You are on page 1of 11

Wiadomości o prawie cywilnym

P RZEDMIOT I ŹRÓDŁ A PRAWA CYWILNEGO Prawo cywilne jest gałęzią prawa obejmującą normy regulujące: 1) stosunki majątkowe 2) stosunki niemajątkowe, jeśli występuje w nich wtórny element majątkowy między osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz innymi podmiotami prawa — o ile funkcjonują one w danym stosunku jako podmioty faktycznie równorzędne. Cechami zatem stosunku cywilnoprawnego są: 1) element majątkowy 2) równorzędność podmiotów (nie tylko formalna, ale i faktyczna — eliminuje to z prawa cywilnego stosunki prawnopracowe i część stosunków prawnorodzinnych) 3) znaczna swoboda podmiotów w ustanawianiu i kształtowaniu stosunku (mówi się tu o autonomii podmiotów) Działy prawa cywilnego: 1) część ogólna 2) prawo rzeczowe 3) prawo zobowiązaniowe 4) prawo spadkowe 5) prawo rodzinne (z pewnymi zastrzeżeniami) 6) prawo na dobrach niematerialnych Podmiotami stosunku cywilnoprawnego mogą być: Ø osoby fizyczne Ø osoby prawne Ø ułomne osoby prawne Ø organy władzy Przedmiotem stosunku cywilnoprawnego może być wszystko to, na co skierowane są prawa i obowiązki stron tego stosunku, np. zapłacenie ceny, wydanie rzeczy, przechowanie towaru, konieczność wypłaty odszkodowania, konieczność przeproszenia kogoś za wyrządzoną mu krzywdę. Treścią stosunku cywilnoprawnego są z jednej strony uprawnienie, a z drugiej strony obowiązek. Może być tak, że jeden podmiot ma tylko uprawnienie, a drugi obowiązek (tak jest w przypadku wyrządzenia szkody i jej naprawiania), ale może być i tak, że uprawnienia i obowiązki spoczywają na obu stronach (w umowie sprzedaży kupujący ma prawo wybrać rzecz i zapłacić cenę, natomiast sprzedający ma prawo domagać się tej zapłaty i obowiązek przenieść własność rzeczy na kupującego oraz wydać mu tę rzecz). G ŁÓWNE ŹRÓDŁA PRAWA CYWILNEGO
I. Prawo stanowione 1) ustawa z 23 IV 1964 r. Kodeks cywilny 2) ustawa z 25 II 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy 3) ustawa z 24 VI 1994 r. o własności lokali 4) ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego 5) ustawa z 6 VII 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece 6) ustawa z 6 XII 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów 7) ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego 8) ustawa z dnia 2 marca 2000 r. ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny 9) ustawa z 4 II 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych 10) ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej 11) ustawa z 16 IX 1982 r. Prawo spółdzielcze 12) ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych II. Zwyczaj, np. zwyczaje kupieckie III.Zasady współżycia społecznego (Normy społeczne spoza systemu norm prawnych, na które jednak normy prawne powołują się jako na tzw. klauzule generalne. Powoływanie się na nie jest dyskusyjne, dla niektórych prawników stanowi naruszenie jasności i precyzyjności prawa, prowadzące do dowolności ocen sądu. Brak jest definicji legalnej

zaś w razie ograniczonej zdolności do czynności prawnych (w tym ubezwłasnowolnienia częściowego) — kuratora. Najczęstszą formą stosunku cywilnoprawnego jest zobowiązanie. niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych.) F zasada ciężaru dowodu (Art. 6 Kodeksu cywilnego. 7 Kodeksu cywilnego. wspólnoty mieszkaniowe stowarzyszenia. Zdolność prawna — możność bycia podmiotem praw i obowiązków. Może ono powstać na drodze umowy. gdy istnieją okoliczności przemawiające za tym. W przypadku braku zdolności do czynności prawnych (w tym ubezwłasnowolnienia całkowitego) ustanawia się dla danej osoby opiekuna. SA o pełnej zdolności do czynności prawnych Ubezwłasnowolnienie to pozbawienie osoby fizycznej zdolności do czynności prawnych lub ograniczenie tejże przez sąd i poddanie owej osoby pieczy prawnej wykonywanej przez jej przedstawiciela ustawowego. Sąd Najwyższy w uchwale Pełnego Składu Izby Cywilnej z dnia 18. służące za kryterium oceny. osoby w prawie cywilnym osoby fizyczne bez zdolności do czynności prawnych dziecko do 13 roku życia ubezwłasnowolniony całkowicie osoby prawne korporacje ułomne osoby prawne spółki osobowe prawa handlowego. Zdolność do czynności prawnych — możność kształtowania swoich praw i obowiązków w drodze czynności prawnych. czynu niedozwolonego czy np. w szczególności pijaństwa lub narkomanii. właściwy godziwemu życiu zarobkowemu i gospodarczemu. Jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary. Zdolność sądowa — możność reprezentowania swoich praw w sądzie.1968 r. domniemywa się istnienie dobrej wiary. 151] stwierdził. przedsiębiorstwa państwowe.) ZASADY PRAWA CYWILNEGO: F zasada jednolitości prawa cywilnego (istnienie kodeksu) F zasada równości stron F zasada uprzywilejowania konsumenta w stosunkach z profesjonalistą F zasada wykonywania praw podmiotowych z uwzględnieniem ich społeczno-gospodarczego przeznaczenia oraz zasad współżycia społecznego F zasada domniemania dobrej wiary (Art. poz. co zasługuje lub nie zasługuje na aprobatę z punktu widzenia poglądów społeczeństwa". iż są to "obiektywne reguły postępowania.03. . Zasadom tym odpowiadać powinien przeciętny poziom moralny. ma ją każdy podmiot uczestniczący w obrocie prawnym. [OSP z 1969 r.tego pojęcia. może nie być zdolny do prowadzenia swych spraw (ubezwłasnowolnienie całkowite) lub potrzebna mu jest pomoc i kontrola w prowadzeniu jego spraw (ubezwłasnowolnienie częściowe). fundacje. partie polityczne ograniczone w zdolności do czynności prawnych dziecko od ukończenia 13 lat do pełnoletności ubezwłasnowolniony częściowo zakłady osoby prawne typu fundacyjnego banki.) F zasada ochrony dóbr osobistych F zasada ochrony praw nabytych F nieretroakcja prawa (niedziałanie prawa wstecz) F zasada ochrony własności F zasada autonomii stron (swobody umów) F zasada wykonania zobowiązań (pacta sunt servanda) F zasada pierwszeństwa dziedziczenia testamentowego przed ustawowym STOS UNEK CYWILNOPRAWNY. która z faktu tego wywodzi skutki prawne. że dany człowiek z powodu choroby psychicznej. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie. w którym wzorce zachowań regulowane są przez prawo ustanowiona przez prawo więź o charakterze powinnościowym pomiędzy ludźmi lub utworzonymi przez nich podmiotami. bezpodstawnego wzbogacenia.. ZDOLNOŚĆ W PRAWIE Stosunek cywilnoprawny to stosunek społeczny. Ubezwłasnowolnienie zachodzi wtedy.

rozporządzające (skutek i cel to przeniesienie. Kurator bądź opiekun mogą być ustanowieni dla dziecka. którego decyzja może mieć niekiedy charakter dość arbitralny. w których zamierzonym skutkiem jest przysporzenie komuś korzyści majątkowej . art. że norma prawna wiąże jego powstanie z realizacją określonego stanu faktycznego przewidzianego dla danego typu czynności. odpłatne i nieodpłatne — dotyczy istnienia bądź nie ekwiwalentnej (równoważnej) korzyści majątkowej w zamian za otrzymane przysporzenie. po spełnieniu których jednostka organizacyjna staje się osobą prawną. przysparzające czyli takie. obciążenie albo zniesienie prawa majątkowego) oraz zobowiązujące (powiększa 1 pasywa osoby dokonującej czynności prawnej) . rozporządzenie lub akt erekcyjny (forma decyzji administracyjnej). pożyczki. Czynności z obowiązujące to np. występuje tu kontrola państwa w postaci rejestru. 2) sposób normatywny — prawo określa przesłanki. jednostronne albo dwustronne (uwaga! strona może składać się z kilku osób. którą zatrudnieni w niej ludzie jedynie obsługują. FO RMA CZYNNOŚCI PRAWNYCH Regułą jest. wręczenie zadatku. 33 kc osobami prawnymi są Skarb Państwa oraz te jednostki organizacyjne. a wynikające z ustaw. która czynności dokonała np. przeniesienie własności. z którym to stanem faktycznym ustawa wiąże skutki prawne nie tylko wyrażone w oświadczeniu woli. [art. niekiedy inne. 60 kc] Wyróżnia się następujące szczególne formy czynności prawnych: 1) pisemna (równoważna formy czynności prawnych jej forma z podpisem elektronicznym). II. po stronie dłużnika może być dwu kolegów razem winnych pieniądze komuś innemu). 2 Uwaga! nie każde rozporządzenie prowadzi do przysporzenia. Osoba prawna to grupa osób lub środków materialnych trwale zespolona w celu realizacji określonych zadań w postaci jednostki organizacyjnej. [por. cywilnoprawnego. lecz także oświadczeniem tym nie objęte. zmiany lub zniesienia stosunku prawnego. podpisem elektronicznym poświadczeniem daty 1 Cz ynności roz porz ądzające to np. porzucenie rzeczy ruchomej. KLASYFIKAC JA CZYNNOŚCI PRAWNYCH: I. 56 kc] Na czynność prawną składają się następujące elementy: 1. zbycie spadku. które norma prawna przewiduje jako nieodzowne dla zaistnienia tej czynności w sensie prawnym (np. zasad współżycia społecznego lub ustalonych zwyczajów.Przedstawiciel ustawowy to osoba reprezentująca z mocy prawa (rodzice) lub na mocy orzeczenia sądowego (kurator lub opiekun) osobę nie mającą pełnej zdolności do czynności prawnej. którym przepisy prawne przyznają wyraźnie osobowość prawną. o dzieło. porzucenie rzeczy ruchomej nie ma na celu przysporzenie czegoś komukolwiek. darowizny. wpis do księgi wieczystej) Skutek czynności prawnej następuje dlatego. forma elektroniczna forma pisemna z bezpiecznym z urzędowym 4) akt notarialny. np.) oraz mortis causa (na wypadek śmierci tj. 2) zakłady (osoby prawne typu fundacyjnego) — jeśli osoba ta została stworzona poprzez połączenie środków materialnych w jednostkę organizacyjną. Według art. . w którego skład wchodzi co najmniej 1 oświadczenie woli. CZYNNOŚCI CYWILNOPRAWNE Definicja pojęcia czynność prawna: stan faktyczny. np. VI. zawsze co najmniej 1 oświadczenie woli 2. Sposoby powstania osoby prawnej: 1) akt organu państwa — ustawa. skutek zależny jest tu od śmierci osoby. Oświadczenie woli — taki przejaw woli. do którego wpis jest często niezbędny do zaistnienia tejże osoby. Czynności tych dokonują przez swoje organy w sposób przewidziany w prawie i w zgodnym z regulacjami prawnymi statucie. 2) swobodne. w użyczeniu albo przechowaniu). jeśli nie ma ono rodziców. że czynności prawnej można dokonać w sposób dowolny. zmierzające do ustanowienia. zwolnienie z długu. albo gdy nie wywiązują się oni ze swych obowiązków rodzicielskich w sposób właściwy. Wyróżnia się dwa rodzaje osób prawnych: 1) korporacje (osoby prawne typu osobowego) — jeśli osoba ta została stworzona w zasadzie poprzez połączenie co najmniej dwu osób (fizycznych lub prawnych) w jednostkę organizacyjną. umowa najmu. Musi być: 1) dostatecznie zrozumiałe. przelew wierzytelności. umowa sprzedaży. a inni z niej korzystają (tych zwie się destynatariuszami). spółki. zlecenia. wymaga się tu jeszcze zgody organu państwowego bądź samorządowego. III. inter vivos (między żyjącymi — niemal wszystkie czynności pr. wyposażonej w osobowość prawną. 3) sposób koncesyjno-zezwoleniowy — nie wystarcza tu porozumienie założycieli tworzące jednostkę organizacyjną ani spełnienie określonych przesłanek. zmiany albo zniesienia stos. który w sposób dostateczny wyraża zamiar wywołania skutku prawnego w postaci ustanowienia. forma zwykła forma pisemna forma ustna forma pisemna z urzędowym aktu notarialnego 3) pismo z urzędowym poświadczeniem podpisu poświadczeniem podpisu. konsensualne (do zaistnienia czynności potrzebne są zasadniczo tylko oświadczenia woli) albo realne (oprócz oświadczeń woli potrzeba wydania rzeczy — np. 3) złożone na serio. zrzeczenie się własności rzeczy nieruchomej. 2) pismo z datą pewną. IV. 2 V. Osoby prawne zawsze mają pełną zdolność do czynności prawnych. byle zrozumiale wyrazić swą wolę. wydanie rzeczy. testament).

Nie zawsze może sama złożyć oświadczenie woli (np. jest umocowane jego zgodą. pełnomocnictwo) — opiera się na woli reprezentowanego. 58 kc) 4) czynność musi być wolna od wad. Niezachowanie przewidzianej formy nie powoduje co prawda nieważności. ale skutkiem innej formy niż przewidziana będzie nie to. ad probationem) Obowiązek zachowania jakiejś szczególnej formy wynikać może z ustawy albo z woli stron. co zostało napisane. uwiąd starczy (choroba Alzheimera) czy też odurzenie narkotyczne. Groźba pojawia się wtedy. Błąd to: 3 1) mylne wyobrażenie (lub jego brak) o rzeczywistym stanie rzeczy u oświadczającego wolę albo 4 2) mylne wyobrażenie o treści złożonego oświadczenia (tzw. testament sporządzony nie w postaci odręcznego dokumentu. kc]. choroba psychiczna. opiekun). ad eventum) Przepisy prawa wyraźnie mówią. ale możemy mieć potem trudności w udowodnieniu zajścia danej czynności. pomyłka) . Ad 1. czego lub kogo dotyczy groźba. Niezachowanie tej formy powoduje nieważność czynności — np. Może to być obowiązek zachowania formy pisemnej.Od reguły dowolności formy czynności prawnej przewidziane są wyjątki. choć sporządzony jest akt kupna-sprzedaży). 2) musi być poważna. Są to: 1) brak świadomości lub swobody (art. np. Niezachowanie innej formy niż „zwykła” forma pisemna powoduje zawsze nieważność czynności. nie ma wymaganej zdolności do czynności prawnej). Wyróżnia się: I. Jego przyczynami mogą być nadużycie alkoholu. Np. na wypadek. Ad 4. kurator. Chodzi tu konkretnie o formę pisemną. przedstawicielstwo czynne — przedstawiciel w imieniu zastąpionego składa oświadczenie woli. umocowania). narkoza. 3) nie musi pochodzić od adresata oświadczenia woli. doniesiemy do prokuratury o jakimś grzeszku prawnym naszego ewentualnego kontrahenta. ale w postaci wydruku komputerowego podpisanego ręcznie jest nieważny [art. 4) nie jest ważne. co zamierzyliśmy — por. nie ma jej w danym miejscu. 82 kc). Można wyliczyć cztery: 1) dokonanie czynności przez osobę zdolną do czynności prawnej. 84-86 i 88 kc). 2) pozorność (art. ale stosowanego w celu wymuszenia oświadczenia woli. które sprowadzą niekorzystne następstwa dla tej osoby lub osoby trzeciej. art. 5 Bezprawne jest też grożenie użyciem środka prawnie dozwolonego. 3 4 Np. 2) dokonanie jej we właściwej formie. Groźba: 5 1) musi być bezprawna . że niezachowanie danej formy (zwykle chodzi o pisemną) nie powoduje nieważności. W takich sytuacjach osoba taka potrzebuje zastępcy. stanowić przyczynę sprawczą oświadczenia woli) i obiektywnie (żaden rozsądny człowiek w danym stanie rzeczy nie złożyłby takiego oświadczenia. PRZEDSTAWICIELSTWO Nie zawsze osoba zainteresowana może sama w swoim imieniu dokonać czynności prawnej. 73 §2 zdanie 1 oraz art. pisma z pewną datą itd. 2. a czynność ta. . przedstawicielstwo bierne — przedstawiciel w imieniu zastąpionego przyjmuje oświadczenie woli złożone przez osobę trzecią. 2) dla celów dowodowych (tzw. Ad 3. że przedstawiciel dokonuje w imieniu reprezentowanego czynności prawnej. Według kodeksu cywilnego można wyróżnić 4 rodzaje wady oświadczenia woli. Jest to anormalny stan psychiczny wyłączający świadome lub swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. 660 zdanie 2 kc. Przedstawicielstwo to zastępstwo bezpośrednie . o ile mieści się w granicach upoważnienia przedstawiciela do działania w cudzym imieniu (tzw. I tak wskazuje się w prawie trzy sytuacje. wysoka gorączka. ad solemnitatem) Obowiązek zachowania jakiejś szczególnej formy wynikać może z ustawy albo z woli stron. 945 § 1 pkt 2). Po fakcie może się po prostu okazać. Czynność prawna ukryta pod inną czynnością jest ważna. Błąd musi być istotny subiektywnie (tj. 3) dla wywołania określonych skutków prawnych (tzw. przedstawicielstwo ustawowe — występuje z mocy prawa lub orzeczenia sądowego (rodzice dla dzieci podlegających ich władzy. Ad 2. jeśli spełnia przesłanki ważności (innymi słowy darowizna ukryta pod formą sprzedaży w celu uciecz ki od zaliczenia darowizny na schedę spadkową i obliczeń zachowkowych może być na wniosek innych spadkobierców uznana w sądzie za darowiznę. pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Nie może być jednak uznane za pozorne oświadczenie woli składane wobec organu państwowego albo nie skierowane do oznaczonego adresata (a zatem np. 2. dla której ustawa nie zastrzega rygoru nieważności — tak sformułowany przepis oznacza właśnie formę dla celów dowodowych. w których zachodzi konieczność dochowania szczególnych form czynności prawnych: 1) pod rygorem nieważności (tzw. niedorozwój umysłowy. napisaliśmy 1000 zł zamiast 100 zł (uwaga! przy czeku czy wekslu ważne jest to. 83 kc). że w razie niepodpisania jakiegoś dokumentu. WADY O ŚWIADCZENIA WO LI Do ważności czynności prawnej konieczne jest zajście pewnych przesłanek. grożenie. 3) błąd (art. ze względu na źródło umocowania: 1. 74 kc). II. gdy żądane oświadczenie woli nie zostanie złożone. Przesłanka obiektywności odpada przy błędzie wynikającym z podstępu (art. 949 i n. Druga strona może nie wyrazić zgody na przykład na dowód ze świadków (art. 86 § 1) oraz przy testamencie (art. Pozorność to niezgodność między aktem woli a jej przejawem na zewnątrz. czyjaś ostatnia wola nigdy dla prawa nie jest sporządzana dla żartu). 87-88 kc). niż pierwotnie myśleliśmy. 3) niesprzeczność z prawem lub zasadami współżycia społecznego (art. gdyż są to czynności abstrakcyjne). ze względu na zachowanie się przedstawiciela: 1. przedstawicielstwo umowne (tzw. 4) groźba (art. formy aktu notarialnego. Polega ono na tym. a w rzeczywistości przeżera go korozja. gdy jedna osoba w celu zmuszenia innej osoby do złożenia oświadczenia woli o oznaczonej treści zapowiada użycie środków. Np. że skutkiem naszego postępowania są inne prawa czy obowiązki stron. kupowany rower wygląda na dobry.

Zgodnie z art. Zarazem dla roszczeń o świadczenia okresowe (np. uwzględniania z urzędu przez sąd przedawnienia został uchylony w 1990 r. Prekluzja (tzw. w którym uprawniony mógł żądać spełnienia świadczenia). iż dane roszczenie nie może być już dochodzone). przedawnienie upływa po 10 latach. złożenie pozwu. z wypełnieniem czynności dla której udzielono pełnomocnictwa. 60 kc). termin z art. iż przepis art. Jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma. termin zawity) — przewidywane przez prawo różnego rodzaju terminy w ciągu których powinna być zrealizowana (dokonana) taka czy inna czynność. Prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców. w razie zrzeczenia się go przez pełnomocnika. ogólne — upoważnia do dokonania czynności zwykłego zarządu [art. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj. jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Dotyczy to też załatwiania bieżących spraw związanych ze sprawowaniem pieczy (zarządu) nad majątkiem. nie powoła się na fakt. b) pełnomocnik — może być też ograniczony w zdolności do czynności prawnych [art. §1. Wszystko zależy od wartości rzeczy (majątku) — w rodzinie biednej kupno barwnego albumu może już przekraczać czynności zwykłego zarządu. [art. 2. § 2. ale tylko danego rodzaju czynności. § 1. Jest to nieograniczone formalne pełnomocnictwo handlowe do działania na rzecz i w imieniu mocodawcy. Przedawnienie — ograniczenie w czasie możliwości dochodzenia roszczenia. 100 kc]. 124 KC). 117 § 3 kc dot. Pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych. art. Zarzut przedawnienia strona. czynność prawna musi być tego rodzaju. Mamy z nią tylko wtedy do czynienia. naturalnym — czyli dłużnik nie może się wycofać z faktu dobrowolnego uiszczenia długu po okresie przedawnienia. by mogła być dokonana przez przedstawiciela — nie można np. pełnomocnictwo do dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie. alimentacyjnych) oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej — po 3 latach. przedstawiciel musi mieć umocowanie i działać w jego granicach. bieg przedawnienia nie biegnie na nowo do momentu zakończenia postępowania przed sądem lub organem (art. Wg art. uznanie długu) Po każdym przerwaniu przedawnianie biegnie na nowo – art. powoduje wygaśnięcie roszczenia. PRZEDAWNIENIE I PREKLUZJA 1. w stosunkach małżeńskich. 101 §2 kc]. Art. ale nic do takiego kroku nie jest w stanie go zmusić (por. ale niemożność jego dochodzenia przed sądem. Nie można ograniczyć prokury ze skutkiem wobec osób trzecich. [art. Zawieszenie — bieg nie rozpoczyna się. chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności. Prekluzja biegnie zawsze bezwzględnie. 123 i 124 kc] zachodzi w sytuacji dokonania czynności prawnej czy procesowej w sprawie (np. Specjalnym typem pełnomocnictwa jest prokura — pełnomocnictwo handlowe udzielane przez przedsiębiorcę prokurentowi. Rodzaje pełnomocnictwa: 1. jeśli nie zostało ono zrealizowane przez okres wyznaczony ustawą. 3. przedstawiciel musi działać w imieniu reprezentowanego (choćby działanie takie było tylko dorozumiane — art. chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.). przez pewien czas nie jest liczony. nie ulegając wydłużeniu. umocować kogoś do sporządzenia testamentu w naszym imieniu. jeśli tak postąpił. z chwilą śmierci pełnomocnika lub mocodawcy [art. między rodzicami a dziećmi albo w razie siły wyższej Przerwanie — wskutek pewnych przyczyn cały dotychczasowy bieg przedawnienia zostaje przekreślony. a przedawnienie zaczyna biec od nowa. 124 KC W przypadku dokonania przerwania biegu przedawniania poprzez czynności przed sądem lub innym uprawnionym organem. w którym roszczenie stało się wymagalne (tj. Pełnomocnictwo ogólne powinno być pod rygorem nieważności udzielone na piśmie. przedstawiciel musi mieć zdolność do czynności reprezentowania: a) przedstawiciel ustawowy — pełna zdolność do czynności prawnych. 3. 568 § 1 kc. z niezachowaniem tych terminów ustawa wiąże ujemne skutki dla strony o charakterze nieodwołalnym. Zobowiązanie staje się tym samym zobowiązaniem tzw. rodzajowe (do pewnego rodzaju czynności) — upoważnia do dokonania czynności także poza zwykłym zarządem. do uznania dziecka. 117 § 2 kc). Skutkiem przedawnienia nie jest wygaśnięcie roszczenia. powinna podnieść sama — jeśli tego nie uczyni (tzn. . 2. 2. §2. Pełnomocnictwo wygasa: 1. szczególne (do poszczególnej czynności) [art. 3. 2. 98 kc in fine]. 120 kc bieg przedawnienia zaczyna się od dnia. a nawet i uprawnienia. Jest to np. 118 kc. 98. Art. 99 kc]. a jeśli się już rozpoczął. 99. w rodzinie bogatej może się do niej zaliczać nawet zakup multimedialnego komputera. 4. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Roszczenie po upływie terminu przedawnienia staje się po prostu roszczeniem niezupełnym. gdy przewidują ją przepisy szczególne. sąd sam jej w tym nie zastąpi i zasądzi na korzyść jej przeciwnika (wynika to z faktu.Przesłanki skuteczności przedstawicielstwa: 1. najwcześniej od dnia. 121 kc] zachodzi np. z chwilą odwołania przez mocodawcę [art. musi zostać wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego. 4. 101 §1 kc]. Istnieje od momentu ustanowienia. Art. 98. 1091 . Przez czynności zwykłego zarządu należy rozumieć załatwianie bieżących sprawa związanych ze zwykłą eksploatacją rzeczy i utrzymaniem jej w stanie nie pogorszonym w ramach aktualnego jej przeznaczenia. której on służy.

222 § 2 kc. · przeniesienia własności rzeczy. Wszystkie swoje uprawnienia właściciel może wykonywać z wyłączeniem innych osób. jeśli inna osoba użyje jej dla odwrócenia niebezpieczeństwa bezpośrednio grożącego dobrom osobistym (np. · umowy majątkowej małżeńskiej. życiu lub zdrowiu) jej samej lub osoby trzeciej. bezpośrednio po naruszeniu. tzn. · zniszczenia rzeczy. · zrzeczenia się własności nieruchomości. wyjątkowo samopomoc. własności. 222-231 kc) jak i prawo karne (art. Współwłasność łączna (tzw. · zasiedzenia. Zastaw – jest ograniczonym prawem rzeczowym. w skład którego wchodzi rzecz. znoszącego współwłasność rzeczy. na tyle wyodrębnione. które daje uprawnionemu najpełniejszą władzę nad rzeczą. Roszczenie negatoryjne — roszczenie o zaniechanie naruszeń innych niż pozbawienie właściciela faktycznego władania rzeczą oraz o przywrócenie stanu zgodnego z prawem. · orzeczenia sądowego. · wywłaszczenia nieruchomości.) Hipoteka – jest ograniczonym prawem rzeczowym. . Obrona konieczna musi być natychmiastowa. 222 § 1 kc. · egzekucji sądowej (w drodze przybicia własności rzeczy ruchomej albo przysądzenia nieruchomości). · dziedziczenia spadku. Własność – najszersze i najsilniejsze prawo. kc). obrona konieczna Własność jest chroniona tak przez prawo cywilne (art. Podstawowe formy ochrony własności to: 1. Współwłasność – jedna rzecz należy do co najmniej dwu podmiotów prawa. · egzekucji sądowej (w drodze przybicia własności rzeczy ruchomej albo przysądzenia nieruchomości). Wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z obciążonej nieruchomości bez względu na to. Roszczenie windykacyjne — roszczenie o wydanie rzeczy wynikające z pr. Współwłasność zwykła (w częściach ułamkowych) oznacza tyle. Uregulowane jest w art. które polega na obciążeniu rzeczy ruchomej (prawa) dla zabezpieczenia określonej wierzytelności. Jeśli chodzi o zastosowanie samopomocy do ruchomości muszą być spełnione dwa warunki: 1) gdy zachodzi niebezpieczeństwo powstania niepowetowanej straty. Wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z obciążonej rzeczy (prawa) bez względu na to. w momencie naruszenia naszego posiadania. „do niepodzielnej ręki”) może powstać tylko między osobami związanymi określonymi stosunkami osobistymi Przedmiotem własności może być także prawo (np. Współwłasność może mieć charakter zwykły albo łączny. Istnieje także powództo o ustalenie prawa własności (art. każdy może żądać zniesienia współwłasności (art. które polega na obciążeniu nieruchomości dla zabezpieczenia określonej wierzytelności. np. Własność rzeczy można nabyć na podstawie: · zawłaszczenia niczyjej rzeczy ruchomej. znoszącego współwłasność rzeczy. np. czyją stała się ona własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi jej właściciela. że mogą być traktowane w obrocie jako dobra samoistne. do wynalazku itp. czyli niezwłoczne. Jeśli chodzi o zastosowanie samopomocy dozwolonej w stosunku do nieruchomości nie wolno stosować przemocy względem osób. bardzo rzadkie przypadki utraty własności rzeczy). że każdy ze współwłaścicieli może swobodnie dysponować swoim ułamkiem. 210 i n. a nawet uszkodzeniu lub całkowitemu zniszczeniu jego rzeczy.PRAWO RZECZOWE Rzeczy — materialne części przyrody. roszczenie negatoryjne 3. prawo autorskie do dzieła. · orzeczenia sądowego. Uregulowane jest w art. 278-295 kk). · nacjonalizacji lub komunalizacji rzeczy (obydwie sytuacje stanowią wyjątkowe. jednak w bardzo krótkim czasie po naruszeniu posiadania. roszczenie windykacyjne 2. · porzucenia rzeczy ruchomej z zamiarem wyzbycia się jej własności. · orzeczenia przepadku rzeczy w procesie karnym. 189 kpc). Można w celu ochrony własności stosować obronę konieczną. Dozwolona samopomoc wchodzi w rachubę po naruszeniu posiadania. · wytworzenia nowej rzeczy z innych rzeczy. Odróżnić od tych roszczeń trzeba procesową formę ich dochodzenia czyli powództwa windykacyjne i negatoryjne. W przypadku cudzej ingerencji właściciel będzie mógł żądać jej zaniechania oraz przywrócenia stanu sprzed ingerencji. w przeciwnym razie będzie to nadużycie obrony koniecznej. przy zastosowaniu odpowiednio współmiernych środków. bez nieuzasadnionej zwłoki. czyją stała się ona własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi jej właściciela. w stanie pierwotnym lub przetworzonym. Wyjątkowo właściciel nie będzie mógł sprzeciwić się użyciu. 2) samopomoc musi nastąpić natychmiast. Utrata własności rzeczy może nastąpić na podstawie: · przeniesienia własności rzeczy. samopomoc 4. gdy właściciel pozbawiony jest jej posiadania. które w takim przypadku są obowiązane uszanować jego wolę i nie powinny mu przeszkadzać w wykonywaniu jego własności.

wówczas możliwe jest zastosowanie zasady zwanej waloryzmem. mogą ją też rozwiązać za porozumieniem. 2) Oferta — oświadczenie woli będące skierowaną do drugiej strony propozycją zawarcia określonej umowy i zawierające istotne postanowienia proponowanej umowy oraz termin. [art. Zasada pacta sunt servanda (umów należy dotrzymywać) jest naczelną zasadą prawa zobowiązań. Przetarg nieograniczony polega na tym. 358 § 1 kc) spełniania świadczeń pieniężnych. w którym składający ofertę będzie oczekiwać odpowiedzi. czyli orzeczenie przez sąd o zmianie wysokości 1 lub sposobu spełnienia świadczenia (art. Rokowaniami są działania stron mające na celu ułożenie ostatecznej treści umowy. W szczególności. że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej. 71—72 kc). ale mogą mieć także charakter zaledwie wstępny i stanowić o późniejszej możliwości określenia warunków umowy właściwej. jeśli adresat oferty złoży oświadczenie. Jednakże gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom. Można wyliczyć następujące źródła zobowiązań: 1) akt administracyjny 2) czynność prawna (jednostronna i dwustronna – umowa) 3) szkoda z czynu niedozwolonego 4) bezpodstawne wzbogacenie 5) nienależne świadczenie 6) prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia (negotiorum gestio) 7) inne zdarzenia. Według niej strony muszą wypełniać postanowienia każdej umowy będącej w mocy w dobrej wierze. Może się jednakże zdarzyć. podczas gdy materiały reklamowe traktuje się z zasady jako zaproszenie do negocjacji a nie ofertę. jego wierzytelność wygasa. że oferty mogą składać wszyscy zainteresowani. Dług — zobowiązanie ze stanowiska dłużnika (obowiązek ciążący na dłużniku). Zobowiązania solidarne — zachodzi. roszczenia regresowego od pozostałych współdłużników ich części długu. w szczególności najwyższej ceny (przy licytacji). Przetarg ustny ma na celu uzyskanie najwyższej ceny. . 389—390 kc) Jeżeli strona zobowiązana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia. którą poniosła przez to. tzn. spełnianie ich w wysokości oznaczonej. 378 kc] Fakty prawne. Składający ofertę jest nią związany aż do upływu oznaczonego terminu (art. sprzedawca nie może odmówić wydania konsumentowi oferowanego do sprzedaży towaru po złożeniu przez konsumenta oświadczenia o przyjęciu oferty. 1) Są to tzw. jego dług wygasa. w ciągu którego ma być ona zawarta. których skutkiem jest powstanie stosunku zobowiązaniowego między określonymi podmiotami nazywamy źródłami zobowiązań. Świadczenie — zachowanie się dłużnika zgodne z treścią zobowiązania. a ta ostatnia powinna świadczenie spełnić. iż akceptuje ją w całości. od których zależy ważność umowy przyrzeczonej. polega na zadośćuczynieniu (ale temu godnemu ochrony) interesowi wierzyciela. od wszystkich lub od kilku z nich. z którymi prawo wiąże skutek zobowiązaniowy Umowa — zgodne oświadczenie woli stron zmierzające do wywołania skutków prawnych o charakterze obligacyjnym. Wszelkie zmiany traktowane są jako nowa oferta (art. 1 Konsekwencją zasady dotrzymywania umów jest przyjęcie zasady nominalizmu (art.PRAWO ZOBOWIĄZAŃ Zobowiązanie — stosunek prawny. Przetarg pisemny ma na celu wybór najkorzystniejszej oferty. rokowania (art. Zawieranie umowy może być poprzedzone szeregiem czynności wstępnych. 68 kc). natomiast przetarg ograniczony na tym. 353 § 1 kc] Wierzytelność — zobowiązanie ze stanowiska wierzyciela (prawo podmiotowe przysługujące wierzycielowi). ale ów dłużnik może dochodzić w drodze tzw. że zamawiający zaprasza do udziału w przetargu określone podmioty. Jeżeli zobowiązanie jest solidarne dłużnik może spełnić całe świadczenie wg swego uznania do rąk któregokolwiek z wierzycieli. [art. w którym jedna strona (wierzyciel) może żądać od drugiej (dłużnika) świadczenia. strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej. w szczególności wymaganiom co do formy. Oczywiście jeśli chcą. 3) Przetarg — publiczna sprzedaż organizowana w celu uzyskania najkorzystniejszych warunków. 66 § 1 kc). druga strona może żądać naprawienia szkody. 358 § 3 kc). że w trakcie trwania umowy siła nabywcza pieniądza ulegnie istotnej zmianie. Umowa zostaje zawarta. Umowy mogą mieć charakter właściwy i określać konkretne zobowiązania stron. W razie wątpliwości umowę poczytuje się za zawartą w chwili otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu. Czasami umowa o charakterze wstępnym może być źródłem zobowiązania zasadniczego. 376 kc] Gdy dłużnik zaspokoi w całości jednego ze współwierzycieli solidarnych. 543 kc) uważa się za ofertę sprzedaży. [art. Jeżeli zobowiązanie jest solidarne wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia wg swego uznania od każdego z dłużników. Umowa przedwstępna — powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej oraz termin. (art. Wystawienie rzeczy w miejscu sprzedaży na widok publiczny z oznaczeniem ceny (art. Kiedy wierzyciel zostanie zaspokojony w całości przez jednego ze współdłużników solidarnych. gdy przynajmniej po jednej ze stron stosunku zachodzi wielość osób. ale pozostali wierzyciele mogą w drodze roszczenia regresowego żądać podziału osiągniętej korzyści.

jak przy zadatku. ani też jej wysokości. 479 i 480 kc zwłoka dłużnika upoważnia wierzyciela do tzw. że utrata czy uszkodzenie nastąpiłyby także wtedy. może żądać sumy dwukrotnie wyższej. bez wyznaczania dodatkowego terminu. 4) wyjątkowo. Jeżeli dłużnik nie czyni zadość powinności spełnienia świadczenia wierzycielowi. Według art. dłużnik może powstrzymać się ze spełnieniem świadczenia albo złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego. Natomiast świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia. 451 kc). Zastrzeżenie kary umownej ułatwia wierzycielowi realizację jego uprawnienia — nie musi on bowiem wykazywać ani tego. Skutki prawne opóźnienia: 1) zobowiązanie pieniężne — art. 455 kc). poza możliwością podjęcia kroków w celu przymuszenia dłużnik do spełnienia świadczenia. który dług chce zaspokoić (art. W braku odmiennych ustaleń umownych wierzyciel nie może jednak dochodzić odszkodowania w tej części. czy wpłacona kwota stanowi zaliczkę czy zadatek – gdyż powodują one różne skutki w przypadku niedotrzymania warunków umowy.Zaliczka to kwota wpłacona na poczet przyszłych należności. tj. dłużnika uwolni od odpowiedzialności jedynie dowód. 2 kc). jeśli są wyższe niż długi stare. która go dała – podobnie jak przy zaliczce (jeśli zaliczenie takie nie jest możliwe. 356 kc zobowiązanie może być wykonane przez dłużnika albo osoby trzecie. Jeśli miejsce spełnienia świadczenia nie jest oznaczone ani nie wynika z właściwości zobowiązania. Z chwilą nadejścia tego dnia roszczenie o spełnienie świadczenia staje się wymagalne. że szkoda została wyrządzona. za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności (por. gdy to wynika z treści czynności prawnej. jeżeli wskutek zwłoki dłużnik świadczenie utraciło dla wierzyciel całkowicie lub w przeważającym stopniu znaczenia. zadatek dany przy zawarciu umowy oznacza. Wykonanie zobowiązania następuje przez spełnienie świadczenia. które może być osiągnięte przy użyciu określonych w kpc środków egzekucyjnych. 481 §1 kc (wierzyciel może dodatkowo żądać odsetek. Gdy oznaczenia terminu brak – świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania (art. otrzymania zwrotu zaliczki w podwójnej wysokości – zaliczka nie jest formą odszkodowania. zadatek zalicza się na poczet świadczenia strony. 455 kc). Tak samo dzieje się w przypadku roszczenia o naprawienie szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązania. 2) zobowiązanie niepieniężne — żadne szczególne uprawnienia dla wierzyciel nie powstają. Skutki prawne zwłoki: 1) wierzyciel może domagać się nadal wykonania zobowiązania. KARA UMOWNA – Strony w umowie zastrzegają. Zadatek to kwota. która zabezpiecza wykonanie umowy i może stanowić formę odszkodowania na wypadek niedojścia umowy do skutku. świadczenie powinno być spełnione w miejscu. Zwłoka dłużnika to opóźnienie kwalifikowane. Wierzyciel może żądać osobistego świadczenia dłużnika tylko wtedy. 2) w wypadkach określonych w art. Jeśli natomiast sama go dała. która wykracza ponad wysokość zastrzeżonej kary (art. można żądać zwrotu zaliczki i naprawienia szkody. a to oznacza. 483 §1 kc). wykonania zastępczego – czyli do wykonania zobowiązania samemu lub przez osobę trzecią na koszt dłużnika. gdyby świadczenie zostało spełnione we właściwym czasie (art. gdy niedotrzymanie terminu spełnienia świadczenia jest następstwem okoliczności. Jeśli natomiast umowa nie dojdzie do skutku. UWAGA! W umowie należy zawsze wyraźnie zaznaczać. Dłużnik. 3) gdy w czasie trwania zwłoki rzecz oznaczona tożsamościowo zostanie utracona lub uszkodzona. że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może. zadatek podlega zwrotowi). zaś inne są odbiorcze. Wedle art. W razie rozwiązania umowy. Jest to o tyle istotne. Nie ma więc możliwości. Jeśli uzyskanie tą drogą świadczenia jest niemożliwe albo uzyskanie go nie będzie miało dla wierzyciela z powodu nadmiernego opóźnienia jakiegokolwiek znaczenia. że w interesie dłużnika może być spłacenie najpierw długów niedawnych. wierzyciel może w ogóle świadczenia nie przyjąć i żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania (art. . Termin powinien być oznaczony ścisłą datą lub przez inne określenie konkretnego dnia spełnienia świadczenia. która jest rodzajem przedpłaty. może przy spełnieniu świadczenia wskazać. za które nie ponosi odpowiedzialności żadna ze stron albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony. Jeżeli natomiast umowa zostanie wykonana. gdy umowa nie została wykonana na skutek okoliczności. spełniając świadczenie. że jedna zapłaci drugiej określoną kwotę pieniężną w razie niewykonania zobowiązania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego (art. wierzytelność przekształca się w roszczenie o naprawienie szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. W braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju. choćby nie poniósł żadnej szkody). za które dłużnik odpowiedzialność ponosi. 477 §2 kc). 454 kc dług pieniężny ma charakter oddawczy. zadatek powinien zostać zwrócony – nie ma wówczas możliwości żądania sumy dwukrotnie wyższej. uczynienie zadość godnemu ochrony interesowi wierzyciela. a niezależnie od tego ma roszczenie o naprawienie szkody wynikłej ze zwłoki dłużnik (art. 478 kc). art. Podobnie w sytuacji. z ustawy albo z właściwości świadczenia Gdy dłużnik ma względem wierzyciela wiele długów tego samego rodzaju. Opóźnienie ma miejsce. zaliczka podlega zaliczeniu na poczet należnego świadczenia. gdzie w chwili powstania zobowiązania dłużnik miał zamieszkanie lub siedzibę. może żądać od wierzyciela pokwitowania. 484 §1 zd. 471 §1 kc). a nie – jak w przypadku zadatku – zabezpieczeniem wykonania umowy. że przecież od długów wymagalnych mogą być naliczane odsetki. Jeżeli wierzyciel odmawia pokwitowania. odstąpić od umowy i zachować otrzymany zadatek. wierzyciel może domagać się przymusowego świadczenia. Jeśli zobowiązanie zostanie wykonane należycie.

a nie te wywołane w wyniku zbiegu okoliczności) SZKODA – uszczerbek w sferze interesów. zasada słuszności (428 kc) wina w wyborze ryzyko (surowiej niż 429 kc) ryzyko 2 słuszność (417 kc) — §1 wina. uszczerbek w dobrach osoby poszkodowanej wbrew jej woli) F powiązanie przez ustawodawcę z faktem wyrządzenia szkody obowiązku jej naprawienia (np. w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności. 423. ten nie jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną napastnikowi. za szkody wyrządzone w związku z użyciem sił przyrody 6. odpierając bezpośredni i bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro własne lub innej osoby. czynem niedozwolonym lub niewykonaniem zobowiązania) a szkodą NAPRAWIENIE SZKODY: F restytucja F rekompensata . [ stan wyższej konieczności] Kto zniszczył lub uszkodził cudzą rzecz albo zabił lub zranił cudze zwierzę w celu odwrócenia od siebie lub od innych niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio od tej rzeczy lub zwierzęcia. 421 kc ponadto np. Treścią nowo powstałego stos. § 3. z niewykonaniem zobowiązania). Art. winie — można się uwolnić w drodze tzw. za zwierzęta i rzeczy 5. W razie wyrządzenia szkody na osobie. a niebezpieczeństwu nie można było inaczej zapobiec i jeżeli ratowane dobro jest oczywiście ważniejsze aniżeli dobro naruszone. wyłączna wina poszkodowanego. kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. §2 słuszność — ryzyko ryzyko ryzyko Art. Podział odpowiedzialności: odpowiedzialność regulacja kodeksowa zasada odpowiedzialności 1. podżeganie] Za szkodę odpowiedzialny jest nie tylko ten. § 4. 769 kpc 431 kc 433-434 kc 435 kc 436 kc wina wina. kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo był jej pomocny. Art. ekskulpacji (wykazania braku winy). powiązanie takiego obowiązku z czynem niedozwolonym. w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. § 2. zasadzie słuszności – podmiot nie działał niezgodnie z prawem. kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody. jak również ten. pomocnictwo. w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia. Odpowiedzialność zasadza się tu na: 1. [obrona konieczna] Kto działa w obronie koniecznej. z którym to faktem ustawa łączy powstanie obowiązku naprawienia szkody. 2. 416 kc 427-428 kc 429 kc 430 kc 2 417-417 kc. za własne czyny 2. wyłączna wina osoby trzeciej) 3. F istnienie związku przyczynowego między powyższym faktem (np. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku. 4421 . 422. za szkody wyrządzone przez ruch mechanicznych środków komunikacji 415 kc. Skarbu Państwa. jednostek samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa za szkodę wyrządzoną przez działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej 4. WINA – zarzucalne przyczynienie się ZWIĄZEK PRZYCZYNOWY: F adekwatny (normalne to typowe skutki pewnego zdarzenia. zwłaszcza majątkowych określonego podmiotu F na mieniu (szkoda sensu stricto) F na osobie (krzywda) Szkoda powstaje z reguły wbrew woli poszkodowanego GŁÓWNE PRZESŁANKI ODPOWIEDZIALNOŚCI KONTRAKTOWEJ I DELIKTOWEJ : F szkoda (tj. kto ją bezpośrednio wyrządził. lecz także ten. jeżeli niebezpieczeństwa sam nie wywołał. [współsprawstwo. Art. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia. ale mimo wszystko musi powetować wyrządzoną szkodę. ten nie jest odpowiedzialny za wynikłą stąd szkodę. 424. za cudze czyny a) za niepoczytalnych i małoletnich b) za czyny osób którymi się posłużono c) za podwładnego 3. przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia. podstaw egzoneracyjnych (vis maior czyli siła wyższa. roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez wz ględu na to.Czyn niedozwolony (delikt) — fakt wyrządzenia szkody poza istniejącym dotychczas stosunkiem zobowiązaniowym. [Przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody] § 1. ryzyku — można się uwolnić poprzez wykazanie tzw. zobowiązaniowego jest uprawnienie poszkodowanego do uzyskania odszkodowania i odpowiadający temu obowiązek naprawienia szkody.

przedstawiciela ustawowego bezskuteczność względna · skuteczność czynności nie wobec wszystkich podmiotów sankcja egzekucyjna (egzekucja sądowa) świadczeń świadczeń pieniężnych niepieniężnych · z ruchomości · z nieruchomości · z wynagrodzenia · z rachunków bankowych nieważność względna (wzruszalność) · przejęcie rzeczy · brak wymaganej · błąd zdolności do · przejęcie praw · groźba bezprawna · przymuszenie do czynności prawnych wykonania czynności · sprzeczność oświadczenia woli z · obowiązek zaniechania czynności prawem lub zasadami współżycia · grzywna · zamiana na areszt społecznego · brak świadomości lub swobody do wyrażenia woli · pozorność oświadczenia woli · brak wymaganej formy czynności prawnej zastrzeżonej pod rygorem nieważności .Ø odszkodowanie (w przypadku szkody) = strata rzeczywista + zysk utracony Ø zadośćuczynienie (w przypadku krzywdy) odpowiedzialność cywilna sankcja nieważności nieważność bezwzględna bezskuteczność zawieszona · brak wymaganych oświadczeń woli osób trzecich. np.

art. np. Wskutek umowy zobowiązanie wygasa z chwilą jej zawarcia i ze skutkiem ex nunc (na przyszłość). dłużnik proponuje dostarczyć ziemniaki. że strony w drodze postanowienia umownego znoszą zawartą wcześniej umowę dotyczącą jakiegoś świadczenia. 508 kc). Np. 2. Zdarzenie wskazane w treści czynności prawnej. 4. którego życzył sobie wierzyciel. że dobrodziejstwo wymaga zgody. 3. Odnowienie (nowacja) — umowa między wierzycielem a dłużnikiem. 395 kc) – zastrzega się w umowie. Także osiągnięcie celu zobowiązania – np. z reguły ulega zwrotowi w stanie niezmienionym. dłużnik musi wyrazić zgodę na podarowanie długu – dlatego jest to umowa. W razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za nie zawartą. Jeżeli zobowiązanie nie zostanie w ten sposób wykonane. co strony już świadczyły. oświadczenie o odstąpieniu jest skuteczne tylko wtedy. a wierzyciel się zgadza. 692-694 kpc oraz Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dn. co już świadczyły. o zasadach i trybie postępowania w sprawach o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego. Potrącenie (kompensacja) — podmioty będące wobec siebie zarazem wierzycielami i dłużnikami nie spełniają względem siebie świadczeń. Złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu może doprowadzić do zwolnienia się dłużnika z zobowiązania. I. ale umarzają wierzytelności do wysokości niższej z nich (art. Potrącenie prowadzi do sytuacji. 4. 2. Wygaśnięcie zobowiązania bez zaspokojenia wierzyciela. Rozwiązanie stosunku prawnego — polega na tym. 453 kc). Zgodnie z zasadą. Podstawa prawna pozostaje ta sama. gdy zostało złożone jednocześnie z zapłatą pewnej kwoty pieniężnej. sposobami wygasania zobowiązań prawo cywilne zna jeszcze inne. 357 kc). śmierć malarza. 354 § 1 kc. rozwiązanie się umowy spółki z chwilą wykonania przez wspólników umówionego zadania (choćby wodociągu na wsi). To. 396 kc jeżeli w umowie ustalono. 24 IX 1965 r. proponuje wykonanie ram do obrazu z buku albo sosny. Za świadczone usługi oraz za korzystanie z rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie. np. Połączenie w jednej osobie wierzyciela i dłużnika. zamiast dostarczenia buraków. 499 kc). 3. datio in solutum) — dłużnik w celu uwolnienia się od zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne od pierwotnie ustalonego świadczenie. albo podstawą prawną świadczenia (art. Np. II. 505 kc).WYGAŚNIĘCIE ZOBOWIĄZAŃ Główną przyczyną wygaśnięcia zobowiązania jest spełnienie świadczenie przez dłużnika zgodnie z treścią zobowiązania i w sposób odpowiadający przesłankom wynikającym z art. 498-505 kc). termin końcowy itp. dłużnik będący stolarzem z powodu braku drewna dębowego. jeśli zobowiązanie ma charakter ściśle osobisty (np. a osoba XY jest winna osobie AB jest winna 300. Nie jest to wypowiedzenia umowy – rozwiązanie umowy należy od niego bardzo wyraźnie odróżnić. w której ostatecznie tylko osoba AB jest winna osobie XY 200. Złożenie przedmiotu do depozytu sądowego. Poza ww. art. Wygaśnięcie zobowiązania związane z zaspokojeniem wierzyciela 1. obowiązek świadczenia może przeistoczyć się w obowiązek naprawienia szkody — dopiero w razie spełnienia świadczenia odszkodowawczego zobowiązanie również wygasa. . gdy pozwalają na to przepisy ustawy np. 7. Według art. które dają się zaklasyfikować do dwu grup. strony powinny zarazem zwrócić sobie to. 467 kc. 486 § 1 kc. Czynność pr. osoba AB jest winna osobie XY 500. przez dziedziczenie czy fuzję osób prawnych. że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. różniącego się od poprzedniego albo świadczeniem. Prawo to wykonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Zwolnienie z długu — umowa wierzyciela z dłużnikiem (art. Kwestię trybu składania do depozytu sądowego regulują przepisy art. Śmierć wierzyciela lub dłużnika. który miał namalować portret. 506-507 kc). 1. rozporządzająca przysparzająca. Np. — może zajść tylko wtedy. zwanej właśnie odstępnym 5. a wierzyciel je przyjmuje (art. że jednej lub obu stronom wolno od umowy odstąpić za zapłatą oznaczonej sumy (odstępne). polegająca na umorzeniu dotychczasowego zobowiązania i ustanowieniu nowego stosunku obligacyjnego. Świadczenie w miejsce wypełnienia/wykonania (tzw. Nie wszystkie jednak wierzytelności mogą być umorzone drogą potrącenia (art. chyba że umówią się inaczej albo z istoty stosunku prawnego co innego wynika. Skutkiem potrącenia jest umorzenie następujące z mocą wsteczną (art. Wygaśnięcie zobowiązania bez spełnienia świadczenia na mocy orzeczenia sądowego w myśl klauzuli rebus 1 sic stantibus (art. 6. Odstąpienie od umowy (art. warunek rozwiązujący.