You are on page 1of 13

1. Początki greckiej myśli ekonomicznej: Ksenofont. Ksenofont - Uczeń Sofoklesa (430-355 p.n.e.).

KSENOFONT uchodzi za autora nazwy ekonomia. .Jego ekonomia oznaczała praktyczną sztukę zarządzania indywidualnym majątkiem. Ksenofont w swej 'Księdze o gospodarce'' popiera dążenie do bogactwa. Traktuje je jako podstawę pozycji prawdziwego obywatela. Opracował wraz z Platonem i Arystotelesem model państwa idealnego. Dzięki specjalizacji wytwarza się jakościowo coraz lepsze dobra, podnosił kwestię społecznego zasięgu podziału pracy oraz wynikające z niego korzyści, które zależą od rozmiarów i chłonności rynku. Pojemy rynek może istnieć tylko w wielkich skupiskach ludzi, stwarza warunki rozwoju specjalizacji zawodowej, różnicowania produktów i wzrostu wydajności pracy. Za najważniejszą sferę działalności gospodarczej uważali rolnictwo. Traktował je jako podstawę bogactwa każdego kraju. Uważał, że tam gdzie rozkwita rolnictwo, kwitną inne zawody, podnosi się rzemiosło i handel. Dopuszcza również gromadzenie bogactwa w formie pieniężnej. Dostrzega znaczenie pieniądza kruszcowego jako ucieleśnienie bogactwa. Mawia, że pieniędzy (srebra) nigdy nikt nie ma za dużo, ponieważ nadmiar można zakopać. Dostrzega korzyści z podziału pracy na kierowniczą (pan) i wykonawczą (niewolnik). Według niego wartość mają tylko rzeczy użyteczne, tzn. zaspokajające określoną potrzebę. 2. Koncepcje społeczno - ekonomiczne Platona. Platon - uczeń Sokratesa (427 - 347 r.p.n.e). Trzeci wielki myśliciel. Jego główne dzieła: „Państwo” i „Prawo” obejmują wszystkie ówczesne dyscypliny naukowe. Państwo Platona jest komunizmem utopijnym. Według Platona człowiek to element państwa, o tym co dobre dla człowieka rozstrzyga państwo. Państwem powinna rządzić klasa elitarna, klasa rządząca. Podkreślał, że funkcja rządzenia jest funkcją wręcz nieograniczoną. Rządzący chcąc spełnić istotny warunek rządzenia musieli wyrzec się własności prywatnej-wszystko oddawali nawet żony; wszystko miało być wspólne-„pełna komuna”; wszystko miało być podporządkowane jednemu celowi, czyli państwumodelutopijny, dotyczył nie tylko strony produkcyjnej, ale i konsumpcyjnej. PLATON uchodzi za wielkiego piewcę centralistycznego planowania . Akceptował elitaryzm, twierdząc że rządy w państwie powinna sprawować wąska grupa ludzi. Stworzył pierwszą koncepcję państwa idealnego (utopijnego). Charakter jego rozważań filozoficznych był abstrakcyjno dedukcyjny. Dzielił społeczeństwo na trzy kategorie * myśliciele filozofowie* klasa strażników państwa, żołnierzy* ludzi pracy fizycznej(obywatele-wyrobnicy). Państwo w ujęciu Platona powinno sprawować nadzór i kontrolę nad działalnością we wszystkich dziedzinach gosp. 3 pierwiastki duszy ludzkiej wg Platona: -----> mądrość - w głowie. -----> męstwo - w piersiach. -----> porządliwość - w brzuchu. Zapoczątkował nominalistyczną formę pieniądza. Potępiał handel. IDEE BUDOWANE PRZEZ PLATONA: 1) MORALIZM-przewaga wartości etycznych,zrozumieć ideę twórcy: prawda+dobro absolutne. 2) UNIWERSALIZM-człowiek musi żyć w społeczeństwie. 3) TOTALIZM- państwo wszystkim rządzi. 4) INTELEKTUALIZM-rządzą mędrcy,dobra intelektualne. 5) NOMINALIZM- forma pieniądza zapoczątkowana przez Platona 3. Poglądy społeczno - ekonomiczne Arystotelesa. Arystoteles -Żył w 4 wieku p.n.e. Uczeń Platona, grecki filozof. Nauczyciel prywatny Aleksandra Wielkiego. Przyjął pewne platońskie myśli, od niektórych odszedł. Zadał sobie pytanie „co to jest dobro i na czym polega”doszedł do wniosku, że najważniejszym dobrem człowieka jest szczęście jednostki, ale też całego społeczeństwa. Przyjmował, że ludzie są jednostkami społecznymi i państwo nie ma prawa ingerować w jego naturę. W rozważaniach często występują wątki etyczne. Ekonomika u Arystotelesa jest nauką teleologiczno-normatywistyczną, która nie tyle wyjaśnia istniejącą rzeczywistość,co odpowiada na pyt.: jak być powinno Odszedł od totalitaryzmu i despotyzmu państwowego Platona, szczęście nie jest w rękach państwa, ale w rękach jednostek. Ekonomika Arystotelesa jest częścią etyki, jest nauką jak zaspokajać potrzeby materialne, które prowadzą do szczęścia. Arystoteles wprowadził również dodatkowo pojęcie chremastyki, przeciwieństwo do ekonomiki; buła to sztuka bogacenia się za

AUGUSTYNA: Św. ich podboju. nie tylko jako podstawowego środka wychowawczego. Królestwo Boże jest nie z tej ziemi. Nobilituje ludzką pracę. -ostatecznym celem gospodarowania jest urzeczywistnienie ideału moralnego.XIV w. Istniały dwie teorie w kwestii pieniądza: ----> nominalistyczna (wartość zewnętrzna) nadana przez panującego.druku zrewolucjonizowało świat. komu dano więcej od tego się więcej wymaga. ekonom. Pieniądz w istocie rzeczy jest tylko środkiem wymiany.praca uświęca człowieka. sprzeciwił się odebraniu własności prywatnej.Okres ten powszechnie nazywamy merkantylizmem(marconi=handlowa). Własność prywatna według Arystotelesa wynika z prawa natury. Jest to system poglądów ekonomicznych. Natomiast źródłem materialnego bogactwa jest praca. Głosił nominalistyczną teorię pieniądza. że są dwa rodzaje niewolnictwa: ------> naturalne (niewolnik rodzi się w rodzinie niewolników) ------> przypadkowe (za długi). w żadnym razie terauzacji-gromadzenie bogactwa. 6. ale i czynnikiem pozwalającym mu utrzymać się przy życiu.zapoczątkowały erę polit. Uważał. Arystoteles stał na stanowisku tzw. Dzieła: "Państwo Boże". przeciwnik materii i materializmu. ZAŁOŻENIA ŚWIATOPOGLĄDOWE: 1) MORALIZM-zbawienie. ogłosił liczne komentarze do Etyki i Polityki Arystotelesa. uważając go za znak stworzony przez panującego i mający wartość tylko przez niego nadaną. Prawo własności uczynił prawem czysto ludzkim.Żył w latach 1225-1274. -Dzielił wszystkie dobra materialne na niezbędne do życia i stanowiące nadwyżkę.kolonizacji nowych ziem. Za jedyny zgodny z naturą uważał system oparty na własności prywatnej. 5.gł celem merkant. MERKANTYLIZM-IDEE PODSTAWOWE: MERKANTYLIZM-powstał na przełomie XIII .e.nastawionego na produkcję eksport. 2) BOSKI PORZĄDEK NATURY 3) UNIWERSALIZM-człowiek nie może sam wejść do królestwa niebieskiego.oznaczał rozwój państwa. nominalizmu pieniężnego. jednakże wszelkie posiadanie musi się łączyć z powinnościami ciążącymi na własności. Praca jest nie tylko fundamentalnym obowiązkiem rozwoju człowieka. że"pieniądz nie rodzi pieniądza" łączy tylko czynniki produkcji. Pieniądz ma taką wartość jaką nada mu państwo.Odkrycia geograf. 4) SOLIDARYZM-wyznawał zasadę pomocniczości i zasdę sprawiedliwości.Żył w latach 354-430r.kraju. Tomasz .kompasu.i ekonom.był wzrost gosp.Odkrycie prochu. ----> kruszcowa (wartość wewnętrzna) wartość pieniądza zawarta w kruszcu. stwierdził. NOBILITACJA LUDZKIEJ PRACY: -rolnictwo -rzemiosło -handel jest niegodny człowieka.wszelką cenę i wszelkimi sposobami-po trupach do celu."O Pracy Zakonników". ale i jednego z czynników rozwoju jednostki i społeczeństwa.n. Arystoteles sprzeciwiał się w praktyce pożyczkom na procent. Augustyn . Praca zbliża człowieka do Boga. Poglądy ekonomiczne Tomasza z Akwinu. -Głosił on.TOMASZA: Św. -Chciał on włączyć do Kościoła to co słuszne u Arystotelesa. On chce pogodzić ludzi. . Tomasz z Akwinu skłaniał się ku teorii kruszcowej Jego podstawową pracą była Summa theologica . stworzonym przez człowieka. Traktował pojęcie pracy. przede wszystkim oznaczał silną władzę państwa terytorialnie scentralizowanego.POGLĄDY SPOŁECZNO-EKONOMICZNE ŚW. realista w sprawach społ. Występował u niech również podział społeczeństwa na trzy klasy Arystoteles odrzucił platońską ideę komunizmu. że gospodarka powinna opierać się na pieniądzu (a nie towar za towar). 4. praca to najczystsza ze sztuk.a zatem wszelkie przemiany natury polit.oraz handl. Arystoteles rozwijał również swoją teorię niewolnictwa.Ważną cechą merkantylizmu dojrzałego było przekonanie o konieczności sprawowania przez państwo odpowiedniej opieki nad rozwojem przemysł manufakturow. IDEE SPOŁECZNO-EKONOMICZNE ŚW.wejście do raju. -Opowiadał się za własnością prywatną.

Merkantylizm w różnych krajach przybierał odmienne formy. Ważną cechą merkantylizmu dojrzałego było przekonanie o konieczności sprawowania przez państwo odpowiedniej opieki nad rozwojem przemysł manufakturowego nastawionego na produkcję eksport. Jest pierwowzorem klasycznego sposobu myślenia w ekonomii i nowoczesnego pojmowania praw życia gospodarczego.FIZJOKRATYZM-SYSTEM F. TEORIA PIENIĄDZA: jeśli w obiegu są 2 monety o jednakowym nominale(jednoimienne)lecz o różnej zawartości kruszcu to pieniądz lepszy odpływa z obiegu(tezauryzowany). oznaczało to daleko posunięty liberalizm społeczny i gospodarczy swobodę działania jednostek i nieingerencję państwa w sprawy gospodarcze Quesnay .Zasada dodatniego bilansu handlowego. 8. Pettiego prawdziwym bogactwem są dobra użyteczne.zaczęto poszukiwać dróg reform zaniedbanego rolnictwa. 2. który przeniesiono na życie gospodarcze.Zasada dodatniego bilansu pieniężnego. Stąd też fizjokraci głosili zasadę pełnej swobody działalności gospodarczej. Wg.Merkantylizm właściwy = rozwinięty = manufakturowy . Obserwował zjawisko psucia pieniądza a w związku z tym proces wzrostu cen.QUESNAY'A Fizjokratyzm jako etap przejściowy między merkantylizmem a klasycyzmem we FrancjiWe Francji w XVIII wieku pojawiły się trudności gosp. Można go zaliczyć również do okresu merkantylizmu w Polsce. Zaliczano do niego: ------.nazywany "handlowo-wszechstronnym". którzy patrzyli na gospodarkę z punktuwidzenia rolnika. w obiegu pozostanie zawsze moneta gorsza .Merkantylizm holenderski . wolności posiadania własności i wolności osobistej. Petty uważał.Merkantylizm wczesny = bulionizm .KOPERNIKA: Żył w latach 1473-1543. PETTY. Głosił kapitalistyczne postulaty odnoszące się do gospodarki rolnej. że pieniądz nie jest bogactwem. przyroda ).że handel i produkcja rolnicza będzie tworzyć bogactwo kraju. Myśl przewodnia fizjokratyzmu sprowadza się do uznania zgodności porządku gospodarczego z porządkiem naturalnym. że obok złota mogą funkcjonować banknoty.że pieniądz gorszy wypiera z obiegu pieniądz lepszy -jeżeli w obiegu znajdują się monety jednakowej wartości szacunkowej ale o niejednakowej wartości wewnętrznej wówczas moneta gorsza wyprze z obiegu monetę lepszą i z dwóch równocześnie obiegających monet. DODAŁ 3 FUNKCJE PIENIĄDZA: 1) Miernik wartości 2) Środek obiegu (cyrkulacja) 3) Tezauryzacja (akumulacja. ------. Byli to fizjokraci (szkoła rolnicza). "Traktat o biciu monety".Fizjokraci stworzyli termin leseferyzm -pozwolić działać.a pozostaje tylko ten gorszy powodując drożyznę i wzrost cen. 1758 "Tablica Ekonomiczna" Fizjokratyzm głosił kapitalistyczne postulaty odnoszące się do gospodarki rolnej.z tego zapotrzebow. TYPY I RODZAJE POLITYKI MERKANTYLISTYCZNEJ: Etapy Merkantylizmu : 1. a sposobem pomnażania bogactwa . mówiącego .Zakładał.Merkantylizm francuski . wynikającym z praw natury.działalności jednostek Akceptowano wolność i własność prywatną. że handel i produkcja rolnicza będzie tworzyć bogactwo kraju.żył w latach 1694-1774. Był to okres fascynacji prawami natury. Liberalizm gospodarczy F. Czas jego działalności przypada na okres ożywionych dyskusji nad pieniądzem między normalistami a substancjonalistami.PETTY I D. Pierwszy sformułował słynne prawo zwane później prawem Grishama Kopernika.Merkantylizm angielski . 7.twierdził.oszczędzanie) 9. Powinno go być tyle ile trzeba. ------. Miał onswoją szkołę i zwolenników. Merkantyliści przekonani byli o nieopłacalności eksportu płodów rolnych. MERKANTYLIZM W POLSCE-TEORIA PIENIĄDZA M.towary. Jest tylko pośrednikiem w wymianie towarów.KRYTYCY MERKANTYLIZMU:W. Zakładał. Twórcą był Francois QuesnalPrzyświecała fizjokratom idea porządku naturalnego(stworzonego przez Boga). (pogorszyła się sytuacji rolnictwa.który powinien być wynikiem spontanicznej.srebro ------> rodzi się kruszcowa teoria pieniądza.Główną ideą była idea bogactwa: złoto.HUME.zwany inaczej "handlowo-morskim". Quesna~ określany jest jako "leseferyzm".zwany również "przemysłowym" . wyłonił się fizjokratyzm(physis= natura.większość właścicieli przenosiło się do miast co prowadziło do upadku wsi. 10.

które równoważą się. Mimo krytyki merkantylizmu był entuzjastą handlu i kupiectwa 11. David Ricardo. żeby nie przerodziło się to w hiperinflację.że światem rządzą obiektywne prawa. Teoria wartości i podziału A. Przeprowadził generalną krytykę merkantylizmu. Hume uważany jest za klasyka teorii inflacji. -krytyka merkantylizmu.S. Hume był zwolennikiem liberalizmu.jest produkcja i ona jest najważniejsza. Podobnie jak w przypadku teorii A. Twierdził. Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów (1776r)zaw. że specjalizacja i rozwijanie produkcji nie doprowadzi do zdobywania nowych rynków zbytu i dalszego obniżania kosztów wytwarzania. Pierwszy obliczył dochód narodowy Anglii Hume . wyodręb. angielski przedstawiciel ekonomii klasycznej stworzył nieco inną koncepcję międzynarodowej wymiany handlowej. a ta od podziału technicznego pracy. Ceny towarów powinny być ustalane przez rynek.z grona innych. Smitha. że najważniejszym czynnikiem jest praca. W pierwszej swojej pracy "Teorii uczuć moralnych" .przedstawiciel oświecenia angielskiego.. Dochód społeczny netto .teorię.Smith ------1759 . chciwy i amoralny.SMITH-TWÓRCA EKONOMII KLASYCZNEJ A. Określił przedmiot tej dziedziny wiedzy i jej metody przez co stał się właściwym twórcą ekonomii. ziemia. Towar to produkt pracy przeznaczony na rynek w celu wymiany."Teoria uczuć moralnych". Inni są dla niego narzędziem.Teoria ekonomii w ujęciu D. Odróżnił on wartość użytkową od wartości wymiennej (czyli od ceny) i skupił uwagę na wartości wymiennej. próżny. a najgorsi to właściciele ziemscy. twórca fundamentalej rozprawy z zakresu statystyki. jeśli chodzi o założenia.Określa człowieka ekonomicznego. zyski. rentę. Bogactwo składa się z dóbr materialnych i zależy od pracy. Dzieło A. przeciwnik galopującej inflacji. Uważał.A.decyduje ilość pracy. uważał. Druga zależność to gdy wzrasta produkcja to musi również wzrastać rynek. przedstawia teorię bogactwa. tylko nakład. był przeciwnikiem galopującej inflacji . którą można uzyskać w wyniku wymiany na swój towar. praca. ale od kosztów wytworzenia towaru. że "praca jest ojcem a ziemia matką wszelkiego bogactwa". Stworzył podstawowy model gospodarki liberalnej opartej o prawa rynku. Smitha koncepcja Ricardo ma słabe punkty. Dochód społeczny brutto = nakład + praca. że państwo powinno czuwać nad emisją pieniądza.niego Kupcy to oszuści. Autor traktatu ekonomicznego i arytmetyki politycznej . Jego zdaniem struktura wymiany handlowej między państwami zależy nie od bezwzglednych kosztów produkcji. -------> o wartości wymiennej towaru . przy czym za jedyny składnik kosztów uznaje się płacę. W związku z tym państwo powinno zdecydować się na produkcję tego dobra. Twórca szkoły ekonomii klasycznej. Podstawowe czynniki produkcji to ziemia i praca.założenia a) zasadę egoizmu wraz z zasadą gospodarowania b) indywidualizmu poznawczego c) zgodności interesu osobistego ze społecznym. 12. tak iż egoizm jednostek służy zarówno im samym jak i społeczeństwu. Ricardo. Ricardo przyjął. Opowiadał się za inflacją powolną i kontrolowaną. Przewaga danego państwa wynika z różnic w koszcie alternatywnym produkcji i przyczynia się do specjalizacji.decyduje nakład pracy niezbędny do jego wytworzenia. opowiadał się za inflacją powolną i kontrolowaną. ale dosyć ostrożnego. a ona dzieli się na trzy dochody: płacą. Można w związku z tym przyjąć. że w wymianie uczestniczą tylko dwa państwa produkujące dwa dobra.akcentuje wiarę w Boga i porządek przez niego stworzony. kapitał. -------> o wartości wymiennej towaru . że jest leniwy. ale rozumiał je jako gospodarkę rzemieślniczą a nie naturalną. W swojej drugiej pracy "Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów" (1776r). 13. które jest w stanie wyprodukować względnie taniej niż inne kraje. Smith wysunął 3 koncepcje wartości wymiennej: -------> o wartości wymiennej towaru . Wielkość bogactwa zależy od wydajności pracy. wg. Stworzył ekonomię jako pełnoprawną naukę.decydują koszty produkcji. Źródło wartości jest jedno tj. Smith odróżnił społeczeństwo pierwotne od kapitalistycznego. angielski przedstawiciel ekonomii klasycznej stworzył nieco inną koncepcję . Był przeciwnikiem monopolu. W procesie produkcji uczestniczą trzy czynniki: praca. W swojej pracy przedstawił cały mechanizm rynkowy. David Ricardo. Ricardo nie uwzględnił w swojej koncepcji zjawiska efektu skali. bez ingerencji państwa.

dzielą i wymieniają towary".liczba ludności. Nie ma niebezpieczeństwa nad produkcji. tym większe. W związku z tym państwo powinno zdecydować się na produkcję tego dobra. Podchodził do zjawisk gospodarczych w skali makro oraz na trzymanie się tradycji wiązania teorii z polityką. MILL uznał rolę mechanizmu rynkowego-prawo popytu i podaży. Przewaga danego państwa wynika z różnic w koszcie alternatywnym produkcji i przyczynia się do specjalizacji. co w porównaniu z „ignorancją i nędzą ludzi. Teoria ludnościowa T. Podobnie jak w przypadku teorii A.NIEMIECKA SZKOŁA NARODOWA-F. instytucją państwa. ziemia tworzy rentę (-).jest to cena. że w wymianie uczestniczą tylko dwa państwa produkujące dwa dobra. jeśli chodzi o założenia. Teoria podziału wg Say’a: kapitał tworzy zysk (+). zatrudnienie.J. W tej sytuacji wzrost produkcji jest zarazem wzrostem. że specjalizacja i rozwijanie produkcji nie doprowadzi do zdobywania nowych rynków zbytu i dalszego obniżania kosztów wytwarzania. List chce stworzyć system na użytek narodu niemieckiego. który służyłby potrzebom narodu pozostającego w tyle za innymi pod względem poziomu rozwoju. Ustala się cena równowagi rynkowej.LIST Według Lista chronić trzeba głównie przemysł. 2)prawo Milla w rolnictwie-prawo malejących przychodów 3)prawo w przemyśle-prawo rosnących przychodów ponieważ jest wysoka skala produkcji. zbytu. im większa jest produkcja.MILL -"EPIGON' KLASYCYZMU" MILL (1806-1873) 1848-"Zasady ekonomii politycznej z niektórymi zastosowaniami do filozofii społecznej".W procesie produkcji powstają i towary i dochody. Ricardo przyjął. potrzebom wychowania przemysłowego (cztery istotne składniki systemu – historia gospodarcza: teoria stadiów rozwoju. mimo braku innych perspektyw poza samym utrzymaniem się przy życiu. polityka: . 14. Malthus uważał. jego zjednoczenia politycznego i gospodarczego. które ich skłaniają do ulegania swym instynktom. Dochody w całości wydatkowane określają podaż. Podaż towaru determinuje zawsze popyt na towar. Można w związku z tym przyjąć. ale od kosztów wytworzenia towaru. opis doktryn politycznych.B.SAY:WKŁAD DO TEORII SZKOŁY KLASYCZNEJ SAY (1767-1832) 1803-"Traktat o Ekonomii Politycznej" podtytuł:"czyli prosty wykład sposobu w jaki się tworzą. PRAWA MILLA: 1)prawo ludności-problem wyżywienia. Smitha koncepcja Ricardo ma słabe punkty. 15. tj.międzynarodowej wymiany handlowej. Jego zdaniem struktura wymiany handlowej między państwami zależy nie od bezwzglednych kosztów produkcji.Produkcja określa rozmiary dochodów.która równoważy wielkość popytu z wielkością podaży 18. a ponadto rośnie w tempie geometrycznym. Produkcja sama dla siebie stwarza konsumpcje i zbyt. . które jest w stanie wyprodukować względnie taniej niż inne kraje. robotnicy najemni tworzą płacę (-). List zamierzał stworzyć system przejściowy. Ricardo nie uwzględnił w swojej koncepcji zjawiska efektu skali. że liczba ludności znacznie przekroczyła możliwości gospodarki i zasobów kraju”. J. Różnica ta nie może być zniwelowana poprzez dobroczynność ani podobnego typu działalność 16. związany był ze wzrostem ilościowego spożycia tanich ziemniaków uprawianych na stosunkowo niewielkim areale. Praca -------> płaca + Kapitał -------> procenty + Ziemia --------> renty gruntowe suma wartości produkcji=sumie dochodów. gdy przyrost żywności – w tempie najwyżej arytmetycznym. że liczba ludności ograniczana jest przez środki utrzymania. a dysproporcja między nimi jest niemożliwa. teoria sił wytwórczych. przy czym za jedyny składnik kosztów uznaje się płacę.obniżka kosztów. który pobudzić może rozwój rolnictwa i pozostałych działów gospodarki.ST. Malthusa Wyraźny wzrost populacji w czasach Malthusa. zachęcały w takim stopniu do małżeństwa. popytu.R. PRAWO SAYA Znane jest też jako Prawo rynków czy Prawo realizacji produkcji .

w średniowieczu panowie feudalni wyzyskiwali chłopów. gospodarczych. Wśród innych ekonomistów mających swój wkład w jej rozwój należy wymienić Juliana Dunajewskiego. Starsza szkoła historyczna . Społeczeństwo składa się z klas posiadających środki produkcji oraz z klas ich pozbawionych. Kryterium podziału na klasy jest własność środków produkcji. która rozwinęła się w latach 40 XIX w. Koncepcje fizjokratów pojawiły się w naszym kraju bezpośrednio po swym powstaniu.protekcjonalizm wychowawczy). 22. Stosując ten schemat rozumowania.utrata niepodległości oraz konieczność podjęcia skutecznych reform wpłynęła na dominację wątków pragmatycznych nad teoretycznymi. dlatego List popiera politykę protekcyjną. produkcja wyrobów przemysłowych nie może być zorganizowana tak jak folwark pańszczyźniany. procesów kulturowych. Zmiany istniejącego układu klas odbywają się na ogół w sposób bardzo gwałtowny drogą rewolucji społecznej. że bieg historii jest całkowicie określony przez siły ekonomiczne. Roscher. Marks uważał. Te pierwsze . iż społeczeństwa nie są jednolite i składają się z klas społecznych. był W. Polscy fizjokraci głoszą. że najważniejszą przyczyną upadku Polski i jej słabości jest brak rozwiniętego przemysłu i handlu. Uznawał on naturalne prawa.dzięki uprzywilejowanej pozycji . Poglądy te również w pewnym stopniu reprezentuje Stanisław Staszic. 19. którego nadejście przewidywał. które w jego ujęciu dotyczyły rozwoju zjawisk określonych narodów zawsze zdeterminowanych historycznie.wyzyskują pozostałe.podważał nomologiczny charakter ekonomii . społecznych 20. Fizjokratyzm polski różni się jednak znacznie od francuskiego. Inaczej mówiąc.POLSKI FIZJOKRATYZM AKOMODOWANY (KOŁŁĄTAJ. że przemysł i handel są niezbędne dla utrzymania dobrobytu społecznego oraz. w którym żył i świata. Najwybitniejszym przedstawicielem ekonomii klasycznej w wydaniu polskim był Fryderyk Skarbek.STASZIC): Poglądy fizjokratów znalazły szczególne uznanie w Polsce. ze względu na charakter agrarny struktury gospodarczej kraju. Na przykład w starożytnym Rzymie arystokracja ziemska wyzyskiwała niewolników. cła ‘wychowawcze’. Przy tym popierają oni politykę kameralistyczna opieki nad przemysłem. prawdziwe powody zachowań ludzi i państw określone są przez warunki i wydarzenia gospodarcze danych czasów. System ekonomiczny K Marksa. . Postaramy się jednak krótko omówić najważniejsze elementy jego teorii. iż zwraca uwagę również na konieczność rozwoju przemysłu i handlu.sprzeciwiał się anglosaskiej drodze do kapitalizmu . Przykładowo.SKARBEK: Do Polski ekonomia klasyczna dotarła przede wszystkim dzięki pracom Jean-Baptiste Saya. że istniejący układ klas społecznych staje się przeszkodą do dalszego rozwoju. można wyjaśnić Rewolucję Francuską jako zmaganie się rodzącej się klasy kapitalistów z klasą feudałów. Marks twierdził. System fizjokratów opiera się na trzech zasadniczych koncepcjach: -porządku naturalnego l ordre naturel -dochodu czystego le produit net -Obiegu dóbr teoria rozdziału dochodu społecznego. Za czasów starszej szkoły historycznej rozwija się teoria pieniądza. a nie indywidualnych zjawisk czysto ekonomicznych. stosując np. POGLĄDY: -można badac prawidłowości rozwojowe każdego kraju -można badać historię każdego kraju. Józefa Supińskiego oraz Dominika Krysińskiego . Wprowadził je w mury Akademii Krakowskiej Hugo Kołłątaj.rozwój poglądów.POCZĄTKI EKONOMII KLASYCZNEJ W POLSCE: F.Twórcą Starszej szkoły historycznej. zlecają sprowadzenie wykwalifikowanych pracowników itp. co Karol Marks miał do powiedzenia na temat świata.stał się opisem zdarzeń. Szkoła historyczna powstała w Niemczech jako przeciwstawienie klasycznej szkoły angielskiej. znacznie dłużej niż we Francji.kwestionował prawa ekonomiczne . który był najpopularniejszym ekonomistą zachodnim na ziemiach polskich w XIX wieku. Ówczesna sytuacja polityczno-gospodarcza Polski . Zmiany gospodarcze powodują. List chce uniknąć powstania monopolu jednego narodu dysponujące potężnym przemysłem. tym. 23. Dzięki temu doktryna fizjokratyczna została w Polsce złagodzona i utrzymywała się w niej bardzo długo. chroniący słaby jeszcze rodzimy przemysł. Trudno w kilku słowach streścić dokładnie.

która przy pomocy narzędzi matematycznych opisuje zachowania indywidualnych konsumentów na rynku oraz wyjaśniania działanie mechanizmu rynkowego w zakresie dystrybucji dóbr i kształtowania cen. Synteza neoklasyczna.monetaryzm . wpływają na kształtowanie się zespołu wielkości ekonomicznych. Ekonomia neoklasyczna obejmuje 4 grupy teorii: 1. zwana też szkołą psychologiczną. Do gł. Mayera. ustrój społeczno-gospodarczy.obok matematycznej szkoły lozańskiej i neoklasycznej szkoły anglo-amerykańskiej .. wzrostu i rozwoju gospodarczego. które w sposób jednostronny. Lozańska szkoła w ekonomii koncentruje się na analizie statycznej. Ilościowa teoria pieniądza Nowa ekonomia klasyczna obejmuje: . Przedmiotem zainteresowania teorii wyboru konsumenta jest konsumpcja dóbr przez ludzi. Vilfredo Pareto oraz Francis Edgeworth. 27. opracowana na gruncie nurtu ekonomii neoklasycznej w pierwszej połowie XX w. Często nazywany jest nurtem klasyczno. nie zastanawia się co dzieje się z dobrem w momencie jego spożytkowania.silnie rozbudowana teoria mikroekonomiczna.szkół subiektywistycznego kierunku poglądów ekonomicznych. Cechy wspólne dla teorii wchodzących do tego nurtu: .NARODZINY EKONOMII NEOKLASYCZNEJ (kierunek subiektywno . pomija problemy wahań koniunkturalnych. które rządzą procesem dokonywania wyboru pomiędzy dobrami zaspokajającymi konkurencyjne potrzeby. jako przyczyna. stan techniczny gospodarki narodowej. Stara się natomiast na bazie określonych założeń wyjaśnić czym kieruje się człowiek dokonując takich czy innych wyborów dotyczących konsumpcji i jakim ograniczeniom w tych wyborach podlega w warunkach rzadkości dóbr. Menger. jedna z trzech . z którymi ostro polemizowali. Teoria ta nie rozważa konsumpcji w ujęciu biologicznym. czyli wzajemnej zależności związków między zmiennymi ekonomicznymi.przekonanie. a następnie wykorzystanie tej teorii do wyjaśnienia przebiegu krzywej popytu indywidualnego i rynkowego. von Böhma-Bawerka oraz późniejszych kontynuatorów .podejście równowagowe. Przedstawiciele szkoły austriackiej byli zwolennikami liberalizmu gospodarczego i zdecydowanymi przeciwnikami marksistowskich poglądów ekonomicznych. ludność i jej kwalifikacje. Rewolucja marginalistyczna 2. w których konsument osiąga optymalne korzyści z konsumpcji dóbr w danych warunkach rynkowych.EKONOMIA"CZYSTA"W UJĘCIU SZKOŁY MATEMATYCZNEJ: Przedmiotem „czystej” ekonomii jest mechanizm kształtowania się cen równowagi przy założeniu funkcjonalności. Teoria nie wyjaśnia też wyborów dotyczących konkretnych dóbr. Ostatecznym celem analizy wyborów konsumenta jest sformułowanie ogólnych warunków. jej twórcą był C. .marginalistyczny): Nurt neoklasyczny w ekonomii zaczął rozwijać się od lat siedemdziesiątych dziewiętnastego stulecia.teoria równowag cząstkowych 3. osiągnięć szkoły należy stworzenie i rozwinięcie subiektywistycznej teorii wartości. Do „dat” zalicza się np.H. że najsprawniejszą formą gospodarowania jest gospodarka rynkowa. System ten funkcjonuje w warunkach stałości „dat”. definiowanych jako czynniki pozaekonomiczne.TEORIA SZKOŁY PSYCHOLOGICZNEJ (AUSTRIACKIEJ): Austriacka szkoła w ekonomii. jak pożywienie czy samochód. von Wiesera. gusty konsumentów.A.hipoteza racjonalnych oczekiwań. 24. zwana też monetaryzmam drugiej generacji 25. XIX w.neoklasyczna teoria wzrostu gospodarczego .E. duży wkład w jej opracowanie mieli m. L.TEORIA WYBORU KONSUMENTA: PARETO-HICKS Teoria wyboru konsumenta – sformułowana na polu mikroekonomii teoria.prymat wielkości realnych nad wielkościami pieniężnymi.. lecz formułuje ogólne zasady.neoklasycznym.in.teoria równowagi ogólnej . jakich w związku z tym dokonują. łączącej wartość towaru z jego użytecznością. . . E. na którą składają się: .. do wybitniejszych zaś przedstawicieli należy zaliczyć: F. rozpatrywana w kontekście wyborów. von Misesa i F. Powstała w latach 70. Czerkawski 26. Ekonomia dobrobytu 4. Jeżeli . Na ziemiach polskich zasady szkoły austriackiej głosił W. von Hayeka.

żeby osiągnąć optymalny poziom konsumpcji dóbr. Nie miał racji gdyż nauka ekonomiczna jest nauką społeczną i prawa ekonomii w odróżnieniu od praw przyrody. badał kształtowanie się ceny na poszczególnych rynkach towarowych. Jest to teoria wynagradzania czynników produkcji zgodnie z ich produkcyjnością krańcową. Ekonomia dobrobytu 29. Ryzyko. Starał się połączyć tradycyjną teorią kosztów produkcji z teorią krańcowej produkcyjności. Knight dowodził. Upraszcza to koncepcję podziału: dochody dwóch czynników produkcji . Nazwa szkoły (neoklasyczna) pochodzi stąd. która nie pozwala określić dokładnie prawdopodobieństwa przyszłego zdarzenia. pobierany przez kapitalistów i właścicieli ziemskich z tytułu własności ------> płaca robocza. że człowiek zachowuje się w sposób racjonalny.w której wszystkie przyszłe wydarzenia mogą być precyzyjnie przewidziane. Knight rozwiązał problem źródła zysku w sytuacji równowagi wynikającej z doskonałej konkurencji. przy założeniach doskonałej konkurencji i doskonale mobilnych czynników produkcji. 32.MŁODSZA SZKOŁA HISTORYCZNA-PRZEDSTAWICIELE I GŁÓWNE KONCEPCJE: . 28. Chciał je połączyć z nowym. z Pigou. Od 1927 do 1955 na stałe związany ze szkołą chicagowską. w których interes prywatny i społeczny znajdują się w konflikcie.że w ekonomii popyt jak i podaż oddziałują na cenę. które działają w każdym przypadku. manipulując podażą nie może wywrzeć bezpośredniego wpływu na cenę.MARSHALLA: Kluczowym przedstawicielem tej szkoły jest Alfred Marshall profesor Uniwersytetu w Cambridge autor szeregu podręczników akademickich m.TEORIA PODZIAŁU J. pracę pt. Wprowadza pojęcie „niepewność” jako sytuacji.SZKOŁA NEOKLASYCZNA-POGLĄDY A. Marshall posługiwał się terminem ekonomika dla podkreślenia.kapitału i pracy dwa rodzaje dochodów dysponentów czynników produkcji: ------> procent. Marshall-zajmował się problematyką podaży. uzyskiwanym przez kapitalistę przemysłowego za zaangażowanie kapitału w produkcji pozarolniczej. Dzieła Knighta zawierały oryginalne myśli i wspierały ekonomię neoklasyczną. że takim przypadkom zapobiega dobre prawo własności prywatne. M. Wg. że Marshall starał się nawiązać do poglądów Ricarda.Obalił także tezę o zysku jako korzyści za poniesione ryzyko. jako wynagrodzenie kapitału.” Założenia ekonomiki”. Knighta zysk znika w gospodarce stacjonarnej i doskonałej konkurencji. renty konsumenta. Jego rozprawa doktorska pt.B. Marshall osobno analizował czynniki określające popyt i czynniki określające podaż. Polemizował min. przejawiają się w zjawiskach masowych. wydał w 1890 r. niepewność i zysk stanowiła istotny wkład w dzieło umacniania paradygmatu neoklasycznego. Na gruncie tych przesłanek i założeń powstają dwa prawa: ------> prawo malejącej produkcyjności pracy ------> prawo malejącej produkcyjności kapitału 30. M. M. które przynosi jej właścicielowi tego samego typu nadwyżkę. to możemy przyjąć. Przyjmował.CLARKA: Teoria podziału Clarka .KNIGHT-WKŁAD DO TEORII EKONOMII: Pierwszy współtwórca szkoły i tradycji chicagowskiej – Frank Hyneman Knight (1885 – 1972). kiedy istnieje pełna dostępność informacji dla konsumentów i producentów.in. a cena określa wielkość podaży i popytu.że liczba kupujących i sprzedających jest tak duża. Renta gruntowa jest tu więc tożsama z procentem. Ortodoksja neoklasyczna dowodziła. że ekonomia podobnie jak nauki społeczne np. Zy sk jest przychodem dodatnim lub ujemnym za ponoszenie niepewności.F.rozwinął szkoła z Cambridge i szereg teorii np. Ziemia jest dla Clarka takim samym dobrem kapitałowym.jest to koncepcja sformułowana przez amerykańskiego ekonomistę Johna Batesa Clarka.założymy. Tzn. że będzie dążył właśnie do tego. Opiera się ona na prawie malejących produktów krańcowych. podkreślał. fizyka jest nauką ścisłą. W teorii ceny rozwinął tradycyjną teorię gry podaży i popytu (o poziomie cen decyduje gra podaży i popytu) uznawał jedynie istnienie powiązań funkcjonalnych pomiędzy zjawiskami ekonomicznymi. że żaden sprzedawca. jak maszyny i urządzenia produkcyjne. Posługiwał się metodą równowag cząstkowych. jako wynagrodzenie pobierane przez robotników w zamian za pracę oraz wynagrodzenie właścicieli przedsiębiorstw za pracę we własnym przedsiębiorstwie.wprowadził trojaką formułę elastyczności. jak kapitaliście działającemu w przemyśle. który uzasadniał potrzebę ingerencji państwa w pewne sytuacje. subiektywnym punktem widzenia. że w takiej sytuacji. w analizie rynku wprowadził pojęcie krańcowej ceny popytu. kapitały będą się natychmiast kierowały do gałęzi o wyższych przychodach i tym samym zysk będzie znikać.

K. nie sprzyjającą instynktowi dobrej roboty. Aby mówić o konkurencji niedoskonałej. dzięki czemu producenci są powiązani z rynkiem. najlepiej daje się odczytać z jego wielkiego i trudnego w czytaniu dzieła "Zarysu ogólnej nauki gospodarczej" Wśród jego założeń metodologocznych znajduje się postulat całościowego ujmowania zjawisk gospodarczych. 37. 34. Świat biznesu może zatem nie tylko hamować ewolucję społeczną.VEBLENA: Poglądy Veblena na rozwój społeczno-gospodarczy. Ernst Louis Étienne Laspeyres. zrzeszenia pracodawców. Najstarsze modele tej formy rynkowego socjalizmu zostały opracowane przez Enrico Barone (1908)[2][3] i Oskara R. Ich krzykliwe zachowania. które przełamują opór tradycyjnych instytucji i tworzą nowe. ---------> kwestia społeczna i związana z nią polityka reform społeczno-gospodarczych. w której autorka przybliżyła obraz współczesnej gospodarki kapitalistycznej daleki od modelu stosowanego w analizach ekonomii neoklasycznej. Byłby to nowy ustrój – ‘feudalizm przemysłowy’. Instytucjonalizm był i jest reakcją na wąską specjalizacje w badaniach społecznych. Adolph Wagner. Była to również reakcja na „chorobę” rozwiązań modelowych oraz nadużywanie metod matematycznych do badań ekonomicznych. Zaproponowali oni. bezrobocie można trwale ograniczyć przez przekwalifikowanie robotników.O. Veblen doszedł do pesymistycznego wniosku na podstawie obserwacji amerykańskiego społeczeństwa. 1936)[4]. ekstrawagancja i ostentacyjna konsumpcja świadczą o pogardzie dla pracy. potrzebne . dostarczenie pracy w zakresie służb publicznych. a więc środki produkcji są albo własnością publiczną albo są wspólnie posiadane i eksploatowane w celach zarobkowych w gospodarce rynkowej. są podporządkowane klasie próżniaczej. napędzanej przez chęć zwiększenia swoich zysków. Lange (ok.ROBINSON: W roku 1933 ukazała się Ekonomika niedoskonałej konkurencji autorstwa Joan Violett Robinson . Różnicą między socjalizmem rynkowym a tradycyjną gospodarką socjalistyczną jest istnienie rynku środków produkcji i dóbr kapitałowych. zamiast polegania na wolnym mechanizmie cenowym. ceny są odgórnie podnoszone.K. Gustav von Schmoller.Galbraith): główne podmioty na rynku pracy .wielkie korporacje. Młodsza szkoła historyczna miała wielu zwolenników. Rozwój ekonomii instytucjonalnej (J. lecz także nawet spowodować regres. które wynikają z kultury pieniężnej. System poglądów ekonomicznych Schmollera.Galbraith) (1908-2006) Ekonomia instytucjonalna (J. Podniesienie cen zachęci przedsiębiorców do zwiększenia produkcji.TEORIA KONKURENCJI NIEDOSKONAŁEJ:J. Jego krytyka ustroju. Dzięki tej szkole rozkwitła historia gospodarcza i wiele nauk z pogranicza ekonomii z socjologią. to z reguły wielcy finansiści. zwłaszcza industralizację. zaś korekty dokonywane byłyby w przypadku niedoborów lub nadwyżek danych produktów. a przez to umożliwi wyeliminowanie niedoborów. już wyobcowani ze środowiska zajętego wytwarzaniem dóbr i usług.LANGE-SOCJALIZM RYNKOWY: Socjalizm rynkowy jest systemem politycznym. Za twórcę młodszej szkoły historycznej został uznany. obnoszenie się z bogactwem. Integracja ta miała przyspieszyć rozwój gospodarczy. nazywani są przez Veblena ‘kapitalistami przemysłu’. Zdaniem Veblena wykształciła się szczególna ‘kultura pieniężna’ (pecuniary culture). Chodziło o to że gwałtowne uprzemysłowienie przyniosło w efekcie ogromny wzrost liczebności klasy robotniczej. centrale największych związków zawodowych i rząd. Przedstawiciele świata interesu. ) Szkoła ta zajęła się dwiema sprawami: ---------> integracja gospodarczą w granicach nowego państwa. Wypracowany w ten sposób zysk stanowi bezpośrednie źródło dochodów pracowników lub jest źródłem finansów publicznych[1]. Właściciele wielu instytucji ekonomicznych mają na celu zysk pieniężny i konsumpcję na pokaz – proces koncentracji i centralizacji kapitału.INSTYTUCJONALIZM-KONCEPCJA T. przez cła ochronne oraz działania korygujące mniej niż optymalne stosunki pracy i kompetencje menedżerów 35. Te zawody. Veblen (18571929) uznaje za podstawę przemian ciągłe doskonalenie techniki i technologii. W przypadku pojawienia się braków. zawarta w teorii klasy próżniaczej. Teoria klasy próżniaczej jest podstawowym działem instytucjonalizmu. w której pieniądz wyznacza pozycję w hierarchii społecznej. w którym łączy się własność publiczną z mechanizmem rynkowym.Młodsza szkoła historyczna (Gustav von Schmoller. aby centralnie planowane poziomy cen ustalane były metodą "prób i błędów".B. 33.

a nie zachowaniem się na rynku poszczególnych jednostek. że to co jest prawdziwe z punktu widzenia poszczególnej jednostki. dzięki kontroli nad znaczną częścią produkcji danego towaru.KEYNESA: Keynes przebudowuje cały system ekonomiczny. Słusznie zakłada. Adekwatnie do kierunku marginalnego stosunki te miały charakter funkcjonalny to znaczy przeciwnie zorganizowany. nie mogą jednak na nie oddziaływać. Keynes zrywa z mikroekonomicznym punktem widzenia szkoły neoklasycznej i całego kierunku marginalistycznego i powraca do metody badania wielkości globalnych. sprawa). (causa . Uznanie związków przyczynowo skutkowych zbliża w jakiejś mierze Keynesa do ekonomii klasycznej. absolwent Uniwersytetu w Cambridge.SYSTEM EKONOMICZNY J. które są niezmienne przynajmniej w ciągu pewnego czasu. twórcą której był A. Szkoła neoklasyczna i lozańska (w przeciwieństwie do szkoły austriackiej) traktowały zależności między zjawiskami gospodarczymi jako zależności typu funkcjonalnego. gdzie obok ekonomii studiował również matematykę i filozofię. oszczędności. Zjawisko a oddziałuje na b. pełną informację o cenach i „atomizację” towarów. Interesują go więc globalne inwestycje. że monopolista powiększa swój zysk. Założenia metodologiczne na jakich skupiali się wcześniejsi ekonomiści u Keynesa odchodzą w zapomnienie on skupia się na innym działaniu: . jeden z najwybitniejszych ekonomistów angielskich. że podstawowe wielkości ekonomiczne powiązane są ze sobą związkami przyczynowo skutkowymi czyli kauzalnymi. np. konstrukcji. przyczyna.łac. tj. 39. Posługuje się aparaturą pojęciową zaczerpniętą z dorobku szkoły z Cambridge. Teza ta była podstawą ich teorii o samoustalającej się równowadze. nie musi być prawdziwe dla gospodarki jako całości. inwestycje. wielkość zatrudnienia oraz konsumpcja. ten pomysł został zaniechany jeszcze przed przystąpieniem do działania jeżeli chodzi o równowagę w . operowanie możliwie wyraźnie wydzielonymi jednostkami. c) zmienne zależne. Jeśli bowiem wielkości ekonomiczne. 2. zatrudnienie. Istotna jest również izolacja alternatywnych rynków i dostateczne zróżnicowanie poziomu ich zyskowności. Warunkiem powodzenia jest posiadanie odpowiedniej siły oddziaływania. zaliczano do nich m. Tego typu założenia rozpatrywane były w skali całej krajowej gospodarki.do jego zainteresowań zaliczało się analizowanie wielkości zbiorczych oraz zagregowanych. Założenia te stały się fundamentem całej jego teorii i polityki 40.M.jest wyszczególnienie cech konkurencji doskonałej. jednakże używa tych samych co poprzednicy pojęć. Ta klasyfikacja poszczególnych elementów działalności gospodarczej na kategorie ma ogromne znaczenie np. ale poprzez dyskryminację cenową tj. rozpatrywanych w skali całej gospodarki narodowej.INTERWENCJONIZM PAŃSTWOWY W UJĘCIU J. dla Keynesa jest najważniejszą ze zmiennych zależnych. Takie sztuczne rynki tworzy się często za pomocą akcji reklamowych. 1. jak daleko jest do takiego idealnego stanu. Całkiem inne niż ekonomia marginalna traktuje typ powiązań mających miejsce w gospodarce pośród wielkości ekonomicznych. Podczas przeprowadzania badań zajmował się analizowaniem ogólnych procesów zachodzących w gospodarce.M. Zmienne zależne zaś kształtują się pod wpływem zmiennych niezależnych. konsumpcja. a nie przyczyną zjawiska a.in. Baron of Tilton (1883-1946). Zdaniem pani Robinson zwiększa on zysk także przy tej samej produkcji. nawet ograniczając produkcję.Marshal. 38.KEYNESA: Keynes John Maynard.MODEL KEYNESA: Założenia modelu ekonomii Keynesa: 1) ingerencja państwa w życie gospodarcze 2) badania ekonomiczne wyłącznie dla krótkich okresów 3) makroekonomiczne traktowanie zjawisk ekonomicznych 4) przyczynowo-skutkowe traktowanie zjawisk ekonomicznych. dochód narodowy. które podlegają zmianie są od siebie zależne. Za takie cechy trzeba uznać: występowanie licznych dostawców i kupujących. b) zmienne niezależne. Obserwacja praktyki wskazuje.: wysokość dochodu stanowiła dla neoklasyków wielkość daną. Zmienne niezależne odgrywają rolę przyczyn oddziałujących na zmienne zależne. Należy zmienić przede wszystkim pogląd. którą wcześniej głosiła ekonomia klasyczna. W całym systemie ekonomicznym należy według Keynesa rozróżnić: a) wielkości dane. zjawisko b jest skutkiem. to nie ma przeszkód w ich szybkim dostosowaniu się. dochód narodowy. Keynes uważa. sprzedając te same jednostki towaru na różnych rynkach i po różnych cenach.

Dynamiczna gospodarka nie jest jednak wolna od wahań w procesie rozwojowym. Siłę sprawczą napędzającą rozwój gospodarczy i zapewniającą wynagrodzenie właścicielom kapitału generują przedsiębiorcy. przy działaniu przyczynowo-skutkowym gospodarka samoczynnie nie dąży do równowagi. natomiast kapitał.zmiany ilości pieniądza przenoszą swój wpływ na rynki dóbr konsumpcyjnych i produkcyjnych. Ponadto równe są sobie krańcowa i przeciętna skłonność do oszczędzania oraz skłonność ta i współczynnik kapitału są stałe. Ponadto przyjmuje. Keynes uważał.MONETARYZM-KONCEPCJA M. często reformujące całą organizację państwa. W takiej gospodarce produkt jest dzielony tylko między dwa czynniki .MODEL WZROSTU E. że przyrost inwestycji w tym samym krótkim okresie czasu prowadzi do wzrostu popytu. 45. Według niego przyjrzenie się bliżej badaniom krótkiego okresu czasu. że niezbędnym warunkiem realizacji wzrostu zrównoważonego jest ingerencja państwa w stosunki gospodarcze. Różnica między nimi rozszerza się wraz ze wzrostem stopnia monopolizacji i udziału zysków w dochodzie narodowym.stabilizacji cen i kształtowania się tzw.że zmiany ilości pieniądza w obiegu zawsze wywierają potężny wpływ na działalność ekonomiczną i nie można nimi dowolnie manipulować. Podobnie jak inni przyjmuje pewne założenia. że w gospodarce występuje neutralny typ postępu technicznego (współczynnik kapitału jest stały). Inwestycje są finansowane w głównej mierze ze zrealizowanych zysków. Dowiódł on. nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Dobry przedsiębiorca potrafi wykorzystać wynalazki i osiągnięcia nauki. 42.że skoro pieniądz jest substytutem dóbr i usług.A.naturalnej stopy bezrobocia. Monetaryzm wywodzi się z ilościowej teorii pieniądza. Ze sformułowań tych wynika. FRIEDMAN dowodzi. jako niesamodzielny czynnik produkcji. że związki jakie występują pomiędzy zjawiskami ekonomicznymi w gospodarce zależne są od zjawisk pobocznych.gospodarce. technologie i nowe rozwiązania. Bez takich sił procesy gospodarcze miałyby charakter adaptacji do zmian egzogennych. Jego zdaniem wzrost poziomu produkcji w kapitalizmie zależy przede wszystkim od decyzji inwestycyjnych przedsiębiorstw.stymulując bezpośrednio wydatki globalne.zapewniające rozwój gospodarczy.pracę i ziemię.traktująca stabilną podaż pieniądza na poziomie długookresowej stopy wzrostu jako główną determinantę niezakłóconego wzrostu dochodu narodowego. W związku z czym bieżące procesy gospodarcze oraz związane z nimi problemy można rozwiązywać za pomocą manipulowania popytem.KALECKIEGO: Teoria inwestycji Kaleckiego – teoria wzrostu gospodarczego autorstwa wybitnego polskiego ekonomisty Michała Kaleckiego.SCHUMPETERA: Oryginalność wkładu Schumpetera do rodzącego się paradygmatu neoklasycznego polegała na próbie zdynamizowania statycznego modelu gospodarki kapitalistycznej. dobrze wprowadza w tę problematykę. nowe produkty. które traktuje jako czynniki zewnętrzne w stosunku do zamkniętej gospodarki kapitalistycznej.TEORIA ROZWOJU J. 41. że do zmiany systemu nie są konieczne czynniki zewnętrzne. charakterystycznych dla ruchu okrężnego zasobów gospodarczych.a zarazem negująca celowość oraz skuteczność ingerencji państwa w gospodarkę i uznająca interwencjonizm za czynnik zakłócający naturalną zdolność mechanizmu rynkowego do autoregulacji i maksymalnego wykorzystania potencjału wytwórczego. jak o tym świadczą . 46. które stają się przyczyną rozwoju gospodarczego.DOMARA: Model najmniej skomplikowany. ponieważ istnieją siły wewnętrzne. spowoduje iż odpowiednio szybkie dostarczenie środków oddziaływania depresyjnego na gospodarkę pozwoli jej wyjść z kryzysu. Domar ze swojego modelu eliminuje państwo i handel zagraniczny. podażowe w długim okresie). ze gospodarka w okresie wyjściowym osiągnęła stan pełnego wykorzystania mocy wytwórczych i cały problem sprowadza się do utrzymania tego stanu w procesie wzrostu gospodarczego. (wywołuje efekty popytowe) a także wpływa na rozszerzenie mocy wytwórczych (ef. tj. że nie występują opóźnienia czasowe tzn. dzięki czemu zwiększają zdolności produkcyjne bardziej niż popyt. która jest stabilna. Inwestycje są ograniczone przez samofinansowanie. jednak nie zależą od długoterminowej stopy procentowej. którzy niejako z wewnętrznej inspiracji wprowadzają innowacje.FRIEDMANA: MONETARYZM-to współczesna odmiana ilościowej teorii pieniądza.TEORIA WZROSTU M. Pomimo tego założenia uważa. które służą także jako prognostyk zysków osiąganych w przyszłości. Oznacza to. które mają ułatwić analizę: Przyjmuje założenie. Tylko w gospodarce rozwijającej się ma miejsce zysk.

F. Za to szybko zmieniają się wielkości tj. 47.P. Pod wpływem obserwacji i przemian we współczesnym kapitalizmie Schumpeter dostrzegał nowe zjawiska . którą przywraca dopiero kryzys. W ten sposób powstałby dodatkowy popyt. skrytykował ekonomię klasyczną. lub trzecią.traktowanie zjawisk ekonom. samoczynny mechanizm rynkowy ani w krótkim ani w długim okresie nie jest w stanie przywrócić stanu równowagi w gospodarce.wady kapitalizmu-w socjalnych punktach państwanawoływanie do zmniejszenia bezpośr. Ogólny proces rozwoju gospodarczego jest zawsze zakłócany przez cykle o różnej intensywności i długotrwałości.Monetaryzm opiera się na dorobku myślowym M.N.walka z depresją gosp. KNS jest więc nauką stosunkowo młodą. gosp. i sposobów ich unikania oraz metoda badania czynników wyznaczających dochód narodowy. poświęcona w całości rozwiązaniu palącej wówczas kwestii społecznej-sprawie robotniczej. Uczeń Marshalla.M. kapitalistyczną cechuje stan chronicznego braku równowagi . poziom zatrudnienia a nawet produkcja.P.ingerencji państwowejwalka z inflacją 48.NOWA EKONOMIA KLASYCZNA A EKONOMIA POSTKEYNESOWSKA w opozycji do ekonomii klasycznej Keynesizm syst. Postkeynesizmprzedstawiciele:J.Staff. Keynesizm należy do grupy doktryn ekonomicznych.Robinson. Program rozwiązania kwestii robotniczej. za pomocą: redystrybucja dochodu narodowego zmierzająca do zwiększenia konsumpcji społeczeństwa. C-konsumpcję20.RERUM NOWARUM'' I ROZWÓJ KATOLICKIEJ NAUKI SPOŁECZNEJ: Encyklika napisana przez papieża Leona VIII.Wzór Keynsa na dochód społeczeństwa: Y = I + C. 50.F.Modiglianiuważali.Kaleckwg nich.. które określa się nazwą systemów mieszanych.rozwój technokracji i zmierzch aktywności przedsiębiorcy.Prawica doszli oni do wniosku. Kumulacja innowacji wprowadzanych do przedsiębiorstw rodzi zwykle optymizm i naruszenie równowagi.Lewicaprzedstawicielką jest uczennica Keynesa J. obejmuje pomoc i współdziałanie Kościoła. zaprezentowany w encyklice.ENCYKLIKA. ingerencję państwa. PODSTAWOWE ZAŁOŻENIA MODELU EKONOMII KEYNESA NA TLA MYŚLI KLASYCZNEJ.poglądów odrzucający twierdzenia ekonomii klasycznej o automatycznym zapewnieniu przez wolną konkurencję wzrostu gospodarczego. względnie nazywa się drogą pośrednią między kapitalizmem i socjalizmem. Katolicka nauka społeczna (KNS) składa się z tych aspektów doktryny Kościoła katolickiego.Ekonomia Mieszana Nowy Ład(New Deal) stara się przedstawić współczesny kapitalizm państwowo-monopolistyczny jako współistnienie w gospodarce sektora prywatnego i państwowego.WIELKA NEOKLASYCZNA SYNTEZA Neokeynesizmprzedstawiciele:J.-przyczynowo-skutkowe traktowanie zjawisk ekonom.że w krótkich okresach ceny i płace są względnie sztywne. który uruchomiłby efekty mnożnikowe.Teoria Keynesa to teoria zakłóceń równowagi gosp.wyłącznie dla krótkich okresów-makroekonom. . ale tylko w sensie wyodrębnienia jej z całokształtu nauczania Kościoła.Stały się fundamentem całej jego teorii i polityki. ze podstawowa forma nakręcania koniunktury byłoby rozwijanie wydatków zbrojeniowych finansowanych przez państwo.Robinson.Samuelson.cykle gospodarcze.Stanowi zbiór postulatów praktycznego podejścia do życia gosp. ale za głównego twórcę nauczania społecznego Kościoła katolickiego uważa się Leona XIII. i wspólne działania świata pracy i kapitału.Zasadnicze cztery założenia Keynesa:-ingerencja państwa w życie gospodarcze-badania ekonom.Hicks. Rerum Nowarum (rzeczy nowe).Kaldor. który w 1891 roku wydał encyklikę Rerum novarum. Nazwa ta pierwszy raz użyta została w encyklice Quadragesimo anno Piusa XI z 1931. które odnoszą się do kwestii zbiorowych problemów społeczności lub też całej ludzkości.I-inwestycje.