You are on page 1of 17

PRAWO CYWILNE – wykłady CZĘŚĆ OGÓLNA I - Pojęcie, przedmiot, zakres i źródła prawa cywilnego II – Stosunek cywilno-prawny, pojęcie

powstanie struktura III – Prawo podmiotowe – pojęcie i rodzaje, ochrona, nabycie, nadużycie IV – Podmioty prawa cywilnego 1 Osoby fizyczne - zdolność prawna - zdolność do czynności prawnych - stan cywilny osób fizycznych - dobra osobiste 2. Osoby prawne - pojęcie i rodzaje - systemy tworzenia osób prawnych - organy osób prawnych - ustanie osoby prawnej 3. Tzw. Niepełne osoby prawne – istota i ich rola w obrocie V – Czynności prawne 1 Pojęcie i rodzaje 2 Forma czynności prawnych 3 Tryby zawierania umów wg KC 4 Wady oświadczenia woli 5 Treść czynności prawnych VI – Przedstawicielstwo podmiotów prawa cywilnego 1 Rodzaje zastępstwa w obrocie 2 Pojęcie i rodzaje przedstawicielstwa 3 Pełnomocnictwo i prokura VII Skutki prawne upływu czasu w prawie cywilnym 1 Dawność w prawie cywilnym 2 Istota, skutki prawne i bieg przedawnienia roszczeń 3 Terminy prekluzyjne /zabite/ Ad. I Pojęcie, przedmiot, zakres i źródła prawa cywilnego Prawo cywilne – to bardzo obszerna gałąź prawa zawierająca ogół regulacji dot. relacji majątkowych i niemajątkowych między podmiotami tego prawa opartych na zasadzie równorzędności tych podmiotów. Równorzędność – podmioty prawa cywilnego nie mogą władczo kształtować sytuacji prawnej swoich partnerów. Zgodnie z systemem pandektowym /pięcioksiąg/ prawo cywilne dzielimy na 5 działów: 1. Część ogólna art. 1-125 KC 2. Prawo rzeczowe – art. 140-352 KC 3. Zobowiązania – art. 353-921/16/ KC 4. Prawo spadkowe – art. 922-1058 KC 5. Prawo rodzinne – KR i O /Kodeks rodzinny i opiekuńczy –1964r./ W szerokim sensie do prawa cywilnego zaliczyć należy prawo handlowe /zasada jedności/, gdyż w samym KC szczególnie od 2003r. znajdują się regulacje prawa handlowego: firma, procura, prywatny przedsiębiorca, zaś trzon prawa handlowego stanowi KSH z 15IX 2000r. Podstawowe źródła prawa cywilnego: 1. KC, KR i O 2. Ustawa z 24VI1994r. o własności lokali tekst jednolity Dz.U nr 80-2000r. poz. 903 3. Ustawa z 6VII 1982r. o księgach wieczystych i hipotece – tekst jednolity Dz.U 124 –2001r. 4. Ustawa z 6 XII1996r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów DZ.U 149 poz 703 5. Ustawa z 12XI1965r. prawo prywatne międzynarodowe DZ.U nr 46 poz 290 6. Ustawa z 27VII2002r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej i zmianie KC, DZ.U.141 poz. 1176 – weszła w życie 1 I 2003r.
1

Ad. Nabycie pochodne. prawo własności. gospodarczego lub rodzinnego. osoby fizyczne.U nr 72 z 2002r.U nr 124. które wprowadziły szereg zmian w KC. poz. 665 z głęboką nowelizacją 1VI2004r.przedmiot.zbywalne i niezbywalne. tj. Jak już wskazano prawa podmiotowe są co do zasady zbywalne i przenoszalne. ułomne osoby prawne . Nabycie pierwotne prawa polega na tym. Wyróżniamy następujące elementy tego stosunku: . Dz.czyny niedozwolone /delikty/ . Z sukcesją praw wiąże się rzymska zasada. że prawo podmiotowe to przyznana i zabezpieczona przez normę prawną oraz wynikająca ze stosunku cywilno-prawnego sfera możliwości postępowania w określony sposób. Jest on relacją między podmiotami prawa cywilnego o charakterze majątkowym bądź niemajątkowym opartą na zasadzie równorzędności tych podmiotów. Kompleks ustaw ubezpieczeniowych wprowadzony czteroma ustawami 22V2003r. sukcesja może mieć charakter syngularny – gdy dotyczy jednego konkretnego prawa / np. prawo bankowe. bądź też na skutek śmierci – dziedziczenia. 870 – weszła w życie 1V2004r. w tym umowy. o świadczeniu usług drogą elektroniczną Dz. Ustawa z 12IX2002r. 8.U nr 144 poz. Czyli jest to sfera w ramach której podmiot prawa cywilnego może swobodnie realizować swoje potrzeby i interesy np. W dn. z tym że nabycie tych praw może nastąpić w drodze sukcesji /nabycie pochodne/. auto/ lub charakter sukcesji uniwersalnej gdy dot. niemajątkowe /osobiste/-wynikające z prawa rodzinnego . III Prawo podmiotowe – pojęcie i rodzaje. Tym samym stosunek cywilno-prawny stanowi jedną z podstawowych kategorii w prawie cywilnym. Zbioru lub ogółu praw /nabycie gospodarstwa rolnego/. 1204 11. ochrona. tekst jednolity Dz. o kredycie konsumenckim Dz. lub nabycia pierwotnego /nabycie przez zasiedzenie/. 2 . poz.U 71 poz. o zmianie KC i innych ustaw DZ. nienależne świadczenia . mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie KC – 21VI2001r.czynności prawne.podmiot.bezpodstawne wzbogacenie. kontrakty .U nr 91 poz. nabycie. hipoteka.niektóre decyzje administracyjne . że kodeks mniejszy reguluje stosunki cywilno-prawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi. prawne. Powszechnie przyjmuje się.samodzielne np. ubezpieczeniowym funduszu gwarancyjnym i polskim biurze ubezpieczycieli komunikacyjnych. zasadą jest zbywalność praw Prawa podmiotowe cywilne podlegają ochronie sądowej. weszły w życie przepisy ustawy z 14II2003r. nadużycie Najważniejszym elementem treści stosunku cywilno-prawnego jest prawo podmiotowe. zastaw .U nr 169 poz.U 157 poz 1316 – wchodzi w życie 20II2006r. pojęcie powstanie struktura Art. 733 9. 1081 ze zmianami w szczególności z 7VII2005r. że nie można przenieść więcej praw niż się samemu miało. co oznacza że podmiot którego prawa zostały naruszone lub zagrożone może wytoczyć powództwo o ochronę tych spraw do sądu cywilnego.bezwzględne – skuteczne wobec wszystkich i względne skuteczne między stronami . 1 KC stanowi. 25IX2003r. rzeczy i inne dobra majątkowe i niemajątkowe których dotyczą stosunki Stosunki cywilno-prawne powstają w obrocie na skutek zdarzeń cywilno-prawnych takich jak: . o elektronicznych instrumentach płatniczych Dz. wierzytelność. 1385 10.orzeczenia sądów w charakterze konstytutywnym . że następuje w oderwaniu od poprzednika prawnego. II Stosunek cywilno-prawny. /Dz.U nr 100 poz. 1151 do poz 1154/ w tym ustawa o działalności ubezpieczeniowej oraz ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych. własność i akcesoryjne – zawisłe od innych np. Ustawa z 15VII 2002r. Ustawa o ochronie praw lokatorów. Ustawa z 20VII2001r.7. Ustawa z 29VII 1997r.inne zdarzenia cywilno-prawne Ad. Rodzaje praw podmiotowych: . roszczenia. tj. Sukcesja może nastąpić w drodze umowy między żyjącymi /umowa sprzedaży/. o zmianie KC i niektórych innych ustaw. Dz.majątkowe /własność/.

24. od 18 lat i nie zostały ubezwłasnowolnione. że osobę prawną tworzą założyciele zgodnie z zasadą prawa z wpisaniem do KRS. jest to zdolność do tego żeby własnym działaniem nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. Zakres tej wolności zależy od wieku i ewentualnego ubezwłasnowolnienia. partie polityczne itp. Pyza tym warunkową zdolność prawną ma dziecko poczęte. osobę prawną tworzą założyciele. z o. natomiast w razie dokonanego już naruszenia może żądać złożenia oświadczenia w odpowiedniej treści i formie. stowarzyszenia. ale do jej powstania wymagana jest zgoda czy koncesja właściwego organu państwa. sąd ustanawia dla niej kuratora. III kategorie: . Osoby mające ograniczoną zdolność działają same. np. powiaty. jeszcze nie urodzone. 42 KC stanowi. Stan cywilny osób fizycznych. Za osoby niezdolne do czynności prawnych działają przedstawiciele ustawowi. że za osobę prawną działają osoby fizyczne w sposób przewidziany w ustawach i opartych na nich statutach. 125 KC do 13 lat i całkowicie ubezwłasnowolnione .system nienormatywny polega na tym. Osoby prawne: . upływ czasu art. 38 KC. wolność.w prawie polskim osoby prawne są jednostkami organizacyjnymi. lub z zasadami współżycia społecznego. 3 . gminy. związki zawodowe. Dobra osobiste osób fizycznych.zdolność prawna osób fizycznych. IV Podmioty prawa cywilnego Osoby fizyczne: . zgodnie z tym przepisem nie można czynić ze swego prawa użytku w sposób sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. do utworzenia szkoły akademickiej jest potrzebna ustawa . Art. 445 i 448 można żądać również zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. . to zespół cech tej osoby. Teoria organów osób prawnych – oznacz wg art. Dobra te są chronione w sposób niemajątkowy i majątkowy. ten czyje dobro zostało zagrożone może żądać zaniechania działania. i kobietom które nie ukończyły 18 lat. ale ukończyły 16 lat i za zgodą sądu zawarły związek małżeński.Art.system aktów organów państwa np. 49/. Podlega on ujawnieniu w aktach stanu cywilnego w Urzędzie Stanu Cywilnego. który winien doprowadzić do niezwłocznego powołania organów. czyli dobra które identyfikują daną osobę jako jednostkę ludzką.ograniczona zdolność. ale do ważności tych czynności wymagana jest zgoda przedstawiciela ustawowego. cześć. i nie można jej pozbawić. jeśli jest to niemożliwe powinien wystąpić o jej likwidację. Zdolność tą ma człowiek od urodzenia do śmierci. lub akcyjne. Zdolność prawna kończy się z chwilą śmierci: uznanie za zmarłego /zaginięcie. podlega też ochronie prawnej. by być podmiotem praw i obowiązków cywilnych. spółki kapitałowe.niezdolność art. zgodnie z art. W przypadkach określonych w art.zdolność do czynności prawnych osób fizycznych. województwa.pełna zdolność. 5 KC reguluje instytucje nadużycia prawa podmiotowego. nazwisko itp. 23/24 KC – to zdrowie. z punktu widzenia jej miejsca w rodzinie. od 13 do 18 lat – pełnoletnie częściowo ubezwłasnowolnione . Osobami prawnymi są: skarb państwa. Ad. którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. szkoły niepubliczne .system koncesyjny np. jest to zdolność do tego.o. Zgodnie z art. III systemy tworzenia osób prawnych: . że jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów..

C.Ustanie osób prawnych: . oświadczenie woli może być wyraźne. Wady oświadczenia woli V.połączenie danej osoby prawnej z innymi. Zaliczamy je do odrębnej grupy podmiotów prawa cywilnego. z tym że w czynnościach należy raczej badać jaki był zdodny zamiar stron i cel umowy a niżeli opierać się jedynie na jej dosłownym brzmieniu. którym przepisy szczególne przyznają zdolność prawną ale nie przyznają osobowości prawnej. Najważniejszy podział czynności prawnych – polega na wyróżnieniu: . K. niepełne osoby prawne: wg art. Prawne procedury zawierania umów IV. że oświadczenie woli należy tak tłumaczyć. jak tego wymagają zwg. któro wywołuje nie tylko skutki prawne objęte oświadczeniem woli ale też inne wynikające z ustawy. komandytowe. ale może też być dorozumiane czyli konkludentne. Tzw. jak też elektroniczne. Przedstawicielstwo i przedawnienie roszczeń Ad. struktura. Oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą. 33/1/ KC są to jednostki organizacyjne.5 KC.umów /w szczególności umowy obligacyjne zwane kontraktami/ Ad. Oświadczenie woli adresowane do innej osoby uważa się za złożone z chwilą gdy doszło do niej w taki sposób.78 c) formę pisemną – z podpisem urzędowo poświadczonym d) formę pisemną z datą pewną Art. ale powszechnie przyjmuje się. by osoba ta mogła się zapoznać z jego treścią. są to handlowe spółki osobowe: jawne. zasad współżycia społecznego i ustalonych zwyczajów -Art. I Czynności prawne – są instrumentami świadomego kształtowania swojej sytuacji prawnej przez podmiot prawa cywilnego. Forma czynności prawnych III. gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób. komandytowo-akcyjne CYNNOŚCI PRAWNE I. Art.65 KC stanowi dalej.w skutek upadłości i likwidacji . na okoliczności w których zostały złożone zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje.81 e) formę notarialną f) formę urzędową g) formę sądową 4 .z upływem czasu na jaki została powołana . II Forma czynności prawnych – z uwagi na kształt zewnętrznej formy wyróżniamy: a) formę ustną b) formę pisemną – zwykłą Art. Oświadczenie woli – to przejaw woli danej osoby zmierzający do wywołania skutków cywilno-prawnych Art. partnerskie.uchwał np. jedna osoba łączy się z drugą – powstaje trzecia. nie zawiera ustawowej definicji. że mogła się zapoznać z jego treścią /teoria doręczenia/.60 KC – zgodnie z nim. że czynność prawna to stan faktyczny w skład którego wchodzi co najmniej jedno oświadczenie woli. Testament . Pojęcie. rodzaje czynności prawnych II. Treść czynności prawnych VI. Walnego zgromadzenia akcjonariuszy . może mieć charakter Unii.czynności jednostronnych np. lub Fuzji – z 2 powstaje 1.

przedmiot i warunki aukcji lub przetargu. Ad. Od 25IX2003r. Art. przepisów KC o formie dla celów dowodowych niestosuje się między przedsiębiorcami Ad.72 KC stanowi. że owe dowody są dopuszczalne gdy obie strony wyrażą na to zgodę. Oferty w zasadzie nie można odwołać. Art.74 §2 KC stanowi. jednakże Art. Art. że przystępujący powinien wpłacić określoną sumę organizatorowi. Oferta złożona w przetargu pisemnym przestaje wiązać. Strona która prowadziła negocjacje z naruszeniem dobrych obyczajów w szczególności bez zamiaru zawarcia umowy. że umowa dochodzi do skutku dopiero wtedy gdy strony dojdą do porozumienia co do wszystkich jej elementów będących przedmiotem negocjacji. Do zawarcia umowy dochodzi z chwilą przyjęcia oferty. Zawarcie umowy w wyniku aukcji następuje z chwilą udzielenia przybicia. że w stosunkach między przedsiębiorcami oferta może być odwołana jeżeli oświadczenie o odwołaniu zostało złożone drugiej stronie przed wysłaniem przez nią oświadczenia z przyjęcia oferty. Art.158 KC stanowi. a) np.68²KC gdy przedsiębiorca otrzymał od osoby z którą pozostaje w stałych relacjach gospodarczych ofertę zawarcia umowy w ramach swej działalności – brak niezwłocznej odpowiedzi pożytkuje się za przyjęcie ofert. b) Przetarg i aukcja: Art. chociaż Art. bądź gdy przetarg został zamknięty bez wybrania którejkolwiek z ofert. Oferta złożona w postaci elektronicznej wiąże składającego jeżeli druga strona niezwłocznie potwierdzi jej otrzymanie. że umowa przeniesienia własności nieruchomości musi być zawarta w formie aktu notarialnego Ad. stanowi. bądź gdy fakt dokonania czynności będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma. W warunkach aukcji lub przetargu można zastrzec. 5 . skutkiem jej niezachowania jest to.70/5/ zezwala na ewentualne unieważnienie umowy. miejsce. jest zobowiązana do naprawienia szkody jaką druga strona poniosła licząc na zawarcie umowy.68 KC przyjęcie ofert dokonane z zastrzeżeniem zmiany lub uzupełnienia jej treści poczytuje się za nową ofertę. a) Oferta – wiążąca propozycja zawarcia umowy określająca jej istotne postanowienia: przedmiot i cena. bądź ustanowić odpowiednie zabezpieczenie /wadium/. c) Negocjacje polegają na ustalaniu przez strony poszczególnych elementów treści umowy. Ad III a) b) c) Prawne procedury zawierania umów – wyróżniamy trzy procedury: ofertę i jej przyjęcie przetarg i aukcję negocjacje zwane kiedyś rokowaniami Ad. 70¹-70/5/ KC. gdzie niezachowanie formy skutkuje nieważnością b) forma tylko dla celów dowodowych. b) formą dla celów dowodowych jest każda zwykła forma pisemna przewidziana przez przepisy prawa. Ad. Ogłoszenie aukcji lub przetargu to zaproszenie do składania ofert. 66² KC wprowadzony w 2003r. gdy została wybrana inna oferta. Wg Art. że w ewentualnym procesie nie jest dopuszczalny dowód zeznań świadków albo przesłuchania stron.522 KC. W takim ogłoszeniu należy określić czas.Z uwagi na skutki prawne niezachowania formy szczególnej wyróżniamy następujące formy: a) forma pod rygorem nieważności. Oferta złożona w toku aukcji przestaje wiązać gdy inny uczestnik aukcji /licytant/ złożył ofertę korzystniejszą. Milczenie adresata nie jest traktowane jako przyjęcie jedynie zgodnie z Art. chyba że przepis który ją przewiduje wyraźnie stosuje rygor nieważności np. bądź gdy żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą.

Na podstęp można się powołać też wtedy. Na mocy Art. b) Pozorność polega na tym. to pełnomocnictwo do jej wykonania wymaga takiej 6 . chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek prawny. jak też wtedy gdy nie dotyczył treści czynności prawnych. Prawnie doniosły jest tylko taki błąd. Groźba musi być bezprawna i poważna.88 osoba. któro to oświadczenie ma nie wywołać żadnych skutków prawnych. od którego uzależnione są skutki czynności prawnych. że czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy.82 KC stanowi. c) Błąd polega na mylnym wyobrażeniu o rzeczywistym stanie rzeczy.Ad. Odmianę błędu stanowi podstęp.58 KC stanowi. 99 powinno być pod rygorem nieważności udzielone na piśmie. V Treść czynności prawnych – Art. Pozorne oświadczenie woli jest bezwzględnie nieważne. odurzenia alkoholowego lub narkotycznego. Wyróżniamy pełnomocnictwo ogólne. które wynikają z oświadczenia woli. d) groźba polega na wywołaniu stanu zagrożenia dla drugiej strony lub osoby trzeciej w razie odmowy złożenia oświadczenia woli określonej treści. który polega na świadomym wprowadzeniu w błąd drugiej strony. a w razie groźby z upływem roku od chwili gdy stan obawy ustał. bądź ma wywołać skutki prawne inne aniżeli te. Termin – to zdarzenie przyszłe pewne. rodzajowe i do poszczególnych czynności. przedmiot i cena przy sprzedaży b) elementy podmiotowo istotne np. że jedna osoba – przedstawiciel dokonuje czynności prawnej w imieniu drugiej osoby – reprezentowanego. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą bezpośrednie skutki dla reprezentowanego. Pełnomocnictwo to rodzaj przedstawicielstwa. Umocowanie do działania w cudzym imieniu może wynikać z ustawy albo z czynności prawnej. niedorozwoju umysłowego.. która złożyła oświadczenie woli pod wpływem błędu lub groźby może uchylić się od skutków prawnych tego oświadczenia poprzez oświadczenie złożone drugiej stronie na piśmie – w razie błędu z upływem roku od jego wykrycia. Wg Art. notarialna. bądź też na mylnym wyobrażeniu o treści składanego oświadczenia woli. VI Przedstawicielstwo – to instytucja. gdy błąd nie był istotny. Wyróżniamy następujące elementy treści czynności prawnych: a) elementy przedmiotowo istotne czyli esencjonalne np. a) Art. że bezwzględnie nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę znajdującą się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. IV Wady oświadczenia woli – KC zna cztery wady: a) brak świadomości lub swobody b) pozorność c) błąd oraz podstęp d) groźba Ad. Ad. Ad. Pełnomocnictwo ogólne: obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Ad. Ad. oświadczenie woli mocodawcy. warunek bądź termin przy sprzedaży c) elementy nieistotne Warunek – to zdarzenie przyszłe i niepewne z którego nadejściem wiąże się powstanie lub ustanie skutków czynności prawnych. Ad. który dotyczy treści czynności prawnej i który jest istotny. którego źródłem jest czynność prawna. bądź też sprzeczna z zasadami słuszności jest bezwzględnie nieważna. że jedna strona składa drugiej oświadczenie woli za jej zgodą. Jeżeli do zawarcia czynności prawnych niezbędna jest szczególna forma np. która polega na tym. Chodzi tu o stan choroby fizycznej.

Wewnętrzne zabezpieczenia kontraktu np. Wielość podmiotów i skutki w tym solidarność 2. Świadczenie odszkodowawcze III. Art. Zmiana wierzyciela w tym przelew wierzytelności 3. Przedawnienie roszczeń – jest to jedna z instytucji którą zaliczamy do dawności. zabezpieczenia lub zaspokojenia roszczeń b) przez uznanie roszczenia przez dłużnika Terminy zawite /prekluzja/ . zaś umowa będzie ważna tylko wtedy gdy zostanie potwierdzona przez mocodawcę. Wzorce umowne i ich rola w obrocie 4. to przedawnienie zaczyna biec od nowa. W tym wypadku czynność prawna jednostronna jest nieważna. Podmioty zobowiązania 1. Zmiana dłużnika IV. kara umowna 5. Czyny niedozwolone /delikty/ VII. Jest to osoba.są to terminy do dochodzenia określonych praw lub dokonania pewnych czynności gdy upływ terminu powoduje wygaśnięcie uprawnienia. że jeżeli nastąpi zdarzenie ją powodujące.120 KC stanowi. Wykonanie zobowiązania i odpowiedzialność za niewykonanie i nienależyte wykonanie zobowiązania VIII. że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia w którym roszczenie stało się wymagalne. Wygaśnięcie zobowiązania IX. Bezpodstawne wzbogacenia VI. Pojęcie. umowy z udziałem konsumentów V.99.samej formy Art. Art. Instytucje poprzedzające zawarcie umowy ostatecznej 3. Zasada wolności kontraktowania i jej ograniczenia 2. Pojęcie i rodzaje świadczenia 2. Tzw. Świadczenie jako przedmiot zobowiązania 1. że nie można roszczenia przymusowo dochodzić przed sądem. struktura i powstanie zobowiązania II. I. która dokonuje czynności bez umocowania lub z przekroczeniem zakresu umocowania.121 KC – bieg przedawnienia ulega zawieszeniu: a) co do roszczeń które przysługują dzieciom względem rodziców przez czas trwania rodzicielstwa b) co do roszczeń małżonka przeciwko drugiemu małżonkowi przez czas trwania małżeństwa c) co do wszelkich roszczeń przez czas trwania siły wyższej Przerwa biegu przedawnienia polega na tym.103 reguluje instytucję fałszywego pełnomocnika. Art. Roszczenie – prawo żądania spełnienia świadczenia przysługujące wierzycielowi wobec dłużnika. a dawność określa skutki prawne upływu czasu dla prawa cywilnego. dochodzenia. Umowy obligacyjne – kontakty 1. Bieg przedawnienia podlegającemu przerwaniu: a) przez każdą czynność podjętą przed sądem w celu: ustalenia. Świadczenie pieniężne 3.344 KC dotyczy roszczenia o przywrócenie stanu posiadania. Ale ono nie wygasa Art. Skutkiem upływu terminu przedawnienia jest to. Charakterystyka wybranych umów nazwanych w obrocie 7 .

Świadczenie – polega na działaniu albo na zaniechaniu dłużnika. okresowe. że świadczenie będzie spełnione. oświadczenie niemożliwe – jest nieważna. skuteczną Inter-partes /między stronami/. opłata 100zł. Następczy – jeżeli świadczenia stało się niemożliwe na skutek okoliczności za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności – zobowiązanie wygasa. – jednorazowe /np. wierzyciele b) Przedmiot – świadczenie c) Treść zobowiązania – prawa i obowiązki Zobowiązanie tworzy więź o charakterze względnym. że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia a dłużnik musi świadczenie spełnić. że trzeba odróżnić /dwie okoliczności/.Ad. Wyróżniamy zobowiązania: . II Świadczenie – to powinne zachowanie się dłużnika zgodne z treścią zobowiązania. ściana na reklamę/ 8 . Jako podmiot zobowiązanie powinno być oznaczone a przynajmniej oznaczane tzn. Źródłami relacji obligacyjnych są: a) umowy obligacyjne – czyli kontrakty b) delikty – czyny niedozwolone c) czynności prawne – jednostronne oraz uchwały d) bezpodstawne wzbogacenia e) niektóre decyzje i akty administracyjne f) orzeczenia sądów o charakterze konstytutywnym g) inne zdarzenia Zobowiązanie – z punktu widzenia wierzyciela to wierzytelność i roszczenia.ciągłe /świadczenie wynajmującego np. Wierzytelność – prawo podmiotowe wierzyciela w ramach którego może on żądać od dłużnika świadczenia Roszczenia – to poszczególne uprawnienia wierzyciela wobec dłużnika np. a z punktu widzenia dłużnika to dług i odpowiedzialność.okresowe /czynsz/ . roszczenie w odsetki Dług – powinność. dłużnik powinien wiedzieć co zrobić by wykonać zobowiązanie. Pierwotny – umowa. że każdy dłużnik gwarantuje całym swoim majątkiem. I Zobowiązanie ./ . przedawnione – gdzie jest dług a nie ma odpowiedzialności. W zasadzie z każdym dłużnikiem wiąże się odpowiedzialność. Niekiedy świadczenie jest ściśle powiązane z czasem jego wykonywania. wstawienie szyby Odpowiedzialność – to prawne konsekwencje braku świadczenia. Prawomocne orzeczenia sądu jest tytułem egzekucyjnym który po nadaniu mu klauzuli wykonalności staje się tytułem wykonawczym. Niemożliwość może mieć charakter pierwotny lub następczy. Świadczenie powinno być też możliwe do wykonania. Ad. obowiązek spełnienia świadczenia ciążący na dłużniku np. ERGO – oznacza to. ma charakter majątkowy i osobisty Tzn. Struktura zobowiązania : a) Podmioty – dłużnik. Musi mieć charakter faktyczny bądź prawny i obiektywny.polega na tym. wyjątkiem są zobowiązania naturalne np. Jeżeli dłużnik nie spełnia świadczenia wierzyciel może dochodzić swoich praw przed sądem.jednorazowe. ciągłe i trwałe.

/. tytuł prawny. 415 KC . dot. że zobowiązanie bezterminowe o charakterze ciągłym wygasa po wypowiedzeniu go przez dłużnika lub wierzyciela z zachowaniem terminów umownych.reżim gwarancyjno – repartycyjny np. jabłek/. ubezpieczeniowy – OC 9 . że bierzemy pod uwagę wartość realną pieniądza. 482 – zakaz anatocyzmu. co do gatunku – rodzajowo np.wyróżnia się też świadczenia oznaczone co do tożsamości i co do gatunku /co do tożsamości – niemożliwe do zastąpienia np. Art. Szkoda majątkowa /da się ją wymierzyć w kategoriach majątkowych. bezgotówkowo lub elektronicznie. chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie. realną /koszyk dóbr jaki można nabyć za dana wartość pieniężną/. a szkoda niemajątkowa podlega naprawieniu tylko wtedy gdy przepis szczegółowy tak stanowi. Anatocyzm. z mocy umowy. Trwałe są zbliżone do ciągłych. 358/1 stanowi w §1 że gdy przedmiotem zobowiązania jest suma pieniężna.środka wymiany Świadczenia pieniężne polegające na przeniesieniu z majątku dłużnika do majątku wierzyciela określonej liczby jednostek pieniężnych. przepisy ustawy. która sprowadza się do tego. cierpienie spowodowane u innych. spełnienie świadczenia następuje przez zapłatę sumy nominalnej. Pieniądz – może mieć różną wartość w obrocie np. ustawowych lub zwyczajowych a w braku takich terminów – niezwłocznie po wypowiedzeniu. Świadczenie pieniężne: Funkcje pieniądza: . obliczone wg określonej stopy za określony czas. Świadczenie pieniężne jest to więc przeniesienie z majątku dłużnika do majątku wierzyciela określonej wartości ekonomicznej mierzonej oznaczoną ilością jednostek pieniężnych.tezauryzacji – oszczędnościowa .reżim kontaktowy – art. nieprzeliczalne na pieniądze/. zakup 1kg. 471 KC .trwałe /art. Najważniejszym tytułem ustawowym do pobierania odsetek art. obraz.. Wyjątkiem jest waloryzacja. osoby ludzkiej/. trzeba mieć specjalny tytuł prawny: przeczenie sądu. Żeby pobierać odsetki. tym samym jeśli ktoś sam sobie czyni uszczerbek to nie jest szkoda. że strony mogą zastrzec w umowie. Świadczenia odszkodowawcze: Szkoda . pieniężnych/.art. Wyróżniamy szkodę na mieniu /zniszczenie. Reżimy odpowiedzialności odszkodowawczej: . 365/1 stanowi.reżim deliktowy – art.kapitalizacja odsetek /pobieranie odsetek od zaległych odsetek/ . Odsetki – jest to wynagrodzenie za korzystanie z cudzych pieniędzy. może być spełnione: gotówkowo./to kategoria niezdefiniowana/ to uszczerbek wyrządzony w dobrach uprawnionego wbrew jego woli. i szkodę na osobie /uszkodzenie ciała. 481 KC. Może wynikać z: ustawy /rewaloryzacja rent/. 358/1§3 – waloryzacja sądowa – w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądz sąd może po rozważeniu interesów stron zmienić wysokość bądź sposób spełnienia świadczenia pieniężnego. kradzież/. 358/1 §2 stanowi. iż wysokość świadczenia pieniężnego zostanie ustalona wg innego niż pieniądz miernika wartości. – nominalną /100zł. Art. Każda szkoda majątkowa podlega naprawieniu. i szkoda niemajątkowa /krzywda. . Art.płatnicza – sposób umarzania zobowiązań .

Zobowiązanie jest solidarne tylko wtedy gdy wynika to z ustawy lub czynności prawnej. bądź przez zapłatę odp. W wyniku tej umowy nie może pogorszyć się sytuacja prawna dłużnika.gdy nie da się ustalić precyzyjnie wysokości odszkodowania . Wyrok zaś zapadły na korzyść jednego z dłużników solidarnych zwalnia pozostałych. Umowa ta musi być sporządzona pod rygorem nieważności na piśmie. Konieczna jest zawsze zgoda wierzyciela. Zmiana wierzyciela: .następuje w drodze umowy – przelew wierzytelności.gdy poszkodowany wydał mniej . . może być niższe ale nie może być wyższe. jeżeli z okoliczności nie wynika nic innego np.relacja między wierzycielem a dłużnikiem solidarność – obowiązuje zasada reprezentacji na korzyść Dłużnik solidarny może bronić wierzyciela zarzutami. przysługuje mu świadczenie regresowe /zwrotne/ do pozostałych. Zmiana dłużnika: -następuje w drodze umowy o przejęcie długu. art. III Wielość podmiotów: .miarkowanie – gdy sąd w przypadkach określonych w ustawach obniża odszkodowanie w oparciu o zasadę słuszności. części są równe.gdy przepis szczególny tak stanowi .zasada ryzyka . a) wyrządzenie szkody b) zdarzenie wyrządzające szkodę c) związek przyczynowy miedzy zdarzeniem a szkodą Zasady odpowiedzialności wyjaśniają dlaczego dany ten a nie inny podmiot ponosi odpowiedzialność: . Jest to umowa pomiędzy dłużnikiem a osobą trzecią w wyniku której osoba trzecia przejmuje dług.gdy odszkodowanie kompensuje się /zysk ze stratą/ . których zaistnienie prowadzi do powstania odpowiedzialności. Dłużnik musi być poinformowany o zawarciu takiej umowy.Przesłanki i zasady odpowiedzialności odszkodowawczej: Przesłanki – to okoliczności. Jest to umowa pomiędzy wierzycielem a osoba trzecią w wyniku której ta osoba przejmuje wierzytelności od wierzyciela. 360KC przyjmuje że dłużnicy zobowiązani do świadczenia niepieniężnego są odpowiedzialni tak jak dłużnicy solidarni.396. które przysługują mu osobiście względem jego bądź też które są wspólne wszystkim dłużnikom.zasada winy /jest to główna zasada/ . Odszkodowanie: powinno odpowiadać wielkości szkody. Zgoda dłużnika nie jest potrzebna. Dopuszczane są obniżenia odszkodowań: . że jeżeli jest kilku dłużników lub kilku wierzycieli zobowiązania dzieli się na tyle niezależnych od siebie części ilu jest dłużników lub wierzycieli. Umowa o przejęcie długu może być też zawarta między wierzycielem a osobą trzecią w wyniku której ta osoba zobowiązuje się spłacić dług za dłużnika. jeżeli uwzględnia zarzuty im wszystkim wspólne. 10 . bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego.art. Sumy pieniężnej.gdy poszkodowany przyczynił się do powstania zwiększenia szkody . Ad. że naprawienie szkody powinno nastąpić wg wyboru poszkodowanego. jeżeli jeden z dłużników solidarnych sam spełnił świadczenie. 363 KC stanowi.art. 379 stanowi.zasada słuszności Sposoby naprawienia krzywdy: art. .

strona pokrzywdzona może dochodzić w sądzie przymusowego wykonania tej umowy. ale jeżeli umowa ta będzie miała formę od której uzależniona jest ważność umowy przyrzeczonej wówczas w sytuacji nie wywiązania się z umowy. prawna lub jednostka organizacyjna. że jedna ze stron umowy zastrzega sobie od drugiej strony świadczenie którego wartość jest nieproporcjonalnie wysoka w stosunku do tego co sama świadczy. przedsiębiorcy – obrót profesjonalny 3. które są jednostronnym sposobem kształtowania treści umów Rodzaje umów: . Umowa przedwstępna.nazwane . niemożność spełnienia świadczenia – umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna 5.nienazwane .353/1 KC/ 4. wzorce umowy – to wzory umów. którego umowa dotyczy 3. W takiej sytuacji wzór więzi stronę również wtedy. 6. zasady współżycia społecznego 2. działanie zubożonego 3. przedsiębiorca – konsument – obrót konsumencki Przedsiębiorca – jest nim osoba fizyczna. podwyższenia świadczenia drugiej strony lub rozwiązania umowy.Bezpodstawne wzbogacenie: . 11 .mieszane Art.to fakt wzbogacenia się określonej osoby kosztem innej osoby bez należytej podstawy prawnej. działanie osób trzecich 4. chyba że w stosunkach danego zwyczaju posługiwanie się takimi wzorami jest zwyczajowo przyjęte. Osoba pokrzywdzona wyzyskiem może żądać obniżenia swojego świadczenia. instytucja wyzysku – polega na tym. która nabywa rzecz ruchomą w celu bezpośrednio niezwiązanym z działalnością gospodarczą. 384 – wzór umowy wiąże drugą stronę wówczas.może mieć formę dowolną. Zasada swobody ruchu – dotyczy każdego rodzaju umów i polega na tym. wykorzystując przy tym przymusowe położenie lub usprawiedliwioną nieświadomość wyzyskiwanego. treści i formy tej umowy. gdy mogła się o nim z łatwością dowiedzieć. która we własnym imieniu i na własny rachunek prowadzi działalność gospodarczą. osoby fizyczne – obrót prywatny 2. Jeżeli umowa przedwstępna nie miała takiej formy strona pokrzywdzona może domagać się jedynie odszkodowania z tytułu niewykonania umowy przyrzeczonej. że strony umowy mają swobodę co do wyboru kontrahenta. Ograniczanie zasady umów : 1. Nie dotyczy to umów zawieranych z udziałem konsumentów z wyjątkiem umów zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego. właściwość stosunku prawnego. przepisy bezwzględnie obowiązujące /te 3 ograniczenia wynikają z art. Powstaje na skutek następujących działań: 1. działanie sił przyrody Umowy obligacyjne – stronami mogą być: 1. gdy strona ta mogła zapoznać się z treścią tego wzorca najpóźniej w chwili zawarcia umowy. Konsument – to osoba fizyczna. działanie wzbogaconego 2.

Pokrewieństwo jest ustalone w linii prostej lub bocznej. Prawo cywilne dzieli się na 5 części.Zadatek – jest to określona suma pieniężna lub rzecz. 1. . Odstępne – to suma pieniężna. konkubinat. 4. Brat i siostra są spokrewnieni w II stopniu linii bocznej. ustala się je w stopniach /zasada ile stopni – takie pokrewieństwo/. Zasady polskiego prawa rodzinnego zasada dobra dziecka zasada dobra rodziny zasada monogamii zasada uprawnienia dzieci urodzonych w małżeństwie i poza zasada równouprawnienia małżonków zasada trwałości małżeńskiej zasada świeckości rodziny i małżeństwa 12 . alimentacja. między innymi jest prawo rodzinne i opiekuńcze: 1. Wyróżniamy też faktyczne relacje rodzinne np. brat cioteczny – IV linia boczna. . Rodzina – prawo nie definiuje rodziny ale rodzinę tworzą osoby pozostające w relacjach rodzinno – prawnych.część ogólna 2. jest to kwota pieniężna którą ma obowiązek zapłacić strona w sytuacji gdy nienależycie wykona zobowiązanie. 2. Rodzina podlega ochronie cywilno-prawnej. . czyli naturalne stosunki. Pokrewieństwo – powiązanie osób pochodzących jedna od drugiej lub mających wspólnego przodka. Rodzi skutki prawne jeśli jest prawnie ustalone na podstawie odpowiednich dowodów i dokumentów. jest to klauzula zawarta w umowie. W przypadku niewykonania umowy przez stronę która dała zadatek. którą jedna strona daje drugiej przy zawarciu umowy. reguluje stosunki rodzinne. natomiast konkubinat nie tworzy rodziny sensu stricte. polega na tym. Jeżeli z umowy nie wywiązał się zadatkobiorca. którą jedna strona daje drugiej w sytuacji odstąpienia od umowy. władza rodzicielska/. konstytucyjnej i karno-prawnej.prawo spadkowe 4. Umowne prawo odstąpienia – osłabia umowę. 3. jest ustalone w aktach stanu cywilnego. .prawo rodzinne i opiekuńcze Prawo rodzinne zawiera między innymi prawo małżeńskie. W linii bocznej jest tyle stopni ile osób w równoległych szeregach. Kara umowna – zastępuje odszkodowanie. 7. adopcja. przepada na rzecz drugiej strony /zadatkobiorcy/. opieka i kuratela. I. pokrewieństwo /macierzyństwo i ojcostwo/ i relacje ustanowione przez prawa /małżeństwo. powinowactwo. Wyróżniamy rodziny duże / wszyscy spowinowaceni/ i małe /małżonkowie i dzieci/. musi on zwrócić zadatek w podwójnej wysokości. Podstawą rodziny jest małżeństwo.prawo rzeczowe 3. Relacje prawno – rodzinne Kodeks rodzinny i opiekuńczy z II 1964r. 5. . 6. Klauzula ta musi zawierać termin do którego strony mogą odstąpić od umowy. Funkcją zadatku jest wzmocnienie umowy.prawo zobowiązań 5. II. że strony zastrzegają dla siebie możliwość odstąpienia od umowy bez ujemnych skutków prawnych. faktyczna piecza nad dziećmi.

Wymogi formalno-porządkowe ─ ─ ─ małżeństwo musi być zawarte w określonym miejscu i czasie. bądź wyjątkowo przed konsulem. trwałości. podlegający rozwiązaniu wzajemny stosunek prawny łączący kobietę i mężczyznę powstający w wyniku zgodnych oświadczeń woli nupturientów. jawnie z udziałem 2 świadków i w sposób uroczysty powinno być stwierdzone aktem małżeństwa przyszli małżonkowie mogą określić brzmienie ich nazwisk po zawarciu małżeństwa. można ją rozwiązać przez sąd d) umowa taka podlega unieważnieniu tylko z przyczyn określonych KRiO 3.odmienność płci . 6 zezwala na zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika . w świetle nowych przepisów forma konkordatowa zawarcia małżeństwa wymaga: . Małżeństwo opiera się na kilku zasadach: monogamii. świeckości. na bazie ratyfikowanego konkordatu. kanonicznej .zawarcie małżeństwa przez kobietę i mężczyznę w trybie określonym w prawie wewnętrznym jednego z kościołów .oświadczenie nupturientów złożone duchownemu o woli jednoczesnego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu .sporządzenie aktu małżeństwa przez kierownika USC pod warunkiem przekazania w terminie 5 dni zaświadczenia stwierdzającego zawarcie małżeństwa wyznaniowego i jednoczesne oświadczenie woli Po spełnieniu ww. którą charakteryzują następujące cechy: a) może być zawarta tylko przez osoby o różnej płci b) umowa ta musi być zawarta w szczególnej formie c) umowa taka nie może być rozwiązana za porozumieniem stron i nie można od niej odstąpić jednostronnie. Oświadczenia te muszą być złożone przed Urzędnikiem USC.tryb ten wprowadza ustawa z 24VII 1998r. oraz jakie nazwisko będą nosić wspólne dzieci 4. nie obejmuje skutków prawnych małżeństwa 2. Konkubinat – czyli trwały związek faktyczny.jest to szczególna postać umowy niemajątkowej. Charakter prawny małżeństwa Małżeństwo – to trwały. przesłanek małżeństwo zawarte w kościele wywołuje też skutki świeckie 13 . Kapłanem. nowelizująca KRiO z mocą od 15XI 1998r.zgodność oświadczeń woli . Prawo małżeńskie 1.odebranie tych oświadczeń przez osobę reprezentującą władze publiczną – kierownik USC . Konsul b) w formie wyznaniowej – konkordatowej. Zawarcie małżeństwa .III. Tryby zawarcia małżeństwa a) w formie cywilnej – przesłanki: . równouprawnieniu i odmienności płci.jednoczesna obecność – wyjątkowo art.

stan wyłączający świadome wyrażenie woli . Przyczyny unieważnienia małżeństwa a) przeszkody małżeńskie .przeszkoda przysposobienia. adopcji względne . mogą nosić wspólne nazwisko będące nazwiskiem jednego z nich 14 . bocznej – rodzeństwo do II stopnia/ .okoliczności wyłączające możliwość zawarcia małżeństwa: bezwzględne .błąd. O unieważnieniu małżeństwa z ww.przeszkoda pokrewieństwa /w linii prostej zawsze. emocjonalnej i cielesnej.choroba psychiczna. niedorozwój umysłowy .przeszkoda wieku 18 lat. Prawa i obowiązki małżonków a) obowiązek wspólnego pożycia /tzn. utrzymanie więzi duchowej. skutki prawne unieważnienia małżeństwa sięgają mocą wstecz.do nowelizacji kodeksu w 1998r.ubezwłasnowolnienie całkowite . nie można było się posługiwać wadami oświadczenia woli . wierności i lojalności/ b) prawo do wspólnego rozstrzygania o istotnych sprawach rodziny c) prawo do reprezentacji wzajemnej w zakresie zwykłego zarządu d) obowiązek zaspokajania potrzeb rodzinnych Kwestia nazwiska małżonków od 15XI 1998r każdy maże zachować swoje dotychczasowe nazwisko lub połączyć z nim dotychczasowe nazwisko współmałżonka może ono być tylko dwuczłonowe.6. pełnomocnictwo było nieważne lub zostało skutecznie odwołane – chyba że małżonkowie podjęli wspólne pożycie.bigamia . kobieta 16 .bezprawna i poważna groźba c) wadliwe pełnomocnictwo – małżeństwo można unieważnić gdy brak było zezwolenia sądu na pełnomocnika.powinowactwo w linii prostej /teściowa z zięciem/ b) wady oświadczenia woli . tylko co do tożsamości a nie co do cech . powodów rozstrzyga sąd okręgowy w trybie procesu.

orzeczenia separacji sądowej. Trzy przesłanki negatywne: .sprzeczność rozwodu z zasadami słuszności 15 . małżonkowie mają równe udziały niezależnie od przyczynienia się do powstania majątku. wspólność może być też podzielona na nierówne udziały w szczególnych warunkach art.20I 2005r.obecnie mamy 3 etapy ustrojów majątkowych między małżonkami: a) wspólność majątkowa ustawowa lub umowna – jeżeli małżonkowie nie zawarli intercyzy to wspólność powstaje w chwili zawarcia małżeństwa.podział cywilny – sprzedaż majątku i podział pieniędzy Separacja i rozwód Rozwód – przesłanki: 1. śmierci.podział fizyczny . jej zniesienia przez sąd z ważnych powodów i z mocy prawa e) z chwilą ustania wspólności powstaje ułamkowa wspólność. 43 f) podziała majątku wspólnego może nastąpić w drodze umowy lub orzeczenia sądu g) umowa jeśli chodzi o nieruchomość musi być w formie aktu notarialnego: . a) każdy z małżonków może dokonywać czynności zarządu majątkiem wspólnym bez zgody drugiego b) jedynie w przypadku określonym w art. hipoteka c) jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka. są trzy masy majątkowe: 1 wspólna i 2 osobiste b) rozdzielność majątkowa umowna lub przymusowa – dwa ustroje majątkowe.Relacje między małżonkami .dobro wspólnych małoletnich dzieci . do skutków prawnych zdarzeń które nastąpiły przed 19 I 2005r.przyznanie majątku jednemu z zasądzeniem spłaty . 3 KriO wymagana jest zgoda małżonka np. gospodarczej i fizycznej 2. stosuje się stare przepisy a od 20I 2005 nowe przepisy . weszły w życie przepisy dotyczące relacji prawnych między małżonkami. to odpowiada za dług tylko swoim majątkiem osobistym i niektórymi prawami d) wspólność majątkowa ustaje z chwilą ustania małżeństwa. Pozytywna – zupełny i trwały rozkład pożycia polegający na rozpadzie więzi duchowej. po ½ z tym że. dwa odrębne majątki c) rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków – każdy kreuje dorobek będący wzrostem wartości majątku . zbycie.istotne zmiany wprowadzone w 2005r.

zupełny rozpad pożycia 2.111 6. dwie przesłanki negatywne: dobro wspólnych małoletnich dzieci sprzeczność z zasadami słuszności 3. są trzy sposoby ustalenia ojca dziecka: . Małżonek który zmienił nazwisko. z tym że małżonkowie nie mogą zawrzeć nowego małżeństwa 4. może być ono uznane za własne .zarząd majątkiem .sądowe ustalenie ojcostwa 4. Separacja – przesłanki: 1.zawieszenie władzy .przedstawicielstwo ustawowe 5.- wyłączna wina rozkładu pożycia małżonka domagającego się rozwodu. /chyba że drugi małżonek wyraża zgodę na rozwód/. 62 .109 .jeżeli dziecko urodziło się poza małżeństwem lub domniemanie ojcostwa zostało obalone.pieczę nad dzieckiem . władza rodzicielska obejmuje: . sąd opiekuńczy może ingerować we władze rodzicielską poprzez: .obligatoryjne: a) b) c) d) e) orzeczenie rozwodu małżeństwa rozstrzygnięcie o winie rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi rozstrzygnięcie o obowiązku alimentacyjnym rozstrzygnięcie o sposobie dalszego korzystania ze wspólnego mieszkania Sąd rozwodowy może ponadto orzec: a) o obowiązku alimentacyjnym między małżonkami b) o prawach do wspólnego mieszkania c) o podziale majątku wspólnego Od chwili orzeczenia rozwodu małżonkowie są wolni. że ojcem dziecka jest mąż matki art. bądź odmowa wyrażenia zgody będzie uznana za sprzeczną z zasadami słuszności Skutki prawne rozwodu . po rozwodzie może powrócić do swojego. obowiązek alimentacyjny: 16 . do skutków separacji stosuje się odpowiednie przepisy o rozwodzie.pozbawienie władzy art.domniemanie.ograniczenie władzy art. na zgodne żądanie małżonków sąd może orzec o zniesieniu separacji Relacje między rodzicami a dziećmi 3.

128 17 .133 zakres art.- przesłanki art. 129-132 sposób realizacji art.135 kolejność art.