Trôøi voán ñoäc nhaát maø laïi vaãn laø tam ngöôøi nhö hình ta vaø theo töôïng ta."
vò. Daàu vaäy, Kinh Thaùnh chaúng choã (Cuõng haõy xem Saùng-theá kyù 3:22;
naøo tröïc tieáp noùi raèng Ñöùc Chuùa Trôøi 11:7; EÂ-sai 6:8). Caùch duøng ñaïi danh
coù ba Ngoâi, duy nguï yù daïy leõ ñaïo aáy töø aáy cuõng aùm chæ veà leõ ñaïo Ba Ngoâi,
thoâi. Nhöng chuùng ta coù theå noùi chaéc chöùng raèng trong theå yeáu Ñöùc Chuùa
chaén raèng heã ai chaúng nhaän Kinh Trôøi coù ña soá.
Thaùnh quaû ñaõ daïy leõ ñaïo aáy, thì cuõng c) Thieân söù cuûa Ñöùc Gieâ-hoâ-va, Trong
chaúng coù theå hieåu ñöôïc Kinh Thaùnh Cöïu öôùc coù noùi ñeán moät Vò goïi laø
daïy leõ gì caû. Thieân söù cuûa Ñöùc Gieâ-hoâ-va. Vò aáy
1. Cöïu öôùc laøm chöùng. thöôøng hieän ra cho caùc thaùnh toå xöa,
Dieäu nghóa cuûa leõ ñaïo Ba Ngoâi laø leõ nhôn danh Gieâ-hoâ-va maø phaùn, töï
ñaïo khaûi thò, laàn laàn baøy toû ra trong boä xöng mình laø chính Gieâ-hoâ-va; cuõng
Kinh Thaùnh. Trong Cöïu öôùc daàu chöa ñöôïc keû khaùc nhaän laø Gieâ-hoâ-va vaø
noùi roõ raøng, cuõng coù nhieàu ñoaïn aùm chòu cho hoï thôø laïy mình nöõa. Nhöõng
chæ ñeán, hoaëc baèng lôøi noùi hay laø baèng caâu Kinh Thaùnh sau ñaây luaän veà Vò
hình boùng. Caùc baèng chöùng cuûa Cöïu aáy: Saùng-theá kyù 22:11, 16, 17; 31:11,
öôùc nhö sau naày: 13; 16:9, 13. Cuõng xem Saùng-theá kyù
a) Danh töø ña soá, Chuùng ta thöû môû 48:15, 16; Xuaát 3:2, 4, 5; Caùc quan xeùt
Kinh Thaùnh ra maø xem quyeån ñaàu, 13:20-22.
ñoaïn ñaàu, caâu ñaàu, thì thaáy raèng: "Ban Vaäy Thieân söù cuûa Gieâ-hoâ-va laø ai? Keâ
ñaàu Ñöùc Chuùa Trôøi döïng neân trôøi ñaát." cöùu caùc ñoaïn saùch noùi ñeán Vò aáy, thì
Trong nguyeân vaên Heâ-bô-rô, danh Ñöùc deã bieát raèng chaúng phaûi moät vò thoï taïo
Chuùa Trôøi ñaây laø Elohim, moät danh töø ñaâu, beøn chaéc laø Ngoâi thöù hai trong Ba
ña soá; chöõ "döïng neân" laø bara, moät Ngoâi Ñöùc Chuùa Trôøi, laø Ñaïo (Logos),
ñoäng töø ñôn soá. Danh töø Elohim aáy laø Ñaáng Christ tröôùc khi giaùng sanh, ñaõ
minh chöùng raèng veà phöông dieän traïng töøng hoài töøng luùc möôïn hình loaøi ngöôøi
thaùi thöïc höõu, thì Ñöùc Chuùa Trôøi maø hieän ra trong ñôøi (xem Saùng-theá kyù
chaúng phaûi ñôn vò, beøn laø ña soá, chia 18:2, 13; Daân-soá-kyù 3:23, 28). Trong
ra nhieàu Ngoâi; coøn söï duøng ñoäng töø Taân öôùc cuõng coù moät vò goïi laø thieân söù
bara theo loái ñôn soá, aùm chæ raèng caùc cuûa Chuùa, nhöng vò aáy khaùc vôùi vò cuûa
Ngoâi aáy ñeàu ñoàng hieäp nhö moät maø Cöïu öôùc; vì vò cuûa Cöïu öôùc ñoøi vaø
laøm vieäc naøy. nhaän söï thôø phöôïng; coøn vò trong Taân
b) Ñaïi danh töø ña soá, Trong Cöïu öôùc öôùc khoâng cho pheùp ai thôø laïy mình,
Ñöùc Chuùa Trôøi thöôøng duøng ñaïi danh chæ baûo ngöôøi ta phaûi thôø phöôïng Ñöùc
töø ña soá "chuùng ta" maø töï xöng. Saùng-
16
Chuùa Trôøi maø thoâi. (Xin xem Xuaát 3:5 chæ nhôø cô hoäi Taân öôùc ñeå naûy nôû ra
vôùi Khaûi huyeàn 22:8, 9). ñoù thoâi.
d) Söï khoân ngoan, Trong Chaâm Ngoân 2. Taân öôùc laøm chöùng
ñoaïn 8 coù noùi veà söï khoân ngoan, baøy Duy Taân öôùc khaûi thò roõ raøng leõ ñaïo
toû söï aáy nhö coù vò caùch, töø tröôùc voâ veà Ba Ngoâi Ñöùc Chuùa Trôøi, nhaän raèng
cuøng ñoàng thöïc höõu vôùi Ñöùc Chuùa coù ba Ñaáng ñaëc bieät goïi laø Ñöùc Chuùa
Trôøi, coù taùnh caùch vaø theå yeáu cuûa Trôøi. Sau ñaây xin daãn baèng côù ñeå
Ngaøi. Ví duï: Chaâm Ngoân 8:1, 22, 30, chöùng cho.
31. Trong Chaâm Ngoân 3:19 cuõng cheùp a) Cha ñöôïc nhaän laø Ñöùc Chuùa Trôøi.
raèng: "Gieâ-hoâ-va duøng söï khoân ngoan Taân öôùc luaän raát roõ raøng Cha laø Ñöùc
laäp neân traùi ñaát." (Xin saùnh vôùi Heâ-bô- Chuùa Trôøi, coù nhieàu caâu laøm chöùng
rô 1:2). Xem kyõ nhöõng caâu aáy, thì roõ cho; sau ñaây xin chæ vieän daãn hai caâu
laém danh töø "khoân ngoan" ñaây chaúng maø thoâi: Giaêng 6:27 vaø I Phi-e-rô 1:2.
noùi veà quan nieäm khoân ngoan ñaâu; b) Gieâ-xu Christ ñöôïc nhaän laø Ñöùc
nhöng chaéc aùm chæ veà Ñaáng Christ, Chuùa Trôøi. Taân öôùc cuõng coù nhieàu caâu
Ngoâi thöù hai trong Ba Ngoâi Ñöùc Chuùa hieån nhieân xöng Ñöùc Chuùa Gieâ-xu
Trôøi. Vò aáy "laø Ñaáng maø Ñöùc Chuùa Christ laø Ñöùc Chuùa Trôøi: Giaêng 1:1;
Trôøi ñaõ laøm neân söï khoân ngoan... cho Roâ-ma 9:5; Tít 2:13; Heâ-bô-rô 1:8; I
chuùng ta" vaäy (I Coâ-rinh-toâ 1:30). Giaêng 5:20.
e) Lôøi döï taû Meâ-si, Cöïu öôùc coù nhieàu c) Thaùnh Linh ñöôïc nhaän laø Ñöùc Chuùa
caâu döï taû Ñaáng Meâ-si-a, toû ra Ngaøi tuy Trôøi. Taân öôùc laïi coù nhieàu ñoaïn saùch
nhieäp nhaát vôùi Gieâ-hoâ-va, thì cuõng laø xöng Thaùnh Linh laø Ñöùc Chuùa Trôøi,
moät Ñaáng ñaëc bieät, coù Ngoâi rieâng, goïi Ngaøi laø Thaùnh Linh cuûa Ñöùc Chuùa
khoâng laãn loän vôùi Ñöùc Chuùa Trôøi. Caùc Trôøi hay laø cuûa Gieâ-xu Christ: Coâng
caâu vieän daãn sau ñaây aùm chæ raèng Ñöùc vuï 5:3-4; I Coâ-rinh-toâ 3:16; 6:19. Cuõng
Chuùa Trôøi vaø Ñaáng Meâ-si-a laø moät maø haõy xem I Coâ-rinh-toâ 12:4-6.
laïi laø hai, tuy laø nhaát theå maø laïi phaân d) Leã nghi Baùp-tem vaø lôøi chuùc chæ toû
vò, moãi Ñaáng moãi phaåm caùch, moãi yù ba Ngoâi. Khi Chuùa Gieâ-xu Christ daïy
chæ rieâng vaäy. Ví duï: EÂ-sai 9:5-6; Mi- moân ñoâ veà caùch phaûi laøm baùp-tem cho
cheâ 5:1; Thi Thieân 45:6-7; Ma-la-chi ngöôøi ta, thì ngaàm chöùng cho leõ ñaïo
3:1. Ba Ngoâi, vì baûo phaûi nhôn danh Cha,
Toùm laïi, ñieàu Kinh Cöïu öôùc khaûi thò Con vaø Thaùnh Linh maø laøm leã aáy (Ma-
veà leõ ñaïo Ba Ngoâi thì ta phaûi nhaän thi-ô 28:19). Lôøi Phao-loâ chuùc phöôùc
raèng Cöïu uôùc chæ aùm chæ ñeán leõ thaät cho tín ñoà Coâ-rinh-toâ cuõng chöùng cho
aáy, chôù chaúng minh huaán Ñöùc Chuùa leõ ñaïo aáy nöõa: Ma-thi-ô 28:19; II Coâ-
Trôøi coù Ba Ngoâi ñaâu; nhöng leõ ñaïo aáy, rinh-toâ 13:19. Cuõng haõy so saùnh caùc
quaû tieàm taøng trong ñoù nhö hoät gioáng,
17
caâu aáy vôùi Daân-soá kyù 6:24-27 vaø EÂ-sai trong Ñöùc Chuùa Trôøi ba Ngoâi ñeàu do
6:3. moät theå yeáu maø ra, coù moät baûn taùnh vaø
Xem nhöõng baèng chöùng ôû treân, thì roõ chính laø traïng thaùi veà söï thöïc höõu cuûa
laém trong Taân öôùc coù giôùi thieäu ba Ñöùc Chuùa Trôøi duy nhaát. Daàu vaäy, ba
Ñaáng goïi laø Cha, Con vaø Thaùnh Linh; Ngoâi aáy chaúng laãn loän nhau, moãi Ngoâi
caû ba ñeàu ñöôïc xöng laø Ñöùc Chuùa ñeàu ñaëc bieät, ñöùng ñoäc laäp, coù caùc
Trôøi, coù ñoàng taùnh, ñoàng caùch, ñoàng nguyeân toá cuûa Ngoâi rieâng.
theå, ñoàng caên, ñoàng ñaúng vôùi chính Baøi tín ñieàu Athanase (theá kyû IV)
Ñöùc Chuùa Trôøi. Theo caùch Kinh minh chöùng cho yù naày raèng: "Cha laø
Thaùnh moâ taû ba Ñaáng aáy, thì buoäc Ñöùc Chuùa Trôøi, Con laø Ñöùc Chuùa Trôøi,
phaûi nhaän laø luaän veà ba Ngoâi ñaëc bieät Thaùnh Linh cuõng laø Ñöùc Chuùa Trôøi;
hieäp nhaát trong moät theå yeáu. Baèng daàu vaäy, chaúng coù ba Ñöùc Chuùa Trôøi,
chöùng nhaän nhö theá, thì giaùo huaán cuûa duy coù moät maø thoâi. Cuõng moät theå aáy,
Kinh Thaùnh raát mô hoà, caâu naøy phaûn Cha laø Chuùa, Con laø Chuùa, Thaùnh Linh
ñoái vôùi caâu kia, khoâng coøn theå naøo ai cuõng laø Chuùa; daàu vaäy chaúng coù ba
hieåu noåi ñöôïc nöõa. Chuùa, duy coù moät maø thoâi. Nhö leõ thaät
II.BA NGOÂI HIEÄP MOÄT THEÅ cuûa Cô Ñoác giaùo buoäc chuùng ta phaûi
1.Ñònh nghóa. nhaän raèng moãi Ngoâi trong ba Ngoâi
Caên nguyeân cuûa leõ ñaïo Ba Ngoâi laø Ñöùc Chuùa Trôøi ñeàu caû thaûy laø Ñöùc
Duy nhöùt thaàn chuû nghóa. Ba Ngoâi Ñöùc Chuùa Trôøi vaø laø Chuùa theå naøo, thì
Chuùa Trôøi chaúng phaûi laø ba Thaàn ñaëc chính leõ thaät aáy nghieâm caám chuùng ta
bieät, beøn laø ba Ngoâi ôû trong moät theå noùi raèng coù ba Ñöùc Chuùa Trôøi hoaëc ba
yeáu. Chöõ Ngoâi ñaây chaúng ñoàng nghóa Chuùa cuõng theå aáy."
möôøi phaàn vôùi yù nghóa chöõ ngoâi Xeùt veà ba ngöôøi rieâng trong nhaân loaïi,
thöôøng thoâng duïng cho caù nhaân loaøi thì thaáy hoï coù theå yeáu chæ gioáng nhö
ngöôøi. Boûi vì moãi ngoâi rieâng trong nhau maø thoâi; coøn ba Ngoâi Ñöùc Chuùa
voøng loaøi ngöôøi laø moãi caù nhaân ñaëc Trôøi ñoàng coù moät theå yeáu duy nhaát voâ
bieät, coù baûn taùnh vaø theå yeáu khaùc phaân. Caû theå yeáu duy nhaát aáy ñeàu
nhau. Nhöng Ñöùc Chuùa Trôøi coù ba thuoäc rieâng veà moãi Ngoâi, ñeán ñoãi Ngoâi
Ngoâi ôû trong moät baûn taùnh, moät theå naøo cuõng ñeàu coù caû theå yeáu, caû thaàn
yeáu, vaø söï nhöùt theå aáy ñònh nghóa caùch, caû thaàn ñöùc cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi
rieâng cho chöõ "ngoâi" ñoù, baát ñoàng vôùi vaäy. Cho neân söï ña soá trong Ñöùc Chuùa
chöõ "ngoâi" cuûa loaøi ngöôøi. Coù theå noùi Trôøi chaúng thuoäc veà theå yeáu, beøn laø
raèng ngoâi cuûa oâng Xoaøi baát ñoàng moïi thuoäc veà Vò caùch maø thoâi. Chuùng ta
beà vôùi ngoâi cuûa oâng Mít, ñeán ñoãi theå chaúng neân noùi: Ñöùc Chuùa Trôøi laø ba
yeáu cuûa oâng naøy chaúng töông quan vôùi Ngoâi vaø moät theå yeáu; beøn laø noùi: Ñöùc
theå yeáu cuûa oâng kia chuùt naøo. Song Chuùa Trôøi laø ba Ngoâi trong moät theå
18
yeáu. Coøn theå yeáu duy nhöùt aáy thöïc trong 1:1-3 ñaõ daïy: "Ñôøi xöa, Ñöùc
höõu theo ba traïng thaùi goïi laø Cha, Con Chuùa Trôøi ñaõ duøng caùc ñaáng tieân tri
vaø Thaùnh Linh vaäy. phaùn daïy toå phuï chuùng ta nhieàu laàn
2. Caùc chöùng côù veà Ba Ngoâi hieäp moät nhieàu caùch, roài ñeán nhöõng ngaøy sau roát
theå. naày, Ngaøi phaùn daïy chuùng ta bôûi Con
Nhöõng baèng côù sau ñaây minh chöùng Ngaøi, laø Con maø Ngaøi ñaõ laäp leân keá töï
cho söï hieäp nhöùt cuûa ba Ngoâi Ñöùc muoân vaät, laïi bôûi Con maø Ngaøi ñaõ
Chuùa Trôøi. döïng neân theá gian; Con laø söï choùi saùng
a) Kinh Thaùnh chöùng raèng Ñöùc Chuùa cuûa söï vinh hieån Ñöùc Chuùa Trôøi vaø
Trôøi duy nhaát. Kinh Thaùnh thöôøng taû hình boùng cuûa boån theå Ngaøi, laáy lôøi coù
ra Ñöùc Chuùa Trôøi laø ñoäc nhöùt voâ nhò. quyeàn pheùp Ngaøi naâng ñôõ muoân vaät;
Chính Ngaøi haèng baûo tuyeån daân Ngaøi sau khi Con laøm xong söï saïch toäi, beøn
raèng: "Hôõi Y-sô-ra-eân! Haõy nghe: Gieâ- ngoài beân höõu Ñaáng toân nghieâm ôû trong
hoâ-va Ñöùc Chuùa Trôøi chuùng ta laø Gieâ- nôi raát cao."
hoâ-va coù moät khoâng hai" (Phuïc 6:4). Theá maø Con khoâng nhöõng döï phaàn vaøo
"... Gieâ-hoâ-va laø Ñöùc Chuùa Trôøi, chôù cuoäc taïo hoùa thoâi ñaâu, laïi döï ñeán moïi
chaúng coù ai khaùc" (I Caùc vua 8:60). coâng vieäc khaùc cuûa Cha laøm nöõa
Gia-cô cuõng daïy raèng: "Ngöôi tin raèng (Giaêng 5:17, 19), hoaëc vieäc baûo toàn
Ñöùc Chuùa Trôøi duy nhöùt, ngöôi tin muoân vaät (Heâ-bô-rô 1:3), hoaëc vieäc
phaûi; caùc quyû cuõng tin vaäy maø run sôï" cöùu chuoäc (II Coâ-rinh-toâ 5:19; Tít
(Gia-cô 2:19). 2:10), hoaëc vieäc phaùn xeùt (Heâ-bô-rô
b) Chuùa Gieâ-su Christ laøm chöùng. 12:23; Giaêng 5:22; Coâng Vuï 17:31), thì
Chuùa Gieâ-su Christ thöôøng laøm chöùng Ngaøi ñeàu döï ñeán caû.
raèng Ngaøi vôùi Cha ñeàu hieäp laøm moät: AÁy vaäy, ta thaáy coâng vieäc Cha laøm
Giaêng 10:30; 17:23; 14:9, 11. Chuùa cuõng goïi laø coâng vieäc cuûa Con, vaø
Gieâ-su Christ laïi chöùng raèng Thaùnh coâng vieäc Con laøm cuõng goïi laø coâng
Linh cuõng hieäp laøm moät vôùi Cha vaø vieäc cuûa Cha; laïi chöùc nhieäm cuûa Cha
Con nöõa: Giaêng 14:18; 15:26. cuõng ñoàng xöng laø chöùc nhieäm cuûa
c) Söï töông quan Ngoâi naøy vôùi Ngoâi Con nöõa. Thöïc söï aáy haù chaúng chöùng
kia laøm chöùng. Ai ai cuõng bieát raèng minh raèng Cha vaø Con daàu laø hai laïi laø
moïi vaät ñeàu bôûi Ñöùc Chuùa Trôøi (töùc moät, daàu laø moät, laïi laø hai sao?
Cha) döïng neân, nhö coù cheùp raèng: Kinh Thaùnh cuõng coù nhieàu choã toû caùi
"Ban ñaàu Ñöùc Chuùa Trôøi döïng neân trôøi töông quan cuûa Ngoâi Cha vôùi Ngoâi
ñaát." (Cuõng xem Xuaát 20:8-11). Song Con laø theå naøo, thì caùi töông quan cuûa
neáu khaûo cöùu Kinh Thaùnh cho kyõ, thì Ngoâi Thaùnh Linh vôùi Ngoâi Cha Con
laïi thaáy Con cuõng döï phaàn ñeán cuoäc cuõng theå aáy. Giaêng daïy raèng Con ñeán
taïo hoùa, nhö tröôùc giaû thö Heâ-bô-rô theá gian coát ñeå baøy toû leõ thaät veà Cha
19
(Giaêng 1:18). Chính Chuùa daïy Phi-líp maùt ôû döôùi boùng caây OÂ-li-ve, caây vaû
raèng thaáy Con töùc laø thaáy Cha vaäy vaø caây löu ôû ñoù (Giaêng 18:2). Vöôøn ñoù
(Giaêng 14:9). Coøn veà Thaùnh Linh thì coù danh tieáng khoâng phaûi laø moät nôi
Chuùa chöùng raèng, Ngaøi ñeán coát ñeå baøy vui chôi, song vì buoåi toái töø 11 giôø ñeán
ra leõ thaät veà con (Giaêng 16:13-14). khuya, tröôùc ngaøy chòu cheát treân thaäp
Trong thö EÂ-pheâ-soâ cuõng aùm chæ veà söï töï giaù, Chuùa caàu nguyeän ba laàn (Ma-
töông quan cuûa Ba Ngoâi Ñöùc Chuùa thi-ô 26:36-56; Maùc 14:32-52) roài chòu
Trôøi, toû ra moãi Ngoâi coù töông quan vôùi baùn vaø chòu thöông khoù ôû ñoù. Trong
chuùng ta nöõa: EÂ-pheâ-soâ 4:6. vöôøn ñoù "ôû ngoaøi thaønh", Chuùa Jeâsus
Cuõng vì söï töông quan aáy maø Phao-loâ chòu ñau ñôùn: "chæ moät mình ñaïp baøn
xöng Ñaáng Christ laø Thaàn Linh, laïi eùp röôïu" (EÂ-sai 63:3). Song ñeán kyø
xöng Thaùnh Linh vöøa laø Linh cuûa Chuùa seõ "Giaøy ñaïp thuøng röôïu côn
Ñaáng Christ, vöøa laø Linh cuûa Ñöùc thaïnh noä cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi toaøn
Chuùa Trôøi: I Coâ-rinh-toâ 15:45; II Coâ- naêng" ôû xöù ñoù, ñaùnh nhöõng keû thuø cuûa
rinh-toâ 3:17; Ga-la-ti 4:6; Phi-líp 1:19; Ngaøi laø Antichrist vaø "caùc daân noù", ñeå
Khaûi Huyeàn 5:6. baùo thuø caùch coâng bình veà huyeát voâ toäi
AÁy vaäy, ta thaáy roõ Cha, Con vaø Thaùnh cuûa Chuùa vaø daân söï Ngaøi (Khaûi Huyeàn
Linh, caû ba ñeàu ñoàng keâu teân, ñoàng 14:19-20 vaø 19:15).
moät coâng vieäc, coù töông quan raát thaân Ngaøy nay ôû xöù ñoù vaãn coøn moät
maät vôùi nhau. Coøn ñieàu ñoù haù chaúng vöôøn coù 8 caây OÂ-li-ve, song phaûi nhôù
chöùng minh raèng Ñöùc Chuùa Trôøi laø Ba raèng Hoaøng töû Tít cuûa nöôùc La-maõ, khi
maø Moät, Moät maø Ba sao? (coøn tieáp) vaây Gieâ-ru-sa-lem (S.C. 70) ñaõ chaët
(Trích trong: Thaàn Ñaïo Hoïc heát caû caây xung quanh thaønh ñoù. Chaéc
của John Drange Olsen) sau coù ngöôøi troàng caây OÂ-li-ve khaùc
ñeå laøm chöùng laø nôi, xöa coù vöôøn
Gheát-seâ-ma-neâ; hay laø coù leõ caùc caây
OÂ-li-ve voán coù töï nhieân, khoâng troàng
maø moïc.
Tieán só Scofield coù luaän veà Gheát-
Giaûi nghóa Kinh thaùnh: seâ-ma-neâ (Ma-thi-ô 26:39) raèng: Muoán
Gheát-seâ-ma-neâ. (Baøn eùp daàu) hieåu bieát yù boùng cuûa "caùi cheùn" ôû ñaây,
Vöôøn Gheát-seâ-ma-neâ ôû beân kia khe thì phaûi nhôù Chuùa laàn tröôùc laáy caùi
Xeát-roân döôùi chôn nuùi OÂ-li-ve, caùch xa cheùn ñeå laøm hình boùng chæ veà Ngaøi
töôøng thaønh Gieâ-ru-sa-lem ôû phía saép töï boû mình maø cheát (Ma-thi-ô
Ñoâng ñoä moät caây soá (Ma-thi-ô 26:36; 20:22; Giaêng 18:11). Theo yù cuûa
Maùc 14:32; Lu-ca 22:39; Giaêng 18:1). Giaêng 10:17-18 Chuùa baèng loøng cheát
Chuùa vaø caùc moân ñoà thöôøng ñi nghæ theá, vì loøng tình nguyeän. Truyeän vöôøn
20
Gheát-seâ-ma-neâ coù giaù trò vì toû ra Chuùa chuùng ta laø taïo vaät cuûa Thieân Chuùa chæ
bieát tröôùc moïi söï ñau thöông phaûi chòu coù theå soáng ñuùng khi chuùng ta vaâng
treân caây thaäp töï khoù laø döôøng naøo, giöõ ñieàu raên vaø luaät leä cuûa Ngaøi.
nhaát laø khi Chuùa Cha giaáu maët khoûi Trong nhöõng tuaàn vöøa qua, chuùng ta
Con, vaø Ngaøi laøm cuûa leã chuoäc toäi (EÂ- ñaõ cuøng nhau hoïc veà hai giôùi raên ñaàu
sai 53:10). Bieát tröôùc heát giaù, Chuùa cöù tieân trong baûng Möôøi Giôùi Raên, hoâm
tình nguyeän traû caû! (Ma-thi-ô 27:26). nay chuùng ta seõ hoïc ñeán giôùi raên thöù
Döïa theo Thaùnh kinh töø ñieån cuûa ba. Trong Giôùi Raên Thöù Ba Chuùa daïy:
Wm.C. Cadman Ngöôi chôù laáy Danh Ñöùc Chuùa Trôøi
ngöôi maø laøm chôi, vì Ngaøi chaúng caàm
baèng voâ toäi keû naøo laáy Danh Ngaøi maø
laøm chôi. (Xuaát EÂ-díp-toâ kyù 20:7).
Laáy Danh Chuùa laøm chôi nghóa laø gì?
Trong tieáng Hy-baù, laø nguyeân ngöõ cuûa
Caâu chuyeän gia ñình:
Kinh Thaùnh, chöõ laøm chôi coù nghóa laø
Möôøi Ñieàu Luaät Chuùa
khoâng thaät. Baûn Kinh Thaùnh tieáng Anh
vaø Gia Ñình Chuùng Ta (Tieáp theo)
dòch laø hö khoâng, hoaëc voâ nghóa
ðiều Răn Thứ Ba (vanity). Trong tieáng Vieät chuùng ta,
Chuùng ta ñang soáng trong thôøi kyø goïi chöõ chôi cuõng ñöôïc duøng ñeå moâ taû
laø thôøi kyø haäu hieän ñaïi. Ñaëc tính noåi nhöõng gì khoâng thaät. Chaúng haïn nhö
baät cuûa thôøi kyø naày laø khoâng coù gì 'noùi chôi' töùc khoâng phaûi laø noùi thaät.
ñöôïc coi laø chaân lyù tuyeät ñoái. Khoâng Trong Xuaát 23:1 chöõ 'laøm chôi' dòch laø
coù gì laø tieâu chuaån, keå caû tieâu chuaån laøm chöùng doái. Chöõ laøm chôi moâ taû taát
ñaïo ñöùc. Chuùng ta seõ soáng vaø xöû söï caû nhöõng gì voâ ích, phuø phieám, khoâng
nhö theá naøo trong moät theá giôùi nhö giaù trò. Coù leõ trong chuùng ta khoâng ai
vaäy? Kinh Thaùnh laø Lôøi cuûa Ñöùc Chuùa coá tình hay coá yù xuùc phaïm ñeán Chuùa,
Trôøi cho chuùng ta moät tieâu chuaån soáng nhöng neáu khoâng caån thaän, chuùng ta
khoâng bao giôø thay ñoåi. Möôøi Ñieàu cuõng deã vi phaïm giôùi raên naøy. Chuùng
Luaät Chuùa ñöôïc Ñöùc Chuùa Trôøi ban ta coù theå xuùc phaïm ñeán Danh Chuùa
cho con daân Ngaøi haèng ngaøn naêm trong nhöõng tröôøng hôïp sau:
tröôùc vaãn laø tieâu chuaån muoân ñôøi ñeå 1. Nhaéc ñeán Danh Chuùa caùch voâ côù
giuùp chuùng ta chaúng nhöõng soáng moät Chuùng ta xuùc phaïm ñeán Danh Chuùa
ñôøi soáng ñaïo ñöùc nhöng cuõng ñem laïi khi chuùng ta goïi ñeán Chuùa caùch voâ côù,
haïnh phuùc khi chuùng ta vaâng giöõ ñieàu khoâng caàn thieát vaø thieáu cung kính.
raên cuûa Ngaøi. Töông töï nhö moät boä 2. Goïi ñeán Danh Chuùa khi gaëp nhöõng
maùy phaûi ñöôïc söû duïng ñuùng theo caåm chuyeän baát ngôø
nang cuûa ngöôøi cheá taïo, con ngöôøi
21
Nhieàu ngöôøi keâu Trôøi nhö lôøi traùch nhöõng caâu chuyeän, nhöõng vôû tuoàng
moùc, than van. Cuõng coù ngöôøi than trình baøy moät hình aûnh hoaøn toaøn sai
traùch, cho raèng Thieân Chuùa ñaõ gaây laàm veà Chuùa, traùi ngöôïc vôùi Kinh
khoå ñau cho con ngöôøi vaø haøm yù raèng Thaùnh.
Ngaøi coù traùch nhieäm tröôùc nhöõng khoå 4. Laáy Danh Chuùa höùa nguyeän nhöng
ñau ñoù. Trong tröôøng hôïp chuùng ta gaëp khoâng giöõ lôøi höùa nguyeän
nguy khoán vaø caàu xin Chuùa cöùu giuùp Nhieàu ngöôøi, nhaát laø caùc em nhoû
laø ñieàu khaùc. Lôøi keâu xin trong luùc ñoù thöôøng hay laáy Chuùa ra ñeå chöùng giaùm
laø lôøi caàu cöùu thaät, cuûa ngöôøi coù loøng cho lôøi noùi cuûa mình. Caâu maø chuùng ta
tin nôi Chuùa vì bieát Ngaøi laø Ñaáng thöôøng nghe caùc em noùi laø: Em maø noùi
quyeàn naêng, coù theå cöùu giuùp. doái thì Chuùa phaït hoaëc: Ñöùa naøo noùi
3. Cheá gieãu vaø boâi nhoï Danh Chuùa doái thì Chuùa phaït. Caâu laáy danh Chuùa
Ñaây laø tröôøng hôïp nhöõng ngöôøi vieát laøm chôi cuõng coù theå hieåu laø laáy danh
nhöõng baøi ñeå cheá gieãu ngöôøi tin Chuùa Chuùa ñeå theà thoát trong nhöõng chuyeän
hoaëc bòa ñaët ra nhöõng caâu chuyeän, khoâng ñaùng phaûi theà.
nhöõng cuoän phim nhaèm muïc ñích boâi Trong caùc nghi leã cuûa giaùo hoäi, ngöôøi
nhoï Danh Chuùa vaø phaïm ñeán thaàn tính tin Chuùa thöôøng coù nhöõng lôøi höùa
cuûa Ngaøi. Nhöõng ngöôøi naøy ñaët ra nguyeän tröôùc maët Chuùa. Chaúng haïn,
nhöõng caâu chuyeän töôûng töôïng veà trong thaùnh leã hoân phoái, coâ daâu chuù reå
cuoäc ñôøi cuûa Chuùa, vieát thaønh saùch, höùa tröôùc maët Chuùa vaø hoäi thaùnh seõ
ñoùng thaønh phim, cho moïi ngöôøi xem soáng vôùi nhau theo Lôøi Chuùa daïy, vaø
ñeå khieán ngöôøi ta coù moät caùi nhìn sai chung thuûy vôùi nhau ñeán troïn cuoäc ñôøi.
laïc veà Con cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. Coù Nhöõng vôï choàng khoâng giöõ lôøi höùa
nhöõng ngöôøi duøng nhöõng töø thieáu kính tröôùc maët Chuùa nhöng soáng vôùi nhau
troïng ñeå noùi veà oâng Trôøi, laø Ñaáng Taïo trong ganh tò, ghen gheùt; thieáu yeâu
Hoùa. Duøng nhöõng töø ngöõ ñoù ñeå goïi thöông, thieáu vaâng phuïc, hoaëc boû
Ñöùc Chuùa Trôøi laø xuùc phaïm ñeán Danh ngöôøi baïn ñôøi ñeå ñi theo yù rieâng, laø ñaõ
Ngaøi, vì thieáu loøng toân kính ñoái vôùi phaïm giôùi raên thöù ba. Vì khoâng giöõ lôøi
Chuùa, Ñaáng ñaõ taïo döïng neân mình. mình ñaõ höùa nguyeän tröôùc maët Chuùa.
Moät soá ngöôøi khaùc thì laáy Danh Chuùa Töông töï nhö vaäy, trong thaùnh leã baùp-
laøm chôi khi boùp meùo chaân lyù cuûa teâm chuùng ta höùa töø boû toäi loãi vaø ñôøi
Kinh Thaùnh. Hoï duøng trí töôûng töôïng soáng cuõ ñeå böôùc theo Chuùa trong ñôøi
veõ ra nhöõng ñieàu khoâng ñuùng söï thaät, soáng môùi. Trong leã daâng con, cha meï
nhaèm muïc ñích ñem Con cuûa Ñöùc höùa nuoâi daïy con trong ñöôøng loái cuûa
Chuùa Trôøi xuoáng ngang haøng vôùi con Chuùa; trong leã tieäc thaùnh, chuùng ta höùa
ngöôøi, gaùn cho Ngaøi nhöõng baûn tính rao truyeàn söï cheát cuûa Chuùa cho tôùi
thaáp keùm cuûa con ngöôøi toäi loãi, qua luùc Ngaøi ñeán, v.v... Neáu chuùng ta nhaân
22
danh Chuùa, höùa nguyeän nhöõng ñieàu ñoù soáng ñuùng nhö Lôøi Chuùa daïy laø chuùng
nhöng khoâng nghieâm chænh laøm nhö ta cuõng ñaõ laáy danh Chuùa laøm chôi.
ñieàu ñaõ höùa laø chuùng ta ñaõ phaïm giôùi Ngöôøi chung quanh seõ vì chuùng ta maø
raên cuûa Chuùa. Leâ-vi kyù 19:12 daïy nhö cheâ cöôøi Danh Chuùa. Coù theå noùi,
sau: Caùc ngöôi chôù chæ danh ta maø theà khoâng gì tai haïi cho Danh Chuùa baèng
doái, vì ngöôi laøm oâ danh cuûa Ñöùc ñôøi soáng khoâng xöùng ñaùng cuûa ngöôøi
Chuùa Trôøi mình. tin Chuùa. Ñuùng ra, ñaây laø nhöõng ngöôøi
5. Duøng chöõ caûm ôn Chuùa nhö laø tieáng tín ñoà chöa tin Chuùa. Töø naøy nghe thaät
ñeäm cho caâu noùi cuûa mình maâu thuaãn nhöng trong thöïc teá khoâng
Coù ngöôøi luùc naøo môû mieäng cuõng noùi thieáu nhöõng ngöôøi nhö theá. Ñaây laø
caûm ôn Chuùa nhöng khoâng thaät loøng nhöõng ngöôøi xöng mình laø tín ñoà, laø
bieát ôn Ngaøi. Coù moät oâng tín ñoà kia, con daân Chuùa nhöng coù ñôøi soáng ñi
khi ai hoûi oâng coù maáy ñöùa con thì oâng ngöôïc laïi vôùi Lôøi Chuùa daïy. Hoï soáng
traû lôøi: Caûm ôn Chuùa toâi ñöôïc 10 ñöùa trong thuø oaùn, ganh gheùt, gian doái,
nhöng nhaø ñoâng mieäng aên quaù neân luùc tham lam vaø daâm loaïn. Söù ñoà Phao-loâ
naøo cuõng thieáu! Coù ngöôøi thì noùi: Caûm goïi ñaây laø nhöõng ngöôøi coù caùch aên ôû
ôn Chuùa toâi ñöôïc 8 ñöùa maø toaøn con nhö laø keû thuø nghòch thaäp töï giaù cuûa
gaùi khoâng! Nhöõng tieáng caûm ôn Chuùa Chuùa Cöùu Theá (Phi-líp 3:18). Treân moät
ñoù khoâng noùi leân taám loøng thaønh thaät phöông dieän, ñaây chính laø nhöõng ngöôøi
bieát ôn Ngaøi. laáy danh Chuùa laøm chôi. Coù theå hoï
Cuõng coù ngöôøi duøng tieáng caûm ôn khoâng goïi ñeán teân Chuùa moät caùch
Chuùa khoâng ñuùng choã. Nhieàu khi noùi thieáu cung kính, nhöng ñôøi soáng hoï
chæ vì quen mieäng chöù khoâng thaät söï khoâng phaûn aûnh ñuùng hình aûnh cuûa
ñeå yù ñeán lôøi mình noùi. Ví duï moät baø moät ngöôøi ñaõ ñöôïc ñoåi môùi vaø coù
noï keå laïi chuyeän laøm aên thieáu ngay Chuùa laøm Chuû. Nhìn hoï, ngöôøi chöa
thaúng cuûa mình vaø noùi: Caûm ôn Chuùa, tin khoâng thaáy quyeàn naêng vaø tình yeâu
toâi che giaáu nhö vaäy maø hoï tìm khoâng cuûa Chuùa, vì theá seõ nghi ngôø quyeàn
ra. Coù ngöôøi thì khoe: Caûm ôn Chuùa naêng cuûa Chuùa.
toâi möôïn giaáy khai sinh cuûa ngöôøi Laø ngöôøi tin Chuùa, chuùng ta caàn caån
khaùc maø khoâng sao caû v.v... Nhöõng lôøi thaän trong lôøi aên tieáng noùi, ñöøng ñeå vì
noùi naøy, duø voâ tình, cuõng ñaõ xuùc phaïm lôøi noùi cuûa chuùng ta maø Danh Chuùa bò
ñeán danh Chuùa vaø phaïm giôùi raên cuûa cheâ cöôøi. Nhieàu ngöôøi khi ñeán nhaø thôø
Ngaøi. thì noùi naêng raát laø lòch söï, nhöng ôû sôû
6. Xöng laø con daân Chuùa nhöng coù ñôøi laøm hoaëc ôû nhaø thì khoâng chöøa moät lôøi
soáng khoâng xöùng vôùi danh hieäu ñoù. thoâ tuïc naøo. Caùch noùi naêng cuûa moät
Neáu chuùng ta xöng mình laø ngöôøi tin ngöôøi cho ta bieát khaù nhieàu vaø khaù
Chuùa, laø con daân cuûa Chuùa maø khoâng ñuùng veà ngöôøi ñoù. Ñaây khoâng phaûi laø
23
nhöõng lôøi noùi xaõ giao khi coù khaùch ñeán Gieâ-hoâ-va, chaúng thích ai,
nhaø, nhöng laø nhöõng lôøi noùi trong ñôøi Laøm chôi Danh Thaùnh Chuùa Ngaøi treân Cao!
soáng haèng ngaøy, nhaát laø vôùi nhöõng Ngaøi yeâu daân Chuùa daït daøo,
ngöôøi nhoû hôn mình vaø ôû döôùi quyeàn
Nhöng khoâng chaáp nhaän, ngöôøi naøo ba loa!
cuûa mình. Trong thö EÂ-pheâ-soâ, Phao-loâ
02-06-2005
khuyeân: Chôù noùi lôøi tuïc tóu, chôù gieãu Tieåu Minh Ngoïc
côït, chôù giaû ngoä taàm phaøo, laø nhöõng
ñieàu khoâng ñaùng nhöng caûm taï ôn
Chuùa thì hôn (5:4). Trong moät thö
khaùc, Phao-loâ cuõng khuyeân: Ñöøng noùi
haønh ai, chôù coù moät lôøi tuïc tóu naøo ra
töø mieäng anh em. Chôù noùi doái nhau, vì
ñaõ loät boû ngöôøi cuõ cuøng coâng vieäc noù. Söû kyù Hoäi thaùnh
(Thö Coâ-loâ-se chöông 3:8-9). Neáu ñoái Soaïn giaû: Jonh Drange Olsen
vôùi oâng baø, cha meï chuùng ta phaûi toû Thôøi kyø thöù naêm
loøng toân kính, phaûi noùi naêng leã ñoä thì Töø ñôøi Charles Ñaïi ñeá cho ñeán
ñoái vôùi Thieân Chuùa, Ñaáng ñaõ taïo döïng ñôøi GreùgoireVII (naêm 800-1073 S.C.)
neân chuùng ta, chuùng ta laïi caøng phaûi toû Ñoaïn thöù saùu
loøng toân kính hôn nöõa, vaø khoâng bao LUAÄN VEÀ LEÃ ÑAÏO TRONG
giôø laáy Danh Chuùa laøm chôi (coøn THÔØI KYØ THÖÙ NAÊM
tieáp). I. Tranh luaän veà leã ñaïo.
Minh Nguyeân Söï hoïc thöùc trong thôøi kyø naày chaúng
Chöông Trình Phaùt Thanh Tin Laønh coù keát quaû chi caû. Caùc phaåm traät cuûa
Giaùo hoäi phaàn nhieàu ñeàu thieáu hoïc,
thaäm chí laém keû khoâng bieát moät chöõ
naøo. Noâng noãi aáy laø taïi ñöông ñôøi baáy
Thoâ: giôø baøn luaän ñeán hay laø gaây ra cuoäc
Ñieàu raên thöù ba tranh luaän trong Giaùo hoäi. Tuy vaäy
Laøm ngöôøi phaûi bieát giöõ lôøi, cuõng coøn coù vaøi ñieàu tranh luaän veà
Noùi gì cho ñuùng, ñöøng chôi noùi ñuøa, ñaïo, laø thuyeát Tieàn ñònh vaø leã Tieäc
Ñöøng duøng Danh Chuùa tranh ñua, thaùnh.
a) Tranh luaän veà thuyeát Tieàn ñònh. Töø
Keâu lôøi oaùn traùch theo muøa trong naêm!
hoäi nghò nhoùm taïi Orange vaø Valenee
Ñang khi noùi chuyeän laèm baèm,
naêm 529 S.C. cho ñeán theá kyû thöù chin,
Vui cöôøi quùa möùc, haõy caàm laïi ngay! Taây-giaùo-hoäi vaãn tin kính theo lyù
Ñöøng cho lôøi xaáu ra ngoaøi, thuyeát cuûa Augustin. Daàu vaäy, coù vaøi
Maø keâu Danh Chuùa, laøm sai Lôøi Ngaøi! nhaø thaàn ñaïo khoâng chòu coâng nhaän
24
troïn heát yù kieán cuûa oâng, nhöùt laø baát ngaøy tröôùc chòu cheát veà soá ngöôøi ñöôïc
hieäp veà thuyeát Tieàn ñònh. Veà thuyeát ôn cöùu-roãi, chôù chaúng coù chòu cheát cho
naày, hoäi nghò Orange vaø Valenee coâng soá ngöôøi khaùc. OÂng vòn ôû söï baát dòch
nhaän caùch mô-hoà, neân ñến theá kyû thöù cuûa boån taùnh Ñöùc Chuùa Trôøi ñeå laøm
chín ôû Giaùo hoäi nöôùc Phaùp coù nhaø thaàn chöùng cho lyù thuyeát mình, maø raèng:
ñaïo ñem vaán ñeà aáy maø bieän luaän laïi. “Neáu Ñứùc Chuùa Trôøi laø Ñaáng coù boån
Nhöõng ngöôøi can döï ñeán söï bieän luaän taùnh baát dịch, taát khoâng theå xaûy ra
nhö sau naày: vieäc gì mieãn laø vieäc aáy theo yù chæ cuûa
(1) Gottschalk. Laõnh tuï cuûa ñaûng theo Ngaøi. AÁy vaäy, neáu ai bò traàm luaân thì
yù kieán Augustin laø Gottschalk (808-867 laø leõ taát nhieân, vì Ñöùc Chuùa Trôøi ñaõ
S.C.), queâ taïi xöù Haéc-sum, thuoäc veà tieàn ñònh cho ai ñoù roài. Khi thoâi ôû nhaø
doøng quyeàn quí. Khi oâng coøn thô-aáu, doøng Orbaeøs, oâng cöù oâm-aáp caùi lyù
cha meï ñaõ ñem daâng cho nhaø doøng thuyeát ñoù maø ñem truyeàn baù ra nhieàu
Foulde taïi xöù Haéc-sum ñaëng laøm keû hôn, vaø cuõng caùo caùc phaåm traät Giaùo
tu-só troïn ñôøi. Kòp khi ñeán tuoåi thaønh hoäi ñaõ boû caùi lyù thuyeát Augustin maø
nhôn laïi sanh loøng gheùt söï tu haønh daïy theo söï nguïy tín cuûa Peùlage. Coù
laém, tìm theá cởi lôøi theà nguyeàn cuûa ngöôøi ñem caâu chuyeän naày hoïc laïi cho
cha meï maø xoay qua phöông höôùng Raban nghe. Raban hieän baáy giôø
khaùc. Nhöng oâng khoâng thoaùt khoûi caùi ñöông laøm giaùm muïc taïi Mayence, voán
ñòa vò aáy, chæ ñöôïc pheùp thoâi ôû nhaø gheùt saün Gottschalk, beøn ñoøi ñeán haàu
doøng naày maø sang tu trong nhaø doøng ôû hoäi nghò Mayence nhoùm naêm 848
khaùc taïi Orbaeøs xöù Phaùp. Vieän tröôûng S.C., vaø caùo toäi oâng daïy veà taø giaùo. Vì
Raban-Maure thaáy Gottschalk boû nhaø oâng coù daïy raèng, heã ai ñöôïc löïa choïn
doøng mình maø ñi ñeán nôi khaùc, ñem thì seõ ñöôïc cöùu roãi chôù chaúng heà bò hư
loøng ghen gheùt oâng voâ cuøng, tìm maát traàm luaân, daàu caùch aên thoùi ôû cuûa
phöông haõm haïi veà sau moät caùch cuõng hoï taøn aùc ñeán ñaâu cuõng ñöôïc. Coøn keû
quaùi laém. naøo khoâng ñöôïc löïa choïn taát chaúng coù
Khi Gottschalk ôû nhaø doøng Orbaeøs, dòp naøo traùnh khoûi, buoäc mình phaûi bò
haèng ngaøy aân cần khaûo hoïc caùc saùch traàm luaân maø thoâi.
vôû cuûa Augustin, coâng nhaän theo lyù Hoäi nghò Mayenee leân aùn Gottschalk
thuyeát Tieàn ñònh cuûa ngöôøi, vaø raát daïy taø giaùo, neân döùt pheùp thoâng coâng.
nhieät taâm ñem truyeàn baù caùi thuyeát aáy. Ñoaïn, Raban-Maure laïi giao oâng cho
OÂng daïy raèng söï Tieàn ñònh coù hai thöù: Hinemar, toång giaùm muïc taïi thaønh
1.Ñöùc Chuùa Trôøi tieàn ñònh theo moät soá Reims, ñaëng xeùt ñoaùn theâm nöõa. Ñeán
ngöôøi ñöôïc ñaëc-aân cöùu roãi; 2.Ñöùc naêm sau laø 849 S.C., Hinemar ñoøi oâng
Chuùa Trôøi cho moät soá ngöôøi khaùc phaûi öùng haàu taïi hoäi nghò nhoùm ôû Kiersy,
bò toäi traàm luaân ñôøi ñôøi. Ñaáng Christ xeùt roài thì caùch chöùc, vaø ñaùnh ñoøn
25
thieáu ñeàu boû maïng. Ñoaïn, hoï ñem ñoát lan ñeán, ñaëng bình phaåm ñaùnh ñoå caùi yù
heát caùc saùch cuûa oâng luaän veà thuyeát kieán cuûa Gottschalk vaø maáy ngöôøi kia.
Tieàn ñònh, baét giam taïi nhaø doøng Haut- Teù ra caùi yù kieán cuûa Jean Scot laïi quaù
Villiers troïn hai möôi moát naêm, chòu xu-phuï veà thuyeát Vaïn-vaät-höõu-thaàn,
ñuû traêm ñöôøng khoå cöïc. OÂng bò ngöôïc khoù cho ai nay hieåu ñöôïc, neân khoâng
ñaõi döôøng aáy, maø troïn ñôøi cho ñeán giuùp cho Hinemar ñöôïc moät môù taøi
cheát chaúng heà chòu thay ñoåi caùi yù kieán lieäu chi ñeå phaûn ñoái beân kia. Chính
hay laø boû caùc lôøi mình ñaõ truyeàn baù. mình Hinemar chaúng hieåu caùi lyù luaän
OÂng qua ñôøi naêm 867 S.C. cuûa Jean, neân daët teân laø “chaùo boài Toâ-
Ngaøy nay chuùng ta xeùt qua caùi thuyeát caùch-lan” vaäy.
Tieàn-ñònh cuûa oâng, thaáy thaät laø quaù Veà sau yù kieán cuûa Jean Scot cuõng bò
maáu, khoâng hieäp vôùi lôøi Kinh thaùnh; leân aùn laø taø-giaùo, vaø cho ngöôøi laø keû
coøn caùch daïy doã coù hôi nhieät cuoàng ñieân cuoàng, ñaûng taø-giaùo v.v. Vaû, Jean
moät chuùt. Daàu vaäy, toäi oâng ñaõ phaïm ñöôïc tieáng trong söû kyù chaúng phaûi taïi
vaø caùch ngöôïc ñaõi hình phaït cuûa keû beà cuoäc tranh luaän nay, beøn chính ngöôøi
treân laø Hinemar vaø Raban-Maure thaät laø keû tieàn khu cuûa phaùi Phieàn-toûa trieát
cuõng laø thaùi quaù, moät trôøi moät vöïc vaäy. hoïc. Veà thôøi kyø thöù saùu chuùng ta seõ
(2) Jean Scot-Erigeøne. – Gottschalk vaø nghieân cöùu ñeán moân trieát hoïc naøy.
yù kieán oâng ñã bò hoäi nghò leân aùn, maø (3) Hoäi nghò Kiersy. Hoäi nghò naøy
vaán ñeà Tieàn-ñònh vaãn coøn tranh luaän nhoùm vaøo naêm 853 S.C. coát ñeå baøn veà
truyeàn baù. Coù maáy nhaø thaàn ñaïo raát vaán ñeà Tieàn ñònh, vaø coù bieåu quyeát
sang troïng nhö Loup ôû Ferrieøres, boán ñieàu nhö sau naày: (1)Khi loaøi
Frudeuce giaùm muïc ôû Troyes, ngöôøi ñöôïc döïng neân thì coù quyeàn töï
Ratramne ôû Corbie ñeàu ñua nhau binh nhieäm; nhöng vì ñaõ laïm duïng quyeàn
vöïc Gottschalk vaø yù kieán cuûa oâng. Caùc aáy neân bò phaïm toäi. Töø trong ñaùm bò
nhaø aáy danh tieáng toát, quyeàn theá trong hö maát Ñöùc Chuùa Trôøi coù choïn nhöõng
Giaùo hoäi lôùn, laïi cöù giaõi baøy caùc yù cuûa keû ñaõ ñöôïc tieàn ñònh cho söï soáng; coøn
mình moät caùch oân-hoøa, neân Hinemar keû khaùc Ngaøi ñeå laïi trong ñaùm aáy,
khoâng daùm ñaû ñoäng ñeán maø ñoaùn xeùt chaúng phaûi vaãn tieàn ñònh cho hoï hö
nhö ñaõ ñoái ñaõi vôùi Gottschalk. Theâm maát, maø laø tieàn ñònh phaûi bò hình phaït.
khoå moät noãi nöõa laø chính mình (2) Tuy loaøi ngöôøi maát quyeàn töï nhieäm
Hinemar baát taøi, chaúng bieát caùch ñoái vì toäi sa-ngaõ, thì ñöôïc laïi quyeàn aáy ôû
ñòch ñeå binh vöïc lyù töôûng mình, beøn trong Ñaáng Christ. (3) Ñöùc Chuùa Trôøi
chaïy yeâu caàu vôùi vua Charles le ñeàu muoán cho moïi ngöôøi ñeàu ñöôïc
Chauve cho mình moät ngöôøi ra gaùnh cöùu roãi, daàu raèng ai naáy ñeàu khoâng
vaùc theá. Vua beøn vôøi Jean Scot- ñöôïc cöùu. Söï cöùu roãi voán laø moùn ban
Erigeøne (800-877 S.C) laø ngöôøi AÙi-nhó- cho nhöng khoâng, coøn söï hö maát voán
26
laø caùi hieäu quaû cuûa toäi loãi. (4) Ñöùc (1) Pascase-Radbert vaø Ratramne.
Chuùa Gieâ-xu Christ ñaõ chòu cheát vì Laõnh tuï cuûa ñaûng naày laø Pascase-
moïi ngöôøi, maø moïi ngöôøi khoâng ñöôïc Radbert, vieän tröôûng cuûa nhaø doøng
cöùu roãi bôûi chaúng coù loøng tin. Corbie gaàn thaønh Amiens, xöù Phaùp.
Trong boán ñieàu aáy chuùng ta thaáy hoäi Öôùc vaøo naêm 830 S.C. ngöôøi coù cheùp
nghò Kiersy binh vöïc boâng loâng caùi yù moät saùch nhan ñeà laø Luaän veà thaân
kieán cuûa Augustin. Nhöng vì coù nhieàu theå vaø huyeát cuûa Chuùa ñeå coâng boá yù
ngöôøi trong ñaûng Augustin muoán cho kieán cuûa mình. OÂng daïy raèng khi linh
Giaùo hoäi giaõi baøy yù kieán aáy roõ hôn muïc laøm leã ñoaïn, baùnh vaø röôïu beøn
nöõa, neân naêm 855 S.C. hoäi nghò nhoùm bieán theå, hoùa ra thòt vaø huyeát thaät cuûa
taïi Valence bieåu quyeát ñaët ra saùu ñeà Ñaáng Christ, ñeán ñoãi daàu hình thöùc
luaät giaõi baøy caùi thuyeát Tieàn ñònh cuûa baùnh vaø röôïu coøn ñoù, taùnh chaát töï
Augustin cho roõ hôn. Töø ñoù veà sau, traûi nhieän ñaõ tieâu maát, chæ coøn hieån hieän laø
qua caùc ñôøi Trung-coå, khoâng coù ai noåi thòt vaø huyeát thaät cuûa Ñaáng Christ maø
leân ñeå nghò luaän veà vaán ñeà aáy nöõa. thoâi. Caùi saùng yù aáy khích tö töôûng
b) Söï tranh luaän veà leã Tieäc Thaùnh. ngöôøi ta quaù, thaønh ra ôû Taây-giaùo-hoäi
Baáy giôø chaúng nhöõng thuyeát Tieàn ñònh nhao nhao leân tranh luaän.
laøm cho soâi noåi trong tö töôûng giôùi, laïi Trong soá caùc nhaø thaàn ñaïo coâng kích
coøn theâm daáy leân nan ñeà veà leã Tieäc coù Raban-Maure vaø Ratramne, tu só ôû
Thaùnh, coù leõ quan heä hôn nöõa. Töø ñôøi nhaø doøng Corbie, laø chaùnh vai aên noùi.
Jean ôû Ña-maùch, Ñoâng-giaùo-hoäi ñaõ tin Vua Charles le Chauve hoûi Ratramne
nhaän raèng hai moùn duøng trong leã Tieäc veà quyeàn saùch cuûa Pascase, ngöôøi traû
Thaùnh nghieãm nhieân hoùa thaønh thòt vaø lôøi maø cheùp thaønh moät saùch khaùc,
huyeát thaät cuûa Ñaáng Christ. Coøn Taây- cuõng nhan ñeà laø Luaän veà thaân theå vaø
giaùo-hoäi laïi khaùc, vaãn tin theo caùi huyeát cuûa Chuùa. Ñaïi yù ngöôøi daïy
thuyeát Augustin, vaø daïy raèng hai moùn raèng thaân theå vaø huyeát thaät cuûa Chuùa
aáy chaúng hoùa ra huyeát vaø thòt cuûa khoâng coù hieän ra trong Tieäc Thaùnh,
Ñaáng Christ ñaâu, beøn laø höôûng ñöôïc nhöng Ngaøi ngöï nôi leã aáy caùch thuoäc
moät taùnh linh nghieäm theá naøo ñoù maø linh nhö theå thöôøng Ñöùc Thaùnh Linh ôû
thoâi. Daàu vaäy, ñöông theá kyû thöù baûy trong nöôùc cuûa leã Baùp-teâm. Saùch ñoù ra
vaø taùm, Taây-giaùo-hoäi vaãn meâ meät ñôøi, trong Taây-giaùo-hoäi lieàn sanh hai
trong söï dò ñoan neân coù nhieàu phaåm phe, ñaûng naày thì xöng tuïng yù kieán cuûa
traät hôi muoán coâng nhaän theo yù kieán Pascase, ñaûng noï laïi tin tuøng caùi lyù
cuûa Ñoâng-giaùo-hoäi, gaây ra söï tranh thuyeát cuûa Ratramne. Maáy phe cuûa
luaän laâu ñôøi, suyùt chuùt maïng ngöôøi Ratramne ñöôïc thaéng vì söï meâ tín cuûa
phaûi maát. Bieán-theå-thuyeát chöa chaâm saâu ôû Taây-
giaùo-hoäi vaäy.
27
(2) Beùrenger. Caùch sau ñoù hai traêm Lanfrane cuõng bieåu ñoàng tình vôùi hoäi
naêm laïi coù Beùrenger (908-1088) noåi nghò maø nghòch lyù vôùi baïn thaân mình.
leân coâng kòch lieät caùi lyù thuyeát cuûa Qua luùc naày roài giaùo hoaøng coøn ñoøi
Pascase-Radbert. OÂng laø ñoác hoïc nhoùm moät hoäi nghò khaùc, daïy Beùrenger
tröôøng ñaïi giaùo ñöôøng taïi thaønh Tours phaûi ñeán haàu ñaëng ñoái naïi. Laàn naày
nöôùc Phaùp. OÂng phaûn ñoái, cho caùi ngöôøi cuõng khieám dieän, vì khi Henri I,
thuyeát cuûa Radbert baát quaù laø loøng meâ vua nöôùc Phaùp, nghe kyø hoäi nghò tröôùc
tín cuûa bình daân, traùi haún Taân-öôùc, caùc leân aùn ngöôøi, thì baét ngöôøi haï nguïc vaø
saùch vôû cuûa Augustin vaø cuûa nhieàu tòch bieân luoân heát caû taøi saûn. (coøn tieáp)
Giaùo phuï khaùc.
Vaû, luùc ñöông coøn hoïc taäp taïi
Chartres, oâng coù moät baïn chí thaân teân
laø Lanfrane veà sau noåi danh tieáng lôùn
trong Giaùo hoäi. Baáy giôø Lanfrane môùi
ñöôïc laøm vieän tröôûng cuûa nhaø doøng
Bec, xöù Naïc-man-ñeå. Beùrenger caäy ôû
tình baïn ñoàng moân coá thieát, chaéc laø
ñoàng yù kieán coù theå giuùp mình ñöôïc ít
nhieàu. Naøo ngôø Lanfrane vì loøng ham
hoá quyeàn cao trong Giaùo hoäi, chaúng
nhöõng daùm bieåu ñoàng tình vôùi ngöôøi
thì chôù, laïi coøn thöøa theá taán coâng neân
phaûn ñoái ngay caùi thuyeát cuûa
Beùrenger, maø binh vöïc yù kieán cuûa
Pascase-Radbert. Beùrenger laïi coøn yû y
tình thaân maät vieát thö traùch baïn, laáy
laøm laï cho moät ngöôøi taøi cao hoïc roäng
maø theo binh vöïc caùi yù kieán sai laàm.
Lanfrane ñöông ôû La-maõ vieáng thaêm
giaùo hoaøng Leùon IX, tieáp ñöôïc böùc thö
traùch laáy laøm giaän laém, ñem trình ngay
cho giaùo hoaøng. Giaùo hoaøng beøn phuù
thö aáy cho hoäi nghò ñöông nhoùm taïi
La-maõ (naêm 1050) tra xeùt. Beùrenger
khoâng coù maët taïi ñoù ñaëng ñoái naïi, thì
hoäi nghò cöù töï tieän xeùt qua yù kieán
ngöôøi roài leân aùn cho laø taø giaùo.
28
HOÄI THAÙNH TIN LAØNH VIEÄT NAM TAÏI ARNHEM
Vietnamese Evangelische Kerk te Arnhem
Nhoùm thôø phöôïng moãi chieàu chuû nhaät töø 13 giôø tôùi 16 giôø taïi
Pinksterzending, Parkstraat 13 –Arnhem
Tröông muïc cuûa Hoäi thaùnh: 538267542 -L.N.H. Huynh
Ñòa chæ lieân laïc: Truyeàn ñaïo Löõ thò Töôøng Loan
Forelstraat 77, 6833 BH Arnhem
Tel: 026-3229403.
E-mail: ht-tinlanh-arnhem@hetnet.nl
Tin laønh: baûn tin cuûa Hoäi thaùnh phaùt haønh hai thaùng moät laàn.
Moïi thö töø lieân laïc xin gôûi veà ñòa chæ cuûa Hoäi thaùnh

“Vaø neáu Ñaáng Christ ñaõ chaúng soáng laïi, thì ñöùc tin anh em cuõng voâ ích, anh em
coøn ôû trong toäi loãi mình. Vaäy, nhöõng keû nguû trong Ñaáng Christ cuõng phaûi hö maát
ñôøi ñôøi. Neáu chuùng ta chæ coù söï troâng caäy trong Ñaáng Christ veà ñôøi naày maø
thoâi, thì trong caû moïi ngöôøi, chuùng ta laø keû khoán naïn hôn heát. Nhöng baây giôø,
Ñaáng Christ ñaõ töø keû cheát soáng laïi, Ngaøi laø traùi ñaàu muøa cuûa nhöõng keû nguû. Vaû,
vì chöng bôûi moät ngöôøi maø coù söï cheát, thì cuõng bôûi moät ngöôøi maø coù söï soáng
laïi cuûa nhöõng keû cheát. Nhö trong A-ñam moïi ngöôøi ñeàu cheát, thì cuõng moät leõ aáy,
trong Ñaáng Christ moïi ngöôøi ñeàu seõ soáng laïi, nhöng moãi ngöôøi theo thöù töï rieâng
cuûa mình: Ñaáng Christ laø traùi ñaàu muøa; roài tôùi ngaøy Ñaáng Christ ñeán, nhöõng keû
thuoäc veà Ngaøi seõ soáng laïi. Keá ñoù, cuoái cuøng seõ ñeán laø luùc Ngaøi seõ giao nöôùc laïi
cho Ñöùc Chuùa Trôøi laø Cha, sau khi Ngaøi ñaõ phaù dieät moïi ñeá quoác, moïi quyeàn cai
trò, vaø moïi theá löïc; vì Ngaøi phaûi caàm quyeàn cho ñeán chöøng ñaët nhöõng keû thuø
nghòch döôùi chôn mình. Keû thuø bò huûy dieät sau cuøng, töùc laø söï cheát.”
(I Coâ-rinh-toâ 15: 17-26)

29