You are on page 1of 1

B ELEGGEN

Het verband tussen n cent en 3,7 miljard


Door J o R o st amaer

eres looking at you, kid. Als Warren Buffett had geweten van de timing van Serge Onnen, zou hij tijdens zijn dagelijkse lunch een hamburger met frieten de Cola Light naar het Oosten hebben geheven. Drie weken vr de onteigening van SNS Reaal presenteerde de Amsterdamse kunstenaar The L ost C en t , een boek met 174 tekeningen. Dwars door al die tekeningen heen loopt een gat ter grootte van n eurocent. Op het kaft van alle 750 gedrukte exemplaren zit zon cent geplakt, precies in het midden, in de letter O van de titel. Onnen kwam op het idee toen hij een tijdje in Berlijn woonde. Het viel me op dat de Duitsers de cent nog volop gebruiken. Zij gaan heel anders met geld om dan wij. Wat heeft een boek over de cent te maken met het zoveelste bankdebacle waarvoor wij belastingbetalers miljarden moeten ophoesten? Alles. Beleggers over de hele wereld zien Nederland als een van de weinige werkelijk veilige geldhavens op aarde, samen met de VS, Duitsland en Zwitserland. Rente en inflatie blijven hier al vierhonderd jaar binnen de perken, en de overheid miste al die tijd niet n aflossing of rentebetaling op zijn staatsschuld. Uitgerekend dat land onteigent nu de verschaffers van aandelenkapitaal en achtergestelde leningen aan SNS Reaal, zonder een cent compensatie. Los van de noodzaak en de schuldvraag levert dit een moeilijk te overschatten trauma op. Banken en financile markten vormen een wereld die wij nooit helemaal zullen begrijpen, zegt Onnen. ,,We moeten er maar op ver-

trouwen dat het goed komt. Zonder dat vertrouwen is niets meer wat het lijkt in de wereld van het geld. De cent is de voorbode van die dure les. En eurocent kost ongeveer tweenhalve eurocent om te maken en het gesjouw met die muntjes kost banken, bakkers en groenteboeren nog veel meer. Nederland begon het gebruik van de cent dan ook al in 2004 te ontmoedigen, twee jaar nadat hij was gentroduceerd. En dat is nog niet alles. Centen van straat oprapen getuigt van slechte manieren. Een fooi van een paar centen is ronduit beledigend. En toch blijft het muntje onuitroeibaar. De VS probeert al jaren van zijn nikkelen pennies af te komen. Vergeefs, dankzij de hardnekkige oppositie van nikkelmijnen en goede doelen. The L ost C en t speelt volop met zulke ambivalenties. Tot de terugkerende themas behoren filters, al of niet in een afvoer. Die refereren niet alleen aan witwassen. Bij elke transactie blijft er wel ergens geld hangen. Al vroeg in het boek biedt een draaideur entree tot zowel een bank als een hospitaal. De zorg: ook al zon ondoorgrondelijke wereld, waarin eigenlijk vooral ons vertrouwen in de artsen ter discussie staat, net als bij bankiers. Maar waarover gaat het grote zorgdebat? Juist. Onnen en zijn vehikel, een betaalmiddel nota bene, herinneren ons aan waarden die niet in geld zijn uit te drukken. Serge Onnen: The Lost Cent. 80 blz. 20,-. Verkrijgbaar bij Onomatopee (Eindhovens kunstencentrum, www.onomatopee.net); sinds vrijdag is hier ook een tentoonstelling te zien met tekeningen uit het boek.