You are on page 1of 4

Wina Ameryki Pnocnej

Poniewa moja druga Ojczyzna Kanada ley na tym kontynencie i produkuje wino wypada, by od niej zacz prezentacj. Jestem troch oniemielony, bo nie wiele dobrych rzeczy mog powiedzie o naszej rodzimej produkcji. Jak prawie w kadym kraju tego Nowego wiata winnice zakadali tu przybysze z Europy ponad 200 lat temu. To gwnie Pwysep Niagara w Ontario i Dolina Okanagan w Brytyjskiej Kolumbii. Zaczli zasadza te najcieplejsze zaktki kraju szczepami sprowadzonymi z Europy, szczepami nalecymi do rodziny zwanej vitis vinifera. I dzisiaj kade dobre wino pochodzi z winogron uprawianych na jednym ze szczepw tej rodziny. Dobre chci nie wystarczyy. Mrone zimy nie okazay si askawe dla tych imigrantw z Europy. Zaczto wic sadzi szczepy winopodobne,typowe dla Ameryki Pnocnej: vitis labrusca i vitis riparia; ten drugi szczep potrafi przetrwa nawet w temperaturze minus 57 stopni Celsjusza. I cho winogrona tych szczepw s podobne do winogron prawdziwych, napj produkowany z nich nie jest prawdziwym winem, nie ma piknego bukietu, a smakuje dziwnie, w jzyku angielskim smak ten nazywa si foxy (lisi). Anglicy szybko przyzwyczaili si do tego smaku i kanadyjskie wino byo przez jaki czas produktem masowo importowanym do Anglii. Nie trudno to zrozumie: cena tego niby wina bya bardzo niska, jakby nie byo przybywao z kolonii, a mieszkacy Matki wszystkich kolonii nigdy nie synli z wyrafinowanego smaku. Gdy ponad 40 lat temu zjawiem si w Kanadzie i zaczem kosztowa lokalny produkt, szybko zaprzestaem tej praktyki, bo za kadym razem moja wtroba przypominaa mi, gdzie jest umieszczona w moim ciele. Od tego czasu w przemyle winnym Kanady wiele zmienio si na lepsze. Skoczya si nagonka antyalkoholowa zwana temperance movement, do wczenie, bo w r. 1927, zniesiono formalnie w Kanadzie prohibicj, ale najwaniejsze, e mniej wicej od 1960 r. zmieniaj si smaki uytkownikw wina ze sodkich i wzmacnianych na wytrawne i stoowe. Te okolicznoci popchny do przodu rozwj winiarstwa w Kanadzie. Wan dat by rok 1988, kiedy to granice handlowe midzy Stanami i Kanad zostay zniesione i cho Amerykanie maj lepsze wina, to jednak cz produkcji kanadyjskiej jest tam eksportowana; w tym samym roku powstao zrzeszenie winiarzy kanadyjskich Vintners Quality Alliance (VQA), ktrego gwnym celem, jak sama nazwa wskazuje, jest dbanie o jako kanadyjskich produktw winnych. Butelka oznakowana symbolem VQA to prawdopodobnie lepszy produkt od przecitnego - ja nie prbowaem, moje pierwsze dowiadczenia z winem kanadyjskim stworzyy we mnie jaki uraz, a ponadto nie widz powodw, by paci za butelk 13 dolarw, gdy s dziesitki lepszych win, szczeglnie europejskich, i to w cenie poniej 10 dolarw. W ulepszanie win

kanadyjskich wczy si rzdy federalny, a tu w Ontario take rzd prowincjalny. Miliony darmowych rzdowych dolarw id przede wszystkim na reklamy do dziwna metoda uszlachetniania win! Stowarzyszenie winiarzy prbuje w niektrych winnicach wymienia stare szczepy winne nowymi. Przy okazji dowiadujemy si, e te stare szczepy, to hebrydy bardzo brzydkie sowo w wiecie winnym - to szlachetniejszy szczep z rodziny vinifera jest zaszczepiony na korzeniu odpornych i prymitywnych szczepw, choby wspomnianych labrusca czy riparia. Taki Syrah czy Merlot nie jest ju tak wartociowy jak te, co wyrosy na wasnych korzeniach. Szczepy szlachetne nie wytrzymuj mrozw kanadyjskich, wic poddaje si je rnym formom ochrony, co wicej niektre szczepy poddaje si przerbce genetycznej , taki np. Cabarnet Sauvignon kanadyjski jest tak zmieniony, e niewiele pozostao w nim z oryginalnego produktu. Najprostsza i najprymitywniejsz metod uszlachetniania jest robienie wina niby to kanadyjskiego z soku czy lekko przefermentowanego produktu, tak zwanego bulk wine, sprowadzanego najczciej z Kalifornii. Niekiedy to tylko domieszka do lokalnego produktu, ale czy takie wino mona jeszcze nazwa winem kanadyjskim? Wiem, e niewiele pomagam czytelnikom w wyborze wina kanadyjskiego. Jeli kto ze wzgldw patriotycznych czy jakichkolwiek innych chce pi wino naszego kraju, niech sam drog prb znajdzie swoje ulubione. U naszego ssiada zza poudniowej granicy w Stanach Zjednoczonych bywaem w winnicach i wytwrniach win kilku stanw jak Nowy Jork, Missouri, Teksas i piem wina z kilku innych. Nie robiy na mnie wraenia. Takie np. lepszej jakoci wino z Missouri dojrzewa w beczkach z drzewa orzechowego zapach orzecha zabija wszelkie inne zapachy, nie ma tu mowy o bukiecie, przynajmniej takim, do jakiego jestemy przyzwyczajeni. Jedynie najwikszy stan Kalifornia ma wina, ktre mog konkurowa z dobrymi winami wiata, najlepsze i najdrosze produkuje si na dwch podgrzystych rejonach, w dolinac: Napa (byem tu!) i Sonoma, pooonych na pnoc od San Francisco. Trzeci, nieco mniej znany, ale rwny w jakoci win do dwu wspomnianych pochodzi z pobliskiego Russian River Valley. Przemys winny Kalifornii to na prawd potne przedsiwzicie. Na terenie caego Stanu wikszego terytorialnie od Polski o okoo 100 tysicy kilometrw kwadratowych jest a 107 terenw winnych, 1200 producentw, 2000 kilometrw kwadratowych zajmuj winnice. Eksporuje si je do 125 krajw wiata, mimo blokad celnych i wspierania finansowego lokalnej produkcji w wielu z tych krajw. To miliard dolarw dochodw rocznie. 95% eksportowanego wina Stanw to wina Kalifornii, zreszt Kalifornia produkuje prawie 90% wszystkich win tego kraju. Wina produkuje si z kilkaset rodzajw gron, najwicej jednak ze znanych klasykw i to w kolejnoci ich najwikszej popularnoci na wiecie: Cabarnet Sauvignon, Chardonnay, Marlot,

Pinot Noir, Syrah. Dobre wina robi si take z niezbyt popularnego gdzie indziej szczepu Sauvignon Blanc i z Zinfandel. Ten ostatni szczep to niejako piecz i symbol Kalifornii. To szczep znany jedynie w tym Stanie. Dociekliwi badacze win za jego protoplast uznali jaki nieznany szczep winny Grecji. Poniewa jego winogrona s czerwone, wic na rynku mona znale Zinfandel czerwony, biay i rowy. Przemys winny Kalifornii przeszed przez dwa potne wstrzsy. Piewszym bya zaraza filoksera w drugiej poowie XIX w. , drugi, rwnie potny, to tzw. Prohibicja. Do tego potrzebna bya poprawka nr 18 do Konstytucji Stanw . Uchwalona zostaa 16 stycznia 1919 r. Ustaa prawie zupenie produkcja wszelkich alkoholi ( w tym czasie dziki nielegalnej produkcji zaistniao wielu milionerw amerykaskich). Winnice wycinano, piwnice i tunele w skaach suce do dojrzewania i przechowywania wina burzono. Gdy odwoano to prawo w 1933 r., z 800 producentw przetrwao tylko 140 i to tylko ci, ktrzy od samego pocztku przerzucili si na produkcj sokw winnych i winogron stoowych. Wina kalifornijskie miay take chwile swej chway. Najbardziej znanym by tzw. paryski sdny dzie w 1976 r. Znany dystrybutor win z Anglii zaprosi do Parya w tyme roku kilku wielkich producentw kalifornijskich na tzw. lepy konkurs winny. Najlepsi eksperci mieli orzec, ktre z nieoznakowanych win jest najlepsze. Porwnywano wina kalifornijskie z burgundem i winem bordowskim, a wic asami Francji. W wielu kategeriach Kalifornia bya gr. To by wielki szok i przebudzenie dla Francuzw. Zbyt dugo spoczywali na laurach w gbokim przekonaniu, e ich win nic na wiecie nie potrafi przewyszy jakoci. Trzeba byo podwin rkawy i zabra si do cikiej pracy nad popraw produkcji. Kalifornia ma nad Francj t przewag, e w dolinach odsonitych od wiatrw Pacyfiku grona maj szans bardziej dojrze, std ich wina s na og mocniejsze, ale i delikatniejsze w smaku i o bardziej owocowym bukiecie. Beczki dbowe Kalifornii, w ktrych lepsze wina dojrzewaj, prawie s rwne francuskim. Francja w przeciwiestwie do Kalifornii nie ma tak bogatej sieci tuneli wyobionych w skaach wapiennych, utrzymujcych sta temperatur, co bardzo sprzyja prawidowemu dojrzewaniu win. C mog poradzi czytelnikom w wyborze win kalifornijskich. Prawie kade wino z Napa, Sonora i Rusian River terenw jest dobre czy bardzo dobre, niestety do drogie. To s przewanie wina do dugiego leakowania, std niekiedy to drogie wino po otwarciu butelki moe by cigle cierpkie, niedojrzae, bez bukietu. Dopiero po kilku latach leakowania w pozycji, gdzie wino dotyka korka, bdzie dobre, a po kilkunastu cudowne. Rocznik 2007 jest dla wielu win kalifornijskich wyjtkowo dobry: jest szansa, e nawet tasze wino z tego roku bdzie smakowao wymienicie. Trzeba koniecznie, przynajmniej raz, skosztowa Zinfandela, szczeglnie czerwonego. Nie trzeba by

ekspertem, by si przekona, e to wino w smaku i zapachu odbiega od innych, tradycyjnych, ale cigle jest do sympatyczne. Nie raz ju pisaem, e smak jest bardzo indywidualn cech kadego czowieka. Tylko metod prb kady konsument wina moe ustali, e dla niego to jest wanie to! A moe na to to nie natrafimy w ogle wrd win Kalifornii; nie ma tragedii, setki innych win dostpnych w Kanadzie a si prosz, by je pokosztowa. (Wino, Wina, Wina Kanady, Wina amerykaskie, Wina kalifornijskie, Wadysaw Pomaraski)